3. Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit_Toelichting.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e Herziening, Herstelbesluit
Hamerstraat Eo
Vastgesteld
Gemeente Amsterdam Ruimte en Duurzaamheid bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit
Colofon
Opdrachtgever Opdrachtnemer
Ruimte en Duurzaamheid
IMRO_idn
NL.IMRO.0363.N1902BPGST-VG02
Datum print
29 November 2022
Planstatus
vastgesteld
blz. 3
Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1
5 Inleiding
7
Aanleiding Doel bestemmingsplan Ligging plangebied en plangrens Geldend bestemmingsplan Leeswijzer
7 7 8 9 9
Voorgenomen herziening
11
Regeling milieuhinderlijke functies geldend bestemmingsplan Herzieningsregels
11 16
Omgevingsaspecten
29
Inleiding Bestaande gevoelige functies Onderzoek Overig
29 29 30 32
Juridische toelichting
33
Algemeen De bestemmingen
33 33
Hoofdstuk 5
Economische uitvoerbaarheid
35
Hoofdstuk 6
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
37
Inspraak Vooroverleg Zienwijzen
37 37 37
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Hoofdstuk 2 2.1 2.2 Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4 Hoofdstuk 4 4.1 4.2
6.1 6.2 6.3
Gemeente Amsterdam
blz. 4
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 5
Toelichting
Gemeente Amsterdam
blz. 6
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 7
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Voor het Hamerkwartier geldt het bestemmingsplan “Hamerstraatgebied” dat dateert uit 2013. Dit is een grotendeels conserverend bestemmingsplan, waarin het gebied voornamelijk is bestemd als werkgebied en in beperkte mate wonen is toegestaan. Momenteel is een Investeringsbesluit in voorbereiding ten behoeve van de transformatie van het Hamerkwartier tot een gemengd hoogstedelijk woon-werkgebied, met een mix van 2/3 wonen en 1/3 werken. Vooralsnog zal geen gebiedsdekkend (bestemmings-)plan door de gemeente worden opgesteld, maar wordt gewerkt met 'uitnodigingsplanologie'. Dit betekent dat de gemeente een faciliterende rol heeft bij de transformatie en het initiatief bij de markt ligt. Het eerste postzegelbestemmingsplan zal mogelijk medio 2021 in ontwerp ter inzage worden gelegd, gezamenlijk met een MER. In het najaar van 2021 zou vaststelling van dit eerste postzegelplan door de gemeenteraad kunnen plaatsvinden en het MER voor het Hamerkwartier worden aanvaard. Daarna kan er maatwerk plaatsvinden door per initiatief mee te werken aan een omgevingsvergunning in afwijking van het huidige bestemmingplan, of door middel van andere postzegelbestemmingplannen/omgevingsplannen, tot het moment dat een geheel nieuw en integraal omgevingsplan voor het gebied is opgesteld.
Vanwege de aanwezigheid destijds bij het opstellen van het geldende bestemmingsplan van een aantal zwaardere bedrijven (met een milieucategorie van 3.2 of hoger) bevat het vigerende bestemmingsplan enkele maatbestemmingen. Rondom milieubelastende functies gelden beperkingen voor milieugevoelige functies: hiertoe is in het vigerende bestemmingsplan Hamerstraatgebied het toevoegen van woningen en scholen niet met recht toegestaan, maar in beperkte mate en onder strenge voorwaarden middels een wijzigingsbevoegdheid. Inmiddels is echter reeds een groot deel van deze zwaardere bedrijven vertrokken of gaan deze binnenkort uit het plangebied vertrekken. De nog aanwezige maatbestemmingen met bijbehorende hindercontouren van deze bedrijven, die in feite niet meer nodig zijn, leveren belemmeringen op voor toekomstige vestiging van gevoelige functies als wonen of scholen. Daartoe dient dus, voorafgaand aan vaststelling van het Investeringsbesluit Hamerkwartier, een partiële herziening van het bestemmingsplan te worden voorbereid. Daarnaast voorziet deze partiële (gedeeltelijke) herziening van het bestemmingsplan in enkele kleine correcties in de planregeling.
1.2
Doel bestemmingsplan
Met de voorliggende bestemmingsplanherziening worden de volgende doelen nagestreefd: 1. het verwijderen van maatbestemmingen die niet meer nodig zijn en belemmerend werken voor toekomstige transformatieplannen; 2. het aanbrengen van enkele overige kleine correcties in de planregeling (regels en verbeelding). Het bestemmingsplan Hamerstraatgebied blijft verder ongewijzigd.
Gemeente Amsterdam
blz. 8
1.3
Ligging plangebied en plangrens
Voorliggend bestemmingsplan is een eerste partiële herziening van het bestemmingsplan Hamerstraatgebied. In het kader van de voorgenomen transformatie van het gebied (Projectnota en Investeringsbesluit) wordt overigens gesproken over het "Hamerkwartier". Het Hamerstraatgebied ligt in stadsdeel Amsterdam Noord, aan de Noordelijke IJoever. Het plangebied wordt rondom begrensd door de woongebieden IJplein, Vogelbuurt en Vogeldorp, het Vliegenbos, het bedrijf Albemarle en het IJ.
Ligging Hamerstraatgebied
Plangrenzen bestemmingsplan Hamerstraatgebied
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 9
1.4
Geldend bestemmingsplan
Op dit moment geldt voor het plangebied van onderhavige bestemmingsplanherziening het bestemmingsplan "Hamerstraatgebied". Dit bestemmingsplan is op 24 april 2013 door de voormalige deelraad van stadsdeel Noord vastgesteld en is vervolgens op 26 juni 2013 onherroepelijk geworden.
Verbeelding geldend bestemmingsplan Hamerstraatgebied
1.5
Leeswijzer
Het voorliggende bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding met bijbehorende regels, vergezeld van een toelichting. De regels en de verbeelding vormen de juridisch bindende elementen van het bestemmingsplan. In de toelichting is een beschrijving van het plangebied opgenomen en zijn de aan het plan ten grondslag gelegen keuzes en beleidsuitgangspunten beschreven. De toelichting bestaat uit zes hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op voorgenomen herziening (ten opzichte van de huidige regeling) en hoofdstuk 3 behandelt de relevante omgevingsaspecten. Hierbij vindt er een toets aan de diverse milieuen omgevingsaspecten plaats. Een toelichting op het juridische systematiek, een omschrijving van de afzonderlijke bestemmingen is beschreven in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 wordt de economische uitvoerbaarheid beschreven en in hoofdstuk 6 de maatschappelijke uitvoerbaarheid en de te doorlopen procedures.
Gemeente Amsterdam
blz. 10
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 11
Hoofdstuk 2
Voorgenomen herziening
2.1
Regeling milieuhinderlijke functies geldend bestemmingsplan
2.1.1
VNG methode Bedrijven en milieuzonering
Onderdeel van het bestemmingsplan Hamerstraatgebied is de regeling van milieuhinderlijke functies. De regeling wordt veelal aangeduid met "bedrijvenregeling", hoewel ook de milieuhinder van andere functies dan bedrijven hiermee wordt geregeld. Om inzicht te krijgen in de invloed die een functie op de woonomgeving heeft, is per functie de potentiële milieubelasting bepaald. Deze potentiële milieubelasting is een indicatie voor de mogelijke hinder afkomstig van een bepaalde functie. Deze score betreft niet de feitelijke milieuhinder van een concreet geval, maar is gebaseerd op indicatieve gegevens uitgaande van een gemiddeld modern bedrijf of andere functie, representatief voor die specifieke functie. De werkelijke milieubelasting wordt bepaald door de specifieke activiteiten van een bedrijf of andere functie. De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) heeft aan de hand van de SBI-codes een lijst gemaakt, waarbij de minimumafstanden zijn aangegeven met betrekking tot de milieuhinderaspecten geluid, geur, gevaar en stof. De afstanden zijn onder andere vastgesteld aan de hand van ervaringen uit de praktijk. Deze lijst van de VNG is opgenomen in de brochure "Bedrijven en milieuzonering". Daar waar milieuhinderlijke en milieugevoelige functies zijn gemengd zijn afstandsnormen echter niet goed bruikbaar.
