Document · PDF

3. Bijlagen Concept SP.pdf

Raadscommissie Ruimtelijke ordening 8 september 2021, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Kennis nemen van vrijgave voor inspraak van het concept stedenbouwkundig plan H-buurt Midden (ZD2021-009297)18.391 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Investeringsnota H-midden - Bijlagen Mei 2021

Inhoudsopgave Bijlagen 1. Resultaten online vragenlijst H-buurt juli - augustus 2020 2. Bewonersvragen over stedenbouwkundig plan H-buurt Midden (6 december 2020) 3. H-midden in cijfers 4. Quickscan water (31 maart 2020) 5. Rainproof analyse en oplossingenkaart (17 december 2020) 6. CFD-studie windhinder en windgevaar (22 februari 2021) 7. Quickscan Natuur (28 april 2020) 8. Bomen Effect Analyse (23 maart 2020) 9. Akoestisch onderzoek omgevingslawaai (24 maart 2021) 10. Onderzoek milieuhygiënische bodemkwaliteit (11 juni 2019) 11. Archeologisch bureauonderzoek (27 maart 2012) 12. Circulaire gebiedsontwikkeling in de H-buurt (2018)

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

3 18 28 30 64 72 87 116 136 154 162 185

1. Resultaten online vragenlijst H-buurt juli - augustus 2020

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

2. Bewonersvragen over stedenbouwkundig plan H-buurt Midden

Bewonersvragen over stedenbouwkundig plan H-buurt Midden

06-12-2020

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Op 10 november hebben we een livesessie georganiseerd over het stedenbouwkundigplan voor H-buurt Midden. Het plan gaat over een nieuwe woonbuurt op de plek van de parkeergarages Hakfort en Huigenbos. Tijdens de livesessie konden bewoners hier vragen over stellen en opmerkingen maken. Niet alle vragen konden we tijdens de uitzending behandelen. Hieronder staat een overzicht van de gestelde vragen en antwoorden.

Categorie Woningen Wat gaan jullie bouwen? In H-buurt Midden bouwen we ongeveer 500 woningen en voorzieningen voor de bewoners, waaronder winkels en een buurthuis. Waar gaan jullie bouwen? Tussen de Karspeldreef en het Bullewijkpad. Op de plek van de parkeergarages Hakfort en Huigenbos en het gemeentegebouw (op Bullewijkpad 35) dat nu nog gehuurd wordt door MCTC. Parkeergarage Huigenbos is al gesloopt en garage Hakfort wordt eind 2022 gesloopt. Waarom bouwen jullie op deze plekken? De sloop van de parkeergarages Hakfort en Huigenbos biedt ruimte voor nieuwbouw. De garages verkeerden in slechte staat en het was er niet veilig. Door op deze plek te bouwen, voorkomen we dat we moeten bouwen in de groene openbare ruimte van de H-buurt. Wie heeft de opdracht hiervoor gegeven? De gemeenteraad van Amsterdam heeft op 17 oktober 2017 besloten om de parkeergarages Huigenbos en Hakfort te slopen. In mei 2019 stelde de gemeenteraad de plannen voor de H-buurt vast in een Principenota. Ook gaf de gemeenteraad opdracht om onderzoek te doen naar de bouw van woningen en voorzieningen in het midden van de H-buurt en dit uit te werken tot een stedenbouwkundig plan. Hoeveel woningen komen er? Volgens het concept Stedenbouwkundig plan komen er ongeveer 500 woningen. Hoe groot worden de woningen? De grootte van de woningen varieert. Bij de sociale woningbouw zijn de woningen tot 98 m2 groot.

In het middensegment zijn de woningen tussen de 50 en 80 m2 groot en de duurdere woningen zijn tussen de 90 en 120 m2 groot. Komen er woningen met een tuin of worden het hoge gebouwen met appartementen? Voor het bouwen van ca. 500 woningen in H-buurt Midden moeten we slim omgaan met de beperkte ruimte. Daarom bouwen we vooral gebouwen met appartementen. Zo blijft er genoeg ruimte op straat over voor een groene omgeving met bomen, struiken, plantsoenen, voet- en fietspaden. Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Er komen ook een aantal maisonnettes en begane grondwoningen. De begane grondwoningen krijgen waarschijnlijk een kleine voortuin. De twee grote bouwblokken hebben een privébinnenhofje. De woningen op de eerste verdieping hebben een directe verbinding met dit hofje waar ruimte is voor kleine privévoortuintjes. Hoe hoog worden de gebouwen? De nieuwe gebouwen krijgen aan de kant van het Bullewijkpad maximaal 5 bouwlagen (begane grond + 4 verdiepingen) en aan de kant van de Karspeldreef maximaal 8 bouwlagen. Ter vergelijking, de woongebouwen Hakfort en Huigenbos hebben 11 bouwlagen (waarvan de onderste laag niet bewoond is). Worden het koop- of huurwoningen? Er komt een mix van huur- en koopwoningen. Sociale woningen zijn altijd huurwoningen. De middensegmentwoningen bestaan voor de helft uit huurwoningen en voor de helft uit koopwoningen. Alle woningen in het duurdere segment zijn koopwoningen. Hoe duur worden de woningen? De maximale huurprijs van nieuwe sociale huurwoningen is overal in Amsterdam hetzelfde (kale huur van maximaal € 737,14 per maand). Ook de huurprijzen voor nieuwe woningen in het middensegment zijn in Amsterdam overal hetzelfde (kale huur van minimaal € 737,14 en maximaal € 1.027,37 per maand). Deze prijzen zijn gebaseerd op een gemeentelijk en landelijk beleid.

De markt bepaalt via vraag en aanbod de prijzen van de koopwoningen in het midden- en het duurdere segment. Voor koopwoningen in het middensegment geldt een maximale koopprijs van € 297.000. Waar kan ik me inschrijven voor de woningen? Het is nu nog niet mogelijk om in te schrijven voor de woningen. Het duurt namelijk nog enkele jaren voordat de woningen gebouwd zijn. Krijgen bewoners uit Zuidoost voorrang? De sociale woningen komen beschikbaar volgens de manier van inschrijven die woningbouwcorporaties in Amsterdam gebruiken. Het is nog niet duidelijk welke woningbouwcorporatie de sociale woningen aanbiedt. De huur/koopwoningen in het midden- en het duurdere segment worden vrij op de markt verhuurd/verkocht. De gemeente mag hiervoor geen doelgroepen uitsluiten of voorrang verlenen. Wel vraagt de gemeente aan de projectontwikkelaar(s) om zoveel mogelijk voorrang te geven aan de huidige bewoners van de H-buurt. Hoe duurzaam worden de gebouwen? Alle nieuwe woningen in Amsterdam worden duurzaam gebouwd. In Nederland gelden regels over hoe goed een nieuw huis geïsoleerd moet zijn. Ook de verwarming is duurzaam. Het is niet meer mogelijk om de nieuwe woningen met een traditionele cv-ketel te verwarmen. Voor deze woningen wordt gekozen voor Stadswarmte, een warmte-koudeopslag of een verwarming met restwarmte.

