5. adviezen stadsdeel samengevoegd.pdf
Tekst van het document
Adviesaanvraag college aan dagelijks bestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Concept investeringsnota Holendrecht Centrum
Ruimtelijke Ordening Grond & Ontwikkeling Datum behandeling staf WH 22 mei 2024 Datum adviesaanvraag: 10 juni Deadline ontvangst advies: 22 juli 2024 Advies mailen naar: s.huft@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: Concept investeringsnota Holendrecht Centrum (1) met de bijlagen: Beeldkwaliteitsparagraaf (2), Hoogbouw Effect Rapportage (3) en ontwerpbesluit wijziging welstandskader (4). Heeft er consultatie vooraf ja plaatsgevonden? Portefeuille: Directie:
Invullen door stadsdeel: Zuidoost Procesbegeleider: Saskia Huft Datum weekstart/staf: 25 juni 2024 Datum stadsdeelcommissie: 9 juli en 16 juli 2024 Datum dagelijks bestuur: 10 september 2024 Registratienr. (optioneel): … Stadsdeel:
Over gevraagde adviezen: Conform de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022: -
(art. 12, lid 1) betrekt college en BM het DB bij voorbereiding van stedelijke kaders als deze kaders betrekking hebben op taken en bevoegdheden van DB of DB een rol krijgt in uitvoering van die kaders, of
-
(art. 12, lid 2) als college of BM voornemens is over stedelijke kaders besluit te nemen of voornemens is ander besluit te nemen waarbij belangen van een of meer stadsdelen zijn betrokken, in ieder geval bij vaststellen van bestemmingsplannen, wint college
of BM bij DB advies in. DB legt deze adviezen voor aan SDC (art. 19). Bij besluitvorming maakt DB inzichtelijk wat advies van SDC is en hoe eventuele voorstellen of moties als bedoeld in art. 30, lid 3, zijn verwerkt. DB neemt advies van SDC over indien is vastgesteld met meerderheid van stemmen en past binnen stedelijke en budgettaire kaders. DB kan uitsluitend schriftelijk met zeer zwaarwegende redenen afwijken van advies of voorstel van SDC. (art. 19, lid 5) Als standpunten van stadsdeelcommissieleden bij uitbrengen van advies uiteenlopen, worden in advies standaard alle verschillende standpunten binnen commissie kenbaar gemaakt. (art. 30, lid 5)
Adviesvraag college Formuleer hier de vraag aan het dagelijks bestuur
Holendrecht is een groene, rustige buurt waarvan delen na 45 jaar aan vernieuwing toe zijn. Het is een hotspotlocatie van het Masterplan Zuidoost, een zoeklocatie woningbouw in Koers 2025 en een stationskwartier in de omgevingsvisie 2050. Met gebiedsontwikkeling wordt ingezet op meer woningen, vooral typen woningen die er nu nog niet zijn zoals woningen voor starters en ouderen en bewoners die willen groeien en in de buurt blijven wonen. Daarnaast worden de scholen, het buurthuis en de sport- en spelvoorzieningen vernieuwd en kan het winkelcentrum iets uitbreiden. Ook is er plek gereserveerd voor werkfuncties. De gebiedsontwikkeling beoogt hiermee een bijdrage te leveren aan het Masterplan Zuidoost (ambitie 2). Er is de afgelopen jaren al veel met bewoners gesproken en de plannen bevatten veel zaken die daar door bewonersinbreng in zijn opgenomen, zoals het niet verlagen van de Holendrechtdreef, het terugbrengen van een groot plein met groen, bomen en verblijfsplekken, aandacht voor de hoogteopbouw zodat deze laag is bij de aangrenzende woningen aan het Meibergpad en hoger en stedelijke rond de dreef. Ook het Pagina 1 van 3
hoofduitgangspunt in de fasering om eerst vervangende woningen te bouwen voor de bewoners van de Ochtenhof, is een wens van de bewoners.
• • •
Vindt u dat het plan erin slaagt om een bijdrage te leveren aan ambitie 2 van het Masterplan Zuidoost? Met welke aspecten moet rekening gehouden worden bij de verdere participatie over het plan? Welk advies wilt u verder meegeven voor de concept investeringsnota Holendrecht Centrum?
Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier -indien van toepassing- t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies
Het dagelijks bestuur is tevreden met de inhoud van de concept investeringsnota Holendrecht Centrum en de bijbehorende bijlagen. Door het toevoegen van woningen en (maatschappelijke) voorzieningen wordt een goede bijdrage geleverd aan de huidige en toekomstige behoeften van bewoners, en verbeteren de lee aarheid en kansen voor een betere sociaaleconomische positie van de bewoners. Naar aanleiding van de plannen zijn er ook enkele vragen en aandachtspunten: 1. Ten aanzien van het woonprogramma is het dagelijks bestuur tevreden om te lezen dat er woningen toegevoegd worden die er nu nog niet zijn, woningen voor jongeren en starters, woningen voor ouderen en (koop)woningen in het middensegment zodat bewoners met wie het goed gaat kunnen blijven. Het dagelijks bestuur steunt deze aanpak en wil graag dat er in Holendrecht ook ruimte is voor woonvormen waarin bewoners een sterkere rol en stem krijgen zoals wooncoöperaties of vormen van collectief particulier opdrachtgeverschap. Daarnaast moeten mogelijkheden om koopwoningen betaalbaarder te krijgen met regelingen zoals koopstart onderzocht worden. 2.
Ten aanzien van het detailhandel en werkprogramma zou het dagelijks bestuur graag zien dat naast het programma dat nu is opgenomen (2.800m2 detailhandel waarvan 900m2 vervanging en 4.200m2 werken) met flexibiliteit wordt bekeken zodat snel kan worden ingesprongen op aanvullende vragen vanuit de (lokale, creatieve) ondernemers als dat nodig is. Ook bestaat de wens om lokale ondernemers met voorrang te behandelen. Op deze manier blijft ook in het stationsgebied van Holendrecht de identiteit van Zuidoost beter gewaarborgd. Hierbij hoort onlosmakelijk dat de ondernemers van het winkelcentrum waarvan de panden gesloopt worden voldoende kansen krijgen om in nieuwbouw terug te komen als zij dit wensen. Omdat deze taak niet primair de verantwoordelijkheid van de gemeente is, zal deze wens worden meegegeven aan de eigenaar van het winkelcentrum in de gesprekken over de herontwikkeling. Waarbij het dagelijks bestuur wil benadrukken dat het zich hier in Holendrecht, en in andere winkelcentra, zal inzetten op goed verhuurderschap en de kwaliteit zodat de lokale ondernemers een plek houden in aantrekkelijke winkelcentra die de identiteit van de buurten goed weergeven. 3. Het is goed om te lezen dat de beide basisscholen en het buurthuis vernieuwd worden en over enkele jaren hun intrek kunnen nemen in nieuwe, moderne, duurzame gebouwen.
Ook de reservering van 500m2 voor een nog in te vullen buurtfunctie wordt gewaardeerd. Het dagelijks bestuur zou graag zien dat hierbij buurtbewoners, buurtorganisaties en lokale particuliere investeerders worden betrokken zodat in Holendrecht een coöperatieve buurtfunctie kan ontstaan. 4. Ten aanzien van het parkeren leest het dagelijks bestuur in het stuk terug dat rekening is gehouden met de parkeernormen die de gemeente Amsterdam hanteert. Het project wordt gerealiseerd als het betaald parkeren al enige jaren is ingevoerd, en de verwachting is dat er op straat plekken vrij komen. Het dagelijks bestuur vraagt om de gevolgen van het betaald parkeren nauwlettend te monitoren. Het zou graag een nadere uitwerking van het parkeren in het plan bij de uitwerking van de plannen zien, op het moment dat de ontwerpen voor de bouwblokken en straten en pleinen gemaakt worden. Ook wil het dagelijks bestuur dat voorafgaand aan de bouw van de blokken nog goed gekeken wordt naar de samenhang tussen het gebouwd parkeren en het parkeren op straat en aanpassingen in het plan te maken indien nodig. 5.
