20260611 verslag Gemeenteraad middag
Tekst van het document
CONCEPT
38
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
vragen die het lid IJmker daarover gesteld heeft, aan toegevoegd zijn. Dus ik beoordeel dit initiatiefvoorstel, wat u nu hier presenteert als een soort technisch uitvoeringsding, beoordeel ik niet zo omdat ik weet dat na vandaag zal dit voorstel overal het land in gaan als de Israël-boycot van de gemeente Amsterdam. Wat het lid Khan, de indiener, ook bevestigt. En ik weet zeker, hij is goed op TikTok. Hij zal er alles aan doen om het ook zo te laten zijn. En daarom beoordeel ik het ook op die manier en volgens mij doe ik het voorstel daarmee recht. Het lid WIJNANTS: Mag ik een punt van orde maken, voorzitter? Ik vind eigenlijk dit niet helemaal passend, dat het lid Havelaar eindeloos antwoord kan geven volstrekt door zijn spreektijd heen. Dan moeten we dat ook doen voor eenieder die straks door zijn spreektijd heen is en ook in toekomstige debatten. Daar schep je een enorm precedent mee. Ik stel eigenlijk voor aan het lid Havelaar dat hij gewoon gaat zitten en hetzelfde geldt voor het lid Hofland. De VOORZITTER: Ik heb net gevraagd of de raad het oké vindt om wat minuten te plussen voor het lid Havelaar en anderen en dat heeft hij gebruikt. Dus in die zin is het lid Havelaar door zijn spreektijd heen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Rijpkema. Het lid RIJPKEMA: Voorzitter, dank u wel. Ik zou natuurlijk terugkomen op het lid Hofland, dus goed dat het wel gebeurt.
Voor ons ligt een voorstel om Amsterdam en mensenrechtenhoofdstad te maken, niets op tegen zou je denken. Maar als je het leest, blijkt het weer de obsessieve focus op de Joodse staat Israël. En om het aan te kaarten, wij zijn ook groot voorstander van mensenrechten. Eerst wilde de indieners een boycot van Israël, maar dat had juridisch geen enkele kans van slagen. Amsterdam mag nu eenmaal geen buitenlandbeleid voeren en ook de Europese aanbestedingsregels staan dergelijke praktijken op geen enkele manier toe. Dus waarom nu dit initiatiefvoorstel? Wij maken van Amsterdam een mensenrechtenstad. Je vraagt je af waarom we daar niet eerder op zijn gekomen, op mensenrechten. Best wel een goed idee, denk je dan, hoe hebben het zo lang zonder gedaan. Wat blijkt? Dat hebben we ook niet. We hebben een inkoopverordening met inderdaad zoals het lid Havelaar ook al zei een ketenverantwoordelijkheid en mensenrechten. Uiteindelijk komt het erop neer in het voorstel dat Amsterdam een mensenrechtenhoofdstad wordt als we geld geven aan een corrupte dictatuur in de Palestijnse gebieden.
Mocht het voorstel onverhoopt worden aangenomen, dan stelt JA21 voor dat het college eerst duidelijk maakt welke integriteitsrisico’s bestaan, wie de feitelijke ontvangers worden of de uitvoerders zijn, welke anticorruptiemaatregelen en -voorwaarden gelden en hoe de geldstromen worden gecontroleerd voor er uiteindelijk daadwerkelijk geld heen gaat. Het is simpel, wij zijn blij met Israël als liberaal voorbeeld in het verder onliberale Midden-Oosten. Betekent dat, dat we met alles wat de Israëlische regering eens zijn? Natuurlijk niet. Betekent dat, dat we daar in de Amsterdamse raad maar eens met zijn allen over moeten gaan hebben? Natuurlijk niet. We zijn het ook niet eens met het lot van de Oeigoeren in China. We zijn het ook niet eens met de Druzen in Syrië, de Sahrawi in Marokko, of de Koerden in Turkije, of de Armeniërs in Turkije. Betekent dat, dat we het daar
CONCEPT
39
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
in de Amsterdamse raad maar eens over moeten gaan hebben? Natuurlijk niet. Want dit is de Amsterdamse raad en onze bevoegdheid houdt grofweg op bij de gemeentegrens. (Het lid DELSEN: Kan het lid Rijpkema mij vertellen hoe Israël en het lichtend voorbeeld van democratie kan zijn in het Midden-Oosten, en tegelijkertijd het primaire doelwit van een mensenrechteninitiatiefvoorstel?) Dat kan ik zeker. In dat geval de lhbtiq-rechten, vrouwenrechten, je hebt vrijheid van het individu, dat staat hoog in het vaandel en rechtsstaat. En tegelijkertijd kunnen er natuurlijk ook dingen zijn die niet goed gaan. Dus ik zie die tegenstelling niet. Dit is de Amsterdamse raad en onze bevoegdheid houdt grofweg op bij de gemeentegrens. Dus nee, we stemmen niet in met een tandeloos deugvoorstelletje om een land dwars te zitten waarbij we de hysterische afkeer van de indieners niet delen. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Voorzitter, ik zou als eerste het lid Krijger willen bedanken voor haar prachtige maidenspeech en omdat ze Lieke Marsman noemde, die vorige week is overleden en die drie weken voor haar dood nog van onze stad de Frans Banninck Cocqpenning heeft ontvangen, met reden.
En ik wil eigenlijk het lid Krijger antwoorden met een paar dichtregels van Lieke Marsman, namelijk. Ik ben ook weleens pathetisch genoemd door mannen met verstand van de canon. Kijk om je heen, door de hele geschiedenis heen dat verdomde verdoemen en minachten van emoties, geen wonder dat we zijn aanbeland waar we zijn aangestrand. En daarmee wil ik ook de overstap maken naar het initiatiefvoorstel. Er zijn mij geen vragen gesteld over het initiatiefvoorstel, maar ik wil er toch een paar opmerkingen over maken en ook over hoe ik het duid. En ik wil eigenlijk maar beginnen met meteen de gewijzigde titel nog eens te herhalen, want die is volgens mij opzettelijk gewijzigd. Het initiatiefvoorstel luidt, Amsterdam mensenrechtenstad in woord en daad. Daarmee is het een echt principieel ander initiatiefvoorstel geworden. En ik begrijp het initiatiefvoorstel als volgt. Het is het verzoek van de initiatiefnemers om ons inkoopbeleid op een aantal onderdelen verder aan te scherpen of in ieder geval te verkennen in hoeverre dat mogelijk is. En dan gaat het met name om de clausules die over het mensenrechtenbeleid gaan. Ik beschouw dat zeker niet als een voorstel dat geschreven is tegen Israël en Palestina. Daar zou ik namelijk ook grote bezwaren tegen hebben, omdat ons inkoopbeleid zich niet richt tegen een land.
