20260121 Verslag Gemeenteraad avond.pdf

En als het een toezegging is trek ik die motie ook in.) Voorzitter, het is geen toezegging dat we het gaan doen. Maar het is wel een toezegging, het lijkt me harstikke goed om daarmee te werken, het is een toezegging om te kijken of dat mogelijk is. En ik weet wel, daar hebben we het in het gesprek ook over gehad, dat andere commerciële inzamelaars daar ook al mee bezig waren. En we hebben ook gezegd laten we ook vooral, natuurlijk is er concurrentie onderling, maar met elkaar de innovatie ook met elkaar delen. (Het lid HAVELAAR: Die motie over de tijdvensters en de boetes trek ik dan bij deze in want ik denk dat dat een goede stap is en dat ondernemers dat ook fijn vinden. Dan de vraag over de fysieke beperking in de ruimte als er geen een container in past en je kunt niet verbouwen bijvoorbeeld vanwege monumenten. Dat zijn signalen die we gekregen hebben. Dan is maatwerk gewoon nodig. Begreep ik dat de wethouder, ook al ontraadt ze

19

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

de motie, wel bereid is om in overleg met de BIZ’en de ondernemers te kijken of de gemeente een bijdrage kan leveren aan dat maatwerk?) Ik vind het in eerste instantie echt een verantwoordelijkheid van de ondernemers. Als je een onderneming start, dan moet je ook weten dat je een plek en ruimte moet hebben voor afval. Ik wil ook nog benadrukken dat er ook inzamelaars zijn die meerdere keren per dag afval kunnen komen ophalen. Dus als je weinig ruimte hebt kun je dat ook afspreken, dan kun je een dergelijk contract afsluiten. Er zijn in de commissie ook al moties en vragen geweest of wij kunnen helpen, bijvoorbeeld in fietsgarages plekken te creëren. Dat is niet mogelijk. Ik heb alleen gezegd als de BIZ’en samenwerken en we hebben in de gemeente daar eventueel ruimte, dan zijn we natuurlijk altijd bereid om in gesprek te gaan. Maar de verantwoordelijkheid ligt wel bij de ondernemers zelf en bij de BIZ’en om daar ook gezamenlijk oplossingen voor te bedenken. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, ik begrijp wat de wethouder zegt maar als je een smal pandje in de Leidsestraat hebt waar je vuilniszakken los onderin een gat gooit wat daarvoor gemaakt is, waarvoor je een trap af moet, dan kun je bijvoorbeeld vanwege Arbo-restricties niet met zo'n rolcontainer die nu verplicht is je container beneden zetten.

Dus dat pand geeft fysiek niet de mogelijkheid om je aan de wet die nieuw is, die er nog niet was toen de ondernemer startte, zich te houden. En nu vraag ik, is het college bereid om te kijken hoe kunnen we dit samen oplossen?) Voorzitter ik herhaal, de verantwoordelijkheid ligt bij de ondernemers zelf. Als je ergens een onderneming start, dan moet je daar ook rekening mee houden en als je een onderneming hebt moet je daar ook rekening mee houden. Afval moet je sowieso kunnen afvoeren en je zou ook kunnen kijken naar een inzamelaar die meerdere keren per dag komt. Er zijn echt veel innovaties en wij zijn niet verantwoordelijk om een ruimte te vinden om afval op te slaan voor ondernemers. (Het lid SCHMIT: Nog even voor alle duidelijkheid, want ik weet niet of ik het antwoord van de wethouder heel goed kon volgen. Maar is het duidelijk dat zij een toezegging doet dat de raad geïnformeerd wordt over het uitrollen van de afvalhubs in Amsterdam?) Zoals ik al zei, dat is vanzelfsprekend. Volgens mij rapporteren we tweejaarlijks met onze voortgangsrapportage wat afval betreft en daar nemen we dat natuurlijk gewoon in mee. De motie-Havelaar inzake verbeteren gemeentelijke dienstverlening rondom bedrijfsafval, nr. 576.26, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER schorst de vergadering.

Voorzitter: het lid Aslami De VOORZITTER heropent de vergadering. Algemene Zaken 27.

20

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

Kennisnemen van het rapport van de Ombudsman Metropool Amsterdam Melden met vertrouwen, de bestuurlijke reactie op het rapport en brieven die binnengekomen zijn naar aanleiding van het rapport VN2025-018058 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Van Schijndel inzake de procedurele gang van zaken rond rapport van de ombudsman inzake Bureau Integriteit, nr. 572.26 Spreekt uit: de handelwijze van de burgemeester, bestaande uit het door haar stappen naar het presidium van de gemeenteraad, procedureel ontoelaatbaar was aangezien daarmee de aangewezen reguliere (vertrouwelijke) bespreking in de raadscommissie AZ met voeten werd getreden; voor het goed functioneren van organen van het stadsbestuur het wenselijk is dat zowel de burgemeester als het presidium zich bewust zijn van hun rol, c.q. de noodzaak te allen tijde correcte procedures te volgen.

Motie van de leden Koyuncu en Ahmadi inzake het extern beleggen van meldingen over sociale veiligheid, nr. 593.26 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om uiterlijk binnen zes maanden met een concreet en onderbouwd voorstel te komen voor het extern beleggen van meldingen over sociale veiligheid. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Een beetje een ongebruikelijke gang van zaken in de commissie AZ. Dus staande de vergadering over dit agendapunt dat ik al zeg ik ga het piepen. En dat mag gewoon, het is wel ongebruikelijk. Het heeft mij een beetje een strenge e-mail van de griffier opgeleverd dat ik daar zaken zou doorkruisen. Want we komen in de nieuwe raad denk ik te spreken over de plannen van aanpak van de burgemeester ter zake van dat Bureau Integriteit. Waar het mij om gaat is zuiver de procedurele gang van zaken, eigenlijk de rolzuiverheid die organen van de gemeente moeten betrachten. Die gang van zaken was dus niet zo fijn kun je zeggen omdat de burgemeester er eigenlijk niet ongeschonden uitkomt, de ombudsman al helemaal niet, het presidium misschien ook een scheve schaats heeft gereden en de raad erbij staat en het eigenlijk ook allemaal niet meer weet.

We moeten de taken van het presidium in het oog houden, het gaat om het dagelijkse reilen en zeilen van de gemeenteraad van Amsterdam, een dagelijks bestuur. Er zit een bepaling in artikel 3 over de rechtspositionele relatie ten opzichte van ombudsman, directeur rekenkamer en de gemeenteaccountant. Rechtspositionele regelingen en zo. Dat heeft niets uitstaande met het beoordelen van klachten van de burgemeester over methodologische deugdelijkheid van de rapporten, of conceptrapporten zijn het, waar de ombudsman mee komt. Dus dat hoort er echt niet toe. Dan moet het presidium gewoon niet ingaan op een verzoek of een vraag om hulp van het gaat niet goed of zo met dat rapport, dat richt allerlei schade aan, kunnen jullie niet eens met die ombudsman gaan praten. Daar moet je niet aan beginnen. Het hoort gewoon in, dat ligt voor de hand, een besloten

21

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

vergadering van ik zou zeggen de commissie Algemene Zaken. Dus de stap naar het presidium van de burgemeester was procedureel onjuist. En ze moet, spreek ik maar uit, gewoon ten alle tijde correcte procedures volgen. Dan was er toch, in die vergadering heb ik wat gezegd over dat ik had gehoord dat de brief van de burgemeester kennelijk als nogal brisant werd gezien en die werd toen ingenomen verdorie op het eind van de vergadering weer, hup de papierversnipperaar in. Uit De Telegraaf van vandaag blijkt dat dat toch wel degelijk zo is gegaan en dat vind ik niet het presidiumwaardig om zo te handelen, lijkt mij. Dat is wat ik erover kan zeggen, dus ik raad de motie van harte aan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. En voordat ik met mijn verhaal begin wil ik allereerst even opmerken dat ik eigenlijk een beetje verbaasd ben over hoe weinig enthousiasme er is om bijvoorbeeld je als partij aan te melden als spreker voor dit onderwerp. Het lijkt wel alsof er verkiezingen aankomen en mensen zo meteen nog met elkaar door één deur moeten en dan wil je natuurlijk niet tegen schenen schoppen. En ik wil iedereen er toch aan herinneren waarom we hier zijn.