De daken worden voorzien van zonnepanelen en zijn eventueel met begroeiing. Wordt er rekening gehouden met circulair bouwen? In Amsterdam bouwen we zoveel mogelijk circulair. Dat betekent dat we proberen om materialen ter hergebruiken en te bouwen met zo weinig mogelijk schade voor het milieu. De projectontwikkelaar bepaalt welke bouwmaterialen wel en niet hergebruikt kunnen worden in dit project. Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Is er plek voor Community Land Trust of een wooncoörporatie in de nieuwbouw? In het project H-buurt Midden is een kavel beschikbaar voor een wooncoörporatie. Op deze kavel kunnen ongeveer 30 middensegmentwoningen gebouwd worden in een klein appartementengebouw. Alle wooncoörporaties die in Amsterdam zijn ingeschreven, kunnen aanspraak maken op deze kavel. Wie de kavel krijgt, is afhankelijk van welk plan het best voldoet aan de spelregels die we opstellen. Die spelregels zijn nu nog niet bekend. Voor meer informatie over wooncoörporaties en de mogelijkheden in Amsterdam, kijk op www.amsterdam.nl/zelfbouw. Wordt een deel van de woningen alleen voor jongeren beschikbaar gesteld? De sociale huurwoningen zijn bedoeld voor zowel jongeren, ouderen als gezinnen, de huurwoningen in het middensegment voor alleenstaanden en/of kleine gezinnen, de koopwoningen in het middensegment voor starters. We maken geen onderscheid in de doelgroepen, het is niet zo dat een aantal woningen alleen beschikbaar is voor jongeren.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Categorie Voorzieningen Welke voorzieningen komen er? Er komen zowel maatschappelijke- als commerciële voorzieningen. De maatschappelijke voorzieningen bestaan uit een buurthuis, een Ouder-en-kind-team en een Sociaal Wijkteam. De gemeente bouwt geen commerciële ruimten, dat doet de projectontwikkelaar. Die verhuurt of verkoopt deze ruimtes aan ondernemers. Wel legt de gemeente in het Stedenbouwkundig plan vast welke commerciële voorzieningen passen bij de behoefte van de buurtbewoners, zoals kleinschalige ambachtelijke bedrijven, detailhandel en horeca. Wat gebeurt er met de bedrijven die onder in garage Hakfort gevestigd zijn? De gemeenteraad heeft in 2017 besloten dat de garage uiterlijk eind 2022 gesloopt is. De eerste gebouwen zijn pas enkele jaren later klaar. Daarom onderzoeken we samen met de eigenaar van de bedrijfsruimtes verschillende opties om de huidige ondernemers in het project te behouden en/of te verplaatsen naar andere ruimtes in het Stadsdeel. Wanneer de nieuwe commerciële ruimtes klaar zijn, kunnen de ondernemers daar een ruimte huren. Waarom zorgt de gemeente voor sommige voorzieningen en waarom moeten andere partijen een huurprijs betalen? Gemeenten zijn in Nederland verantwoordelijk voor het bouwen van maatschappelijke voorzieningen, verdeeld over de stad. Elke buurt heeft een aantal belangrijke voorzieningen, zoals scholen en buurthuizen.

Deze voorzieningen maken geen winst, zijn er voor de samenleving en worden vaak georganiseerd door een gemeente. Maatschappelijke voorzieningen zijn niet gratis. De gemeente betaalt deze vanuit de gemeentebelastingen. Commerciële partijen zijn vaak gericht op maken van winst. Zij kunnen geen gebruik maken van deze maatschappelijke ruimten en betalen zelf de huurprijs. Wat gebeurt er met de kerk MCTC op Bullewijkpad 35? Zoals het er nu uitziet, komt er geen kerkgebouw in H-buurt Midden. Kerkgebouwen vallen niet onder maatschappelijke voorzieningen. Omdat kerken bepaalde belastingvoordelen hebben, vallen ze in Nederland onder voorzieningen voor commercieel gebruik. Als MCTC een ruimte in H-buurt Midden wil gebruiken als kerk, dan is dat mogelijk wanneer zij een commerciële ruimte huren/kopen. Wat gebeurt er met de eetkraam op het plein? We kijken of het mogelijk is om de eetkraam op het plein te behouden. Misschien lukt dat als mobiele eetkraam of in een van de nieuwe gebouwen. Ook onderzoeken we met de eigenaar de mogelijkheid om de eetkraam naar een andere locatie te verplaatsen in de H-buurt. We weten dat de eetkraam een belangrijke functie in de buurt heeft. Is er ruimte voor een gezondheidscentrum? Nee, we bouwen in de H-buurt geen gezondheidscentrum. Gezondheidscentra zijn maatschappelijke voorzieningen, verdeeld over de stad.

In Amstel 3 op Karspeldreef 14-16 wordt al een gezondheidscentrum met apotheek gebouwd dat ook bedoeld is voor de bewoners van de H-buurt. Komt er een supermarkt? Nee, we bouwen geen grote supermarkt. Daar is in het plan geen ruimte voor en dit zou concurreren met de supermarkten in de Amsterdamse Poort. We onderzoeken wel de mogelijkheid voor een mini-market voor kleine vergeten boodschappen. Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Categorie Parkeren Waarom gaan de parkeergarages Hakfort en Huigenbos weg? Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar de parkeergarages. Het blijkt dat de parkeergarages in zo’n slechte staat zijn dat we ze niet meer kunnen opknappen. Daarom heeft de gemeenteraad in 2017 besloten dat de garages gesloopt moeten worden. Parkeergarage Huigenbos is al gesloopt en parkeergarage Hakfort wordt uiterlijk eind 2022 gesloopt. Wordt er een nieuwe parkeergarage gebouwd? We bouwen geen nieuwe gemeentelijke parkeergarage, maar zorgen ervoor dat de parkeerplekken, die verdwijnen met de sloop van parkeergarage Hakfort, ergens anders terugkomen. Dat zal voor een deel in H-buurt Midden zijn en in delen van het parkeervergunninggebied H-buurt Zuid. De projectontwikkelaar bouwt ook inpandige parkeerplaatsen voor de nieuwe woningen en voorzieningen. Kan ik straks nog in een afgesloten parkeergarage parkeren? De parkeergarage met bewonersabonnementen houdt op te bestaan in dit gedeelte van de H-buurt. We onderzoeken of parkeren mogelijk is in andere gemeentelijke garages in de buurt. Er is de mogelijkheid om een abonnement te nemen in een commerciële parkeergarage. Als u een parkeervergunning heeft of als een bezoeker een parkeerkaartje koopt, verandert er niets.

Wordt het parkeren duurder? Nee, de tarieven voor een parkeervergunning of voor het parkeren voor bezoekers (parkeerkosten per uur) veranderen niet. Wel bepaalt de projectontwikkelaar zelf de hoogte van parkeertarieven voor de inpandige parkeergarage die hij bouwt. Verdwijnen er parkeerplaatsen? Nee, het aantal openbare parkeerplaatsen in het vergunningengebied H-buurt Zuid blijft hetzelfde, maar ze komen voor een deel op een andere plek. De parkeerplaatsen die verdwijnen door het slopen van parkeergarage Hakfort komen terug in het vergunningsgebied H-buurt Zuid. De buurtbewoners kunnen meedenken over de locatie en vorm van de parkeerplaatsen. Ook komen er nieuwe parkeerplaatsen bij de nieuwe woningen en voorzieningen. Worden er extra parkeerplaatsen aangelegd? Ja, met de komst van nieuwe bewoners en bezoekers zijn er meer parkeerplaatsen nodig. De projectontwikkelaar bouwt deze in het gebied, waarschijnlijk in de vorm van inpandige parkeergarages onder de nieuwe gebouwen. Hoe hoog is de huidige parkeerdruk? Begin 2020 is op verschillende dagen en tijdstippen gemeten hoeveel parkeerplaatsen er bezet waren. Dit gebeurde ook op drukke momenten, zoals op een doordeweekse avond en tijdens een thuiswedstrijd van Ajax in het weekend. De hoogst gemeten parkeerdruk was 74%. Dat betekent dat op het drukste moment nog steeds genoeg parkeerplaatsen beschikbaar waren.