Ten aanzien van de vier blokken met op elke blok een toren die in het plan worden opgenomen ziet het dagelijks bestuur in dat met het maken van hogere gebouwen dan wat er nu staat in Holendrecht tegemoet gekomen is aan de stedelijke wens uit de omgevingsvisie om stationslocaties een meer hoogstedelijk karakter te geven. De torens lijken met zorg te zijn ingepast, zo leest het dagelijks bestuur ook in de hoogbouweffectrapportage. Daarnaast neemt het dagelijks bestuur er kennis van dat het financieel noodzakelijk is om het volume te realiseren dat nu wordt voorgesteld. Wat het dagelijks bestuur betreft is deze mate van hoogbouw en verdichting het maximale wat acceptabel is in het centrum van Holendrecht. Door het toevoegen van deze vier
Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 3
blokken met een mix van wonen en voorzieningen ontstaat meer stedelijkheid met meer drukte op straat waardoor het gevoel van sociale veiligheid toeneemt. Aan de andere kant komen er ook aanzienlijk meer nieuwe mensen in Holendrecht wonen, wat gevolgen heeft voor het zo gewaardeerde dorpsgevoel. 6. Het opstellen van een beeldkwaliteitsparagraaf en het wijzigen van het welstandskader zodat het welstandniveau ‘bijzonder’ geldt tijdens de duur van de transformatie laat zien dat met het project gestreefd wordt naar een kwalitatieve inpassing van de nieuwbouw in de bestaande buurt. Dit waardeert het dagelijks bestuur. 7. Het dagelijks bestuur neemt kennis van de te kappen bomen en het feit dat al deze bomen in het plan gecompenseerd kunnen worden. Het adviseert met klem om bij aanleg van de openbare ruimte het groen leidend te laten zijn; met bomen en struiken die de ecologie en biodiversiteit verbeteren en goed te beheren zijn. En met aandacht voor de sociale veiligheid in het gebied. 8. Voor wat betreft de participatie ziet het dagelijks bestuur dat deze met zorg is vormgegeven en dat geprobeerd wordt zoveel mogelijk mensen te bereiken. Het advies aan het college is om deze inzet ook na het vaststellen van de investeringsnota vol te houden.
Betrek de bewoners bij het invullen van de plannen zoals de inrichting van het plein en de sport en spelvoorzieningen en laat ze hierover adviseren. Blijf daarbij open staan voor alle bewoners van Zuidoost en biedt informatie in meerdere talen aan, en op andere wijzen dan gebruikelijk zodat zoveel mogelijk bewoners bereikt worden en mee kunnen doen. In het bijzonder vraagt het dagelijks bestuur aandacht voor een zorgvuldige begeleiding van de bewoners van het Ochtenhof van wie er velen geworteld zijn in de buurt en hier al jaren wonen. Tenslotte vraagt het dagelijks bestuur aan het college om er rekening mee te houden dat Holendrecht als 9. hotspot aangewezen is binnen het Masterplan Zuidoost. Het dagelijks bestuur is zich er van bewust dat er vanuit het vereveningsfonds een grote investering gedaan wordt in de buurt. Deze investering richt zich met name op het fysieke domein, maar ook inzet op het sociale domein is nodig om de sociaaleconomische kansen te vergroten. Het dagelijks bestuur vraagt het college om de maatschappelijke voorzieningen zoals (buiten)sport te prioriteren bij de verdeling van middelen.
Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB
Bij de stadsdeelcommissie bestaan zorgen ten aanzien van meerdere onderdelen van het ontwikkelplan Holendrecht Centrum. 1. Financiële haalbaarheid De grondexploitatie Holendrecht Centrum sluit met een tekort. Vanuit het Vereveningsfonds zal dit tekort moeten worden afgedekt. De omvang van het tekort is echter niet opgegeven en daarmee is ook niet bekend met welke variabelen is gerekend, zoals rentestand. Het is onzeker of de investeerders voor de nieuwbouw uiteindelijk bereid zullen zijn om de begrote grondopbrengsten te betalen. Gerealiseerd dient te worden dat een investeerder een nettorendement nodig heeft dat in ieder geval méér bedraagt dan het rendement op een 10jarige staatsobligatie. Dit hogere rendement is nodig gelet op het feit dat bezit in vastgoed minder makkelijk liquide is te maken en overigens duidelijk meer risico’s in zich draagt. Door recente ontwikkelingen in wet- en regelgeving (Wet Betaalbare huur) is het lastiger geworden om woningen in het middensegment (maximaal 186 punten WWS) rendabel te kunnen exploiteren. Advies 1. Produceer een impactanalyse voor het ontwikkelplan/investeringsnota van de gestegen rente in de voorbije periode. Produceer een impactanalyse van de Wet Betaalbare huur op het ontwikkelplan/investeringsnota. 2.
Verdichting en lee aarheid In het plan worden 107 huurwoningen gesloopt om er vervolgens ongeveer 750 woningen voor terug te bouwen. Een verzevenvoudiging van het aantal woningen derhalve waarbij de nieuw te bouwen woningen gemiddeld wat kleiner zullen zijn dan de bestaande woningen. Het aantal bewoners zal daarom ongeveer 5 tot maximaal 6 keer vermenigvuldigen. De totale nieuwbouw komt uit op 88.000 m2 bvo tegen ongeveer 16.000 m2 bvo van de te slopen bebouwing. Een toename in oppervlakte dus met een factor 5,5. Zo een forse verdichting lijkt een enorme uitdaging te betekenen om de lee aarheid op peil te houden maar de investeringsnota kondigt eenvoudig een
verbetering van die lee aarheid aan. Door bestaande onderdoorgangen te verbreden en te verhogen, de openbare ruimte overzichtelijker in te richten, en door ervoor te zorg dat te dicht begroeid groen verdwijnt, zou de lee aarheid en veiligheid verbeteren. De enorme toename van het bouwvolume en de enorme toename van het aantal bewoners kan echter zeer wel een nadelig effect op de lee aarheid en veiligheid hebben, waaraan in het ontwikkelplan volledig wordt voorbijgegaan. Advies 2. Produceer een verbeterde versie van de beschrijving van de toekomstige situatie wat betreft de lee aarheid en de veiligheid. 3. Parkeren Als de huidige parkeerratio(’s) in Holendrecht Centrum gehandhaafd zouden worden dan zouden er, gelet op de toename van het aantal woningen en de toename in oppervlakte overig (commercieel/maatschappelijk) vastgoed ongeveer 5,5x méér parkeerplaatsen worden gecreëerd. Dit gebeurt echter niet, er komen 20% minder (sic!) parkeerplaatsen terug. De bodemgesteldheid in het ontwikkelgebied staat niet toe dat er verdiept gelegen parkeerplaatsen worden aangelegd. Er zullen weinig méér dan 170 parkeerplaatsen inpandig worden aangelegd en maximaal 75 parkeerplaatsen op straat worden ingericht. Een belangrijk gedeelte van de nieuwe parkeerplaatsen wordt gereserveerd voor de huidige bewoners in het gebied wier woningen zullen worden gesloopt.
Deze bewoners kunnen straks vergund worden voor een parkeerplek. Dit betekent ook dat er voor de middeldure huurwoningen, de dure huurwoningen, en de koopwoningen geen parkeergelegenheid zal zijn voor de eigen auto. De resterende parkeercapaciteit is immers gealloceerd aan de overige gebruiksruimten (nietwoningen) en voor bezoekers van bewoners. Het lijkt onwaarschijnlijk dat investeerders bereid zullen zijn om in nieuwbouwwoningen, met het “gebrek” van een ontbrekende parkeergelegenheid, te investeren tenzij de gemeente Amsterdam bereid is om de stichtingskosten voor die woningen aanzienlijk (tienduizenden euro!) te verlagen. Dat is uiteraard geen realistisch scenario. Advies 3. Ga terug naar de tekentafel om een enigszins aanvaardbaar aantal parkeerplaatsen aan het ontwikkelplan toe te voegen. 4. Participatie en communicatie Het is belangrijk om alle actoren consequent te informeren en te betrekken bij de ontwikkeling en uitvoering van plannen. Dit proces moet zorgvuldig plaatsvinden voorafgaand aan, tijdens, en na de implementatie van de plannen. Hierbij dient de communicatie transparant en doorlopend te zijn, zodat alle betrokkenen op de hoogte blijven van de voortgang en wijzigingen. Een belangrijke pijler van dit participatieproces is dat iedereen evenredig en op een laagdrempelige manier moet kunnen deelnemen.