Voordat ik verder ga naar het artikel wat u vanmorgen in De Telegraaf verscheen denk ik dat het belangrijk is of helpt om eerst even een stukje uit te zoomen en daarbij wil ik graag het gedrag van de burgemeester duiden aan de hand van een aantal voorbeelden. Want wij zien in hoe de burgemeester geregeld handelt een patroon. De eerste stap die zij zet, meestal op het moment dat ze of haar zin niet krijgt of ze komt in een benarde positie, dat is dat zij mensen gaat betrekken en dat kan altijd op twee manieren. Of de mensen worden voor het karretje gespannen, of ze gaat andere mensen verantwoordelijk maken voor de puinhoop die zij zelf heeft gemaakt. En dat kan werkelijk waar iedereen zijn. Dat kan de griffie zijn, dat kan het presidium zijn, maar dat kan ook Mark Rutte zijn bijvoorbeeld, of Fred Grapperhaus. Ik zie de burgemeester bedenkelijk kijken, een beetje rollen met de ogen. Ik zal even wachten tot ze klaar is met het rollen met haar ogen. Maar ook daarover, ik wil de burgemeester als ze daar toch zo op ingaat, ik wil de burgemeester herinneren aan het feit dat ik haar ooit, dat komt zo meteen ook in het proces verder, dat ik haar ooit een vraag heb gesteld over de appjes die zij naar Rutte heeft gestuurd. En toen heeft zij gezegd, dat is ook heel exemplarisch voor hoe zij te werk gaat, als zij op een gegeven moment klem staat, dan gaat ze liegen.

Deze burgemeester heeft gezegd dat appjes die persoonlijk zijn niet onder de Woo vallen. En we hebben allemaal kunnen zien, Mark Rutte heeft ze zelf openbaar gemaakt, dat het helemaal geen persoonlijk contact was. Dus dat bonnetje dat staat sowieso nog uit, burgemeester Halsema, dat is nog niet afgerekend. Dan stap 2. Als de chaos dan uiteindelijk compleet is gaat ze de vermoorde onschuld spelen, want het ligt namelijk nooit aan haar. Ze opent dan altijd het debat positief, ze deelt wat complimentjes uit, ze benadrukt dat we allemaal een gemeenschappelijke missie hebben, de ombudsman en ik staan aan dezelfde kant en ik heb altijd de onafhankelijke positie van de ombudsman verdedigd, et cetera. Dan stap 3, dan gaat ze over naar de inhoud. Dat is eigenlijk de meest normale stap waarbij ze dan uiteraard haar kant van het verhaal gaat vertellen. (Het lid HOFLAND: Voorzitter, het lid Kreuger deed eigenlijk een open uitnodiging, dus die neem ik dan graag wel even aan. Een heel lang verhaal over een patroon dan bij de burgemeester. En ik wil het lid Kreuger toch verleiden om weer even terug te gaan naar het onderwerp. Het gaat hier over een rapport waar we in de commissie inhoudelijk lang met elkaar over

22

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

gesproken hebben, wat moeten we leren van dat rapport. En als we dan die patroonbeschrijving van het lid Kreuger beluisteren, dan vraag ik me één ding af. De burgemeester trekt dit dossier toch juist naar zich toe?) Deze burgemeester heeft zich bemoeid met het dossier op een moment dat dat naar mening van JA21 in ieder geval niet de bedoeling was. En ik denk zelfs dat het ook volgens D66 niet de bedoeling was dat de burgemeester zich op dat moment met dit dossier ging bemoeien. (Het lid HOFLAND: Dan ben ik toch blij dat ik deze interruptie pleeg, want daar zijn we het niet over eens. Sterker nog, als de burgemeester niet dit dossier naar zich toe had getrokken, en als ik zeg dit dossier dan bedoel ik wat er aan de hand is in de gemeentelijke organisatie, want er is nogal wat aan de hand. En ik vind het goed. Sterker nog, had zij dat niet gedaan dan hadden we dat van haar gevraagd dat de burgemeester dat meer naar zich toetrekt. En als JA21 dat anders ziet, dan verschillen we daarover echt van mening. Maar ik vraag me af, u komt daar nog op zie ik aan het vingertje.) Nee, maar dan hebben wij een spraakverwarring als het gaat om het dossier, dan klopt dat. Ik heb het hier over het dossier ombudsman maar als het gaat om het dossier wat zij daarin doet, dan begrijp ik dat. Al is natuurlijk alles wat er is afgesproken met de commissie toch wel rijkelijk laat.

Maar goed, daar ga ik de burgemeester niet meer op aanvallen want dat heeft ze zelf ook erkend, dat dat wat laat was. Maar goed, we waren bij stap 3 en dat is dat zij haar eigen verhaal gaat vertellen, haar eigen straatje gaat schoonvegen. En dat doet zij altijd door een hele hoop zaken die eigenlijk compleet onlogisch zijn, of in ieder geval niet per se logisch zouden moeten, zijn als compleet logisch presenteren. Dus bijvoorbeeld het aankloppen bij het presidium, dat wordt eigenlijk gepresenteerd, en dat gaat dan ook heel vaak met een bepaalde vorm van zelfverzekerdheid, de woorden worden ook heel nadrukkelijk gewogen, alsof het heel normaal is dat het presidium daarin werd betrokken. (Het lid NADIF: Het lid Kreuger beticht anderen ervan het is campagnetijd, maar ik hoor nu eigenlijk gewoon een hele uiteenzetting enkel alleen over de burgemeester. We gaan niet echt in op het rapport, we hebben hier een commissievergadering over gehad waar JA21 er ook heel uitgebreid over heeft gesproken. Dus ik ben heel erg benieuwd, wanneer gaan we tot het punt komen waarbij het echt daadwerkelijk gaat over het agendapunt in plaats van enkel en alleen maar op deze manier de burgemeester op deze persoonlijke wijze aanvallen?) Ik ga over mijn eigen woorden en dit is de bijdrage die JA21 hier doet. Dus daar moet GroenLinks het voor nu maar gewoon mee doen.

(Het lid NADIF: Dat klopt, maar we hebben gewoon een agendapunt hier staan en we hebben dit uitgebreid besproken in de commissie. En waar ik echt benieuwd naar ben, wat is het nieuwe punt wat JA21 probeert te maken in plaats van deze gekke uiteenzetting die ik nu hoor.) Voorzitter, ik laat dit maar eventjes. Uitspraken van de burgemeester, wij hebben feitelijk commentaar geleverd op het conceptrapport. Of bijvoorbeeld, ik heb het presidium gevraagd om hulp omdat ik mij er heel erg bewust van was dat ik er niet over ga, over de ombudsman in dit geval, maar u wel. Of bijvoorbeeld, het is toch volkomen hoffelijk en netjes dat ik het bestuur van de raad daarover informeer en vervolgens zeg ik laat het bij u. Dat is wat ik heb gedaan. Dit was 22 september. Dan gaan we naar punt 4. Als ze dan vervolgens vanuit de raad bijvoorbeeld een vraag krijgt over begrijpt u dat de ombudsman zich onder druk voelt gezet. Dan doet ze een

23

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

trucje, en dat trucje dat doet ze echt om de haverklap, dan gaat ze de rollen omdraaien, dan gaat ze net doen alsof het raadslid is die de ombudsman aanvalt. Dus bijvoorbeeld, kunt u zich voorstellen dat de ombudsman zich onder druk gezet voelde. En dan zegt zij, als u dat zegt dan doet u de ombudsman echt te kort, u plaatst hem in een Calimero-positie, dat is niet terecht, hij is zelfstandig, onafhankelijk, dan komen er allemaal complimenten alsof zij heel aardig voor hem is, hij weet zich te roeren, dit was geen gedrag van iemand die onderdrukt was. En dit trucje wordt dan meerdere keren herhaald. En dan 5 afsluitend, en dat is de kunst van het weghalen of het weglaten. De gemeenteraad onjuist of onvolledig, het is maar net hoe je het wil zien, informeren. En dat heeft er dan met name mee te maken dat zij bijvoorbeeld zegt, dit is wel een citaat dat we al eerder hebben gehad, het is toch volkomen hoffelijk en netjes dat ik het bestuur van de raad daarover informeer en vervolgens zeg ik laat het bij u, nogmaals, dat is wat ik heb gedaan. Dat brengt mij bij de volgende vragen.

