251112 DEF rapport Verwey 324330_Wet-inburgering-2021-in-uitvoering.pdf

Klantbegeleiders vinden het uitdagend om te sturen op een duale invulling van de B1-route, waar – met uitzondering van KNM, PVT en MAP - géén sprake is van een voorgeschreven verplichte invulling van participatie vanuit de WI2021. Omdat een passend taalaanbod niet altijd beschikbaar is (bijvoorbeeld taallessen in het weekend, of online), is het combineren van taallessen en participatieactiviteiten of betaald werk soms niet, of lastig te realiseren. Daarnaast blijkt het uitdagend en tijdsintensief om ‘participatieplekken’ te vinden (bij maatschappelijke organisaties of werkgevers) waar statushouders die de Nederlandse taal nog niet (goed) beheersen, terecht kunnen. Ook randvoorwaarden voor een duale invulling van de inburgering, zoals kinderopvang, zijn niet altijd flexibel te organiseren. Geïnterviewde statushouders in de B1-route geven vaak de voorkeur aan een volgtijdelijke invulling. Men wil eerst binnen de termijn voldoen aan de inburgeringsplicht en zich dan – als men voldoende Nederlands heeft geleerd – betaald werk zoeken. In de onderwijsroute zijn op participatie gerichte activiteiten (zoals studieloopbaanbegeleiding) vast onderdeel van het taalschakeltraject. De Z-route omvat naast taal, ook de verplichting om 800 uur ‘participatie’ te maken.

Deze uren worden deels door bijeenkomsten en deels door individuele participatie activiteiten (in de eigen buurt, vrijwilligerswerk, etc.) ingevuld. Deelnemers aan de Z-route geven overigens aan dat zij buiten de lessen en bijeenkomsten weinig Nederlands spreken. En dat het combineren van taallessen en participatie (te) belastend kan zijn, of dat zij liever hun tijd zouden besteden aan betaald werk. Dedicated klantbegeleiders van gezinsmigranten constateren dat een flink deel van de gezinsmigranten tijdens de inburgering betaald werk heeft. Door te werken kunnen inburgeraars snel vorderingen maken bij het leren van Nederlands. Daarvoor is het wel van belang dat er op de werkvloer gelegenheid is om Nederlands te spreken. Dit is echter lang niet altijd het geval.

84

Het hebben van betaald werk kan dan op gespannen voet staan met verplichtingen in de Wet inburgering. In voortgangsgesprekken staan klantbegeleiders met (werkende) gezinsmigranten stil bij (een gebrek aan) vordering. Naar eigen zeggen is het tot nu toe niet vaak nodig geweest om een waarschuwing of sanctie op te leggen. Kwaliteit Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het waarborgen van een kwalitatief hoogwaardig inburgeringsaanbod. Zij bepalen kwaliteitscriteria en houden toezicht op de kwaliteit van het aanbod. Gezinsmigranten dragen zelf de kosten van de inburgering. Gemeenten kunnen hen adviseren over de keuze voor een kwalitatief goed taalaanbod.

Ons onderzoek was niet gericht op het in beeld brengen van de kwaliteit van het inburgeringsaanbod, maar van de ervaringen hieromtrent. Als we kijken naar de kwaliteit van de begeleiding door klantbegeleiders en de consulenten maatschappelijke begeleiding, dan constateren we dat hierin door de gemeente Amsterdam veel wordt geïnvesteerd. Zoals gezegd hebben de klantbegeleiders een lagere caseload en mogen zij bovendien tot drie maanden na de afronding van de inburgering waar nodig begeleiding bieden. In Amsterdam is gedurende de hele inburgeringstermijn maatschappelijke begeleiding beschikbaar, uitgevoerd door vaste, betaalde krachten. Zoals we hierboven al aangaven, worden deze zaken door statushouders herkend en positief gewaardeerd. Het ontbreken van de inzet van tolken bij (de start van) de begeleiding, wachttijden en personeelsverloop- en wisselingen zetten deze waardering in sommige gevallen onder druk. De ervaren kwaliteit van het inburgeringsaanbod varieert per route en aanbieder. De onderwijsroute, uitgevoerd door de VU en HvA, wordt door zowel professionals als statushouders als intensief maar hoogwaardig ervaren. De B1 mbo route kent een goede doorstroom naar het mbo, maar deelnemers zijn kritisch over de kwaliteit van de taallessen. In de B1-route zijn er zorgen over het lage tempo en de beperkte lesuren.

Ook heerst er bij statushouders ontevredenheid over verschillen in samenstelling (naar niveau) van de taalklassen. In de Z-route wordt de begeleiding als waardevol ervaren, maar is het taalniveau voor veel deelnemers te hoog en de belasting te zwaar. De inzet van professionele docenten, mentoren en participatiecoaches draagt bij aan de kwaliteit, maar personele wisselingen en beperkte afstemming tussen aanbieders vormen aandachtspunten.

Klantbegeleiders voor gezinsmigranten helpen gezinsmigranten bij het maken van keuzes voor gebruik van, of deelname aan het formele en informele taalaanbod in de stad. Zij verwijzen naar taalaanbieders die het Kwaliteitsconvenant Taal en Inburgering hebben ondertekend. De gemeente Amsterdam heeft in 2018 dit convenant ontwikkeld om in samenwerking met taalscholen in de stad de kwaliteit van het inburgeringsaanbod te borgen en waar nodig te verbeteren. In de praktijk blijken gezinsmigranten vaak voor informeel aanbod of niet-aangesloten taalaanbieders te kiezen vanwege de kosten en/of persoonlijke omstandigheden.

6.2.

Aanbevelingen

De uitvoering van de Wi2021 in Amsterdam is constant in ontwikkeling. Veel ervaringen van inburgeraars en betrokken professionals van de gemeente en samenwerkingspartners zijn positief. Er is veel draagvlak voor de uitgangspunten en uitvoering van de Amsterdamse Aanpak Statushouders en Inburgering en de regierol van de gemeente op de inburgeringsmarkt en de inburgeringstrajecten. De stevige inzet op persoonsgerichte en intensieve begeleiding van met name statushouders springt in het oog. En de vier leerroutes bieden inburgeraars veel kansen om in te burgeren op een manier die bij hen past en hen de beste kansen biedt om snel mee te doen in de samenleving. Toch zijn er ook kansen om de dienstverlening door gemeente en de invulling en uitvoering van de leerroutes te verbeteren. Hieronder doen we aanbevelingen hiervoor. Daarnaast merken we op dat er knelpunten zijn die op landelijk niveau aandacht behoeven. Het gaat bijvoorbeeld over de impact van de krapte op de woningmarkt en in de kinderopvang op de inburgering. Ook bepaalt het Rijk mede de beleidsruimte voor maatwerk en de hoogte van het budget voor inburgering. Monitoren en sturen „ De gemeente Amsterdam wil de Wi2021 benutten om de kansen van inburgeraars te vergroten.

Zicht op de voortgang en resultaten van de gemeentelijke inzet, die van samenwerkingspartners en opdrachtnemers en van inburgeraars is van belang om gericht te kunnen sturen op het realiseren van deze ambitie. Breng (tussen)opbrengsten en resultaten (beter) in beeld, bijvoorbeeld als het gaat om wachttijden voor inburgeraars bij diverse onderdelen van het inburgeringsaanbod, de toegankelijkheid en het gebruik van inburgeringsaanbod en de mate waarin de gekozen leerroute aansluit bij behoeften, ambities en de leefwereld van inburgeraars.