Dit betekent dat alle belanghebbenden, zonder uitzondering, de mogelijkheid moeten krijgen om hun stem te laten horen en invloed uit te oefenen. Nu staan er al organisaties genoemd in het plan. Dit kan niet. Hoe wordt er bepaald wie er mee mogen doen? Het voortrekken van bepaalde organisaties of actoren is onwenselijk en in strijd met het principe van gelijke kansen. Alle participerende organisaties en individuen dienen daarom dezelfde mogelijkheden te krijgen om bij te dragen aan het proces. Door deze inclusieve benadering wordt ervoor gezorgd dat de plannen breed gedragen worden en dat de diverse perspectieven en behoeften van alle betrokkenen worden meegenomen in de besluitvorming. Dit bevordert niet alleen de legitimiteit en effectiviteit van de plannen, maar draagt ook bij aan een transparante en rechtvaardige besluitvorming. Advies 4. Samenvattend: Richt het participatieproces zo in dat alle belanghebbenden op een laagdrempelige manier betrokken worden en ook betrokken blijven. Houdt alle betrokkenen ook voortdurend en op een duidelijke wijze geïnformeerd. Maak een goede inventarisatie van alle belanghebbenden (natuurlijke personen en organisaties), nu en in de toekomst, en zorg dat zij allen een gelijke inbreng kunnen hebben. 5.
Onderwijs, economie, en ondernemers Het is belangrijk dat er wordt samengewerkt met lokale onderwijsinstellingen (aanpassing schoolgebouw staat in investeringsnota beschreven) om stages en leerwerkplekken te creëren. Dit biedt jongeren kansen om werkervaring op te doen en versterkt tegelijkertijd de banden. De lokale werkgelegenheid kan worden bevorderd door organisaties of bedrijven aan te moedigen om inwoners van Holendrecht aan te nemen. Dit zou kunnen door middel van wervingscampagnes, stage/trainingsprogramma’s, en samenwerkingsverbanden. Stimuleer een
diversiteit aan bedrijfstypes, van retail en horeca tot creatieve industrieën en technologiebedrijven. Een gediversificeerde economie is veerkrachtiger en kan beter inspelen op veranderende omstandigheden. Advies 5. Samenvattend: De onderwijsinstelling in Holendrecht speelt een belangrijke rol in relatie tot werk(ervarings)plekken en in de relatie met lokale ondernemers en dat moet worden ondersteund. Stimuleer een verscheidenheid aan ondernemersinitiatieven.
Finaal advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders
Gelet op dit advies van de leden Van Eerden, Luqman en Van der Kamp, en mede gelet op het advies van de leden Bakker en Simons, beide vastgesteld tijdens de vergadering van de stadsdeelcommissie van 16 juli 2024, adviseert het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost het volgende aan het college: Het dagelijks bestuur is tevreden met de inhoud van de concept investeringsnota Holendrecht Centrum en de bijbehorende bijlagen en adviseert hierover positief aan het college. Door het toevoegen van woningen en (maatschappelijke) voorzieningen wordt een goede bijdrage geleverd aan de huidige en toekomstige behoeften van bewoners, en verbeteren de lee aarheid en kansen voor een betere sociaaleconomische positie van de bewoners. Naar aanleiding van de plannen heeft het dagelijks bestuur enkele vragen en aandachtspunten: 1. Ten aanzien van het woonprogramma is het dagelijks bestuur tevreden om te lezen dat er woningen toegevoegd worden die er nu nog niet zijn, woningen voor jongeren en starters, woningen voor ouderen en (koop)woningen in het middensegment zodat bewoners met wie het goed gaat kunnen blijven. Het dagelijks bestuur steunt deze aanpak en wil graag dat er in Holendrecht ook ruimte is voor woonvormen waarin bewoners een sterkere rol en stem krijgen zoals wooncoöperaties of vormen van collectief particulier opdrachtgeverschap.
Daarnaast moeten mogelijkheden om koopwoningen betaalbaarder te krijgen met regelingen zoals koopstart onderzocht worden. 2. Ten aanzien van het detailhandel en werkprogramma zou het dagelijks bestuur graag zien dat naast het programma dat nu is opgenomen (2.800m2 detailhandel waarvan 900m2 vervanging en 4.200m2 werken) met flexibiliteit wordt bekeken zodat snel kan worden ingesprongen op aanvullende vragen vanuit de (lokale, creatieve) ondernemers als dat nodig is. Ook bestaat de wens om lokale ondernemers met voorrang te behandelen en te kijken of er mogelijkheden zijn om ruimtes betaalbaarder te maken voor ondernemers die een hoge (huur)prijs niet kunnen opbrengen. Op deze manier blijft ook in het stationsgebied van Holendrecht de identiteit van Zuidoost beter gewaarborgd. Hierbij hoort onlosmakelijk dat de ondernemers van het winkelcentrum waarvan de panden gesloopt worden voldoende kansen krijgen om in nieuwbouw terug te komen als zij dit wensen. Omdat deze taak niet primair de verantwoordelijkheid van de gemeente is, zal deze wens worden meegegeven aan de eigenaar van het winkelcentrum in de gesprekken over de herontwikkeling.
Waarbij het dagelijks bestuur wil benadrukken dat het zich hier in Holendrecht, en in andere winkelcentra, zal inzetten op goed verhuurderschap en de kwaliteit zodat de lokale ondernemers een plek houden in aantrekkelijke winkelcentra die de identiteit van de buurten goed weergeven. 3. Het is goed om te lezen dat de beide basisscholen en het buurthuis vernieuwd worden en over enkele jaren hun intrek kunnen nemen in nieuwe, moderne, duurzame gebouwen. Ook de reservering van 500m2 voor een nog in te vullen buurtfunctie wordt gewaardeerd. Het dagelijks bestuur zou graag zien dat hierbij buurtbewoners, buurtorganisaties en lokale particuliere investeerders worden betrokken zodat in Holendrecht een coöperatieve buurtfunctie kan ontstaan. 4. Ten aanzien van het parkeren leest het dagelijks bestuur in het stuk terug dat rekening is gehouden met de parkeernormen die de gemeente Amsterdam hanteert. Het project wordt gerealiseerd als het betaald parkeren al enige jaren is ingevoerd, en de verwachting is dat er op straat plekken vrij komen. Het dagelijks bestuur vraagt om de gevolgen van het betaald parkeren nauwlettend te monitoren. Het zou graag een nadere uitwerking van het parkeren in het plan bij de uitwerking van de plannen zien, op het moment dat de ontwerpen voor de bouwblokken en straten en pleinen gemaakt worden.
Ook wil het dagelijks bestuur dat voorafgaand aan de bouw van de blokken nog goed gekeken wordt naar de samenhang tussen het gebouwd parkeren en het parkeren op straat en aanpassingen in het plan te maken indien nodig. 5. Ten aanzien van de vier blokken met op elke blok een toren die in het plan worden opgenomen ziet het dagelijks bestuur in dat met het maken van hogere gebouwen dan wat er nu staat in Holendrecht tegemoet gekomen is aan de stedelijke wens uit de omgevingsvisie om stationslocaties een meer hoogstedelijk karakter te geven. De torens lijken met zorg te zijn ingepast, zo leest het dagelijks bestuur ook in de
hoogbouweffectrapportage. Daarnaast neemt het dagelijks bestuur er kennis van dat het financieel noodzakelijk is om het volume te realiseren dat nu wordt voorgesteld. Wat het dagelijks bestuur betreft is deze mate van hoogbouw en verdichting het maximale wat acceptabel is in het centrum van Holendrecht. Door het toevoegen van deze vier blokken met een mix van wonen en voorzieningen ontstaat meer stedelijkheid met meer drukte op straat waardoor het gevoel van sociale veiligheid toeneemt. Aan de andere kant komen er ook aanzienlijk meer nieuwe mensen in Holendrecht wonen, wat gevolgen heeft voor het zo gewaardeerde dorpsgevoel. 6. Het opstellen van een beeldkwaliteitsparagraaf en het wijzigen van het welstandskader zodat het welstandniveau ‘bijzonder’ geldt tijdens de duur van de transformatie laat zien dat met het project gestreefd wordt naar een kwalitatieve inpassing van de nieuwbouw in de bestaande buurt. Dit waardeert het dagelijks bestuur. 7. Het dagelijks bestuur neemt kennis van de te kappen bomen en het feit dat al deze bomen in het plan gecompenseerd kunnen worden. Het adviseert met klem om bij aanleg van de openbare ruimte het groen leidend te laten zijn; met bomen en struiken die de ecologie en biodiversiteit verbeteren en goed te beheren zijn. En met aandacht voor de sociale veiligheid in het gebied. 8.