We zien wel dat de parkeervelden aan de noordzijde van het gebied drukker bezet zijn dan die aan de zuidzijde. Ook worden er meer auto’s op straat geparkeerd dan in het openbare gedeelte van de parkeergarage. Van buurtbewoners horen we overigens wel dat het vaak moeilijk is om een parkeerplek te vinden. Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gaat de gemeente voorkomen dat werknemers van de bedrijven uit aangrenzende buurten in de H-buurt kunnen parkeren? De gemeente kan niet voorkomen dat mensen die niet in dit gedeelte van de H-buurt wonen toch in de buurt parkeren. Iedereen mag voor het geldende uurtarief parkeren in de buurt. We zorgen dat er genoeg parkeerplaatsen zijn voor de parkeervergunningen in het gebied. Ook houden we in de gaten of er genoeg parkeerplaatsen beschikbaar zijn op momenten van piekdrukte. Komen er elektrische laadpalen? Ja, er komen elektrische laadpalen. In Amsterdam vinden we duurzaamheid erg belangrijk en we willen goed voorbereid zijn op de toekomst. Daarom plaatsen we bij minimaal 10% van de parkeerplaatsen elektrische laadpalen. Ook bereiden we de andere parkeerplaatsen voor op elektrisch laden, zodat we later gemakkelijk extra laadpalen kunnen toevoegen.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Categorie Openbare Ruimte Waarom gaan de moestuin, het speelkunstwerk en het trapveldje weg? De moestuin, het speelkunstwerk en het trapveldje op de plek, waar garage Huigenbos stond, zijn tijdelijk. Dit hebben we van het begin af aan duidelijk gemaakt aan de deelnemers en bewoners. Dit was tijdelijk omdat garage Huigenbos gesloopt moest worden en de nieuwbouw enkele jaren later pas zou komen. We hebben toen samen met de buurt gezocht naar een tijdelijke invulling. Deze invulling maakt straks plaats voor de nieuwbouw. We onderzoeken of het mogelijk is om de moestuin naar de noordkant van de Karspeldreef te verplaatsen en of het speelkunstwerk in de H-buurt Midden kan blijven of ergens anders in de buurt een plek krijgt. Ook voor het trapveldje zoeken we naar een nieuwe locatie. Is er plek voor een voedselbos? Nee, in H-buurt Midden is geen ruimte voor een voedselbos. Er komt best veel bebouwing en we willen de openbare ruimte zo goed mogelijk inrichten voor ontmoeting, sport en spel. Daar passen wel een aantal bloeiende/fruitbomen in, maar niet zoveel dat het een echt voedselbos wordt. Blijven de huidige sport- en speelvoorzieningen bestaan? Komen er nieuwe voorzieningen bij? Uit de online vragenlijst is gebleken dat de huidige sport- en speelvoorzieningen wat verouderd zijn en een opknapbeurt kunnen gebruiken.

Daarom plaatsen we nieuwe sport- en speelvoorzieningen voor iedereen, van jong tot oud. De buurt kan meedenken over waar de sport- en speelvoorzieningen moeten komen en hoe die eruit moeten zien. Hierover ontvangt u binnenkort informatie per post. Hoe gaat de openbare ruimte eruitzien? Het Bullewijkpad krijgt een andere uitstraling met meer ruimte voor voetgangers en fietsers, groene plekken, bankjes en andere voorzieningen in de openbare ruimte. Doordat er ook winkels en horeca aan het Bullewijkpad kunnen komen, krijgt het een boulevardachtige uitstraling. Er komt een nieuw plein met een prettige en aantrekkelijke openbare ruimte. We planten zoveel mogelijk groen, zowel bomen als struiken. Het groen houdt voor een deel de wind tegen en het water van zware regenbuien kan beter worden afgevoerd. Ook richten we het zo in dat we vandalisme en straatvuil zoveel mogelijk uit de buurt houden.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Categorie Participatie Is alles al besloten of kunnen bewoners en ondernemers nog wat bepalen? Voor de hele H-buurt is in 2019 een Principenota opgesteld. Daarin staan de plannen voor H-buurt Midden, vastgesteld door de gemeenteraad. Bepaalde onderdelen van het plan staan vast, maar op andere punten is er ruimte voor ideeën en wensen uit de buurt. Er zijn meerdere momenten om mee te denken over het plan. Tot wanneer kan ik mijn mening en wensen doorgeven? Eind 2020 vragen we de bewoners via de post om hun mening over de voorzieningen in de openbare ruimte en parkeerlocaties. We verwerken deze informatie en andere ideeën tot een definitief plan. Na het opstellen van dit plan is het niet meer mogelijk om mee te denken over de plannen. Later volgt nog wel een inspraakperiode als we het plan voorleggen aan het gemeentebestuur. De datum hiervoor is nog niet bekend. Hoe zijn de bewoners betrokken bij het plan? De bewoners zijn op verschillende manieren betrokken bij het plan, zoals via flyers, nieuwsbrieven, sociale media en gesprekken. In een online enquête hebben we bewoners gevraagd naar hun mening over de buurt en hun wensen voor de nieuwe ontwikkelingen. Bewoners konden reageren op een filmpje met daarin het conceptplan en via een digitale livesessie bij New Metropolis.

Binnenkort sturen we kaarten naar alle bewoners waarmee ze mee kunnen denken over de voorzieningen in de openbare ruimte en parkeren. Ook overleggen we regelmatig met bijvoorbeeld MCTC en met het bestuur van bewonersvereniging Hakfort/Huigenbos. Waarom gaat het project door tijdens de coronamaatregelen? Het project biedt veel kansen voor de buurt en voor de stad Amsterdam met meer woningen, voorzieningen en een fijne en veilige leefomgeving. Daarom vinden we het belangrijk om de projecten waar mogelijk door te laten gaan. Hoe kan ik invloed hebben op wat er gebouwd gaat worden? Door deel te nemen aan het participatietraject dat is opgestart, kunt u invloed uit oefenen op het plan. Dit kan op meerdere momenten. Het planteam probeert uw inbreng te verwerken in het plan en alle wensen in te willigen, maar dat zal niet altijd lukken. Wat wel en wat niet kan is afhankelijk van de specifieke vraag die u voorlegt Hoe kan ik bezwaar maken tegen de plannen? Op dit moment kunt u tijdens de verschillende participatieronden uw ideeën en bezwaren aan ons kenbaar maken. Uiteindelijk maakt de gemeente een definitief ontwerp waarop u via een inspraakreactie bezwaar kunt maken. We informeren de buurtbewoners wanneer deze momenten plaatsvinden. Op de website https://www.amsterdam.nl/projecten/h-buurt-midden/ vindt u meer informatie.

Daar kunt u zich ook inschrijven voor de digitale nieuwsbrief zodat u op de hoogte blijft van alle ontwikkelingen. Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Categorie Planning en uitvoering Wanneer beginnen de bouwwerkzaamheden? Als alles volgens planning verloopt, beginnen de eerste bouwwerkzaamheden rond 2025. Wanneer zijn de woningen en voorzieningen klaar? Als de bouwwerkzaamheden in 2025 starten, dan zijn de eerste woningen ongeveer 1 tot 2 jaar later klaar. Dit geldt ook voor de voorzieningen. Verandert er iets aan de bestaande bebouwing? Behalve de sloop van garage Hakfort en het voormalige kinderdagverblijf aan het Bullewijkpad 35 verandert er niets aan de bestaande bebouwing in de buurt. Wel wordt de openbare ruimte langs het Bullewijkpad en het centrale plein vernieuwd. Worden er bomen gekapt? Dat is nu nog lastig te zeggen omdat de plannen nog niet klaar zijn, maar waarschijnlijk moet er wel een aantal bomen gekapt worden. We proberen de huidige bomen zoveel mogelijk te behouden en we planten ook nieuwe bomen. Wanneer neemt de politiek een besluit over het plan? Als het stedenbouwkundig plan klaar is, presenteren we dit aan het Stadsdeelbestuur van Zuidoost. Wanneer zij het eens zijn met het plan, geven we het vrij voor inspraak. Dit is naar verwachting rond maart/april 2021. Iedereen, dus ook alle buurtbewoners en ondernemers, kan een mening geven over het plan.

Vervolgens wordt het plan mogelijk aangepast op basis van de inspraakreacties en daarna voor een uiteindelijk besluit aangeboden aan het college van B&W en daarna aan de gemeenteraad. We verwachten dat de gemeenteraad na de zomer van 2021 een definitief besluit neemt.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

3. H-midden in cijfers Bijlage H- Midden in cijfers : Indicator

Hakfort/ Huigenbos/ Heesterveld

Stadsdeel Zuidoost

Amsterdam

Alleenwonend 80+

0,2%

1,2%

1,5%

Eenoudergezinnen

21%

15,8%

8,6%

Eenpersoonshuishoudens

51,1

52,9%

53,1%

Huishoudens met kinderen

32,4%

30,3%

24,5%

Migratieachtergrond Nederlands

14,9%

24,9%

44,5%

Migratieachtergrond Westers

8,1%

11,7%

19,3%

Migratieachtergrond niet-Westers

77,1%

63,4%

36,2%

Mutatiegraad

13,4%

17,4%

19,1%

Hoog opgeleid

18%

23%

46%

Laag opgeleid

45%

35%

23%

Gemiddelde woonduur

7,7

9,5

8,8

Leeftijd 0-17

24,2%

19,4%

16,9%

Leeftijd 18-65

70,1%

67,9%

70,4%

Leeftijd 65+

5,7%

12,7%

5,5

Bevolking

Bedrijvigheid Horeca-aanbod (1-10) Horecavestigingen per 1000 inwoners Startende ondernemers (% vestigingen)