Hoe reflecteert de burgemeester op haar uitspraak dat het hoffelijk en netjes was om het presidium te informeren en dat zij heeft gezegd ik laat het bij u terwijl uit de Woo heel duidelijk blijkt dat zij zich bijzonder actief heeft opgesteld richting de griffie, het presidium en de ombudsman? Vraag 2, hoe kan het dat zij stelt dat de ombudsman niet onder druk gezet is terwijl uit alle correspondentie blijkt dat zij zowel direct als indirect druk op hem heeft uitgeoefend? Ze vraagt zelfs, dit ging over een indirecte drukuitoefening, ze vraagt zelfs letterlijk in een appje op 25 september richting de griffie om nog even te wachten met het ondernemen van actie. Vraag 3, waarom zegt de burgemeester dat zij na haar presidiumbezoek, 22 september dus waar de gemeentesecretaris ook bij was die daar formeel helemaal niet bij mag zijn, dat mag alleen op uitnodiging, dat staat gewoon in de regels, dat zij zich niet meer actief heeft bemoeid? Terwijl nota bene op 7 oktober zij de ombudsman gewoon direct heeft opgebeld. Vraag 4, waarom zegt de burgemeester dat zij geen instructies heeft gegeven aan de ombudsman? Nogmaals, zij heeft op 7 oktober aangedrongen op aanpassingen in de brief, er mochten geen conclusies in staan. Dat is toch echt een aanwijzing.

Vraag 5, de burgemeester gaf aan toen er werd gesproken over het ronddelen van de brief… (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, ik krijg de indruk dat er een enorme lijst aan vragen komt en heel veel van die vragen klinken mij ontzettend bekend in de oren. En misschien heeft u het niet goed met elkaar kunnen uitwisselen, of heeft u het debat niet teruggekeken, maar ik krijg een enorme herhaling van wat uitgebreid in de commissie ook al aan de orde is gekomen. Ik ben benieuwd waarom het lid Kreuger dan al die vragen hier opnieuw gaat herhalen en welke nieuwe informatie hij dan denkt met die vragen nogmaals te stellen hier vandaag dan boven tafel te krijgen.) Ik ben wel benieuwd hoe het komt dat de burgemeester bijvoorbeeld op 22 september zegt ik laat het bij u terwijl uit alles blijkt dat dat niet zo is. (Het lid HEINHUIS: Maar voorzitter nogmaals, dan terugverwijzend naar dat zeer uitgebreide debat wat we hebben gevoerd. Daar is bij die tijdlijn uitgebreid stilgestaan. Dus waarom opnieuw al deze vragen vandaag?) Ik stel de vraag waarom de burgemeester dat zegt in dat debat. Waarom zegt de burgemeester, ik laat het bij u. Dat is gewoon letterlijk gezegd. Dan over de brief die werd rondgedeeld en daarna de versnipperaar inging. De burgemeester zei ik weet van niets en het klonk zelfs als complot.

Maar het is echt gebeurd en de brief kwam van de hand van de burgemeester, dus ik wil graag weten of zij daar echt niets van wist. Waarom heeft de burgemeester verteld dat de NRC bezig was met een kritisch artikel over de ombudsman terwijl dat helemaal niet zo was? Het ging over Bureau

24

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

Integriteit. En waarom heeft de burgemeester gezegd, of waarom was de burgemeester voornemens om na het eerste gesprek met de ombudsman alleen maar een bestuurlijke reactie te geven? Want eigenlijk was het daarna voor haar goed, dat heeft ze zelf aangegeven. Maar was er daarna dus blijkbaar nog zoveel noodzaak om toch iedere keer weer terug te komen, terwijl de burgemeester aangaf ik wil eigenlijk alleen maar een bestuurlijke reactie geven. Waarom is dat zo gegaan? En dat tot slot voorzitter, en ik weet dat ik me daarbij wellicht op glad ijs begeef en dat het misschien niet zal worden gewaardeerd, maar ik denk dat belangrijk is dat ik het toch doe, en dat is de positie en het handelen van zowel het presidium als de griffie. En ik zou daarover willen zeggen, en dan druk ik me nog denk ik heel mild uit, slappe hap, echt ontzettend slappe hap. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif voor een punt van orde. Het lid NADIF: Over het handelen van de griffie bespreken in deze raad terwijl de griffie geen deel uitmaakt van het debat. Ik vind het extreem ongepast. Ik zit even ook hier naar iedereen te kijken, we hebben ook een verantwoordelijkheid naar de mensen die hier werken en ik vind het echt ongepast dat we dit nu zo met elkaar toelaten.

Dus ik wil eigenlijk dat dit geschrapt wordt en dat we dit debat houden over de inhoud van dit agendapunt, maar dat we dit niet zo gaan doen. De VOORZITTER: Ik ben het met u eens. Het lid Kreuger, of u zich daar wil aan houden, de raadsgriffier niet bij dit agendapunt betrekken graag. Het lid KREUGER: Voorzitter, ik neem geen millimeter terug van wat ik net heb gezegd, geen millimeter. Ik heb het gezegd, dat blijft staan. Ik hou mij nu aan de regels, er is gevraagd of ik dat niet nog een keer wil doen. Dat doe ik ook niet. Maar ik neem het niet terug. (Het lid HEINHUIS: Voorzitter, wat hier nu gebeurt is niet alleen ontzettend treurig, het is ook gewoon niet heel kundig. Want als u bijvoorbeeld het presidium wilt aanspreken die wel degelijk ook antwoorden hebben gegeven, had u gewoon naar de commissiebehandeling moeten komen, het lid Kreuger. En niet nu op zo'n laffe manier allerlei mensen erbij betrekken die geen reactie kunnen geven. Ik vind dat echt laf en ik had zelfs van u beter verwacht.) Waar hier behoefte aan zou zijn geweest is dat de burgemeester gewoon wat beter ingekaderd was geweest of gewoon dat er gezegd zou worden we werken hier niet aan mee. Ik denk dat dat de meest verstandige beslissing had kunnen zijn. (Het lid HOFLAND: Voorzitter, in die eerdere interrupties probeerde ik het lid Kreuger te verleiden om het over de inhoud te hebben van het rapport.

In zijn tweede beantwoording zei hij iets in de trant van dat hij daar nog op zou komen. Uiteindelijk was zijn hele bijdrage een review van de burgemeester, het presidium en griffie. Maar ik ben goed van vertrouwen, dus ik denk dat hij dat gewoon vergeten is en dat hij zich gewoon zorgen maakt dat belangrijke inzichten uit het rapport nu niet goed landen in de organisatie. Dus dan geef ik hem een kans, wat zijn de drie belangrijkste inzichten die hij uit het rapport haalt van de ombudsman waarvan hij denkt hoe het gelopen is en vallen die nu straks tussen wal en schip?)

25

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

Deze inzichten zijn allemaal gewisseld door mijn collega Cas van Berkel in de commissie en dat gaan we hier niet nog een keertje doen. (Het lid HOFLAND: Misschien als u tijd wil besparen, kunt u er twee noemen?) Nee ook niet. Dit is besproken door het lid Van Berkel in de commissie. (Het lid HOFLAND: Het is zo flauw dan om eentje te vragen, maar ik denk dat hij het ook niet weet.) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Dank u wel. Voorzitter, ik snap dat de burgemeester in haar rol als voorzitter van de raad veel contacten heeft met presidium, griffie en anderen. Dat gaat ook vaak gewoon over het functioneren van de raad en dat is hartstikke goed. Waar het natuurlijk een beetje lastiger is, is dat de burgemeester hier ook inhoudelijk portefeuillehouder is voor het Bureau Integriteit en dat maakt het lastig om dit debat te plaatsen. En bovendien, ik heb de 26 stukken die we vandaag kregen nog niet kunnen lezen. Ik heb ook nog geen tijd gehad om er rustig over na te denken en dat vind ik jammer. Ik had het liever morgen besproken, maar toch doe ik het nu want ik denk dat het nog een keer agenderen voor AZ ook niet zo handig is. En tegelijkertijd wil ik ook herhalen wat ik vorige week ook gezegd heb.