Voor wat betreft de participatie ziet het dagelijks bestuur dat deze met zorg is vormgegeven en dat geprobeerd wordt zoveel mogelijk mensen te bereiken. Het advies aan het college is om deze inzet ook na het vaststellen van de investeringsnota vol te houden. Betrek de bewoners bij het invullen van de plannen zoals de inrichting van het plein en de sport en spelvoorzieningen en laat ze hierover adviseren. Blijf daarbij open staan voor alle bewoners van Zuidoost en biedt informatie in meerdere talen aan, en op andere wijzen dan gebruikelijk zodat zoveel mogelijk bewoners bereikt worden en mee kunnen doen. In het bijzonder vraagt het dagelijks bestuur aandacht voor een zorgvuldige begeleiding van de bewoners van het Ochtenhof van wie er velen geworteld zijn in de buurt en hier al jaren wonen. 9. Tenslotte vraagt het dagelijks bestuur aan het college om er rekening mee te houden dat Holendrecht als hotspot aangewezen is binnen het Masterplan Zuidoost. Het dagelijks bestuur is zich er van bewust dat er vanuit het vereveningsfonds een grote investering gedaan wordt in de buurt. Deze investering richt zich met name op het fysieke domein, maar ook inzet op het sociale domein is nodig om de sociaaleconomische kansen te vergroten. Het dagelijks bestuur vraagt het college om de maatschappelijke voorzieningen zoals (buiten)sport te prioriteren bij de verdeling van middelen.
Daarnaast zijn er enkele adviezen van de stadsdeelcommissie die het dagelijks bestuur graag wil meegeven aan het college: 10. Lee aarheid en veiligheid: in de plannen voor Holendrecht Centrum is de verbetering van de lee aarheid en veiligheid van het centrumgebied een belangrijke opgave. Daarom is ter voorbereiding op het maken van de plannen voor Holendrecht een advies op de sociale veiligheid gevraagd. De conclusies van dit advies zijn opgenomen in de concept Investeringsnota. Als belangrijke verbetering voor de veiligheids(beleving) worden in het advies het toevoegen van woningen (en dus bewoners) en voorzieningen genoemd. Een van de punten die bewoners veel aanhalen is dat het in de avond vaak erg stil is op straat en daardoor niet altijd veilig aanvoelt. Door langs de routes in het centrum van Holendrecht woningen (op de verdieping) en voorzieningen toe te voegen en te mengen, en in zijn algemeenheid als er meer mensen in het centrumgebied komen te wonen, ontstaat er meer reuring en levendigheid op straat en dit leidt tot meer veiligheid. De toename van het aantal bewoners leidt er ook toe dat er meer draagvlak komt voor de bestaande voorzieningen in het gebied en dat er bijvoorbeeld meer winkels kunnen komen. De twee basisscholen in het gebied hebben te maken met een dalend aantal leerlingen. Door de extra woningen zal het aantal leerlingen vanaf 2037 weer gaan toenemen.
Het dagelijks bestuur adviseert om deze punten nauwkeuriger in de investeringsnota op te nemen, zodat duidelijker naar voren komt dat door het toevoegen van woningen en voorzieningen, en de menging daarvan, de lee aarheid en veiligheid in Holendrecht verbeteren. 11. Parkeren: in de plannen worden de parkeernormen voor wonen zoals vastgesteld door de gemeenteraad toegepast. Op basis van de normen die het Amsterdamse parkeerbeleid voorschrijft, stelt het college dat het parkeren in de eerste blokken (aan de oostkant) inpasbaar is en voldoende is, waarbij het bezoekersparkeren op straat ene plek moet krijgen. Ook hebben de verhuisde bewoners van de Ochtenhof recht op een parkeervergunning. Het college stelt dat met het invoeren van betaald parkeren (in 2025) voldoende ruimte op straat ontstaat om de extra parkeervraag in te passen omdat het aandeel buurtvreemd parkeren op dit oment in de avond ruim 40% van de geparkeerde auto’s betreft. De blokken bij het station worden later gerealiseerd, en dienen op dat moment te voldoen aan de parkeernorm. Omdat het nog lang duurt tot deze blokken gebouwd worden (vanaf 2031) en het programma nog kan wijzigen, is in de Investeringsnota opgenomen dat er nog nader onderzoek gedaan moet worden naar het inpassen van het parkeren. Verschillende
mogelijkheden worden genoemd; zoals aanpassingen aan het programma, dubbelgebruik en deelmobiliteit. Het dagelijks bestuur wil het college meegeven dat het er in de stadsdeelcommissie en ook onder bewoners zorg is over het parkeren en adviseert om onderzoeken naar alternatieve oplossingen al snel op te starten. 12. Participatie: Voor het maken van de investeringsnota is een communicatie en consultatiestrategie opgesteld. De participatie voor de investeringsnota is uitgevoerd aan de hand van de uitgangspunten uit deze strategie: bewoners zijn tijdig geïnformeerd over de toekomstige plannen, bewoners en andere stakeholders hebben mee kunnen denken en de gemeente advies kunnen geven en er is duidelijk aangegeven waar bewoners over mee kunnen praten; wat vaststaat en wat nog niet. Duidelijkheid, helderheid, eerlijkheid en openheid zijn randvoorwaarden geweest in het participatieproces, met extra inspanningen zoveel mogelijk bewoners te bereiken. De stadsdeelcommissie vindt het belangrijk dat ook in de toekomst de participatie transparant en laagdrempelig is, en dat alle betrokkenen voortdurend en op een duidelijke wijze geïnformeerd worden en allen een gelijke inbreng kunnen hebben. In de Investeringsnota worden enkele voorstellen gedaan voor de participatie in het vervolgproces. Hierbij zijn voorbeelden genoemd van partijen uit de buurt.