28,7%

14,3%

10,4%

ZZP (% vestigingen)

73,7%

54,7%

57,1%

Dagelijkse boodschappen (1-10)

6,6

6,7

7,6

Winkelruimtes per 1000 inwoners

1,2

2,8

6,1

Aanbod culturele voorzieningen (1-10)

6,2

5,8

6,4

3,3

7,2

Lage inkomens

37%

26,3%

20,5%

Langdurig lage inkomens

23%

17,8%

13,6%

Minimahuishoudens

35%

23,9%

16,5%

Langdurige minimahuishoudens

22%

16,1%

11%

Minimajongeren

47%

25,9%

17,1%

Minimajongeren langdurig

31%

18,5%

12%

AO-uitkering (15-65 jaar)

5,2%

6,5%

5,4%

Bijstand (15-65 jaar)

14,2%

8,5%

5,7%

Gemiddeld besteedbaar huishoudensinkomen

25.700

31.400

40.300

Schuldhulpverlening

5,8%

4,1%

2,2%

WW-uitkering

2,6%

2,3%

Schoolverlaters zonder startkwalificatie (18-22 jaar)

11,2%

10%

Geregistreerde werkloosheid

23,6%

17,1%

13,2%

Culturele voorzieningen per 1000 inwoners Inkomen

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Openbare ruimte Aanbod groen (1-10)

7,1

7,4

6,9

Aanbod spelen (1-10)

6,4

6,6

Uiterlijk woonomgeving (1-10)

6,6

6,9

Sportgelegenheden (1-10)

6,3

6,7

6,6

Contact in de buurt (1-10)

5,9

6,2

Hulpvaardigheid (1-10)

6,3

6,4

6,5

Betrokkenheid buurtbewoners (1-10)

6,2

6,3

Buurtactiviteiten per 1000 inwoners

1,6

4,5

4,2

Sociale cohesie (1-10)

5,2

5,5

5,6

6,4

6,7

Overlast andere groepen (1-10) (laag=meer overlast)

6,2

7,1

Overlast buren (1-10) (laag= meer overlast)

5,9

7,3

Veiligheidsgevoel ’s avonds (1-10)

6,2

6,7

7,3

Veiligheidsgevoel overdag (1-10)

7,4

7,9

8,3

Aanbod OV (1-10)

7,7

7,5

7,4

Overlast verkeersdrukte (laag= meer overlast)

7,3

7,5

6,8

Parkeeroverlast (laag=meer overlast)

6,3

6,8

6,7

Parkeervoorzieningen (1-10)

4,8

6,4

6,3

(Zeer) ernstig eenzaam

23%

19%

13%

Aanbod buurthuizen/wijkcentra (1-10)

5,7

6,2

6,6

Aanbod zorgvoorzieningen (1-10)

6,3

6,7

Ernstige psychische klachten

14%

11%

Lichamelijke beperking

23%

21%

14%

Overgewicht (volwassenen)

49%

55%

40%

3,9

7,3

Welzijnsvoorzieningen per 1000 inwoners

6,6

8,8

3,8

Meest kwetsbare personen

18%

13%

11%

Personen met lage SociaalEconomische Score (SES)

55%

41%

31%

Tevredenheid met eigen buurt (1-10)

6,8

7,1

7,5

Thuisvoelen (1-10)

6,8

7,3

7,7

Corporatiewoningen

99,7%

53,8%

40,9%

Krappe woningen (<20m2)

11,3%

12,7%

11%

Staat van onderhoud woning (1-10)

6,5

7,2

7,3

Tevredenheid met eigen corporatiewoning (1-10)

6,7

7,3

Huishoudensgrootte

2,24

2,13

1,93

Woningdichtheid

4250

2124

2744

Woonoppervlak <40m2

1,4%

11,5%

9,9%

Woonoppervlak 40-60m2

10,2%

13,8%

27,2%

Woonoppervlak 60-80m2

31,9%

28,1%

26,7%

Woonoppervlak 80-100m2

50,5%

29,9%

18,3%

Woonoppervlak >100m2

5,7%

16,5%

17,5%

6,7

6,6

Participatie

Veiligheid Overlast criminaliteit (1-10) (laag=meer overlast)

Verkeer

Welzijn en Zorg

Voorzieningen gezondheidszorg per 1000 inwoners

Wonen

Kindvriendelijkheid buurt (1-10) Investeringsnota H-midden - Bijlagen

4. Quickscan water

Definitief Versie 1

31 maart 2020

Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Auteur(s) L. Doodeman Opdrachtgever Grond en Ontwikkeling Contactpersoon Lydia Beumer Ingenieursbureau, gemeente Amsterdam Kenmerk 2020-1000039

Opsteller

Goedgekeurd en

Paraaf

Datum

digitaal

14-03-2020

vrijgegeven L. Doodeman

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

M. Afanasyev

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 2 van 42

Inhoud Samenvatting

1 1.1 1.2 1.3

Inleiding Aanleiding Doel Leeswijzer

7 7 7 8

2 2.1 2.2 2.3 2.4

Gebiedsbeschrijving Locatie en ontwikkelingsplannen Maaiveldniveau Bodemopbouw Beheergebied

9 9 10 11 13

3 Oppervlaktewater en waterkwaliteit 3.1 Ligging oppervlaktewater en peilbeheer 3.2 Aandachtspunten beleid oppervlaktewater en waterkwaliteit 3.2.1 Voorbeeld watercompensatie

14 14 14 15

3.3 Advies oppervlaktewater en waterkwaliteit

4 4.1 4.2 4.3 4.4

17 17 18 18 18

Waterkeringen en oevers Waterkeringen Oevers Aandachtspunten beleid waterkeringen en oevers bij herinrichting Advies plangebied waterkeringen en oevers

5 Grondwater 5.1 Grondwatermetingen 5.1.1 Freatische grondwater

19 19 19

5.1.2 Stijghoogte watervoerend pakket

5.2 5.3 5.4 5.5

22 23 23 26

Drainagesystemen Grondwaterverontreinigingen Aandachtspunten beleid grondwater bij herinrichting Advies grondwater bij herinrichting

6 Hemelwater 6.1 Hemelwaterafvoer via riolering 6.2 Hemelwater op straat 6.3 Aandachtspunten beleid hemelwaterafvoer 6.3.1 Rekenvoorbeeld

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

28 28 28 29 30

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 3 van 42

6.4 Advies hemelwater

Bronvermelding

Bijlagen

Bijlagen Bijlage 1 - Plangrens H-buurt midden Bijlage 2 - Grondwatermeetreeksen

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 4 van 42

Samenvatting Projectscope De H-buurt is door gemeente Amsterdam benoemd tot ontwikkelbuurt. Er wordt gekeken naar (her)ontwikkelingsmogelijkheden in de H-buurt. Ter oriëntatie heeft Grond en Ontwikkeling het Ingenieursbureau Amsterdam (IB) gevraagd een quickscan te schrijven waarin aandacht wordt besteed aan het huidige watersysteem en aan mogelijke toekomstige ruimtelijke ingrepen in het watersysteem. Deze rapportage dient dan ook niet als waterparagraaf voor het stedenbouwkundig plan of bestemmingsplan, maar uitsluitend om richting te geven aan de planvorming en als input voor het projectbesluit/stedenbouwkundige visie. Gebiedsbeschrijving Het plangebied (3,8 ha) ligt in Stadsdeel Zuidoost, in de wijk Bijlmer Centrum en ligt in de buurt Hakfort/Huigenbos. Het grenst aan de westkant aan het spoor en metro. Het gebied ligt aan de verhoogde Karspeldreef. Voor een bestaand stedelijk gebied heeft het een onverhard karakter. De maaiveldhoogte in het plangebied ligt op circa NAP +0,4 (maaiveld liggend aan de dreef) en NAP 2,5 tot -3,0 m. De bodem bestaat tot een diepte van NAP -5,5 m uit antropogene (door de mens aangebrachte) zandlaag met een dikte van circa 2,5 m. Onder de antropogene laag ligt een Holoceen pakket tot circa NAP-9 m. Bestuurlijk ligt het plangebied geheel binnen de gemeente Amsterdam. Het plangebied valt onder de waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV).