In een gemengd gebied is een fysieke scheiding van functies immers niet aan de orde. Mits alleen functies met relatief weinig milieuhinder worden toegestaan (zoals het geval is in het onderhavige plangebied) kan in een gemengd gebied een fysieke scheiding achterwege blijven. Daarbij moet worden opgemerkt dat de afstandsnormen in de standaard VNG-methodiek zijn gerelateerd aan een "rustige woonwijk". Dit omgevingstype "rustige woonwijk" houdt in dat er vrijwel geen andere functies (zoals bedrijven en kantoren) voorkomen en is dan ook vergelijkbaar met een "rustig buitengebied", een stiltegebied of een natuurgebied. In dit bestemmingsplan wordt uitgegaan van het omgevingstype "gemengd gebied". Een gemengd gebied is een gebied met een matige tot sterke functiemenging, waar direct naast wonen ook andere functies voorkomen zoals bedrijven, kantoren en verschillende voorzieningen. De VNG-lijst is het uitgangspunt voor de lijst die in dit bestemmingsplan is gekoppeld aan alle bestemmingen waarbinnen mogelijk milieuhinderlijke functies zijn toegestaan. Deze 'Staat van Inrichtingen' maakt als bijlage deel uit van de regels van het geldende bestemmingsplan Hamerstraatgebied. Voorheeen konden alle soorten bedrijven zich in het plangebied vestigen.
In het bestemmingsplan Hamerstraatgebied zijn, gelet op de transformatieopgave, de vestigingsmogelijkheden voor de relatief milieuhinderlijke functies in het bestemmingsplan Hamerstraatgebied beperkt. In het hele plangebied zijn functies toegestaan tot maximaal milieuhindercategorie 3.1. Categorie 3.1 is de lichtste subcategorie binnen categorie 3. Voor functies die vallen in deze subcategorie geldt als eerste extra voorwaarde dat zij niet hoger scoren dan functies uit categorie 2 op grond van de milieuaspecten geur, gevaar en stof. Functies die ten aanzien van het aspect gevaar categorie 2 scoren worden, anders dan in de VNG-methodiek, waar ten aanzien van gevaar het maximum op categorie 1 is gesteld, ook aanvaardbaar geacht. Eerder onderzoek naar de praktijksituatie in het plangebied heeft uitgewezen dat het om bedrijven gaat die een gasfles, olie of verf hebben opgeslagen. Deze bedrijven, niet vallend onder het BEVI of het Vuurwerkbesluit, vormen geen onaanvaardbaar risico voor de milieugevoelige functies en zijn goed inpasbaar in een gemengd gebied. Er zijn dus alleen functies toegestaan die op grond van geluid in categorie 3.1 vallen. Aanvullende voorwaarden zijn dan ook dat het niet om een continue bedrijfsvoering mag gaan (in de 'Staat van Inrichtingen' zijn deze functies indicatief aangegeven met een
Gemeente Amsterdam
blz. 12
'C'), hoofdzakelijk inpandige activiteiten moet betreffen en niet direct mag grenzen aan (lees: een gedeeld plafond of een gedeelde muur hebben met) een geluidsgevoelige functie. De 'Staat van Inrichtingen' geeft naast een algemene milieuhindercategorie per functie ook een indicatie voor de te verwachten verkeersaantrekkende werking, apart voor personen- als goederenverkeer. Naarmate een functie meer personen- respectievelijk goederenverkeer genereert scoort een functie hoger op een schaal van 1 tot en met 3 voor elk van deze factoren. Voor functies gelegen langs de hoofdwegen in het plangebied (Motorkade, Gedempte Hamerkanaal en Johan van Hasseltweg) geldt een maximum score van 2 voor vrachtverkeer en van 3 voor personenverkeer. Voor de overige wegen geldt een strengere norm van respectievelijk 1 en 2. Op deze wijze wordt voorkomen dat al te veel verkeersaantrekkende functies zich vestigen langs wegen die niet specifiek bedoeld zijn als ontsluitingsweg. De te verwachten milieuhinder van nieuwe functies wordt indicatief getoetst via de Staat van Inrichtingen, waarbij de gemiddelde milieuhinder van het betreffende type wordt betrokken. Hiernaast kan toetsing ook plaatsvinden op basis van de werkelijke milieuhinder van een concreet bedrijf.
Bezien kan dan worden of aanvullende eisen moeten worden gesteld en eventueel de afwijkingsregels kunnen worden toegepast op grond waarvan een functie voor wat betreft de milieuhindercategorie lager kan worden ingeschaald dan indicatief aangegeven. In de artikelen 15 en 16 van het vigerende bestemmingsplan is een regeling getroffen voor de afwijkingen cq aanvulling van de Staat van Inrichtingen. De reeds aanwezige functies die boven de gestelde maxima uitkomen hebben een maatbestemming gekregen. Het bestemmingsplan Hamerstraatgebied laat nieuwe geluidsgevoelige functies slechts door middel van wijzigingsbevoegdheid toe. Belangrijke voorwaarde hierbij is dat de milieuruimte die voor de bestaande bedrijfsvoering van bedrijven noodzakelijk is, gerespecteerd wordt. Hiermee zijn de rechten van bestaande milieuhinderlijke bedrijven zeker gesteld. 2.1.2
Maatbestemmingen
In de regels van het geldende bestemmingsplan Hamerstraatgebied is opgenomen dat binnen de bestemmingen Gemengd-1 en Gemengd-2 bedrijven met milieucategorie 1, 2 en 3.1 zijn toegestaan. Functies uit milieuhindercategorie 3.1 zijn echter uitsluitend toegestaan voor zover: de betreffende functie op grond van milieuhinder aspecten gevaar, geur en stof niet hoger scoort dan categorie 2; de activiteiten hoofdzakelijk inpandig plaatsvinden; de activiteiten niet tijdens de nachtperiode plaatsvinden; de betreffende functie niet direct grenst aan een geluidsgevoelige functie. Voor enkele voorkomende zwaardere bedrijven zijn bovendien maatwerkbestemmingen opgenomen binnen de bestemmingen Gemengd - 1 en Gemengd - 2: Bestemming Gemengd - 1 (artikel 4) Het bedrijf Schöne Edelmetaal (verwerking edelmetalen) op het adres Meeuwenlaan 88 (SBI-code 382.A2), valt in categorie 3.2. Het bedrijf Exclusiva, een groothandel in chemische producten op het adres Schaafstraat 21 (SBI-code 46751), valt tevens in categorie 3.2. Deze functies hebben in het geldende bestemmingsplan maatwerkbestemming gekregen, waarmee ze destijds hun activiteiten konden voortzetten: Zie artikel 4 lid 4.5 onder e: "Onverminderd het bepaalde onder a, b, c en d zijn de volgende functies toegestaan:
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 13
1. een edelmetaalverwerkings- en handelsbedrijf op het adres Meeuwenlaan 88; 2. een groothandel in chemische producten op het adres Schaafstraat 21." De aanwezigheid van het LPG-tankstation aan de Johan van Hasseltweg beperkt de ontwikkelmogelijkheden binnen de op de verbeelding aangegeven risicocontour (zie op de verbeelding aangegeven aanduidingen "veiligheidszone - lpg " in bestemming Gemengd-2). Op grond van het Besluit externe veiligheid inrichtingen mogen binnen de zogenaamde plaatsgebonden risicocontour van een risicobedrijf geen kwetsbare objecten gevestigd worden. Beperkt kwetsbare objecten mogen slechts bij uitzondering toegestaan worden. Hierbij gaat het om slechts tijdelijke beperkingen. Er is immers een convenant gesloten met de exploitant van het LPG-tankstation op grond waarvan de verkoop van LPG per 31 december 2015 is beëindigd. In artikel 16 van de planregels is de mogelijkheid geboden om het plan te wijzigen zodat de beperkingen voor de vestiging van (beperkt) kwetsbare objecten niet meer zullen gelden. Inmiddels is de verkoop van LPG beeindigd. Er wordt geen gebruik gemaakt van de wijzigingsbevoegdheid, aangezien er nu een eerste partiele herziening van het bestemmingsplan Hamerstraatgebied in procedure wordt gebracht waarin dit aspect kan worden meegenomen.
