221124 commissie FKD conceptverslag openbare deel

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 24 november 2022

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 24 november van 9.00 – 12.30 uur in Willem Kraanzaal Stadhuis Donderdag 15 december 2022 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, S. Rijxman Commissiegriffier: M. Diemont Verslaglegging: G-J. Timmermans (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), M. Belkasmi (PvdA), Y.E. Bentoumya (GL), E. Bobeldijk (SP), A.D.J. Bons (BIJ1), A. Bouhassani (PvdA), H.C. Burgers (VVD), Z.D. Ernsting (GL), I. Garmy (Volt), E.C. IJmker (GL), M. Lust (D66), E. Mangal (DENK), M.M. Meerburg (PvdD), E.D.M. Moeskops (D66), F.A. Namane (PvdA), E. Schmit (D66), K.S.N. van der Veen (GL) Afwezig: Lijst Kabamba, FvD, JA21 Overige aanwezigen: stadsdeel bestuurder Centrum

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.10 uur. Hij stelt vast dat er een quorum is. Er zijn afmeldingen van de leden Boomsma en Olivieira. b. Mededelingen Lid IJMKER deelt mee dat zij met lid Garmy op 6 december een expertsessie georganiseerd heeft over de nieuwe Agenda Digitale Stad op verzoek van deze commissie en in reactie op het aanbod van de wethouder om daar met elkaar over in gesprek te gaan. Er komen interessante sprekers en het programma volgt waarschijnlijk morgen per Dagmail. Zij roept de leden op zich via de griffie aan te melden. Wethouder VAN BUREN deelt mee dat op 2 december van 11tot 13 uur het werkbezoek aan de gemeentelijke belastingdienst plaatsvindt. Daar kan men zich nog voor aanmelden. Verder deelt zij mee dat momenteel de Cao-onderhandelingen aan de gang zijn. Vanwege de hoge inflatie en de energieprijzen komt er dit jaar nog een eenmalige uitkering voor de ambtenaren die in december zal worden uitgekeerd. De uitkering is bruto en naar rato van aanstellingsuren en voor alle gemeentelijke medewerkers die op 1 december 2022 in dienst zijn. De lagere schalen onder 9 krijgen een hogere tegemoetkoming van 750 euro, vanaf schaal 9 is dat 375 euro. Dit betekent wel dat het rekeningresultaat voor 2022 ongeveer 11,2 miljoen euro minder wordt.

Omdat vandaag de najaarsnota, waar dit nog niet was voorzien, op de agenda staat wil zij dat nu vast mededelen aan de commissie. Wethouder RIJXMAN deelt mee dat zij met de burgemeester heeft gesproken over de Agenda Digitale Veiligheid naar aanleiding van vragen van lid IJmker. Er komt een technische

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

sessie over de activiteiten en resultaten van het afgelopen jaar. Verder komt de burgemeester in januari terug met nadere informatie. c. Vaststellen agenda De agendapunten 6 en 8 worden als hamerstukken doorgeleid naar de raad. Over punt 16 zal na afhandeling van het volgende agendapunt een besluit worden genomen. Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslagen van de raadscommissie FKD d.d. 3 november 2022 Zowel het verslag van het openbare als van het besloten deel worden ongewijzigd vastgesteld na verwerking van de naamcorrectie van een wethouder die lid Lust schriftelijk heeft ingediend. De VOORZITTER stelt voor agendapunt 16 nu dan ook tot hamerstuk voor de raad te bestempelen over de openbaarmaking van sommige delen uit het verslag van het besloten deel van die vergadering. Hij stelt vast dat de commissie daarmee instemt, dat de geheimhouding dus gedeeltelijk wordt opgeheven en dat punt 16 dus nu niet behandeld wordt. e. Termijnagenda, per portefeuille Lid Bobeldijk vraagt of er nog vervolgacties komen op de stadsdeeladviezen over locatieprofielen voor evenementen. Wethouder MELIANI zegt dat zij voor de volgende vergadering daar duidelijkheid over zal laten verschaffen, mogelijk per brief als er vervolgactiviteiten te melden zijn. f. TKN-lijst Op verzoek van lid Burgers wordt TKN1 geagendeerd. Op verzoek van lid Moeskops wordt TKN12 geagendeerd.

Lid LUST zegt dat ze TKN14 zou willen agenderen omdat de tentoonstelling Oostcast maar tot 12 januari staat opgesteld, terwijl die haar juist bij uitstek geschikt lijkt voor de lente- en zomermaanden voor het wandelend publiek. Wethouder MELIANI zegt dit te zullen uitzoeken en er dan in de volgende vergadering op terugkomen. Lid BOBELDIJK zegt dat hij eigenlijk TKN15 had willen agenderen, maar inmiddels begrepen heeft dat dit document alleen in de commissie RO behandeld gaat worden. De VOORZITTER zegt dat dit klopt en dat de commissie FKD voor die vergadering uitgenodigd zal worden. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.25 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek De heer RUTTEN, voorzitter van de Woonbootvereniging Amsterdam, spreekt in over agendapunt 9 en stelt dat woonbootbewoners gewone Amsterdammers zijn met een baan en schoolgaande kinderen enzovoorts. Maar op een aantal aspecten worden zij als aparte groep behandeld. Hij bedankt de wethouder en het team voor de grondige verkenning om precariobelasting voor woonboten te vervangen door huurovereenkomsten. Op basis van eigen onderzoek onderschrijft hij de conclusie van deze verkenning dat een huurovereenkomst waar geen beroep tegen kan worden ingesteld, niet meer zekerheid biedt dan precario. De vraag is of indexatie als gedragslijn wel voldoende zekerheid zou bieden. Het staat elk college immers vrij precario jaarlijks te verhogen zonder dat bootbewoners daar met succes bezwaar tegen kunnen maken. Er is nog steeds veel onrust over de verdubbeling van de precariobelasting door het vorige college, met als gevolg dat bootbewoners gemiddeld 100 euro per maand meer zijn gaan betalen. In tegenstelling tot wat de vorige wethouder beweerde is de precariobelasting sinds 1995 wel degelijk geïndexeerd en liep deze keurig in de pas met de geïndexeerde huurverhogingen.

In dit licht lijkt hem correctie van het precariotarief naar dat van 2019 op zijn plaats om vervolgens op die basis te gaan indexeren. Zoals het nu gaat, laten rust, acceptatie en vertrouwen nog even op zich wachten. Hij roept op het uiterste te doen om een nieuwe verhoging door een volgend college te voorkomen. Dat zou desastreus zijn voor bootbewoners die mede door de gestegen energieprijzen hun woonlasten nauwelijks meer kunnen dragen of zitten met een torenhoge hypotheek. Daarom zouden zij graag een aantal voorstellen doen om de voorgestelde gedragslijn van indexeren duurzaam te borgen in de precarioverordening. Ook kan men de argumenten daarvoor sterker vastleggen: precario is voor woonbootbewoners een woonlast en dat de stijging van grondprijzen al verdisconteerd is in de OZB en RZB plus dat de bewoners geen enkele bescherming hebben tegen exorbitante verhogingen van precariotarieven. Ten tweede vraagt hij de wethouder het initiatief te nemen richting VNG en Rijk voor het opnemen van de voorgestelde gedragslijn voorindexatie van precario voor woonschepen in de gemeentewet. Verder wil de vereniging graag in gesprek blijven met de wethouder over andere vormen dan precario en huur om bootbewoners en gemeente zekerheid te bieden voor hun ligplaats met een betaalbare regeling.