85

Vroege start „ Een grote groep statushouders die in afwachting is van huisvesting in Amsterdam, neemt om verschillende reden niet deel aan de Vroege start. Voor statushouders in azc’s buiten de stad zijn er praktische belemmeringen, met name de (reis)afstand. Voor statushouders in Amsterdamse COA locaties geldt dit niet. Inventariseer hoeveel statushouders in Amsterdamse azc’s deelnemen aan de Vroege start en wat statushouders in Amsterdamse azc locaties ervan weerhoudt om deel te nemen. „ Ga samen met partners (waaronder COA en taalaanbieders) na of, en hoe belemmeringen kunnen worden weggenomen. Denk ook aan randvoorwaarden, zoals kinderopvangmogelijkheden en studieruimtes (bij de taalaanbieder). Financieel ontzorgen „ Pas bij het inhouden van de vaste lasten op de uitkering vaker maatwerk toe binnen de (wettelijke) ruimte die hiervoor is. Niet iedere statushouder behoeft geheel ‘ontzorgd’ te worden. Zorg ervoor dat klantbegeleiders goed op de hoogte zijn van de afspraken die inkomensconsulenten hierover maken met statushouders, zodat zij dit in hun begeleiding kunnen meenemen en waar nodig contact kunnen opnemen met een inkomensconsulent. „ Overweeg bij statushouders die dat nodig hebben om het ontzorgen ‘uit te faseren’. Dus gedurende een aantal maanden statushouders steeds meer ‘zelf’ laten regelen en monitoren of het goed gaat.

Heb daarbij oog voor bekende risico’s bij de overdracht, zoals langs elkaar heenlopende bij- en afschrijvingen en het aflossen van het gemeentelijk krediet. „ Maak duidelijk dat deelname aan de module Geldzaken verplicht is, zowel in het PIP, als in de Participatiewet-beschikking en volg afspraken hieromtrent op. „ Bespreek met de Buurtteams hoe communicatie over en werving rondom de module Geldzaken verbeterd kan worden. „ Creëer zoveel mogelijk uniforme taalgroepen voor de module Geldzaken. Het is wenselijk dat deelnemers deze module vroeg in het inburgeringstraject (bij voorkeur tijdens de periode van het ontzorgen) volgen. Zij zijn dan nog niet lang bezig met het leren van Nederlands. Zet daarom een tolk of trainer in de eigen taal in. „ Laat Buurtteam budgetadviesgesprekken voeren met statushouders aan de hand van ‘life events’, zoals gezinshereniging, geboorte, overlijden, werken, uitstroom uit de uitkeringen, etc.

Taalstart „ Er bestaan verschillende beelden over (de doelen van) de Taalstart. Bespreek met de aanbieder en met klantbegeleiders hoe de voorlichting en communicatie over het traject richting statushouders (en eventueel klantbegeleiders) verbeterd kan worden. „ Voor statushouders die al werken of de taal al spreken is een zogenaamde ‘versnelde intake’ van een halve dag beschikbaar. Overweeg om de criteria voor deelname aan de intake te verruimen, zodat ook statushouders die al een duidelijk beeld hebben van hun mogelijkheden en keuze voor een leerroute, hieraan deel kunnen nemen. „ Ondanks de indeling in groepen (naar leerniveau) ervaren deelnemers dat de lessen voor hen te langzaam, of juist te snel gaan. Bespreek met de aanbieder hoe lessen nog beter kunnen aansluiten, bijvoorbeeld door de inzet van tolken, of trainers eigen taal. Let daarbij op de behoefte van kleinere taalgroepen. „ De aanbieder stelt op basis van de Taalstart (inclusief de leerbaarheidstoets) een advies voor de leerroute op. Inventariseer hoe het advies door klantbegeleiders wordt gebruikt bij de keuze voor de leerroute en door de taalaanbieders en welke eventuele aandachtspunten er zijn. „ Deelnemers aan de Taalstart maken vaak na een periode van inactiviteit een start met het leren van Nederlands. Streef naar een snelle, directe doorstroom vanuit de Taalstart naar de taallessen in de leerroute.

Begeleiding van statushouders (door klantbegeleiders en consulenten maatschappelijke begeleiding) „ Breng in beeld wat actuele wachttijden zijn bij het toewijzen van een klantbegeleider of een consulent maatschappelijke begeleiding en informeer statushouders hierover, zodat zij weten waar zij aan toe zijn. Formuleer concrete streeftermijnen en monitor of deze worden behaald. „ Investeer in een voldoende groot en stabiel personeelsbestand. Organiseer intervisiemomenten en een uitgebreide inwerkperiode. „ Zorg voor continuïteit in de begeleiding bij vertrek of uitval van klantbegeleiders en consulenten. „ Zorg voor voldoende mogelijkheden om statushouders (vooral in de beginperiode) in de eigen taal te begeleiden. Heb daarbij aandacht voor kleinere taalgroepen van (mogelijk kwetsbare) statushouders.

86

Combineren van inburgeren met participatie-activiteiten of werken „ Onderzoek met klantbegeleiders welke behoeftes er zijn bij (werkende) statushouders als het gaat om flexibel taalaanbod in de avonduren, weekend, of online. Neem hierin mee wat (praktische) belemmeringen zijn om aan dergelijk aanbod deel te nemen. „ Experimenteer met inburgeringaanbod dat mogelijk beter aansluit op de wens van veel statushouders om éérst te investeren in het leren van de taal om vervolgens werk te zoeken. Bijvoorbeeld door het aanbieden van méér lesuren in het eerste (half) jaar van de inburgering. „ Breng in beeld wanneer een gebrek aan passende kinderopvang een obstakel is en zet actief in op het realiseren van méér plekken voor statushouders die aan het inburgeren zijn. „ Verken of, en hoe het ‘Afwegingskader inburgering en werk’ wordt gebruikt door klantbegeleiders. Organiseer (intervisie)bijeenkomsten gericht op het uitwisselen van ervaringen en good practices (bij het wegnemen of verminderen van obstakels). „ Het streven is dat statushouders gebruik kunnen maken van informeel taalaanbod (in de eigen buurt of wijk). Breng in de begeleiding mogelijkheden hiertoe actiever onder de aandacht en inventariseer eventuele belemmeringen voor deelname. De leerroutes „ Werk met aanbieders samen om wachttijden voor instroom in de leerroute zo veel mogelijk te voorkómen.

„ Verhelder met aanbieders het doel van de oriëntatiefase en bespreek welke mate van flexibiliteit van aanbieders wordt verwacht, bijvoorbeeld ten aanzien van het opnieuw indelen van klassen tijdens, of na deze fase. „ Maak mogelijk dat statushouders zo veel mogelijk de oriëntatiefase volgen bij de aanbieder van de gekozen route. „ Het is de bedoeling dat het PVT en de MAP in de oriëntatiefase worden doorlopen. Hiervoor is een bepaalde mate van beheersing van de Nederlandse taal vereist. Bespreek met aanbieders wat er nodig is (tolken, of trainers eigen taal) om deze onderdelen vroegtijdig en effectief te kunnen aanbieden, of besluit deze onderdelen later in het traject aan te bieden. „ Voor het monitoren van de voortgang in de B1-route is een afschaal-signaleringsproces ingericht, zodat tijdig kan worden besloten of afschalen naar A2, of wijzigen naar de Z-route nodig is. Maak met de taalaanbieder heldere afspraken over uitvoering van en samenwerking rondom dit proces.

