3. MVO-rapportage Jaarverslag Deelnemingen 2021.pdf

Schiphol Area Development Company (SADC) SADC creëert maatschappelijk rendement door zo duurzaam mogelijk bedrijfsterreinen te ontwikkelen en door bedrijven aan te trekken met een duurzame, toekomst­bestendige bedrijfsvoering die waarde en arbeidsplaatsen toevoegen aan stad en regio. In het programma Groot Schiphol Bereikbaar (GSB) bundelen Schiphol Group, gemeente Haarlemmermeer, provincie Noord-Holland, SADC, de Vervoerregio Amsterdam en het Ministerie van l&W hun krachten om het reisgedrag te beïnvloeden en om maatregelen te nemen die op korte termijn bijdragen aan de transitie naar slimme en duurzame mobiliteit.

De doelstelling is om de bereikbaarheid van Groot Schiphol te verbeteren, uitgedrukt in 550 spits­ mijdingen (auto) per werkdag en een reductie van 0,225 kiloton CO2. In 2021 hebben 68 forenzen deelgenomen aan de e-bike fietspropositie. Minder dan 10% va de deelnemers hebben daadwerkelijk een e-bike gekocht. Verder is onderzoek gedaan naar de leefstijlen van forenzen in het gebied om gerichter te communiceren en proposities in te zetten met een grotere impact. Op drie SADC terreinen is een forenzen shuttledienst wederom voortgezet. De shuttle is sinds de zomer van 2021 elektrisch, wat een extra bijdrage levert aan schone mobiliteit.

Schiphol De uitstoot van Schiphol is in 2021 125.637 ton. Dit is hoger dan de 122.021 ton in 2020. In deze cijfers is niet het grootste deel van de CO2-uitstoot op Schiphol opgenomen. Dat wordt namelijk veroorzaakt door activiteiten van derden. In het cijfer is de CO2-uitstoot door het landen en opstijgen opgenomen, maar niet de afhandeling van vliegtuigen en het wegverkeer op en rond het terrein. De grote Europese luchthavens hebben de vliegtuig­ industrie opgeroepen zich in te spannen sneller de klimaatovereenkomsten van Parijs te halen. Dit doen ze door zich te houden aan het ‘Slim en Duurzaam’actieplan, dat Schiphol samen met de partners in de Nederlandse luchtvaartsector heeft opgesteld.

De luchthaven ziet steeds meer innovatie en vooruit­ gang op de gebieden van bio- en synthetische brandstoffen, en ook elektrische en hybride vliegtuigen. Technologie zal steeds belangrijker worden, zeker nu ondernemingen kosten moeten besparen en efficiënter willen werken om de concurrentie het hoofd te bieden. Het totale energieverbruik van Schiphol steeg van 1598 TJ in 2020 tot 1609 TJ in 2021. De stijging was het gevolg van meer aardgasverbruik: het was in 2021 kouder dan in 2020. Wel daalde het elektriciteits­ verbruik van Schiphol opnieuw dankzij een aantal energiebesparende activiteiten. Schiphol maakt veel gebruik van hernieuwbare energie. Alle elektriciteit die Schiphol Group koopt, komt van windmolenparken in Nederland. Van het gas dat Schiphol Group koopt is 17% groen; het gasverbruik bij Eindhoven Airport is al 100% groen. Het doel is om uiterlijk in 2030 geen aardgas te gebruiken. Schiphol heeft een groot aantal zonnepanelen die in 2021 gezamenlijk 2,3 miljoen kWh hebben geproduceerd. De energie-efficiëntie van de luchthaven Schiphol is gestegen tot 7,8% in 2021, hoger dan de doelstelling van 7,0%. Aanpassingen aan de gebouwen op de luchthaven Schiphol hebben bijgedragen aan de verbetering. De luchtkwaliteit op Schiphol wordt voortdurend gecontroleerd door de overheid. In 2021 voldeed Schiphol aan alle luchtkwaliteitseisen van de overheid.