Lid BURGERS vraagt of er andere contractvormen denkbaar zijn die bescherming zouden kunnen bieden voor woonbooteigenaren. De heer RUTTEN zegt dat hij op voorhand niets wil uitsluiten, al zullen sommige vormen wellicht in eerste aanleg gevoelig liggen. Lid SCHMIT vraagt wat onzekerheid over de langere termijn voor een woonbooteigenaar betekent. De heer RUTTEN zegt dat er aan de ene kant de groep is die nu al moeite heeft de woonlasten te betalen. Die mensen zijn hier vaak al lang geleden komen wonen en voelden zich altijd beschermd door het indexeringssysteem en hebben nu de verdubbeling voor hun kiezen gekregen. De andere groep zijn de mensen die de afgelopen jaren hier zijn komen wonen. Zij hebben een enorme hypotheek afgesloten en zien nu ineens dat die lijn van indexatie overboord gegooid is. Zij weten niet waar dat heengaat met al die andere kosten. Vrij snel na de

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

aangekondigde verdubbeling is er een hypotheekverstrekker vertrokken en is er nog maar een over. Die onrust is er dus ook onder financiers. Het wonen op het water in Amsterdam is fantastisch, maar dat aspect maakt het onaangenaam. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten aangemeld. d. Rondvraag Lid SCHMIT heeft een vraag naar aanleiding van het bericht in Het Parool dat Studio Stallinga een aanslag of een aankondiging van de reclamebelasting heeft gehad vanwege een kunstuiting op de gevel. Spreker is alleen maar blij als ondernemers ook investeren in kunst in de openbare ruimte maar zou het zonde vinden als ondernemers daarvoor aangeslagen worden In de reclamebelasting. De wethouder heeft zaken keurig uitgelegd in de vorige vergadering. Hij kan zich ook voorstellen dat bij de introductie van reclamebelasting dit soort dingen kunnen gebeuren. Hij vraagt aan de wethouder of de gemeente ook gaat corrigeren voor het feit dat ondernemers een mooie kunstuiting op de gevel hebben staan en dan daar een aanslag voor krijgen. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat het nog niet gaat om een aanslag, maar om een vooraankondiging. Daar kan natuurlijk nog bezwaar tegen worden aangetekend. Kunstuitingen, historische gevelreclames, gedichten of muurschilderingen vallen in principe niet onder de reclamebelasting.

Behalve als er een duidelijke relatie is tussen de uiting en de instelling of een onderneming die in het pand gevestigd is, die dus aandacht wil vestigen op wat er in dat pand is. Dat staat in de verordening op de reclamebelasting. Te denken valt aan grote banners van het Rijksmuseum, waar misschien ook een kunstuiting op staat om mensen naar het museum toe te trekken. Maar in alle gevallen geldt dat de belastinginspecteur kijkt in hoeverre aannemelijk kan worden gemaakt dat een kunstuiting bedoeld is als reclame-uiting om aandacht te vestigen op de onderneming. Die bevoegdheid ligt bij de inspecteur. Het is heel ingewikkeld en daar is intern veel over gesproken. Er zijn in de stad ook historische gevelreclames van bijvoorbeeld een drogisterij op een muur, maar dat is geen gevelreclame meer omdat die drogisterij er al lang niet meer zit. Waar de inspecteur twijfelt, geldt het vierogenprincipe. Lid SCHMIT vraagt welk scenario nu verder doorlopen wordt. Gaat de wethouder nog een keer alle aankondigingen bekijken om te bepalen wat wel en wat niet onder de categorie kunst valt en welke aankondigingen terecht zijn uitgegaan? Of moeten deze ondernemers zelf bezwaar aantekenen? Wethouder VAN BUREN zegt dat zij dit niet gaat doen, maar dat de organisatie natuurlijk wel leert van deze gang van zaken. De belastingdienst gaat er wel mee aan de slag.

De opnames worden gemaakt door scan-auto’s en die kunnen dat onderscheid niet maken. Het blijft een nieuw en grijs gebied en zij kan niet beloven dat er geen fouten meer zullen voorkomen. Zij raadt mensen aan vooral contact op te nemen en adviseert de commissieleden vooral mee te gaan met het werkbezoek aan de belastingdienst. Lid IJMKER vraagt naar aanleiding van de recente berichtgeving over de Top400 hoe het staat met het algoritmeregister waar ook het algoritme van de Top400 in staat. Daar staan er echter na twee jaar nog slechts zes in totaal in. Dat vindt zij weinig en daarom vraagt zij meer inzicht te krijgen in de prioriteiten van de komende tijd in een plan of uitvoeringsprogramma. Dat zou in een brief of evaluatie kunnen, maar het lijkt haar ook goed het onderwerp een keer apart te agenderen, los van de discussie over de Digitale Agenda als geheel.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

Wethouder RIJXMAN zegt dit zeker te zullen meenemen als het gaat om de digitale agenda en veiligheid. Maar als de raad dat wil kan het ook een keer apart geagendeerd worden. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Kennisnemen van de Najaarsnota 2022, vaststellen van de begrotingsmutaties en de taakveldenraming behorende bij de Najaarsnota 2022 en vaststellen van enkele afzonderlijke besluiten verband houdend met de Najaarsnota 2022 (VN2022-035998) Met de najaarsnota informeert het college de gemeenteraad over de financiële stand van zaken na acht maanden van het lopende begrotingsjaar. De najaarsnota wordt in alle commissies besproken. De voordracht staat op de agenda van de Raad van 30 november. Lid NAMANE vindt het mooi te lezen dat er sinds de aanpak ‘Bewust omgaan met externe inzet’ 419 uitzendkrachten in dienst zijn gekomen. Dat mensen na jaren werken ook eindelijk onderdeel van de gemeente zijn geworden. Dat is belangrijk vanwege hun inkomenszekerheid en om niet langer als inwisselbaar behandeld worden. Zij heeft de wethouder al eerder gevraagd naar een overzicht van afdelingen die gebruik maken van uitzendkrachten. Dat zou gevoegd worden bij de P&C- producten, maar zij heeft het bij deze nota niet aangetroffen. Zij wil graag weten om hoeveel mensen het gaat, hoe lang zij al bij de gemeente werken, om welke typen werk het gaat en via welke constructies zij werken.

Zij hoopt deze informatie alsnog te kunnen krijgen en wil weten wat de gemeente doet om externe inhuur terug te dringen, want zij maakt uit de wel beschikbare informatie op dat de inhuur In het derde en vierde kwartaal wel 10 tot 15% hoger kan uitvallen dan de prognose van 15%, terwijl het streven 10% is. Zij wil graag horen van de wethouder wat er gaat gebeuren om dit bij te sturen. Lid BOBELDIJK is verbaasd over het enorme positieve verschil van 100 miljoen meer inkomsten dan uitgaven en vooral over het feit dat daar niets over gezegd is bij de recente begrotingsbespreking. Voor een deel gaat het om onderbesteding die kan worden opgelost met tempoversnellingen in de uitvoering. Maar er zijn ook extra inkomsten die gewoon een meevaller lijken te gaan worden. Het was beter geweest die dan ook bij de begroting mee te nemen. Hij spreekt zijn waardering uit voor de eindejaarsbonus voor het personeel, en een hogere bonus voor de laagste loonschalen. Lid GARMY zegt die verbazing te delen. Hij vraagt bij een volgende Najaarsnota een oplegger te voegen met een uitleg van de oorzaken van een overschot, extra inkomsten en redenen voor toevoeging aan de algemene reserve. Hij vond het nu weer één grote puzzel om het allemaal goed te kunnen volgen. Hij wil ook extra aandacht voor de leesbaarheid van na- en voorjaarsnota’s.

