3. Kwartaalrapportage Q4-2020 Progr. Aanpak Wegtunnels Amsterdam.pdf

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

9 VERSLAG NUMMER

Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Kwartaalrapportage Q4 – 2020 01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

1

NR. 9

INHOUD

Piet Heintunnel

Arenatunnel

Michiel de Ruijtertunnel

Verkeerscentrale Amsterdam

1

Managementsamenvatting Q4 2020 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

2

Voortgang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2.1 Bijdrage aan de stad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2.3 Samenwerking met partners . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2.4 Tegenspraak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

3

Programmabeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3.1 Programma Scope . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3.2 Masterplanning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 3.3 Financiële stand van zaken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 3.4 Risicomanagement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

Bijlage 1. Afkortingen en definities . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

Bijlage 2. Factsheets per project . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Factsheet project Renovatie Piet Heintunnel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Factsheet project Renovatie Amsterdam Arenatunnel . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel . . . . . . . . . . . . . . . 24

2

HOOFDSTUK 1

Managementsamenvatting Q4 2020 De rapportage over het vierde kwartaal 2020 van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen. Verder is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Scope Q3 2020 Q4 2020

Planning Q3 2020 Q4 2020

Financiën Q3 2020 Q4 2020

Risico’s Q3 2020 Q4 2020

Kwaliteit en Organisatie Q3 2020 Q4 2020

De scope van het programma is uitgebreid met het aansluiten van alle objecten (tunnels en verkeerscentrale) op het transmissienetwerk het Netwerk Metropool Amsterdam (NMA). Het transmissienetwerk faciliteert vervolgens de verbinding tussen de vernieuwde verkeerscentrale en de tunnels. Het wegtunnelareaal maakt op dit moment gebruik van drie transmissienetwerken. Na afronding van het programma is dat er nog maar één. Het Netwerk Metropoolregio Amsterdam is een eigen gemeentelijk netwerk en is vanwege de hogere betrouwbaarheid gekozen als transmissienetwerk. In het vierde kwartaal 2020 is de masterplanning geactualiseerd en intern vrijgegeven. Dit is naar aanleiding van de rapportage over het derde kwartaal dat de mijlpalen van de projecten zijn verschoven of aangepast en daarmee niet meer de vigerende kaders passen. In het eerste kwartaal 2021 zal het College van B&W worden gevraagd de geactualiseerde masterplanning formeel te bekrachtigen. In totaal is op dit moment circa € 235,9 miljoen aan kredieten en exploitatiebudgetten beschikbaar voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Hiervan is inmiddels circa € 129,9 miljoen verplicht en € 49,6 miljoen betaald.

Op 16 december 2020 heeft de raad kredieten beschikbaar gesteld voor het overkoepelende programma en de voorbereiding en gedeeltelijke uitvoering van de projecten renovatie Amsterdam Arena­tunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale. Voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam volgen bij de Voorjaarsnota 2021 nog aanvragen voor de volledige scope van deze projecten. De coronacrisis, de RIVM-maatregelen en de tweede lockdown hebben in het vierde kwartaal niet voor aanvullende vertraging gezorgd. Wel blijft hier aandacht voor omdat bijvoorbeeld de quarantaineregels invloed hebben op de beschikbaarheid van mede­ werkers uit andere Europese landen. Ook de sluiting van de basisscholen zal effect hebben op het thuiswerken en daardoor de voorbereiding van de projecten. Discontinuïteit van de projecten en het programma blijft een toprisico zolang de kosten voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale niet volledig zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting. Projecten zullen dan niet conform planning maar meer gefaseerd worden gerealiseerd, overeenkomstig de begrotingscyclus. Projecten kunnen daardoor langer duren. In het vierde kwartaal is de adviesraad samengekomen om te spreken over de beoogde successen, uitdagingen en kansen voor het programma in 2021.

Verder is de herijking van de renovatie van de Arenatunnel besproken en heeft de adviesraad positief geadviseerd. Uit de herijking volgt de nieuwe aanpak waarbij het definitief ontwerp van de renovatie van de Arenatunnel wordt uitgewerkt door de programmaorganisatie voorafgaand aan de aanbesteding. De Europese aanbesteding voor auditdiensten heeft geleid tot een raam­overeenkomst met Horvat en Partners. De overeenkomst is in oktober 2020 getekend. Horvat en Partners is gestart met het opstellen van een auditstrategie en een auditplanning voor 2021. De strategie en de planning worden naar verwachting begin januari 2021 vastgesteld.

Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vast­gestelde pro­grammakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur. Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde pro­gramma­kaders.

3

HOOFDSTUK 2

Voortgang

“Voor een bereikbaar en

verbonden Amsterdam.

Klaar voor de toekomst.”

Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van het programma. In paragraaf 2.1 doen we dat aan de hand van de programmadoelstellingen. In paragraaf 2.2 kijken we naar de voortgang van de vier projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op mobiliteit in de stad en op de omgevingspartijen. In paragraaf 2.3 lichten we toe hoe de samenwerking met onze partners verloopt. Tot slot lichten we in paragraaf 2.4 toe welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.

2.1 Bijdrage aan de stad Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) heeft twee hoofddoelstellingen: 1. Het realiseren van veilige en beschikbare wegtunnels die voldoen aan de huidige wetgeving. 2. Zorgen voor een uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels. Zodat ook in de toekomst de bereikbaarheid van de stad is geborgd.

4

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Samengevat zorgt het programma ervoor dat Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: 1. Veilig te gebruiken 2. Eenvoudig te bedienen 3. Gemakkelijk te onderhouden Het programma bestaat uit vier projecten: • de aanpassing van de Michiel de Ruijtertunnel (uitvoering aanbrengen brandwerende beplating 30 november 2020 – 31 augustus 2021) • de renovatie van de Piet Heintunnel (uitvoering 25 juni 2021 t/m 30 september 2022) • de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel (uitvoering voorzien vierde kwartaal 2022 t/m derde kwartaal 2023) • de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam (realisatie voorzien derde kwartaal 2023 t/m begin 2026) Hieronder beschrijven we wat we in het vierde kwartaal 2020 hebben gedaan om de programma­ doelstellingen te realiseren.

2.1.1

Overkoepelend

Als overkoepelende ontwikkeling werkten we aan het koppelen van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam aan andere Amsterdamse beleidsinitiatieven. Zoals het strategietraject Mobiliteitscentrale van de Toekomst, dat gericht is op het ontwikkelen van concepten om digitaal regie te organiseren van de invloed van mobiliteit op algemene belangen als leefbaarheid, bereikbaarheid, veiligheid en schone lucht in de stad. Door nu gezamenlijk op te trekken – met de directie Verkeer & Openbare Ruimte (V&OR) en het Chief Technology Office (CTO) – kunnen we anticiperen op ontwikkelingen waarvan we voor voltooiing van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam nog niet precies weten hoe die eruit gaan zien. Bijvoorbeeld door in de dimensionering van de verkeerscentrale (in ruimte en systemen) rekening te houden met deze ontwikkelingen. Zo zorgen we ervoor dat na het programma niet alleen de tunnels en verkeerscentrale klaar zijn voor de toekomst, maar dat we bijdragen aan het bredere perspectief van een bereikbare en leefbare stad. In het vierde kwartaal 2020: - versterkten we onze focus op het bredere perspectief van een bereikbare en leefbare stad, door afstemming te organiseren met het Chief Technology Office; - intensiveerden we de samenwerking met de directie Verkeer & Openbare Ruimte.