Gezinsmigranten „ Breng in beeld wat actuele wachttijden zijn bij het toewijzen van een klantbegeleider en informeer gezinsmigranten hierover, zodat zij weten waar zij aan toe zijn. Formuleer concrete streeftermijnen en monitor of deze worden behaald. „ Investeer in een voldoende groot en stabiel personeelsbestand. „ Overweeg om voorafgaand aan de Brede intake welkomstbijeenkomsten (in diverse talen) te organiseren, zodat gezinsmigranten beter op de hoogte zijn wat de verplichting tot inburgeren inhoudt en wat van hen wordt verwacht. „ Ontwikkel een duidelijke en eenvoudige handleiding voor/gericht op gezinsmigranten. Geef stap-voor-stap uitleg over de inhoud, en waar en hoe ze betrouwbare informatie kunnen vinden over PVT, MAP en inburgering. Maak de handleiding geschikt voor mensen met beperkte digitale vaardigheden, zodat zij gemakkelijk weten welke stappen ze moeten nemen. Licht deze handreiking toe en deel deze uit op een welkomstbijeenkomst. „ De aanbieder van het PVT en de MAP vraagt deelnemers naar hun voorkeurstaal voor deze trainingen. Verken in plaats daarvan welke talen mensen spreken, zodat onnodige wachttijden (rondom het samenstellen van homogene taalgroepen) worden voorkómen. „ Breng in beeld of en waarom gezinsmigranten (geen) gebruik maken van taalaanbieders in het Kwaliteitsconvenant Inburgering en Taal.

Bespreek met (deze) taalaanbieders of en hoe toegankelijkheid en deelname zou kunnen worden vergroot. „ Zet in op kwalitatief goede onlinelessen, inventariseer/onderzoek het bestaande aanbod en maak afspraken met aanbieders hiervan. Geef gezinsmigranten een checklist waarop zij kunnen letten bij de keuze voor online taalaanbod. „ Organiseer als gemeente– bijvoorbeeld aansluitend aan een bijeenkomst in het kader van het PVT of de MAP – een evaluatiemoment om eventuele knelpunten of omissies in de dienstverlening die breder leven onder gezinsmigranten, in beeld te brengen.

87

Aanbevelingen voor toekomstige aanbestedingen „ Continueer de goede samenwerking met samenwerkings- en contractpartners en blijf ook tussentijds gezamenlijk zoeken naar oplossingen voor onvoorziene knelpunten. Zorg er gezamenlijk voor dat quick wins snel worden doorgevoerd. „ Voorkóm dubbele ‘intakes’ en maak AVG proof afspraken over delen van informatie. „ Identificeer waar risico’s op vertraging zitten bij de (start van de) leerroutes en maak gerichte afspraken met aanbieders om deze zoveel mogelijk te voorkómen. „ Ontwikkel een afwegingskader als keuzes moeten worden gemaakt ten aanzien van snel starten met taalles versus de wens om homogene klassen samen te stellen. „ Maak – op basis van de ervaringen die in aanbestedingen zijn opgedaan – heldere afspraken over volume en kwaliteit van lessen en trainingen en definieer wie wanneer risico’s draagt als beoogde resultaten (niet in z’n geheel) worden bereikt. „ Zorg voor heldere afspraken en instructies voor samenwerkingspartners als het gaat om het monitoren van de voortgang van statushouders, zodat tijdig kan worden bijgestuurd. „ Betrek statushouders bij het opstellen van voor hen relevante onderdelen van nieuwe aanbestedingen. Dit kan door advies te vragen aan de Klankbordgroep Statushouders, maar ook in periodieke peilingen, bijvoorbeeld door het organiseren van evaluatie-momenten, gekoppeld aan lessen of trainingen.

88

Bijlage 1 Methodologische verantwoording In het onderzoek hebben we gebruik gemaakt van verschillende onderzoeksmethoden die ons in staat hebben gesteld om tezamen, vanuit meerdere invalshoeken, gericht antwoord op de vragen te geven. In deze bijlagen beschrijven we welke methoden we hebben toegepast, welke analyses we hebben gemaakt en (kenmerken van) de in het onderzoek betrokken respondenten. Document- en literatuurstudie In fase 1 hebben we een document- en literatuurstudie gedaan. Hiervan was het doel i) de weten regelgeving en de uitvoeringspraktijk van de Wi2021 in kaart brengen, ii) inventariseren welke ervaringen de afgelopen jaren zijn opgedaan met het begeleiden van inburgeringsplichtige statushouders en gezinsmigranten onder de Wi2021, en iii) hoe de gemeente Amsterdam uitvoering geeft aan de Wi2021. Hiervoor bestudeerden we relevante wet- en regelgeving, uitvoeringsonderzoeken over de Wi2021 en beleidsdocumenten, subsidieaanvragen en raadsinformatiebrieven van de gemeente Amsterdam. Dit bood een eerste inzicht in hoe de inburgering onder Wi2021 en in Amsterdam is ingericht. Daarnaast hebben we cijfermatige data geanalyseerd. Hier hebben we onder andere gekeken naar (achterstanden in) de taakstelling, de fase in de inburgering en afgeronde inburgeringstrajecten.

Ook gebruikten we bevindingen uit de documentstudie en de cijfermatige data om topiclijsten op te stellen voor groepsinterviews met beleidsambtenaren, (uitvoerende) professionals van de gemeente en professionals bij andere organisaties die betrokken zijn bij de uitvoering van de Wi2021 in Amsterdam. Verder gebruikten we de klantreizen van de gemeente Amsterdam om groepsinterviews in te delen. Aan het einde van fase 1 werd de voortgang met de begeleidingscommissie besproken en feedback gegeven die we verwerken in onze definitieve onderzoeksinstrumenten. Interviews professionals In fase 2 werden de interviews uitgevoerd. We hebben dertien interviews uitgevoerd met 55 professionals die betrokken zijn bij de Wi2021 in Amsterdam. De gemeente Amsterdam heeft hiervoor de contactgegevens aangedragen. We spraken de beleidsambtenaren en uitvoerend professionals per functie; hierdoor wisselde het aantal mensen per interview. Dit betrof bij de gemeente een interview met 1) beleidsambtenaren, 2) klantbegeleiders statushouders, 3) klantbegeleiders

gezinsmigranten, 4) medewerkers betrokken bij het financieel ontzorgen, en 5) medewerkers betrokken bij het zoeken naar werk. Daarnaast interviewen we 6) professionals van Danner & Danner betrokken bij de taalstart, 7) professionals van VluchtelingenWerk Nederland betrokken bij maatschappelijke begeleiding, 8) professionals van VluchtelingenWerk Nederland, NewBees en NLtraining betrokken bij de Z-route, 9) professionals van Hogeschool van Amsterdam (HvA) en de Vrije Universiteit (VU) betrokken bij de onderwijsroute, 10) professionals van NLtraining betrokken bij de B1-route, 11) professionals van TopTaal en Regionaal Opleidingencentrum Amsterdam (ROCvA) betrokken bij B1 MBO route, 12) professionals van Sosytraining betrokken bij de MAP en PVT van gezinsmigranten. Ook hebben we één interview met 13) professionals van COA en beleidsambtenaren van de gemeente Amsterdam over de Vroege Start gehouden. De interviews duurden ongeveer anderhalf uur. De interviews richtten zich op de implementatie en uitvoering van de Wi2021. In deze interviews kwamen verschillende onderdelen van de Wi2021 naar voren. We gingen dieper in op het verloop van de uitvoering en het behalen van de subdoelen uit de beleidstheorie. Ook bespraken we de samenwerking met de partners en eventuele knelpunten en werkzame elementen.