Bij aanbevelingen van de rekeningencommissie staat wel dat ze afgedaan zijn, maar zonder enige toelichting hoe dat dan is afgedaan. Hij vraagt de wethouder daarop te reflecteren of in een brief toelichtingen te geven op die afdoeningen. Lid BURGERS leest op pagina 8 van de najaarsnota dat het saldo voor 2022 ten opzichte van de viermaandsrapportage 2022 met 149,7 miljoen is verbeterd. Dit saldo is inclusief de toevoeging van de Algemene reserve van 112,5 miljoen. Dat leidt tot een stevig herstel van de algemene reserve. Dat klinkt goed, maar ACAM heeft eerder geconstateerd dat door het rekeningresultaat zo te presenteren onduidelijkheid ontstaat bij de presentatie van het jaarverslag. Bij de Najaarsnota gaat het om een verwacht resultaat; in het jaarverslag gaat het om een daadwerkelijk gerealiseerd resultaat. Daarom zou het volgens hem goed zijn om het rekeningresultaat gedurende het jaar niet rechtstreeks op de algemene reserve te muteren. Het college heeft deze aanbeveling onderschreven. Hij vraagt waarom er dan nu toch gekozen is om het rekeningresultaat rechtstreeks te muteren op de algemene reserve.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

Op bladzijde 17 staat dat er lagere lasten zijn van 5 miljoen voor het programma Bruggen en Kademuren omdat een deel van de geplande werkzaamheden doorschuift naar komende jaren vanwege vacatures. Hij vraagt zich af waarom dit een verrassing zou zijn. Verder is hem op bladzijde 20 niet duidelijk hoeveel bruggen er daadwerkelijk moeten worden hersteld en hoeveel kilometer kademuur. Hij vraagt waar raadsleden deze informatie kunnen vinden en waarom die niet wordt meegestuurd bij de financiële stukken. Deze vraag komt bij hem op meer plaatsen terug. Lid ERNSTING meldt dat in de commissie MOW is aangekondigd dat er binnenkort een plan van aanpak over de kades en bruggen komt. Er is ook een begeleidingscommissie ingesteld om daar ook namens de raad de vinger aan de pols te houden. Lid BURGERS bedankt hem voor deze opmerking, maar blijft erbij dat deze informatie bij de stukken had horen te zitten. Het stedelijk mobiliteitsfonds geeft lagere lasten van 17,4 miljoen te zien als gevolg van vertraging door het ontbreken van personeel, participatie op het ontwerp, herijking van de projectenportefeuille en vertraging in de besluitvorming. Volgens zijn fractie waren ook deze oorzaken te voorzien. Hij is benieuwd hoe de wethouder dit ziet. De toeristenbelasting heeft een hogere opbrengst van 40,2 miljoen door de zich sneller herstellende bezoekerseconomie.

Dit betekent meer overlast voor Amsterdammers, waaronder meer rondslingerend afval. Hij vraagt of het mogelijk is een vast deel van de hogere opbrengsten automatisch ten gunste van de reiniging te laten komen. Tot slot vraagt hij wat er gebeurd is met de aanbeveling van de rekeningencommissie over de navolgbaarheid die op pagina 88 wordt genoemd. Wethouder VAN BUREN zegt dat de uitgebreide informatie over externe inhuur inderdaad langs de lijn van de P&C-producten komt en specifiek met name in het jaarverslag. Het college wil met realiteitszin kijken naar het streefcijfer externe inhuur en dit is vorig jaar ook zo gesteld. Er is een aantal scenario’s voorgelegd en op die basis is toen een streefcijfer gekozen. De krapte op de arbeidsmarkt is sindsdien steeds verder toegenomen en dat heeft zijn weerslag op de medewerkers, de werkdruk en het verzuim. Diverse onderdelen van de gemeente Amsterdam komen in de knel, met name op het gebied van dienstverlening, maar ook de invulling van cruciale functies is een grote uitdaging. Die context dwingt tot heroverwegingen van streefcijfers voor externe inhuur. In het eerste kwartaal van 2023 wil het college een voorstel voor beleidswijziging voorleggen aan de raad. Lid NAMANE zal het jaarverslag 2022 nog eens nalezen en dan eventueel terugkomen op haar vraag naar informatie over externe inhuur.

Zij vraagt of het streefcijfer voor dit jaar nu inderdaad 20% is. Wethouder VAN BUREN zegt dat dit nu het afgesproken cijfer is, maar dat er dus een herijking zal komen in het voorjaar van 2023. De vraag van lid Bobeldijk vindt zij terecht. Zij zint nog op een voorstel om als uitvloeisel van het coalitieakkoord P&C-cyclus aan te passen zodat er meer ruimte komt voor tussentijdse bijsturingen met een eenvoudigere invulling van de najaarsnota. De najaarsnota is ook bedoeld als een voorbode van het jaarverslag, een prognose om de gemeenteraad goed te informeren over de onvermijdelijke mee- en tegenvallers bij de uitvoering van het vastgestelde beleid. Zij zegt dat er voortdurend extra aandacht is voor verbeteringen van de leesbaarheid van alle P&C-producten, dus ook die van de Voor- en Najaarsnota. Zij begrijpt ook dat het ingewikkeld is om uit te vogelen aan welke pot het overschot wordt toegevoegd en waarom dat niet benoemd is bij de begrotingsbesprekingen. In het gesprek met de rekeningencommissie heeft zij ook reeds gezegd dat er ingevolge de aanbeveling van ACAM bij voorkeur niet wordt gemuteerd bij de Najaarsnota en dat het gerealiseerde resultaat in het jaarverslag duidelijker zal worden gepresenteerd. Met de rekeningencommissie is in 2020 afgesproken dat in de nota’s alleen zal worden gerapporteerd over de status van de aanbevelingen van die commissie en de ACAM.

Het is een

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

bewuste keuze geweest om de inhoudelijke kant van afdoeningen alleen te behandelen in de relevante commissies aan de hand van rapportages en raadsbrieven. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp nu voldoende besproken is en dat het stuk kan worden doorgeleid naar de raad. 4. Begrotingswijziging 2023 Gemeente Amsterdam (VN2022-037310) Lid BURGERS spreekt er zijn verbazing over uit dat acht dagen voor de vaststelling van de begroting in de raad er al een document van 50 pagina’s is met wijzigingen in diezelfde begroting. Daar is volgens hem voor de raad, en zeker niet voor buitenstaanders, enig touw aan vast te knopen. Wethouder VAN BUREN zegt dat te begrijpen en dat idealiter deze wijzigingen ook zouden zijn opgenomen in de begroting. Maar het is dit jaar een bijzonder jaar vanwege de wisseling van coalitie en de allocatie van middelen in afstemming met het coalitieakkoord. Zij belooft dat dit volgend jaar anders zal gaan. Lid GARMY zegt dit te begrijpen, maar adviseert om dat dan ook meteen uit te leggen in een voorwoord. Dat zou het geheel transparanter maken en een hoop discussie schelen. Wethouder VAN BUREN zegt dat dit al stond aangekondigd in de financiële hoofdlijnen van de begroting. De VOORZITTER stelt vast dat er verder geen vragen zijn en dat het stuk kan worden doorgeleid naar de raad. 5.

Verhoging vermogensnorm bij kwijtschelding voor alle groepen (VN2022-035804) Lid ASRUF bedankt het college voor de jarenlange lobby voor verhoging van de vermogensnorm die mensen met een laag inkomen helpen eerder in aanmerking te komen voor kwijtschelding. Bij aanvang was deze lobby vooral rond de doelgroep ouderen. In de brief van de wethouder leest hij nu dat die uitzondering voor ouderen het niet gehaald heeft, maar tegelijkertijd dat het voor alle groepen gaat gelden. Hij wil graag iets dieper inzoomen op de groep ouderen en wat deze verhoging voor hen betekent. Ze hebben jarenlang gewerkt en gespaard en hebben daardoor vaker een hoger vermogen dan de norm die nu gesteld wordt. Hij vraagt of er voor de gemeente nu nog ruimte is voor maatwerk. Zijn tweede vraag betreft het inkomen. Het gaat hier nu over vermogen, maar het inkomen speelt ook een rol bij kwijtschelding en daar zou hij graag meer zicht op willen hebben. Lid SCHMIT bedankt de wethouder voor dit voorstel dat mensen met bescheiden vermogens gaat helpen een buffer aan te houden om een goede start te kunnen maken als ze door een moeilijke periode heen zijn. Lid BURGERS merkt op dat het Rijk lange tijd tegen deze verhoging was vanwege het risico van de armoedeval. Hij vraagt de wethouder uit te leggen waarom dit voorstel de armoedeval niet gaat bevorderen. Wethouder VAN BUREN bedankt voor de complimenten.