Bestemming Gemengd - 2 (artikel 5) Naast de beperkingen voor de vestiging van (beperkt) kwetsbare objecten binnen de veiligheidszone van het LPG-tankstation is er ook een beperking gesteld ten aanzien van de vestiging van kwetsbare objecten binnen de veiligheidszone van het gasontvangstation (zie op de verbeelding aangegeven aanduidingen "veiligheidszone - lpg "en "veiligheidszone - gas"). Deze beperking vloeit voort uit de veiligheidsafstand die geldt op grond van artikel 3.12, zesde lid, van het Besluit algemene regels inrichtingen milieubeheer (Activiteitenbesluit). Zoals hierboven reeds genoemd hebben reeds aanwezige functies die in een zwaardere milieuhindercategorie vallen dan in het algemeen in dit bestemmingsplan wordt toegestaan een maatbestemming gekregen. Voor deze bedrijven wordt een uitzondering gemaakt, die niet geldt voor de opvolgende bedrijven. Concreet gaat het om de volgende bedrijven: de havenwerkplaats van GVB Veren op het adres Ambeeldstraat 8; SBI-code 301,3315.3, valt in milieuhindercategorie 4.1; kabelbedrijf Draka op het adres Hamerstraat 2; SBI-code 273, valt in milieuhindercategorie 4.1; vleeswarenfabriek Canter op het adres Johan van Hasseltweg 51; SBI-code 101.4, valt in milieuhindercategorie 3.2; autowerkplaats en spuiterij Auto Rio op het adres Meeuwenlaan 112; SBI-code 45204.C, valt in milieuhindercategorie 3.1, waarbij geurhinder bepalend is.
Zie artikel 5 lid 5.5 onder f: "Onverminderd het bepaalde onder c zijn de volgende functies toegestaan: 1. 2. 3. 4.
havenwerkplaats op het adres Aambeeldstraat 8; kabelbedrijf op het adres Hamerstraat 2; vleesbedrijf op het adres Johan van Hasseltweg 51; autowerkplaats en spuiterij op het adres Meeuwenlaan 112."
Bestemming Bedrijf (artikel 3) Het in het plangebied gelegen gasontvangstation (GOS) van de Gasunie is als 'Bedrijf' bestemd. Op de verbeelding (binnen bestemming G-2) is een beperking gesteld ten aanzien van de vestiging van kwetsbare objecten vanwege de veiligheidszone rondom dit gasontvangstation.
Gemeente Amsterdam
blz. 14
2.1.3
Milieuonderzoek bij bestemmingsplan Hamerstraatgebied 2013
Onderzoek Geluid bij bestemmingsplan Hamerstraatgebied 2013 In het akoestisch onderzoek ten behoeve van het geldende bestemmingsplan is globaal aandacht besteed aan de te verwachten geluidhinder vanwege bedrijven in het plangebied. Het doel voor het akoestisch onderzoek was om de vergunde geluidruimte van milieu- (thans: omgevingsvergunning-) plichtige bedrijven in beeld te brengen dan wel inventariseren welke overige bedrijven (of overige hinder veroorzakende functies) in het plangebied belemmerd kunnen worden in hun bedrijfsvoering. In het hierboven genoemde onderzoek van LBP Sight zijn destijds vier vergunningplichtige bedrijven geïnventariseerd, met name: - Draka Kabel op het adres Hamerstraat 2; - Canter Vleeswaren op het adres Johan van Hasseltweg 73; - Schöne Edelmetaal op het adres Meeuwenlaan 88; - Exclusiva Schoonmaakmiddelen op het adres Schaafstraat 21. Deze bedrijven hebben allemaal een vergunde geluidruimte van 50 dB(A) op 50 meter afstand. Om te voorkomen dat deze bedrijven in hun bedrijfsvoering belemmerd worden, kan binnen 50 meter afstand van deze bedrijven geen geluidsgevoelige functie gerealiseerd worden. Conform de voorwaarden voor het toestaan van woningen of scholen, dienen deze afstanden in acht te worden genomen bij de vaststelling van een eventueel wijzigingsplan.
Voor de andere bedrijven (of overige functies) in het plangebied zijn de algemene geluidsnormen van het Besluit algemene regels inrichtingen milieubeheer (ook wel Activiteitenbesluit genoemd) van toepassing. Voor inrichtingen (in de zin van de Wet milieubeheer) gelegen op een bedrijventerrein geldt voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau een grenswaarde van 55/50/45 dB(A) in de dag-/avond-/nachtperiode op de gevel van woningen. In het akoestisch onderzoek is tevens op hoofdlijnen bekeken welke bedrijven naar verwachting niet aan deze norm kunnen voldoen indien geluidsgevoelige objecten te dichtbij worden gerealiseerd. Rondom deze bedrijven is in het akoestisch onderzoek een zone getekend, zie op onderstaande figuur. Figuur: Indicatie ligging zones waarbinnen geen woningbouw mag plaats vinden (2013)
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 15
In het vigerende bestemmingsplan uit 2013 werd al vermeld dat het akoestisch onderzoek een momentopname betreft. De verwachting dat veel relatief zware bedrijven het plangebied zullen verlaten is inmiddels uitgekomen. Onderzoek Geur bij bestemmingsplan Hamerstraatgebied 2013 De Dienst Milieu en Bouwtoezicht van de gemeente Amsterdam heeft in het kader van het bestemmingsplan Hamerstraatgebied de potentiële geurbronnen in het plangebied geïnventariseerd. De resultaten hiervan zijn opgenomen in de notitie 'Verkenning Hamerstraatgebied externe veiligheid en geur' van 3 februari 2009, met kenmerk zd-2633. Op basis van dossierstudie en enkele bedrijfsbezoeken is per situatie in beeld gebracht of sprake is van een geurpotentieel. Garage Rio, Meeuwenlaan 112h Garage Rio is een garagebedrijf, waar naast reparatie ook spuiten van auto´s plaatsvindt. Het bedrijf heeft een milieuscore van 3.1 voor het aspect geur. Bij deze milieuscore hoort een aan te houden richtafstand van 30 meter tot nieuwe woningen. Draka Kabel, Hamerstraat 2 Draka is een kabelfabriek, die in de Staat van Inrichtingen ten aanzien van het aspect geur een milieuscore van 3.2 heeft (zie sbi-code 313). Bij deze milieuscore hoort een aan te houden richtafstand van 50 meter tot nieuwe woningen.
Aangezien er geen stankklachten over dit bedrijf bekend zijn en verder geen aanleiding bestaat voor het oordeel dat Draka relevante geurhinder kan veroorzaken, wordt deze richtafstand van 50 meter voldoende geacht. Met betrekking tot de overige bedrijven die in de verkenning van de Dienst Milieu en Bouwtoezicht zijn genoemd wordt opgemerkt dat deze bedrijven een milieuscore van 1 of 2 hebben, waardoor ze (conform de systematiek van de VNG) mengbaar zijn met gevoelige functies. Er zijn geen klachten bekend over deze bedrijven en gezien hun activiteiten is het niet aannemelijk dat ze relevante geurhinder zullen veroorzaken.
Gemeente Amsterdam
blz. 16
2.2
Herzieningsregels
Aanvulling vanwege herstelbesluit aangegeven in geel 2.2.1
Inleiding
Ten behoeve van deze bestemmingsplanherziening is onderzoek gedaan naar de actuele situatie rondom de bestaande bedrijvigheid binnen het plangebied (rapport 'Milieuzones Hamerkwartier in Amsterdam Noord/ Actualisatie milieuonderzoeken 2019/2020' van LBP Sight d.d. 11 september 2020). Dit onderzoek vormt de basis voor de herzieningsregels voor miliuehinderlijke functies in het plangebied. zie voor een samenvatting van dit onderzoek hoofdstuk 3 van deze toelichting. Het onderzoek zelf is toegevoegd als bijlage 1 van deze toelichting. 2.2.2
Herzieningsregels milieuhinderlijke functies
Een aantal bedrijven met een maatbestemming zijn inmiddels vertrokken uit het Hamerkwartier en hebben hun activiteiten beeindigd; bij enkele andere bedrijven zijn er deels activiteiten beeindigd, namelijk: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Schöne Edelmetaal; Exclusiva; LPG installatie bij Esso; Draka Kabel; Canter Vleeswaren; Spuiterij bij garagebedrijf Auto Rio.