Oppervlaktewater en waterkwaliteit Er zijn geen watergangen in het plangebied, in het peilgebied liggen primaire watergangen met een streefpeil van NAP -4,2 m. Voor dempingen, compensaties en verhardingstoenames geldt de Keur van AGV. Bij een toename van verharding door (her)ontwikkeling moet rekening worden gehouden met de aanleg van extra oppervlaktewater. Indien kavels waterneutraal worden aangelegd is watercompensatie voor aanlegde verharding op het kavel niet nodig. Alle ontwikkelingen in het plangebied moeten voldoen aan de eisen uit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Waterkeringen en oevers Er bevinden zich geen waterkeringen binnen het plangebied. Ten noorden en ten zuiden bevinden zich secundaire waterkeringen (waterkerend). Ten westen bevindt zich een tertiaire waterkering in de spoordijk. Het plangebied bevindt zich buiten beschermde zones. Bodem en grondwater Er zijn in het plangebied drainagesystemen en riolen aanwezig die de grondwaterstand kunnen beïnvloeden. De aanwezige drainage dient in stand te blijven. De huidige grondwatermonitoring is onvoldoende voor advisering omtrent grondwatertoets en (toekomstige) maaiveldhoogtes. Geadviseerd wordt om het grondwatermeetnet uit te breiden als de (her)ontwikkeling doorgang krijgt. Het momenteel aanwezige grondwatermeetnet geeft een variërend beeld van de

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 5 van 42

grondwaterstanden en de ontwatering in het gebied. De ontwatering in het gebied kan lokaal onvoldoende zijn (<0,5 m –mv). Conform het GRP2016-2021 dient voor alle nieuwbouw in de eindsituatie te voldoen aan de gemeentelijke grondwaternorm.  Dit betekent een ontwateringsdiepte van minimaal 0,5 m t.o.v. een grondwaterstand die gedurende maximaal 5 aaneengesloten dagen met een herhalingstijd van 1x/2 jaar overschreden wordt.  Voor bouwen met kruipruimtes geldt een ontwateringsnorm van minimaal 0,9 m t.o.v. de maatgevend hoge grondwaterstand. Conform het huidige gemeentelijke beleid is drainage niet wenselijk. Bij herontwikkeling wordt geadviseerd de benodigde ontwateringsdiepte bij voorkeur te realiseren door voldoende hoogte in het maaiveld aan te brengen en gebruik te maken van goed doorlatend materiaal. De grondwaterzorgplicht vereist dat ontwikkelingen in het plangebied zowel tijdens uitvoering als in de eindsituatie geen verslechtering van de grondwatersituatie mogen veroorzaken, ook niet voor naastgelegen gebieden. Als onderdeel van de waterparagraaf in het bestemmingsplan en bij de aanvraag van watervergunningen voor nieuwe ondergrondse constructies dient om die reden een grondwatertoets te worden uitgevoerd. Daarin kunnen ook de effecten van grondverbetering en/of aanleg van wegcunetten worden berekend.

Op basis van de grondwatertoets dient een ophoogadvies te worden opgesteld, waarin de toekomstige maaiveldhoogte wordt bepaald. Om voldoende informatie voor het opstellen van de grondwatertoets te hebben wordt geadviseerd om de monitoring van grondwaterstanden in het plangebied uit te breiden. Het plangebied is gelegen in een diepe polder en kan bij graafwerkzaamheden gevoelig zijn voor opbarsting en welvorming. Dat is een ongewenste situatie die leidt tot verslechtering van de (grond)waterkwaliteit en verhoogde afvoer naar het gemaal. Daarom is het belangrijk tijdig geotechnisch advies in te winnen. De inventarisatie van de beschikbare milieukundige bodemonderzoeken valt buiten de scope van deze rapportage. Wel adviseren we om het grondwater op het standaard stoffenpakket onopgeloste bestanddelen en ijzer te laten analyseren voor het freatische en het spanningspakket. Het beter in kaart brengen van de bodemopbouw kan hiermee worden gecombineerd. Om verontreiniging van afstromend hemelwater, oppervlaktewater, grondwater en de waterbodem tegen te gaan, dienen de richtlijnen van Waternet/AGV te worden gevolgd, waarin onder andere het gebruik van uitlogende materialen ( PAK, lood, zink en koper) voorkomen dient te worden.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 6 van 42

Hemelwater Conform de doelstellingen van Amsterdam Rainproof en het GRP 2016-2021 wordt voor het plangebied geadviseerd bij de herontwikkeling het stedenbouwkundig plan en het maaiveld zodanig te ontwerpen zodat om een bui van 60 mm in 1 uur kan worden verwerkt zonder schade aan huizen en vitale infrastructuur te veroorzaken. Voor openbare ruimte dient conform het GRP 2016-2021 circa 20 mm in 1 uur verwerkt te worden door de riolering en de andere 40 mm dient geborgen of (vertraagd) naar oppervlaktewater worden geloosd. Er is binnen het plangebied geen Rainproofknelpunt aangewezen. Accumulatie van meer dan 200 mm water in het plangebied bij een bui van 60 mm per uur vindt plaats in de tunnels onder de Karspeldreef, waardoor deze slecht begaanbaar kunnen worden. Ook kan er water tegen de gevel van Huigenbos aanstaan met inpandige schade tot gevolg. Ter plaatse van de school op het Holendrechtplein kan inpandige schade optreden bij extreme neerslag, omdat water tegen de gevel kan staan. Geadviseerd wordt om een Rainproof Oplossingenkaart op te stellen zodra de plannen in het gebied duidelijk zijn Voor verwerking van hemelwater geldt conform de NBW de drietrapsstrategie ‘vasthouden, bergen, afvoeren’, die moet worden gevolgd bij de aanpak van wateroverlast in een watersysteem.

In principe is het gunstig om neerslag lokaal ‘vast te houden’ door te infiltreren, zodat de sponswerking en de zuiverende werking van de bodem wordt benut. Het plangebied is qua bodemopbouw een geschikt gebied voor infiltratie, Echter, lokaal is de ontwatering in het plangebied minimaal. Indien afkoppelen wenselijk is, moet zorgvuldig worden gekeken naar de grondwatersituatie. Voor een robuust klimaatbestendig ontwerp van het plangebied kunnen de richtlijnen van Amsterdam Rainproof gevolgd worden. Daarnaast kan er ook waterrobuust worden gebouwd. Momenteel is in Amsterdam een hemelwaterverordening in de maak, waarbij alle nieuw uit te geven kavels als waterneutrale kavels ingericht moeten worden. Dit betekent dat de kavels minimaal een bui van 60 millimeter (60 l/ m2) moeten kunnen verwerken op eigen terrein. Hemelwater geborgen op de kavel mag via geknepen afvoer (bovengronds) aan openbare ruimte worden afgevoerd met een maximaal debiet van 1 l/ m2/uur (1 mm/uur).

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 7 van 42

1 Inleiding 1.1 Aanleiding De H-buurt is door gemeente Amsterdam benoemd tot ontwikkelbuurt (Figuur 1-1) [1]. Er wordt gekeken naar (her)ontwikkelingsmogelijkheden in de H-buurt. Deze ontwikkelingen zijn nog vroeg in de planfase en er zijn nog geen plannen of visies opgesteld [2]. Als onderdeel van de verkenning heeft Grond en Ontwikkeling het Ingenieursbureau Amsterdam (IB) gevraagd een quickscan te schrijven waarin aandacht wordt besteed aan het huidige watersysteem en aan mogelijke toekomstige ruimtelijke ingrepen in het watersysteem en de effecten daarvan.

Figuur 1-1 Zoekgebied (her) H-buurt Midden [3]

1.2 Doel Het doel van deze rapportage is om in de huidige planvormingsfase inzicht te verschaffen in randvoorwaarden bij de ruimtelijke plannen en besluiten die een effect kunnen hebben op het watersysteem. Dankzij deze rapportage kan het projectteam vroegtijdig systematische aandacht

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 8 van 42

besteden aan alle waterhuishoudkundige aspecten in de ruimtelijke plannen en besluiten. Dit zijn: oppervlaktewater en waterkwaliteit, waterkeringen en oevers, grondwater (waaronder mogelijke onderkeldering/parkeergarages) en hemelwater (Rainproof). Deze rapportage is voornamelijk gebaseerd op openbare gegevens, onderzoeken uit het verleden en gebiedskennis bij het IB. Bij verdere uitwerking van de plannen is het noodzakelijk om gegevens te verzamelen (o.a. grondwaterstanden), de uitgangspunten en aannamen te verifiëren en aanvullende toetsing op de plannen uit te voeren. Deze rapportage dient dan ook niet als waterparagraaf voor het stedenbouwkundig plan of bestemmingsplan, maar uitsluitend om richting te geven aan de planvorming en als input voor het projectbesluit/stedenbouwkundige visie.

