2026.05.27 Conceptverslag TAR ochtenddeel.pdf

Het CDA vindt dat rommelig en vraagt waarom een interview werd gegeven in plaats van de brief te beantwoorden. Daarnaast wil hij weten wat er klopt van de uitspraak van de wethouder dat Verpact 500 miljoen euro ongebruikt op de plank heeft liggen om de prullenbakken te betalen. Verder stelt hij dat het slechte ontwerp van de Amsterdamse prullenbakken mogelijk heeft bijgedragen aan de escalatie van de afvalproblemen. Hij vraagt waarom Verpact moet opdraaien voor de kosten als de prullenbakken slecht zijn. En als de bakken niet slecht ontworpen zijn, waarom wordt er dan nu een nieuw ontwerp gemaakt? Hij heeft vertrouwelijk het ontwerp van de nieuwe generatie prullenbakken ontvangen en dat ontwerp baart hem zorgen. Het heeft veel losse onderdelen, is storing- en onderhoudsgevoelig, bevat brandgevoelig kunststof en een dure maatwerkzak. Omdat het ontwerp geheim is, kan hij zelf geen externe expertise inwinnen. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen dat er een onafhankelijke review komt van het nieuwe ontwerp, de pilot en de evaluatiecriteria waarvoor hij vooraf input wil leveren. Als de wethouder dit niet toezegt, vraagt hij toestemming om zelf een dergelijk onderzoek uit te laten voeren, mits de geheimhouding wordt opgeheven. Het gaat het CDA om een schone stad en het voorkomen van herhaling van een slecht ontwerp.

Tot slot wijst hij op het persbericht waaruit blijkt dat de rijen weer gesloten zijn. Hij is benieuwd of de wethouder van mening is dat dit ook zonder de mediahype en verwijten had gekund. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink. Het lid DETERINK (VVD) heeft met enige verbazing naar het proces gekeken, omdat het inmiddels een soap is geworden tussen de gemeente Amsterdam en Verpact. Dat zegt ook iets over de manier waarop de gemeente de afgelopen jaren soms met haar partners is omgegaan. Wanneer op één ochtend in meerdere kranten staat dat de

36

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Concept-raadscommissieverslag 27 mei 2026

wethouder Verpact oproept om extra mee te betalen voor de prullenbakken in de stad, dan is het duidelijk dat er een persbericht aan vooraf is gegaan. Hij vraagt of dit de manier is waarop partners moeten samenwerken. Daarbij merkt hij op dat Verpact jaarlijks al miljoenen bijdraagt aan een schone stad en zelf ook extra inspanningen levert. De wethouder heeft altijd aangegeven dat er niet wordt gehandhaafd op mensen die moedwillig prullenbakken kapotmaken. Dat er vervolgens een groot prullenbakprobleem ontstaat, is evident. Het is opmerkelijk dat gisteravond een nieuw persbericht verscheen waarin werd gemeld dat de relatie tussen de gemeente Amsterdam en Verpact weer goed was. De tekst op het instagramaccount van de wethouder dat Verpact eindelijk erkende dat er een statiegeldproblematiek is, is later weer verwijderd maar het is wel een mooi einde van deze soap. Hij is benieuwd hoe de wethouder terugkijkt op deze aanpak en wat uiteindelijk het nettoresultaat is geweest van de manier waarop met deze partner is omgegaan. Daarnaast wil hij weten of de openlijke onenigheid heeft geleid tot vertraging bij de plaatsing van nieuwe prullenbakken. Ten slotte merkt hij op dat in de beantwoording van technische vragen van het CDA wordt gesteld dat er weinig transparantie bestaat over de middelen van Verpact.