Het college is blij dat dit nu is geregeld. Bij het beoordelen van kwijtscheldingsverzoeken wordt enerzijds naar het inkomen gekeken en anderzijds naar het vermogen. De grensbedragen die voor dat inkomen en het vermogen worden gehanteerd, zijn vastgelegd in de Invorderingswet uit 1990. De normen voor het vermogen in die wet zijn echter veel strenger dan die in de Participatiewet waardoor mensen met een klein beetje spaargeld niet in aanmerking kwamen voor die kwijtschelding. Daarom heeft

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

de gemeente Amsterdam gepleit voor verruiming van de vermogensnorm, zodat de Amsterdammers met een kleine buffer daar niet voor gestraft worden. De nieuwe grensbedragen gelden voor iedereen en er is geen ruimte daarvan af te wijken met maatwerk. Amsterdam maakt al maximaal gebruik van de zeer beperkte keuzevrijheid die binnen de Invorderingswet wordt geboden. Vandaar het voorstel deze maximale vermogensgrens te benutten. Het Rijk heeft inderdaad lang de lijn gehanteerd dat het onwenselijk is om de vermogensgrens te verhogen omdat daarmee de armoedeval zou verergeren. Dat standpunt is niet houdbaar voor ouderen en duurzame arbeidsongeschikten want die hebben weinig tot geen mogelijkheden om hun inkomen te laten stijgen. Het Rijk heeft in eerste instantie aangegeven alleen voor deze specifieke groepen de grens te willen verruimen. De G4 en de VNG hebben ervoor gepleit het een generieke verhoging voor alle huishoudens te maken om die allemaal een betere buffer te gunnen. Dat doet geen afbreuk aan de regeling voor de eerdere doelgroepen voor wie de verbetering overeind blijft. Er zijn dus geen specifieke regelingen meer om ouderen te helpen, maar signalen wijzen uit dat deze verbetering voor hen een wezenlijk verschil zal betekenen. Lid ASRUF beluistert in de antwoorden dat de wethouder eigenlijk nog niet helemaal tevreden is.

Hij is benieuwd of voor haar nu de lobby van de afgelopen jaren is afgerond of nog zal worden voortgezet tot de norm verder wordt verhoogd. Wethouder VAN BUREN zegt dat dit dan vooral aan wethouder Moorman is die armoede in haar portefeuille heeft, maar dat dit zeker onderwerp van gesprek zal zijn. De afvalstoffenheffing is kostendekkend en dat betekent dat kwijtschelding voor een grotere groep zal leiden tot enige stijging van de prijs voor andere burgers. Dat is de essentie van een solidariteitsfonds waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen en dat sluit aan bij het coalitieakkoord. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende besproken is en als hamerstuk wordt doorgeleid naar de raad. 6. Eerste wijzigingsverordening Verordening op de roerende ruimten belastingen 2022 (VN2022-025171) Dit punt is als hamerstuk doorgeleid naar de raad. 7. Beleidsnota Risicomanagement 2022-2026 (VN2022-032298) Lid GARMY vindt het goed dat de gemeente veel vaker risicomanagement gaat toepassen. Hij vraagt of de wethouder een voorbeeld kan geven van hoe de raad dat gaat terugzien in de aangeleverde stukken rond een project en wanneer dit wordt ingevoerd. Tot nu toe ontbreken in zulke stukken vaak de afwegingen van risico’s. Verder is hij benieuwd of er per portefeuille bepaalde risico’s zijn die bij veel projecten tegengekomen worden en hoe daarmee wordt omgegaan.

Lid ERNSTING merkt op dat deze nota duidelijk maakt dat risicomanagement overal in de organisatie belegd is volgens het model van de drie Lines of Defence: in de eerste lijn, bij Financiën en vervolgens bij de onafhankelijke toetsing. Dat is conform de dingen die zijn besproken bij de enquête Financiële Functie. Als oud-lid van die commissie is dit alles voor hem heel herkenbaar. Maar hij vraagt wat deze nota nou eigenlijk gaat veranderen. Het wordt gebracht als een beleidsnota, maar hij ziet het vooral als een overzicht van wat er allemaal aan risicomanagement gebeurt. Zijn hoofdvraag is dus wat er met deze beleidsnota anders wordt ten opzichte van wat al gedaan wordt. Zijn tweede vraag betreft het sociaal domein. In het fysieke domein, bijvoorbeeld bij de afdeling verkeer, is altijd al veel aandacht geweest voor risicomanagement, bijvoorbeeld in de regeling risicovolle projecten. Zijn fractie vraagt zich af hoe

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

dat staat met het sociaal domein waar veel gewerkt wordt met partnerorganisaties en subsidierelaties om gemeentelijke beleidsdoelen uit te voeren. Daarmee zijn de financiële risico’s op enige afstand gezet, maar de nota heeft het ook over andere risico’s, maatschappelijke, bestuurlijke of beleidsrisico’s. Wat gebeurt er als een partnerorganisatie omvalt en uitvoering dus stil komt te liggen? Hij is benieuwd hoe daar het risicomanagement is belegd. Lid BOBELDIJK deelt de opvatting dat het niet alleen over de financiële risico’s zou moeten gaan, maar ook over de maatschappelijke. Bij deze voornamelijk financiële beleidsnota rijst bij hem de vraag wanneer een tweede opinie wordt gevraagd bij risicovolle projecten, zoals bij de verbouwing van het Amsterdam Museum of de Noord/Zuidlijn. Overschrijdingen tasten immers het vertrouwen in de overheid bij de burgers aan. Dat wil hij graag voorkomen en daarom is het nodig van meet af aan een beeld te hebben van de werkelijke kosten en de risico’s. Daarom wil hij graag een toelichting van de wethouder krijgen hoe het voortaan gaat bij risicovolle projecten en of daar nog verscherpingen in het verschiet zijn. Lid BURGERS vraagt de wethouder in te gaan op de aanbevelingen in de brief van de ACAM van 1 november 2022.

Het gaat dan om het in de praktijk geven van een sturende rol aan risicomanagement en de verwachtingen rond goed en behoorlijk bestuur in de wet- en regelgeving en de mate waarin de organisatie risico’s kan dragen en beheersen. Wethouder VAN BUREN zegt dat de afspraak is dat de nota risicomanagement aan het begin van elke nieuwe bestuursperiode wordt vernieuwd en vastgesteld door de raad. Nieuw in deze nota ten opzichte van de vorige zijn vooral de uitgangspunten voor risicobereidheid en risicomanagement in de besluitvorming. Dat zat er voorheen niet goed in en daar gaan de hoofdstukken twee en drie over met de uitgangspunten van behoorlijk bestuur. Dat is ook het geval in hoofdstuk vier over integraal risicomanagement en vijf over financieel risicomanagement. Een en ander is ingericht conform de internationale standaard ISO 31000 en de regels voor risicobeheersing die staan vermeld op pagina 14, waaronder het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit en de normhoogte van de algemene reserve. Belangrijk is dat het risicomanagement geen afvinklijst moet zijn, maar dat het bewust doorleefd wordt door de hele organisatie heen, dus ook binnen het college. Het college krijgt nog aparte sessies over de noodzaak van risicobewustheid bij elk project.

Het moet bij elk project van meet af aan duidelijk zijn welke risico’s er zijn en welke men bereid is te nemen en hoe op te treden als ze zich daadwerkelijk voordoen. Die informatie dient dan uiteraard ook gedeeld te worden met de raad, maar ook binnen de organisatie. Zij is als wethouder Financiën verantwoordelijk voor het stelsel en zal erop toezien dat alle vakwethouders hun risicomanagement op orde hebben. Want alle maatschappelijke en bestuurlijke risico’s komen uiteindelijk op het bordje van de gemeente als geheel. Daarom is het belangrijk kansen, risico’s en dilemma’s met elkaar te bespreken en in de besluitvorming af te wegen. Zij hoopt dat de uitgangspunten van deze nota helpen bij het maken van de afwegingen. Maar de vraag over de specifieke risico’s in het sociaal domein moet men eigenlijk richten aan wethouder Moorman. Zij is er geen voorstander van alles te gaan vastleggen in regels waar de ACAM en lid Burgers het over hebben. Dat kan al vlug uitlopen op een papieren werkelijkheid. Zij vindt het echt belangrijk in dialoog te blijven en een cultuur te scheppen waarin open en transparant over risico’s gesproken wordt met elkaar. Er zijn natuurlijk wel regels nodig als kader voor het proces rond het omgaan met risico's. Er zijn ook al voorbeelden van bij grote fysieke projecten. In de nota staat ook een overzicht van voorbeelden.

