5.Meerjarenbegroting ODNZKG 2025-2028.pdf

Met de invoering van OVNH2020 zijn activiteiten wel toegestaan maar dat betekent niet dat elke aanvraag resulteert in een ontheffing terwijl er wel capaciteit hiervoor wordt ingezet. De materiële lasten bestaan voornamelijk uit de kosten voor luchtmeetnet en kosten voor wettelijk verplichte bouw adviezen (de materiële lasten voor bouw, bodem, brzo en milieu zijn verwerkt in programma milieu). Hierbij rijst ook de vraag of de huidige materiële lasten, gezien de hierboven genoemde ontwikkelingen, voldoende zullen zijn om in de toekomst de lading te kunnen dekken.

Pagina 23 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

3.6

Tata Steel

2024 Ten opzichte van 2023 is voor dit jaar de begroting met fors toegenomen zodat de middelen van de OD NZKG gelijke trend houden met de gegroeide opgave. Voor dit jaar zal het verscherpte toezicht op de kooksgasfabriek worden voortgezet, waarbij ook in het eerste deel van het jaar een beslissing wordt voorzien inzake het onderzoek naar de intrekking van de vergunning van deze fabriek. Daarnaast zal de OD intensiever inzetten op het verzamelen van eigen data over emissies door het uit te laten voeren van een nieuw opgezet meetprogramma. Met name wordt veel aandacht besteed aan de diffuse bronnen. Afhankelijk van de resultaten zal blijken of vergunningen mogelijk aangescherpt kunnen worden om uitstoot terug te dringen. Naast deze speerpunten, voert de OD NZKG haar reguliere taken op het vlak van toezicht en vergunningverlening uit. Denk aan het periodiek inspecteren van installaties, het behandelen van vergunningsaanvragen, advisering, et cetera. Voor 2024 zet het programmateam zich blijvend in op het informeren van omwonenden. Dit betekent dat informatieavonden worden georganiseerd wanneer een onderwerp daarom vraagt. Voor Groen Staal of wellicht uitkomsten van het meetprogramma. Meerjarenraming 2025-2028 In de jaren hierna is een verwachte groei van het VTH-werk van 10% te verwachten op het dossier Tata Steel.

Dit zal alles te maken hebben met de geplande transitie naar Groen Staal en de impact daarvan op de reguliere huidige bedrijfsprocessen bij Tata Steel. Te denken valt hierbij aan de sluiting van de kooksgasfabriek uiterlijk 2029 waardoor een voor het bedrijfsproces belangrijke bron van energie en kooks verdwijnt. Naast deze transitie zal de OD continu de vergunning aan willen scherpen waar dat kan en wordt verwacht dat toezicht op het bedrijf de aankomende jaren eerder toe zal nemen. Wat mede te maken kan hebben met de veroudering van de fabriek. Omgeving De OD is er voor de bescherming van het milieu en de leefomgeving. Daarbij dus ook voor de gezondheid van de omwonenden. Hierin begrijpen we de zorgen die er bestaan over de verkorte levensverwachting door emissies en ervaren hinder (stof en geluid). In de aankomende jaren zal de OD bij de wetgevende overheden de knellende weten regelgeving op de agenda zetten. Hoe we dit doen en waar wij denken dat het beter moet delen wij met de omgeving. VTH Het toezichtswerk zal, zoals gezegd, toenemen de aankomende jaren. Deze verwachting is mede gebaseerd op de ervaring van afgelopen jaren, waarin jaarlijks het toezichtwerk is toegenomen. Dit heeft onder meer te maken met aandacht voor het dossier Tata Steel in de politiek, media en bij omwonenden.

Dit heeft als gevolg dat het aantal overheidspartijen waarmee samengewerkt wordt is toegenomen, maar ook dat landelijke en internationale milieuorganisaties hun aandacht op het bedrijf hebben gevestigd. Dit laatste zorgt dan weer voor een toename aan officiële (woo-, informatie-, handhavings-)verzoeken die voornamelijk bij onze toezichthouders en vergunningverleners terecht komt. Dit zal in de aankomende jaren niet afnemen, is de verwachting. Groen Staal Afgelopen jaar is het Groen Staalplan door Tata Steel meermaals veranderd. De kans dat dit in de toekomst weer wordt bijgesteld is groot. Van de OD wordt hierdoor flexibiliteit verwacht, zonder dat dit ten koste gaat van de handelssnelheid (advies op NRD en uiteindelijke vergunningverlening). Van het projectteam zal hierom de aankomende jaren gevraagd worden om aanpassingsvermogen.

Pagina 24 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

De globale planning: 2023 - 2024: voorbereidende fase I: zwaartepunt op vergunningverlening en advies (Mer en vergunningen) 2024 – 2025: voorbereidende fase II: vergunningverlening en juridisch (vergunningen en beroepszaken) 2025 – 2030: realisatiefase: toezicht en vergunningverlening (meldingen en toezien op bouw) De eerste stappen hierin zijn genomen (concept NRD) in 2024. Hiermee lijkt de transitie ook een stap dichterbij. Hoewel de maatwerkafspraken en daarmee gemoeide subsidie nog worden vastgelegd. In 2024 zal hier met het verschijnen van diverse rapporten die de toekomst van het bedrijf onderzoeken meer duidelijkheid over komen. Om financieel inzicht te geven aan de genoemde ontwikkelingen is getracht om deze ontwikkelingen te kwantificeren wat geresulteerd heeft in een hoger benodigd budget vanaf 2025. Daarnaast zijn er zogenaamde postmemorie (PM) posten in de meerjarenbegroting van de OD NZKG opgenomen. Hieronder volgt een opsomming van deze posten die betrekking hebben op het programma milieu. Voor een verdere toelichting van deze posten, zie Bijlage 5.8 (financiële ontwikkelingen).

Onderwerp 1. Digitalisering AADV 2. Water 3. Financiële zekerheidsstelling 4. Circulaire economie 5. Meetdienst Lucht 6. Energietransitie 7. Tata

Pagina 25 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

3.7

Programma Randvoorwaardelijk Baten: 12,0 mln.

In dit programma zit een aantal randvoorwaardelijke producten die voor elke opdrachtgever noodzakelijk zijn. Zoals bijvoorbeeld procesondersteuning, accountmanagement, consignatiedienst, bestuurondersteuning, juridische expertise en informatie-analyses. Voor een deel van deze producten is bij de prestatiegerichte financiering een vast budget afgesproken met de afspraak om dit te valideren als de Omgevingswet is ingevoerd. De programmaoverstijgende producten worden op regiebasis in rekening gebracht. Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Transparantie overheid start met actieve openbaarmaking In voorgaande jaren is de OD NZKG reeds overgegaan op het actief openbaar maken van de documenten uit het Tata Steel-dossier. Deze openbaar gemaakte stukken worden via een zogenoemde e-tool met zoekfunctie ontsloten zodat de stukken altijd openbaar en voor de burger goed vindbaar zijn. Hiermee loopt de OD NZKG voor op de verplichting die is opgenomen in de Wet open overheid (Woo). Sinds 2023 is een projectleider aangewezen om de actieve openbaarmaking van documenten te koppelen aan de reeds lopende projecten en om te onderzoeken welke stappen wij daarin nog meer kunnen zetten, verdergaand dan de verplichte categorieën uit de Woo. Het is de bedoeling dat de OD NZKG op termijn ook dossiers van andere bedrijven actief openbaar gaat maken.