2.1.2

Veilig te gebruiken

Veilig gebruik van een tunnel is in belangrijke mate afhankelijk van goede installaties en bediening en de daarvoor benodigde technieken, procedures en menselijke handelingen. We werken aan een testcentrum, waar nieuwe systemen en installaties worden getest voordat we ze implementeren in de tunnels en in de vernieuwde verkeerscentrale. Dit verkleint het risico dat tunnels moeten sluiten omdat systemen in de praktijk (nog) niet werken zoals bedacht. Daarnaast werken we aan het ontwerpen van uniforme bediening voor de tunnels, die de complexiteit en daarmee het risico op menselijk falen moet verkleinen. Hier speelt uiteraard ook het beheer na oplevering een belangrijke rol. In het vierde kwartaal 2020: - startten we met de bouw van het testcentrum, op het Logistiek Centrum Metro van GVB aan de Verlengde van Marwijk Kooystraat; - gingen we verder met het ontwerpen van uniforme bediening; - startten we met het operationaliseren van cybersecurity, in techniek, procedures en handelen; - werkten we aan opleidingsprogramma’s voor verkeerleiders; en - werkten we in samenwerking met de afdeling Verkeersmanagement van de directie Verkeer & Openbare Ruimte aan ergonomie, belastbaarheid en inzetbaarheid van verkeersleiders in de nieuwe centrale. 01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

5

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.1.3

Eenvoudig te bedienen

Op dit moment heeft elke tunnel in Amsterdam nog zijn eigen bediening, met onder andere als gevolg complexiteit en niet optimale inzetbaarheid van verkeersleiders. We werken aan uniforme bediening van tunnels (naast de drie tunnels binnen de scope van het programma ook voor de IJtunnel en de Spaarndammertunnel) vanuit de nieuwe verkeerscentrale. Dit maakt de bediening eenvoudiger voor verkeers­leiders en verkleint de kans op menselijke fouten. Uniformering van de bediening betekent veel voor de verkeersleiders. In plaats van verschillende bedieningspanelen moeten ze straks opgeleid en getraind zijn om te werken met het uniforme bedienpaneel. Er wordt gewerkt aan het digitaliseren van de opleidingen, waarbij permanent leren, verbeteren en testen centraal staat (OTO: opleiden, trainen en oefenen). In het vierde kwartaal 2020: - werkten we in een alliantie met de combinatie Siemens-Heijmans aan uniforme bediening ten behoeve van de Piet Heintunnel; - realiseerden we een testopstelling die helpt bij het ontwikkelen van uniforme bediening; - werkten we aan modules waarmee medewerkers installaties leren begrijpen; - kwamen de eerste (calamiteiten)scenario’s beschikbaar, die realistisch oefenen mogelijk maken; - startten we de voorbereiding van toevoegen van dit realistisch oefenmodel aan Ilias, het leerplatform van de gemeente.

2.1.4

Makkelijk te onderhouden

Uniforme en eenvoudig te bedienen tunnels dragen bij aan tijdiger en efficiënter onderhoud. De tunnels geven straks real time informatie aan de verkeerscentrale over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat beheer adequaat en met minder hinder kan worden uitgevoerd. De voorspelbaarheid wordt vergroot en onderhoud kan effectiever gepland en uitgevoerd worden. Dit maakt het beheer van tunnels niet alleen efficiënter maar heeft naar verwachting ook positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf. Tegelijkertijd is informatie alleen nuttig als de beheerder deze ook kan en gaat gebruiken. De directie Verkeer & Openbare Ruimte heeft uitgesproken dat doorontwikkeling van het informatiemanagement ten behoeve van beheer noodzakelijk is. Dit doen we onder meer in een ‘object type library’. Deze objectenbibliotheek beschrijft hoe een tunnel in Amsterdam in elkaar zit. In de bibliotheek ontsluiten we assetinformatie zodanig dat die ook voor de toekomst toegankelijk blijft en door de assetbeheerder geactualiseerd kan worden op basis van de informatie die installaties in de tunnel geven. Daarnaast werken we aan de uitlijning van de Beheervisie Wegtunnels en de Operational Concept Description (OCD). De Beheervisie Wegtunnels en OCD daarmee zijn de kaderstellende documenten voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.

Het beschrijft de huidige situatie, de argumenten om die te veranderen, het beoogd gebruik in de toekomst en de weg daarheen. De OCD dient als basis voor het verdere ontwerpproces van de projecten binnen het programma, zowel voor de techniek als de organisatie. Uitgewerkte architectuur- en ontwerpprincipes gebruiken we voor alle tunnels, waarmee we dubbel werk voorkomen en bijdragen aan functionele uniformiteit. In het vierde kwartaal 2020: - werkten we aan de uitlijning van de Beheervisie Wegtunnels en de Operational Concept Description (OCD); - zetten we de eerste stappen naar real time informatievoorziening naar de praktijk, namelijk in de ontwerpen die we voor de Piet Heintunnel maken; - besteedden we veel aandacht aan het inrichten van de ‘object type library’; - maakten we een begin met het omzetten van de Operational Concept Description (OCD) in architectuur en ontwerpprincipes, met het project Renovatie Piet Heintunnel als pionier.

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

6

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.2.1

Voortgang projecten

Deze paragraaf geeft beknopt de voortgang weer op de vier projecten. Een uitgebreidere beschrijving is te vinden in bijlage 2. Mogelijke locatie nieuwe verkeerscentrale is gevonden en eerste schetsen worden gemaakt De bouw van het testcentrum PoC-VCA verloopt conform planning. Voor de Kerst was het tijdelijke pand wind- en waterdicht. Met GVB zijn afspraken gemaakt over het gebruik van het LCM-terrein voor zowel de huisvesting van het testcentrum als voor het eventueel vestigen van de nieuwe verkeers­ centrale. Hiervoor voeren we op dit moment verschillende onderzoeken uit. Tevens onderzoeken we met GVB en andere mogelijke stakeholders of meervoudig gebruik van een pand voor 24/7 dienstverlening op het vlak van mobiliteit wenselijk, zinnig en haalbaar is. De eerste schetsen van de nieuwe verkeerscentrale zijn inmiddels gemaakt. Werkzaamheden in Michiel de Ruijtertunnel succesvol gestart Na een gedegen voorbereidingsperiode is op 30 november om 22:00 uur de Michiel de Ruijtertunnel gesloten voor werkzaamheden en op 1 december om 06:00 uur weer veilig voor het verkeer opengesteld. Tot 31 augustus 2021 zal elke avond en nacht gewerkt worden. Het aanbrengen van de brandwerende bekleding en het vervangen van de camera’s verloopt conform planning en de procedures werken goed. In het vierde kwartaal is de Michiel de Ruijtertunnel elke ochtend veilig en op tijd opengesteld.

Herijking aanpak voor renovatie van de Amsterdam Arenatunnel Op 16 december 2020 is door de raad voor het project Renovatie Arenatunnel een krediet van € 19,8 miljoen beschikbaar gesteld. Met dit bedrag kunnen we de voorbereiding van de renovatie doen en al starten met de uitvoering van de 3B scope (Bediening, Bewaking en Besturing). Oorspronkelijk was de planning van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel gericht op de start aanbesteding in januari 2021. Het ontbreken van volledige financiële dekking, heeft echter gevolgen voor voorbereiding en contractering. Het definitief ontwerp wordt nu uitgewerkt door de projectorganisatie, gebruikmakend van de ervaring en kennis van het project Renovatie Piet Heintunnel. De aanbesteding start zodra het project volledig is opgenomen in de Begroting 2022 en het resterende krediet door de raad is verstrekt. Review Definitief Ontwerp Piet Heintunnel uitgevoerd In het vierde kwartaal heeft de review plaatsgevonden op het definitieve ontwerp voor de renovatie van de Piet Heintunnel. De review door de technisch specialisten borgt dat de ontwerpuitwerkingen passen binnen de ontwerpkaders van uniformiteit, integraliteit en toekomstbestendigheid. Daar waar het ontwerp nog afweek van de ontwerpkaders zijn ontwerpafspraken gemaakt en oplossingsrichtingen gekozen.