De stadsdeelcommissie adviseert het college om de passage waarin partijen genoemd worden, uit de investeringsnota te verwijderen en neemt graag kennis van het nog op te stellen participatieplan voor het vervolgproces. 13. Werk(ervarings)plekken: Het stadsdeel adviseert het college in de nadere uitwerking van de plannen samen met partijen uit de buurt te bekijken welke mogelijkheden er zijn voor werk(ervarings) plekken. Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 3
Adviesaanvraag college aan dagelijks bestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Concept investeringsnota Holendrecht Centrum
Ruimtelijke Ordening Grond & Ontwikkeling Datum behandeling staf WH 22 mei 2024 Datum adviesaanvraag: 10 juni Deadline ontvangst advies: 22 juli 2024 Advies mailen naar: s.huft@amsterdam.nl Meegestuurde stukken: Concept investeringsnota Holendrecht Centrum (1) met de bijlagen: Beeldkwaliteitsparagraaf (2), Hoogbouw Effect Rapportage (3) en ontwerpbesluit wijziging welstandskader (4). Heeft er consultatie vooraf ja plaatsgevonden? Portefeuille: Directie:
Invullen door stadsdeel: Zuidoost Procesbegeleider: Saskia Huft Datum weekstart/staf: 25 juni 2024 Datum stadsdeelcommissie: 9 juli en 16 juli 2024 Datum dagelijks bestuur: 10 september 2024 Registratienr. (optioneel): … Stadsdeel:
Over gevraagde adviezen: Conform de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022: -
(art. 12, lid 1) betrekt college en BM het DB bij voorbereiding van stedelijke kaders als deze kaders betrekking hebben op taken en bevoegdheden van DB of DB een rol krijgt in uitvoering van die kaders, of
-
(art. 12, lid 2) als college of BM voornemens is over stedelijke kaders besluit te nemen of voornemens is ander besluit te nemen waarbij belangen van een of meer stadsdelen zijn betrokken, in ieder geval bij vaststellen van bestemmingsplannen, wint college
of BM bij DB advies in. DB legt deze adviezen voor aan SDC (art. 19). Bij besluitvorming maakt DB inzichtelijk wat advies van SDC is en hoe eventuele voorstellen of moties als bedoeld in art. 30, lid 3, zijn verwerkt. DB neemt advies van SDC over indien is vastgesteld met meerderheid van stemmen en past binnen stedelijke en budgettaire kaders. DB kan uitsluitend schriftelijk met zeer zwaarwegende redenen afwijken van advies of voorstel van SDC. (art. 19, lid 5) Als standpunten van stadsdeelcommissieleden bij uitbrengen van advies uiteenlopen, worden in advies standaard alle verschillende standpunten binnen commissie kenbaar gemaakt. (art. 30, lid 5)
Adviesvraag college Formuleer hier de vraag aan het dagelijks bestuur
Holendrecht is een groene, rustige buurt waarvan delen na 45 jaar aan vernieuwing toe zijn. Het is een hotspotlocatie van het Masterplan Zuidoost, een zoeklocatie woningbouw in Koers 2025 en een stationskwartier in de omgevingsvisie 2050. Met gebiedsontwikkeling wordt ingezet op meer woningen, vooral typen woningen die er nu nog niet zijn zoals woningen voor starters en ouderen en bewoners die willen groeien en in de buurt blijven wonen. Daarnaast worden de scholen, het buurthuis en de sport- en spelvoorzieningen vernieuwd en kan het winkelcentrum iets uitbreiden. Ook is er plek gereserveerd voor werkfuncties. De gebiedsontwikkeling beoogt hiermee een bijdrage te leveren aan het Masterplan Zuidoost (ambitie 2). Er is de afgelopen jaren al veel met bewoners gesproken en de plannen bevatten veel zaken die daar door bewonersinbreng in zijn opgenomen, zoals het niet verlagen van de Holendrechtdreef, het terugbrengen van een groot plein met groen, bomen en verblijfsplekken, aandacht voor de hoogteopbouw zodat deze laag is bij de aangrenzende woningen aan het Meibergpad en hoger en stedelijke rond de dreef. Ook het Pagina 1 van 3
hoofduitgangspunt in de fasering om eerst vervangende woningen te bouwen voor de bewoners van de Ochtenhof, is een wens van de bewoners.
• • •
Vindt u dat het plan erin slaagt om een bijdrage te leveren aan ambitie 2 van het Masterplan Zuidoost? Met welke aspecten moet rekening gehouden worden bij de verdere participatie over het plan? Welk advies wilt u verder meegeven voor de concept investeringsnota Holendrecht Centrum?
Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier -indien van toepassing- t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies
Het dagelijks bestuur is tevreden met de inhoud van de concept investeringsnota Holendrecht Centrum en de bijbehorende bijlagen. Door het toevoegen van woningen en (maatschappelijke) voorzieningen wordt een goede bijdrage geleverd aan de huidige en toekomstige behoeften van bewoners, en verbeteren de lee aarheid en kansen voor een betere sociaaleconomische positie van de bewoners. Naar aanleiding van de plannen zijn er ook enkele vragen en aandachtspunten: 6. Ten aanzien van het woonprogramma is het dagelijks bestuur tevreden om te lezen dat er woningen toegevoegd worden die er nu nog niet zijn, woningen voor jongeren en starters, woningen voor ouderen en (koop)woningen in het middensegment zodat bewoners met wie het goed gaat kunnen blijven. Het dagelijks bestuur steunt deze aanpak en wil graag dat er in Holendrecht ook ruimte is voor woonvormen waarin bewoners een sterkere rol en stem krijgen zoals wooncoöperaties of vormen van collectief particulier opdrachtgeverschap. Daarnaast moeten mogelijkheden om koopwoningen betaalbaarder te krijgen met regelingen zoals koopstart onderzocht worden. 7.
Ten aanzien van het detailhandel en werkprogramma zou het dagelijks bestuur graag zien dat naast het programma dat nu is opgenomen (2.800m2 detailhandel waarvan 900m2 vervanging en 4.200m2 werken) met flexibiliteit wordt bekeken zodat snel kan worden ingesprongen op aanvullende vragen vanuit de (lokale, creatieve) ondernemers als dat nodig is. Ook bestaat de wens om lokale ondernemers met voorrang te behandelen. Op deze manier blijft ook in het stationsgebied van Holendrecht de identiteit van Zuidoost beter gewaarborgd. Hierbij hoort onlosmakelijk dat de ondernemers van het winkelcentrum waarvan de panden gesloopt worden voldoende kansen krijgen om in nieuwbouw terug te komen als zij dit wensen. Omdat deze taak niet primair de verantwoordelijkheid van de gemeente is, zal deze wens worden meegegeven aan de eigenaar van het winkelcentrum in de gesprekken over de herontwikkeling. Waarbij het dagelijks bestuur wil benadrukken dat het zich hier in Holendrecht, en in andere winkelcentra, zal inzetten op goed verhuurderschap en de kwaliteit zodat de lokale ondernemers een plek houden in aantrekkelijke winkelcentra die de identiteit van de buurten goed weergeven. 8. Het is goed om te lezen dat de beide basisscholen en het buurthuis vernieuwd worden en over enkele jaren hun intrek kunnen nemen in nieuwe, moderne, duurzame gebouwen.
Ook de reservering van 500m2 voor een nog in te vullen buurtfunctie wordt gewaardeerd. Het dagelijks bestuur zou graag zien dat hierbij buurtbewoners, buurtorganisaties en lokale particuliere investeerders worden betrokken zodat in Holendrecht een coöperatieve buurtfunctie kan ontstaan. 9. Ten aanzien van het parkeren leest het dagelijks bestuur in het stuk terug dat rekening is gehouden met de parkeernormen die de gemeente Amsterdam hanteert. Het project wordt gerealiseerd als het betaald parkeren al enige jaren is ingevoerd, en de verwachting is dat er op straat plekken vrij komen. Het dagelijks bestuur vraagt om de gevolgen van het betaald parkeren nauwlettend te monitoren. Het zou graag een nadere uitwerking van het parkeren in het plan bij de uitwerking van de plannen zien, op het moment dat de ontwerpen voor de bouwblokken en straten en pleinen gemaakt worden. Ook wil het dagelijks bestuur dat voorafgaand aan de bouw van de blokken nog goed gekeken wordt naar de samenhang tussen het gebouwd parkeren en het parkeren op straat en aanpassingen in het plan te maken indien nodig. 10.