Veel van de aanbevelingen die in het rapport staan, wat je van het rapport ook vindt, vallen ook bij de opdracht van de heer Van Lieshout waar we volgens mij in deze raad breed vertrouwen in hebben. En ik heb dat vertrouwen ook en dat herhaal ik nogmaals. Ik heb voor nu drie vragen, de eerste is inhoudelijk van aard. In de commissie bij beantwoording van de burgemeester werd ook wel gezegd dat de commissie Integriteit en voor 1 januari zou zijn. De commissie integriteit, hoe het daarmee staat, die zou op 1 januari zijn. Kan de burgemeester daar wat over vertellen? En naar aanleiding van de berichtgeving in De Telegraaf van vanochtend heb ik twee vragen. De eerste vraag daarover is, de burgemeester vroeg als ik het goed gelezen heb de ombudsman om zijn procesbrief die zij te inhoudelijk vond aan te passen. Dat was op de avond dat de ombudsman de brief reeds naar de gemeenteraad gestuurd had. Zou de burgemeester wat meer kunnen zeggen over hoe dat gegaan is? Want een burgemeester die vraagt om een reeds verstuurde brief aan te passen, dat wringt met natuurlijk de onafhankelijkheid. Mijn tweede vraag is dat volgens het artikel de burgemeester gezegd heeft dat het logisch is dat zij als voorzitter van de raad die brief ook ontving.

En als voorzitter van de raad snap ik dat, maar zij was daar natuurlijk niet alleen voorzitter van de raad maar ook inhoudelijk portefeuillehouder en dat maakt de zaak wel complex. Nu hebben we daar natuurlijk in AZ ook over gesproken, maar ik zou de burgemeester willen vragen hoe kijkt u hier nu achteraf op terug dat als je als burgemeester ook inhoudelijk portefeuillehouder bent, is het dan nog steeds logisch dat je de brief als voorzitter van de raad ook krijgt of zou je dan een van die twee rollen misschien ergens anders moeten beleggen voor dat moment? Zoals we nu ook voorbeeld een andere voorzitter hebben en de burgemeester niet zelf dit agendapunt voorzit. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Dank u, voorzitter. Ik moet me wel aansluiten bij het feit dat de stukken wel erg laat werden gepubliceerd en gedeeld. Ik heb ze wel doorgelezen en er is

26

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

ook al veel gezegd over dit onderwerp en we hebben ook uitgebreid onze visie gedeeld, maar ik wil dat toch nog een keer doen. Want de ombudsman is een onafhankelijk controleinstituut. Hij controleert de organisatie en het gemeentebestuur, dat is democratische controle. Hoe dat zich verhoudt tot de raad, het presidium en het bestuur is hier compleet verloren geraakt. Onafhankelijkheid betekent namelijk volgens de Gemeentewet dat een ombudsman geen instructies ontvangt ten aanzien van zijn taken en niet ondergeschikt is aan bestuurders. En op het moment dat we een hele reeks Signal-berichten kunnen inzien waarin overduidelijk wordt gesproken over instructies en aanwijzingen over een rapport en hoe dat moet aangeleverd worden, dan gaat het gewoon helemaal mis. Dat een onafhankelijk controleorgaan aangevallen wordt op basis van een rapport dat raakt aan de verantwoordelijkheden van een bestuurder, is principieel onverenigbaar met hoe dit systeem bedoeld is. En laat deze situatie ook echt een les zijn voor het presidium van de toekomst. Want wat hier is gebeurd, had nooit mogen gebeuren. Maar de aanleiding ligt nog steeds in de misstanden rondom Bureau Integriteit. Ik maak me daar nog steeds grote zorgen over.

Niet alleen vanwege het rapport, maar ook omdat ik signalen hoor uit de organisatie over dat volgens bepaalde ambtenaren de ernst van het probleem nog groter is dan uit het rapport van de ombudsman blijkt. Veel te veel mensen in deze organisatie gaan gebukt onder die toxische cultuur die zoveel jaar heeft kunnen voortduren. En laat ik dan nog eens benadrukken dat die niet aan het licht is gebracht door BI maar door medewerkers zelf. Dat is echt heel ernstig. Tot slot, ik vind het belangrijk dat de ombudsman zelf ook regie pakt. Bijvoorbeeld door na de verkiezingen samen met de G4-ombudsmannen gezamenlijk aan de raadsleden in de grote steden voorlichting te geven over de waarborgen van het instituut en hoe het bestuur zich daartoe dient te verhouden. Misschien is dit ook gelijk een oproep aan de griffie om dit te organiseren als de ombudsmannen hier zelf het initiatief niet toe nemen, want ik denk dat die noodzaak er echt wel is. En vooral, ik hoop dat de omstandigheden van onze ambtenaren en de vele signalen van onveiligheid hoog op de agenda blijven staan bij een volgende raad. Want de mensen die zich dag in, dag uit inzetten voor deze stad verdienen echt heel veel beter dan dit. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu. Het lid KOYUNCU: Voorzitter, dank u wel. Ik wil het hebben over de discussie over de meldketen.

De afgelopen jaren zijn er drie onafhankelijke onderzoeken geweest die in de kern hetzelfde probleem signaleren. Het Verwey-Jonker Instituut, de Nederlandse Arbeidsinspectie en de Ombudsman Metropool Amsterdam stellen dat meldingen over sociale veiligheid niet adequaat opgepakt worden door de huidige meldketen. In reactie op onze vragen gaf het college aan dat er veel maatregelen lopen. Het college investeert in trainingen, extra capaciteit, dashboards en procedures. Dat is op zichzelf goed maar mist de kern. Als drie onafhankelijke instanties hetzelfde probleem benoemen, dan kan de raad niet blijven zeggen we verbeteren hetzelfde probleem binnen hetzelfde systeem en hopen dat het vertrouwen volgt. Dan moet je durven te zeggen, misschien is het systeem zelf toe aan herziening. Daarom dien ik een motie in. Deze motie vraagt het college om binnen zes maanden met een voorstel te komen voor het extern beleggen van meldingen over sociale veiligheid. Dit is niet om te zeggen dat de huidige medewerkers in de meldketen niet goed hun werk doen, daar gaat het helemaal niet om. Het gaat ons om de meldketen en om die te verbeteren in het belang van onze ambtenaren.

27

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

(Het lid NADIF: Ik ben benieuwd hoe dit zich verhoudt met de ambities die we bij FKD hebben besproken als het gaat over de gemeentelijke organisatie en ook als het gaat over de sociale veiligheid en alle andere plannen die daar staan.) Waar het hier om gaat is dat er drie onderzoeken zijn die aangeven dat de meldketen niet adequaat de meldingen over sociale veiligheid oppakt. En het is gewoon belangrijk dat we daar wel goed naar kijken en dat moet extern. Wat ons betreft laten we de vorm daarvan over aan het college. Het kan ook semi-extern zijn. We willen graag dat het college hiermee aan de slag gaat en zelf met een voorstel komt, daarom hebben wij hem zelf ook niet ingevuld. (Het lid NADIF: Dat begrijp ik. Maar naar aanleiding van al die onderzoeken zijn er al verschillende trajecten gestart ook met betrekking tot dit onderwerp. Wil DENK dit dan erbovenop doen of hoe verhoudt zich dat met alles wat nu al loopt met betrekking tot dit onderwerp?) We hebben goed gekeken naar wat er al is gestart maar wij hebben niet gezien dat dit ook extern belegd is. We vinden het belangrijk dat er ook extern gekeken wordt naar aanleiding van de resultaten van die drie onderzoeken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS: Voorzitter, dank. En ik moet zeggen toch nog niet helemaal het debat wat ik had verwacht bij dit agendapunt, om allerlei redenen.