45

H4

MVO-rapportage

Om een hoge luchtkwaliteit te bevorderen, hanteert Schiphol prestatie-indicatoren. Daaronder vallen het installeren van walstroom op de vliegtuigopstel­ plaatsen en het elektrificeren van het wagenpark. Schiphol bevordert het gebruik van schoon vervoer wat betreft het eigen wagenpark en bij bedrijven die op het terrein werken. Dit gebeurt door het vervangen van voertuigen die op fossiele brandstoffen rijden door emissievrije alternatieven en door het verminderen van het brandstofverbruik.

Inmiddels heeft de gemeente haar aanpak voor het aardgasvrij maken van de diverse wijken gepubliceerd. In het centrum van Amsterdam is gekozen voor een duurzaam gasnet. Het bestaande net zal worden omgebouwd en hergebruikt voor het transport van een emissievrije gassoort, zoals biogas. Het voordeel van deze keuze is dat er blijvend sprake is van een hoogcalorische energiebron, waardoor de cvinstallaties in de eigen panden niet hoeven te worden omgebouwd naar lage temperatuurverwarming.

Stadsherstel Bij restauraties en huurderswisselingen bekijkt Stadsherstel hoe de panden zo energiezuinig mogelijk gemaakt kunnen worden. Dat gebeurt ook op verzoek van een huurder. In 2021 werd bij restauratieprojecten fors geïnvesteerd in gevel- en dakisolatie en in het aanbrengen van zonnepanelen, warmtepompen en warmte terugwin (WTW) installaties.

46

H4

MVO-rapportage

4.4 Duurzaamheid: Circulaire Economie Inleiding Er is een fundamentele verandering nodig in de manier waarop we produceren en consumeren. Daarom kiest het college voor het realiseren van een circulaire economie en stad. Dit betekent dat we in 2030 50% minder primaire grondstoffen willen verbruiken om uiterlijk in 2050 volledig circulair te zijn. De gemeente kiest daarbij voor een focus op de waardeketens voedsel en organische reststromen, consumptiegoederen en de bouw. Deze ketens zijn gekozen vanwege hun economische betekenis voor de stad, hun impact op ecologie en klimaat én de mogelijkheden voor Amsterdam om invloed uit te oefenen. In een circulaire economie blijft de waarde van grondstoffen zoveel mogelijk behouden tijdens de gehele levensloop van een product: van ontwerp tot en met afdanking. Door materialen en grond­ stoffen hoogwaardig te verwerken, sluiten we onze kringlopen en voorkomen we dat ze afval worden. Maar ook door slimmer te produceren en te consumeren kunnen we grondstoffen behouden en terugwinnen.

Beleidsmatige achtergrond en ontwikkelingen

Circulaire economie en de deelnemingen

Het vorige college heeft in januari 2017 samen met 350 partners, vooral uit het bedrijfsleven en kennis­ instellingen, het Nationale Grondstoffenakkoord getekend. Met deze ondertekening heeft de gemeente zich gecommitteerd aan de landelijke doelstelling om in 2030 50% minder primaire grondstoffen te gebruiken en in 2050 volledig circulair te zijn.

Niet alle deelnemingen rapporteren over circulair ondernemen. Daarvoor zijn verschillende redenen. Sommige deelnemingen zijn bijvoorbeeld klein en hebben qua omvang een verwaarloosbare bedrijfsvoering. Bij andere deelnemingen wordt er in de jaarverslagen (nog) niet gerapporteerd over dit onderwerp. De gemeente zal ook in 2022 aandacht vragen voor dit onderwerp.

In maart 2018 is het rapport “Amsterdam Circulair. Evaluatie en Handelingsperspectieven” vastgesteld. Hierin zijn de destijds aanwezige circulaire programma’s geëvalueerd en zijn handvatten aangereikt voor het vervolg. Deze vormden het vertrekpunt voor de nieuwe “Strategie circulaire economie 2020 – 2025” en het “Uitvoerings­ programma circulaire economie 2020 – 2021”. In het coalitieakkoord van 25 mei 2022 is bevestigd dat de uitvoering van de routekaart Klimaatneutraal en Agenda Circulair ook in de aankomende jaren een prioriteit blijft.

Circulair

Percentage deelnemingen dat over circulaire economie rapporteert 2020

33%

2021

39%

47

H4

MVO-rapportage

4.4.1 Initiatieven circulaire economie

Hieronder worden de initiatieven van de deel­nemingen op het gebied van circulaire economie uiteengezet.