Ten aanzien van de vier blokken met op elke blok een toren die in het plan worden opgenomen ziet het dagelijks bestuur in dat met het maken van hogere gebouwen dan wat er nu staat in Holendrecht tegemoet gekomen is aan de stedelijke wens uit de omgevingsvisie om stationslocaties een meer hoogstedelijk karakter te geven. De torens lijken met zorg te zijn ingepast, zo leest het dagelijks bestuur ook in de hoogbouweffectrapportage. Daarnaast neemt het dagelijks bestuur er kennis van dat het financieel noodzakelijk is om het volume te realiseren dat nu wordt voorgesteld. Wat het dagelijks bestuur betreft is deze mate van hoogbouw en verdichting het maximale wat acceptabel is in het centrum van Holendrecht. Door het toevoegen van deze vier
Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 3
blokken met een mix van wonen en voorzieningen ontstaat meer stedelijkheid met meer drukte op straat waardoor het gevoel van sociale veiligheid toeneemt. Aan de andere kant komen er ook aanzienlijk meer nieuwe mensen in Holendrecht wonen, wat gevolgen heeft voor het zo gewaardeerde dorpsgevoel. 6. Het opstellen van een beeldkwaliteitsparagraaf en het wijzigen van het welstandskader zodat het welstandniveau ‘bijzonder’ geldt tijdens de duur van de transformatie laat zien dat met het project gestreefd wordt naar een kwalitatieve inpassing van de nieuwbouw in de bestaande buurt. Dit waardeert het dagelijks bestuur. 7. Het dagelijks bestuur neemt kennis van de te kappen bomen en het feit dat al deze bomen in het plan gecompenseerd kunnen worden. Het adviseert met klem om bij aanleg van de openbare ruimte het groen leidend te laten zijn; met bomen en struiken die de ecologie en biodiversiteit verbeteren en goed te beheren zijn. En met aandacht voor de sociale veiligheid in het gebied. 8. Voor wat betreft de participatie ziet het dagelijks bestuur dat deze met zorg is vormgegeven en dat geprobeerd wordt zoveel mogelijk mensen te bereiken. Het advies aan het college is om deze inzet ook na het vaststellen van de investeringsnota vol te houden.
Betrek de bewoners bij het invullen van de plannen zoals de inrichting van het plein en de sport en spelvoorzieningen en laat ze hierover adviseren. Blijf daarbij open staan voor alle bewoners van Zuidoost en biedt informatie in meerdere talen aan, en op andere wijzen dan gebruikelijk zodat zoveel mogelijk bewoners bereikt worden en mee kunnen doen. In het bijzonder vraagt het dagelijks bestuur aandacht voor een zorgvuldige begeleiding van de bewoners van het Ochtenhof van wie er velen geworteld zijn in de buurt en hier al jaren wonen. Tenslotte vraagt het dagelijks bestuur aan het college om er rekening mee te houden dat Holendrecht als 9. hotspot aangewezen is binnen het Masterplan Zuidoost. Het dagelijks bestuur is zich er van bewust dat er vanuit het vereveningsfonds een grote investering gedaan wordt in de buurt. Deze investering richt zich met name op het fysieke domein, maar ook inzet op het sociale domein is nodig om de sociaaleconomische kansen te vergroten. Het dagelijks bestuur vraagt het college om de maatschappelijke voorzieningen zoals (buiten)sport te prioriteren bij de verdeling van middelen.
Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB
Het college van B&W heeft Holendrecht in 2017 als ontwikkelbuurt aangewezen en in 2021 meegenomen als een van de “hotspots” in het Masterplan Zuidoost. Met de investeringsnota Holendrecht beoogt het college herinrichting van de openbare ruimte, uitbreiding van het aantal woningen en verbetering van maatschappelijke voorzieningen, winkelaanbod, horeca en bedrijfsruimten. Het college heeft daarmee als doel de sociale en economische situatie van de bewoners van de wijk te verbeteren. De investeringsnota staat bol van kansen maar er zijn ook veel gemiste kansen. De stadsdeelcommissie geeft het dagelijks bestuur van Zuidoost onderstaande aandachtspunten mee voor de formulering van het definitieve advies aan het college. Plangebied De investeringsnota richt zich slechts op een beperkt deel van Holendrecht. Volgens het college werd aanvankelijk rekening gehouden met een groter projectgebied, waar ook het gebied ten noorden van de Holendrechtdreef deel vanuit maakt, waaronder de twee winkelblokken (met in het ene onder meer Action en in het tweede Vomar) en De Drecht. De stadsdeelcommissie heeft tijdens de technische sessie vragen gesteld over het ontbreken van plannen voor de beide winkelblokken. Volgens de ambtelijke werkgroep beschikt de eigenaar van het winkelcentrum (Van Hoorne Vastgoed) niet over het nodige financieringskapitaal.
Het college oordeelt dat de voorstellen in de investeringsnota zo zijn ingericht dat eventuele toekomstige ontwikkelingen makkelijk kunnen aansluiten. De stadsdeelcommissie vindt het een gemiste kans dat in de huidige investeringsnota niet nu al het gebied aan de noordkant in de plannen is meegenomen of op zijn minst planmatig een vooruitblik wordt gegeven op de toekomstige plannen. Volgens de stadsdeelcommissie blijven mogelijkheden onbenut voor de ontwikkeling van een interessante business case waarvoor investeerders kunnen worden aangetrokken. Het gebrek aan een integrale aanpak voor Holendrecht centrum baart de stadsdeelcommissie zorgen: De investeringsnota beoogt door toevoeging van woningen, verbetering van de openbare ruimte en verbetering van maatschappelijke en winkelvoorzieningen de sociale veiligheid in Holendrecht te verbeteren. Door dit plan
niet door te trekken naar andere delen van Holendrecht centrum schiet het college haar doel voorbij en worden problemen die in het masterplan worden geadresseerd niet integraal aangepakt. Om meer verbinding te krijgen tussen Amstel III en Holendrecht, wordt er in de Paasheuvelwijk geen winkelcentrum gemaakt. Bewoners van dit gebied kunnen hun boodschappen halen in Holendrecht. De huidige plannen voor winkelcentrum Holendrecht (alleen het blok aan de zuidkant van de Holendrechtdreef wordt vernieuwd/uitbreid) zijn te beperkt om er een aantrekkelijk winkelgebied van te maken. De uitvoering van de plannen in de investeringsnota zijn voor de buurt erg ingrijpend. De werkzaamheden zullen een periode van minimaal negen jaar in beslag nemen. Wanneer nu al wordt voorzien dat in de toekomst ook de winkelblokken aan de noordkant van de Holendrechtdreef op de schop gaan en worden vervangen door meerlaagse bebouwing met winkels en andere voorzieningen gecombineerd met woonruimte, betekent dit dat er in Holendrecht meerdere decennia achter elkaar wordt gebouwd, met alle overlast van dien. Dit gaat ten koste van de lee aarheid van de wijk. De investeringsnota richt zich te beperkt op enkel de strook aan weerskanten van de Meibergdreef en de hoek met het Abcouderpad.
Dit doet geen recht aan een bredere aanpak die nodig is bij de aanwijzing van Holendrecht als ontwikkelbuurt en kan ongelijkheid in de buurt versterken. Aanbevelingen: De stadsdeelcommissie roept op om het plangebied uit te breiden met het gebied aan de noordkant van de Holendrechtdreef en op zijn minst de beide winkelblokken mee te nemen in de plannen. Meerlaagse bebouwing bestaande uit een combinatie van winkelruimte, horeca, maatschappelijke voorzieningen, bedrijfsruimte en woningen draagt bij aan verlevendiging van de wijk. Het college dient Van Hoorne Vastgoed te wijzen op haar verantwoordelijkheid om bij te dragen aan de lee aarheid van de wijk, en samen met het vastgoedbedrijf te werken aan een interessante business case waarmee investeerders kunnen worden aangetrokken. Ook dienen subsidiemogelijkheden in het kader van stedelijke vernieuwing optimaal te worden benut. Verbreed de investeringsnota met flankerend beleid voor de omliggende buurten, en investeringen in de openbare ruimte en lee aarheid van de wijken. Stationsgebied In de Omgevingsvisie 2050 is Holendrecht aangewezen als stationskwartier: een locatie waar verdicht kan worden en ruimte is voor meer woningen, werken en voorzieningen.