Volgens mij is het goed om een aantal zaken bij dit onderwerp toch echt uit elkaar te blijven houden. Ten eerste de positie van Amsterdamse ambtenaren en de werkomgeving waarin zij natuurlijk op een veilige en goede manier hun werk moeten kunnen blijven doen. Daar zijn we het allemaal over eens. Vervolgens de discussie over de methodiek van het onderzoeksrapport, en dat is een discussie die denk ik nooit helemaal zal kunnen worden beëindigd, onder andere ook door het ontbreken van een externe validatie zoals onder andere door mij gesuggereerd. En ten derde natuurlijk ook de discussie over is er door politieke figuren en door de burgemeester op een bepaalde manier gehandeld en wat kunnen we daar verder van vinden. Maar laat ik één ding iets anders toch ook zeggen, dat me wel een beetje bevreemdt. Dat is het gemak waarmee er hier door verschillende sprekers toch ook erg zware kwalificaties richting het presidium worden geuit. Het presidium is een orgaan van onze raad, niet zozeer gekozen maar bemand, bevrouwd door mensen, wel gekozen trouwens inderdaad, door mensen uit ons midden. En er worden vrij zware kwalificaties gebruikt waarbij we met heel veel eigenlijk met vanzelfsprekendheid spreken over hoe Amsterdamse ambtenaren in een veilige omgeving hun werk kunnen doen, maar diezelfde eer lijken we niet te willen gunnen aan de leden van het presidium.

Onder andere het lid Ahmadi gebruikt inderdaad die kwalificaties, ik neem haar dat toch wel enigszins kwalijk. Dus laten we om te voorkomen dat er straks in de volgende raadsperiode helemaal niemand meer het presidium wil bemannen dan wel bevrouwen, dan wel anderszins geïdentificeerd, zouden we toch wel met iets meer respect en overtuiging ook over het presidium en het goede werk wat zij doen moeten spreken. (Het lid AHMADI: Wat ik bijzonder vind is dat het lid Wijnants een onderzoek opbrengt waarover drie ombudsmannen uit Nederland aan de bel hebben getrokken omdat ze het zo onacceptabel vonden dat zo'n voorstel werd gedaan, een extern onderzoek naar een onafhankelijk orgaan. En de rol van presidium in wat hier is gebeurd en de ophef die dit

28

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

heeft veroorzaakt, niet alleen bij andere ombudsmannen, bij ons eigen ombudsmaninstituut, maar ook bij burgers in Amsterdam, dat neem ik serieus. Ik had gewild dat u dat ook had gedaan en daar ook wat strengere woorden over had geuit. Want ik denk dat u ook de berichten heeft gelezen die wij hebben gelezen. Ik vind dat gewoon echt niet kunnen, dat de positie van een onafhankelijk instituut zo ter sprake wordt gebracht door het initiatief van een bestuurder om wiens rapport het draait. Ik vind dat gewoon een bizarre situatie die nooit had mogen voorvallen. En ja, dat ga ik ook gewoon zeggen want dat is de rol die wij vervullen als controlerend orgaan. Voorzitter, daar was ik toch in de ijdele hoop dat het lid Ahmadi haar woorden richting het presidium ging terugnemen. Want dat is waar het op sloeg. En haar mening over wel of niet dat rapport van de ombudsman er nog een keer extern advies erover uitvoeren, of dat wel of niet verstandig is, die mag ze natuurlijk gewoon hebben en die verschilt van die van mij. Dat is verder prima, maar de manier waarop zij het presidium eigenlijk heel makkelijk diskwalificeert en ook hun handelen daarin in twijfel trok, daar heb ik wel enigszins aanstoot aan genomen.

Ook omdat het eigenlijk door geen enkele spreker echt met feiten en omstandigheden hard kan worden gemaakt en ik ook vind dat dat handelen ook niet uit de stukken naar boven komt dat dat op die manier diskwalificerend zou zijn. (Het lid AHMADI: Ik kan echt volledig achter mijn kritiek blijven staan. En laat ik dan ook benoemen dat er een lid uit het presidium is gestapt naar aanleiding van deze situatie. Los daarvan, ik sta echt honderd procent achter mijn eigen kritiek op de rol van het presidium en ik denk dat heel veel mensen die deze situatie hebben gevolgd dat ook hebben gevoeld. En ik ga het nog een keer benadrukken, deze raad is er om het bestuur te controleren en niet een ombudsman.) Voorzitter, het lijkt mij geweldig om in de wereld van het lid Ahmadi constant achter je eigen woorden te zitten en allerlei feiten te debiteren die op geen enkele manier waar zijn. Want dat is helemaal niet waar, het lid Kabamba is helemaal niet uit presidium gestapt omdat ze afstand zou nemen van de situatie. Nee, dat is denk ik uit hele integere motieven voor haar, maar dan ga ik het voor haar invullen en dat wil ik ook niet doen, omdat ze dat lastig vond om die twee te combineren. Dat is iets heel anders dan wat het lid Ahmadi zegt. Dus het gemak waarmee De Vonk dit soort dingen altijd maar blijft roepen staat me toch in toenemende mate tegen.

(Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter ik wil het debat niet nog ingewikkelder maken dan het is, maar wat ik van mening ben is dat ombudsmannen tegen een stootje moeten kunnen. En dat wat zij produceren als rapport dat dat door anderen, als de raad daar behoefte aan heeft, methodologisch moet worden kunnen bezien. Dat spreekt toch vanzelf? Dus die brieven van die andere ombudsmannen, dat dat ondermijnend is voor het instituut ombudsman, is totaal not to point.) Voorzitter, op het punt van die externe validatie, daar hebben we denk ik al uitgebreid over gesproken en zoals het lid Van Schijndel het mooi zou zeggen, dat is water under the bridge. Dus daar kunnen we het wel ergens anders over hebben. Dus ik vind het een beetje een ongemakkelijke discussie. Tegelijkertijd hebben we wel vanochtend het Telegraaf-stuk gezien waarin, dat moet ik het lid Kreuger enigszins gelijk geven, waarin een paar dingen staan waarvan je zou kunnen zeggen voor mij geeft dat nog iets meer kleuring. En wat we ook in de commissie hebben gezegd, dat het de vraag is of de burgemeester echt zich er tot op zo'n detailniveau mee had moeten bemoeien

29

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

om dat rapport op die manier bij te sturen. Dat hebben we in de commissie ook al besproken, dus ik wil daar nu niet per se helemaal in detail op ingaan. Eén vraag wel en dat gaat over dat bellen met de nationale ombudsman. Als ik kijk naar wat er in de commissievergadering door de burgemeester over is gezegd, dat zij alleen naar hem was toegegaan om het advies en dergelijke inderdaad. In het verslag van de presidiumvergadering staat wel iets heel anders. Dus daar ben ik dan wel benieuwd van hoe dat zich dan tot elkaar verhoudt. Maar op zichzelf, als je gewoon kijkt naar dat stuk van De Telegraaf zie ik niet een heel verhaal wat een heel nieuw licht schept op het debat wat we ook in de commissie hierover al hebben gehad. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. En voorzitter, ik wil de leden graag bedanken voor hun inbreng. Dit afrondend debat over wat ook voor mij een ongebruikelijke situatie is geweest rond onze regionale ombudsman. En ik zou het debat niet over willen doen, maar ik heb ook tijdens het debat natuurlijk al gezegd dat het ook voor mij niet voor herhaling vatbaar was maar dat het ook een heel ongebruikelijk onderzoek was. En ik denk dat het toch goed is omdat daar wel toch wat gekke ideeën over zijn ontstaan in de loop van de tijd.

Met het onderzoek naar het Bureau Integriteit heeft de ombudsman zich begeven op een onderzoeksterrein dat eigenlijk ver buiten de bevoegdheden ligt, omdat de ombudsman onderzoek doet naar klachten die burgers hebben over overheidshandelen, wat echt iets heel anders is dan naar de onderlinge arbeidsrelaties binnen de gemeente en zeker als daarbij ook nog zaken onder de rechter zijn. Daar kwam bij dat bij de start van het onderzoek er oordelen zijn geveld door de ombudsman in een persbericht als bijvoorbeeld het Bureau Integriteit zou discrimineren. Wat twee jaar later is ingetrokken, want het klopte niet. Waardoor eigenlijk vanaf het begin bij de gemeente, bij de gemeentesecretaris, en toen ik geïnformeerd raakte bij mij, grote zorg heeft bestaan over wat dit eigenlijk impliceerde voor onze ambtenaren, voor het Bureau Integriteit, de betrouwbaarheid daarvan, et cetera. In de loop van die periode heeft de ombudsman zelf met ons besproken dat hij dan een conceptversie van het rapport met ons zou bespreken. Er zijn geen instructies afgegeven, dat is een eigen initiatief geweest om het conceptrapport te bespreken.