Dit wordt dus projectmatig aangepakt, waarbij OD-breed wordt gekeken wat we actief zullen gaan openbaren, hoe dit voor de burger zo makkelijk mogelijk raadpleegbaar zal zijn en welke cultuurverandering hiervoor benodigd is. De implementatie zal evengoed enkele jaren duren, conform de planning vanuit het Rijk. Met het vergroten van de actieve openbaarmaking hopen we bovendien op den duur een afname te creëren in het aantal Woo-verzoeken. Het is belangrijk hierbij te vermelden dat er enkele jaren overheen kunnen gaan voordat dit effect zichtbaar wordt. Woo-verzoeken Burgers en bedrijven verwachten steeds meer transparantie in de besluitvorming en in het handelen van/door de overheid. Mede door sociale media staan wij vaker in het nieuws en worden er ook meer Woo-verzoeken ingediend. Het opvragen van honderden tot duizenden documenten in één Woo-verzoek is meer regel dan uitzondering geworden. Tevens is opvallend dat men zeer snel na afhandeling van een Woo-verzoek, nog een ander Woo-verzoek indient, soms bij meerdere overheden tegelijk. Dit vergt veel afstemming. Deze omvangrijke en complexe verzoeken zijn zeer arbeidsintensief en kostbaar. De komende jaren wordt ook ingezet op het automatiseren van handelingen en het optimaliseren van het Wooproces, waardoor dit minder inspanning vergt van de medewerkers en derhalve in de toekomst hopelijk minder tijdrovend zal zijn.

Bibob De OD NZKG past de wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen Openbaar Bestuur (Bibob) toe op aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de activiteiten Bouw en Milieu. De wet Bibob helpt voorkomen dat de overheid voor het verlenen van vergunningen criminele organisaties faciliteert. Er wordt ingegrepen wanneer blijkt dat een vergunning structureel wordt misbruikt voor het plegen van strafbare feiten. Ondermijning en het voorkomen van criminaliteit in het publieke domein zal een belangrijk thema zijn de komende jaren en de OD NZKG zet dan ook in op een professionalisering van het Bibob-proces, waarbij de samenwerking met opdrachtgevers een sleutelrol zal vervullen.

Pagina 26 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Administratieve inzet Omgevingswet In 2023 is volop gewerkt aan de voorbereiding van de invoering van de Omgevingswet. Het jaar 2024 is het eerste jaar dat we daadwerkelijk gaan werken volgens de nieuwe wet. OD NZKG schat in dat er aanvankelijk minimaal 5% van de capaciteit nodig zal zijn voor het administratieve werk dat voortvloeit uit de onvolkomenheden van het DSO bij het (geautomatiseerd) routeren van aanvragen en meldingen binnen en tussen behandeldiensten en voor het opzetten van een serviceorganisatie t.b.v. ondersteuning medewerkers. In FTE is dit tussen de 10 à 15 fte per jaar, ofwel 1,9 mln. in 2024. De Benodigde inzet wordt in de loop der jaren afgebouwd en bedraagt voor 2025 in totaal 1,4 mln. Ook voor het programma Randvoorwaardelijk is dit extra budget nodig voor juridische ondersteuning en voor procesondersteuning. Projecten en programma’s Afgelopen 10 jaar zijn binnen de OD NZKG succesvol diverse projecten en programma’s gedraaid en draaien nog steeds. Denk aan grote infrastructurele projecten als de metrolijn, de Zeesluis, de Markermeerdijken en de Zuidasdok. Of aan het programma Tata. Maar ook andere onderwerpen als de Omgevingswet, de aanbesteding van een nieuw zaaksysteem of de werving van nieuw personeel.

De maatschappelijke ontwikkelingen die op de OD NZKG afkomen betekenen dat meer en beter gebruik gemaakt kan en moet worden van projecten en programma’s. Daarom wordt ingezet op de doorontwikkeling van de huidige projectenpool. Hierbij zorgen we voor goede en voldoende gekwalificeerde projectleiders en zijn we in staat om grote opgaven aan te kunnen. Omzetten inrichtingen in mba's Met de Omgevingswet wijzigt de grondslag van de milieuregulering van het begrip “inrichting” naar het begrip “milieubelastende activiteit (mba)”. De omzetting van de inrichtingen naar de mba’s wordt projectmatig opgepakt in de periode 2023 t/m 2025. Hiervoor is budget beschikbaar gesteld in de UVO's. De verwachting is dat eind 2025 dit proces van omzetten grotendeels is afgerond en dat wijzigingen daarna deel uit gaan maken van het reguliere proces. Eventuele uitloop van dit project zal indien nodig vanuit de bestemmingsreserve Omgevingswet worden opgevangen. Borgen data en dataontwikkeling Het belang van het goed borgen en toepassen van data neemt ieder jaar toe. Tal van ontwikkelingen dragen daaraan bij: de samenleving verwacht van de Omgevingsdienst een effectieve inzet van toezicht, handhaving en vergunningverlening. Goede data zijn daarvoor onontbeerlijk.

Denk aan: welke bedrijven kennen een hoog, of juist een laag risico? Wat is de uitstoot in een bepaald gebied? Bij welke windrichting is geluidsoverlast voor burgers het grootst? De Omgevingsdiensten hebben zich gezamenlijk gecommitteerd aan een datagerichte aanpak van risico-analyses en programmering van werkzaamheden. De OD NZKG gaat ervoor zorgen dat onze data kwalitatief op een hoger niveau worden gebracht. Dat onze bedrijfsbestanden actueel en valide zijn, en waar mogelijk aangevuld met extra informatie gericht op het effect van ons werk op de maatschappelijke opgaven. We zorgen voor een branchegerichte aanpak en risico-gestuurde inspecties. Natuurlijk handelen we daarbij niet alleen op basis van data, maar ook altijd op basis van menselijk inzicht. Voor zo’n informatie gestuurde manier van werken, is het nodig dat de basis op orde is. De OD NZKG zet daarom stevig in op het invullen van de benodigde randvoorwaarden om datagericht werken mogelijk te maken. Om dit te realiseren is in 2023 het programma “Datagedreven Werken” gestart. Deze verbeteringen zullen in de toekomst voort worden gezet. Tegelijkertijd verbeteren we de data-architectuur stapsgewijs en borgen we deze structuur in de organisatie. Ook in 2025 zullen wij blijven investeren in data-ontwikkeling.

Informatieveiligheid De OD NZKG heeft zich de afgelopen jaren intensief ingezet om te voldoen aan de Baseline Informatie Beveiliging Overheid (BIO). De dienst wordt steeds bewuster van zijn digitale omgeving. Sinds 2022 is de OD NZKG ook aangesloten bij de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG. De IBD helpt beveiligingsincidenten te

Pagina 27 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

voorkomen en waarschuwt voor eventuele kwetsbaarheden in systemen. Mocht er een incident plaatsvinden dan biedt de IBD-hulp en ondersteuning aan om de schade zoveel mogelijk te beperken en de situatie te herstellen. De IBD wordt daarbij geholpen door de forensisch experts van BDO. De zwakste schakel bij informatiebeveiliging blijft de mens. De OD NZKG speelt hierop in door maandelijks al zijn medewerkers een e-learning aan te bieden over het voorkomen van beveiligingsincidenten. De komende jaren zal de OD NZKG de maatregelen die in de BIO staan verder gaan implementeren en de al geïmplementeerde maatregelen onderhouden. De CISO houdt nauwlettend toezicht op dit proces. Automatisering en Robotisering De organisatie zet stevig in op belangrijke ICT-innovatie. Hiervoor is in 2021 het project robotgestuurde procesautomatisering (RPA) gestart met betrekking tot het automatiseren van processen voor repetitieve, veelal administratieve werkzaamheden. We hebben nu een eigen Center of Excellence (CoE). Deze ontwikkeling zal vraag gestuurd verder doorgroeien. De volgende stap in deze automatiseringsontwikkelingen vinden plaats op het gebied van Machine Learning en Artificial Intelligence, daar zullen de komende jaren stappen gezet worden om de organisatie verder te ontwikkelen en daar waar mogelijk het werk te verlichten en ondersteunen.