Maar ook als het gaat om externe inhuur worden de risico’s en ontwikkelingen in kaart gebracht. De procesgang staat in de nota beschreven. Ook bij projecten als het Zuidasdok en het doortrekken van de Noord/Zuidlijn worden de risico’s in beeld gebracht. Bij grote risicovolle projecten zal zij als wethouder Financiën de raad en het college informeren over de afwegingen van risico’s. De nota is bedoeld om de hele procesgang in beeld te brengen. Bij het Amsterdam Museum dat vandaag op de agenda staat, staat ook veel informatie over het risicomanagement. Op dit moment zijn de meest voorkomende risico’s waar men bij projecten van de gemeente mee te maken krijgt de inflatie – met name bij bouwmaterialen en bouwkosten - de

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

krapte op de arbeidsmarkt, de stijging van de rente en de geopolitieke onrust. Op de inflatie, rentestijging en schaarste heeft de gemeente geen invloed, maar het risico is dat er onvoldoende compensatie komt om het beleid en de bedrijfsvoering te kunnen bekostigen of dat bijstellingen moeten worden gemaakt. Voor vragen over specifieke risico’s verwijst zij naar de vakwethouders. Lid BURGERS zegt getroffen te zijn door een zin in de nota: “Toch kan het zo zijn dat er soms in afwijking van wet- en regelgeving tijdelijk gedoogd of gehandeld moet worden. In die gevallen moet een gedoogbesluit worden verkregen van de betreffende autoriteit”. Hij vraagt de wethouder daar een voorbeeld van te geven. Ook van de vervolgzin: “Het kan ook voorkomen dat wet- en regelgeving te knellend is voor een handeling, bijvoorbeeld wanneer er snel gehandeld moet worden om een risicovolle situatie te voorkomen. Wanneer er een gerechtigde afwijking mogelijk is, heeft het college een zekere tolerantie voor dit risico”. Hij vraagt de wethouder hoe dit te rijmen valt met de betrouwbare overheid en met de functienaam WET-houder. Wethouder VAN BUREN zegt dat zij dit goed kan rijmen met haar functie juist omdat dit risicomanagementbeleid er is en zaken dus bespreekbaar zijn. Zij heeft geen voorbeeld paraat van een gedoogsituatie of afwijking van regels waarvoor toestemming van de Rijksoverheid nodig is.

Maar het staat in de nota zo benoemd omdat dit een van de risico’s is die zich ooit zouden kunnen voordoen. Als zich een noodsituatie aandient, moet men ook bereid zijn risico’s te nemen en daar kan men beter transparant over zijn. Daarom is het als risico genoemd door het college en in deze nota opgenomen. De VOORZITTER stelt vast dat dit agendapunt voldoende is besproken en dat het gereed is voor behandeling als hamerstuk in de Raad. Hij schorst de vergadering voor enkele minuten. 8. Wijzigingsverordening Onroerendezaakbelastingen (OZB) 2023 (VN2022-035985) Dit punt is als hamerstuk doorgeleid naar de raad. 9. Afdoening motie 747 over precariobelasting voor woonschepen omzetten in huur (VN2022-037851) Lid SCHMIT vindt dat het stuk een duidelijk inzicht geeft in de woonlasten voor woonbooteigenaren. De voorgestelde gedragslijn is dat woonbooteigenaren ook een inflatiecorrectie gaan betalen. Dat lijkt hem logisch, want overal stijgen kosten en iedereen zal daarin moeten bijdragen. Maar hij vraagt af hoe de wethouder dit ziet als zekerheid voor de langere termijn. Nu valt alles nog onder precario, maar welke garantie kan de gemeente bieden dat deze gedragslijn zo zal blijven. Wie een hypotheek neemt, sluit die af voor een vastgelegde periode, maar voor de woonbooteigenaren wordt geen looptijd vastgelegd, zoals de inspreker ook aangaf.

Die zekerheid lijkt hem ook voor woonbooteigenaren gewenst. Wethouder VAN BUREN zegt dat indexatie van precario op zijn plaats is. Naar zij begrepen had was dat al lang niet gebeurd bij woonboten en daarom is die in dit geval extra verhoogd. Daar zal zij nog eens naar laten kijken. Maar zekerheid voor de langere termijn kan zij niet bieden omdat niemand kan voorspellen hoe de inflatie zich gaat ontwikkelen en hoe dat vertaald gaat worden in indexatie. Uiteindelijk stelt de raad de tarieven vast. Als men het wil hebben over alternatieven, zij heeft bijvoorbeeld erfpacht horen noemen, dan moet men bij wethouder Van Dantzig aankloppen die dat aspect in zijn portefeuille heeft. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voor nu voldoende besproken is. Lucht- en Zeehaven

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

10. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief inzake onderzoek zakelijke internationale connectiviteit per trein en vliegtuig vanuit de Metropoolregio Amsterdam (VN2022-037850) Aan dit agendapunt is op verzoek van het lid Meerburg een raadsbrief toegevoegd die vorige week in de commissie MOW uitvoerig is besproken. De voorzitter vraagt de discussie wel toe te spitsen op het onderwerp dat vandaag centraal staat om te voorkomen dat in twee commissies in dezelfde cyclus hetzelfde gedaan wordt. Lid GARMY merkt op dat in het onderzoek een vergelijking staat met 2009 waaruit blijkt dat ten opzichte van concurrerende Europese luchthavens het bedieningsniveau van Schiphol de afgelopen tien jaar nog sterker is gestegen. Hij vraagt hoe de wethouder hiernaar kijkt, zeker gezien de ambities uit het coalitieakkoord en de discussies die hierover in de raad zijn gevoerd. Verder staat er in de raadsbrief dat de mogelijkheden om te sturen voor provincie en gemeenten beperkt zijn. Wel wordt de regelgeving rondom tarifering en beprijzing als mogelijke lobbykans gezien. Hij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat - en hoe dan - ze deze kans gaat omzetten in lobbyactie. In het rapport leest hij dat de zakelijke markt in de metropoolregio voor minimaal 78% bestaat uit Europese bestemmingen.

Dit is het aandeel gebaseerd op zakelijke reizigers die vliegen, terwijl binnen Europa naar belangrijke bestemmingen ook een groot aanbod per spoor is. Hij vraagt hoe de gemeente kan bevorderen dat er vaker de keuze voor de trein gemaakt wordt. Lid MEERBURG zegt dat hij enkele wethouders en raadsleden heeft horen impliceren dat de metrolijn naar Schiphol een goede zaak is omdat daardoor meer ruimte komt voor internationale treinen wat zou leiden tot minder vliegen. Maar in Het Parool van 14 november staat dat rijksambtenaren niet verwachten dat het aantal vliegreizigers vanuit Schiphol gaat krimpen. En dat ziet hij goed passen bij de strategie van Schiphol om domweg grotere vliegtuigen in te zetten. En men kan ook kortere Europese vluchten die komen te vervallen door internationale treinen weer vervangen met lange internationale vluchten. Uit het gebiedsgerichte bereikbaarheidsprogramma van de MRA blijkt dat met innovaties en beter inpassen gezorgd kan worden voor 33% extra ruimte om Schiphol als OV-bottleneck een beetje te verbreden, zonder een extra metrolijn aan te leggen wil Schiphol volgens hem alle beschikbare OV- capaciteit van en naar de luchthaven benutten om zoveel mogelijk luchtvaartpassagiers te vervoeren.