En ik heb er inderdaad nooit een misverstand over laten bestaan dat ik veel moeite had met de kwaliteit van dat rapport, dat ik het niet representatief vond en dat ik het in zijn consequenties voor ambtenaren in de mate waarin het mensen kwetste en een bureau in twijfel trok, echt heel kwetsbaar vond. (Het lid KREUGER: Voorzitter, klopt het dat de burgemeester nooit instructies heeft gegeven aan de ombudsman?) Ik geef de ombudsman geen instructies, ik heb mijn mening gegeven. (Het lid KREUGER: Voorzitter, dit is gewoon niet waar, dit is gewoon niet waar. Op 7 oktober is er een telefoontje direct vanuit de burgemeester naar de ombudsman gegaan waarin zij hem heeft gevraagd om de brief aan te passen. Dat is geen mening geven, dat is een instructie, dat is ze onder druk zetten. Dus nogmaals de vraag, heeft de burgemeester ooit instructies geven aan de ombudsman?) Dit is allemaal gewisseld in het eerdere debat. Dit heb ik allemaal toegelicht. Ik heb geen instructies gegeven. Ik heb alleen aan de ombudsman verteld dat hij een inhoudelijk oordeel velt in een procedurele brief en dat daarmee dat inhoudelijke oordeel ook openbaar

30

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

wordt op het moment dat de procedurele brief naar buiten gaat en het oordeel over het Bureau Integriteit daarmee geveld is. En ik heb hem gevraagd of dat zijn bedoeling was. Dat was zijn bedoeling en de brief is gewoon naar buiten gegaan zoals hij dat bedoelde. Dat zijn geen instructies, dat is een mening. Overigens, dit heb ik allemaal besproken in een debat waaraan u geen deel heeft genomen. (Het lid KREUGER: Voorzitter, de burgemeester heeft gevraagd of hij wijzigingen wilde doen. We kunnen hier weer een semantisch spelletje van maken wanneer iets een mening is of wanneer iets een vraag is, maar vragen of eigenlijk eisen, want er stond ook bij de burgemeester was boos, heeft boos gebeld en ik weet heel goed hoe de burgemeester boos kan zijn, dus ik kan me daar een voorstelling van maken. Maar dat is wel degelijk een instructie en ik vind het bijzonder flauw dat daar nu weer zo'n semantisch spelletje van wordt gemaakt over het is gewoon mijn mening geven. Het was gewoon een keiharde instructie.) Je kunt dingen wel vaak herhalen maar dat maakt ze nog niet waar. Ik zou willen dat u eerder aan het debat had deelgenomen, dan had u wellicht ook een inhoudelijke bijdrage kunnen hebben toen we met zijn allen daar een debat over hadden. Dan ga ik daarmee naar de beantwoording van de vragen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger.

Het lid KREUGER: Ik wil graag een persoonlijk feit maken. Want er wordt hier nu de hele tijd gedaan alsof wij niet hebben meegedaan aan debatten. Want wij vormen gewoon samen één fractie en het lid Van Berkel was gewoon bij al die debatten geweest. Vandaag doe ik het, maar niet flauw doen van de verwijten, want dat kennen we, u was er niet en zo. Dat is gewoon niet waar. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik heb ook niet gezegd dat de fractie van JA21 niet aanwezig was, maar u. Dan begin ik met het lid Van Schijndel die nog eens zegt dat er een onjuiste procedure is gevolgd. Ik vind eigenlijk in de loop van de tijd dat de raad zo vreemd oordeelt over zijn eigen bestuur. En het verbaast me echt. De raad stelt de ombudsman aan, niet ik. Ik heb geen zeggenschap over de ombudsman. Wel de raad en het presidium, die praten met de ombudsman. Wat ook heel interessant is, ik heb nu ook de notulen van het presidium vandaag voor het eerst gezien als een gevolg van de Woo en dan zie je dat ook, één het presidium aan mij vraagt om het op papier te zetten, niet andersom. Maar ze vragen mij om mijn opmerkingen over de ombudsman op papier te zetten. Dat is 1. En 2, wordt er door leden van het presidium ook opgemerkt dat zij de klachten begrijpen omdat men al eerder gesprekken heeft gevoerd met de ombudsman.

Dus het presidium met instemming van de raad heeft dus eerder met de ombudsman gepraat en ziet daar dus wel degelijk een rol voor zichzelf in. Dus dat dat nu plotseling buiten de bevoegdheden van het presidium zou zijn is heel gek. En anders moet u de notulen nog eens lezen. En eerlijkheidshalve, als ik een journalist was geweest had ik dat eruit gehaald. Maar goed, ik ben geen journalist. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik hoef die notulen van het presidium helemaal niet te lezen. Het presidium heeft zich een beetje in een valletje weten te laten lokken. Gewoon niet ingaan op dit soort klachten van de burgemeester over methodologie is niet goed en we moeten hier wat mee,

31

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

vragen om hulp en zo. Gewoon niet doen. Dat is toch hartstikke duidelijk? Lees dat ene artikel, dat is toch niet zo moeilijk? Artikel 3 van het Reglement van orde en daar staat het.) Voorzitter, ik was het zo met het lid Wijnants eens, gaat u dan zelf in het presidium zitten. Het is uw eigen bestuur, ik vind het echt een hele gekke gang van zaken. En het presidium heeft op volstrekt eigen titel zonder ooit met mij overleg te hebben gehad eerder gesprekken gevoerd met de ombudsman. Dus de raad en het presidium geven zichzelf wel degelijk een rol in het voeren van gesprekken met de ombudsman. En dat ik vervolgens op het moment dat ik in een situatie terechtkom met de ombudsman die dreigt te escaleren, waarbij ik niet wil dat dat escaleert, naar het presidium toe ga en daar om hulp vraag. En als je de notulen leest wordt daar ook heel duidelijk in dat het een hulpvraag is. Waar had ik anders naartoe moeten gaan dan het bestuur van de raad die de ombudsman aanstelt? Dus ik vind het ook eerlijkheidshalve spijkers op laag water zoeken. En dan moet u zelf de verhoudingen in de raad en ten opzichte van uw eigen bestuur herzien. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Het presidium is zeker niet mijn eigen bestuur, dat is evident. Het gaat over het dagelijks reilen en zeilen van de gemeenteraad van Amsterdam, betrekkelijk kleine dingetjes.

Dus zo'n onafhankelijk instituut als de ombudsman, alleen wat het rechtspositioneel aspect betreft heeft het presidium, dus het salaris, bepaalde emolumenten, dat soort dingen. Daar gaat presidium dan met de ombudsman in gesprek en met de gemeente-advocaat en met de directeur van de rekenkamer. En that’s it. Dat is toch evident?) De route die u voorstelt, dat zou ik u uitleggen als druk op de ombudsman en dat zou ik echt niet willen doen. Dat soort stappen zou ik niet willen zetten, eerlijkheidshalve. En volgens mij bent u gemeenteraadslid, bent u deel van de gemeenteraad en het presidium is uw bestuur. (Het lid AHMADI: Waar de burgemeester wel gelijk in heeft is dat dit ook een hele bijzondere gang van zaken was, want dit rapport was nooit gedeeld met de raad voordat het presidium er contact over opnam. Dat is ook bijzonder. Wij hebben niet gezien waar de klachten over gingen voordat het presidium het gesprek aan wilde gaan met de ombudsman daarover. Dus de aantijging dat de raad hier een rol in heeft gespeeld en dat dit vanuit ons bestuur kwam, vind ik toch moeilijk te volgen.) Het wordt een beetje een gekke potpourri, als ik dat zeggen mag. Want dit heb ik ook allemaal helemaal niet gezegd. Wij hebben deze discussie overigens heel uitvoerig gehad.