De digitalisering van onze werkprocessen heeft opgeleverd dat we over veel data en informatie beschikken. Daarnaast komt steeds meer data van overheidsinstanties beschikbaar waar we gebruik van kunnen maken. We willen meer waarde uit data kunnen halen zodat we niet alleen de output van onze VTH-producten (output) in beeld brengen, maar ook het effect (outcome). Daarvoor is het belangrijk dat de kwaliteit, toegankelijkheid en beschikbaarheid van data in ons datahuis op orde is. Komend jaar zorgen voor een actueel en valide bedrijvenbestand en bouwen we gestructureerd aan een datahuis en organisatie dat past bij onze ambities. Binnen onze organisatie nemen we medewerkers mee in de ontwikkeling en creëren een leeraanbod gericht op het vergroten van de datageletterdheid van onze organisatie. Innovatie meetdata Bescherming van de leefomgeving staat centraal in de missie van de OD. Hiervoor worden steeds meer innovatieve middelen ingezet om gericht toezicht te houden en te handhaven. Door het inzetten van geavanceerde meetapparatuur in combinatie met datagedreven werken, kunnen we meer en sneller bruikbare informatie halen uit de beschikbare data waarop acties kunnen worden ondernomen. Hierbij valt te denken aan de toepassing van satellietdata en mobile meetinstrumenten.

Het gebruik van satellietdata in combinatie met een AI-tool is een waardevol instrument voor milieu-, bouw- en bodemtoezicht. Satellieten bieden een breder perspectief en kunnen informatie verstrekken over een groter geografisch gebied. De mobiele meetinstrumenten geven de OD een breder beeld van de milieukwaliteit in de regio. Door meer sensoren toe te voegen, kunnen we de meetmogelijkheden vergroten en meer data verzamelen voor een diepgaande analyse. Dit zorgt ervoor dat dat de kwaliteit van de leefomgeving gemeten kan worden op de locaties waar men veel overlast ervaart. Een bijkomend effect is dat de zichtbaarheid van de OD verbetert op deze locaties. Dit zijn eerste stappen voor innovatie van meetdata die we verder willen ontwikkelen in de komende jaren.

Pagina 28 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Ontwikkelingen 2025, capaciteit en lasten De ontwikkeling op het gebied van wet- en regelgeving leidt tot intensivering en uitbreiding van het takenpakket. De inzet op WOO, de extra inzet op het programma Tata en de komst van de Omgevingswet zullen leiden tot meer capaciteitsinzet de komende jaren.

Pagina 29 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

3.8

Programma Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering ondersteunt en adviseert de organisatie op het gebied van: HR, informatievoorziening, financiële administratie, communicatie, huisvesting, facility, sturing, coaching en planning & control. Naast deze personele en materiële bedrijfsvoeringkosten worden de personele overheadkosten van het management van de gehele organisatie op dit programma verantwoord. Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Omgevingswet Met ingang van 1 januari 2024 is de invoering van de Omgevingswet en de Wkb (Wet kwaliteitsborging voor het bouwen) in werking getreden. Bij de inwerkingtreding van de OW zullen de eerste tijd zowel oude als nieuwe procedures gedaan moeten worden en zullen er veel vragen van zowel het bedrijfsleven als van de opdrachtgevers komen. Het beheren van twee sets bekendmakingen zal extra tijd kosten zolang oude en nieuwe procedures nog naast elkaar bestaan. Het DSO heeft (nog) niet dezelfde functionaliteit als het OLO en er zullen meer kenmerken (aan) gevuld moeten worden om ons zaaksysteem van de benodigde informatie te voorzien. Ook zal er een toename zijn in het aantal aanvragen en meldingen die gepubliceerd moeten worden onder de OW. Dit zal, net als nu, voor een deel door een robot worden gedaan, maar de controle op de kwaliteit en de inzet bij functionele uitval zal groter zijn.

Doordat er nu ook voor het afgeven van milieuvergunningen leges geheven gaan worden zal ook op dit onderdeel het werk toenemen. Dit speelt niet alleen voor uitvoerende werkvelden, maar ook voor de teams binnen bedrijfsvoering. In 2025 zullen veel technische problemen zijn opgelost en zal er weer meer geautomatiseerd kunnen worden toegewezen. Hierdoor zal ook de extra capaciteit voor bedrijfsvoering lager kunnen worden. Innovatie Als dienst zetten we volop in op innovatie om onze wendbaarheid te vergroten en maximaal te profiteren van actuele ontwikkelingen. Onze innovatiestrategie richt zich op het implementeren van slimme oplossingen die de effectiviteit verhogen en zorgen voor optimale uitvoering van onze taken. Dit geldt zowel voor inhoudelijke opgaven als voor de doorontwikkeling van ons VTH-instrumentarium en organisatieontwikkeling. Specifiek investeren we in de kennis van Artificiële Intelligentie (AI). Dit stelt ons in staat om verschillende toepassingen te benutten, zoals: •

Cameratoezicht verbeteren: AI kan helpen bij het detecteren van afwijkende patronen en verdachte activiteiten op camerabeelden.

•

Speech-to-text: Door spraak om te zetten naar tekst, kunnen we efficiënter informatie verwerken en analyseren.

•

Data-analyse: AI kan grote hoeveelheden data snel en nauwkeurig verwerken, waardoor we betere beslissingen kunnen nemen.

•

Procesoptimalisatie: AI kan processen tot in detail analyseren en verbeterpunten identificeren.

Daarnaast benutten we generatieve AI voor specifieke toepassingen, zoals chatbots en het samenvatten van omvangrijke documenten. Deze aanpak bouwt voort op een solide fundament van reeds aanwezige kennis in robotisering (RPA) en taaltechnologie (NLP), wat technisch wordt aangeduid als hyperautomation. Parallel aan deze ontwikkelingen stellen we onze eigen OD-visie op voor het toepassen van AI. We monitoren voortdurend innovaties en passen onze meerjarige innovatie-agenda aan waar nodig.

Pagina 30 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Programma werving & selectie Werving van geschikte medewerkers blijft ook de komende jaren uitdagend. De OD NZKG zet de vernieuwing op het gebied van werving en selectie voort en onderzoekt wat instroom verder kan bevorderen. Daarbij richten we ons bijvoorbeeld op het opfrissen van de landingspagina’s op internet en social media, voordragen van ‘tweede keus’kandidaten voor vacatures bij andere teams, campusrecruitment voor ‘groene’ medewerkers, zij-instroomtrajecten en passende dienstverbanden voor ‘grijs’ potentieel en vernieuwing van arbeidsvoorwaarden. In 2022 is een solide programma W&S neergezet met een Plan van Aanpak voor 2023 en verder. Gerichte arbeidsmarktcampagnes, Recruitment en Opleidingen zijn belangrijke pijlers in ons HR-instrumentarium. We richten ons uiteraard op direct inzetbare kandidaten, maar zetten ook in op huidige en nieuwe collega’s die we met begeleiding en verdere opleiding op het gewenste niveau brengen. In 2023 is er gestart met een opleidingspool (werkend leren) van een jaar, voor zowel starters op de arbeidsmarkt als ervaren mensen die een andere richting in hun carrière willen. De wervingscampagnes voor deze pools hebben naast de succesvolle plaatsingen als bijeffect gehad dat er ook voor andere functies bij de OD NZKG meer interesse is gegenereerd.

Waar mogelijk richt de OD NZKG zich bij de werving steeds meer op ontwikkelpotentieel en op gewenste competenties voor de functie dan op gevolgde opleidingen of ervaring. Kandidaten die op deze manier geworven worden, leidt de OD NZKG dan intern op. Gezien de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt in de komende jaren zal deze vorm van werving worden gecontinueerd. Ook het ‘Onboardingprogramma’ draagt bij aan werving en behoud van nieuwe medewerkers. In 2023 is gestart met een pilot, dat het voor nieuwe medewerkers hun eerste werkmaand bij de OD NZKG mogelijk maakt om deel te nemen inhoudelijke bijeenkomsten, aangeboden door collega’s. Deze vorm van werving en behoud van nieuwe medewerkers blijkt succesvol en zal in 2025 verder worden gecontinueerd. De samenwerking tussen de vier Noord-Hollandse omgevingsdiensten op het gebied van werving en selectie bestaat nog steeds. Ongeveer één keer in de 3 maanden vindt er een digitale meeting plaats. Er worden vacatures en sollicitanten gedeeld en ontwikkelingen met elkaar besproken. Duurzame inzetbaarheid In 2023 is er meer aandacht gegenereerd voor de duurzame inzetbaarheid (DI) in de diverse levensfases van medewerkers. Vanuit goed werkgeverschap en zorg voor de gezondheid, het welzijn, veiligheid en ook het werkplezier van medewerkers.