Het richt zich tegen mensenrechtenschendingen die in verschillende landen kunnen voorkomen. Het initiatiefvoorstel ontleent wel zijn urgentie aan de situatie in Israël en Palestina. En dat is natuurlijk niet gek als we kijken naar de situatie daar. Maar dat is wel werkelijk iets anders dan een initiatiefvoorstel tegen. Nee, de voorbeelden zijn ontleend aan de huidige situatie in Israël en Palestina en de gruwel die zich daar afspeelt. Dat lijkt mij heel legitiem. Maar het initiatiefvoorstel ziet toe op een aanscherping van de mensenrechtenclausules in een aantal landen. En het is dus ook geen boycot, zeg ik maar even. (Het lid KHAN: Voorzitter, eigenlijk wil ik een helderheid brengen in het debat, want het is een aantal keer gegaan over mijn instagramposts. Dat
CONCEPT
40
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
stond bij mij ook eigenlijk niet heel erg scherp, want ik heb het net even gecheckt. Want diezelfde instagrampost verwijst niet naar het initiatiefvoorstel, die verwijst naar het referendumverzoek. Dat staat ook heel erg duidelijk op de negende slide en dat is de enige slide die gaat over datgene wat we nu hier bespreken. Dus ik wil dat wel even verhelderd hebben.) Dat lijkt mij heel erg goed, want ik vind dat ook echt niet boven dit initiatiefvoorstel de suggestie mag hangen van een boycot. Want dat zou mij dwingen om afstand te nemen, omdat we dat niet doen. En een toevoeging die ik ook nog wel zou willen maken bij het lid Khan, anders dan het lid Khan suggereerde is er nooit motie ingediend of aanvaard hier in de raad die een algemene boycot impliceerde van China. Want daar zou ik namelijk nooit uitvoering aan kunnen geven. Wat er wel is geweest, is een motie waarin werd gezegd dat camera's die afkomstig waren uit China en waarin data verzameld werden die mogelijk bij de Chinese overheid terechtkwamen, niet meer ingekocht mochten worden door Amsterdam. Dat is echt iets anders. Dat ligt binnen ons inkoopbeleid en daar kunnen wij uitvoering aan geven.
Overigens was het ook in dat geval buitengewoon ingewikkeld, dat zeg ik er nog maar even bij, omdat daar lopende contracten waren, geleidelijke uitfasering, om maar eens verschrikkelijk jargon woord te gebruiken, van die camera's. Want dat konden we niet in één klap doen. Maar dit gaat om het aanscherpen van ons inkoopbeleid, nagaan of, ook gezien de situatie in Israël en Palestina, wij de mensenrechtenbepalingen die onderdeel zijn van ons inkoopbeleid verder kunnen aanscherpen. Daarnaast zijn er een aantal opmerkingen gemaakt over capaciteiten en dekking en daar wilde ik ook maar meteen een opmerking over maken. Volgens mij spreken de indieners van beleidscapaciteit. Dat zou natuurlijk kunnen, waar ik wel meteen bij wil zeggen dat ik geen extra mensen ga inhuren. Dat betekent dus dat er mogelijk geschoven kan worden. Maar ik ben in de veronderstelling dat wij al de beschikking hebben over een aantal goede specialisten op het terrein van inkoop. Dus ik zie eigenlijk niet meteen dat het nodig zou zijn. Mocht het wel nodig zijn om daar extra kennis bij te zetten, dan zal dat een verschuiving moeten zijn binnen het apparaat. Ook omdat er geen dekking op het voorstel zit, dus het moet binnen de capaciteiten en de middelen die we hebben. (Het lid WIJNANTS: Dank aan de burgemeester voor dit antwoord.
Dus om het even heel helder te maken, we gaan geen extra mensen aannemen, we gaan geen extra geld uitgeven voor het initiatiefvoorstel. Dan zou mijn vraag zijn, wat gaan we dan wel doen, maar dat is geen vraag aan de burgemeester. Maar de vraag is wel, ze kan uitsluiten dat we dus dingen minder gaan doen omdat we hiervoor capaciteit moeten vrijmaken. Want die mensen zullen toch bepaalde uren moeten besteden aan de uitvoering van het initiatiefvoorstel die ze ook aan andere dingen hadden kunnen besteden. Dus in die zin wordt er altijd capaciteit aan besteed.) Zeker, maar niet alles wat mensen doen is heilig en dat kan wel degelijk betekenen dat wij herschikken binnen het ambtelijk apparaat, binnen internationale zaken of binnen inkoopbeleid. Ik snap eigenlijk de tegenstelling in de hele discussie niet zo goed. Ik ga er namelijk van uit, dat is namelijk ook door iedereen herhaald, dat iedereen hier vindt dat mensenrechtenschendingen die plaatsvinden niet eigenlijk gedoogd zouden moeten worden door ons inkoopbeleid. Volgens mij vindt u dat ook. Daarom heeft u namelijk destijds gestemd voor die motie over die camera's die uit China kwamen. Dus ik denk eigenlijk dat een aanscherping van het inkoopbeleid om ons ervan te verzekeren dat er geen
CONCEPT
41
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
mensenrechtenschendingen plaatsvinden, of dat nu in Israel is of in China, of in Egypte, of waar dan ook, lijkt me zou op steun moeten kunnen rekenen van de hele raad omdat wij allemaal tegen mensenrechtenschendingen zijn en vinden dat die geen deel van het inkoopbeleid moeten zijn. Zeker waarbij ik, verantwoordelijk voor de ambtelijke capaciteit, daarbij ook nog zeg dat ik me helemaal in ga spannen omdat binnen de bestaande middelen en binnen de ambtelijke capaciteit die we hebben op te lossen. (Het lid WIJNANTS: En dat is op zichzelf waar. Echter in het initiatiefvoorstel staan natuurlijk nog heel veel andere beslispunten waar we als VVD wel bezwaren tegen hebben en dat zal ook betekenen dat we uiteindelijk ook tegen dit initiatiefvoorstel zullen stemmen.) Ik ben natuurlijk heel benieuwd welke beslispunten dat dan zijn, omdat ik daar dan natuurlijk ook bij de verdere uitwerking rekening mee wens te houden hoe de emoties in de raad liggen. Want ik heb ze eigenlijk allemaal als heel logisch gezien, volgend uit de wens die vaak door de raad wordt uitgesproken, maar die wel enigszins varieert met het land dat de mensenrechten schendt. Maar de wens wordt natuurlijk vaak door vrijwel alle partijen uitgesproken dat wij niet meewerken aan mensenrechtenschendingen. Dat gezegd hebbende wil ik nog even terugkomen op een conceptmotie, motie 182 die ook nog is ingediend.
Dat vind ik eigenlijk een beetje gek. Het is natuurlijk eigenlijk gek dat je met een initiatiefnota komt en daarbovenop een motie indient op je eigen initiatiefnota. Dat begrijp ik eigenlijk ook niet. Volgens mij hebben wij natuurlijk ook met het monument voor het zelfbeschikkingsrecht van volkeren al een belangrijke stap gezet, althans de coalitie maar ik ben daar medeverantwoordelijk voor vanwege het internationaal beleid. Wat ik eigenlijk tegen het lid Khan zou willen zeggen, trekt u dat in en vanzelfsprekend zal ik bij de uitwerking van de initiatiefnota ook even kijken of er tegemoet moet worden gekomen aan de inhoud van de motie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan voor een punt van orde. Het lid KHAN: Punt van orde inderdaad en een persoonlijk feit. De burgemeester reageerde eerst op het feit dat ik eerder had in mijn betoog over de motie over de boycot van Chinese apparatuur. Ik wil de burgemeester eigenlijk bedanken, want zij heeft scherp geluisterd. De uitleg die de burgemeester uitsprak, daar wil ik me in schikken. Want inderdaad, het gaat om boycotten van producten of bedrijven die bijdragen aan onderdrukking en bezetting. En over de motie, ik vind het helemaal niet gek om een motie op een initiatiefvoorstel te dienen. Want dan geef je de kans aan de raad om over de twee verschillende punten anders te stemmen eventueel.