Want de vraag die ik een aantal keren heb gehad is, waarom bent u niet naar de hele raad gegaan, dat was de vraag die ik kreeg, in plaats van alleen naar het presidium. Ja ik ben ervan uitgegaan dat dat echt wel een hele vergaande stap was, om de hele raad te informeren over een dreigende escalatie met de ombudsman. Dus ik heb het bestuur van de raad, hetzelfde als het presidium, geïnformeerd omdat het presidium, de raad, de ombudsman heeft aangesteld en niet ik. Ik bedoel, hoeveel duidelijker moet ik het maken? En eerlijkheidshalve, want dat was de vraag, ja dat is de hoffelijke en wat mij betreft de koninklijke weg. Dat is dat je teruggaat naar de raad die de verantwoordelijkheid draagt voor de aanstelling van de ombudsman. Dat doe ik niet. (Het lid AHMADI: Waar het nog steeds onzuiver blijft is dat de bron van de kritiek op het onderzoek bij de burgemeester vandaan kwam en niet bij de raad. En ik blijf dat gewoon onaanvaardbaar vinden in deze verhouding.) Maar ook dat, sorry hoor, maar het is van een absurditeit. Er zijn twee manieren waarop ik commentaar kan leveren op een rapport van de ombudsman. De eerste is in een

32

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

bestuurlijke reactie, dan is alles zwart op wit en dan geef je kritiek. Dat is ook kritiek op de ombudsman, maar blijkbaar mag dat van u ook niet meer. En nu ben ik door de ombudsman notabene gevraagd om commentaar te leveren op een conceptrapport. En dat hebben we gedaan en het beviel niet, het conceptrapport. Ik was het er gewoon niet mee eens. Uiteindelijk heeft de ombudsman zich daar niets van aangetrokken, is hij met zijn eigen rapport naar buiten gegaan en hebben wij in een bestuurlijke reactie laten merken wat we daarvan vonden, precies zoals het hoort. (Het lid AHMADI: Om te voorkomen dat we de hele discussie van AZ opnieuw moeten voeren, volgens mij heb ik eerder gezegd die eerste route was de juiste geweest. Dus ik vind die implicatie dat ik dat ook niet had geaccepteerd een beetje onnodig.) Maar dan zeg ik toch nog eens tegen u, dat klopt, dat gebeurt ook. In alle andere gevallen maakt de ombudsman een rapport en geven wij een bestuurlijke reactie. Alleen in dit geval heeft de ombudsman een onderzoek gedaan dat naar de arbeidsverhoudingen gaat binnen de gemeente, wat ver buiten zijn bevoegdheden ligt. Want zijn bevoegdheden gaan over iets anders. Dus het ging over mijn ambtenaren, waarin mijn ambtenaren heel ernstig beschadigd dreigden te worden in een onderzoek dat ik niet representatief vond.

En ja, daar vind ik iets van want ik heb ook mijn ambtenaren te beschermen. (Het lid KREUGER: Voorzitter, de burgemeester had het net over de hoffelijke weg, dus aankloppen bij het presidium. En wat ze daaraan heeft toegevoegd, en dat is gewoon letterlijk de quote, ik laat het bij u. En de vraag is, in hoeverre is dat gebeurd? Ik laat het bij u, want dat is letterlijk wat er is gezegd.) Volgens mij gaat dat over een appje van mij in de richting van het presidium en dat gaat over, wil het presidium nu wel of niet met de ombudsman praten. En daarvan zeg ik, dat laat ik bij u. En dat liet ik ook bij het presidium, want daar ga ik niet over. Het enige wat daar nog tussen is, is dat ik het presidium heb laten weten nadat ik het presidium had geïnformeerd, maar dat heb ik ook allemaal in de tijdlijn opgenomen, er is echt niets nieuws aan, dat ik het presidium heb laten weten dat nadat ik bij het presidium was geweest en mijn zorgen heb gedeeld, ik heb gezegd ik denk dat we hulp nodig hebben, gebeld ben door de ombudsman die zei ik wil graag opnieuw in gesprek en ik wil toch kijken. Dat was een initiatief van de ombudsman of ik het rapport kan aanpassen. Toen heb ik het presidium laten weten om verdere escalatie te voorkomen, is het misschien goed als de ombudsman en ik eerst nog samen praten. Maar of het presidium verder praat met de ombudsman, dat laat ik aan u.

(Het lid KREUGER: Dat is niet helemaal wat ik bedoel. Dit is letterlijk een quote uit de vergadering van 4 december en dat ging om de bemoeienis met de ombudsman in zijn algemeenheid vanuit de burgemeester. Ik weet dit heel zeker, ik heb dit goed uitgezocht. En er is letterlijk gezegd, ik laat dit bij u terwijl uit alles blijkt dat daarna de burgemeester zich nog wel heeft bemoeid. Bijvoorbeeld op 7 oktober nog een belletje doen naar de ombudsman, boos, terwijl er op 22 september is gezegd, ik laat het bij u.) Ik weet eigenlijk helemaal niet waar u naar verwijst. Waar u het over heeft, ik laat het bij u, dat is een appje in de richting van het presidium waarin ik zeg of u met hem wil praten, dat laat ik bij u. Dat is volgens mij 22 september en meer niet en dat heb ik ook gewoon gedaan. Dus echt hoor, u bent zaken aan het zoeken. Bovendien, u doet uitspraken over mij net in een nogal warrige semipsychologische analyse waarin u oordelen velt over mij als zou ik liegen, als zou ik de raad verkeerd informeren. Het wordt wel tijd dat u dat

33

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

eens hard maakt in plaats van wat vage beschuldigingen te doen. Want ik vind het echt, u noemde het slappe hap, ja. (Het lid KREUGER: Als we het nu gaan hebben over het liegen, en ik haalde het aan omdat ik het had over een patroon. Bijvoorbeeld waar het gaat over ik laat het bij u, wat dus uiteindelijk helemaal niet iets gebeurt. Want er is na de 22ste gewoon nog bemoeienis geweest met het hele proces. Dus het is gewoon niet waar. En daarvoor, eb daarover kan de burgemeester weer doen alsof ze van niets weet, maar ik weet dat deze burgemeester in staat is als ze helemaal in het nauw zit en er niet uitkomt, dat ze gewoon liegt. Het appje, het appje, wat maakt het uit? Het appje van Mark Rutte waar zij keihard over heeft gelogen. Ja, zullen we het er nu over hebben? Want die durf ik wel aan. Persoonlijk van aard en vervolgens wordt het openbaar en ze had dekking nodig.) Dat is wel interessant. Die hele kwestie rond het appje van Rutte was volgens mij toch vooral voor de voormalige premier heel vervelend, niet zo voor mij als ik heel eerlijk ben. Daar is ook nooit over gelogen. Maar vindt u het zelf niet een zwaktebod dat u hier met stellingen komt over mij en dat dan komt staven met een appje van vijf jaar geleden? Want dat is wat u doet. En ik vind dat echt beneden elk peil. Dit is gewoon een hele opzichtige poging tot karaktermoord.

En eerlijkheidshalve, dan moet u echt uw grote broer meenemen, want dat is veel te knullig wat u doet. (Het lid KREUGER: Als het gaat om karaktermoord, daar heeft de burgemeester mij niet voor nodig. Als het gaat over liegen, bijvoorbeeld het geven van instructies waarvan zij zegt dat heb ik niet gedaan. Wat is er dan gebeurd?) De VOORZITTER: Het lid Kreuger, heeft u een nieuw punt? Het lid KREUGER: Volgens mij gaat het net lekker. We hebben een goede clash, we hebben een goed debat met elkaar en dan moet de voorzitter het niet dood sluiten. Ik daag de burgemeester uit, de burgemeester daagt mij uit en dan moeten we ook gewoon even wat ruimte krijgen om dat … De VOORZITTER: Ik ben ook voor alle ruimte voor het debat maar we hebben met elkaar afgesproken drie interrupties op hetzelfde punt. U heeft drie interrupties op dit punt gedaan. De burgemeester heeft geantwoord. Dus ik blijf erbij, want dit geldt voor iedereen. Dus heeft u een ander punt? Ik ga niet met u in discussie. U kunt doorgaan en door mij heen praten, maar zo werkt dat niet. U heeft drie interrupties gehad. Heeft u een ander punt? Als dat niet het geval is, dan gaan we verder. Burgemeester HALSEMA: Voorzitter, ik denk dat ik er ook wijs aan doe verder de vragen te beantwoorden. Want ik noem dit helemaal geen debat.