Het voorliggende onderzoek geeft volgens hem helemaal geen antwoord op de vraag waarom betere internationale treinverbindingen per se langs Schiphol en de MRA moeten komen als ware dat een soort magisch middelpunt van het universum en dat ook altijd zal blijven. Dat vindt hij een gevaarlijke ideologie die leidt tot bestuurlijke tunnelvisie. Hij stelt voor de geesten een beetje te verruimen. Hij vraagt om een serieus mobiliteitsonderzoek met een scenario dat Schiphol al dan niet gedwongen krimpt, inclusief de consequenties voor de connectiviteit in de MRA. Verder is hij benieuwd of in gesprekken met Schiphol gevraagd is om een serieus plan voor krimp als voorwaarde voor het samen investeren in de infrastructuur van de MRA. Lid SCHMIT zegt dat ook D66 bij voorkeur mensen ziet reizen per trein en niet per vliegtuig, als bijdrage aan de duurzame samenleving. Hij signaleert twee richtingen waarin de gemeente invloed kan uitoefenen: op de vliegprijzen en op de treinverbindingen. Hij vraagt of de wethouder gerichte lobby voert richting het Rijk om iets te doen aan de vliegprijzen, met name die voor de korte vluchten binnen Europa. Lid MEERBURG vraagt hoe men kan denken dat Schiphol het aantal vluchten zal laten dalen bij meer internationale treinen, terwijl Schiphol zich op geen enkele manier bereid toont te krimpen. Lid SCHMIT ziet dit als een mooi aanloopje naar zijn tweede vraag.

Die gaat over de mooie aankondiging vorige week van investeringen in het Zuidasdok en verlenging van de metro om betere treinverbindingen te krijgen tussen Schiphol en het Europese achterland. Hij vraagt of

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

de wethouder die investeringen gebruikt om het Rijk mee te krijgen in de lobby om meer mensen in de trein te krijgen. Lid MEERBURG zegt dat wederom twee zaken met elkaar in verband worden gebracht die hij niet in relatie ziet. Als Schiphol zich daar niet aan committeert zal de luchthaven al die wegvallende Europese vluchten vervangen door lange vluchten. Hij ziet niet hoe het investeren in betere treinverbindingen zal leiden tot minder vluchten. Lid SCHMIT zegt dat wel duidelijk te zien. Als de treinverbeteringen beter zijn, zal men volgens hem eerder de trein dan het vliegtuig kiezen om naar Parijs of Barcelona te gaan. Lid MEERBURG stelt dat Schiphol dan dus leegkomende slots kan opvullen met andere vluchten zodat het aantal vluchten gelijk blijft. Lid SCHMIT zegt dat dit een andere discussie is. Zijn partij streeft naar een vermindering van het aantal vliegbewegingen, maar het voor Amsterdammers en anderen wel gemakkelijker wil maken per trein naar bestemmingen in Europa te reizen. Lid BONS vraagt of de wethouder met de lobbypartners ook de hubfunctie van Schiphol en Amsterdam ter discussie stelt. Wethouder VAN BUREN wil om te beginnen kwijt dat het college tegen uitbreiding van het aantal vluchten van en naar Schiphol is en daar ook een lobby over voert, ook richting Europa. Zij zal de brieven met de commissie delen waarin het college zich ook uitspreekt tegen privéjets.

Het voorliggende rapport kan volgens haar echt helpen bij de onderbouwing van de lobby voor multimodale oplossingen van het vervoersprobleem. Het sluit aan bij bestaande plannen en de omgevingsvisie van Amsterdam en de inzet voor verlening van de metro. Het doortrekken van de Noord/Zuidlijn gaat over veel meer dan vliegverkeer, maar ook over onder meer woningbouw, bereikbaarheid en internationaal treinverkeer. Schiphol loopt nu al tegen de grenzen van de eigen reizigersstroom aan en verder wil zij ook nog eens benadrukken dat het goed is om te beseffen dat er ook heel veel werkgelegenheid in het Schipholgebied is. Het vervoer van en naar Schiphol is dus niet direct gekoppeld aan het aantal vliegbewegingen. Het verplaatsen van vliegen naar treinen wordt door dit onderzoek gesteund. De inzet op de prioriteit voor internationaal treinverkeer zit in meerdere dossiers, zoals bijvoorbeeld de vervangende locatie voor de Eurostar naar Londen tijdens de verbouwing van Amsterdam Centraal. Ook het project Zuidasdok heeft te maken met internationaal treinverkeer, net als het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp, Al deze projecten geven wel de ruimte aan internationaal treinverkeer en dat wordt met name ook besproken met de VRA, ook als het om kosten gaat.

Dit onderzoek laat inderdaad zien wat er het afgelopen decennium is gebeurd op het gebied van de internationale bereikbaarheid en dienstverlening van Schiphol. Dat heeft de internationale georiënteerde economie in de regio geen windeieren gelegd. Maar het coalitieakkoord verlegt de ambitie naar brede welvaart en een visie op Schiphol met aandacht voor de omgeving en de mogelijkheden. Als het gaat om mogelijkheden om te sturen rondom de regelgeving, zegt zij toe dat ze alle lobbykansen die zich aandienen zal omzetten in actie. De gemeente voert lobby voor een eerlijke prijs voor vliegen via beprijzing, tarifering en accijnzen, ook richting EU. Daarover komt meer informatie in het volgende kwartaal. De regionale partners in de lobby zijn verenigd in de BRS, de Bestuurlijke Regie Schiphol, en daar zijn alle gemeenten en provincies rondom Schiphol in vertegenwoordigd. Lid GARMY vraagt of de partners in de BRS de visie van het college delen dat er minder vluchten moeten komen zoals ook in het coalitieakkoord staat. Wethouder VAN BUREN zegt dat die het standpunt delen voor zover zij dat kan beoordelen.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

Lid MEERBURG denkt dat het college niet weet wat echte krimp van Schiphol betekent. Bij een radicale afname van het aantal passagiers zal het aantal mensen dat op Schiphol werkt ook afnemen. Dan hoeven er dus ook minder mensen per openbaar vervoer als er radicaal minder gevlogen wordt. Lid BONS heeft nog geen antwoord gehoord op haar vraag over het bespreekbaar maken van de hubfunctie en de enorme toestroom op het verkeersknooppunt Schiphol. Wethouder VAN BUREN zegt dat die hubfunctie in alle onderzoeken en lobbygesprekken wordt meegenomen, inclusief de effecten van die overstapfunctie. Het aantal medewerkers op en rond Schiphol heeft niet alleen te maken met de vliegbewegingen, maar ook met andere bedrijvigheid in dat gebied. Als Schiphol krimpt zal het aantal medewerkers ook afnemen, maar er blijven ook heel veel mensen over die dagelijks van en naar hun werk moeten reizen. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp nu voldoende besproken is. Lid MEERBURG geeft later in de vergadering aan dat hij het stuk – niet de brief – wil agenderen voor een middellange behandeling in de raad. 11. Schiphol: afdoen toezeggingen commissie FKD en afdoen motie terminal (VN2022037854) Dit punt is behandeld na punt 15. De VOORZITTER brengt in herinnering dat dit punt zo veel mogelijk in openheid besproken wordt, maar een deel in beslotenheid.

Hij vraagt de leden om hun bijdrage in eerste instantie te beperken tot datgene wat openbaar kan. Als het openbare deel is afgerond, gaat de vergadering in beslotenheid verder. Lid ASRUF bedankt de wethouder voor de voortvarende aanpak en de gesprekken die zij heeft gevoerd. Het gaat hierbij om een duurzame verandering met oog voor de mensen op de werkvloer, ook als die niet in het nieuws is. Daarom wil hij graag van de wethouder weten welke concrete acties en afspraken uit deze gesprekken met de directie en RvC van Schiphol zijn voortgekomen voor duurzame verandering van de arbeidsomstandigheden. Dit verzoek doet hij mede namens de FNV. Wat hem betreft komen de arbeidsomstandigheden in de portefeuille van de tijdelijke en de nieuwe CEO van Schiphol, ook waar het gaat om onderaannemers die werkzaam zijn op Schiphol. Ook moet het belegd worden bij een lid van de RvC. Hij vraagt of de wethouder zich hiervoor gaat inzetten. Het lijkt hem goed als de gemeente Amsterdam door Schiphol uitgenodigd wordt voor de socialedialoogtafel die ingericht wordt op basis van het akkoord dat de FNV heeft afgesloten met de Schipholgroep, Hij vraagt of de wethouder bereid is dit verzoek over te brengen aan Schiphol.