Maar met deze uitleg van de burgemeester wil ik deze motie intrekken. De motie-Khan en Bentoumya inzake erkenning door zichtbaarheid, nr. 182.26, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Burgemeester HALSEMA: Ik wil nog een opmerking tot slot maken. Een aantal mensen zijn er kritisch op geweest dat wij weliswaar een internationale stad zijn die ook een internationale verantwoordelijkheid heeft, waar ik ook hoop uiting aan te geven door het voorzitterschap van het Pact of Free Cities, maar dat wij niet hetzelfde zijn als de Nederlandse regering. Daar heeft u groot gelijk in. En dat betekent ook dat wij verder terughoudend hebben te zijn in de rechtstreekse bemoeienis met het nationaal en internationaal beleid. Wat ik wel hoop dat als wij hier met elkaar discussiëren, dat we secuur
CONCEPT
42
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
blijven in het gebruik van termen. Het moet natuurlijk altijd mogelijk zijn, ook in de gemeenteraad, om kritiek uit te oefenen op het beleid van een regering en dat moet nooit op één lijn worden gezet met de haat jegens een volk, met antisemitisme. Dat is echt iets anders dan kritiek op een regering. Ik hoop dat u dat begrijpt, het lid Rijpkema. De discussie wordt gesloten. Voorzitter: burgemeester Halsema Grond en Ontwikkeling 9. Vaststellen van de actuele saldi van de actieve grondexploitaties Vereveningsfonds en kennisnemen van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2026 VN2026004379 De VOORZITTER deelt mee dat de het volgende amendement en de volgende moties zijn ingekomen: Amendement van de leden Von Gerhardt, Broersen, Rijpkema, Havelaar en Delsen inzake stoppen met structurele onttrekking van 12 miljoen uit het vereveningsfonds, nr. 142.26 Besluit: - de volgende tekst toe te voegen na beslispunt 11 12. vanaf begrotingsjaar 2027 te stoppen met de jaarlijkse afdracht van 12 miljoen euro uit het Vereveningsfonds ten gunste van de algemene middelen, en deze middelen beschikbaar te houden binnen het Vereveningsfonds ten behoeve van gebiedsontwikkeling en woningbouw. Motie van de leden Von Gerhardt, Havelaar, Rijpkema, Broersen, Koyuncu en Delsen inzake zo veel mogelijk palen voor 1 januari 2029, nr.
181.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - ambtenaren doorzettingsmacht te geven om ervoor te zorgen dat zij projecten kunnen vlottrekken waardoor de eerste paal van zo veel mogelijk woningbouwprojecten voor 1 januari 2030 in de grond worden geslagen. Motie van de leden Von Gerhardt en Rijpkema inzake niet wachten maar bouwen, nr. 183.26 Verzoekt het college: - niet te wachten op de bouwagenda, maar zo snel mogelijk de projecten uit de planvoorraad 2026-2030 waarvoor nog geen investeringsbesluit is genomen aan de raad voorleggen, door deze minder dogmatisch vorm te geven zodat dit mogelijk is binnen de huidige financiële ruimte van het Vereveningsfonds. Het amendement en de moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veenhoff.
CONCEPT
43
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Het lid VEENHOFF: Dank u wel, voorzitter. In verband met de toch niet al te lange spreektijd hou ik het heel kort, want we hebben dit ook besproken in de commissie. En natuurlijk is het vaststellen van dit meerjarenprogramma grondexploitatie ook altijd een heel welkom moment voor de raad om even te kijken wat we nog moeten bijstellen in ons beleid. Maar we hebben gisteren ons beleid natuurlijk al bijgesteld in het coalitieakkoord. Dus daar kan ik ook vrij kort over zijn. De vorige keer hebben we ook geconcludeerd dat het Vereveningsfonds het moeilijker heeft dan het jaar ervoor en dat over een pakweg 10 jaar de buffer dan is uitgeput. Het lid Von Gerhardt staat al te wijzen. En dan is het wel verstandig om daar wat aan te doen, dus hebben we ook in het coalitieakkoord opgenomen om iets te doen aan de uitname uit het fonds. Dat heeft het lid Von Gerhardt ook al heel lang gezegd, maar wij hebben inderdaad gewacht tot het echt nodig is en dat moment is eigenlijk nu gekomen zodat we dat geld kunnen besteden aan iets grotere woningen en aan ook woningen voor senioren zodat we doorstroming op gang krijgen. Want als je zo'n seniorenwoning bouwt dan maak je een treintje van 7 verhuisbewegingen. En dat gaat natuurlijk echt zoden aan de dijk zetten, los van die 6.000 pakweg woningen per jaar. Verder heb ik gisteren ook gehoord dat er steeds wordt gezegd er is helemaal geen geld meer.
Maar we hebben toch wel gewoon 145 van die actieve grondexploitaties in de portefeuille zitten. En dat gaat ook over een looptijd van 10, 15 jaar. Dus dan heb je het inderdaad over die beroemde 68.000 woningen. En natuurlijk, we plannen altijd pakweg de helft meer en dat is ook gewoon heel normaal. En daarom hebben wij ook eigenlijk de afgelopen 10 jaar pak hem beet 6.000 woningen per jaar gebouwd, wat echt heel bijzonder is, want het is in deze eeuw eigenlijk nog niet eerder voorgekomen en ook inderdaad het hoogste van Nederland. Dus dat is precies waarom we dat doen. Maar er moet niet een beeld ontstaan dat we nu helemaal geen negatieve plannen meer kunnen vaststellen. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik ben echt verheugd dat ik nog zeventien minuten heb om dit agendapunt te kunnen doen. Het is namelijk mijn favoriete onderwerp. Maar het lid Veenhoff heeft wel een goed punt. Er zitten nu nog 68.000 woningen in de planvoorraad. Maar dat is wel een planvoorraad die echt nog lang duurt. We hebben veel meer woningen nodig als we langdurig willen bouwen. Daarvoor zullen we nieuwe plannen vast moeten blijven stellen. Volgens mij is dat een gegeven dat we allemaal als raad weten.
Maar het is ook een gegeven, en dat staat ook duidelijk in de meerjarenprognose, dat er nog maar 25 miljoen vereveningsruimte is om verlieslatende plannen vast te stellen, dat die vereveningsruimte de komende tien tot vijftien jaar niet toe gaat nemen en dat we die vereveningsruimte ook dit jaar eigenlijk al op gaan maken. En het lid Veenhoff heeft daarbij ook gelijk dat er wel 12 miljoen bij gaat komen nu de structurele uitname stopt, maar dat is niet genoeg. Want als ik terug ga kijken met het lid Veenhoff op wat voor plannen we allemaal vast hebben gesteld de afgelopen jaren, dan zie je al vaak dat een groot woningbouwplan met 40-40-20 al gauw 10 miljoen vereveningsruimte kost. Dus mijn vraag is dan ook aan het lid Veenhoff, wat gaat PRO nog meer doen om ervoor te zorgen dat we wel plannen vast kunnen blijven stellen. Want anders zijn we zo door die 68.000 woning in de planvoorraad heen. Want ik weet dat wethouder Scholtes heel snel gaat bouwen, dus dan zijn we er zo doorheen. Dus we moeten die planvoorraad aanvullen. Wat gaat het lid Veenhoff nog meer doen om ervoor te zorgen dat we ook in de toekomst kunnen blijven bouwen?)
CONCEPT
44
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Ten eerste 12 miljoen per jaar, maar over die hele planvoorraad waar we het over hebben is dat dus wel 180 miljoen. Dus dat is toch heel substantieel. Daar kun je een hoop van doen. (Het lid VON GERHARDT: 180 miljoen klinkt natuurlijk veel, maar het is 180 miljoen in vijftien jaar en we hebben de afgelopen vier jaar, het lid Veenhoff, voor 250 miljoen aan verlieslatende plannen vastgesteld. Dus wat we krijgen voor de komende vijftien jaar is echt een schijntje. Dus vandaar ook mijn vraag, wat gaan we nu nog meer doen om ervoor te zorgen dat we plannen vast kunnen blijven stellen?) Dat kunt u lezen in het coalitieprogramma. Maar verder wil ik zeggen, er is ook toch sprake van een misverstand. Want als die buffer uitgeput is, kunnen we er niet meer voor sparen. Dat is heel wat anders. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, het lid Veenhoff geeft aan dat kunt u zien in het coalitieakkoord. Maar dat is juist precies is mijn zorg, want ik zie niets in het coalitieakkoord. Ik zie een Bouwagenda die er gaat komen, maar we hebben nog geen Bouwagenda. Ik zie dat we gaan kijken of we naar 30-40-30 gaan of 40-40-20 houden, maar er is nog geen keuze gemaakt.