De bijbehorende maatbestemmingen voor deze bedrijven komen daarmee in aanmerking om opgeheven te worden door middel van de bestemmingsplanherziening, namelijk: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
edelmetaalverwerkings- en handelbedrijf Meeuwenlaan 88 (GD-1) groothandel in chemische producten Schaafstraat 21 (GD-1) LPG bij verkooppunt motorbrandstoffen Johan van Hasseltweg 73 ( aangeduid op verbeelding GD-2) kabelbedrijf Hamerstraat 2 (GD-2) vleesbedrijf Johan van Hasseltweg 51 (GD-2) autowerkplaats met spuiterij Auto Rio op het adres Meeuwenlaan 112 (GD-1)
Met dit bestemmingsplan wordt overigens niet voorzien in wegbestemmen van bestaande bedrijven: de vergunde situatie wordt gerespecteerd. Voor het volgende bedrijf blijft de maatbestemming dan ook gehandhaafd: de havenwerkplaats van GVB Veren op het adres Ambeeldstraat 8; SBI-code 301,3315.3, valt in milieuhindercategorie 4.1. Verder: het in het plangebied gelegen gasontvangstation (GOS) van de Gasunie is als 'Bedrijf' bestemd (artikel 3). Op de verbeelding (binnen bestemming G-2) is een beperking gesteld ten aanzien van de vestiging van kwetsbare objecten vanwege de veiligheidszone rondom dit gasontvangstation. Deze bestemming met omringende gebiedsaanduiding (veiligheidszone-gas) blijven gehandhaafd. 2.2.3
Overige herzieningsregels
In het vigerende bestemmingsplan zijn enkele kleine omissies in de planregels en op de verbeelding geconstateerd: ontbreken horeca II in algemene gebruiksregels, voor wat betreft de maximering van het totaal m2 bvo van deze functie (samen met de overig genoemde (horeca-)functies); bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 17
op enkele plekken op de verbeelding (binnen de bestemmingsvlakken met de bestemming GD- 2 ontbreekt de maatvoeringsaanduiding voor de maximum floorspaceindex. Deze omissies worden met deze bestemmingsplanherziening nu eveneens hersteld. 2.2.4
Beroepsprocedure en tussenuitspraak Afdeling/bestuurlijke lus
Op 14 september 2022 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State een tussenuitspraak gedaan in de beroepszaak over het bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e herziening. Ten aanzien van de beroepsgronden van Albemarle heeft de Afdeling in haar tussenuitspraak de bestuurlijke lus (artikel 8:51d van de Algemene wet bestuursrecht) toegepast en de raad opgedragen om binnen 20 weken na verzending van voornoemde tussenuitspraak (uiterlijk op 1 februari 2023) met inachtneming van de overwegingen van de Afdeling een motiveringsgebrek te herstellen. De beroepsgronden van Albemarle bestaan kort samengevat daaruit dat de raad volgens hen bij de herziening van het moederplan de functie "horeca V" had moeten verwijderen van de gronden nabij het bedrijventerrein van Albemarle, omdat die functie niet meer nodig zou zijn en een belemmering zou vormen voor de door Albemarle gewenste wijziging in haar productieproces (wijziging van de HPC-3 fabriek met ophoging naar 90 verladingen dan wel 120 verladingen per jaar van de stof NHC). De Afdeling oordeelde in haar tussenuitspraak dat de gemeente in het bestemmingsplan geen kenbare afweging heeft gemaakt voor zover de aanvraag van Albemarle zou strekken tot de oorspronkelijk aangevraagde (maar ingetrokken) wijziging naar 120 verladingen per jaar van de stof NHC. Het bestreden raadsbesluit dient in die zin nader te worden gemotiveerd.
Aan de gevraagde nadere motivering met kenbare afweging is nu in de toelichting van dit bestemmingsplan, de bijbehorende Nota van beantwoording zienswijzen en het Raadsbesluit nadere invulling gegeven. In onderstaande nadere motivering zal achtereenvolgens worden ingegaan op: het verzoek van Albemarle in haar (zienswijze en) beroepschrift, waarin zij de gemeente verzoekt om middels onderhavige bestemmingsplanherziening de bestemde functie 'horeca V' te verwijderen van de door haar met aangegeven rood omlijnde gronden:
een beschrijving van het juridisch planologische kader (systematiek bestemmingsplan Hamerstraatgebied, doel bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e herziening en de postzegelgewijze ontwikkeling op basis van Investeringsbesluit Hamerkwartier) hoe de aanvraag milieuvergunning 2020 Albemarle zich verhoudt tot het geldend juridisch planologische kader Gemeente Amsterdam
blz. 18
hoe gemeente Albemarle's verzoek tot verwijderen van horeca V bestemming weegt (belang handhaving bestemming in relatie tot belang Albemarle) kenbare afweging voor zover aanvraag milieuvergunning Albemarle zou strekken tot uitbreiding met 120 verladingen per jaar van de stof NHC. In de toegevoegde tekst wordt nader gemotiveerd en verduidelijkt dat op de gronden met de bestemming 'Gemengd-2', naast 'Horeca V' als geprojecteerd kwetsbaar object, reeds meerdere verschillende objecten zijn toegestaan/geprojecteerd die zich kenmerken als '(beperkt) kwetsbaar object', (ingevolge het Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen). Ingegaan wordt op de stellingname van Albemarle dat puur en alleen deze bestemde horeca V-functie in de weg zou staan aan hun lopende aanvraag en hun mogelijk toekomstige aanvraag tot uitbreiding met 120 verladingen per jaar van de stof NHC. Verder wordt omschreven dat de gemeente waarde hecht aan handhaving van de gemengde bestemming in zijn huidige en vigerende vorm, met daarin de flexibele en dynamische uitwisselbaarheid van functies, die een bestemming “Gemengd” nu juist kenmerkt. Dit wordt in onderstaande toelichtende tekst (en in de Nota van Beantwoording zienswijzen en het raadsbesluit) nader onderbouwd en afgewogen. 2.2.5
Herstelbesluit naar aanleiding van tussenuitspraak
De gemeenteraad heeft in haar vergadering van 8 juli 2021 het bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e herziening vastgesteld. Aan de regels en de verbeelding van het bestemmingsplan verandert met dit herstelbesluit niets. Hieronder volgt de motivering van de overwegingen die ten grondslag liggen aan het belang van handhaving van de hotelfunctie op de kavels nabij het bedrijventerrein in relatie tot het bedrijfsbelang van Albemarle. Om te beginnen wordt ingegaan op het (beperkte) doel van de onderhavige herziening in relatie tot het doel en de inhoud van het onherroepelijke bestemmingsplan Hamerstraatgebied. Verder wordt kort ingegaan op het onlangs, op 28 februari 2022 vastgestelde Investeringsbesluit voor het gebied Hamerkwartier dat ziet op de transformatie van het gebied naar een hoogstedelijke gemengde woon-werk wijk. Tot slot wordt ingegaan op het beroepschrift van Albemarle en de aanvullende motivering en belangenafweging van de gemeente inzake het handhaven van de bestemde hotelfunctie. 2.2.5.1 Bestemmingsplan Hamerstraatgebied, Hamerstraatgebied 1e herziening en Investeringsbesluit Hamerkwartier
Bestemmingsplan Hamerstraatgebied Het bestemmingsplan "Hamerstraatgebied" is op 24 april 2013 door de voormalige deelraad van stadsdeel Noord vastgesteld en is vervolgens op 26 juni 2013 onherroepelijk geworden. Het bestemmingsplan uit 2013 is erop gericht om de in gang zijnde transformatie vast te leggen van het oorspronkelijke watergebonden industrieterrein met grootschalige bedrijvigheid in scheeps-en metaalbouw, naar een intensiever en meer gemengd stedelijk milieu. In 2013 is expliciet gekozen voor een ontwikkeling tot diversificatie van functies. Bijvoorbeeld door naast traditionele bedrijvigheid ook kleinschalige kantoren/ kantoorachtige bedrijven en verschillende voorzieningen (zoals leisure, horeca en maatschappelijke voorzieningen) mogelijk te maken. Verder werd in het plan middels een wijzigingsbevoegdheid, in bescheiden mate (tot een maximum van 200 woningen), wonen in het noordelijke deel van het plangebied onder voorwaarden mogelijk gemaakt. Met de vaststelling van het bestemmingsplan Hamerstraatgebied in 2013 werden de vestigingsmogelijkheden voor relatief milieuhinderlijke functies beperkt en kregen de bestaande, bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 19
zwaardere bedrijven een specifieke maatbestemming. Zie hieronder de verbeelding van bestemmingsplan Hamerstraatgebied:
De gronden die het dichtstbij liggen bij het bedrijf Albemarle (het bedrijf Albemarle is zelf gelegen binnen het vigerende bestemmingsplan Nieuwendam Zuid II uit 2013) kennen in het bestemmingsplan Hamerstraatgebied de bestemming 'Gemengd-2'. De bestemmingsomschrijving in artikel 5.1 voor bestemming 'Gemengd-2' van het bestemmingsplan Hamerstraatgebied laat de volgende functies toe:
In het bestemmingsplan Hamerstraatgebied van 2013 is hiermee een mix aan voorzieningen binnen 'Gemengd-1' en 'Gemengd-2' (dat zijn de oranje bestemmingsvlakken) bestemd; de maxima m2 bvo die hierbij gelden zijn opgenomen in de algemene gebruiksregels in artikel 14:
Gemeente Amsterdam
blz. 20
De metrage voor hotels (horeca V) maakt dus deel uit van een totaal maximum metrage voor meerdere functies, zie artikel 14 onder h en i. Deze flexibiliteit is in 2013 bij vaststelling van het bestemmingsplan zo beoogd. Indien er metrage voor een bepaalde functie verdwijnt, kan deze worden ingevuld mits voldaan wordt aan de in artikel 14 opgenomen maxima. Dit principe geldt niet alleen voor horeca of hotels, maar ook bijvoorbeeld voor de functies kantoren, dienstverlening of ontspanning en vermaak (alleen voor de functie 'bedrijven' is in het bestemmingsplan geen maximum metrage opgenomen). Dit betekent bijvoorbeeld dat indien een bestaande 'ontspanning en vermaak' functie vertrekt uit het gebied, er daarmee plek ontstaat voor een nieuwe 'ontspanning en vermaak' functie met die omvang, óf voor één van de overig toegestane functies, namelijk voor de functies fastfood/ discotheek/café/restaurant/hotel/dienstverlening. Hetzelfde geldt als bijvoorbeeld een bestaand hotel vertrekt, of een bestaande moskee, of een bestaande dansschool, of een bestaand restaurant. Het vrijkomend metrage kan dan binnen het gebied flexibel worden ingevuld, mits deze past binnen de bestemmingsplanregels met de geldende bouw- en gebruiksregels van het bestemmingsplan Hamerstraatgebied. Voor de gezamenlijke horecafuncties binnen het plangebied geldt hierbij ook een totaal maximum metrage van 25.000 m2.