AEB De missie en strategie van AEB is dat het bedrijf bijdraagt aan een duurzame, circulaire economie door slimme verwerking van restafval. AEB ziet afval als de bron voor grondstoffen en energie. AEB is onderdeel van een hele keten. Een keten van afvalpreventie tot betere inzameling, van slimmer hergebruik en recycling tot het benutten van energie uit nietrecyclebaar materiaal. AEB draagt bij aan het sluiten van de circulaire cirkel door de nascheiding van afval, het omzetten van restafval tot energie en het winnen van grondstoffen uit de bodemassen. AEB ziet mogelijkheden in het leveren van industriële warmte, naast de verdere optimalisatie van de warmtelevering aan Westpoort Warmte BV. Ook het afvangen van CO2 en deze op termijn toepassen als grondstof voor andere producten zijn onderdeel van de ambitie. AEB sluit hiermee aan op de doel­ stellingen van de Havenbedrijf Amsterdam, dat streeft naar meer circulaire bedrijven in het havengebied. Deze bedrijven kunnen hun stoom en warmte van AEB betrekken. Een aantal van deze bedrijven kan ook andere grondstoffen van AEB gebruiken voor verdere verwerking in de circulaire keten.

Alliander Als netbeheerder gebruikt Alliander grote hoeveel­ heden materialen. In 2021 lag het percentage ‘circulair ingekocht’ op 27%, tegen 23% in 2020. ‘Circulair ingekocht’ is gedefinieerd als de inkoop van materialen die grotendeels uit recycled materialen bestaan en/of materialen die na gebruik recyclebaar zijn. Dit gebeurt voor belangrijke activa als laag­ spannings- en middenspanningskabels, gasbuizen, distributie- en vermogenstransformatoren en elektriciteits- en gasmeters. Om vast te stellen welke percentage gerecycled dan wel recyclebaar is, verstrekken leveranciers een grondstofpaspoort waarin deze percentage zijn opgenomen. In 2021 is extra aandacht besteed aan de juistheid van de grondstofpaspoorten. Alliander heeft bij een aantal bepalende leveranciers via een audit de onder­ bouwing van de aangeleverde cijfers gecontroleerd. Daarbij is de rekenmethode voor ‘circulair ingekocht’ aangescherpt. Bij het bepalen van de ‘recyclebaarheid einde levensduur’ is voortaan de ‘stand der techniek nu’ bepalend in plaats van de door leveranciers vaak gebruikte benadering, stand der techniek einde levensduur’ (over 50 jaar). Dit sluit aan bij wat in Nederland gebruikelijk is bij levenscyclusanalyses. Ter verhoging van de datakwaliteit én voor het beheer van grondstofpaspoorten is er vanaf 2020 geïnvesteerd

in een sectordatabase, waarin alle paspoorten centraal geregistreerd staan. Dit doet Alliander via het platform KSANDR, waar netbeheerders ook alle storingsdata bijhouden van de belangrijkste componenten. KSANDR is een non-profit stichting. Om verdere invulling te geven aan circulaire bedrijfsvoering stuurt Alliander ook op de volgende stromen: optimaal gebruik maken van de spullen die al in huis zijn, het voorkomen van het verspillen van grondstoffen en 90% van het overgebleven afval hoogwaardig recyclen.

Carré Carré wil een duurzaam theater zijn op het gebied van bedrijfsvoering en huisvesting. Een projectteam met medewerkers van verschillende afdelingen houdt zich bezig met beheer, gebruik en intern bewustzijn, op de korte en middellange termijn. Op korte termijn wil Carré zijn aandeel leveren op het gebied van afvalvermindering, afvalscheiding en het werken met duurzame materialen en producten. Het podium doet mee aan het initiatief de Duurzame Plantage dat streeft naar de gezamenlijke doelstelling om in 2022 maximaal 16% restafval af te voeren. Door dit collectief van culturele instellingen in de Plantage­ buurt worden in samenwerking met de Zero Waste Expeditie de verschillende afvalstromen apart opgehaald via de gracht.