2.2.2

Bereikbaarheid

De werkzaamheden in de Michiel de Ruijtertunnel en de Piet Heintunnel veroorzaken verkeershinder in de stad. Om de bereikbaarheid te blijven garanderen tijdens deze werkzaamheden wordt ingezet op verkeersmanagement, mobiliteitsmanagement (1.500 spitsmijdingen per dag voor de Piet Heintunnel) en communicatie. Bij de avond- en nachtafsluiting van de Michiel de Ruijtertunnel wordt het verkeer omgeleid over de S100. Met een groep bewoners aan de Nassaukade is een regulier overleg opgestart om naar hun zorgen te luisteren en binnen de afgesproken kaders naar oplossingen te zoeken. Om drukte zoveel mogelijk te voorkomen is een proef gestart waarbij voor de taxi’s die zich hebben aangemeld en goedkeuring hebben gekregen, gebruik mogen maken van het busplatform bij CS wanneer de Michiel de Ruijtertunnel dicht is.

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

7

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Ter voorbereiding op de sluiting van de Piet Heintunnel werken we binnen de gemeente en met Amsterdam Bereikbaar aan mobiliteitsmaatregelen (gedragsveranderingen). Deze voorbereiding verloopt goed, waardoor we maatregelen duurzaam kunnen uitwerken en inzetten voor de stad. Wel merken we dat de coronacrisis er begrijpelijk toe leidt dat bedrijven hun prioriteiten elders hebben liggen dan bij het stimuleren van medewerkers om op andere momenten en met andere modaliteiten te reizen. De voorgenomen werkzaamheden aan de Piet Heintunnel zullen stikstofdepositie veroorzaken in het Natura2000 gebied “Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske” aan de noordkant van Amsterdam. De depositie wordt voor het grootste gedeelte veroorzaakt door toegenomen verkeer op de noordelijke omleidingsroute via de S116 (Nieuwe Leeuwarderweg) en voor een klein gedeelte door de inzet van materieel. Of dit effect significant is en of en hoe dit gecompenseerd moet worden wordt op dit moment onderzocht. De eerste resultaten hiervan verwachten we in het eerste kwartaal van 2021.

2.2.3

Tevreden omgeving

Door het werk aan de tunnels of de verkeerscentrale ontstaat hinder voor de omgeving, zoals bouwhinder, geluidhinder en verkeershinder. Het streven is om door goede communicatie en informatieverstrekking over de projecten en begrip te creëren over deze hinder. We meten dit voor start van de werkzaamheden, tijdens de werkzaamheden en erna. En we communiceren over de uitkomsten en de mogelijke verbeteringen. De projecten leven nog niet in de stad en ook de hinderbeleving is relatief laag. Dit blijkt uit de reacties in het tevredenheidsonderzoek en het aantal meldingen dat binnenkomt: in het vierde kwartaal 28. Hiervan kwamen er 15 van bewoners van de Nassaukade. Met deze bewoners is een regulier overleg opgestart. Uit het tevredenheidsonderzoek blijkt dat respondenten aangeven dat ze tijdig en via verschillende kanalen zijn geïnformeerd over de sluiting van de Michiel de Ruijtertunnel. Mensen zijn blij dat wij de Michiel de Ruijtertunneltunnel alleen ’s avonds en ‘s nachts afsluiten voor werkzaamheden. Respondenten die ontevreden zijn, geven de omleidingsroute via de S100 aan als reden. Bij het project Renovatie Piet Heintunnel geeft ruim 40% van de respondenten aan ontevreden te zijn. Zij geven aan dat er nog niet veel is gecommuniceerd over de sluiting van de Piet Heintunnel. Daarnaast is er verbazing over de duur van de werkzaamheden.

Ook zijn er zorgen over extra hinder door andere werkzaamheden die tegelijk plaatsvinden. De communicatie richting de omgeving en weggebruikers zal in aanloop naar de tunnelsluiting (25 juni 2021) worden geïntensiveerd. Door de maatregelen van het RIVM voor corona verlopen de contacten met de stakeholders meer digitaal. Er is deze periode een grote campagne geweest voor de Michiel de Ruijtertunnel, met inzet van onder meer filmpjes, een animatie en artikelen op www.amsterdam.nl/tunnels. Verder zijn stakeholders geïnformeerd over de voortgang door middel van (nieuws)brieven.

2.3 Samenwerking met partners Een programma kan alleen gerealiseerd worden als de verschillende partners rondom een project gezamenlijk optrekken. Naast de strategische partners (paragraaf 2.3.1) beschrijven we in deze paragraaf kort de samenwerking met de aannemers in de Alliantie (paragraaf 2.3.2) en aannemer die de werkzaamheden uitvoert in de Michiel de Ruijtertunnel (paragraaf 2.3.3).

2.3.1

Samenwerking met de strategische partners

Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. In het programmaplan zijn deze stakeholders benoemd als onze strategische partners:

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

8

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

-

de tunnelbeheerder; de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Verkeersmanagement van Verkeer & Openbare Ruimte; de veiligheidsbeambte; de stadsregisseur; en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied.

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam kan alleen een succes worden als gezamenlijk met deze strategische partners wordt opgetrokken en ook hun belangen worden gediend. Met elk van deze stakeholders is periodiek overleg en deze overleggen verlopen goed. Alle partijen erkennen dat ieder eigen taken en belangen heeft, maar dat we gezamenlijk staan voor een betere stad. Met de tunnelbeheerder, de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling verkeersmanagement is in het vierde kwartaal op meerdere vlakken goed samengewerkt. Er zijn workshops georganiseerd met de tunnelbeheerorganisatie en verkeersmanagement om wensen ten behoeve van de bediening van de nieuwe verkeerscentrale op te halen. De impact van deze klantwensen zijn geanalyseerd. Van de in totaal 115 klantwensen kunnen waarschijnlijk slechts enkele nu niet worden gehonoreerd, omdat deze buiten de scope van het programma vallen, technisch niet te realiseren of niet doelmatig zijn. De beoordeling (honorering) van de wensen ronden we in januari 2021 af. Voor het bouwkundige deel van de nieuwe VCA starten we dan een soortgelijk traject. Samenwerking met en het inventariseren van wensen dragen bij aan betrokken en tevreden stakeholders.

Met de stadsregisseur is in het vierde kwartaal stilgestaan bij de gewijzigde planning van de renovatie van de Piet Heintunnel en de effecten hiervan op de stad, vervolgens is besloten om het project Berlag­e­­brug later uit te voeren. Hiervoor is ook afstemming geweest met het project Berlagebrug, hoewel er door dit besluit geen raakvlak meer bestaat tussen deze projecten is afgesproken dat er tussen de projectmanagers periodiek contact blijft bestaan. Verder is de stadsregisseur geïnformeerd over de voortgang van de uitvoeringsstrategie voor de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel. De verwachting is dat deze strategie in januari 2021 ter vaststelling kan worden voorgelegd aan de stadsregisseur.

2.3.2

Samenwerking in de Alliantie Renovatie Piet Heintunnel

2.3.3

Samenwerking voor een goede realisatie van de werkzaamheden in Michiel de Ruijtertunnel

De gemeente Amsterdam vormt samen met de combinatie Siemens-Heijmans een alliantie. Er is gekozen voor deze vorm van vergaande samenwerking omdat de ervaring leert dat bij renovatieprojecten zich problemen kunnen voordoen omdat de bestaande situatie vooraf nog niet volledig duidelijk was, bijvoorbeeld omdat niet alle wijzigingen goed in beeld zijn. Eén van de alliantie-beginselen is ‘eerlijk geld voor eerlijk werk’ binnen het ‘best for project’ principe. Dit principe werpt haar vruchten af binnen de samenwerking Alliantie Piet Heintunnel. Hoewel al meerdere lastige zaken zijn besproken, zijn er geen zware contractuele issues en is er een open communicatie. Tegelijkertijd is het voor alle partijen wennen om anders dan op de traditionele manier samen te werken.