Deze systematiek is door gemeente in 2013 welbewust zo gekozen. Het gebied leent zich vanwege haar dynamische en gemengde karakter niet voor een krimpfolieplan met vaste functiebestemmingen op pandniveau. Dat een maximum aan metrage op enig moment is 'opgesoupeerd', betekent dat niet dat die bestemde functie onnodig zou zijn en daarmee wegbestemd zou dienen te worden. Dit geldt evenmin voor een 'horeca-V'-functie, als de overige horecafuncties of bijvoorbeeld de functie kantoren, dienstverlening of ontspanning en vermaak. Functies in gebouwen kunnen wijzigen naar andere functies, of wijzigen in omvang, voor zover passend binnen de geldende bestemmingsplanregels. In het bestemmingsplan Hamerstraatgebied zijn de externe veiligheidsaspecten van de Bevi-inrichting Albemarle Catalysts BV op het adres Nieuwendammerkade 1-3 kort samengevat als volgt beschouwd en afgewogen: “-Plaatsgebonden risico Het bedrijf heeft recentelijk, in september 2009 een kwantitatieve risicoanalyse (QRA) laten opstellen waarin de externe veiligheidsrisico's in beeld zijn gebracht. Deze analyse is onderdeel van de milieuvergunning van het bedrijf die op 6 mei 2010 is verleend door Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland. Uit de QRA blijkt dat de risicocontour voor het plaatsgebonden risico 10 meter buiten de inrichtinggrens ligt, maar valt buiten het plangebied, zie onderstaande figuur.
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 21
Figuur Uitsnede ligging PR-contour Albemarle (bron: provinciale risicokaart)
-Groepsrisico Het invloedsgebied voor het groepsrisico vanwege de verlading van ammonia ligt op 50 meter van de verlading van de tankwagen en reik t tot buiten de inrichting. Het invloedsgebied komt overeen met de PR 10-8 contour, hieronder met groene lijn weergegeven.
Figuur Uitsnede uit QRA Albemarle
Een klein deel van het plangebied, de hoek Zamenhofstraat - G.T. Ketjenweg valt binnen het invloedsgebied. De betreffende gronden worden gebruikt voor verkeer. Op de betreffende gronden worden geen (beperkt) kwetsbare objecten toegelaten. Er dient aldus geen verantwoording groepsrisico opgesteld te worden.” Bij het in 2013 projecteren van de bestemming 'Gemengd-2', voor de gronden gelegen in de nabijheid van de inrichting Albemarle, bestond dus geen aanleiding voor het uitsluiten van/ of stellen van nadere regels voor (beperkt) kwetsbare objecten binnen deze bestemming. Doel bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e herziening Zoals ook elders in deze toelichting beschreven, is het hoofddoel van het bestemmingsplan
Gemeente Amsterdam
blz. 22
Hamerstraatgebied 1e herziening het verwijderen van maatbestemmingen van bedrijven. Het gaat daarbij om maatbestemde bedrijven in een zwaardere milieuhindercategorie die inmiddels niet meer in het gebied gevestigd zijn en belemmerend werken voor toekomstige transformatieplannen. Daarnaast voorziet de bestemmingsplanherziening in een tweetal correcties in de planregeling (regels en verbeelding). Het bestemmingsplan Hamerstraatgebied blijft verder ongewijzigd; het gaat dus slechts om een zeer beperkte partiële, en geen inhoudelijke integrale herziening. Investeringsbesluit Hamerkwartier Het door de raad op 28 februari 2022 vastgestelde investeringsbesluit Hamerkwartier ziet op de kaders voor (verdere) transformatie van het gebied naar een hoogstedelijke, gemengde woon-werkwijk, met in fasen een ontwikkeling van 6.000 tot 6.500 woningen en circa 281.000 m2 bvo programma voor werk en voorzieningen. Aangezien de gemeente nauwelijks grondpositie heeft in het gebied wordt de beoogde transformatie 'postzegelgewijs', per initiatief, gefaciliteerd. Hamerkwartier toont daarbij de nieuwe manier van stadmaken, waarbij de gemeentemogelijkheden creëert en kaders stelt, en marktpartijen ontwikkelen.
Het onderliggende 'moederplan' Hamerstraatgebied uit 2013 ziet er -zoals hierboven aangegeven- op dat het gebied kan door functioneren als 'gemengd' gebied: naast traditionele bedrijvigheid, maakt het plan bijvoorbeeld ook kleinschalige kantoren en verschillende voorzieningen mogelijk. De eerste twee postzegelbestemmingsplannen die gestoeld zijn op dit Investeringsbesluit, bestemmingsplan 'Exclusiva Hamerkwartier' (inclusief MER) en bestemmingsplan 'Draka Terrein Hamerkwartier' zijn inmiddels in werking getreden, maar nog niet onherroepelijk. 2.2.5.2 Beroep Albemarle Beroepsgrond Albemarle uitbreidingsplannen versus hotelbestemming
De beroepsgronden van Albemarle bestaan kort samengevat daaruit dat dat de raad volgens hen bij de herziening van het moederplan de functie 'horeca V' had moeten verwijderen van de gronden nabij het bedrijventerrein van Albemarle, omdat die functie niet meer nodig zou zijn en een belemmering zou vormen voor de door Albemarle gewenste wijziging in haar productieproces (wijziging van HPC-3 fabriek met ophoging naar 90 verladingen dan wel 120 verladingen per jaar van de stof NHC). De Afdeling oordeelde in haar tussenuitspraak dat gemeente in het bestemmingsplan geen kenbare afweging heeft gemaakt voor zover de aanvraag van Albemarle zou strekken tot de oorspronkelijk aangevraagde (maar ingetrokken) wijziging naar 120 verladingen per jaar van de stof NHC. Het bestreden raadsbesluit dient in die zin nu nader te worden gemotiveerd.