1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving van het plangebied H-buurt midden gegeven. De navolgende hoofdstukken zijn opgedeeld in wateraspecten: oppervlaktewater en waterkwaliteit (hoofdstuk 3), waterkeringen en oevers (hoofdstuk 4), grondwater (hoofdstuk 5) en hemelwaterverwerking en Rainproof (hoofdstuk 6). Per wateraspect zijn de aandachtspunten zoals eisen, randvoorwaarden en wensen uit de Keur AGV en het beleid van de gemeente Amsterdam op watergebied benoemd en vervolgens advies gegeven over acties die de komende tijd nodig zijn zodra de ruimtelijke plannen meer vorm krijgen. Omdat er nog geen concrete plannen zijn, kan in deze hoofdstukken de eindsituatie nog niet worden getoetst aan de eisen en voorwaarden ten aanzien van het gemeentelijke en landelijke waterbeleid en waterwetgeving. In deze rapportage worden wél de voorwaarden van de kaders van wetgeving, beleid en een klimaatbestendig eindbeeld vastgelegd, waarin de (her)ontwikkeling van de H-buurt plaatsvindt.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 9 van 42

2 Gebiedsbeschrijving 2.1 Locatie en ontwikkelingsplannen Het plangebied ligt in Stadsdeel Zuidoost, in de wijk Bijlmer Centrum en ligt in de buurt Hakfort/Huigenbos. Het grenst aan de westkant aan het spoor en metro. Het gebied ligt aan de verhoogde Karspeldreef, zie Figuur 2-1.

Figuur 2-1 Zoekgebied (her)ontwikkeling H-buurt midden, gesloopte garage is doorkruist (luchtfoto 2019)

Het plangebied is 38.000 m2 (ca. 3,8 ha) groot. In het plangebied lagen twee parkeergarages, in 2019 is de oostelijke garage gesloopt en het terrein ligt deels braak [19]. De omgeving bestaat uit verschillende typen gebouwen, voornamelijk met woonfunctie. Voor de sloop van de garage was ca. 63% van het plangebied verhard. Volgens de GBKA (2015) (zie Figuur 2-2) bestond circa 33% van het plangebied uit gesloten verharding (bebouwing en asfalt), circa 30% is open verharding (elementverharding) en circa 37% is onverhard. Binnen het plangebied ligt geen oppervlaktewater. Deze percentages verharding zijn relevant voor de uitgangssituatie voor watercompensatie bij verharden, zie paragraaf 3.2.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 10 van 42

Figuur 2-2 Maaiveldsituatie in plangebied H-buurt midden (op basis van GBKA).

2.2 Maaiveldniveau De maaiveldhoogte in het plangebied ligt op zowel NAP +0,4, als tussen NAP -2,5 tot -3,0 m. Dit wordt veroorzaakt door de ligging van de (voormalige) parkeergarages op de maaiveldhoogte van de verhoogde dreef. Tussen de (voormalige) parkeergarages ligt het maaiveld op polderniveau, vergelijkbaar met de omringende buurt. In Figuur 2-3 is een gedeelte van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3) weergegeven [4]. De verhoogde Karspeldreef heeft een maximale hoogte van circa NAP +0,8 m.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 11 van 42

Figuur 2-3 Actuele maaiveldhoogten in m NAP [4]

2.3 Bodemopbouw Het plangebied is rond 1969/1970 opgehoogd [6]. Het plangebied ligt op de overgang tussen de Bijlmermeerpolder en de voormalige West Bijlmerpolder (Figuur 2-4). De dijk is gesloopt en de vroegere watergangen in het gebied zijn allemaal gedempt.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 12 van 42

Figuur 2-4: Plangebied in 1980 [6]

De bodemopbouw (Tabel 2-1) is bepaald op basis van sonderingen uit het archief van de gemeente Amsterdam (H07-15, H07-1333, H07-1334, H08-1788) [7] en gegevens uit het DINOloket [8] (boringen B25G1660, B25G1661) en geologisch model GeoTop. De beschikbare sonderingen zijn oud (1959 en 1999) en beperkt beschikbaar. Vanwege van de ontwikkeling is het nodig de bodemopbouw opnieuw in kaart te brengen door middel van boringen en sonderingen, dit dient te gebeuren in samenwerking met een geotechneut. Voor als nog wordt grofweg de volgende bodemopbouw verwacht (Tabel 2-1): De bodem bestaat tot een diepte van NAP -5,0 à -5,5 m uit antropogene (door de mens aangebrachte) zandlaag met een dikte van circa 2,5 m. Onder de antropogene laag ligt een Holoceen pakket tot circa NAP-9,0 m. In het plangebied is in de ondergrond vrijwel overal aan de basis van het Holoceen pakket het basisveen aanwezig. Onder het basisveen is voornamelijk Pleistoceen zand aanwezig. De slechtdoorlatende tussenlaag (Alleröd klei) is beperkt aanwezig, zodat de eerste en tweede zandlaag met elkaar zijn verbonden. Onder het Pleistocene zand, op een diepte van NAP >25 m, is een slecht doorlatende laag gelegen, die in het kader van deze ontwikkeling als geohydrologische basis kan worden gezien.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 13 van 42

Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Tabel 2-1 Schematische bodemopbouw in het plangebied Dikte Bovenkant Bodemlaag (m) (m NAP) Antropogene laag 2,5 Maaiveld Klei, siltig zand en veen 3,0 -5,0 à -5,5 Basisveen 1,0 --8,0 1e Zandlaag Slechtdoorlatende -9,0 tussenlaag beperkt 16 aanwezig 2e Zandlaag Slecht doorlatende laag >-25,0

Onderkant (m NAP) -5,0 à -5,5 -8,0 -9,0 -

Geohydrologie Antropogene laag Slecht doorlatende laag

1e Watervoerend pakket

> -25 Slecht doorlatende laag

2.4 Beheergebied Het plangebied valt onder het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) waarvan het beheer wordt uitgevoerd door Waternet. Het plangebied ligt geheel binnen de gemeente Amsterdam die hier de zorg heeft voor de 3 watertaken (stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater), waarbij de gemeente Amsterdam de uitvoering van de watertaken aan Waternet hebben gemandateerd.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 14 van 42

3 Oppervlaktewater en waterkwaliteit 3.1 Ligging oppervlaktewater en peilbeheer Het plangebied ligt in peilgebied Bijlmer. Het oppervlaktewaterpeil van de polder wordt beheerst op NAP -4,2 m, de waterbodem ligt op NAP -5,0 m. Het zijn primaire watergangen (Figuur 3-1) [16]. De waterdiepte van primaire watergangen is normaliter minimaal 1 m vanwege varend onderhoud, de watergangen in het plangebied zijn 0,8 m diep.

Figuur 3-1: Oppervlaktewater in peilgebied Bijlmer

3.2 Aandachtspunten beleid oppervlaktewater en waterkwaliteit Voor dempingen, compensaties en verhardingstoenames geldt de Keur van AGV [5]. De belangrijkste regels zijn: 1. Een demping van oppervlaktewater in het gebied dient 1 op 1 te worden gecompenseerd in de vorm van oppervlaktewater in hetzelfde watersysteem. 2. verhardingstoename1: voor de aanleg van verharding dient te worden gecompenseerd in oppervlaktewater of door aanleg van een alternatieve vorm van waterberging. Afhankelijk 1

In het beheergebied van AGV dient een verhardingstoename van meer dan 1000 m2 te worden gecompenseerd.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 15 van 42

van de diepte van de polder is het te compenseren wateroppervlak 10% tot 15% van de verharding. Dit moet worden afgestemd met het bevoegd gezag. 3. De waterbalans dient ten alle tijden positief te blijven (dus eerst compenseren en dan dempen). Momenteel is in Amsterdam een hemelwaterverordening in de maak, waarbij alle nieuw uit te geven kavels als waterneutrale kavels ingericht moeten worden. Deze hemelwaterverordening wordt naar verwachting in 2020 in gemeentelijk beleid vastgelegd. Om op deze verwachting te anticiperen wordt geadviseerd om in bouwenveloppen voor nog uit te geven en te ontwikkelen kavels mee te geven dat deze kavels waterneutraal dienen te worden ingericht. Verharding op waterneutrale kavels hoeft niet te worden gecompenseerd. Alle ontwikkelingen in het plangebied moeten voldoen aan de eisen uit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). De KRW heeft als doel om te komen tot een goede waterkwaliteit en ecologie.