Met beleidsambtenaren focusten we op hoe ze de Wi2021 hebben vertaald naar concrete uitvoeringsprocessen en afspraken met uitvoerende organisaties. Met uitvoerende professionals van de gemeente en overige organisaties focusten we op de onderdelen van de Wi2021 waarbij ze betrokken zijn. Tabel B.1

Overzicht interview-deelnemers professionals

Interview

Organisatie

Functie

Financieel ontzorgen

Gemeente Buurtteam

„ „ „

Coördinator instroomteam gemeente Uitvoeringsexpert gemeente met portefeuille financiële zelfredzaamheid Medewerker afdeling armoedebestrijding gemeente die overdracht financieel ontzorgen naar afdeling inkomen begeleidt Schuldhulpverlener buurtteam

Maatschappelijke begeleiding

VluchtelingenWerk

„ „ „

Twee consulenten maatschappelijke begeleiding Leidinggevende consulent Regiomanager regio Amsterdam

Taalstart

Danner & Danner

„ „

2 coördinatoren die ook lesgeven 1 regiomanager met Taalstart als project

Vroege Start

Gemeente COA

„

Beleidsadviseur afdeling inburgering en taal van de gemeente met portefeuille Vroege Start Casemanager participatie die Vroege Start regelt vanuit het COA

Gemeente

„ „

Klantbegeleiders gezinsmigranten

„

3 klantbegeleiders 1 teammanager

89

Interview

Organisatie

Functie

MAP en PVT gezinsmigranten

Sosytraining

„ „

Docent Coordinator MAP and PVT

Klantbegeleiders statushouders

Gemeente

„ „

3 klantbegeleiders 1 teammanager

B1-route

NLtraining

„ „ „

2 docenten, waarvan 1 die in Amstelveen werkt 1 Projectleider 1 Onderwijsadviseur

B1 MBO route

TopTaal ROC van Amsterdam

„ „ „ „

Team inhoud (lesmethodes) TopTaal Kwaliteitsmanager (keumerken, aanbestedingen) TopTaal Contactbeheerder ROCvA Docent ROCvA

Onderwijsroute

Vrije Universiteit Hogeschool van Amsterdam

„ „ „ „

Docent wiskunde en afdelingshoofd VASVU Opleidingsdirecteur taalschakeltraject VU Afdelingshoofd studentenzaken HvA NT2 docent HvA

Z-route

VluchtelingenWerk NLtraining NewBees

„ „ „ „ „ „

Onderwijsadviseur NLtraining 2 Docenten NLtraining Projectleider NLtraining Matcher NewBees Teamleider VluchtelingenWerk Projectleider arbeidsparticipatie VluchtelingenWerk

„

2 uitvoeringsexperts. Eén met de portefeuille gezinsmigranten en onderwijsroute, en de ander met B1 mbo en financiële redzaamheid 4 beleidsadviseurs (Z-route, B1 en B1 mbo, Vroege Start en gezinsmigranten, onderwijsroute) 1 Strategisch beleidsadviseur en coördinator beleidskern inburgering

Beleid

Gemeente

„ „ Werk

Gemeente

„ „ „ „ „ „ „

Teammanager afdeling Inburgeraar en Taal Beleidsadviseur Regionale verbinder Projectleider Startbanen Senior accountmanager Projectleider programma migratie, asiel en ongedocumenteerden

Interviews statushouders en gezinsmigranten De werving van personen en het houden van de interviews met de statushouders en gezinsmigranten is uitbesteed aan Migration Inc. Migration Inc. is een organisatie die gespecialiseerd is in migratie-, integratie- en diversiteitsvraagstukken en het voeren van groepsinterviews. Migration Inc. heeft een aantal interculturele specialisten (waaronder interculturele specialisten die zelf als nieuwkomer hun weg in Nederland hebben gevonden) met een onderzoeksachtergrond. Naast het netwerk van Migration Inc. zijn er respondenten voornamelijk geworven via de organisaties die betrokken zijn bij de inburgering in Amsterdam. Medewerkers van Migration Inc. zijn bij deze organisaties langsgegaan om mensen te werven. Dit was een goede vorm, omdat dit het mogelijk maakt om statushouders en gezinsmigranten die specifiek in Amsterdam inburgeren. Hierbij heeft de gemeente een faciliterende rol gespeeld in het contact met deze uitvoeringsorganisaties en het mogelijk maken van wervingen bij PVT-bijeenkomsten. Bij de werving is ook rekening gehouden met de vertegenwoordiging van de diverse achtergronden van de deelnemer op basis van verschillende kenmerken: land van herkomst, gender, leeftijd, fase in inburgeringstraject en leerroute. Migration Inc.

heeft interviews met 50 statushouders en zestien gezinsmigranten gehouden in groepsgesprekken van twee tot negen respondenten. Deze interviews zijn uitgevoerd door Migration Inc., omdat zij dit in eigen taal kunnen verzorgen, de culturele achtergrond kennen, de interviewers als statushouder of gezinsmigrant ervaringsdeskundig zijn. Deze aspecten faciliteerden cultuur sensitieve interviews en een veilige aanvoelende omgeving. De meeste interviews vonden face-to face plaat (elf). Drie interviews hebben online plaatsgevonden. We hebben groepen gemaakt van inburgeraars die zich in diverse stadia van de inburgering in één van de vier leerroutes bevonden. In de interviews vroeg Migration Inc. chronologisch de ervaringen met de verschillende onderdelen van de inburgering uit. Ze waren ingedeeld op basis van een klantreis, omdat de chronologische insteek van deze methode de (groeps)interviews een heldere structuur geeft en verheldert van welk inburgeringsaanbod men gebruik maakt.