Dus wat moet ik dan precies in het coalitieakkoord zien wat vandaag de dag ervoor gaat zorgen dat morgen Amsterdammers die nu aan het wachten zijn op een woning, ook daadwerkelijk een woning krijgen?) Dan moet u toch een beetje slow reading doen, ben ik bang. Want dat hele schuivenverhaal, dat knoppenverhaal wat we hebben gekregen, dat is behoorlijk goed verwerkt in het coalitieprogramma. Er staan allerlei zaken over bedrijfsruimtes en plekken en daar hebben we het de vorige keer over gehad. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, ik wil graag een 4 jaar met u terug. Want 4 jaar geleden was mijn maidenspeech tijdens de meerjarenprognose grondexploitatie 2022. En mijn maidenspeech ging toen over het vinden van geluk, of eigenlijk de zoektocht naar geluk en ook wel mensen die dan dat niet kunnen vinden. Over mentale gezondheid, over mijn eigen strijd met een depressie. En voorzitter, dat was niet voor niets dat ik dat onderwerp juist bij de meerjarenprognose grondexploitatie deed. Want het hebben van een thuis is de basis voor het opbouwen en kunnen vinden van je geluk. En daar knelt het. En daar knelt het nu nog steeds, want te veel mensen zijn op zoek naar een huis, te veel mensen zijn op zoek naar een passend huis, een huis dat ook echt een thuis is.
En wat ik toen zei, de opdracht is simpel, we moeten veel meer gaan bouwen, niet dogmatisch maar pragmatisch naar woningbouw kijken. Die waarschuwing deed ik 4 jaar geleden. Die waarschuwing doe ik nu nog steeds. Want om te blijven bouwen moeten we een aantal dingen doen. En het eerste is dat we moeten zorgen voor een sterk Vereveningsfonds. Want zonder Vereveningsfonds met geld, geen nieuwe plannen. En zonder nieuwe plannen, geen nieuwe woningen. En in 2022 diende ik een motie in om geen uitnamen te doen uit het Vereveningsfonds. En er werd toen gezegd, het Vereveningsfonds is gezond, het is niet nodig, we kunnen door blijven gaan. In 2023 diende deze motie opnieuw in met hetzelfde antwoord. En in 2024 kwam er een klein beetje goed nieuws. De coalitie had namelijk door dat al die uitnamen uit het Vereveningsfonds er op termijn voor zouden zorgen dat er geen
CONCEPT
45
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
ruimte meer was om nieuwe plannen vast te stellen en ze verlaagden de uitname uit het Vereveningsfonds, maar nog niet volledig geschrapt. En de afgelopen 2 jaar bleef ik die moties indienen en tot mijn grote geluk, tot mijn blijdschap, stond opeens als een duveltje uit een doosje in het verkiezingsprogramma van GroenLinks dat zij ook wilden stoppen met die uitnamen en het staat nu in het coalitieakkoord. Daar ben ik blij om. Maar tegelijkertijd betekent het wel dat dat we bijna voor 100 miljoen de afgelopen 4 jaar uit het Vereveningsfonds hebben gehaald, 100 miljoen die we ook hadden kunnen stoppen in woningen. En om een beetje een beeld te schetsen over hoeveel woningen dat hadden kunnen zijn, als je kijkt naar wat voor verlies we maken met 40-40-20 op woningen zijn dat zo'n 5.000, 6.000 woningen die niet gebouwd zijn omdat de linkse partijen nog 4 jaar lang hebben door willen grabbelen uit het Vereveningsfonds. Maar ik ben in ieder geval blij dat er een stap nu is gezet. Maar tegen die Amsterdammers, die 5.000, 6.000 woningen die er nu niet komen, zou ik wel willen zeggen, weet wat u doet. Dan over de woningen die nog wel in de planvoorraad staan, zo'n 68.000. En daarvoor is het belangrijk dat we tempo maken. Want voor alle woningen waarvan de paal in de grond is voor 1 januari 2030 weten we zeker dat we stroom hebben.
Daarna kan de aansluiting vervallen en dat kan zomaar betekenen met de netcongestie die er speelt dat die plannen geen doorgang kunnen vinden omdat er geen stroom meer is. Daarom dien ik een motie in met een heel aantal partijen van links tot rechts, van de SP tot JA21, om eigenlijk te zeggen geef ambtenaren eindelijk een keer die doorzettingsmacht om ervoor te zorgen dat zij al die palen voor 1 januari 2030 de grond in kunnen krijgen. Dat is heel belangrijk, want een dag later kan zomaar betekenen dat het project jarenlange vertraging krijgt. En dat moeten we niet willen. Dus vandaar die motie om ervoor te zorgen dat die ambtenaren doorzettingsmacht hebben, zodat als er problemen op een project spelen we ook ervoor kunnen zorgen dat we echt gaan bouwen en dat we niet blijven wachten. En dan, over het aanvullen van de planvoorraad. Voor zo'n 31.000 woningen is er nog geen investeringsbesluit genomen. En niet voor elke woning hoeft een investeringsbesluit genomen te worden, sommige zijn particuliere projecten en dan hoeft het niet, maar voor een groot aantal wel. En tot en met 2030 gaat het om zo'n 12.000 woningen. En om investeringsbesluiten vast te kunnen stellen, is het belangrijk dat ze of positief zijn met de huidige situatie van het Vereveningsfonds of dat er genoeg vereveningsruimte is.
Die vereveningsruimte is er niet, dus moeten we ervoor zorgen dat we allemaal positieve plannen voor gaan stellen. Want dan kunnen we ervoor zorgen dat we ook gaan bouwen. En daarom dien ik ook een motie in om eigenlijk dat aan te moedigen bij de wethouder. Kijk pragmatisch naar al die plannen waar nog een investeringsbesluit voor moet genomen worden tot 2030, ga niet wachten totdat er een Bouwagenda is. Zorg er nu voor dat die plannen ook daadwerkelijk vastgesteld gaan worden zodat we ze kunnen gaan bouwen en dat we niet gaan zeggen we wachten op die Bouwagenda. Want voorzitter, we weten één ding zeker. Een gezin dat een kind verwacht, kan niet wachten tot wij een Bouwagenda hebben. Een student die hier wil studeren en op kamers wil gaan, kan niet 4 jaar wachten tot we een Bouwagenda hebben, want dan heeft hij hopelijk zijn diploma al gehaald. En in de meerjarenprognose staat ook, keuzes moeten nu worden gemaakt. En mijn vraag aan de wethouder is dan ook, welke keuzes gaat de wethouder vandaag de dag maken om ervoor te zorgen dat al die woningen er morgen kunnen komen? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami.