3.2.1 Voorbeeld watercompensatie Hieronder is een voorbeeld toegevoegd van watercompensatie bij toename van verharding als gevolg van gebiedsontwikkeling. Tabel 3-1: Rekenvoorbeeld watercompensatie Uitgangspunten Geen demping van bestaande watergangen Totale toename verhardingspercentage van 63% (huidige situatie) tot 80% (toekomstsituatie) Plangebied totale oppervlakte 38.000 m2 Verhardingscompensatie 10% Resultaat Aanleg oppervlaktewater: 630 m2

Bovenstaand voorbeeld laat zien dat bij een verhardingstoename naar 80% van het totale plangebied betekent dat voor de (her)ontwikkeling van het plangebied ca. 630 m2 wateroppervlakte moet worden aangelegd binnen het peilgebied van H-buurt. Als een stedenbouwkundig ontwerp en/of maaiveldontwerp van een (her)ontwikkeling bekend is, dient een vergelijkbare berekening worden uitgevoerd.

3.3 Advies oppervlaktewater en waterkwaliteit Indien de hoeveelheid verhard oppervlak toeneemt, dient in de planning rekening te worden gehouden met de benodigde tijd voor het aanvragen, aanleggen of graven van watercompensatie. Indien het gebied gefaseerd wordt ontwikkeld, kan het raadzaam zijn een

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 16 van 42

waterbergingsboekhouding op te stellen en bij te houden. Het is aanbevolen om eventuele compensatie van verhardingstoename vooraf af te stemmen met het bevoegd gezag. Bij werkzaamheden aan de watergangen kan in overleg met AGV de waterdiepte in de primaire watergangen worden vergroot tot 1 m. In het plangebied is bij de aanleg of aanpassing van oppervlaktewaterlichamen een risico op opbarsten van de waterbodems en welvorming, vanwege de ligging in een polder met een hoge druk in het watervoerende pakket. Welvorming is een ongewenste situatie vanwege o.a. de verslechtering van de waterkwaliteit (aanvoer van brak grondwater). Geadviseerd wordt bij werkzaamheden aan de watergangen vroegtijdig in overleg te treden met beheerder AGV/Waternet en geotechnisch advies in te winnen

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 17 van 42

4 Waterkeringen en oevers 4.1 Waterkeringen Dijkringgebieden Het plangebied bevindt zich binnen dijkring 14. De ligging en de bijbehorende veiligheidsnormen (de dijktrajecten) van de primaire waterkeringen zijn beschreven in het Nationaal Basisbestand Primaire Waterkeringen (NBPW). De maximaal toelaatbare faalkans voor een waterkering in deze dijkring is 1:10.000 [10]. Waterbouwkundige constructies Er bevinden zich geen waterkeringen binnen het plangebied (Figuur 4-1). Ten noorden en ten zuiden bevinden zich secundaire waterkeringen (waterkerend). Ten westen bevindt zich een tertiaire waterkering in de spoordijk. Het plangebied bevindt zich buiten beschermde zones.

Figuur 4-1 Locatie van de secundaire waterkering en de beschermingszones.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 18 van 42

4.2 Oevers In het plangebied zijn geen watergangen aanwezig.

4.3 Aandachtspunten beleid waterkeringen en oevers bij herinrichting Indien de plangrenzen verschuiven en oevers of waterkeringen binnen het plangebied komen te liggen, gelden de volgende regels. De Keur van het AGV [5] stelt gebods- en verbodsbepalingen voor het gebruik in, op of nabij de waterkering en beschermingszones. In paragraaf 2.3.2 van de Keur van AGV worden beperkingen van gebiedsactiviteiten gesteld. Het is verboden zonder watervergunning van het bestuur van het AGV gebruik te maken van de Keurzones. De Keur van het AGV stelt gebods- en verbodsbepalingen voor activiteiten in of nabij oppervlaktewaterlichamen (primair en secundair). In paragraaf 2.3.1 van de Keur van AGV worden beperkingen van gebiedsactiviteiten gesteld. Het is onder andere verboden zonder watervergunning van het bestuur van het AGV de vorm, afmetingen of constructie van een watergang te veranderen. Er geldt een beschermingszone voor de oevertaluds van primaire wateren (5 m) en secundaire wateren (0,4 m). Benodigde watervergunningen moeten door de ontwikkelende partij bij het hoogheemraadschap AGV worden aangevraagd, dit kan via het OmgevingsLOket (OLO).

4.4 Advies plangebied waterkeringen en oevers Indien in het kader van de (her)ontwikkeling van het plangebied werkzaamheden plaatsvinden in de Keurzones, wordt aanbevolen in een vroege fase in overleg te treden met het bevoegd gezag (AGV/Waternet).

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 19 van 42

5 Grondwater 5.1 Grondwatermetingen Er zijn bij Waternet gegevens opgevraagd van peilbuizen in het plangebied [17]. De locaties van de peilbuizen zijn weergegeven in Figuur 5-1 en Figuur 5-2. De meetreeksen zijn in Bijlage 2 gepresenteerd. In Tabel 5-1 en Tabel 5-2 zijn de gemeten grondwaterstanden samengevat.

5.1.1 Freatisch grondwater

Figuur 5-1 Locaties freatische peilbuizen Waternet (blauw)

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 20 van 42

Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Tabel 5-1 Samenvatting van de freatische grondwaterstanden gemeten in peilbuizen in en rondom het plangebied Peilbuis

Van

Tot

H07074

12-02-1980

30-01-2020

125591

480177

H07167*

18-02-2009

30-01-2020

125704

H07116

26-03-1996

12-01-2017

125649

H07154

07-04-2005

15-04-2019

H07097

12-02-1980

30-01-2020

GHG

Ontwatering

(mNAP)

(m-mv)

-2,73

-3,8

-3,6

0,9

480260

-2,64

-3,0*

-2,7*

0,1*

480070

-2,99

-3,6

-3,2

0,2

125639

479969

-1,58

-3,0

-2,6

1,0

125882

480144

-2,39

-3,5

-3,2

0,8

*Een (structurele) meetfout kan hier niet worden uitgesloten, omdat volgens een enkele handmeting het grondwater boven het maaiveld is aangetroffen.

Er zijn in het plangebied drainagesystemen en oude riolen aanwezig die de freatische grondwaterstand kunnen beïnvloeden (zie paragraaf 5.2). Het huidige grondwatermeetnet van Waternet peilbuizen geven een variërend beeld van de grondwaterstand. Ter plaatse van het Abcouderpad is er een minimale ontwatering. De grondwaterstanden en de variatie daarvan komt nu onvoldoende naar voren op basis van de aanwezige Waternet peilbuizen. Voor advisering over grondwater (grondwatertoets) en maaiveldhoogtes in volgende fases van de (her)ontwikkeling van het plangebied is uitbreiding van het meetnetwerk nodig. In paragraaf 5.4 wordt hierop verder ingegaan.