Voor de aanpassingen in de Michiel de Ruijtertunnel is de voorbereiding doorlopen in een gezamenlijk bouwteam met ENGIE. Dit heeft geleid tot ondertekening op 30 november 2020 van een realisatieovereenkomst. Op tijd, binnen budget en in positieve sfeer. Hoewel nu verder wordt gewerkt met een traditioneel contract blijkt de spirit van het bouwteam ook doorgezet. Het elke avond afsluiten van de Michiel de Ruijtertunnel en het weer tijdig en veilig openstellen van de tunnel is mede hierdoor mogelijk gebleken.

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

9

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.4 Tegenspraak Eén van de lessen van de Noord/Zuidlijn is het belang van het organiseren van tegenspraak. Deze les is ook opgenomen in de Regeling Risicovolle Projecten waaronder het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam valt. Voor het programma is in het vierde kwartaal tegenspraak georganiseerd door de inzet van een adviesraad en het laten uitvoeren van audits.

2.4.1

Adviesraad

2.4.2

Uitvoeren van audits

In de adviesraad van 28 oktober 2020 is stilgestaan bij de uitdagingen en kansen die in 2021 op het programma afkomen. Aan de hand van de aspecten Organisatie, Techniek en Omgeving zijn diverse adviezen gegeven. Zo acht de adviesraad het van belang om gebruikservaring bij de beheerorganisatie op te halen en het management van de beheerorganisatie vooral vooraf goed te betrekken. Deze adviezen zijn gebruikt bij het opstellen van de wensen voor de vernieuwde verkeerscentrale vanuit de tunnelbeheerorganisatie en het verkeersmanagement (de Klanteisen VCA/VM). Het tweede punt waar de adviesraad over is geraadpleegd betreft de herijking van de renovatie van de Arenatunnel (zoals is toegelicht in paragraaf 2.2.1). De adviesraad heeft positief geadviseerd op de voorgestelde herijking van de aanpak van het project Renovatie Arenatunnel.

Auditplan Metro en Tram De afdeling Kwaliteit Organisatie & Strategie stelt jaarlijks een auditplan op voor Metro en Tram. Dit wordt vastgesteld door het Auditcomité Metro en Tram, voorgezeten door de algemeen directeur. In het auditplan zijn ook audits voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) opgenomen. De stand van zaken van deze audits is als volgt: AUDIT

STATUS

2019-11 Scopebeheersing AWA

Afgerond

2020-5 Inkoopproces AWA

Wordt uitgevoerd

Audits AWA De Europese aanbesteding voor auditdiensten heeft geleid tot een raamovereenkomst met Horvat en Partners, die in oktober 2020 is getekend. Horvat en Partners is gestart met het opstellen van een auditstrategie en een auditplanning voor 2021. De strategie en de planning worden naar verwachting beging januari 2021 vastgesteld in het MT van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Daarna wordt gestart met het uitvoeren van de vastgestelde auditplanning.

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

10

HOOFDSTUK 3

Programmabeheersing Het programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam inclusief de Masterplanning is vastgesteld door het College van B&W op 4 juni 2019. Op basis van dit plan wordt in de kwartaalrapportages gerapporteerd over de voortgang.

3.1 Programma Scope In het programmaplan is de scope van het gehele programma gedefinieerd. Dit geeft de mogelijkheid om op basis van de VTW-procedure (Verzoek Tot Wijziging) formeel wijzigingen van de programma­ scope vast te stellen. In het vierde kwartaal is de scope van het programma uitgebreid met het aansluiten van alle objecten (tunnels) op het transmissienetwerk (glasvezelnetwerk) Netwerk Metropool Amsterdam (NMA). Het transmissienetwerk faciliteert een robuuste digitale verbinding tussen de vernieuwde verkeerscentrale en de tunnels. Het wegtunnelareaal maakt op dit moment gebruik van drie transmissienetwerken. Het Netwerk Metropoolregio Amsterdam (kort NMA) is een gemeentelijk netwerk en is vanwege de hogere betrouwbaarheid gekozen als transmissienetwerk. Er zijn ramingen gemaakt van de kosten, maar deze hangen mede af van de definitieve locatie van de vernieuwde verkeerscentrale. In de Voorjaarsnota 2021 wordt voor de resterende scope van het project Vernieuwing Verkeerscentrale nog een aanvraag gedaan. De benodigde kosten in verband met de uitbreiding van de scope in relatie tot het NMA worden hierin meegenomen.

3.2 Masterplanning De Masterplanning omvat de vier uitvoeringsprojecten en de planning van de Operational Concept Description (OCD). Binnen het programma is in het vierde kwartaal 2020 een nieuwe Masterplanning opgesteld en intern vrijgegeven voor gebruik. In het eerste kwartaal 2021 vragen we het College van B&W de gewijzigde mijlpalen opnieuw vast te stellen. Zoals vermeld in de rapportage over het derde kwartaal 2020 zijn in de planning de volgende wijzigingen doorgevoerd: -

-

-

-

De werkzaamheden in de Michiel de Ruijtertunnel voor de aanpassingen zijn gestart op maandag 30 november 2020 in plaats van 1 oktober 2020. De werkzaamheden in de tunnel zijn naar verwachting gereed op 30 augustus 2021. De Piet Heintunnel sluit voor de renovatiewerkzaamheden op 25 juni 2021 in plaats van 25 maart 2021. Ondanks aanvullende maatregelen wordt de oorspronkelijke uitvoeringstermijn van 15 maanden gehandhaafd. De openstelling van de tunnel is nu uiterlijk 30 september 2022. In de Nota van Uitgangspunten voor de vernieuwing van de verkeerscentrale is reeds uitgegaan van een aanpassing in de Masterplanning. Deze aanpassing betrof het (op basis van een partieel uitvoerings­ besluit) realiseren van een testcentrum PoC-VCA (Proof of Concept Verkeerscentrale Amsterdam) voordat eind 2021 het uitvoeringsbesluit voor de vernieuwde verkeerscentrale wordt genomen. Voor de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel wordt er in de planning vanuit gegaan dat een gedeelte van de benodigde financiële middelen pas eind 2021 beschikbaar wordt gesteld en dat daarna de aanbestedingsprocedure gestart kan worden.

11

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Gerealiseerde mijlpalen in het vierde kwartaal van 2020: -

De uitvoeringswerkzaamheden van de Michiel de Ruijtertunnel zijn op 30 november 2020 gestart. De uitvoeringswerkzaamheden van de testcentrale zijn op 4 november 2020 gestart.

De stuurmijlpalen van de individuele projecten zijn opgenomen in de betreffende factsheets in bijlage 2.

3.3 Financiële stand van zaken In totaal is op dit moment circa € 235,9 miljoen aan kredieten en exploitatiebudgetten beschikbaar voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Hiervan is inmiddels circa € 129,9 miljoen verplicht en € 49,6 miljoen betaald. De beschikbaar gestelde kredieten zijn volgens huidige inzichten voldoende om dat deel van het programma waar deze kredieten voor zijn toegekend, conform begroting, uit te voeren. Wel worden er nog investeringsaanvragen ingediend bij de Voorjaarsnota 2021 voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale (zoals toegelicht in de volgende paragraaf). In onderstaande tabel is de financiële stand van zaken in detail te zien.

Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Prognose Einde Werk HUIDIGE VERSLAGPERIODE Q4-2020 STAVAZA 14 december prijspeil 2020 DEELPROJECT

Project Raming

Gemeent. Begroting

Verplicht

Actueel Krediet / Expl.