CONCEPT
46
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Het lid ASLAMI: Dank, voorzitter. Ik hou het heel kort, want we hebben hier uitgebreid tijdens de commissie TAR hierover gesproken. Hartstikke goed dat we stoppen met de uitnames uit het Vereveningsfonds, dat is denk ik heel gezond en verstandig. De vraag die ik heb aan de wethouder, en of hij dat wil toezeggen, is de kansen die we hebben in Europa, of we als Amsterdam daar kunnen aanhaken. En ik denk bijvoorbeeld aan de pan-European housing investment platform wat dit jaar wordt ingesteld door de Europese Commissie. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes voor de beantwoording. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. En mooi dat ik mijn eerste dag als wethouder Grondzaken mag beginnen met een college van het lid Von Gerhardt, daar luister ik graag naar uiteraard. Dank ook voor de vragen. Er zijn eigenlijk niet zo heel veel vragen gesteld. Ik heb veel stellingen vooral gehoord. De debatten over het coalitieakkoord laat ik lekker ook bij de bij de gemeenteraad. Ik heb de opdracht om samen met collega Pels ervoor te zorgen dat wij verder gaan bouwen aan deze stad. Dat we daarbij zorgen voor meer passende woningen, dat we daarbij ook bouwen om doorstroming mogelijk te maken, wat van belang is. Als wethouder Senioren ben ik ook heel blij dat er duidelijke teksten staan in het coalitieakkoord over seniorenwoningen.
En ik heb natuurlijk inderdaad ook goed gekeken naar wat er in het verleden is gebeurd. Ik denk ten eerste, Amsterdam bouwt nog steeds volop door op een verantwoorde manier. Alle vastgestelde woningbouwplannen en verplichtingen door de raad kunnen we ook financieel uitvoeren. Dus er worden de komende jaren nog duizenden woningen gebouwd. En inderdaad, van die 68.000 woningen in de planvoorraad is voor best een belangrijk deel een investeringsbesluit al genomen. Voor een deel nog niet en die besluiten komen er natuurlijk ook nog gewoon aan. En tegelijkertijd hebben we ook gezien dat de financiële ruimte in het Vereveningsfonds beperkt is eigenlijk om nieuwe verlieslijdende plannen vast te stellen of grote tegenvallers op te vangen. Was die ruimte nagenoeg nul en we zien in het coalitieakkoord dat er stappen worden gezet om die ruimte te vergroten. Niet alleen met het per direct stoppen met die afdracht van 12 miljoen euro per jaar, maar ook per 2031 met het beperken van de afdracht voor de schaalsprong. Dus dat is denk ik belangrijk. Ik bedoel het is ook gewoon het besef wil je bouwen aan deze stad ook in de gebieden waar we willen bouwen de transformatiegebieden en ongelijk investeren voor gelijke kansen, dan kost dat geld en dankzij het coalitieakkoord is dat geld er ook in grotere mate beschikbaar dan voor het coalitieakkoord.
(Het lid VON GERHARDT: Ik ben ontzettend blij inderdaad dat de coalitie vier jaar lang naar mij geluisterd heeft en dit uiteindelijk op heeft genomen om die uitnamen niet meer te doen. Dus daar ben ik ontzetten blij mee. Maar we kunnen ook wel met zijn allen concluderen dat die 12 miljoen per jaar extra nog niet voldoende is als je door wil blijven bouwen op 40-40-20 en ook niet voldoende is als je kijkt voor welke projecten er allemaal nog een besluit moet worden genomen. Dus mijn vraag is ook wel aan deze wethouder, hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat we voldoende plannen vast kunnen stellen en niet zeggen we hebben straks voor 12 miljoen extra plannen vastgesteld, daarna is het op en dan gaan we weer wachten tot we extra 12 miljoen hebben. Want dan blijven we ontzettend lang wachten. En dat wachten, dat kunnen juist heel veel mensen niet.)
CONCEPT
47
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Voorzitter, ik ga op mijn eerste dag nog niet alle rekensommen uit mijn hoofd doen, maar volgens mij is het beeld iets rooskleuriger dan het lid Von Gerhardt voorstelt, maar goed. Feit is dat er meer ruimte is in het Vereveningsfonds, dat gaat natuurlijk over de plannen in de toekomst. Feit is ook dat we een aantal andere afspraken hebben gemaakt in het coalitieakkoord waarbij geldt 40-40-20 is nog steeds het uitgangspunt en er zijn andere keuzes mogelijk als dat bijdraagt aan het bouwen van de juiste woningen. Dus u heeft die tekst natuurlijk ook allemaal gelezen over wat er gebeurt in buurten met meer dan 40 procent sociale huur en wat er gebeurt als er woningen nodig zijn voor doorstroming. U heeft kunnen lezen dat de Wet regie volkshuisvesting ook impact kan hebben. U weet dat we in transformatiegebieden ook al met 30-40-30 werken. Er staan ook teksten in over de complete stad en voorzieningen en over seniorenwoningen. Dus ik denk dat het hele pakket ons mogelijkheden geeft om volop door te bouwen in deze stad. Nogmaals, dat doe ik natuurlijk samen met collega Pels hier. Er komt inderdaad een Bouwagenda en tegelijkertijd gaan we ook niet wachten op die Bouwagenda. Er komen ook gewoon nog steeds investeringsvoorstellen aan en daar kunnen we met elkaar in debat gaan over de programmering.
(Het lid VON GERHARDT: Ik wil toch even inzoomen op dat zinnetje in het coalitieakkoord omdat ik gewoon niet helemaal begrijp wat het precies betekent. Er staat inderdaad, we houden principieel vast aan 40-40-20. Dat is volgens mij duidelijk, die begrijp ik. Maar we kunnen afwijken op een moment dat het woningbouw mogelijk maakt. Ik lees dat en ik ben benieuwd of de wethouder dat hetzelfde leest als hoe ik dat lees. Ik lees dat als een plan positief moet worden omdat we geen vereveningsruimte hebben, dan maken we er 30-40-30 van zodat het een positief plan is dat we vast kunnen stellen en we kunnen gaan bouwen. Leest de wethouder dat op dezelfde manier als ik dat lees?) Voorzitter, ik snap dat het lid Von Gerhardt graag meer tijd wil om het debat over het coalitieakkoord nog een keer te gaan doen. Wij komen straks met een woningbouwplan. Collega Pels is natuurlijk wethouder Woningbouw, die komt ook met het beleid. Ik kan me voorstellen dat dat even tijd kost, maar zij kan daar vast zo nog wat over toevoegen. Het gaat erom dat we knoppen hebben om aan te draaien, zowel financieel als qua beleid. Waarbij het uitgangspunt inderdaad 40-40-20 blijft omdat we ook willen dat ook mensen met een kleine beurs kunnen blijven wonen in deze stad.
(Het lid VON GERHARDT: Natuurlijk, wethouder Pels gaat over woningbouw en misschien over de Bouwagenda maar wethouder Scholtes, uiteindelijk is het uw taak om investeringsbesluiten door deze raad te krijgen. En het feit is dat wij geen vereveningsruimte hebben. En het feit is ook dat als je plannen wil vaststellen, ze dus positief moeten zijn. En dan moet je aan knoppen gaan draaien om het financieel haalbaar te maken. En het feit is ook dat we eigenlijk weten dat 40-40-20 op geen enkele manier, en dat heeft uw voorganger wethouder Van Weyenberg ook altijd gezegd, mogelijk is om die positief te maken. Dus mijn vraag is daarom ook heel simpel, moet ik het coalitieakkoord zo lezen dat op het moment dat we een plan vast willen stellen, wat hard nodig is om woningen te bouwen, dat deze wethouder dan kiest voor 30-40-30 om het financieel haalbaar te maken? Of is het een beetje gebakken lucht?) Het lid Von Gerhardt stelt de keus voor scenario A of B. We gaan natuurlijk per transformatie en per plan de keuzes maken en dan kijk je naar de context van het specifieke
CONCEPT
48
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
plan. Als het gaat over meer het beleid, in de Bouwagenda komt te staan wat we bouwen, waar we bouwen, voor wie we bouwen en wat is nodig om project van de grond te krijgen. Dat wordt uitgewerkt in die Bouwagenda. En daarbij gebruiken we natuurlijk de bouwstenen uit de bestuursopdracht Bouwen aan de complete stad en de keuzes uit het coalitieakkoord. En in tussentijd kijken we per plan eigenlijk welke keuzes daar kunnen worden gemaakt. Ik wil daar nog aan toevoegen dat ik daarnaast vanuit de portefeuille Bouwstimulering graag in gesprek ga ook met partijen uit het veld, zowel corporaties als andere vastgoedpartijen, over waar wij dingen simpeler kunnen maken, waar we het bouwen kunnen versnellen. En dat is denk ik ook met het pakket aan afspraken in het coalitieakkoord een mooie om die bouw verder goed te laten gaan. Het is goed dat het lid Von Gerhardt heeft aangegeven dat we niet dogmatisch moeten kijken, maar pragmatisch. Volgens mij kent het lid Von Gerhardt mij ook zo. En ik begrijp dat collega Pels ook van het pragmatisch idealisme is en daar voel ik me eigenlijk ook best wel bij thuis. Dus wij gaan daar mooi werk van maken. D66 heeft mij gevraagd kunnen wij kijken naar Europese subsidies. We krijgen natuurlijk nu landelijke subsidies en als er Europese subsidies zijn, dan ga ik daar graag naar kijken.