Sociaal-economische redenen, als stijging van de pensioengerechtigde leeftijd en langer doorwerken, spelen hierbij ook een rol. Binnen de OD NZKG zijn al veel elementen van DI aanwezig. Maar deze kunnen nog effectiever en vollediger benut worden. Een belangrijke rol hiervoor ligt bij de teammanagers, om duurzame inzetbaarheid te bespreken met het team en de medewerkers. Maar ook bij de medewerkers zelf, om eigen verantwoordelijkheid te nemen voor hun gezondheid en goed voor zichzelf te zorgen. Deze duurzame inzetbaarheid zal ook in 2025 en verder een belangrijke rol krijgen in het behouden van medewerkers. OD-school Naast werving is behouden en ontwikkelen van medewerkers de sleutel tot een optimale bezetting van onze organisatie. De OD-school wordt de komende jaren nog verder geprofessionaliseerd. Onder meer door langer lopende programma’s aan te bieden naast de meer incidentele trainingen. Het aanbod richt zich op ontwikkelen van onze medewerkers (professioneel maar ook persoonlijk) en het opleiden van nieuwe medewerkers.

Pagina 31 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Leiderschapsontwikkeling Vanuit de Visie op Leiderschap OD NZKG en de strategische agenda is eind 2022 het Leiderschapstraject “Bezielde Zakelijkheid” van start gegaan. Doelstelling is de beweging te maken naar de meer coachende en leidersrol van de leidinggevende en de versterking van zakelijkheid. Het gaat hierbij om individueel en teamleiderschap, waarbij tools en vaardigheden worden aangereikt om de rollen van manager, coach en leider als professional in te kunnen nemen. De visie en de doelen van de organisatie worden naar continue ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid van medewerkers vertaald. De leidinggevende heeft hierbij een actieve rol van verbinder; binnen het team, de organisatie, maar ook daarbuiten. Dit leiderschapstraject zal ook in 2025 worden gecontinueerd. Communicatie Dit jaar staat in het teken van de verdere uitrol van de communicatiestrategie. Zo staat in onze communicatie de beleving van inwoners centraal. Dus niet regels of waarden, maar hoe inwoners het ervaren. Daarnaast is al onze communicatie verbonden met de uitdagingen van deze tijd, zoals klimaat, gezondheid en de transformaties van gebieden. Als omgevingsdienst vergroten we de zichtbaarheid daar waar het nodig is. We gaan hierbij voor de grootste impact. Op basis van de belangrijkste dossiers brengen we ons gebied in kaart waar we in de nabije toekomst overlast ervaren of kunnen ervaren.

Daarbij communiceren we actief en transparant. De kern van communicatie is om ons werk dichter bij de inwoners en bedrijven te brengen door (tijdig) te infomeren, luisteren, de interactie aan te gaan en in- en externe ambassadeurs in te zetten. Hierbij voeden we het debat met cijfers en feiten. Dit doen we via een toegankelijke website, aanwezigheid op social media, interne communicatie, projectcommunicatie, evenementen, bewonersbijeenkomsten en actieve mediabenadering. Hybride werken Bij de OD NZKG wordt inmiddels alweer geruime tijd deels vanuit huis en deels op kantoor of elders gewerkt. Hiervoor is een richtlijn Tijd- en Plaats Bewust Werken (TPBW) opgesteld, die medewerkers en leidinggevenden handvatten geeft als het gaat om werken conform TPBW. TPBW staat hierbij voor het bewust kiezen van de locatie en de tijd waarop het werk plaatsvindt. Het type werk, het doel van de activiteit, de gewenste mate van interactie, de efficiëntie van communicatie en de persoonlijke voorkeuren van medewerkers, collega’s en opdrachtgevers zijn leidend voor de locatiekeuze. Vanwege de groei van de organisatie, maar ook vanwege de invoering van de Omgevingswet en de vervanging van het VTH-systeem Mozard is ervoor gekozen om de aanpassing van het kantoorgebouw niet in 2024, maar in 2025 plaats te laten vinden.

Dit betekent dat er in 2024 verder gewerkt gaat worden aan een nieuwe werkplekindeling, rekening houdend met de benodigde personele groei. Dit geldt ook voor het nieuwe Vervoersbeleid. Dit vervoersbeleid staat in het teken van duurzaamheid en sluit aan bij het ‘activiteit gerelateerd werken’. Onder bedrijfsvoering vallen de volgende onderdelen: Onderdelen Bedrijfsvoering fte % Directie- en management

31 24%

Staf

4

Control, Inkoop & Financiën

13 10%

3%

Communicatie

11

Mens & Organisatie

24 18%

Facilitair & Evenementen & Secretariaat

17 13%

Ondersteuning

2

Proces & Informatie

31 23%

8%

1%

Pagina 32 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Ontwikkelingen 2025, capaciteit en lasten Voor 2025 beweegt bedrijfsvoering mee met de groei van de organisatie. Door de groei in fte’s zal er ook meer ondersteuning nodig zijn vanuit bedrijfsvoering. Het is de opgave van bedrijfsvoering om met de organisatie mee te groeien en daarbij de dienstverlening te kunnen bieden die nodig is. Tegelijkertijd heeft bedrijfsvoering ook een eigen opgave door het verder ontwikkelen van data gedreven werken, het versterken van de communicatie, het werken aan innovatieve oplossingen zoals robotisering en AI en het optimaliseren van het wervings- en selectieproces.

Pagina 33 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

4 Financiële begroting 4.1

Resultaatmodel

Pagina 34 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Uitgangspunten voor de raming Begroting OD NZKG 2025-2028 In de kaderbrief 2025 zijn de uitgangspunten opgenomen voor de meerjarenbegroting 2025-2028. De basis voor het opstellen van de begroting is het jaar 2024 en de volumeafspraken, die afgesproken worden voor de Uitvoeringsovereenkomsten (UVO’s) 2024. De volgende aanvullende uitgangspunten zijn verwerkt: • •

4.2

De berekende benodigde formatie is gebaseerd op de UVO en overige opdrachten. Daarbij is de gestreefde vast-/flexnorm 90/10. Voor het werkveld Bouw wordt een lagere norm gehanteerd van circa 70/30. Aan de basis van de begroting 2025 ligt de aangepaste begroting van 2024. De wijziging van de begroting 2024 is op basis van de afgesloten UVO’s van 2024. Deze wijziging ligt gelijktijdig met deze meerjarenbegroting 2025-2028 voor bij het bestuur.

Toelichting bij de meerjarenbegroting en financiële positie

Een kanttekening, bij opbouw van deze meerjarenbegroting vanuit de UVO 2024, is op zijn plaats. De ambities van de OD NZKG zijn gebaseerd op actuele wet- en regelgeving, maatschappelijke en autonome ontwikkelingen en veranderingen in ons reguliere werk. De ambities zijn eerder afgestemd in de meerjarenbegroting en vinden doorvertaling in deze uitvoeringsovereenkomst. Bij elkaar opgeteld zijn de autonome groei en de ambities groot. Ze betekenen opnieuw een forse toename van ons werk, tegen een steeds krapper wordende arbeids- en inhuurmarkt. Het vinden van (ervaren) medewerkers is een forse uitdaging. De werkzaamheden die voortvloeien uit de UVO 2024 worden daarom door ons in relatie tot de (kwantitatief en kwalitatief) beschikbare capaciteit heroverwogen, wat kan leiden tot nadere prioritering, en waar nodig afschaling en neerwaartse bijstelling in 2024. Hoewel de formele uitwerking plaats vindt bij de bestuurlijke rapportage medio 2024, zullen wij de opdrachtgevers bij de 3maandsrapportage al nader informeren over mogelijke consequenties voor de realisatie van de UVO 2024. Dit heeft ook zijn doorwerking naar het jaar 2025. Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt blijft onverminderd krap, zeker voor onze specialismen. Afgelopen jaar hebben we fors ingezet op zij-instromers en trainees die we zelf opleiden en begeleiden.