90

Tabel B.2

Overzicht interview-deelnemers professionals

Nr. Type inburgeraar

Geslacht Leeftijd

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39

M M M M V V M M M V M M V M M M M V V V V V M V M M M V V V M M V V V V V M M

Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder

20-25 35-40 35-40 30-35 45-50 45-50 50-55 35-40 35-40 45-50 50-55 30-35 25-30 25-30 50-55 30-35 25-30 40-45 50-55 55+ 55+ 55+ 55+ 35-40 55+ 55+ 55+ 45-50 35-40 30-35 30-35 30-35 30-35 30-35 20-25 30-35 25-30 20-25 30-35

Land van herkomst Syrië Syrië Yemen Yemen Eritrea Eritrea Eritrea Yemen Iran Turkije Turkije Syrië Afghanistan Syrië Syrië Syrië Syrië Syrië Syrië Syrië Syrië Palestina/Syrië Syrië Syrië Eritrea Palestina/Libanon Eritrea Eritrea Eritrea Turkije Turkije Turkije Turkije Turkije Yemen Yemen Eritrea Syrië Syrië

Leerroute

Hoe lang bezig

Taalstart Taalstart Taalstart Taalstart Z-route Z-route Z-route B1-route B1-route B1-route B1-route B1-route B1-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route Z-route B1-route versneld B1-route versneld B1-route versneld B1-route versneld B1-route versneld B1 mbo route B1 mbo route B1 mbo route B1 mbo route B1 mbo route

1 maand 1 maand 1 maand 1 maand 1 maand 2 weken 2 weken Ca 24 maanden Ca 24 maanden Ca 30 maanden Ca 24 maanden Ca 24 maanden Ca 24 maanden Ca 7 maanden Ca 30 maanden Ca 12 maanden Ca 12 maanden Ca 10 maanden Ca 12 maanden Ca 12 maanden Ca 24 maanden Ca 24 maanden Ca 28 maanden Ca 36 maanden Ca 36 maanden Ca 28 maanden Ca 24 maanden Ca 24 maanden Ca 24 maanden 2 maanden 20 maanden 12 maanden 5 maanden 12 maanden 12 tot 18 12 maanden Ca 10 maanden Ca 12 maanden 12 maanden

Nr. Type inburgeraar

Geslacht Leeftijd

Leerroute

Hoe lang bezig

20-25 25-30 20-25 40-45 36-40 20-25 20-25 20-25 20-25 20-25 30-35 25-30 50-55 35-40 35-40 25-30 35-40 25-30

Land van herkomst Soedan Syrië Syrië Syrië Syrië Syrië Syrië Syrië Turkije Syrië Marokko Rusland Marokko Tunesië Brazilië Pakistan Egypte Ghana

40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57

Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Statushouder Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant

V V V M M V V M M M V V V V V V V V

B1 mbo route B1 mbo route B1 mbo route Onderwijsroute Onderwijsroute Onderwijsroute Onderwijsroute Onderwijsroute Onderwijsroute Onderwijsroute B1-route B1-route Z-route Z-route B1-route B1-route B1-route B1-route

Ca 10 maanden Ca 10 maanden 12 tot 18 4 maanden 16 maanden 24 maanden 20 maanden 27 maanden 13 maanden 19 maanden Ca 24 maanden Ca 18 maanden Ca 12 maanden Ca 15 maanden 10 maanden 4 maanden 36 maanden minder dan 1 maand

58 59 60 61 62 63 64 65 66

Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant Gezinsmigrant

M V V V V M V V M

50-55 25-30 30-35 25-30 25-30 35-40 35-40 30-35 40-45

China India Verenigde Staten Marokko Syrië Ghana Mexico Servië Iran

B1-route B1-route B1-route B1-route B1-route B1-route B1-route B1-route Nog niet bekend

1 maand 2 maanden 8 maanden 6 maanden Ca 24 maanden Ca 12-18 maanden Ca 24 maanden Ca 15 maanden Nog niet gestart

Rapporteren Na de afronding van de dataverzameling voerden we een grondige analyse uit waarbij methode- en datatriangulatie plaatsvindt. Dit ging om het samenbrengen en zorgvuldig afwegen van verschillende databronnen. We begonnen met het systematisch in kaart brengen van de bevindingen uit de documentenstudie. Hierna analyseerden we de interviews van de professionals en inburgeraars. Op basis hiervan stelden we een conceptrapport op. Ook schreven we onze conclusies en aanbevelingen uit. Dit conceptrapport bespraken we met de opdrachtgever en begeleidingscommissie.

91

Bijlage 2 Klantreizen

92

Uw inburgering in Amsterdam Statushouders B1-route & B1-route mbo

Start begeleiding gemeente

Brede intake 10 weken

AZC

Oriëntatieklas 3 tot 6 maanden

Uitnodiging klantbegeleider

U ontmoet uw klantbegeleider

Taalstart max 6 weken

1

2

3

Afspraak met uw klantbegeleider over uw inburgeringsroute

Einde taalstart: u krijgt een eindrapportage

Contact met uw klantbegeleider: Hoe gaat het met u?

6

5

4

Intake B1-route

Start met taallessen

U volgt themalessen en trainingen

7

8

9

Einde oriëntatieklas: U maakt een persoonlijk plan

U onderzoekt of u een beroepsopleiding (mbo) wil en kan volgen

12

11

10

De module Arbeidsmarkt en Participatie

KEUZE

B1-route

Persoonlijk inburgeringstraject

U volgt een inburgeringstraject dat past bij wat u wil en kan

B1-route mbo

13b

13b 14b

14b

U volgt de module Kennis Naast de van de Nederlandse taallessen doet u Maatschappij (KNM) (vrijwilligers)werk en het Participatieof bereidt u verklaringstraject (PVT) zich voor op een opleiding U bent klaar met uw inburgering

Fase 2: U combineert de inburgering met een mbo-opleiding

15

16

Intake B1-route mbo. Fase 1: U bereidt zich voor op een mbo-opleiding

Zodra u hier klaar voor bent, maakt u uw inburgeringsexamens

17

Doel U heeft uw inburgeringsdiploma behaald U doet mee in de stad, door bijvoorbeeld (vrijwilligers)werk of een opleiding

Verhuizing naar Amsterdam Terwijl u in het azc wacht, zoekt de gemeente een woning voor u. Het moment van verhuizen is voor iedereen verschillend.

U krijgt een woning in Amsterdam aangeboden

U kunt uw woning bekijken en tekent een huurcontract

Op dit moment kunt u ook een uitkering aanvragen. U verhuist Als het kan, betaalt de naar uw gemeente uw vaste nieuwe woning lasten uit uw uitkering

U ontmoet uw consulent van VluchtelingenWerk

93

Uw inburgering in Amsterdam Statushouders B1-route of B1-route mbo Brede intake: Start begeleiding door de gemeente Amsterdam

1. Uitnodiging klantbegeleider U ontvangt een uitnodiging voor een kennismakingsgesprek met uw klantbegeleider. Dit is uw contactpersoon bij de gemeente Amsterdam.

2. U ontmoet uw klantbegeleider U maakt kennis met uw klantbegeleider. De klantbegeleider helpt u bij het opstarten van uw leven in Amsterdam.

3. Taalstart (maximaal 6 weken) De Taalstart begint met een intake. U gaat naar de Taalstart bij de taalschool Danner & Danner. De Taalstart is een korte cursus waar u Nederlandse taalles krijgt. De docent van de Taalstart kijkt tijdens de lessen welke inburgeringsroute bij u past.

4. C  ontact met uw klantbegeleider: hoe gaat het met u? U heeft contact met uw klantbegeleider. Uw klantbegeleider wil weten hoe het met u gaat. Als u vragen of problemen heeft, kunt u dit bespreken met uw klantbegeleider.

5. Einde Taalstart: U krijgt een eindrapportage Na de Taalstart krijgt u een eindrapportage. Hierin staat welke inburgeringsroute het beste bij u past. Dit bespreekt u met uw klantbegeleider.