En als het lid Aslami daar aanwijzingen voor heeft of suggesties voor heeft, dan sta ik natuurlijk daar zeer voor open. (Het lid VON GERHARDT: Voorzitter, dit is gewoon een heel belangrijk onderwerp dat uiteindelijk draait om of Amsterdammers huisvesting kunnen vinden. Dus volgens mij is het hartstikke goed dat we daar lang bij stil kunnen staan en het is jammer dat andere partijen daar te weinig spreektijd voor hebben. Maar mijn punt gaat nu over de landelijke subsidies. Want die zijn essentieel, dat is ongeveer 300 miljoen aan landelijke subsidies die we krijgen voor woningbouw. Maar er hangen ook een paar dingen boven de markt. Dat is één dat die landelijke subsidies alleen komen als die woningen voor 2030 opgeleverd worden. Dus zit best wel een tijdsdruk achter. En daarnaast hebben ook de Wet regie volkshuisvesting waarbij vanuit de Tweede Kamer steeds meer de roep komt, gemeentes die meer doen dan 40-40-20 gaan we afsnijden met die subsidies. Dus ik vraag me ook af, hoe gaat de wethouder met dat gegeven om, om ervoor te zorgen dat al die woningen er voor 2030 staan. En wat gaat de wethouder doen op een moment dat landelijk inderdaad ervoor kiest om geen subsidies meer te geven als je meer sociale huur doet dan afgesproken?) Voorzitter voor dat laatste punt, het lid Von Gerhardt heeft het coalitieakkoord gelezen. Dat zegt specifiek iets over de Wet regie volkshuisvesting.
Dus daar staat volgens mij het antwoord op de vraag van lid Von Gerhardt. Als het gaat over de eerste vraag, die wilde ik eigenlijk beantwoorden naar aanleiding van de moties die ook zijn ingediend, dus daar kom ik zo op. Ik heb staan dat er een amendement is van het lid Von Gerhardt, amendement 142 inzake stoppen met structurele onttrekking van 12 miljoen uit het Vereveningsfonds. Dat lijkt mij een vrij overbodig amendement, want dat hebben we eigenlijk gisteren al besloten met uw tegenstem bij het coalitieakkoord. Dus die ontraad ik omdat die overbodig is. Maar inhoudelijk zijn we het met elkaar eens in dit geval. Dan de motie van het lid Von Gerhardt cum suis over doorzettingsmacht. Ik ben daar wel gevoelig voor. Maar zoals die is geformuleerd, ik weet niet precies wanneer is die motie afgedaan. Meer doorzettingsmacht klinkt natuurlijk altijd goed maar wat het precies betekent vind ik een tikkeltje vaag. Wat ik zou willen zeggen is, ik ga als wethouder
CONCEPT
49
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Bouwstimulering kijken waar zitten onnodige obstakels, waar kunnen we de uitvoering versterken, waar kunnen we processen versnellen op een verantwoorde manier. Ik zou willen toezeggen dat ik dit punt dan daarin meeneem en ook in dat kader verantwoording afleg over wat ik hiermee heb gedaan. Maar zoals nu is geformuleerd vind ik het te vaag. (Het lid VON GERHARDT: Fijn dat de wethouder dat wil toezeggen. Om het iets te verduidelijken, wat ik vaak terug hoor van heel veel partijen, zowel corporaties als marktpartijen, die zeggen we krijgen heel vaak te maken met tegenstrijdigheden vanuit ambtelijke afdelingen, want die hebben allemaal hun eigen wensen en eigen ideeën en dat dat botst soms met elkaar. En wat er dan gebeurt is dat er geen ambtenaar is of iemand in binnen de organisatie die doorzettingsmacht heeft om een beslissing te nemen om een besluit te nemen waardoor het soms heel lang kan duren. En dat is een knelpunt in de woningbouw die enorm vertragend werkt, want dat moet dan allemaal op het bordje komen van het college voordat er een besluit over wordt genomen. Dus als de wethouder toezegt om dat mee te nemen om te kijken hoe we dat beter kunnen regelen, dan heel graag en dan trek ik de motie ook in.) Voorzitter, ik zeg graag toe dat ik dat meeneem. Hoe ik dat precies ga uitvoeren en bekijken, dat gaan we dan nog bezien.
En het feit is ook zo dat we veel belangen en veel regelgeving te wegen hebben bij bouwplannen. Maar ik hoor wat u zegt, dus dat zeg ik bij deze dan toe. Dan motie 183 van de leden Von Gerhardt cum suis inzake niet wachten maar bouwen. Als ik die goed interpreteer, dan gaat het er eigenlijk over dat we investeringsbesluiten moeten gaan versnellen. Ik zie lid Von Gerhardt knikken. Er komen investeringsbesluiten aan, maar voor een groot deel van die 68.000 woningen zijn al investeringsbesluiten genomen. Als we de andere investeringsbesluiten gaan versnellen halen we capaciteit weg bij de uitvoering naar de planvorming. Dat zorgt eerder voor vertraging dan versnelling. Dus ik denk dat dat onverstandig is, dus daarom ontraad ik deze motie. De motie-Von Gerhardt, Havelaar, Rijpkema, Broersen, Koyuncu en Delsen inzake zo veel mogelijk palen voor 1 januari 2029, nr. 181.26, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. Economische Zaken 14. Kennisnemen van de Monitor Bedrijfsruimte Amsterdam 2024 VN2026-006153 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Krom inzake meer bedrijfsruimtes door samenwerking met corporaties, nr. 184.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:
CONCEPT
50
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
-
-
-
-
inzichtelijk te maken voor de raad welke afspraken momenteel bestaan met woningcorporaties over betaalbare bedrijfsruimte en welke resultaten deze afspraken hebben opgeleverd; samen met woningcorporaties te onderzoeken hoe hun vastgoed, waaronder plinten, bedrijfsruimten en maatschappelijk vastgoed, structureel kan worden ingezet voor betaalbare werkruimte voor kleinschalige ondernemers, makers, ambachtelijke bedrijven, circulaire ondernemingen en maatschappelijke initiatieven; daarbij de aanbevelingen uit het onderzoek Betaalbare ruimte voor ondernemerschap in de wijk van Platform31 te betrekken en te onderzoeken welke aanbevelingen geheel of gedeeltelijk kunnen worden overgenomen in het Amsterdamse beleid en de samenwerking met woningcorporaties; de juridische, financiële en beleidsmatige belemmeringen in kaart te brengen en mogelijke oplossingen daarvoor uit te werken; de raad hierover het tweede kwartaal van 2027 te informeren.