Dit zijn intensieve trajecten die op lange termijn renderen maar op korte termijn veel van onze organisatie vragen. Dit betekent dat we onze werkzaamheden in evenwicht moeten brengen met de beschikbare uitvoeringscapaciteit. Hetgeen zal leiden tot een herprioritering van onze bestaande werkzaamheden en nieuwe ontwikkelingen. In het gesprek tussen de OD NZKG en onze opdrachtgevers wordt de haalbaarheid van huidige en nieuwe werkzaamheden besproken. Deze meerjarenbegroting ligt bij ons bestuur voordat de invulling van de herprioritering volledig duidelijk zal zijn. De indicatie voor de omvang van de herprioritering is wel verwerkt in deze begroting voor 2025. Omgevingswet Na de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging kan de OD NZKG in 2024/2025 in de uitvoering tegen onvoorziene issues aanlopen. Om hierop adequaat te kunnen anticiperen is er in onze algemene risico reserve een risicobedrag opgenomen. In de paragraaf weerstandvermogen is het aangepaste risicobedrag opgenomen. Loon- en prijscompensatie De meerjarenbegroting is conform de kaderbrief 2025-2028 geïndexeerd. De prijscompensatie is gebaseerd op de consumentenprijsindex (CPI) van het Centraal Plan Bureau (CPB), dit is conform bestendig beleid. De prijzen worden vooralsnog na 2025 constant gehouden. In onze meerjarenbegroting wordt jaarlijks rekening gehouden met een cumulatieve looncompensatie.

Voor 2025 is hiervoor een percentage van 5% gehanteerd. Gelet op de huidige economische situatie is deze omhoog bijgesteld van 4% naar 5%. Ten tijde van het opstellen van de meerjarenbegroting is er nog geen cao-akkoord 2024 en verder.

Pagina 35 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Er bestaat derhalve nog een onzekerheid of de opgenomen looncompensatie 2024 en 2025 overeenkomt met de daadwerkelijke cao-stijging. Financiële positie Op basis van onderhavige meerjarenbegroting is de algehele financiële positie van de OD NZKG goed. De meerjarenbegroting is structureel sluitend. Het weerstandsvermogen voldoet echter niet aan de ratio weerstandsvermogen (1 tot 1,5), mits de reserve gelijk blijft aan zijn huidige omvang. Na een eenmalige onttrekking uit de algemene reserve in 2022, is het niveau van de reserve gedaald. Vanuit het positieve rekeningresultaat in 2023 is het voorstel om het weerstandvermogen op te hogen naar de ratio 1,5. Bij een positief bestuurlijk besluit ontstaat een ander beeld. In de paragraaf Weerstandsvermogen wordt dit nader toegelicht.

Pagina 36 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Verplichte paragrafen BBV 4.3

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding De paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is een door het Besluit Begroting en Verantwoording voor gemeenten en provincies (BBV) voorgeschreven paragraaf. De beleidskaders vanuit de OD NZKG zijn vastgelegd in de nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement. De paragraaf bestaat uit de volgende onderdelen: • Weerstandsvermogen, bestaande uit: Inventarisatie risico’s Inventarisatie weerstandscapaciteit Berekening en beoordeling van het weerstandsvermogen • Financiële kengetallen Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio van de noodzakelijke weerstandscapaciteit ten opzichte van de beschikbare weerstandscapaciteit. In onderstaande tabel volgt een overzicht van de risico’s. Van alle risico’s is het financieel effect (gevolg) ingeschat. Afhankelijk van de kans dat een risico zich voordoet, wordt een percentage van het financieel effect meegenomen in de berekening van de noodzakelijke weerstandscapaciteit. Tabel: overzicht risico’s (bedragen x € 1.000) Totaal geschat financieel effect

Risicobedrag 2023

Risicobedrag 2024

Risicobedrag 2025

Risicobedrag 2026

Risicobedrag 2027

Risicobedrag 2028

Wet- en regelgeving

5.075

112

757

839

566

566

566

Omzetfluctuatie, conjunctuur en arbeidsmarkt

5.088

473

326

326

758

464

464

Bedrijfsvoering

810

60

570

315

60

60

60

Prestatiegericht financieren

803

536

401

401

401

401

401

11.775

1.181

2.055

1.881

1.786

1.491

1.491

RISICO'S Reeds bekende risico’s

In bijlage 5.4 is een tabel opgenomen met een toelichting op de kans dat deze risico’s zich voordoen en de meerjarige effecten hiervan. Toelichting risico’s Wet- en regelgeving (totaal geschat financieel effect 5.075K) Omgevingswet De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) veranderen de juridische kaders van de taken en werkprocessen van de OD NZKG ingrijpend. De invoering en uitwerking ervan vormen aanzienlijke risico’s. ➢ Het aangrijpingspunt van het milieurecht wijzigt van ‘inrichting’ naar ‘milieubelastende activiteit’, wat veel uitzoekwerk vraagt en onverwachte effecten heeft op de bevoegdheidsverdeling. ➢

Vele taken en het basistakenpakket veranderen van inhoud en van bevoegd gezag/opdrachtgever.

Pagina 37 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

➢

Zelfs nu de wet al in werking is getreden, zijn veel effecten nog onduidelijk, zoals rond de overgang van bodembevoegdheden van de provincies naar gemeenten, het nieuwe geluidsstelsel en de Wkb.

➢

Voor de werkprocessen is het Digitaal Stelsel Omgevingswet cruciaal. Dit systeem zou zowel de maatschappij als de overheid grote voordelen opleveren, door alle regels per locatie met een muisklik zichtbaar te maken en indieners via overzichtelijke vragenbomen soepel te leiden door de administratieve processen. Dit zou onjuiste en onvolledige (en dus tijdrovende) aanvragen en meldingen voorkomen. Het inmiddels uitgeklede DSO maakt deze verwachtingen lang niet waar. Het werkt nu wel maar kan minder dan het vroegere Omgevingsloket en heeft allerlei kinderziektes. Deze laatste worden landelijk opgepakt maar verdere ontwikkeling is een kwestie van jaren. Hoe goed we ons ook hebben voorbereid, de nieuwe regels, het op het laatste moment nog veranderde overgangsrecht en het vooralsnog ontbreken van jurisprudentie maken ons werk ingewikkelder. Onze besluiten zullen vaker juridisch worden aangevochten.

➢

➢

We ontvingen een hausse aan aanvragen vlak voor de inwerkingtreding. Dit legt, in combinatie met een ingewikkeld overgangsrecht, veel druk op de VTH-processen.

CEBEON heeft landelijk de financiële effecten van de Omgevingswet onderzocht. De veel voorkomende eenvoudige VTH-taken kunnen goedkoper worden en de gemeenten en provincies kunnen milieuleges gaan heffen, maar bij de complexere taken die de omgevingsdiensten veelal uitvoeren, zijn geen financiële voordelen te verwachten. Daarentegen zijn de invoeringskosten met ieder uitstel gestegen. De terugverdientijd ervan bij de gemeenten is in het geactualiseerde Integrale financiële beeld Omgevingswet 2023 geraamd op 35 jaar, waar 10 jaar het bestuurlijk afgesproken maximum was. Het Rijk geeft (al vanuit het vorige regeerakkoord) enige financiële compensatie aan de gemeenten, maar (nog) niet rechtstreeks aan de omgevingsdiensten. Door de nieuwe definiëring van de taken kan de OD NZKG meer of minder werk krijgen. Daarvoor zijn nog geen kengetallen in de financieringssystematiek (PGF). De vele wijzigingen in de werkprocessen en de regelgeving geven in elk geval tijdelijk risico’s voor het niveau van dienstverlening, nu het Digitaal Stelsel Omgevingswet niet meteen optimaal functioneert. Dit type problemen doet zich landelijk voor, wat de beschikbaarheid van de voor de oplossing benodigde expertise verder doet afnemen. De omvang van deze effecten is niet goed in te schatten. De gevolgen raken primair de kwaliteit van de dienstverlening en uitvoering en zijn niet specifiek voor de OD NZKG .