Betaald

VORIGE PERIODE

Nog te verplichten

PEW Q4-2020

Saldo tov Raming

PEW Q3-2020

PEW Mutaties

1

2

3

4

5

6

7=4+6

8=1-7

Programma

42,7

42,7

42,7

15,1

14,0

27,7

42,7

0,0

42,7

0,0

Piet Heintunnel

89,9

100,4

100,4

98,8

29,1

1,5

100,4

-10,5

100,4

0,0

Michiel de Ruijter

14,6

16,1

16,1

10,2

3,4

5,9

16,1

-1,5

16,1

0,0

Arenatunnel

34,7

13,1

13,1

2,0

1,5

32,7

34,7

0,0

34,7

0,0

Verkeerscentrale

59,1

27,3

27,3

3,8

1,6

55,3

59,1

0,0

59,1

0,0

Risico voorzieningen

56,0

36,3

36,3

-

-

44,0

44,0

12,0

44,0

0,0

297,0

235,9

235,9

129,9

49,6

167,1

297,0

-0,0

297,0

0,0

Totaal AWA

9 10 = 7 - 9

‘- : overschrijding en + : onderschrijding

In de eerste kolom van de tabel staan het overkoepelende programma, de afzonderlijke projecten en de risicovoorzieningen die op programmaniveau worden bewaakt. Onder het overkoepelende programma vallen de activiteiten die in het kader van de integrale aanpak worden georganiseerd voor alle tunnels gezamenlijk. Het gaat hier om kosten voor systeemintegratie, integrale veiligheid, contractzaken, management en beheersing & control. De totale kosten van het hele programma worden geraamd op € 297 miljoen. Hiervan is inmiddels € 235,9 miljoen in de begroting opgenomen (kolom 2: Gemeentelijke Begroting). Op 16 december 2020 heeft de raad aanvullende kredieten beschikbaar gesteld voor het overkoepelende programma en de projecten renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale. Deze kredieten zijn in de tabel opgenomen. Te zien is dat alle in de begroting opgenomen middelen reeds beschikbaar zijn gesteld in de vorm van kredieten of exploitatiemiddelen. Voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam volgen bij de Voorjaarsnota 2021 nog aanvragen voor de volledige scope van deze projecten. Ook zal dan weer een aanvraag volgen voor de indexatie van de investeringen binnen het programma AWA. De Prognose Einde Werk (PEW) is ongewijzigd ten opzichte van de vorige periode.

De kosten als gevolg van de eerder gemelde vertragingen komen, voor zover de oorzaak bij de aannemer ligt, voor rekening van de aannemer. De kosten die conform het handelingskader “Coronavirus voor GWW-­ contracten en aanbestedingen” voor rekening van Amsterdam komen, worden ten laste gebracht van de risicovoorzieningen op programmaniveau. De inschatting is dat het voor het hele programma tot 01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

12

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

en met het vierde kwartaal van 2020 om circa € 1,6 miljoen gaat. Aangezien deze kosten pas worden toegekend na afronding van de werkzaamheden zijn deze nog niet in de tabel verwerkt als een neutrale kredietwijziging. Neutrale kredietwijzigingen: Bij de begrotingen van 2020 en 2021 is ervoor gekozen om een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan de raad voorgelegd. In het vierde kwartaal van 2020 waren er geen neutrale kredietwijzigingen. De enige kredietwijzigingen tot op heden vonden plaats in het tweede kwartaal 2020. Bij de betreffende kwartaalrapportage zijn de kredieten voor de projecten Renovatie Piet Heintunnel en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel verhoogd ten laste van de risicovoorzieningen op programmaniveau. Dit is ook terug te zien in bovenstaande tabel (zie kolom 8: saldo t.o.v. raming). Zie verder de factsheets in bijlage 2 voor meer detailinformatie over de afzonderlijke projecten.

3.4 Risicomanagement De impact van de Coronacrisis, de RIVM-maatregelen en de tweede lock-down heeft in het vierde kwartaal niet tot aanvullende vertraging geleid. Wel blijft hier aandacht voor omdat bijvoorbeeld de quarantaineregels invloed hebben op de beschikbaarheid van medewerkers en materialen uit andere Europese landen. Ook de sluiting van de basisscholen eind december heeft negatief effect op het thuis werken aan de voorbereiding van de verschillende projecten. Nu het programma van de denk- in de doenfase terechtkomt is nogmaals kritisch gekeken naar de risico’s op programmaniveau. Hieruit is naar voren gekomen dat met name de borging van de integraliteit en uniformiteit tussen de projecten continu aandacht behoeft. Dit is terug te zien in risico 3 en 4. RISICO 1: CONTINUÏTEIT PROJECTEN

Dekking voor de projecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Renovatie Amsterdam Arena­tunnel zijn niet tijdig of onvoldoende verwerkt in de begroting van de gemeente, met als gevolg een continuïteitsrisico (mogelijke vertraging vanwege het ontbreken van krediet). OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q3-2020

OORZAKEN: 1. De projecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Renovatie Amsterdam Arenatunnel worden gefaseerd opgenomen in de gemeentelijke begroting. De masterplanning gaat ervan uit dat de resterende aanvragen door de gemeenteraad bij de Voorjaarsnota 2021/Begroting 2022 worden goedgekeurd en dat de betreffende kredieten eind 2021 zullen worden toegekend.

De druk op de financiële middelen binnen de gemeente is groot. Het risico neemt toe dat bij de Voorjaarsnota 2021/ Begroting 2022 niet alle aangevraagde middelen kunnen worden toegekend. Met het toekennen van krediet in december is dit risico kleiner geworden, maar zolang het definitieve budget niet is toegekend nog steeds groot.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. De aanvragen voor Voorjaarsnota 2021/Begroting 2022 worden tijdig ingediend. 2. Indien de bedragen die nu reeds beschikbaar zijn voor de voor­ bereidingen onvoldoende blijken te zijn, dan kan aanspraak worden gemaakt op de risicovoorzieningen op programmaniveau om de projecten zodoende niet te vertragen. 01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

13

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 2: VERGUNNINGEN EN OVERDRACHT

Dit risico is tweeledig. 1. Voor het starten van de tunnelprojecten is een omgevingsvergunning nodig. Hiervoor is een goedgekeurd bouwplan vereist. Het risico is dat het bevoegd gezag de bouwplannen niet tijdig goedkeurt, de omgevingsvergunning niet (tijdig) wordt afgegeven en de renovatie en aanpassingen niet (tijdig) kunnen starten. 2. Na uitvoering van de projecten wordt de openstellingsvergunning niet (tijdig) verleend of is overdracht naar de beheerder niet mogelijk, waardoor de tunnel niet (tijdig) opengesteld of in beheer genomen kan worden. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q3-2020

OORZAKEN: 1. De strategische stakeholders, met directe verantwoordelijkheid vanuit hun (in)formele positie, voelen zich onvoldoende meegenomen. 2. De beheerorganisatie is onvoldoende ingericht om het programma te volgen, aangezien de huidige capaciteit en kunde vooral gericht zijn op het beheer en onderhoud van de huidige assets en niet op de doorontwikkeling van deze assets. 3. De programmaorganisatie is onvoldoende ingericht om de strate­gische partners (waaronder de tunnelbeheerorganisatie) mee te nemen en hen te voorzien van de relevante informatie, hen daarover te consulteren, de samenwerking effectief te organiseren en voldoende tijd in te ruimen voor het kunnen reageren op relevante stukken. 4. Het programma laat stakeholders onvoldoende zien hoe de kwaliteit in de producten geborgd wordt.

De samenwerkings-afspraken tussen het programma en haar belangrijkste stakeholder (TBO/verkeers-management) zijn vastgesteld. Daarnaast wordt in het eerste kwartaal van 2021 een gezamenlijke aanpak opgesteld, waarbij het OCD en Beheervisie Wegtunnels bij elkaar gebracht zijn.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. Er wordt veel gedaan om de tunnelbeheerorganisatie te betrekken in het programma en te ondersteunen, maar zonder haar te overvragen. 2. Een beperkt aantal mensen binnen de programmaorganisatie behandelt vragen van en verzoeken aan de tunnelbeheerorganisatie.