De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Een van de redenen waarom Stichting Tweede Kans hier vanmiddag stond was omdat er ook gewoon een groot tekort is aan kleinere ruimtes voor kleine ondernemers, sociale ondernemingen zoals zij. En dat bleek ook uit de monitor die we besproken hebben in de commissie, er is een groot tekort. En dat gaat om belangrijke voorzieningen, niet alleen Stichting Tweede Kans, maar ook bijvoorbeeld meubelmakers, fietsenmakers, kledingreparateurs, allemaal dat soort ondernemers die essentieel zijn ook voor de voorzieningen van onze stad en de leefbaarheid. Ik heb een motie ingediend. Er is een onderzoek geweest van Platform31 die hebben gekeken naar hoe de woningcorporaties beter kunnen worden betrokken bij het vrijmaken van bedrijfsruimtes en daar ruimte voor te reserveren, bijvoorbeeld in de plint. Ik hoop dat de wethouder daar positief op wil adviseren, want ik denk dat we alles moeten doen om ervoor te zorgen dat we meer ruimte gaan creëren in de stad zodat ook mooie organisaties zoals Stichting Tweede Kans niet verloren gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, wat mooi dat we op de eerste dag van de wethouder Economische zaken kunnen praten over ruimte.
Want wat is een stad zonder loodgieters, installateurs en andere makers die nodig zijn om de stad draaiende te houden? Daarvoor hebben we de Werkcorporatie, een mooi instrument waar D66 zich altijd voor heeft ingezet en nu hopen we dat die Werkcorporatie meer wordt dan een pilot. Dus de vraag aan de wethouder is, ziet zij ook kans als dit model succesvol is of we dat kunnen door laten groeien in de stad en onderdeel kunnen maken van een langetermijnaanpak voor ruimte voor bedrijven zodat we voor loodgieters en installateurs ruimte houden in onze stad. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Italiaander voor haar maidenspeech.
CONCEPT
51
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Het lid ITALIAANDER: Voorzitter, daar sta ik dan voor de Amsterdamse gemeenteraad. Vijf jaar geleden had ik dit nooit voorzien. De wereld die ik voor een heel groot deel ben over gereisd en het leven in Amsterdam zijn te mooi om je in een politieke arena te willen begeven. Maar anno 2026 denk ik daar totaal anders over. Want dit voelt niet als de plek waar ik wil zijn, maar de plek waar ik moet zijn. Verkozen met voorkeurstemmen zonder een meter op de politieke teller val ik in een raad die mij van de ene in de andere verbazing brengt. Want terwijl Amsterdam kampt met 9 miljard schuld, een zeer onaantrekkelijk ondernemersklimaat, structurele energieschaarste en straten die vies zijn, debatteert deze raad liever over internationale boycots en buitenlandse monumenten dan over de Amsterdammer zelf. Denk aan de contextuele vervalsing van de Nakba-herdenking tot het doorlopend spreken van een genocide binnen de raad, dat overigens niet door ngo's bepaald wordt maar door het Internationaal Gerechtshof die hier geen uitspraak over heeft gedaan. Wie is een lokaal gemeentebestuur dan om hierover te oordelen? Ik vraag u, waar komt die obsessie met de staat Israël vandaan? Er bestaat een gevaarlijk dunne lijn tussen antizionisme en antisemitisme en die lijn wordt in Amsterdam voortdurend genegeerd.
Bijna drieduizend mensen, veel uit Joodse gelederen, voelen de noodzaak dat er iemand voor hen opstaat, iemand die zegt niet alles is acceptabel. Maar ik sta hier niet alleen voor Joden. Ik sta hier voor homo's, voor vrouwen, voor minima, voor Jan modaal, voor ondernemers, voor iedereen die Amsterdam is kwijtgeraakt aan activisme. Want het Amsterdam waar ik geboren en getogen ben kan zo ontzettend mooi zijn en zo gezellig zijn. Een stad zonder antisemitisme, zonder discriminatie, zonder internationale politiek dat ten koste gaat van de Amsterdammer zelf. En dat brengt mij bij dit coalitieakkoord, een sober akkoord gericht op bezuinigingen. Maar woorden zijn geen daden. Wij zullen scherp toezien of deze bezuinigingen daadwerkelijk worden doorgevoerd, of het ondernemersklimaat echt verbetert, of die straten eindelijk schoon worden en of de energieproblematiek die onze stad en ons bedrijfsleven letterlijk op slot zet serieus wordt genomen. Want Mokum, afgeleid van het Jiddisch woord makom, wat plaats betekent, verdient meer dan goede voornemens. Mokum verdient een bestuur dat doet wat het belooft. Ik zie het als mijn taak om daarover te waken als waakhond voor een vrije, tolerante en ondernemende stad. Kortom, ik kom hier met echt hele grote zorgen over een heel gepolariseerd activistisch klimaat binnen de gemeenteraad.
Maar ook met energie, met overtuiging en met de wil om Mokum weer de stad van alle Amsterdammers te maken. Dan nu terug naar het heden, terug naar de alledaagse problemen van de stad. Ik refereerde al even aan het ondernemersklimaat. Dat moet beter op heel veel manieren, minder regeldruk en minder lasten. Er is een schreeuwend tekort aan bedrijfsruimte. Van de 610.000 vierkante meter die potentieel gebruikt kan worden is maar voor 5 procent een concreet plan en er is maar voor 0,3 procent iets gerealiseerd. Dat is veel te weinig. Bedrijven kunnen niet uitbreiden of er is helemaal geen plek. Hoge grondprijzen en bouwkosten, daar kunnen wij weinig aan doen, maar aan een hogere regeldruk wel is. De wethouder bereid met de stofkam door de regels te gaan en daarin te schrappen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van de Horst voor de beantwoording. Wethouder VAN DER HORST: Dank, voorzitter. Ik was heel even in verwarring of mijn portefeuille nu ineens heel erg uitgebreid was. Maar dat is toch niet het geval, want op
CONCEPT
52
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
het einde ging het toch nog over bedrijfsruimtes. Ik sta hier natuurlijk op de eerste dag als wethouder Economische zaken en ik kan het lid Italiaander misschien meteen geruststellen, en ook anderen. Ik was vanochtend meteen op een conferentie van Hello Tomorrow. Dat is een waanzinnige conferentie die tien jaar lang in Parijs is geweest en nu in Amsterdam is en dat ging over deep tech. En dat klinkt voor sommige mensen in deze raad ongetwijfeld anders dan het is. Ze hebben waanzinnige toepassingen over het anders ophalen van afval, het recyclen van afval en allerlei toepassingen in de medische sector. Dus dat was waanzinnig, dus ik denk dat ik meteen daarin heel veel mensen en heel veel energie heb leren kennen. Als het gaat over de regeldruk bij ondernemers. Er staat in het coalitieakkoord dat wij ook echt naast ondernemers willen gaan staan en ook willen kijken of we processen en procedures kunnen versimpelen. Dus dat gaan we gewoon al doen. Daar ga ik heel graag mee aan de slag. Ook voor bewoners, dat zeg ik er vanuit Dienstverlening meteen bij. En als het gaat over de motie van de Partij voor de Dieren, dan denk ik dat u mij even wat ruimte moet geven om hier even iets verder in te duiken om nu meteen deze motie te omarmen.