Beheersmaatregelen: • Het programma Omgevingswet heeft de taken overgebracht naar de lijnorganisatie. • De medewerkers van de OD NZKG zijn opgeleid over de Omgevingswet door collega’s die zich daardoor hebben ontwikkeld tot een aanzienlijke groep specialisten. Dit verstevigt onze positie in onze taakuitoefening, in ons werkgebied en landelijk. • We hebben enige invloed op beleid, regelgeving en financiering via onze inbreng in diverse regionale en landelijke gremia, zoals over de bodemtaken, de milieuleges, het Digitaal Stelsel Omgevingswet en de financiële gevolgen van de Omgevingswet op de decentrale overheden en hun uitvoeringsdiensten. • In de meerjarenbegroting en de UVO’s zijn de kosten geraamd van de extra benodigde inzet vanaf de inwerkingtreding, zoals voor het handmatig oplossen van de kinderziektes van het DSO en voor de beantwoording van de vele interne en externe vragen over de gevolgen van de nieuwe regelgeving. De kans op dit risico is gestegen naar groot. Het risicobedrag is 0K voor 2023 en 635K voor 2024 en 2025. Vanaf 2026 daalt het risico naar 64K. Algemene Verordening Gegevensbescherming Op 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. Niet naleven van de AVG kan leiden tot boetes en persoonlijke aansprakelijkheid. De boete kan 4% van de jaaromzet bedragen.

Beheersmaatregelen: Er zijn enkele functionarissen aangesteld waaronder een functionaris gegevensverwerking en privacyfunctionaris. Zij zorgen voor de borging, het beleid en het ontwikkelen van bewustzijn binnen de organisatie. De kans op dit risico is zeer klein. Het risicobedrag is 41K vanaf 2024.

Pagina 38 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Klimaatadaptatie en Circulair Programma Rondom de klimaat - en circulaire programma's ontstaan strategisch gezien in toenemende mate wetten die impact hebben op ons werk en op de bedrijven en burgers in onze leefomgeving. Deze landelijke en Europese regelgeving zorgt voor veranderingen in het werk van de OD. Voor de bedrijven kunnen de wetgeving instrumenten zoals bijvoorbeeld een CO2-heffing grote gevolgen hebben voor hun bedrijfsvoering. Meer kosten, investeringen, nieuwe vergunning aanvragen. Voor de OD ontstaat een grotere inspanningsverplichting. De veranderende wetgeving heeft impact op het bedrijvenbestand. Er ontstaan zowel nieuwe bedrijven als faillissementen in kapitaalintensieve industrie die de veranderende omstandigheden niet kunnen bolwerken. Daarnaast kan het toetsingskader voor de VTH-processen niet toereikend of meer passend zijn. Het financiële risico is dat de toenemende inzet en expertise die gevraagd wordt, moeilijker leverbaar en financierbaar blijkt. Beheersmaatregelen: De OD NZKG biedt aan opdrachtgevers en bedrijven haar expertise aan om te voorkomen dat wet- en regelgeving een belemmering wordt voor de uitvoeringspraktijk. De kansen worden zo ook gesignaleerd. De OD blijft inzetten op passende contracten voor haar taken bij de huidige opdrachtgevers in de gemeenschappelijke regeling.

Daarnaast is de verwachting dat de inzet in de komende jaren ook via het Rijk ontvangen kan worden. Anticiperen gaat zowel organisatorisch als door actieve deelname in de Rijksprogramma's. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag neemt toe van 41K in 2024 tot 163K in 2026 en verder. Terugdringen Milieubelasting Het terugdringen van de milieubelasting om de milieu gerelateerde gezondheid te verbeteren zal de komende jaren steeds belangrijker worden. Er lopen vanuit het Rijk vele programma's die uiteindelijk gaan leiden tot strengere wetgeving. Enkele voorbeelden zijn de stikstof situatie (PAS), het schoon lucht programma, het oppervlaktewater en de Zeer Zorgwekkende Stoffen. De verwachting is dat in de komende 5 jaar de inventariserende programma's zullen leiden tot daadwerkelijke wetgeving in 2027. Er ontstaan dan in hoofdlijn twee grote effecten. De OD zal meer en andere werk ontvangen en kan zich voor een groter vergunning potentieel en meer toezicht zien staan. Aan de andere kant ontstaat er voor bedrijven economisch gezien een sterke verhoging van kosten voor een productieproces en hun beheersing van de milieueffecten. Faillissementen en bedrijfsverplaatsingen kunnen ontstaan. Het financiële risico is dat de veranderingen sneller gaan dan de financiering via contracten met de opdrachtgevers. Ofwel, dat de kosten voor de baten uitgaan.

Beheersmaatregelen: diverse opdrachtgevers, zoals PNH, Zaanstad en Amsterdam, hebben de OD NZKG gevraagd mee te denken bij het duiden van de opgave en het meedenken bij een regionale en lokale aanpak op basis van de wetgeving. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag neemt toe van 41K in 2024 tot 163K in 2026 en verder. Wijziging beleid rijk of provincie voor Tata Steel Het risico dat, ten gevolge van gewijzigde politieke omstandigheden, het beleid ten aanzien van Tata Steel impactvol verandert. Met de toezegging van PNH voor 2024 en verder lijkt er een zekerheid van budgettering te zijn voor het VTH-werk dat de OD uitvoert bij Tata voor de aankomende jaren. Ook het rijk heeft aangekondigd de PNH de komende jaren te ondersteunen met een decentralisatie uitkering via het Provinciefonds. Het risico wordt nu gezien over de langere termijn. De gevolgen zijn afnemende werkzaamheden door andere beleidsprioriteiten. Minder taken op het vlak van toezicht en handhaving. Beheersmaatregelen: Bij afnemende taken en werkzaamheden moeten medewerkers op andere plekken inde organisatie worden ingezet.

Pagina 39 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

De kans op dit risico is klein. Het risicobedrag is 136K vanaf 2026. Conjuncturele ontwikkelingen, arbeidsmarkt, Groen Staal en Tata (totaal geschat financieel effect 5.088K) Omzetfluctuatie, Economische en conjuncturele ontwikkelingen Door ontwikkelingen in de wereld als de enorme prijsstijgingen met economische effecten bij burgers en bedrijven heeft onze organisatie ook te maken met omzet fluctuaties. Voor de komende jaren wordt verwacht dat een groter deel van ons werk onzeker kan zijn. Enerzijds krijgen we meer taken toebedeeld, anderzijds zijn deze taken ook aan onzekerheden onderhevig. Ook de politieke inzet op bijvoorbeeld het stikstofdossier draagt bij aan deze gevolgen. In verband met het verwachte ‘ravijnjaar’ in de rijksfinanciering (gemeentefonds) voor gemeenten, houden we in 2026 rekening met een 2 keer zo groot risico als de andere jaren. Het risico is dat de organisatie niet tijdig kan anticiperen op de omzetfluctuaties. Er kunnen tekorten ontstaan bij omzetdalingen als de lasten van lopende contracten niet tijdig kunnen worden bijgesteld. Andersom kan het zijn dat de dat de economie snel weer aantrekt en dat er een sterke stijging is van initiatieven. Dit betekent ongepland werk voor de gehele VTH keten. Met betrekking tot het bedrijvenbestand lopen dan de kosten voor de baat uit.