Albemarle geeft daarover in haar beroepschrift het volgende aan:
"[...] Op 20 februari 2020 heeft Albemarle een aanvraag ingediend bij Gedeputeerde Staten ("GS") voor een omgevingsvergunning die strek t tot wijziging van de HPC-3 fabriek op haar locatie voor 120 verladingen van de stof Nikkei Hydroxy Carbonaat ("NHC"). Het gemeentebestuur van Amsterdam is daarvan ook op de hoogte. De gewenste uitbreiding zal hieronder kort worden toegelicht. De aanmaak van een tussenproduct dat nu nog extern wordt betrokken, wordt in het bestaande proces van HPC-3 geïntegreerd. Bij deze reactiestap wordt de stof NHC toegepast. Als gevolg van deze wijziging - welke de productiecapaciteit van de HPC-fabriek niet wijzigt - dient een tweede NHC-silo te worden gerealiseerd en gaat het aantal verladingen van NHC omhoog naar 120 verladingen per dag1 . Naar aanleiding van de terugkoppeling van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied namens GS is de aanvraag voor deze activiteiten gewijzigd en is het aantal verladingen verlaagd naar 90 verladingen
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 23
en de aanvraag voor 120 verladingen in zoverre gewijzigd. Albemarle heeft daarbij te k ennen gegeven in de toekomst alsnog een vergunning aan te willen vragen om 120 verladingen NHC per dag mogelijk te maken. Het Bestemmingsplan bemoeilijkt deze wijziging. Door de verhoging van het aantal verladingen van NHC wijzigen de risicocontouren van Albemarle. Binnen de 10-6 risicocontour mogen ingevolge het Besluit externe veiligheid inrichtingen ("Bevi") geen kwetsbare objecten op grond van een vigerend planologisch regime mogelijk zijn. Ter plaatse van de risicocontouren die destijds zijn overgelegd ten behoeve van de aanvraag voor 120 verladingen NHC is op grond van het Bestemmingsplan een hotel met een bruto vloeroppervlak van meer dan 1.500 m2 planologisch toelaatbaar. Een hotel van meer dan 1.500 m2 wordt aangemerkt als kwetsbaar object in het Besluit externe veiligheid inrichtingen ("Bevi")[… ]Met de herziening van het vorige bestemmingsplan beoogde de raad om bestemmingen die niet meer nodig zijn te verwijderen. De raad heeft echter bij de herziening van het oude bestemmingsplan wel de maatbestemmingen van enkele vertrokken bedrijven weggehaald, maar heeft nagelaten hetzelfde te doen voor de hotelbestemming die - zoals de raad zelf erkent - niet meer benut kan worden. Het handhaven van de hotelfunctie op de betrokken kavels belet Albemarle in haar bedrijfsvoering.
De raad heeft geenszins gemotiveerd hoe het belang van Albemarle is meegenomen in de belangenafweging bij de vaststelling van het Bestemmingsplan. Evenmin heeft de raad inzichtelijk gemaakt waarom het handhaven van een onnodige hotelbestemming opweegt tegen het gerechtvaardigde belang van Albemarle bij continuering van haar bedrijfsvoering."
2.2.5.3 Motivering en belangenafweging inzake het handhaven van de bestemde hotelfunctie Onderstaand wordt gemotiveerd waarom er geen aanvullende inperking van horeca V mogelijkheden heeft plaatsgevonden bij vaststelling van deze bestemmingsplanherziening. Het volgende is hierbij afgewogen en in beschouwing genomen: Kaders externe veiligheid Het beleid voor externe veiligheid is gericht op het beperken en beheersen van risico's voor de omgeving vanwege handelingen met gevaarlijke stoffen. De handelingen kunnen zowel betrekking hebben op het gebruik, de opslag en de productie, als op het transport van gevaarlijke stoffen. Uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) en de richtlijnen voor vervoer gevaarlijke stoffen vloeit de verplichting voort om in ruimtelijke plannen in te gaan op de risico's in het plangebied ten gevolge van handelingen met gevaarlijke stoffen. Het plaatsgebonden risico beschrijft de kans per jaar dat een onbeschermd individu komt te overlijden door een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het plaatsgebonden risico wordt uitgedrukt in risicocontouren rondom de risicobron (bedrijf, weg, spoorlijn etc.). In het Bevi zijn grenswaarden en richtwaarden opgenomen voor het plaatsgebonden risico (PR).
De grenswaarde voor kwetsbare objecten is de plaatsgebonden risicocontour 10-6/jr.Deze plaatsgebonden risicocontour 10-6/jr geldt als richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. Dit betekent dat kwetsbare objecten niet binnen deze contour aanwezig mogen zijn of mogen komen. Beperkt kwetsbare objecten zijn alleen toegestaan als daarvoor voldoende motivatie is gegeven. In artikel 1 van het Bevi staat wat een beperkt kwetsbaar object en een kwetsbaar object is. Kenmerken van kwetsbare objecten zijn de aanwezigheid van grote groepen mensen, of van verminderd zelfredzame personen als kinderen, gehandicapten en ouderen. Voorbeelden van kwetsbare objecten zijn woningen en woonschepen, gebouwen als ziekenhuizen, bejaardenhuizen, verpleeghuizen, scholen, kinderopvang, kantoorgebouwen en hotels met een bvo van meer dan 1.500 m2 per object, complexen met meer dan vijf winkels en gezamenlijk bvo van 1.000 m2. Hierbij geeft het Bevi tevens aan dat de opgenomen opsomming van kwetsbare objecten niet limitatief is.
Gemeente Amsterdam
blz. 24
Aanvraag Albemarle wijziging milieuvergunning 2020 Zoals hierboven vermeld heeft Albemarle in haar zienswijzen en beroepschrift tegen het bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e herziening aangevoerd dat de raad volgens hen bij de herziening van het moederplan de functie "horeca V" had moeten verwijderen van de gronden nabij het bedrijventerrein van Albemarle, omdat die functie niet meer nodig zou zijn en een belemmering zou vormen voor de door Albemarle gewenste wijziging in haar productieproces (wijziging van HPC-3 fabriek met ophoging naar 90 verladingen dan wel 120 verladingen per jaar van de stof NHC). Afweging handhaven bestemde hotelfunctie en weging bedrijfsbelang Albemarle Voorop gesteld wordt dat met het onderhavige bestemmingsplan slechts is beoogd een aantal kleine wijzigingen en correcties aan te brengen in het onherroepelijke bestemmingsplan Hamerstraatgebied. Albemarle voert aan dat de bestemde hotelfunctie (horeca V), net als de maatbestemmingen voor vertrokken bedrijven in een hoge milieucategorie, een onnodige en ongewenste bestemming zou zijn. Daarbij wordt eveneens betoogd dat binnen Amsterdam een hotelstop geldt op basis van het Overnachtingsbeleid en de Omgevingsvisie 2050. De vergelijking van Albemarle van de hotelbestemming en de maatbestemmingen van bedrijven gaat niet op.
Voor de specifieke maatbestemde bestemmingen geldt dat deze inmiddels niet meer nodig zijn aangezien deze betreffende bedrijven feitelijk zijn vertrokken uit het gebied. Deze functies kregen in 2013 bewust een maatbestemming voor het specifieke zittende bedrijf. Daarmee werden de bestaande rechten van het bedrijf gerespecteerd, maar werd er gelijktijdig voor gezorgd dat de te zware bestaande functie niet opgevolgd zou gaan worden door een nieuwvestiging van een ander bedrijf in een zware milieucategorie. Voor de functie hotel gaat dit niet op: deze functie is in 2013 zowel binnen de bestemming Gemengd-1 als Gemengd-2 wenselijk geacht en daarom als functie bestemd. Het overnachtingsbeleid van de gemeente brengt hier geen verandering in. Het overnachtingsbeleid ziet namelijk alleen op hotelinitiatieven die voorzien in nieuwbouw, transformatie of uitbreiding, die níet passen in het bestemmingsplan. Voor zover een hotelinitiatief niet zou passen binnen het bestemmingsplan, zal de gemeente het kunnen toetsen aan het actuele overnachtingsbeleid en bijbehorende criteria. In dit kader is relevant dat in het gemeentelijke overnachtingsbeleid Hamerkwartier aangemerkt is als 'Nee, tenzij gebied'. Op de Hamerkop zou mogelijk, als uitwerking van het Investeringsbesluit Hamerkwartier, een bijzonder hotelconcept onderdeel kunnen uitmaken van de ontwikkeling.