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

14

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 3: UNIFORMITEIT TUSSEN DE TUNNELS ONDERLING EN DE VERKEERSCENTRALE

Doelstelling 2 van het programma (uniformiteit en toekomstbestendigheid) komt in gevaar door: 1. vertraging in de ontwikkeling van de producten die de uniformiteit moeten borgen; 2. druk op de voortgang van de projecten Renovatie Piet Heintunnel, Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q3-2020

OORZAKEN: 1. De projecten Renovatie Piet Heintunnel en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel dienen zo spoedig mogelijk te worden uitgevoerd. Het risico bestaat dat de uitgangspunten voor deze projecten in een later stadium moeten worden aangepast om invulling te kunnen geven aan doelstelling 2 (uniformiteit en toekomst­ bestendigheid). 2. De vernieuwde Verkeerscentrale Amsterdam gaat invulling geven aan de manier waarop de tunnels worden bediend. De werk­ processen Verkeerscentrale zijn vastgelegd in de Operational Concept Description v2.0.

De ontwikkeling op programma- en projectniveau vindt nog steeds parallel plaats. Hier zal voorlopig geen verandering in komen. Begin 2021 zal er een nieuwe Baseline bepaald worden, waarin een formele borging van de uniformiteit plaatsvindt.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. In de contracten zijn terugvalopties ingebouwd. 2. Er is vooraf nagedacht over ontwerpuitgangspunten die de uniformiteit tussen de projecten moeten borgen.

RISICO 4: INTEGRALITEIT TUSSEN DE TUNNELS EN DE VERKEERSCENTRALE

De verschillende individuele projecten vormen op zichzelf een integraal geheel. Daar bovenop dienen alle projecten samen invulling te geven aan een integraal werkend tunnelsysteem. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q3-2020

OORZAKEN: 1. O  p programmaniveau zijn er onvoldoende duidelijke afspraken over hoe en wanneer de integraliteit tussen de projecten aangetoond moet wordt. De werkwijzers, die binnen de verschillende taakvelden opgesteld zijn, moeten op elkaar afgestemd worden. 2. D  e raakvlakken tussen de verschillende projecten worden niet expliciet benoemd en beheerst.

Er is een plan van aanpak voor het raakvlakmanagement opgesteld. In het komende kwartaal zal een begin met de implementatie gemaakt worden.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. D  e taakvelden Commissioning, Systeem Integratie en Integraal Ontwerp komen met een analyse. Hieruit moet blijken in hoeverre de werkwijzers nader op elkaar afgestemd moeten worden (of niet) zodat de aantoonbaarheid van de werking van het systeem geborgd wordt. 2. O  pstellen en implementeren van expliciet raakvlakmanagement binnen en tussen de projecten.

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

15

BIJLAGE 1

Afkortingen en definities

AAT

Amsterdam Arena Tunnel

ATS

Amsterdamse Tunnel Standaard

3B

Besturing, Bediening en Bewaking

CCB

Configuration Control Board

COB

Centrum Ondergronds Bouwen

DMC

Dienst Middelen en Control

IBA

directie Ingenieursbureau Amsterdam

KES

Klant Eis Specificatie

MET

directie Metro en Tram

MRT

Michiel de Ruijtertunnel

OCD

Operational Concept Description

OD NZKG

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

OTL

Objecttypebibliotheek

OTO

Opleiden, Trainen en Oefenen

PHT

Piet Heintunnel

ROVK

Raamovereenkomst

SDT

Spaarndammertunnel

SSK

Standaardsystematiek voor Kostenraming

TN

Transmissienetwerk

UPP

Uniforme Primaire Processen

V&OR

directie Verkeer en Openbare Ruimte

VBP

Concept-Veiligheidsbeheerplan

VCA

Verkeercentrale Amsterdam

VTW

Verzoek tot Wijziging

VRI

Verkeersregelinstallatie

Warvw

Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels

IJT

IJ-tunnel

16

BIJLAGE 2

Factsheets per project Voor de vier projecten binnen het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is in de bijlage een factsheet toegevoegd.

Piet Heintunnel

Verkeerscentrale Amsterdam

Amsterdam Arenatunnel

Michiel de Ruijtertunnel

17

FACTSHEET

Vernieuwing Verkeerscentrale Toelichting Management In december 2020 is de kredietaanvraag voor de voorbereidingsfase voor het project in de raad en commissie besproken, behandeld en goedgekeurd. Daarmee is de weg vrijgemaakt om de voor­ bereidingsfase voor het project verder uit te voeren. Het testcentrum Proof of Concept Verkeers­ centrale (PoC-VCA) was volgens planning voor de Kerst wind- en waterdicht. In de maanden januari en februari van 2021 volgt de afbouwfase. De oplevering van het gebouw staat gepland in maart 2021. Gaandeweg zullen vanuit dit testcentrum PoC-VCA de verschillende verkeerscentralesystemen worden getest tot aan het moment van omschakelen naar de nieuwe verkeerscentrale. Met GVB zijn in het vierde kwartaal afspraken gemaakt over het gebruik van het LCM-terrein voor zowel de tijdelijke huisvesting als voor het eventueel vestigen van de nieuwe verkeerscentrale. Tevens wordt met GVB en andere mogelijke stakeholders onderzocht of meervoudig gebruik van een pand voor 24/7 dienstverlening op vlak van mobiliteit wenselijk, zinnig en haalbaar is. De eerste schetsen van de nieuwe verkeerscentrale zijn inmiddels gemaakt. Het uitgangspunt voor deze schetsen is vestiging op het LCM-terrein.

In 2021 wordt het volledige ontwerptraject voor zowel het gebouw als de techniek in detail tot een bestek uitgewerkt, zodat na vaststelling van het uitvoerings­besluit de marktbenadering begin 2022 kan plaatsvinden. Het bestuur kan bij het uitvoeringsbesluit nog keuzes maken die invloed hebben op de hoogte van de projectraming. Te denken valt aan de volgende opties: - De mate en wijze waarop redundantie (d.w.z. back-up voorziening) wordt gerealiseerd. Het verminderen van deze functionaliteit heeft tot gevolg dat in geval van storing in de verkeerscentrale de tunnels kortstondig lokaal moeten worden bediend of bij een langdurige storing moeten worden gesloten; - De huidige verkeerscentrale aan de Dijksgracht moet worden gerenoveerd en het aanwezige asbest gesaneerd. Onderdeel van studie is in welke mate en op welke wijze dit kan en moet gebeuren.

Scope

De scope van het programma is uitgebreid met het aansluiten van alle objecten (tunnels) op het transmissienetwerk het Netwerk Metropool Amsterdam (NMA). Dit is nader toegelicht in paragraaf 3.1. Het project vernieuwing Verkeerscentrale wordt verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van deze toegevoegde scope. De benodigde kosten in verband met de uitbreiding van de scope inzake NMA zal bij de Voorjaarsnota 2021 meegenomen worden als onderdeel van de aanvraag voor de resterende scope van het project Vernieuwing Verkeerscentrale.

18

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Geld

Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale is een krediet van € 27,3 miljoen beschikbaar voor de voorbereiding van het project en de realisatie van het testcentrum PoC-VCA. .

Samenwerking

De samenwerking met verschillende stakeholders rond het project verloopt goed. Vanuit de directie Verkeer & Openbare Ruimte zijn de wensen aan de nieuwe verkeerscentrale ontvangen (zogenaamde Klanteisen). Zoals eerder aangegeven heeft de samenwerking met GVB geresulteerd in een gebruiks­ overeenkomst voor het LCM-terrein waarop het testcentrum gebouwd wordt. Daarnaast wordt gezamenlijk verkend of het wenselijk is om een gebouw te realiseren waarin zowel de VCA als het Communicatie Centrum Vervoer van GVB ondergebracht worden. Binnen Amsterdam zijn ook andere organisaties en gemeentelijke diensten benaderd voor het verkennen van hun behoefte aan het huisvesten van een “controlroom”-functionaliteit.