6. A  fspraak met uw klantbegeleider over uw inburgeringsroute Samen met uw klantbegeleider bespreekt u de eindrapportage van de Taalstart. U spreekt af welke route u gaat volgen. De routes zijn: de B1-route, de Z-route of de Onderwijsroute. De afspraken komen in uw plan Inburgering en Participatie (afgekort PIP). Uw inburgeringstermijn start op dit moment. Daarover krijgt u een brief van DUO.

Oriëntatieklas B1-route (duurt 3 tot 6 maanden)

7. Intake B1-route U krijgt een intakegesprek bij uw taalschool NLtraining. Na dit gesprek plaatst de taalschool u in een groep en start u met de taallessen. Taalschool NLtraining geeft de taallessen van de B1-route. Taalschool Toptaal geeft taallessen in de B1-route mbo.

8. Start met taallessen 9. U volgt themalessen en trainingen U volgt verschillende themalessen, zoals over geld, werk, zorg en gezondheid. U krijgt hier meer informatie over via uw klantbegeleider of de taalschool.

10. U  volgt de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) In deze training krijgt u informatie over werken en participeren in Nederland. Daarnaast gaat u ervaring opdoen met werk. De MAP bestaat uit:

• Voorlichting over de Nederlandse arbeidsmarkt • 40 uur ervaring opdoen met werk. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk, een stage of het bezoeken van organisaties en bedrijven. • Een eindgesprek met de gemeente. In het gesprek bespreekt u wat u heeft geleerd en wat u voor werk wilt doen in de toekomst. Uw klantbegeleider spreekt met u af of u deze module moet volgen. Het kan ook zijn dat u de MAP op een later moment volgt.

11. U  onderzoekt of u een beroepsopleiding wil en kan volgen U bezoekt een informatiebijeenkomst of voert een gesprek met de taalschool van de B1-route Mbo.

12. Einde oriëntatieklas: U maakt een persoonlijk plan Aan het einde van de oriëntatieklas maakt u met uw klant­ begeleider een persoonlijk plan. In dit plan maakt u afspraken over de stappen die u gaat zetten om uw doelen te bereiken. Als u een mbo-entree of een mbo2-opleiding gaat volgen, gaat u na de oriëntatieklas naar de B1-route mbo. Met de B1-route mbo combineert u de inburgering met uw opleiding.

Persoonlijk inburgeringstraject B1- route

13a. U  volgt een inburgeringstraject dat past bij wat u wil en kan Naast uw inburgeringstraject doet u mee aan activiteiten, volgt u een opleiding of zoekt u naar werk. Uw inburgeringstraject past bij wat u wil en kan. Uw klantbegeleider en taalschool helpen u hierbij.

14a. Naast de taallessen doet u (vrijwilligers)werk Uw inburgeringstraject sluit aan bij uw werk of het werk dat u wilt doen. Werken is een goede manier om de Nederlandse taal te oefenen.

Persoonlijk inburgeringstraject B1- route mbo

13b. Intake B1-route mbo U volgt de B1-route mbo. Met deze route combineert u de inburgering met een mbo-opleiding. U krijgt een intake bij de taalschool Toptaal. Tijdens deze intake kijkt u samen met Toptaal wat u nodig heeft om uw inburgering te halen en een mbo-entree of mbo2-opleiding te volgen.

14b. F  ase 1: U bereidt zich voor op een mbo-opleiding Als u niet direct kunt starten met een mbo-entree of mbo2-opleiding, start u in fase 1. U bereidt zich voor op een opleiding. Deze fase bestaat uit verschillende onderdelen: 1. Taallessen 2. Lessen Engels en rekenen 3. Studievaardigheden, zoals plannen, samenvatten en concentreren 4. Het kiezen van een studierichting die bij u past. U gaat zich verdiepen in de beroepen in Nederland. U krijgt hulp bij het maken van een keuze voor uw studierichting.

94

Uw inburgering in Amsterdam Statushouders B1-route of B1-route mbo 15. U  volgt de module Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) en het Participatieverklaringstraject (PVT) Participeren betekent meedoen. Hiervoor volgt u verschillende onderdelen zoals het PVT. U sluit het PVT af met het ondertekenen van de participatieverklaring. Met het onderdeel KNM bereidt u zich voor op uw examen KNM.

16. Z  odra u hier klaar voor bent, maakt u uw inburgeringsexamens Als u hier klaar voor bent, kunt u de inburgeringsexamens maken. U maakt uw examens op B1-niveau. Als u uw examens niet op B1niveau kunt halen, bespreekt u dit met uw klantbegeleider en uw taalschool. Samen met u kijken zij of u één of meerdere examens op A2-niveau kunt doen. Dit kan als u 600 uur naar de inburgeringscursus bent geweest. U moet meerdere examens doen: lezen, schrijven, luisteren, spreken en KNM.

17. U bent klaar met uw inburgering Als u alle onderdelen van de inburgering heeft gehaald bent u klaar met uw inburgering. Gefeliciteerd, u krijgt een inburgeringsdiploma.

Doel • U heeft uw inburgeringsdiploma behaald • U doet mee in de stad, door bijvoorbeeld (vrijwilligers)werk of een opleiding.

Verhuizen naar Amsterdam: terwijl u in het azc wacht, zoekt de gemeente een woning voor u U krijgt een woning in Amsterdam aangeboden U krijgt maar één keer een woning aangeboden. U kunt de woning niet weigeren. U kunt uw woning bekijken en tekent een huurcontract U kunt de woning die de gemeente Amsterdam u heeft aangeboden bekijken. U tekent het huurcontract. U schrijft zich in als inwoner van Amsterdam. Gefeliciteerd, u bent nu een Amsterdammer! Op dit moment kunt u ook een uitkering aanvragen. Als het kan, betaalt de gemeente uw vaste lasten uit uw uitkering Vaste lasten zijn de kosten voor huur, uw zorgverzekering, energie en water. Het betalen van de vaste lasten door de gemeente stopt na zes maanden, behalve als u samen met uw klantbegeleider besluit dat het goed is om hier mee door te gaan. U verhuist naar uw nieuwe woning U ontmoet uw consulent van VluchtelingenWerk U krijgt ook begeleiding van een consulent VluchtelingenWerk. Deze consulent helpt u bij praktische zaken zoals het vinden van een huisarts en vragen over wonen in Amsterdam.

95

Uw inburgering in Amsterdam Statushouders Onderwijsroute

Uitnodiging klantbegeleider

U ontmoet uw klantbegeleider

Taalstart max 6 weken

1

2

3

Afspraak met uw klantbegeleider over uw inburgeringsroute

Einde taalstart: u krijgt een eindrapportage

Contact met uw klantbegeleider: Hoe gaat het met u?

6

5

4

Intake onderwijsroute

Als start oriëntatieklas nog niet kan: zelfstudie

Start oriëntatieklas 4 x per jaar

7

8a

8b

Einde oriëntatieklas: U maakt een persoonlijk plan

Themalessen 1 dag per week

Taallessen

11

10

9

Start persoonlijk taalschakeltraject

Afronden PVT en ondertekenen participatieverklaring

Staatsexamens + examen KNM

12

13

14

Start begeleiding gemeente

Brede intake 10 weken

AZC

Oriëntatieklas 10 weken Door VU en HvA

Taalschakeltraject Er zijn verschillende taalschakeltrajecten

Doel U heeft uw inburgeringsdiploma behaald U kunt meedoen in de stad,

Taalschakeltrajectdiploma + inburgeringsdiploma 15

door werk of een vervolgopleiding te gaan doen

Verhuizing naar Amsterdam Terwijl u in het azc wacht, zoekt de gemeente een woning voor u. Het moment van verhuizen is voor iedereen verschillend.