Zoals hierboven reeds geschetst, betekent het enkele feit dat het maximale geldende metrage voor een functie op enig moment is 'opgesoupeerd', niet dat die bestemde functie onnodig zou zijn en daarmee wegbestemd zou dienen te worden. Dit geldt evenmin voor een horeca V functie, als de overige bestemde horecafuncties of bijvoorbeeld de functie kantoren, dienstverlening of ontspanning en vermaak. Functies in gebouwen kunnen in principe op ieder moment wijzigen naar andere functies, of wijzigen in omvang, voor zover passend binnen de geldende bestemmingsplanregels en de daarin gestelde maxima. De gemeente hecht waarde aan handhaving van de gemengde bestemming in zijn huidige en vigerende vorm, met daarin de flexibele en dynamische uitwisselbaarheid van functies, die een bestemming "Gemengd" nu juist kenmerkt. Deze systematiek is door gemeente in 2013 welbewust zo gekozen om ontwikkeling tot een gemengd stedelijk gebied met diversificatie van functies mogelijk te maken. Inmiddels is bovendien het Investeringsbesluit Hamerkwartier vastgesteld, waarmee 'postzegelsgewijs' in een transformatie wordt voorzien naar een hoogstedelijke, gemengde woon-werkwijk.
De gemeente is bekend met het feit dat Albemarle bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied in 2020 een omgevingsvergunningsaanvraag heeft ingediend, zoals aangegeven in haar zienswijze en bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 25
beroepschrift. Deze aanvraag is nog steeds in behandeling bij de Omgevingsdienst en zal daar worden beoordeeld. Van belang bij de toetsing van de wijzigingsaanvraag milieu van Albemarle is dat het bevoegd gezag zal toetsen aan de vigerende planologische kaders (geldende bestemmingsplannen en de daarin geprojecteerde bestemmingen) en de feitelijk aanwezige functies (aanwezige kwetsbare en beperkt kwetsbare functies binnen het invloedsgebied van de inrichting Albemarle). Albemarle heeft haar aanvraag milieuvergunning medio 2020 zelf bijgesteld van 120 verladingen naar 90 verladingen (en een wijziging van het aantal bedrijfsuren van de discontinue afzuiging van NHC); er is dus geen sprake van een lopende aanvraag die strekt tot de verdere uitbreiding naar 120 verladingen. De vergunbaarheid van de lopende aanvraag voor 90 verladingen is nog niet vastgesteld. Van een concrete aanvraag voor 120 verladingen is (nog) geen sprake en het is ook niet zeker dat een dergelijke aanvraag er komt. Volledigheidshalve wordt verwezen naar de onderstaande brief van de Omgevingsdienst aan Albemarle, waarin op diverse punten verzocht wordt om een nadere onderbouwing van de aanvraag: In haar reactie op de – door Albemarle opgestelde – aanmeldnotitie m.e.r.
geeft de provincie Noord Holland (namens haar: de Omgevingsdienst) in haar wijzigingsbesluit (6 augustus 2020) het onderstaande aan: “Met betrekking tot stof: Wij merken op dat de uiteindelijke beste beschikbare technieken en emissiegrenswaarde tijdens de omgevingsvergunningprocedure worden vastgesteld; Met betrekking tot luchtkwaliteit: Tijdens de omgevingsvergunningprocedure wordt de luchtemissie specifieker in kaart gebracht, evenals de specifieke gevolgen van het project op de luchtkwaliteit; Met betrekking tot externe veiligheid: Anders dan in de situatie zoals genoemd in het besluit van 20 mei 2020 (120 verladingen), waarbij (mogelijk) de grenswaarde maar zeker de richtwaarde uit het Bevi in zowel de feitelijke als geprojecteerde situatie werd overschreden, wordt nu (90 verladingen) uitsluitend de richtwaarde uit het Bevi mogelijk overschreden. Dit is minder vergaand gelet op artikel 5.1 lid 3 Wet milieubeheer dan tijdens het besluit van 20 mei 2020, echter blijft dit in beginsel een onwenselijke situatie. Uiteindelijk mogen wij bij omgevingsvergunningverlening onder gewichtige redenen (motiveringsbeginsel) van de richtwaarde uit het Bevi afwijken.
Eén van de punten die wij in het kader van omgevingsvergunningverlening zonder meer moeten betrekken, zijn de (technische) maatregelen en voorzieningen die door het bedrijf (in redelijkheid) getroffen (kunnen) worden om de nadelige gevolgen voor het milieu (verder) te vermijden of te voork omen. In de gewijzigde m.e.r.-aanmeldingsnotitie is – anders dan een beperking in verladingen en de wijziging van de discontinue afzuiging hierdoor – verder niet aangegeven welke maatregelen en voorzieningen door Albemarle in redelijkheid (kunnen) worden getroffen. De gemeente Amsterdam is bezig met maken van een plan MER in verband met de ontwikkelingen rondom Albemarle (Hamerkwartier). In de door Burgemeester en wethouders van Amsterdam vastgestelde Projectnota Hamerkwartier is in algemeenheid omschreven wat de voorgenomen plannen zijn. Hierbij wordt duidelijk dat sprake zal zijn van “de transformatie van matig ontsloten bedrijventerrein naar een goed ontsloten hoog stedelijke woon-werkmilieu”. De voorgenomen plannen als verwoord in de Projectnota Hamerkwartier zullen moeten worden beschouwd in de m.e.r.-beoordeling van de voorgenomen wijziging van Albemarle.” Met de aangevraagde uitbreiding zou de PR-6-contour kunnen wijzigen. Voor deze plaatsgebonden risicocontour geldt dat kwetsbare objecten niet binnen deze contour aanwezig mogen zijn of mogen komen.
Uit de aanvraag uit 2020 voor de omgevingsvergunning milieu van Albemarle (90 verladingen) blijkt dat de PR 10-6-contour hiermee wel zou wijzigen, maar dat deze naar verwachting niet over de bestemmingen 'Gemengd' van het Hamerstraatgebied komt te liggen. De PR 10-6-contour zou wel ten
Gemeente Amsterdam
blz. 26
dele over de Hamerkop kunnen komen te liggen, maar dit stukje van de Hamerkop blijft onbebouwd (kade). Naar verwachting zou de aanvraag uit 2020, uitgaande van 90 verladingen per jaar van stof NHC, die al enige jaren 'on hold' staat (vanwege benodigde, maar nog niet beschikbare zgn. probitrelaties), in die zin geen belemmeringen opleveren voor ofwel Albemarle ofwel een eventueel hotel (of vergelijkbare functie). Dit geldt naar verwachting niet bij een uitbreiding naar 120 verladingen per jaar van de stof NHC, waarmee de PR-6-contour verder opschuift en deels over de bestemming Gemengd-2 zou komen te liggen. Het vigerende bestemmingsplan Hamerstraatgebied staat meerdere functies toe binnen de bestemming 'Gemengd-2', die in het kader van externe veiligheid als kwetsbaar of beperkt kwetsbaar dienen te worden beschouwd: namelijk kantoren, dienstverlening (met uitzondering van geluidsgevoelige functies), horeca I, II, III, IV,V en ontspanning en vermaak. Concreet betekent dit dat hier kwetsbare objecten worden toegestaan en ingevolge het Bevi mag de 10-6-plaatsgebonden risicocontour van een Bevi-bedrijf niet over een bestemming liggen die kwetsbare objecten niet uitsluit. De gemeente stelt daarbij dus vast dat de door Albemarle voorgestelde wegbestemming van de hotelfunctie geen doorslaggevende factor is bij de aanvraag van Albemarle voor wijziging van de HPC-3 fabriek.
Een nadere uitleg volgt hieronder. In de nabijheid van het bedrijf Albemarle liggen op basis van het vigerende bestemmingsplan Hamerstraatgebied uit 2013 gronden met de bestemming 'Gemengd-2'. Binnen deze bouwvlakken geldt een maximale bouwhoogte voor gebouwen van 30 m, met daarbij per perceel een floorspace-index van maximaal twee. De percelen binnen de Hamerkop en het Zamenhofterrein, die zich rondom het bedrijf Albemarle bevinden, kennen een grootte van bijvoorbeeld ca 4.000 tot ca 17.000 m2. Concreet betekent dit dat het bestemmingsplan grote gebouwen toestaat, die grotere groepen personen kunnen herbergen. In artikel 14 van de regels van het geldende bestemmingsplan Hamerstraatgebied zijn in de algemene gebruiksregels maxima gesteld met betrekking tot bijvoorbeeld vestigingsgrootte en (gezamenlijk) maximaal brutovloeroppervlak. De vestigingsgrootte limiteert de oppervlakte van een vestiging voor wat betreft enkele functies, maar niet van een gebouw. Eén gebouw kan zowel meerdere verschillende vestigingen (denk bijvoorbeeld aan meerdere fastfoodketens op één locatie), als verschillende functies (denk aan verzamelgebouwen met zowel kantoren, horeca, ontspanning en vermaak, dienstverlening) omvatten.