Tijd DETERMINISTISCH Mijlpaal nr. Omschrijving

Stuurmijlpaal MP4.0

∆ met SMP Stand Q4 (wk)

PROBABILISTISCH

∆ met vorige Stand Q3 Q (wk) Toelichting

P50 huidige Q

P85 huidige Q

-

-

VERKEERSCENTRALE AMSTERDAM

1

Start Project

07-01-19 07-01-19

0 07-01-19

0 afgerond

2

Projectbesluit

07-02-20 07-02-20

0 07-02-20

0 afgerond

2b

Voorkeursbesluit

02-07-20 02-07-20

0 02-07-20

nvt afgerond

3

Uitvoeringsbesluit

11-11-21 11-11-21

0 11-11-21

0 op target

ntb

ntb

4

Contractering

22-11-22 15-08-22

-14 22-11-22

-14 op target

ntb

ntb

5

Start Uitvoering

23-11-23 15-02-23

-40 23-11-23

-40 op target

ntb

ntb

6

-38 14-02-25

-38 op target

ntb

ntb

-17 14-02-26

-17 op target

ntb

ntb

8

Ingebruikname 14-02-25 23-05-24 vernieuwde VCA Ingebruikname renovatie 14-02-26 20-10-25 Dijksgracht Acceptatie en overdracht 20-05-26 22-01-26

-17 20-05-26

-17 op target

ntb

ntb

9

Einde project

-17 17-08-26

-17 op target

ntb

ntb

7

17-08-26 21-04-26

Belangrijkste risico’s

In de vorige kwartaalrapportage was het risico opgenomen dat het niet tijdig zou lukken om een locatie te vinden. De eerdergenoemde afspraken met GVB maken dit risico dusdanig kleiner dat deze niet meer is opgenomen in deze rapportage.

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

NR.

ONGEWENSTE GEBEURTENIS

OORZAKEN

BEHEERSMAATREGELEN

1

Geen gestructureerde aanpak en uitvoering van het project mogelijk omdat de scope niet eenduidig is vastgesteld.

Een aantal onderwerpen is nog niet voldoende afgestemd waardoor bijvoorbeeld nog onduidelijk is hoe VerkeersManagement moet worden opgepakt, of welke mate en wijze van redundantie gewenst is.

Naast dat er gewerkt is aan detail­inzicht is er afstemming met Verkeer en Openbare Ruimte over deze onder­werpen. Afgesproken is dat deze onderwerpen afgerond zijn in het eerste kwartaal van 2021.

2

De uitgewerkte scope-­ onderdelen vormen samen geen integraal geheel waardoor de Verkeerscentrale niet (goed) gaat functioneren.

De scope van het project heeft veel raakvlakken met andere projecten in het programma en een gedeelte van de scope wordt gerealiseerd in het project Renovatie Piet Heintunnel.

Raakvlakmanagement wordt gebruikt om te borgen dat deze raakvlakken helder zijn en de verschillende scope-onderdelen één geheel gaan vormen.

3

Onzekerheid in de uitkomst van de GAP-analyse over het koppelvlak met de Michiel de Ruijtertunnel, IJtunnel, Spaarndammertunnel en Verkeersmanagement

Er moet vastgesteld worden of alle tunnels vanuit de vernieuwde verkeerscentrale te bedienen zijn, en zo niet welke aanpassingen gedaan moeten worden om dit alsnog mogelijk te maken.

Er is een uitvraag gedaan voor het uitvoeren van de GAP-analyse. Deze start in januari 2021, met resultaten in maart 2021.

19

FACTSHEET

Renovatie Piet Heintunnel Toelichting Management In het vierde kwartaal zijn de voorbereidingen op de renovatie gecontinueerd. Het definitieve ontwerp is nagenoeg afgerond. Begin oktober zijn de actuele programmakaders verstrekt en aansluitend is de analyse gestart hoe deze kaders en het reviewcommentaar op het definitief ontwerp geïmplementeerd kunnen worden voor de start van het uitvoeringsontwerp. Dit gebeurt in afstemming met het programmateam AWA en het projectteam Vernieuwing Verkeerscentrale. De start van het uitvoeringsontwerp ligt op het kritieke pad van de hoofdlijnenplanning met een geplande openstelling van de tunnel uiterlijk 30 september 2022. Onderdeel van de beheersmaatregelen om deze planning robuust te maken zijn de vooruit getrokken uitvoeringswerkzaamheden voor tunnelsluiting op 25 juni 2021. Voor deze werkzaamheden wordt bij de Omgevingsdienst waar nodig deel­ vergunning aangevraagd (deels zijn de werkzaamheden vergunningvrij), vooruitlopend op de hoofd­ aanvraag omgevingsvergunning die medio eerste kwartaal 2021 staat gepland. Tijdens de werkzaamheden aan de Piet Heintunnel zal stikstofdepositie ontstaan door toegenomen verkeer op de noordelijke omleidingsroute via de S116 (Nieuwe Leeuwarderweg) en voor een klein gedeelte door de inzet van materieel. Of dit effect significant is en of en hoe dit gecompenseerd moet worden wordt op dit moment onderzocht.

De eerste resultaten hiervan worden in het eerste kwartaal van 2021 verwacht. In het kader van het raakvlak IJtram is het vooroverleg gestart om een aantal tijdelijke stremmingen van de IJtram voor te bereiden

Scope

Er is een vraag gekomen vanuit de projectontwikkeling Sluisbuurt om werk met werk te maken op de locatie waar het ketenterrein wordt gerealiseerd. Deze werkzaamheden kunnen door de Alliantie worden meegenomen. Verder is met de tunnelbeheerorganisatie verder gesproken over de vraag of onderhoud tijdens en na openstelling en het vervangen van de stempelconstructie bij de trambuis aan de scope dienen te worden toegevoegd. Het streven is hierover begin eerste kwartaal 2021 tot besluitvorming te komen.

Geld

In totaal is in de gemeentelijke begroting voor de renovatie van de Piet Heintunnel circa € 116 miljoen aan middelen beschikbaar. Een bedrag van € 25,9 miljoen aan risicovoorzieningen is op het niveau van het overkoepelende programma gealloceerd. Inmiddels is voor € 10,5 miljoen aanspraak op deze risicovoorzieningen gemaakt.

20

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Samenwerking

De samenwerking met de tunnelbeheerorganisatie verloopt goed. Met de Omgevingsdienst vindt constructief vooroverleg plaats in het kader van de aanvragen voor de Omgevingsvergunning. Voor de mobiliteitsmaatregelen zijn concrete stappen gezet in de samenwerking met het programma deelmobiliteit en de dienst Parkeren binnen de stad. De al lopende samenwerking met Amsterdam Bereikbaar en de Stadsregisseur is goed. Met GVB vindt intensief overleg plaats om de IJ-tram tijdens de renovatie met uitzondering van enkele geplande momenten te laten rijden.