Beheersmaatregelen: de gevolgen voor de uitvoering worden afgestemd met de opdrachtgevers en als het nodig is samen met hen geprioriteerd. Het risico van omzetverlies wordt in eerste instantie zoveel als mogelijk opgevangen door de afbouw van de flexibele schil. De arbeidsmarkt is echter zo weerbarstig dat een volledige flexibiliteit in contracten ook niet altijd mogelijk is. De kans op dit risico is klein. Het risicobedrag is 204K vanaf 2024. In 2026 eenmalig 408K Arbeidsmarkt en inhuur De krapte op de arbeidsmarkt en voor sommige functies beperkte beschikbaarheid van inhuurkrachten, kunnen gevolgen hebben voor het realiseren van de productie- en kwaliteitsafspraken. Dit wordt nog eens versterkt door de extra capaciteit en de specifieke expertise die nodig zijn voor werken onder de Omgevingswet en de uitvoering van het Klimaatakkoord. Het niet realiseren van productieafspraken leidt tot lagere inkomsten. Dat kan gevolgen hebben voor de dekkingsbijdrage van de overheadkosten. Beheersmaatregelen: de OD NZKG werkt met een flexibele schil van personeel die wordt afgebouwd als het nodig is. We zetten extra in op arbeidsmarktcommunicatie en werken samen met wervingsbureaus en de gemeente Amsterdam. Innovatie op het vlak van digitalisering en data-analyse wordt ingezet om zo efficiënt mogelijk te werken.

Daarnaast wordt strategische personeelsplanning ingezet en worden medewerkers zelf opgeleid waaronder trainees, opleidingstrajecten voor zij instromers en training-on-the-job-constructies. De kans op dit risico is klein. Het risicobedrag is 122K vanaf 2024. Afbreukrisico Groen Staal Tata Steel heeft in januari de concept NRD ingediend. Hiermee is een volgende stap gezet in de ambities voor de transitie voor naar Groen Staal. Het risico dat deze plannen geen doorgang vinden is nog aanwezig. Zeker wanneer de Nederlandse of Europese overheid geen subsidie verleent aan het bedrijf Tata zelf voor deze investering. Er bestaat voor de langere termijn toch een kans dat Tata Steel beslist om van Groen Staat af te zien. De VTH-A werkzaamheden komen dan te vervallen. De medewerkers die op Groen Staal zijn ingezet, komen daarmee zonder

Pagina 40 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

werk te zitten. De medewerkers die op Groen Staal werkzaam zijn, moeten op andere projecten/ procedures worden ingezet. Beheersmaatregelen: Een groot deel van de medewerkers werken deeltijd op het project en houden binding met hun eigen team. Hiermee kan het wegvallen van het werk voor Groen Staal makkelijk worden opgevangen. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag is in 2026 91K. Tata Steel vertrekt uit Nederland – nieuw risico vanaf 2026 Tata Steel zou kunnen besluiten uit Nederland te vertrekken. Dit zou kunnen vanwege tegenvallende resultaten en/of vanwege geen of onvoldoende subsidie vanuit Nederland of Europa voor de transitie en het investeringsprogramma Groen Staal. Voor de OD zal een vertrek betekenen dat er, wanneer het staalproces wordt stopgezet, er – afhankelijk van hoe snel het bedrijf vertrekt – een groot aantal medewerkers beschikbaar komen. Wanneer er door Tata Steel wordt ingezet op een snel vertrek, dan kan de situatie ontstaan dat er voor collega’s van milieu een daling van werkzaamheden zal zijn. Voor collega’s van bouw (sloop) en bodem (sanering) zal dan een enorme toename aan werkzaamheden ontstaan. De werkveld gebieden zijn voor de medewerkers op expertise niet uitwisselbaar. De kans op dit risico is klein. Het risicobedrag is vanaf 2026 137K.

Bedrijfsvoering (totaal geschat financieel effect 810K) Nieuw zaaksysteem In 2024 vindt de implementatie van het nieuwe VTH-systeem PowerBrowser. De conversie naar een nieuw pakket brengt implementatie en uitvoeringsrisico's met zich mee, zeker in combinatie met volle projectkalender voor de organisatie met het eerste jaar werken onder de omgevingswet. De adoptie van het nieuwe VTH-systeem heeft tijd nodig voor de gebruikersorganisatie. Het gevolg kan zijn problemen in de uitvoering waardoor er onvoldoende productie geleverd kan worden en wettelijke termijnen niet worden gehaald. Beheersmaatregelen: 1. De aanbesteding is zorgvuldig voorbereid en opgezet. Leerpunten van andere Omgevingsdiensten zijn hierin nadrukkelijk meegenomen. 2. Sterke betrokkenheid van de gebruikersorganisatie bij aanbesteding en implementatie, waarborgt de aansluiting op het werkveld. 3. Projectorganisatie voor implementatie is vastgesteld door stuurgroep en directieraad. 4. Financiering van implementatiefase is geborgd met een directie besluit. 5. Opleidingsprogramma voor het gebruik van het nieuwe VTH-systeem worden uitgewerkt binnen het project. 6. Uitgangspunten voor in gebruik name van het nieuwe VTH-systeem i.r.t. de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn vastgesteld door de directieraad. De kans op dit risico is zeer groot. Het risicobedrag is in 2024 510K en in 2025 255K.

Informatiebeveiliging De OD NZKG heeft flinke stappen gezet om de informatiebeveiliging op een hoger niveau te krijgen. Maar de dreiging tot informatiebeveiligingsincidenten blijft toe nemen. Het risico van een informatiebeveiligingsincident is dat de dienstverlening en bedrijfsvoering volledig kan stil komen te liggen. Daarnaast kunnen informatiebeveiligingsincidenten leiden tot fouten in de dienstverlening en kan vertrouwelijke informatie in verkeerde handen komen te vallen. De informatiebeveiligingsdienst (IBD) ziet op moment twee soorten dreiging meer ransomware en steeds meer en ernstige kwetsbaarheden en gevaren in software. De kosten zijn terug te

Pagina 41 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

voeren op het herstel van de systemen, onderzoek naar de aanval, alsmede het betalen van losgeld bij een ransomeware-aanval. Het verschilt per aanval welke kosten gemoeid zijn. Beheersmaatregelen: Om de toename aan cybercriminaliteit het hoofd te bieden is een CISO aangesteld. Daarnaast is er een projectgroep opgestart om de beveiligingsmaatregeling van de BIO te implementeren. Voor het bewustzijn van de medewerkers worden er awareness trainingen gevolgd. Er is extra technische software aangeschaft als bescherming tegen hacken. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risicobedrag is 60K vanaf 2024. Groen Staal niet volledig kunnen leveren Om het Groen Staal traject goed uit te lopen, is 5 miljoen subsidie per jaar bij het rijk gevraagd (2023 - 2030). Bij de OD een inspanningsverplichting wanneer alle aanvragen gaan binnenlopen. Er kan schade ontstaan op het vlak van imago (herstel) en schadeclaims van Tata bij onvoldoende tijdige vergunning levering. De OD kan aansprakelijk gesteld worden voor vertraging schade in de voortgang van het project. Het is in deze fase van het project moeilijk om het gevolg van het risico realistisch te kwantificeren. Beheersmaatregelen: Vooruitlopend op het vrijkomen van het geld, zijn de werving, inhuur en opleidingen van medewerkers in voorbereiding. De aansprakelijkheid is beoordeeld in relatie met de bedrijfsaansprakelijkheid verzekering.

Daarnaast is de communicatie met Tata over de project voortgang en afstemming is essentieel voor zowel OD als Tata. De kans op dit risico is gemiddeld. Het risico vanaf 2023 als PM opgenomen.