Hij vraagt of de gemeente Amsterdam als aandeelhouder eisen heeft meegegeven rond de selectie van een nieuwe CEO, of dat dit nog gaat gebeuren, welke eisen dat dan zijn en of diversiteit daarbij een rol speelt. In de reactie op de motie staat dat het college afwijzend staat tegenover investeringen die gericht zijn op capaciteitsuitbreiding. Hij is benieuwd of dit betekent dat het college nu al aan Schiphol wil meegeven dat die nieuwe terminal er wat de gemeente betreft niet gaat komen als die bedoeld is voor capaciteitsuitbreiding. Lid MEERBURG merkt op dat Amsterdam in een lobbymanifest naar het Rijk gepleit heeft voor ontwikkelruimte voor Schiphol. Toen Schiphol, ook lid van de Economic Board, dit manifest ondertekende bedoelde men natuurlijk gewoon meer ruimte om vliegpassagiers te faciliteren, of op zijn minst evenveel. Het manifest is zo verwoord dat niemand erop vastgepind kan worden. Het is polderpolitiek die niet helder stelt of het gaat om ontwikkelruimte voor vliegtuigen of treinen en taalkundige handigheidjes uithaalt zonder eerlijk toe te geven wiens belangen men dient. Nederland wordt naar zijn mening geregeerd door een verwarrend en

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

ondoorgrondelijk web van lobbyclubjes en vrijblijvende economische coalities waar niemand eindverantwoordelijkheid neemt. Hij vindt het tijd voor klimaatleiderschap en radicale transparantie. Hij vraagt aan het college een overzicht aan te leveren van alle gevraagde en ongevraagde adviezen vanuit de Economic Board van de afgelopen vier jaar. En dan hoort hij ook graag wat er met die adviezen is gebeurd en in welke beleidsstukken die terecht zijn gekomen. Lid ERNSTING sluit zich aan bij de woorden van de PvdA. Over de gevoerde gesprekken. Hij blijft het ingewikkeld vinden dat Schiphol formeel niet verantwoordelijk is voor arbeidsomstandigheden bij onderaannemers. Dat zou hij graag anders zien in de ketenverantwoordelijkheid. Waar die in onderlinge concurrentie op een kleine markt worden gezet, ontstaan risico’s, zoals gebleken is met betrekking tot die arbeidsomstandigheden. Hij is blij met de brief van de FNV van enkele dagen geleden aan alle raadsleden waarin de bond benadrukt dat het gaat om publieke belangen en wijst op aandelen die Amsterdam heeft bij Schiphol om daar extra invloed op uit te oefenen. Tot slot spreekt hij zijn tevredenheid uit over de reactie op zijn motie over de terminal. De door het college genoemde doelstellingen zijn vastgelegd in het coalitieakkoord waar het gaat om leefbaarheid, emissies en verwante zaken.

Hij is benieuwd naar het antwoord op de vraag van de heer Asruf. Die geldt voor spreker overigens ook voor de investering die het college gaat doen voor het doortrekken van de Noord/Zuidlijn. Die moet voor hem het doel hebben duurzame manieren van transport te bewerkstelligen en niet de capaciteitsuitbreiding van Schiphol. Wethouder VAN BUREN gaat in op de vragen over de arbeidsomstandigheden. Haar gesprekken met Schiphol hebben geleid tot vervolgafspraken over het permanent alert zijn op de arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden. Ze zijn al aan de slag gegaan met de toeslagen en verbetering van de rustruimtes. De gemeente heeft dat maximaal geagendeerd. Schiphol heeft toegezegd te gaan nadenken over meer personeel in vaste dienst nemen. Zij houdt de vinger aan de pols. Er zijn vaste gespreksmomenten afgesproken met de directie. Binnenkort heeft zij weer een gesprek met de interim-CEO. Het college vindt dat iedereen gezond en tegen een goed salaris zijn werk moet kunnen doen op de luchthaven; dat heeft ze ook benadrukt in haar gesprekken met de FNV en de Arbeidsinspectie. Zij kent de brief van de FNV aan de raad niet, maar begrijpt dat daar enkele suggesties in worden gedaan. Als dat goede zijn, zal ze die zeker overnemen. Aan de sociale dialoog wil ze zeker graag deelnemen en ze zal nagaan of dat kan en of ze daar een verschil kan maken.

Wethouder VAN BUREN zegt dat ze het idee heeft van wel en dat zij van haar kant dat aspect ook juist heeft proberen over te brengen en gewezen heeft op de verantwoordelijkheid. Ze hebben toegezegd daar aandacht aan te zullen besteden en te gaan opnemen in hun beleid. Dat zal zij nauwlettend blijven volgen omdat zij vindt dat de gemeente daar iets van mag vinden. Lid BOBELDIJK vraagt of de commissie daar ook terugkoppelingen over krijgt als er resultaten te melden zijn, bijvoorbeeld vastlegging in arbeidscontracten. Wethouder VAN BUREN zegt dit toe. Lid ERNSTING vraagt of de wethouder ook haar best gaat doen om aan die sociale dialoog deel te nemen. In de brief doet de vakbond om die verantwoordelijkheden van Schiphol in de governance te beleggen en daarin ook een lid van de RvC verantwoordelijk te maken voor de arbeidsomstandigheden. Spreker is er zelf voor dat de CEO verantwoordelijkheid tot zichzelf neemt. Wethouder VAN BUREN zegt het vanzelfsprekend te vinden dat de CEO die verantwoordelijkheid neemt, naast de RvC. Ook bij Schiphol is het zo dat de ondernemingsraad een kandidaat voor de RvC voordraagt.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

Lid ASRUF merkt op dat de afgelopen tijd wel duidelijk is geworden dat wat voor de raad vanzelfsprekend lijkt dat niet blijkt te hoeven zijn voor de directie van Schiphol. Daarom bepleit hij volop in te zetten op duurzame verankering van betere arbeidsomstandigheden. Wethouder VAN BUREN is het daar helemaal mee eens. Het college heeft kenbaar gemaakt waar de nieuwe CEO aan zou moeten voldoen en dat gaat onder meer om oog voor de menselijke maat en de omgeving. Zij zegt toe in haar gesprekken als wethouder Schiphol daar veel aandacht voor te blijven vragen. De VOORZITTER stelt vast dat het openbare deel hiermee is afgerond en last een korte schorsing in voor de ontruiming van de publieke tribune waarna de bespreking van dit punt in beslotenheid zal worden voortgezet. Personeel en Organisatie 12. Stand van zaken vervolgacties inhuur externen (VN2022-037849) Lid MANGAL stelt dat het op sommige afdelingen niet goed gaat met de veiligheid op de werkvloer en externe inhuur. Hij heeft gehoord van een casus van intimidatie jegens een inhuurkracht die door de burgemeester is aangemeld bij BIA, maar waar sindsdien niets meer van gehoord is. Hij vraagt de wethouder daar informatie over te verstrekken of anders dit verzoek over te brengen aan de burgemeester. De persoon in kwestie is na de klacht over intimidatie weggestuurd en moest bruikleenspullen persoonlijk komen inleveren.