Tijd DETERMINISTISCH Mijlpaal nr. Omschrijving

Stuurmijlpaal MP4.0

∆ met SMP Stand Q4 (wk)

PROBABILISTISCH

∆ met vorige Stand Q3 Q (wk) Toelichting

P50 huidige Q

P85 huidige Q

PIET HEINTUNNEL

1

Start Project

02-07-18 02-07-18

0 02-07-18

0 afgerond

-

-

2

Projectbesluit

28-09-18 28-09-18

0 28-09-18

0 afgerond

-

-

3

Uitvoeringsbesluit

29-03-19 28-11-19

35 28-11-19

0 afgerond

-

-

4

Contractering

31-03-20 06-03-20

-4 06-03-20

0 afgerond

-

-

5

Start Uitvoering

25-06-21 25-06-21

0 25-06-21

0 op target

ntb

ntb

6

Openstelling

30-09-22 15-08-22

-7 20-05-22

ntb

7

Acceptatie en overdracht 30-12-22 11-11-22

-7 19-08-22

8

Einde project

-7 21-11-22

12 voor op target, ntb exclusief risico’s 12 voor op target, ntb exclusief risico's 12 Voor op target, ntb exclusief risico's

03-04-23 13-02-23

ntb ntb

Belangrijkste risico’s

01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

NR.

ONGEWENSTE GEBEURTENIS

OORZAKEN

BEHEERSMAATREGELEN

1

Extra kosten en versnellingsmaat­regelen nodig om het werk binnen de beoogde 15 maanden te voltooien.

Vertraging in aanlevering van benodigde informatie vanuit stakeholders of op het raakvlak met de Verkeerscentrale (vanuit het testcentrum PoC-VCA)

1. Hoofdlijnenplanning Alliantie is vastgesteld in vierde kwartaal 2020. 2. Afstemming met stakeholders over benodigde informatie en capaciteit 3. Afstemming met project Verkeerscentrale

2

Benodigde ingrepen in de scope blijken bij nadere uitwerking omvangrijker dan voorzien.

1. Incompleetheid eerdere onderzoeken en/of scans actuele situatie 2. Detaillering ontwerp blijkt complexer

1. Aanvullende scans uitvoeren en BIM verder uitbreiden. Daarmee faalkosten tijdens uitvoering voorkomen 2. Engineeren wat nodig is maar ook sturen op goed is goed genoeg om uitloop in tijd te voorkomen

3

Uitloop werkzaamheden op het kritieke pad zodanig dat deadline openstelling overschreden gaat worden.

1. Ingeplande werkzaamheden kosten meer tijd dan voorzien (complexe implementatie programmakaders, beperkte resources) 2. Planning is niet volledig 3. Onvoorziene tegenvallers in uitvoering 4. Optreden van diverse benoemde risico’s op het kritieke pad

1. Binnen het programma en met de tunnelbeheerorganisatie afspraken maken over in te zetten resources en daarbij te hanteren prioritering 2. Toets uitvoeren op inhoud van de planning van januari t/m start tunnelsluiting en de sturing daar op. Resultaten gebruiken om planning robuuster te maken. 3. Sturing op beheersing van risico’s op het kritieke pad.

21

FACTSHEET

Renovatie Amsterdam Arenatunnel Toelichting Management De Nota van Uitgangspunten met daarin het beoogde voorzieningenniveau is vastgesteld door de gemeenteraad op 1 juli 2020. Een deel van het benodigde budget is toegekend bij de begroting 2021. Voor het resterende deel zal bij de Voorjaarsnota 2021 nog een nieuwe aanvraag volgen. Doordat het budget in twee delen beschikbaar komt kan de aanbesteding nog niet starten en is de aanpak opnieuw bekeken en de projectaanpak herijkt. Dit heeft gevolgen voor de planning. De nieuwe planning is hieronder weergegeven. Op basis van de Nota van Uitgangspunten is het ontwerptraject gaande, waarbij er nu een voorlopig ontwerp wordt uitgewerkt. Parallel wordt een nadere scenario-analyse uitgevoerd. De uitvoerings­ strategie is met verschillende stakeholders besproken. Met Stadsregie is overeenstemming bereikt over de uitvoeringsvariant op hoofdlijnen.

Scope

Het voorzieningenniveau is vastgelegd in de Nota van Uitgangspunten en bestaat hoofdzakelijk uit het vervangen van de tunneltechnische installaties, het plaatsen van afsluitbomen en het aanbrengen van brandwerende beplating. Het voorzieningenniveau wordt verder uitgewerkt en beschouwd in het ontwerpproces en de scenario-analyse. Er zijn op dit moment geen scopewijzigingen voorzien. Vanwege de gewijzigde financiële kaders zal de scope in twee delen worden gecontracteerd. Eerst de scope voor de besturing, bediening en bewaking, vervolgens de andere scopeonderdelen. Geld Voor project Renovatie Amsterdam Arenatunnel is eerder door de raad circa € 1,7 miljoen aan middelen beschikbaar gesteld voor het starten van voorbereidingen. Op 16 december 2020 is door de raad een aanvullend krediet van € 19,8 miljoen beschikbaar gesteld. Hiervan betreft € 8,4 miljoen risicovoor­ zieningen, die gealloceerd is op het niveau van het overkoepelende programma. Voor het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel gaat het om een direct bedrag van € 11,4 miljoen. Samen met het reeds eerder beschikbaar gestelde krediet van € 1,7 miljoen is direct voor het project € 13,1 miljoen beschikbaar. Bij de Voorjaarsnota 2021 zal nog een aanvullende investeringsaanvraag worden gedaan voor de volledige scope van het project.

Samenwerking Voor de uitvoeringsstrategie en stakeholderanalyse is contact gelegd met verschillende stakeholders, zoals de Johan Cruijff ArenA en ondernemersorganisaties Evofenedex en Transport en Logistiek Nederland. Daarnaast vindt elke twee weken overleg plaats tussen de projectmanager en de tunnel­ beheerorganisatie. De laatste is daarnaast nauw betrokken bij de totstandkoming van de uitvoeringsstrategie, het ontwerpproces en het inkoopplan.

22

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2020 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 01 - 02 - 2021 KENMERK TAWA/37228

Tijd

De masterplanning is aangepast op de bestaande budgettaire kaders. Dit leidt tot de volgende planning. DETERMINISTISCH Mijlpaal nr. Omschrijving

Stuurmijlpaal MP4.0

∆ met SMP Stand Q4 (wk)

PROBABILISTISCH

∆ met vorige Stand Q3 Q (wk) Toelichting

P50 huidige Q

P85 huidige Q

-

-

AMSTERDAM ARENATUNNEL

1

Start Project

01-07-19 01-07-19

0 01-07-19

0 afgerond

2

Projectbesluit

07-02-20 07-02-20

0 07-02-20

0 afgerond

2b

Voorkeursbesluit

02-07-20 02-07-20

0 02-07-20

nvt afgerond

3

Uitvoeringsbesluit

11-11-21 11-11-21

0 11-11-21

0 op target

06-01-22 23-02-22

4

Contractering

16-10-22 16-10-22

0 16-10-22

0 op target

02-01-23 08-03-23

5

Start Uitvoering

20-10-23 20-10-23

0 20-10-23

0 op target

07-02-24 17-04-24

6

Volledige vrijgave

25-07-24 25-07-24

0 25-07-24

0 op target

19-01-25 17-03-25

7

Acceptatie en overdracht 24-10-24 24-10-24

0 24-10-24

0 op target

10-04-25 20-06-25

8

Einde project

0 23-01-25

0 op target

15-07-25 24-09-25

23-01-25 23-01-25

Belangrijkste risico’s NR.

ONGEWENSTE GEBEURTENIS

OORZAKEN

BEHEERSMAATREGELEN

1

Conflict over het (veiligheids)voorzieningenniveau met stakeholders naar aanleiding van de opgestelde integrale veiligheidsbeschouwing en het minimale (veiligheids)-voorzieningenniveau.

1. Omdat de tunnel niet onder de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels valt, ontbreekt een hard toetsingskader.

1. Eenduidige onderbouwing maken van gekozen voorzieningenniveau. 2. Verslaglegging van vergaderingen en vastlegging van afspraken. 3. De omgevingsdienst (ODNZKG) als vergunningverlener om advies vragen bij eventuele discussies over het voor­­­ zieningenniveau (tijdens scenario analyse)