Dan wil ik u wel toezeggen dat ik even ga kijken, want ik ben het er eigenlijk mee eens dat we graag natuurlijk meer betaalbare bedrijfsruimtes zouden willen. We zijn ook al met corporaties dat beetje aan het verkennen van hoe zou je dat eventueel kunnen doen. Maar laat mij daar even op terugkomen. Ik wil ook wel een brief daarop toezeggen voordat ik helemaal kan beoordelen of deze motie in zijn totaliteit een goed idee is. (Het lid KROM: Ik zal de motie intrekken, want ik snap dat het tijd kost. Ik wil vragen of de wethouder dan het onderzoek van Platform31 mee wil nemen in de brief omdat er echt hele goeie aanbevelingen in staan.) Zeker, die was me al wel inderdaad ter ore gekomen en dat het ook bekend is. Dus die zal ik daar zeker bij betrekken. En dank voor deze tijd. Dan de vraag van D66 over de Werkcorporatie. Ik denk meteen ook maar goed nieuws, die Werkcorporatie Amsterdam willen ook niet als pilot hebben maar als een blijvende organisatie en voor de opstartfase heeft de gemeente een eenmalige opstartsubsidie nu verstrekt maar het is de bedoeling dat ze binnen drie jaar financieel zelfstandig kunnen opereren als maatschappelijke vastgoedbeheerder zonder verdere gemeentelijke financiering. En voor de opstartfase heeft de gemeente ook een gemeentelijk pand beschikbaar gesteld zodat de WCA ook gelijk kan starten.
En het is de bedoeling dat de WCA op termijn ook op meer locaties in de stad dat gaat exploiteren. De gemeente kan de WCA in elk geval op twee manieren laten groeien. Eén is door de inzet van eigen gemeentelijk vastgoed en twee door in voorwaarden of onderhandelingen met ontwikkelaars in gebiedsontwikkeling in te zetten op bedrijfsruimte en kleinschalig productief betaalbaar en de betreffende ontwikkelaars te koppelen aan de WCA's als mogelijke exploitant. Dus daar ga ik ook graag mee aan de slag. De discussie wordt gesloten. Benoemingen Raadsaangelegenheden 17. Benoemen van leden van de tijdelijke algemene raadscommissie VN2026-006709
CONCEPT
53
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Daniëlle Akkermans, Laura Iqbal, Ana Karadarević, Ryan McDonnell, Krystal-Marie Benjamins, Sanne Klaver, Stephan Weenk en Arianne Berardi zijn benoemd als lid van de Tijdelijke Algemene Raadscommissie. 18. Aanwijzen van een lid van de regioraad van de Vervoerregio Amsterdam VN2026007535 Mohamed Belkasmi is aangewezen als lid van de regioraad van de Vervoerregio Amsterdam. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Stemblok Afwezig zijn de leden Dibi (BIJ1) en Koyuncu (DENK) 4. Niet inwilligen van het inleidend verzoek om een referendum te houden over een alternatief burgervoorstel Een mensenrechtenstad in woord én daad' VN2026-006044 Aan de orde is de stemming over de voordracht VN2026-006044. Voordracht VN2026-006044 wordt met elektronische stemmen aangenomen. De raad neemt mitsdien het besluit, vermeld onder nr. VN2026-006044. De VOORZITTER constateert dat de voordracht VN2026-006044 met de stemmen tegen van Partij voor de Dieren, BIJ1, DENK, Forum voor Democratie en SP is aangenomen. 5. Instemmen met het gewijzigd initiatiefvoorstel Amsterdam: mensenrechtenstad in woord én daad van de leden Khan, Bentoumya, Hofland VN2026-006045 Aan de orde is de stemming over de voordracht VN2026-006045. Voordracht VN2026-006045 wordt met elektronische stemmen aangenomen. De raad neemt mitsdien het besluit, vermeld onder nr. VN2026-006045.
De VOORZITTER constateert dat de voordracht VN2026-006045 met de stemmen tegen van VVD, JA21, CDA en Forum voor Democratie is aangenomen. De VOORZITTER feliciteert de initiatiefnemers met het aannemen van hun initiatiefvoorstel. 9. Vaststellen van de actuele saldi van de actieve grondexploitaties Vereveningsfonds en kennisnemen van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2026 VN2026-004379
CONCEPT
54
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
Aan de orde is de stemming over het amendement van de leden Von Gerhardt, Broersen, Rijpkema, Havelaar en Delsen inzake stoppen met structurele onttrekking van 12 miljoen uit het Vereveningsfonds (142.26). Amendement-Von Gerhardt, Broersen, Rijpkema, Havelaar en Delsen inzake stoppen met structurele onttrekking van 12 miljoen uit het Vereveningsfonds (142.26) wordt elektronisch stemmen verworpen. De VOORZITTER constateert dat het amendement van de leden Von Gerhardt, Broersen, Rijpkema, Havelaar en Delsen inzake stoppen met structurele onttrekking van 12 miljoen uit het Vereveningsfonds (142.26) met de stemmen tegen van PRO Amsterdam, D66, Partij voor de Dieren en BIJ1 is verworpen. Aan de orde is de stemming over de voordracht VN2026-004379. Voordracht VN2026-004379 wordt met elektronische stemmen aangenomen. De raad neemt mitsdien het besluit, vermeld onder nr. VN2026-004379. De VOORZITTER constateert dat de voordracht VN2026-004379 met de stemmen tegen van Partij voor de Dieren en SP is aangenomen. Aan de orde is de stemming over motie van de leden Von Gerhardt en Rijpkema inzake niet wachten maar bouwen (183.26). Motie-Von Gerhardt en Rijpkema inzake niet wachten maar bouwen (183.26) wordt met elektronisch stemmen verworpen.
De VOORZITTER constateert dat de motie van de leden Von Gerhardt en Rijpkema inzake niet wachten maar bouwen (183.26) met de stemmen tegen van PRO Amsterdam, D66, Partij voor de Dieren, BIJ1 en SP is verworpen. De VOORZITTER sluit de vergadering.
Index 142.26 Amendement van de leden Von Gerhardt, Broersen, Rijpkema, Havelaar en Delsen inzake stoppen met structurele onttrekking van 12 miljoen uit het vereveningsfonds ............................................................................................... 43, 49, 55 181.26 Motie van de leden Von Gerhardt, Havelaar, Rijpkema, Broersen, Koyuncu en Delsen inzake zo veel mogelijk palen voor 1 januari 2029 .......................................43, 50 182.26 Motie van de leden Khan en Bentoumya inzake erkenning door zichtbaarheid ...19, 42 183.26 Motie van de leden Von Gerhardt en Rijpkema inzake niet wachten maar bouwen ........................................................................................................................... 43, 50, 55
CONCEPT
55
Jaar
2026
Vergaderdatum 11 juni 2026
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Conceptraadsnotulen
184.26 Motie van het lid Krom inzake meer bedrijfsruimtes door samenwerking met corporaties ......................................................................................................................50 VN2026-004379 Vaststellen van de actuele saldi van de actieve grondexploitaties Vereveningsfonds en kennisnemen van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2026 ....................................................................................................... 43, 54, 55 VN2026-006044 Niet inwilligen van het inleidend verzoek om een referendum te houden over een alternatief burgervoorstel Een mensenrechtenstad in woord én daad ......18, 54 VN2026-006045 Instemmen met het gewijzigd initiatiefvoorstel Amsterdam: mensenrechtenstad in woord én daad van de leden Khan, Bentoumya, Hofland ...18, 54 VN2026-006153 Kennisnemen van de Monitor Bedrijfsruimte Amsterdam 2024 ..............50 VN2026-006709 Benoemen van leden van de Tijdelijke Algemene Raadscommissie ......53 VN2026-007535 Aanwijzen van een lid van de regioraad van de Vervoerregio Amsterdam ........................................................................................................................................54
CONCEPT
56