Ontsluiting van het stationsgebied aan de zuidoostkant, herinrichting van het stationsplein en horecavoorzieningen draagt bij aan verlevendiging van het stationsgebied en betekent verbetering van de sociale veiligheid. De stadsdeelcommissie plaatst echter de volgende kanttekeningen: In de investeringsnota ontbreekt een integrale visie op de ontwikkeling van het stationsgebied. Feitelijk wordt alleen betere ontsluiting tussen station en woonwijk aan de zuidoostkant van het station in de plannen betrokken. Het ontbreekt aan een visie op verbetering van de sociale veiligheid aan de noordoostkant van het station richting Pieter Nieuwlandhof, en verlevendiging van het stationsplein aan de westkant, richting AMC en Amstel III. In het investeringsplan ontbreekt gezamenlijke planvorming en een gezamenlijke visie op verlevendiging van het stationsplein en verbetering van de sociale veiligheid met belangrijke stakeholders van het stationsgebied, zoals ProRail/ Railinfratrust B.V., en hun rol als eventuele investeringspartners. Aanbeveling: Ontwikkel samen met relevante partners (ProRail) een integrale visie op verbetering van de sociale veiligheid en lee aarheid van het stationsplein Holendrecht. Woningbouw Het college wil in Holendrecht centrum 750 woningen realiseren, inclusief de nieuwbouw voor de bewoners van de 107 te slopen woningen aan het huidige Ochtenhof.
Het college richt de nieuwbouwplannen op starters en ouderen. Net als het dagelijks bestuur voegt de stadsdeelcommissie daar ook ‘doorgroeiers’ aan toe. Oppervlakte woningen De stadsdeelcommissie vraagt zich af of de voorgestelde sociale woningbouw aansluit bij de woonbehoefte van de huishoudens c.q. het woonoppervlak van de bestaande 107 woningen aan het Ochtenhof die worden gesloopt. Deze huishoudens zouden, ervan uitgaande dat zij in hun buurt willen blijven wonen, al bijna de helft van de 225 uitgaande van 750 woningen waarvan 30% sociale huur - beschikbare sociale huurwoningen innemen. Volgens de investeringsnota bestaat de geplande sociale woningbouw uit tweekamerwoningen (45m² gbo), geschikt voor starters, en driekamerwoningen (65m² gbo), voor senioren en kleine gezinnen. Zoals in de investeringsnota wordt opgemerkt zijn de woningen in Holendrecht relatief groot, wat vermoedelijk ook geldt voor de woningen aan het Ochtenhof. Hoe kan worden gegarandeerd dat er voldoende passende woningen beschikbaar zijn voor de bewoners die hun woningen aan de Ochtenhof moeten verlaten, die qua oppervlakte en indeling aansluiten bij hun huidige woning?
Betaalbaarheid en toewijzing woningen De investeringsnota voorziet in het uitgangspunt dat bij toewijzing van 25% van de woningen voorrang wordt gegeven aan bewoners van Zuidoost. Hoe kan dit worden gegarandeerd? Gezien de ervaring met andere nieuwbouwprojecten in Zuidoost maakt de stadsdeelcommissie zich zorgen over de betaalbaarheid en toegankelijkheid van de woningen. Welke normen worden hierbij gehanteerd? Het is niet ongebruikelijk dat voor een woning van 45 m2 de maximale sociale huurprijs wordt gevraagd, wat voor starters/jongeren niet is op te brengen. Hoe zit dit concreet met de geplande nieuwbouw in Holendrecht? Hoogte De stadsdeelcommissie maakt zich zorgen over de voorgestelde hoogte van een deel van de bebouwing (16-19 verdiepingen) die kan oplopen tot 50 à 60 meter. Dit sluit niet aan bij de rest van de bebouwing en is niet bevorderlijk voor de sociale cohesie in de wijk. De hoogbouweffectrapportage laat zien dat de hoogbouw ver uitsteekt boven de rest van Zuidoost en verstoort de nu ruimtelijke opzet van de wijk. Bovendien ontbreekt het aan in de hoogbouweffectrapportage aan een zichtanalyse vanuit oostelijke richting (omgeving Gaasperplas) die was toegezegd tijdens de technische sessie (4 juni jl.). De stadsdeelcommissie pleit voor maximale bebouwing van 7 woonlagen.
Uitbreiding van het beoogde aantal woningen (750) kan worden bereikt door de winkelcentra aan de noordkant mee te nemen in de plannen. Sociaal plan De impact van de investeringsnota voor de bewoners aan de Ochtenhof wordt in de investeringsnota onvoldoende benoemd. Voor de uitplaatsing van de bewoners van de 107 woningen aan het Ochtenhof dient een sociaal plan te worden ontwikkeld waarin is opgenomen: Rechten van bewoners: garantie op en eisen aan vervangende nieuwbouw (indeling en oppervlakte van de woning) in de wijk of buurt naar voorkeur; Gelijkblijvende huurprijzen met huidige woning; Verhuiskostenvergoeding; Hulp bij verhuizing en inrichting van de nieuwe woning voor ouderen of mensen met een beperking; Het tegengaan van verloedering gedurende de fase van uitplaatsing; denk aan tijdelijke verhuur wanneer woningen drie maanden of langer leeg blijven staan. Type bebouwing Het type bebouwing dat wordt voorgesteld zijn naar binnen gekeerde bouwblokken met een binnenplein/tuin. Dit sluit niet aan bij de meanderende woonvormen en het open karakter dat typerend is voor de rest van Holendrecht, waarbij hoven aan de voorkant en binnentuinen aan de achterkant van de huizen onderdeel zijn van looproutes door de wijk.
De stadsdeelcommissie pleit voor bebouwing met een open structuur, waarbij groenvoorzieningen op de begane grond onderdeel zijn van de openbare ruimte en uitnodigend voor buurtgenoten. Maatschappelijke voorzieningen In de investeringsnota is veel aandacht voor het niveau van maatschappelijke voorzieningen in de wijk en bedrijfsruimten voor startende en creatieve ondernemers, iets wat door de stadsdeelcommissie wordt ondersteund. Het ontbreekt echter aan de nodige randvoorwaarden om de betaalbaarheid van deze voorzieningen te garanderen. De stadsdeelcommissie roept daarom op om dit concreet te maken, bijvoorbeeld door het opnemen van normen voor de huurprijzen van maatschappelijk vastgoed en het aantrekken van investeerders in maatschappelijk vastgoed, waaronder het vastgoedbedrijf van de gemeente Amsterdam. Verder pleit de stadsdeelcommissie voor vervlechting van functies, zoals de ontwikkeling van een brede school, met een combinatie van onderwijs, pre- en naschoolse opvang, buitenschoolse activiteiten, maatschappelijke voorzieningen en buurthuis. Parkeren Volgens de Amsterdamse parkeernormen dient de projectontwikkelaar van nieuwbouwwoningen te zorgen voor parkeergelegenheid als onderdeel van het project en komen de bewoners niet in aanmerking voor parkeervergunningen voor parkeren op straat.
Als parkeernorm voor de nieuwbouw geldt een verhouding van rond 1 parkeerplaats per 3 huishoudens. Vanwege deze krappe norm kan worden ingezet op deelvervoer. Dit dient, meer dan nu het geval is, onderdeel te zijn van de plannen. Om parkeren in de woonwijk tegen te gaan door autobezitters die niet in de buurt wonen zou kunnen worden onderzocht om aan de westkant van station Holendrecht een tweede P&R voorziening in te richten, naast het transferium bij Johan Cruijff Arena. Groen In de investeringsnota wordt onvoldoende duidelijk gemaakt waarom in het gehele plangebied 176 bomen worden gekapt. Dit dient door het college inzichtelijk te worden gemaakt. De stadsdeelcommissie pleit voor het behoud van het groen in de bestaande plantenvakken en behoud van de bestaande al volgroeide bomen. Maak bij de aanplant
van nieuw groen gebruik van inheemse soorten, behoud van biodiversiteit en aanplant en onderhoud zonder gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen. Werk Het ontbreekt aan plannen voor stimulering van werkgelegenheid in de wijk. Aan bedrijven die zich in de nieuwbouw willen vestigen zouden eisen kunnen worden gesteld die aansluiten bij de doelstellingen van het masterplan: het creëren van lokale werkgelegenheid, het aanbieden van leerwerkplekken en werving onder jongeren en werkzoekenden in de buurt. Participatie en communicatie Het is belangrijk om alle actoren consequent te informeren en te betrekken bij de ontwikkeling en uitvoering van plannen. Dit proces moet zorgvuldig plaatsvinden voorafgaand aan, tijdens, en na de implementatie van de plannen. Hierbij dient de communicatie transparant en doorlopend te zijn, zodat alle betrokkenen op de hoogte blijven van de voortgang en wijzigingen. Een belangrijke pijler van dit participatieproces is dat iedereen evenredig en op een laagdrempelige manier moet kunnen deelnemen. Dit betekent dat alle belanghebbenden, zonder uitzondering, de mogelijkheid moeten krijgen om hun stem te laten horen en invloed uit te oefenen. Nu staan er al organisaties genoemd in het plan. Dit kan niet.