Mv=maaiveld GG=gemiddelde Grondwaterstand 4 GHG=Gemiddelde Hoogste Grondwaterstand 3

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 21 van 42

Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

5.1.2 Stijghoogte watervoerend pakket

Figuur 5-2 Locaties van Waternet stijghoogtepeilbuizen met filters in eerste watervoerend pakket in de wijdere omgeving van het projectgebied en isohypsen van de stijghoogte in het eerste watervoerend pakket [18] Tabel 5-2: Samenvatting van de stijghoogte peilbuizen (Waternet) in de omgeving van het plangebied. Mv5

GG6

(mNAP)

-2,45

-3,3

Peilbuis

Afstand tot plangebied

Van

Tot

G070837II

1300 m ten noorden

13-03-2018

18-02-2020

125241

481396

H07140II

1100 m ten noordwesten

19-07-1999

29-01-2020

124344

480385

-3,28

-3,7

H08213II

900 m ten zuidoosten

15-09-2009

20-06-2018

126194

4794030

-1,39

-3,4

H08232II

1400 m ten oosten

09-04-2009

04-02-2020

127107

480698

-2,48

-3,4

De stijghoogte peilbuizen staan verspreid in de wijdere omgeving rond het projectgebied. Daarnaast zijn er ook isohypsen van de stijghoogte in het watervoerende pakket beschikbaar. De stijghoogte in het eerste watervoerende pakket in de omgeving van het plangebied wordt geschat rond NAP -3,5 m. Op basis van het verloop van de isohypsen is de te verwachten stroming in het Eerste Watervoerend Pakket (WVP1) in zuidwestelijke richting en bedraagt 4 tot 10 m/jaar [18]. In dit gebied is verder sprake van een evenwichtssituatie; de freatische grondwaterstand en de stijghoogte ontlopen elkaar vrijwel niet. Echter bij graafwerkzaamheden of bemalingen kan er wel kwel worden verwacht. Hierop wordt verder gegaan in paragraaf 5.5.

5 6

Mv=maaiveld GG=gemiddelde Grondwaterstand

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 22 van 42

5.2 Drainagesystemen In het plangebied ligt een rioolstelsel (gescheiden: HWA, DWA); deze is rond 1977 bij het ontwikkelen van de wijk aangelegd. Andere delen zijn rond 1997 en 2008 aangelegd. De oude (lekkende) riolen kunnen een drainerende werking op de grondwaterstanden hebben. Volgens de Waternetdatabase [17] is in het plangebied slechts op enkele locaties drainage aanwezig; naast de flat Huigenbos en onder de spoordijk op de Karspeldreef. De ligging van het drainagesysteem is weergegeven in Figuur 5-3. De drainage bij Huigenbos is aangelegd in 2008. De drainagesystemen moeten in stand blijven, omdat door verwijderen of beschadigen van de drainage de grondwaterstand kan stijgen. Tijdens het uitvoeren van werkzaamheden dient met mogelijke aanwezigheid van drainage rekening te worden gehouden.

Figuur 5-3 Drainagesysteem in en rond het plangebied [11]

Conform het huidige gemeentelijke beleid is het niet meer wenselijk om nieuwe drainage aan te leggen. Bij herontwikkeling wordt geadviseerd de benodigde ontwateringsdiepte bij voorkeur te realiseren door voldoende hoogte in het maaiveld aan te brengen en gebruik te maken van goed doorlatend materiaal.

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 23 van 42

5.3 Grondwaterverontreinigingen Binnen het plangebied zijn in NAZCA7 [13] geen gevallen van grondwaterverontreiniging geregistreerd. Indien er binnen het plangebied ernstige grondwaterverontreinigingen aanwezig zijn, zullen maatregelen nodig zijn om verspreiding van deze grondwaterverontreinigingen te voorkomen.

5.4 Aandachtspunten beleid grondwater bij herinrichting Conform het GRP2016-2021 [12] dient voor alle nieuwbouw in de eindsituatie te voldoen aan de gemeentelijke grondwaternorm.  Dit betekent voor kruipruimteloos bouwen een ontwateringsdiepte van minimaal 0,5 m t.o.v. een grondwaterstand die gedurende maximaal 5 aaneengesloten dagen met een herhalingstijd van 1x/2 jaar overschreden wordt.  Voor bouwen met kruipruimtes geldt een ontwateringsnorm van minimaal 0,9 m t.o.v. de maatgevend hoge grondwaterstand. Aanvullend hierop:  kunnen beheerders van kabels, leidingen, wegen, sporen en openbaar groen aanvullende eisen hebben voor de aanwezige ontwatering (=afstand tussen grondwater en maaiveld)  acht de gemeente Amsterdam voor de aanplant van bomen een ontwateringsdiepte van minimaal 0,9 m t.o.v. de GHG wenselijk, zie Figuur 5-4. Dit beleid wordt volgens de planning na 2021 aangepast om uniform 0,9 m ontwateringsnorm te hebben, waarmee de bovenstaande 0,5 m voor kruipruimteloos bouwen zou komen te vervallen.

- NAZCA is de digitale kaart met informatie over de bodem in de gemeente Amsterdam, ontwikkeld door Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 24 van 42

Maaiveld Ontwatering (min. 0,9 m t.o.v. GHG)

GHG

Figuur 5-4 Schematische weergave van ontwateringsdiepte t.o.v. maaiveld en GHG.

Als de nieuw te ontwikkelen kavels niet voldoen aan de gemeentelijke grondwaternorm dient het maaiveld bij voorkeur te worden opgehoogd met goed doorlatend zand bij het bouwrijp maken van het terrein. De beste resultaten worden bereikt bij integrale ophoging van het gehele gebied. Indien (integrale) ophoging niet mogelijk is, bijvoorbeeld omdat bestaande aangrenzende gebouwen gehandhaafd blijven, heeft conform gemeentelijk beleid GRP2016-2021 aanleg van extra oppervlaktewater de voorkeur boven drainage [12]. Aanleg van oppervlaktewater zal echter voor een ontwikkelaar in veel gevallen niet realiseerbaar zijn. In sommige gevallen is niet te vermijden dat drainage wordt toegepast om aan de grondwaternorm te voldoen. In dat geval dient de drainage robuust te worden uitgevoerd; dat wil zeggen dat de drainage bij voorkeur zo ontworpen wordt dat deze niet periodiek droogvalt (wat kan leiden tot verstopping door ijzeroxidatie).De drainage dient te worden omhuld door een koffer van goed doorlatend materiaal (grind of drainagezand) met geotextielomhulling (geweven, poriegrootte >300 mµ) om ingroei van wortels tegen te gaan. De grondwaterzorgplicht vereist dat ontwikkelingen in het plangebied zowel tijdens uitvoering als in de eindsituatie geen verslechtering van de grondwatersituatie mogen veroorzaken, ook niet voor naastgelegen gebieden.

Een verslechtering in de eindsituatie kan bijvoorbeeld ontstaan door grote nieuwe ondergrondse obstructies zoals ondergrondse parkeergarages, tunnels, ondoorlatende damwanden of ondoorlatende kadeconstructies die de grondwaterstroming blokkeren. In ongunstige gevallen kunnen deze blokkades leiden tot grondwateroverlast (vernatting en plasvorming aan maaiveld, overlast voor bomen) of grondwateronderlast. De invloed op het grondwatersysteem van nieuwe ondergrondse ontwikkelingen (zoals

Investeringsnota H-midden - Bijlagen

Gemeente Amsterdam Quickscan water H-buurt Midden Inventarisatie, aandachtspunten en advies bij haalbaarheidsonderzoek

Versie 1 31 maart 2020 2020-1000039 Pagina 25 van 42

parkeerkelders en damwanden) en wijzigingen in het oppervlaktewatersysteem dient daarom te worden onderbouwd met berekeningen (modelsimulaties). Daarnaast dienen ontwikkelaars ook rekening te houden met de grondwatersituatie in binnentuinen, waar vanwege kelderbouw risico kan ontstaan op ingesloten grondwater en grondwateroverlast. Als onderdeel van de waterparagraaf in het bestemmingsplan en bij de aanvraag van watervergunningen voor nieuwe ondergrondse constructies dient om die reden een grondwatertoets te worden uitgevoerd waarin het cumulatieve effect van alle ontwikkelingen wordt meegenomen. Indien nieuwe ontwikkelingen negatieve invloed hebben op het grondwatersysteem, of risico’s veroorzaken voor de omgeving, moeten mitigerende maatregelen worden toegepast. Te denken valt dan aan het realiseren van grondverbetering naast- en onder ondergrondse parkeergarages en/of het aanbrengen van perforaties in ondergrondse damwanden. De gemeente kan er ook voor kiezen om restricties aan ondergronds bouwen op te leggen in het bestemmingsplan. Aanleg, demping of wijziging van watergangen kan grote veranderingen van de grondwaterstand in de omgeving tot gevolg hebben. Verhoging van de grondwaterstand kan leiden tot opkruipend vocht in kruipruimten en souterrains, natte tuinen en water op straat.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10469598/1