Dit zijn eigenlijk gewoon, het zijn ongesubstantiveerde aantijgingen, op de persoon spelen zonder dat je ook maar met enig overtuigend bewijs komt voor wat je zegt. Dit heeft niets met debat te maken. Dit is gewoon een beetje rellen, kinderachtig rellen, meer is het niet. Dus ik stel voor dat ik de vragen beantwoord. De VOORZITTER: En ik merk daar ook bij op, het lid Kreuger, u haalt een smsbericht uit vijf jaar geleden, dat is niet het agendapunt. Het staat u vrij om allerlei andere elementen erbij te halen, dat mag. Maar u krijgt nu het woord voor een punt van orde.

34

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

Het lid KREUGER: Het punt van orde is dat de burgemeester zelf aan mij een voorbeeld vraagt. Dan geef ik vervolgens dat voorbeeld en dat mag ik ook gewoon doen. En verder wat me ook opvalt is dat als ik door u heen praat, wat ik niet moet doen, dan wordt er wel ingegrepen. Maar als de burgemeester het doet, want dat gebeurde net ook, dan durft u het niet. Dus dat gezegd hebbende. De VOORZITTER: Dat mag u zeggen. Volgens mij hanteer ik de regels voor iedereen op dezelfde wijze. De burgemeester, gaat u verder. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heb ik ook alle vragen beantwoord die het lid Kreuger heeft gesteld. Dan ga ik naar de vragen van het lid Havelaar. De commissie Integriteit, dat was de eerste vraag die u stelde. Mijn plan is, ik heb inmiddels gesprekken gevoerd met een aantal potentiële leden van de commissie Integriteit, onafhankelijke leden. Wij zijn bezig het protocol op te stellen voor de commissie Integriteit en voor het eind van de maand wil ik dat allemaal naar u toezenden zodat u dat ook kunt beoordelen. Dus dan ben ik precies binnen de termijn die wij met elkaar hebben afgesproken. Ja, het is veel werk. (Het lid KREUGER: Waarom heeft de burgemeester gezegd dat de NRC bezig was met een artikel over de ombudsman? Wat dus niet klopte.

En waarom heeft zij gezegd dat de nationale ombudsman ook heel erg geschrokken was van het opereren van deze ombudsman? Omdat deze nationale ombudsman dus heeft gezegd dat ik dat helemaal niet heeft gezegd.) De NRC was bezig met het schrijven van een stuk over het onderzoek van de ombudsman en dat heb ik gewoon gemeld bij het presidium. Het tweede, ik heb die notulen vandaag voor het eerst gezien en ik heb het presidium laten weten dat de ombudsman geschrokken was van de gang van zaken, eigenlijk precies zoals hij herhaalt. En dat heb ik ook heel uitgebreid met de raad besproken, ik heb de ombudsman gewoon om advies gevraagd hoe zelf te handelen, hoe ervoor te zorgen dat het niet verder zou escaleren omdat ik echt heel erg met de situatie in mijn maag zat en zo heb ik het ook uitgelegd. Het lid Havelaar stelde ook een vraag over die procesbrief, die heb ik inmiddels beantwoord volgens mij. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter ik had ook nog de vraag gesteld, de burgemeester gaf aan dat het logisch is dat zij als voorzitter van de raad ook die brief ontvangt, dat stond in De Telegraaf. En nu had ik ook nog gezegd, de burgemeester was in deze hoedanigheid natuurlijk niet alleen voorzitter van de raad maar ook de inhoudelijke portefeuillehouder.

En hoe kijkt de burgemeester daarnaar.) Nee, ik vind het helemaal niet logisch dat ik als voorzitter van de raad dat soort brieven ontvang en dat heb ik volgens mij ook helemaal niet gezegd. Ik heb in dit geval, overigens nadat het gedane zaken was, ik heb daar geen invloed op uitgeoefend. Dus de griffie en het presidium hebben zelfstandig geoordeeld over de procesbrief. Maar ik werd erover geïnformeerd dat er een heel hard inhoudelijk oordeel over BI in zat. En wat ik gedaan heb is, ik wilde gewoon niet dat die ruzie, en zo heb ik het u ook eerder uitgelegd, verder zou escaleren. Dus toen heb ik het lid Ramlal gebeld en gezegd, weet je zeker dat je vooruitlopend op publicatie van het rapport al zo’n zwaar inhoudelijk oordeel over Bureau Integriteit in een procesbrief wil? En dat wilde hij en zo is het gegaan.

35

Jaar

2026

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 21 januari 2026 raadsnotulen

R

Dan het lid Ahmadi, die zegt dan dat ik instructies zou hebben gegeven hoe een rapport aan te leveren. Dat is allemaal helemaal niet gebeurd. Dat is echt zo'n totale onzin. Ik ben ook niet in die positie om dat te doen. Ik heb twee versies gezien en daarna niet meer. Ik heb de laatste versie ook helemaal niet gezien en die is zonder mijn commentaar naar buiten gegaan. (Het lid AHMADI: Om niet in een welles-nietes te belanden, dan kijken we hier echt fundamenteel anders naar. Want ik vind ook de indruk dat er kritiek of instructies worden gegeven op of een rapport uit mag komen of niet, wat wel echt is wat de ombudsman heeft aangegeven, vind ik gewoon niet kunnen. Dat geef ik aan en u bent het daarmee oneens.) Dit is niet een meningenstrijd, het gaat om feiten. Ik geef geen instructie om een rapport niet uit te brengen. Het gesprek met de ombudsman ging erover, die zelf het conceptrapport heeft aangebracht bij mij voor commentaar. Hij kreeg commentaar van mij waar hij om had gevraagd. En wat met hem gewisseld is, is dat hij wist van mij dat ik in de bestuurlijke reactie hard commentaar zou hebben. Dat is ook gebeurd. Ik geef geen instructies aan de ombudsman. En de ombudsman heeft ook helemaal geen instructies aanvaard of gehad, want hij heeft gewoon zijn eigen rapport gepubliceerd. En van u had ik het niet verwacht.

Ik heb forse kritiek op het rapport gehad en daar blijf ik ook bij. Dat je belangrijkste hoofdstuk over het persoonsgebonden onderzoek dat Bureau Integriteit doet, uiteindelijk door hem erkent, baseert op één casus en dat is een casus van iemand die in een groot aantal gevallen grensoverschrijdend gedrag heeft vertoond en waarbij niet met zijn slachtoffers is gesproken. Dat ik daar commentaar op heb, lijkt mij volstrekt logisch. Ik heb mijn ambtenaren te beschermen, ik heb de slachtoffers van mensen die grensoverschrijdend gedrag vertonen te beschermen. Dat ik daar commentaar op heb is iets heel anders dan instructies. Dat u het zo uitlegt en daarmee ook op de bandwagon springt van mensen die zwaar grensoverschrijdend gedrag hebben vertoond, verbaast mij zeer. (Het lid AHMADI: Sorry voorzitter, maar ik word hier echt een beetje kwaad van. Want die aantijging die werp ik echt verre van me. Maar los van de inhoud van dat rapport zijn er gewoon rechtsstatelijke waarborgen. Ik heb het daarover. Het gaat niet over de inhoud. De burgemeester had een bestuurlijke reactie kunnen indienen. Dat is niet gebeurd. Het gaat om het proces en hoe dit is gelopen. Daarover hebben we twee uitleggen gehad en dat lijken wel dag en nacht. Dus het heeft ook weinig zin om hier oneindig over door te gaan. We kijken hier gewoon fundamenteel anders naar, ook naar hoe het is gelopen.