Hoe wordt er bepaald wie er mee mogen doen? Het voortrekken van bepaalde organisaties of actoren is onwenselijk en in strijd met het principe van gelijke kansen. Alle participerende organisaties en individuen dienen daarom dezelfde mogelijkheden te krijgen om bij te dragen aan het proces. Door deze inclusieve benadering wordt ervoor gezorgd dat de plannen breed gedragen worden en dat de diverse perspectieven en behoeften van alle betrokkenen worden meegenomen in de besluitvorming. Dit bevordert niet alleen de legitimiteit en effectiviteit van de plannen, maar draagt ook bij aan een transparante en rechtvaardige besluitvorming. Aanbeveling: Richt het participatieproces zo in dat alle belanghebbenden op een laagdrempelige manier betrokken worden en ook betrokken blijven. Houdt alle betrokkenen ook voortdurend en op een duidelijke wijze geïnformeerd. Maak een goede inventarisatie van alle belanghebbenden (natuurlijke personen en organisaties), nu en in de toekomst, en zorg dat zij allen een gelijke inbreng kunnen hebben.
Finaal advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders
Gelet op dit advies van de leden Bakker en Simons, en mede gelet op het advies van de leden Van Eerden, Luqman en Van der Kamp, beide vastgesteld jdens de vergadering van de stadsdeelcommissie van 16 juli 2024, adviseert het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost het volgende aan het college: Het dagelijks bestuur is tevreden met de inhoud van de concept investeringsnota Holendrecht Centrum en de bijbehorende bijlagen en adviseert hierover positief aan het college. Door het toevoegen van woningen en (maatschappelijke) voorzieningen wordt een goede bijdrage geleverd aan de huidige en toekomstige behoeften van bewoners, en verbeteren de lee aarheid en kansen voor een betere sociaaleconomische positie van de bewoners. Naar aanleiding van de plannen heeft het dagelijks bestuur enkele vragen en aandachtspunten: 14. Ten aanzien van het woonprogramma is het dagelijks bestuur tevreden om te lezen dat er woningen toegevoegd worden die er nu nog niet zijn, woningen voor jongeren en starters, woningen voor ouderen en (koop)woningen in het middensegment zodat bewoners met wie het goed gaat kunnen blijven. Het dagelijks bestuur steunt deze aanpak en wil graag dat er in Holendrecht ook ruimte is voor woonvormen waarin bewoners een sterkere rol en stem krijgen zoals wooncoöperaties of vormen van collectief particulier opdrachtgeverschap.
Daarnaast moeten mogelijkheden om koopwoningen betaalbaarder te krijgen met regelingen zoals koopstart onderzocht worden. 15. Ten aanzien van het detailhandel en werkprogramma zou het dagelijks bestuur graag zien dat naast het programma dat nu is opgenomen (2.800m2 detailhandel waarvan 900m2 vervanging en 4.200m2 werken) met flexibiliteit wordt bekeken zodat snel kan worden ingesprongen op aanvullende vragen vanuit de (lokale, creatieve) ondernemers als dat nodig is. Ook bestaat de wens om lokale ondernemers met voorrang te behandelen en te kijken of er mogelijkheden zijn om ruimtes betaalbaarder te maken voor ondernemers die een hoge (huur)prijs niet kunnen opbrengen. Op deze manier blijft ook in het stationsgebied van Holendrecht
de identiteit van Zuidoost beter gewaarborgd. Hierbij hoort onlosmakelijk dat de ondernemers van het winkelcentrum waarvan de panden gesloopt worden voldoende kansen krijgen om in nieuwbouw terug te komen als zij dit wensen. Omdat deze taak niet primair de verantwoordelijkheid van de gemeente is, zal deze wens worden meegegeven aan de eigenaar van het winkelcentrum in de gesprekken over de herontwikkeling. Waarbij het dagelijks bestuur wil benadrukken dat het zich hier in Holendrecht, en in andere winkelcentra, zal inzetten op goed verhuurderschap en de kwaliteit zodat de lokale ondernemers een plek houden in aantrekkelijke winkelcentra die de identiteit van de buurten goed weergeven. 16. Het is goed om te lezen dat de beide basisscholen en het buurthuis vernieuwd worden en over enkele jaren hun intrek kunnen nemen in nieuwe, moderne, duurzame gebouwen. Ook de reservering van 500m2 voor een nog in te vullen buurtfunctie wordt gewaardeerd. Het dagelijks bestuur zou graag zien dat hierbij buurtbewoners, buurtorganisaties en lokale particuliere investeerders worden betrokken zodat in Holendrecht een coöperatieve buurtfunctie kan ontstaan. 17. Ten aanzien van het parkeren leest het dagelijks bestuur in het stuk terug dat rekening is gehouden met de parkeernormen die de gemeente Amsterdam hanteert.
Het project wordt gerealiseerd als het betaald parkeren al enige jaren is ingevoerd, en de verwachting is dat er op straat plekken vrij komen. Het dagelijks bestuur vraagt om de gevolgen van het betaald parkeren nauwlettend te monitoren. Het zou graag een nadere uitwerking van het parkeren in het plan bij de uitwerking van de plannen zien, op het moment dat de ontwerpen voor de bouwblokken en straten en pleinen gemaakt worden. Ook wil het dagelijks bestuur dat voorafgaand aan de bouw van de blokken nog goed gekeken wordt naar de samenhang tussen het gebouwd parkeren en het parkeren op straat en aanpassingen in het plan te maken indien nodig. 18. Ten aanzien van de vier blokken met op elke blok een toren die in het plan worden opgenomen ziet het dagelijks bestuur in dat met het maken van hogere gebouwen dan wat er nu staat in Holendrecht tegemoet gekomen is aan de stedelijke wens uit de omgevingsvisie om stationslocaties een meer hoogstedelijk karakter te geven. De torens lijken met zorg te zijn ingepast, zo leest het dagelijks bestuur ook in de hoogbouweffectrapportage. Daarnaast neemt het dagelijks bestuur er kennis van dat het financieel noodzakelijk is om het volume te realiseren dat nu wordt voorgesteld. Wat het dagelijks bestuur betreft is deze mate van hoogbouw en verdichting het maximale wat acceptabel is in het centrum van Holendrecht.
Door het toevoegen van deze vier blokken met een mix van wonen en voorzieningen ontstaat meer stedelijkheid met meer drukte op straat waardoor het gevoel van sociale veiligheid toeneemt. Aan de andere kant komen er ook aanzienlijk meer nieuwe mensen in Holendrecht wonen, wat gevolgen heeft voor het zo gewaardeerde dorpsgevoel. 19. Het opstellen van een beeldkwaliteitsparagraaf en het wijzigen van het welstandskader zodat het welstandniveau ‘bijzonder’ geldt tijdens de duur van de transformatie laat zien dat met het project gestreefd wordt naar een kwalitatieve inpassing van de nieuwbouw in de bestaande buurt. Dit waardeert het dagelijks bestuur. 20. Het dagelijks bestuur neemt kennis van de te kappen bomen en het feit dat al deze bomen in het plan gecompenseerd kunnen worden. Het adviseert met klem om bij aanleg van de openbare ruimte het groen leidend te laten zijn; met bomen en struiken die de ecologie en biodiversiteit verbeteren en goed te beheren zijn. En met aandacht voor de sociale veiligheid in het gebied. 21. Voor wat betreft de participatie ziet het dagelijks bestuur dat deze met zorg is vormgegeven en dat geprobeerd wordt zoveel mogelijk mensen te bereiken. Het advies aan het college is om deze inzet ook na het vaststellen van de investeringsnota vol te houden.