Dit betekent dat door een combinatie aan vestigingen en functies er zich grotere groepen mensen in één gebouw kunnen bevinden en daarmee als kwetsbaar object in de zin van het Bevi kwalificeren. Dat het Bevi uitgaat van gebouwen blijkt ook uit de toelichting van het Bevi (Stb. 2004, 250, p. 28). Indien een object namelijk bestemd is voor kwetsbare én beperkt kwetsbare functies, moet voor de beoordeling van de kwetsbaarheid worden uitgegaan van de meest kwetsbare functie. Uit de toelichting van het Bevi blijkt daarnaast dat het aan het bevoegd gezag vrij staat om een beperkt kwetsbaar object te behandelen als een kwetsbaar object. Indien de verwachting is dat zich grote groepen mensen op de betreffende gronden zullen bevinden, dat vormt dit extra aanleiding om de geprojecteerde objecten als kwetsbaar aan te merken. Bij vergunningverlening voor uitbreiding van verladingen zal aan het bovenstaande dienen te worden getoetst; Albemarle dient in haar bedrijfsvoering met zowel bestaande als geprojecteerde kwetsbare objecten rekening te houden. Het gaat daarbij niet slechts om de functie 'horeca V', zoals hierboven geschetst. Hiermee ligt het niet in de rede om met de 1e herziening van bestemmingsplan Hamerstraatgebied de
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 27
functie 'horeca V' weg te bestemmen op de nabij Albemarle gelegen gronden. Het wegbestemmen van alle mogelijk (beperkt) kwetsbare objecten binnen bestemming 'Gemengd-2' op de genoemde gronden is evenmin aan de orde. 2.2.5.4 Conclusie Aan het verzoek van Albemarle in haar zienswijze en beroepschrift, om door middel van bestemmingsplan Hamerstraatgebied 1e herziening de functie 'horeca V' op de Hamerkop en het Zamenhofterrein te schrappen, kan om bovenstaande redenen niet worden voldaan. Gevraagde bestemmingswijziging is onwenselijk en ondoelmatig.
Gemeente Amsterdam
blz. 28
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 29
Hoofdstuk 3 3.1
Omgevingsaspecten
Inleiding
In het kader van deze bestemmingsplanherziening is onderzoek gedaan naar de actuele situatie rondom de bestaande bedrijvigheid binnen het plangebied (rapport 'Milieuzones Hamerkwartier in Amsterdam Noord/ Actualisatie milieuonderzoeken 2019/2020' van LBP Sight d.d. 11 september 2020). Dit onderzoek is een actualisatie en nadere uitwerking van het onderzoek naar bestaande milieubelemmeringen, in vervolg op het onderzoek dat in 2016 ten behoeve van de projectnota Hamerkwartier werd verricht. Het betreft een actuele inventarisatie, onderbouwd met gegevens uit verleende vergunningen voor zittende bedrijven. Het rapport verschaft hiermee de nodige informatie voor de opzet van deze bestemmingsplanherziening, waarmee een aantal maatbestemmingen worden weggenomen voor niet meer aanwezige activiteiten. . De VNG-richtafstanden voor een gemengd gebied (zoals het woon/werkgebied Hamerkwartier) volgens de publicatie 'Bedrijven en milieuzonering' zijn als volgt: milieucategorie 1:
0 meter;
-milieucategorie 2:
10 meter;
-milieucategorie 3.1:
30 meter;
-milieucategorie 3.2:
50 meter.
3.2
Bestaande gevoelige functies
In het gebied zijn al diverse geluidsgevoelige functies aanwezig die relevant zijn voor hinderaspecten. Het gaat hierbij om woningen die in het geldende bestemmingsplan zijn aangeduid en bestemd, danwel later zijn vergund (North Orleans). In onderstaand figuur zijn de locaties van de gevoelige functies opgenomen.
Gemeente Amsterdam
blz. 30
Bestaande gevoleoge functies
3.3
Onderzoek
In het gebied zijn veel kantoorpanden, horeca en kleine detailhandel gevestigd. Voor dergelijke activiteiten geldt milieucategorie 1 met een richtafstand voor gemend gebied van 0 meter. Voor nieuwe woningbouw zijn deze activiteiten geen belemmering en daarom ook niet meegenomen in het onderzoek. Uit onderzoek en de bijbehorende inventarisatie (LBP Sight, zie bijlage1) volgt een overzichtskaart met daarop aangeduid de volgende milieuzones met richtafstanden (voor gemengd gebied):
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 31
Overizcht belemmeringen 2020 Op verschillende locaties waar maatwerkbestemmingen in het huidige bestemmingsplan zijn opgenomen is gebleken dat er geen, of minder activiteiten zijn. Namelijk op de locaties van Schone edelmetaal (Meeuwenlaan 88) , Exclusiva (Schaafstraat 21) en Draka (Hamerstraat 2-4) en bij de Esso (Johan van Hasseltweg 73, geen LPG meer), bij Auto Rio (Meeuwenlaan 112, geen spuiterij) en Group of Butchers, Johan van Hasseltweg 51, (geen slagerij/ vleesbedrijf) zijn de activiteiten gestaakt. De maatbestemmingen op deze locaties zijn dan ook niet meer nodig en kunnen vervallen. Daarmee verdwijnt voor deze locaties na deze bestemmingsplanherziening eveneens de omliggende milieuzone van de betreffende bedrijven, zoals nu nog opgenomen in bovenstaande afbeelding.
Gemeente Amsterdam
blz. 32
3.4
Overig
Over een deel van het plangebied ligt een vrijwaringzone Barro die wordt gerekend vanaf de begrenzinglijn van de wijksvaarweg zoals opgenomen in de leggen conform artikel 5.1 van de Waterwet. De legger is te vinden op www.rws.nl/apps/geoservices/legger. Het Noordzeekanaal en Het afgesloten IJ zijn onderdeel van de zeehaventoegang. De vrijwaringszone zee-haventoegang is 40 meter. Nabij vaarwegsplitsingen of havenuitvaarten bedraagt de vrijwaringzone, tot een afstand van 300 meter van de splitsing of uitgang, aan weerszijden van de vaarweg 50 meter. De standaard vrijwaringszone van een rijksvaarweg van CEMT-klasse IV, V of V is 25 meter. Voorliggende herziening maakt geen nieuwe bebouwing mogelijk in deze zone.
bestemmingsplan_Hamerstraatgebied 1e herziening, herstelbesluit (vastgesteld)
blz. 33
Hoofdstuk 4 4.1
Juridische toelichting
Algemeen
Het juridisch bindende gedeelte van het bestemmingsplan bestaat uit de verbeelding en de regels (zogenaamde planregels). De regels zijn gerelateerd aan de verbeelding, zodat kaart en regels ten alle tijden in onderlinge samenhang dienen te worden bezien en toegepast. Verbeelding De verbeelding heeft een ondersteunende rol voor toepassing van de regels alsmede de functie van visualisering van de bestemmingen. Op de verbeelding hebben alle gronden binnen het plangebied een bestemming gekregen. Binnen een bestemming kunnen nadere aanduidingen zijn aangegeven. Deze aanduidingen hebben slechts juridische betekenis indien, en voor zover, deze in de regels daaraan wordt gegeven. Soms heeft een aanduiding juridisch gezien geen enkele betekenis en is uitsluitend op de verbeelding aangegeven ten behoeve van de leesbaarheid van de kaart (bijvoorbeeld topografische gegevens). De verbeelding vormt samen met de regels het voor de burgers en overheid bindende deel van het bestemmingsplan. Regels De regels bevatten het juridisch instrumentarium voor het regelen van het gebruik van de gronden, bepalingen omtrent de toegelaten bebouwing, regelingen betreffende het gebruik van aanwezige en/of op te richten bouwwerken. De regels zijn onderverdeeld in meerdere hoofdstukken. Per hoofdstuk zullen de diverse bepalingen artikelsgewijs worden besproken.