U krijgt een woning in Amsterdam aangeboden

U kunt uw woning bekijken en tekent een huurcontract

Op dit moment kunt u ook een uitkering aanvragen. Als het kan, betaalt de gemeente uw vaste lasten uit uw uitkering

U verhuist naar uw nieuwe woning

U ontmoet uw consulent van VluchtelingenWerk

96

Uw inburgering in Amsterdam Statushouders Onderwijsroute Brede intake: Start begeleiding door de gemeente Amsterdam

9. Taallessen

U ontvangt een uitnodiging voor een kennismakingsgesprek met uw klantbegeleider. Dit is uw contactpersoon bij de gemeente Amsterdam.

Het doel is van de taallessen is om de verplichte inburgeringsexamens te halen. Dit zijn: • Examens lezen, schrijven, spreken en luisteren op het hoogste niveau dat bij u past • Examen Kennis van de Nederlandse Maatschappij (afgekort KNM). U heeft hiervoor drie jaar de tijd.

2. U ontmoet uw klantbegeleider

10. Themalessen

U maakt kennis met uw klantbegeleider. De klantbegeleider helpt u bij het opstarten van uw leven in Amsterdam.

U volgt verschillende themalessen, zoals over geld, werk, zorg en gezondheid. U krijgt hier meer informatie over via uw klantbegeleider of de taalschool.

1. Uitnodiging klantbegeleider

3. Taalstart (maximaal 6 weken) De Taalstart begint met een intake. U gaat naar de Taalstart bij de taalschool Danner & Danner. De Taalstart is een korte cursus waar u Nederlandse taalles krijgt. De docent van de Taalstart kijkt tijdens de lessen welke inburgeringsroute bij u past.

4. C  ontact met uw klantbegeleider: hoe gaat het met u? U heeft contact met uw klantbegeleider. Uw klantbegeleider wil weten hoe het met u gaat. Als u vragen of problemen heeft, kunt u dit bespreken met uw klantbegeleider.

5. Einde Taalstart: U krijgt een eindrapportage Na de Taalstart krijgt u een eindrapportage. Hierin staat welke inburgeringsroute het beste bij u past. Dit bespreekt u met uw klantbegeleider.

6. A  fspraak met uw klantbegeleider over uw inburgeringsroute Samen met uw klantbegeleider bespreekt u de eindrapportage van de Taalstart. U spreekt af welke route u gaat volgen. De routes zijn: de B1-route, de Z-route of de Onderwijsroute. De afspraken komen in uw plan Inburgering en Participatie (afgekort PIP). Uw inburgeringstermijn start op dit moment. Daarover krijgt u een brief van DUO.

Oriëntatieklas Uw inburgering start met een oriëntatieklas. Naast de inburgeringslessen gaat u meer leren over Amsterdam, de Nederlandse samenleving en uw toekomst daarin. In de Onderwijsroute bereidt u zich met de inburgering voor op een opleiding in Nederland.

7. Intake Onderwijsroute 8a. Als start oriëntatieklas nog niet kan studeert u zelf De Onderwijsroute start 4 keer per jaar. Als u niet gelijk kunt starten krijgt u in de tussentijd een persoonlijk programma om alvast zelf te studeren.

8b. Start oriëntatieklas In de oriëntatieklas start u met de taallessen. Daarnaast onderzoekt u welke opleiding u na uw inburgering wilt volgen. De Vrije Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam helpen u daarbij en kijken wat mogelijk is voor u.

11. E  inde oriëntatieklas: U maakt een persoonlijk plan Aan het einde van de oriëntatieklas heeft u een plan gemaakt voor uw inburgering en de opleiding die u na de inburgering wilt gaan doen. Met de taalschool en uw klantbegeleider maakt u afspraken over het taalschakeltraject dat u gaat volgen.

Taalschakeltraject

12. Start persoonlijk taalschakeltraject Met het taalschakeltraject bereidt u zich voor op het volgen van een opleiding in Nederland. Er zijn verschillende taalschakeltrajecten: • taalschakeltrajecten naar het mbo • taalschakeltrajecten naar het hbo • taalschakeltrajecten naar het wo Het taalschakeltraject bestaat uit verschillende onderdelen: 1. Taallessen: Met de taallessen bereidt u zich voor op de examens lezen, schrijven, spreken en luisteren. 2. Lessen Kennis van de Nederlandse Maatschappij: Hiermee bereidt u zich voor op het examen KNM 3. Basis- en maatwerkvakken: Voor de opleiding die u wilt volgen, is het nodig dat u slaagt voor een aantal vakken, zoals Engels of wiskunde. Welke vakken u precies moet volgen is afhankelijk van uw studiekeuze. 4. Programma voor studievaardigheden: Een opleiding in Nederland kan anders zijn dan u kent uit uw land van herkomst. In het taalschakeltraject is hier aandacht voor en oefent u vaardigheden die belangrijk zijn bij het studeren in Nederland. 5. Studiekeuzebegeleiding: Het is belangrijk dat u een opleiding vindt die goed bij u past. In het taalschakeltraject verdiept u zich in de opleidingen in Nederland er is er aandacht voor uw studiekeuze.

13. S  tart participatieverklaringstraject en ondertekenen participatieverklaring Participeren betekent meedoen. Hiervoor volgt u verschillende cursussen, zoals het participatieverklaringstraject (afgekort PVT). U sluit het traject af met het ondertekenen van de participatie­­verklaring.

14. Staatsexamens + examen KNM U doet het examen KNM en de staatsexamens voor de onderdelen lezen, luisteren, spreken en schrijven. U kunt deze examens doen op taalniveau B1 of taalniveau B2. Welk niveau u moet doen hangt af van het taalschakeltraject dat u volgt. Daarnaast moet u staatsexamens doen voor de andere vakken van uw taalschakeltraject.

97

Begeleiding en Inburgeren Statushouders Onderwijsroute 15. Taalschakeltrajectdiploma + inburgeringsdiploma Als u alle examens haalt en het participatieverklaringstraject hebt gedaan ontvangt u twee diploma’s, het inburgeringsdiploma en het taalschakeltrajectdiploma. U bent klaar met de inburgering en kunt starten met een opleiding.