Hij vraagt wat voor beleid dit is. Verder kent hij een geval waarin een uitzendkracht niet betaald is voor gewerkte uren. De leidinggevende weigert die goed te keuren en het uitzendbureau wil de goede relatie met de gemeente niet op het spel zetten. Hij vraagt of ambtenaren werkuren als intimidatiemiddel mogen gebruiken. Hij vraagt of de wethouder ervoor kan zorgen dat gewerkte uren daadwerkelijk uitbetaald worden. En meer in het algemeen is hij benieuwd hoe de omgang met externe inhuur in de gemeente is geregeld. Vast personeel durft zich vaak niet uit te spreken over onveiligheid uit angst hun contract op het spel te zetten. Verder is hij benieuwd of er afdelingen of projecten zijn die volledig draaien op externe inhuur en wat de wethouder daar dan van vindt. Er is dan immers een groot risico dat de verworven kennis verdwijnt. Wat wordt er dan gedaan om die kennis voor de gemeente te behouden, is zijn vraag, en hoe vaak in zulke gevallen een vast contract wordt aangeboden. Hij vraagt een actueel overzicht van externe inhuur en van projecten die nagenoeg helemaal door externen worden uitgevoerd. Lid NAMANE is blij dat het college actie onderneemt om onrechtmatige uitgaven tegen te gaan via een transparant, herleidbaar en verifieerbaar proces rond externe inhuur. De PvdA vindt dat externe inhuur zoveel mogelijk uitzondering moet zijn.

Het college schrijft dat bij de invulling van schaarse of cruciale functies de gemeente erop toeziet dat geen sprake is van schijnzelfstandigheid aan de hand van de websitemodule van de Belastingdienst. Maar er staat ook dat de gemeentesecretaris een uitzondering kan maken bij cruciale en moeilijk vervulbare posities als die module niet de gewenste uitkomst geeft. Zij vraagt of dit klopt en of de gemeente hiermee niet toch ruimte biedt aan schijnconstructies. Zij is benieuwd hoe de wethouder daarop toeziet en of deze uitzonderingen permanent of tijdelijk zijn. Wethouder VAN BUREN vindt het vervelend te horen dat uitzendkrachten niet zouden zijn betaald voor gewerkte uren. Als uitbetaling uitblijft komt dat volgens haar omdat de factuur niet voldoet aan de eisen die de Belastingdienst en de gemeente aan de factuur stellen. Dit kan over het algemeen vrij snel hersteld worden. Zij kan hier geen individuele dossiers beoordelen maar als er problemen zijn met het accorderen van urendeclaraties adviseert zij contact op te nemen met het Vacatureloket waar men zulke signalen zorgvuldig behandelt. De gemeente vindt het vanzelfsprekend belangrijk dat betalingen aan externen correct en snel plaatsvinden.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

De gemeente vindt een veilige werkomgeving voor alle medewerkers erg belangrijk en daar wordt elke dag aan gewerkt. Er zijn vertrouwenspersonen en er is het BIA, het bureau integriteit waar men terecht kan bij klachten. Leidinggevenden hebben een voorbeeldfunctie als het gaat om een veilige werkomgeving. Als het onverhoopt toch misgaat is het zeker bij nieuwe collega's belangrijk dat zij goed geïnformeerd worden over die functies. Verder lopen er ook nog verschillende initiatieven om de sociale veiligheid te versterken. De gemeente is een enorm grote organisatie en dit aspect heeft haar volle aandacht als wethouder P&O. Er ligt een bestuursopdracht rond inclusie en diversiteit en er wordt gewerkt aan de bewustwording van het belang van een werkomgeving waarin medewerkers zich veilig voelen en zich kunnen uitspreken. Er is ook een visie op leiderschap en leiderschapsontwikkeling en er zijn nog meer plannen. Zij durft te verzekeren dat er echt veel aandacht besteed wordt aan veiligheid op de werkvloer. Lid MANGAL kent een geval van een medewerker die op een cursus geleerd was zich uit te spreken, maar toen hij dat deed merkte dat men alles in stelling bracht om hem eruit te werken. Wethouder VAN BUREN vindt het erg vervelend dit te horen en vraagt die persoon contact met haar te laten opnemen.

Zij wil er alles aan doen om dit soort dingen binnen deze enorme organisatie te voorkomen, maar ze kan niet van alles op de hoogte zijn. Lid MANGAL zegt op die uitnodiging te willen ingaan om zaken door te spreken. Lid MEERBURG ziet parallellen met de verhalen over onveilige situaties bij het GVB die gevaar kunnen opleveren voor de passagiers. Hij vraagt of valt uit te sluiten dat veiligheidsnormen of -procedures niet worden nageleefd als gevolg van een verziekte werksfeer. Wethouder VAN BUREN ontkent dat er bij de gemeente Amsterdam sprake zou zijn van een verziekte werksfeer. Er vindt ook veel medewerkersonderzoek plaats om de werksfeer te peilen. Zij ziet het als een continu proces. Maar zij kan niet uitsluiten dat er ergens binnen die grote organisatie met 16.000 medewerkers dingen gebeuren die niet deugen. Dat moeten medewerkers dan vooral melden en de organisatie moet er alles aan doen om zulke situaties te voorkomen. Zij doet de harde toezegging dat het onderwerp haar speciale aandacht heeft. Zij kent geen voorbeelden van projecten die volledig afhankelijk zijn van externe inhuur. De inzet is juist om mensen in dienst te nemen en aan de gemeente te binden. Maar dat is in de huidige arbeidsmarkt lastig. Veel mensen kiezen juist voor een tijdelijk contract vanwege de vrijheid of ze gaan als zzp’er aan de slag.

Ook bij de dienstverlening waar juist veel mensen in vaste dienst zijn genomen, krijgt men nu te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Er zal dus wel behoefte aan externe inhuur blijven. Als het gaat om moeilijk vervulbare en cruciale functies hoeft de module van de Belastingdienst niet ingevuld te worden, omdat de praktijk heeft uitgewezen dat de uitkomst niet juist is. Daardoor werden soms zzp’ers ten onrechte uitgesloten van bepaalde opdrachten. De uitzondering is er dus niet om ruimte te bieden aan schijnconstructies, maar om die onterechte buitensluiting voor cruciale functies te voorkomen. Een functie kan voor maximaal 12 maanden aangemerkt worden als cruciaal en moeilijk vervulbaar. Daarna moet dat opnieuw beoordeeld worden. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp nu voldoende besproken is. Kunst en Cultuur 13. Kennisnemen van de voortgangsrapportage eerste halfjaar 2022 renovatie Amsterdam Museum (VN2022-037853) Hierbij is stadsdeelbestuurder Terwel van stadsdeel Centrum aanwezig.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept Raadscommissieverslag, 24 november 2022

FKD

Lid BURGERS spreekt namens zijn fractiegenoot Hijlkema. Hij meldt vooraf dat hij jaren geleden als suppoost gewerkt heeft in dit museum, toen nog AHM geheten. De VVD vraagt of bij deze verbouwing sloop van bepaalde delen niet kon worden voorkomen. Volgens hem was er aan lid Boomsma toegezegd dat de vergunning eerst in deze commissie zou worden besproken voordat die verleend zou worden. Nu leest hij dat de vergunning al op 7 november toch al is verleend. Er is wel een technische sessie geweest, maar geen commissiebehandeling. Hij vraagt waarom die toezegging niet is nagekomen en of de raad nu nog instrumenten heeft om bij te sturen in deze renovatie. Het museum heeft nu tijdelijk onderdak in de Hermitage, maar de vraag is of het daar kan blijven tot de verbouwing gereed is, op zijn vroegst zal dat eind 2026 zijn. Tot slot vraagt hij of er geen kennis verloren gaat als het vijf jaar of langer gesloten blijft. Lid BOBELDIJK merkt op dat dit een van de risicovolle projecten is waar hij eerder in deze vergadering al iets over heeft gezegd bij de bespreking van risicomanagement. Er wordt in dit stuk iets gezegd over een second opinion, maar het is hem niet echt helder wanneer die wordt of is uitgevoerd. Zijn vraag is of het niet logisch zou zijn die uit te voeren voordat de eerste euro wordt uitgegeven.