48

H4

MVO-rapportage

GVB Het aandeel hergebruikt afval in 2021 is 86%. Dat is nagenoeg gelijk aan het percentage van een jaar eerder. Wel is de totale hoeveelheid ingezameld afval sterk gedaald. Dit komt mede doordat er in 2021 minder infraprojecten zijn uitgevoerd dan in 2020.

Havenbedrijf Amsterdam Voor 2021 bedraagt het percentage duurzame inkopen 74% ten opzichte van 81% in 2020. In 2021 is gewerkt aan een professionele inkoopfunctie vanuit een visie op centraal inkopen en decentraal bestellen. De afdeling Inkoop heeft als missie om decentrale afdelingen te faciliteren vanuit een gecontracteerd kernassortiment van voorkeurs­leveranciers. Dat stelt het bedrijf in staat te sturen op duurzaamheid.

her­be­stemming van materialen en producten. Tijdens diverse evenementen is sprake van een donatie­ programma, items die zijn overgebleven na een beurs worden geschonken aan maatschappelijke initiatieven in de regio. Daar waar afval nog niet voorkomen kan worden, werkt RAI samen met CSU en Beelen aan de hoog­waardige recycling en bereikt RAI 0% landfill. Er is op de beursvloer veel aandacht voor afvalscheiding. Voor afval wordt waar mogelijk het principe ‘de vervuiler betaalt' gehanteerd.

De Johan Cruijff ArenA hecht sterk aan maat­schappelijk verantwoord ondernemerschap. Circulariteit is daarbij van groot belang. Het percentage restafval bedroeg in 2021 54,0% (2020: 59,2%).

De koks van RAI Amsterdam werken nauw samen met lokale Amsterdamse leveranciers. Deze hebben vaak een biologische of sociale focus. Onder de titel ‘Hartverwarmend Amsterdam’ verwerken de chefs steeds meer versproducten van lokale aanbieders. Het idee hierachter is om met meer biologische en lokaal geteelde producten de internationaal georiën­ teerde RAI-bezoekers de ‘smaak van Amsterdam’ mee te geven. Dit leidt ook tot besparing op transport.

RAI

Schiphol Area Development Company (SADC)

RAI wil het produceren van afval voor zijn. Dit gebeurt door organisatoren, exposanten en medewerkers bewust te maken van het belang om te voorkomen dat afval ontstaat. RAI kiest waar mogelijk voor herbruik­ bare materialen en werkt aan circulaire oplossingen voor bijvoorbeeld standbouw en tapijt. Het bedrijf zoekt actief naar behoeften buiten de RAI voor

Begin 2019 is een afwegingskader voor gronduitgifte gelanceerd om gemakkelijker en gerichter circulaire werklocaties te ontwikkelen. Binnen de bedrijfs­voering is deze werkwijze in alle fasen verankerd, van het startgesprek met de klant tot daadwerkelijke bouw en oplevering. In 2021 zijn meer panden met een hoger duurzaamheidsniveau ontwikkeld dan in 2020.

Johan Cruijff ArenA

SADC maakt met de projecten De President, PolanenPark en Business Park Amsterdam Osdorp deel uit van het landelijk praktijkprogramma Circulaire werklocaties. Dit samenwerkingsverband levert producten op, zoals een wetgevings- en subsidiewijzer. Daarnaast is een circulaire academie opgezet waarin kennis wordt gedeeld over het circulair ontwikkelen van werklocaties.

Schiphol Schiphol onderschrijft het belang van de omschakeling naar een circulaire economie. Het doel is om in 2030 de luchthavens afvalvrij en in 2050 volledig circulair te laten functioneren. Daarbij is het verminderen van materiaalgebruik en het in omloop houden van bestaande materialen van belang. Reststoffen worden zoveel mogelijk hergebruikt in hoogwaardige toepassingen. Het scheidingspercentage van de operationele reststromen bedraagt in 2021 48,7% (2020: 50,3%). Dit voldoet niet aan de eigen doelstelling van 50%. Om het aantal plastic flessen te verminderen en hergebruik te stimuleren, zijn nieuwe watertappunten met sensoren op en rond Schiphol geïnstalleerd. Ook speelt circulariteit een belangrijke rol bij bouwprojecten en in de samenwerking met bouwbedrijven.

49