Prestatiegericht financieren (totaal geschat financieel effect 803K) Afwijking ten opzichte van vastgesteld kengetal

Per 2019 zijn de kengetallen en daaraan gekoppelde (vaste) volumes voor een periode van 4 jaar ingevoerd. Hierbij is bestuurlijk afgesproken om na deze periode te evalueren en noodzakelijke wijzigingen per 2023 in te voeren, ervan uit gaande dat de Omgevingswet zou zijn ingevoerd. Vanaf 2024 werken we onder de omgevingswet. Dit heeft grote impact op ons werk en heeft geresulteerd in een sterk gewijzigde product diensten catalogus (PDC) en daaraan gekoppelde kengetallen en financiering. Het evalueren van kengetallen kan pas plaatsvinden als ervaring is opgedaan met werken onder de omgevingswet. Tot die tijd werkt OD NZKG met de kengetallen uit 2019. Het risico is aanwezig dat de kengetallen die nu worden gehanteerd niet robuust genoeg blijken te zijn. Inzet op outputproducten is hoger dan het kengetal voorziet. Beheersmaatregelen: De afwijking op de kengetallen wordt jaarlijks gemonitord. In de UVO's 2024 is een bedrag van € 1,9 miljoen opgenomen om de extra inzet op de output producten op te vangen. Als de extra inzet meer is dan deze compensatie is bestuurlijk afgesproken dat afwijkingen boven de 5% worden verrekend met onze opdrachtgevers. Voor de jaren 2024 en 2025 is dit risico gedekt via het risico op de omgevingswet (zie hierboven). Voor het jaar 2026 en verder gaan we uit van gevalideerde kengetallen waardoor het risicobedrag verwaarloosbaar is.

Risico onderhandwerk Bouw en Bodem Op basis van de PGF-systematiek wordt een deel van het toezicht en de handhaving voor Bouw en Bodem als outputproduct gefinancierd (op basis van vergunningaanvragen). Omdat toezicht en handhaving niet altijd in het

Pagina 42 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

lopende jaar plaatsvindt, is er een risico dat er geen dekking is voor onderhandenwerk als het aantal vergunningen in een jaar drastisch afneemt. Beheersmaatregelen: We maken jaarlijks een inschatting van de verwachte aanvragen en maken op basis daarvan UVO/Vthup-afspraken met de opdrachtgevers. Als een drastische daling wordt verwacht en er een dekkingstekort is voor het onderhandenwerk wordt dit bij de halfjaarrapportage en meerjarenbegroting gemeld. De kans op dit risico is groot. Het risicobedrag is 401K vanaf 2024. Inventarisatie weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden van een organisatie om niet-begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. Het gaat dus om buffers in het eigen vermogen of middelen die in de exploitatie kunnen worden vrijgemaakt zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande beleid en de uitvoering van taken. In 2023 wordt voor een deel van het rekening resultaat een voorstel gedaan tot toevoeging aan de algemene reserve van 1.858K. Na besluit wordt de hoogte van de weerstandscapaciteit is per 31-12-2024 3.343K. Tabel: meerjarig beschikbare weerstandscapaciteit bedragen x 1.000

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Reserve weerstandsvermogen

€ 2.018

€ 1.224

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

Voorstel tot dotatie bij jaarrekening 2023

-€ 794

€ 1.858

Beschikbare weerstandscapaciteit

€ 1.224

€ 3.082

Berekening en beoordeling van het weerstandsvermogen De beschikbare weerstandscapaciteit en de noodzakelijke weerstandscapaciteit worden tegen elkaar afgezet met de ratio weerstandsvermogen1. Het algemeen bestuur heeft in 2017 een ratio van 1 tot 1,5 vastgesteld. Deze ratio is voor het jaar 2024 niet toereikend op basis van de beschikbare weerstandcapaciteit per 31.12.23. Uit onderstaand overzicht blijkt dat meerjarig de verhouding tussen noodzakelijke en beschikbare weerstandscapaciteit niet voldoet aan de ratio weerstandsvermogen (1 tot 1,5). Bij een besluit tot eenmalige dotatie aan de reserve uit het positieve rekening resultaat van 2023 ontstaat een ander beeld. Tabel: meerjarige ratio voor het weerstandsvermogen

Legenda Ratio

Waardering

>2

Uitstekend

1,5 - 2,0

Ruim Voldoende

1,0 - 1,5

Voldoende

0,8 - 1,0 0,6 - 0,8

Matig Onvoldoende

<0,6

Ruim onvoldoende

Ratio weerstandsvermogen bedragen x 1.000

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Beschikbare weerstandscapaciteit

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

€ 1.224

Noodzakelijke weerstandscapaciteit

€ 1.181

€ 2.055

€ 1.881

€ 1.786

€ 1.491

€ 1.491

1,0

0,6

0,7

0,7

0,8

0,8

Ratio weerstandsvermogen bij een besluit tot dotatie Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen na verrekening dotatie

€ 1.858 € 1.224

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

€ 3.082

1,0

1,5

1,6

1,7

2,1

2,1

1 De normeringsystematiek is ontwikkeld door het Nederlandse Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de

universiteit Twente.

Pagina 43 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Financiële kengetallen In de volgende tabel staan de drie financiële kengetallen die van toepassing zijn op de OD NZKG. Voor de ratio’s zijn normen opgesteld op basis van input van de VNG en op eigen inzichten. De onderstaande beschrijving van de ratio’s bevat een verdere toelichting en beoordeling.

netto schuldquote solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte

Norm

Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

≤ 0% ≥ 20% ≥ 0%

-11% 36% 7%

-5% 26% 0%

-5% 26% 0%

-5% 26% 0%

-5% 26% 0%

-6% 26% 0%

Tabel: financiële kengetallen Netto schuldquote Dit cijfer geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Een laag percentage is gunstig. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De schuldpositie van de OD NZKG bestaat voornamelijk uit kortlopende verplichtingen. Daarom hanteren we een norm van 0% of lager. Om aan de norm te voldoen moeten de eigen middelen hoger zijn dan de schuldpositie. In afwijkende gevallen, bijvoorbeeld een grote investering waarvoor we geld wordt aangetrokken, zal het kengetal boven de 0% stijgen. Voor 2024 is het kengetal -/- 5%. Het voldoet daarmee aan de gestelde norm. Solvabiliteit Dit cijfer geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. Het betreft het aandeel van het eigen vermogen in het totale vermogen. De VNG geeft aan dat bij een ratio lager dan 20% de organisatie zich op glad ijs bevindt. De norm voor de OD NZKG is daarom minimaal 20%. Het kengetal valt vrij laag uit omdat we met voorschotten van de opdrachtgevers werken.

De voorschotten hebben een negatief effect op de ratio maar zorgen niet voor een slechte financiële weerbaarheid. Het kengetal is gecorrigeerd met de voorschotten en komt daarmee uit op 26% in 2024. De ratio is daarmee voldoende. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt om te beoordelen welke structurele ruimte de OD NZKG heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Is dit cijfer negatief dan biedt het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte om de lasten te blijven dragen. De norm voor de OD NZKG is 0% of hoger. In 2024 is de ratio 0%.

4.4

Onderhoud kapitaalgoederen

De kapitaalgoederen die de OD NZKG in bezit heeft bestaan uit apparatuur, automatisering, meubilair en de verbouwing van het gehuurde pand Ebbehout in Zaandam. Als afschrijvingstermijn wordt de economische levensduur als uitgangspunt genomen (conform de financiële verordening). Hybride werken Afgelopen jaar is hard gewerkt om het kantoor aan het Ebbehout aan te passen aan het hybride werken. De komende jaren zullen er extra investeringen nodig zijn om het pand klaar te maken voor de toekomst. Dit betekent niet alleen investeringen om er een fijnere en gezondere werkomgeving van te maken, maar ook investeringen om er een veiliger werkomgeving van te maken.

Pagina 44 van 59

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Vanwege de groei van de organisatie, maar ook vanwege de invoering van de Omgevingswet en de vervanging van het VTH-systeem Mozard is ervoor gekozen om de aanpassing van het kantoorgebouw niet in 2024, maar in 2025 plaats te laten vinden. Dit betekent dat er in 2024 verder gewerkt gaat worden aan een nieuwe werkplekindeling, rekening houdend met de benodigde personele groei. Laptops De laptops voor de organisatie zijn in 2021 aangeschaft en in drie jaar conform financiële verordening afgeschreven. Deze afschrijving is voor het laatst in 2024 zodat in 2025 bij geen hernieuwde aanschaf een vrijval van kapitaallasten ontstaat van 156k. De verwachting is dat gedurende 2025 de laptops voor de gehele organisatie vervangen gaan worden, bij levering eind van het jaar geeft dit voor het eerst kapitaallasten in 2026.