Doel • U heeft uw inburgeringsdiploma behaald • U kunt meedoen in de stad, door werk of een vervolgopleiding

Verhuizen naar Amsterdam: terwijl u in het azc wacht, zoekt de gemeente een woning voor u U krijgt een woning in Amsterdam aangeboden U krijgt maar één keer een woning aangeboden. U kunt de woning niet weigeren. U kunt uw woning bekijken en tekent een huurcontract U kunt de woning die de gemeente Amsterdam u heeft aangeboden bekijken. U tekent het huurcontract. U schrijft zich in als inwoner van Amsterdam. Gefeliciteerd, u bent nu een Amsterdammer! Op dit moment kunt u ook een uitkering aanvragen. Als het kan, betaalt de gemeente uw vaste lasten uit uw uitkering Vaste lasten zijn de kosten voor huur, uw zorgverzekering, energie en water. Het betalen van de vaste lasten door de gemeente stopt na zes maanden, behalve als u samen met uw klantbegeleider besluit dat het goed is om hier mee door te gaan. U verhuist naar uw nieuwe woning U ontmoet uw consulent van VluchtelingenWerk U krijgt ook begeleiding van een consulent VluchtelingenWerk. Deze consulent helpt u bij praktische zaken zoals het vinden van een huisarts en vragen over wonen in Amsterdam.

98

Uw inburgering in Amsterdam Statushouders Z-route

Uitnodiging klantbegeleider

U ontmoet uw klantbegeleider

Taalstart max 6 weken

1

2

3

Afspraak met uw klantbegeleider over uw inburgeringsroute

Einde taalstart: u krijgt een eindrapportage

Contact met uw klantbegeleider: Hoe gaat het met u?

6

5

4

Start begeleiding gemeente

Brede intake 10 weken

AZC

Oriëntatieklas 3 tot 6 maanden

Persoonlijk inburgeringstraject

Intake Z-route

Start met taallessen

7

8

9

Einde oriëntatieklas: U maakt een persoonlijk plan

U volgt de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP)

U volgt themalessen en trainingen

12

11

10

U volgt een inburgeringstraject dat past bij wat u wil en kan

Naast de taallessen doet u participatieactiviteiten

U volgt de module KNM en het PVT

13

14

15

Doel U heeft uw inburgeringscertificaat behaald U doet mee in de stad, door

U volgt participatieactiviteiten

U bent klaar met uw inburgering 16

bijvoorbeeld (vrijwilligers)werk of een opleiding

Verhuizing naar Amsterdam Terwijl u in het azc wacht, zoekt de gemeente een woning voor u. Het moment van verhuizen is voor iedereen verschillend.

U krijgt een woning in Amsterdam aangeboden

U kunt uw woning bekijken en tekent een huurcontract

Op dit moment kunt u ook een uitkering aanvragen. U verhuist U ontmoet uw Als het kan, betaalt de naar uw consulent van gemeente uw vaste nieuwe woning VluchtelingenWerk lasten uit uw uitkering

99

Uw inburgering in Amsterdam Statushouders Z-route Brede intake: Start begeleiding door de gemeente Amsterdam

1. Uitnodiging klantbegeleider U ontvangt een uitnodiging voor een kennismakingsgesprek met uw klantbegeleider. Dit is uw contactpersoon bij de gemeente Amsterdam.

2. U ontmoet uw klantbegeleider U maakt kennis met uw klantbegeleider. De klantbegeleider helpt u bij het opstarten van uw leven in Amsterdam.

3. Taalstart (maximaal 6 weken) De Taalstart begint met een intake. U gaat naar de Taalstart bij de taalschool Danner & Danner. De Taalstart is een korte cursus waar u Nederlandse taalles krijgt. De docent van de Taalstart kijkt tijdens de lessen welke inburgeringsroute bij u past.

4. C  ontact met uw klantbegeleider: hoe gaat het met u? U heeft contact met uw klantbegeleider. Uw klantbegeleider wil weten hoe het met u gaat. Als u vragen of problemen heeft, kunt u dit bespreken met uw klantbegeleider.

5. Einde Taalstart: U krijgt een eindrapportage Na de Taalstart krijgt u een eindrapportage. Hierin staat welke inburgeringsroute het beste bij u past. Dit bespreekt u met uw klantbegeleider.

6. A  fspraak met uw klantbegeleider over uw inburgeringsroute Samen met uw klantbegeleider bespreekt u de eindrapportage van de Taalstart. U spreekt af welke route u gaat volgen. De routes zijn: de B1-route, de Z-route of de Onderwijsroute. De afspraken komen in uw plan Inburgering en Participatie (afgekort PIP). Uw inburgeringstermijn start op dit moment. Daarover krijgt u een brief van DUO.

Oriëntatieklas Z-route U gaat de zelfredzaamheidsroute volgen. U volgt deze route als u veel moeite heeft met het leren van de Nederlandse taal. In deze route hoeft u geen examens te maken. U leert hoe u mee kunt doen in de Nederlandse samenleving.

7. Intake Z-route

10. U volgt themalessen en trainingen U volgt verschillende themalessen, zoals over geld, werk, zorg en gezondheid. U krijgt hier meer informatie over via uw klantbegeleider of de taalschool.

11. U  volgt de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) In deze training krijgt u informatie over werken en participeren in Nederland. Daarnaast gaat u ervaring opdoen met werk. De MAP bestaat uit: • Voorlichting over de Nederlandse arbeidsmarkt • 40 uur ervaring opdoen met werk. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk, een stage of het bezoeken van organisaties en bedrijven. • Een eindgesprek met de gemeente. In het gesprek bespreekt u wat u heeft geleerd en wat u voor werk wilt doen in de toekomst. Uw klantbegeleider spreekt met u af of u deze module moet volgen. Het kan ook zijn dat u de MAP op een later moment volgt.

12. E  inde oriëntatieklas: U maakt een persoonlijk plan Aan het einde van de oriëntatieklas maakt u met uw klantbegeleider een persoonlijk plan. In dit plan maakt u afspraken over de stappen die u gaat zetten om uw doelen te bereiken.

Persoonlijk inburgeringstraject

13. U  volgt een inburgeringstraject dat past bij wat u wil en kan Het is belangrijk dat u meedoet in de stad. Naast uw inburgeringstraject doet u mee aan activiteiten, volgt u een opleiding of zoekt u naar werk. Uw inburgeringstraject past bij wat u wil en kan. Uw klantbegeleider en taalschool helpen u hierbij.

14. N  aast de taallessen doet u participatieactiviteiten Hiermee bereidt u zich voor op (vrijwilligers)werk of een opleiding. Uw klantbegeleider helpt u hierbij. U moet minimaal 800 uur participeren.

15. U  volgt de module Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) en het Participatieverklaringstraject (PVT) Participeren betekent meedoen. Hiervoor volgt u verschillende onderdelen zoals het PVT. U sluit het PVT af met het ondertekenen van de participatieverklaring. U hoeft het examen KNM niet te maken.

U krijgt een intakegesprek bij uw taalschool NLtraining. Na dit gesprek plaatst de taalschool u in een groep en start u met de taallessen.

16. U bent klaar met uw inburgering

8. Start met taallessen

Doel

In de Z-route moet u 800 uur taalles volgen. In de oriëntatieklas start u met taalles bij uw taalschool.

• U heeft uw inburgeringscertificaat behaald • U doet mee in de stad, door bijvoorbeeld (vrijwilligers)werk of een opleiding.

9. U volgt participatieactiviteiten

Aan het einde van uw inburgeringstraject heeft u een eindgesprek met uw klantbegeleider.

In de Z-route moet u 800 uur participeren. In de oriëntatieklas start u met het volgen van participatieactiviteiten bij uw taalschool. U krijgt begeleiding bij het maken van een portfolio. U werkt 88 uur aan uw portfolio met uw taalschool.

100