Hij vraagt waarom er dan toch zo stellig in een persbericht is gesproken over miljoenen die daar op de plank zouden liggen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Kort. Het lid DE KORT (JA21) heeft zich net als de VVD verbaasd over de aanpak van de wethouder bij de introductie van de nieuwe prullenbak. In de communicatie over de nieuwe prullenbak legt het college zoals zo vaak de verantwoordelijkheid bij een ander. Deze keer mag de sector 8 miljoen euro ophoesten voor nieuwe prullenbakken omdat de sector volgens de wethouder een berg geld heeft en Amsterdam een berg afval heeft. De gemeente ontvangt al miljoenen van de sector. Het college kiest ervoor om dit geld in de algemene middelen te stoppen terwijl het ingezet zou moeten worden voor de aanpak van de afvalproblematiek. De wethouder stelt ook dat Amsterdam recht heeft op meer geld omdat in het landelijk vastgestelde bedrag geen rekening wordt gehouden met het grote aantal toeristen. Hij vraagt aan welk bedrag de wethouder denkt en wijst erop dat de toeristenbelasting juist bedoeld is voor kosten die voortkomen uit toerisme. De toeristen brengen in 2026 naar verwachting 275,5 miljoen euro aan toeristenbelasting op maar ook hierbij kiest het college ervoor om dit geld in de algemene middelen te stoppen. De fractie van JA21 ziet een terugkerend patroon.

De wethouder incasseert graag inkomsten maar het geld wordt niet besteed aan het doel waarvoor het wordt ontvangen en vervolgens is er onvoldoende geld beschikbaar wanneer zich problemen voordoen. Daarom verzoekt hij de wethouder om minimaal 10 procent van de jaarlijkse toeristenbelasting te oormerken voor de afvalproblematiek zodat ze de straten schoon kunnen maken en niet langer hoeven te horen dat het niet mogelijk of te duur is. Het geld haalt de wethouder immers op bij de toeristen, het probleem ligt bij hoe het wordt uitgegeven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT (D66) vindt dat elke kans moet worden aangegrepen om het afvalprobleem aan te pakken. Het is bekend dat statiegeld een van de grootste factoren is en dat zowel Amsterdammers als bezoekers willen dat dit probleem wordt opgelost. Tijdens een recent werkbezoek werd hem een statiegeldbak gepresenteerd die al in twintig gemeenten in Nederland wordt gebruikt. Deze bak is wetenschappelijk onderzocht waarbij is aangetoond dat hij goed werkt. De bak krijgt ook steun van Verpact en wordt zelfs mede door Verpact gefinancierd. Daarnaast willen organisaties zoals het Leger des Heils met deze bak samenwerken met statiegeldinzamelaars om statiegeld in te leveren. Hij vraagt zich af waarom de gemeente werkt aan een eigen bak terwijl er al een bestaande bak beschikbaar is.

Het lid HAVELAAR vraagt of het lid Schmit het onverstandig vindt om de huidige pilot voort te zetten.

37

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Concept-raadscommissieverslag 27 mei 2026

Het lid SCHMIT (D66) antwoordt dat alles op alles moet worden gezet om het statiegeldprobleem in de stad op te lossen. Hij vraagt de wethouder om deze statiegeldbak mee te nemen in haar overwegingen omdat de bak elders al goed werkt. Het lid HAVELAAR (CDA) heeft de indruk dat de wethouder al aan de slag is met de pilot. Hij vraagt of D66 daar voor gaat liggen. Het lid SCHMIT (D66) zou dat onverstandig vinden omdat hij alle middelen wil inzetten om het statiegeldprobleem in de stad op te lossen. Het lid HAVELAAR (CDA) vraagt wat het gewicht is van de vraag van D66. Hij is benieuwd of ze nog een andere pilot willen doen of dat ze eerst de resultaten van deze pilot willen afwachten. Het lid SCHMIT (D66) vindt dat gezien de huidige situatie van afvaloverlast geen enkele kans gemist mag worden. Hij vraagt de wethouder of zij bereid is om met de initiatiefnemers van die bak in gesprek te gaan en of zij bereid is om deze bak te testen. De initiatiefnemers willen dit graag doen in West en in de H-buurt en hij wil weten of de wethouder hieraan wil meewerken. Het lid DETERINK (VVD) vraagt hoe D66 kijkt naar het conflict tussen de wethouder en Verpact waarbij eerst een persbericht verscheen en Verpact vervolgens via een interview in de krant reageerde.

Hij vraagt hoe D66 deze handelwijze van de wethouder beoordeelt en of D66 vindt dat deze aanpak bijdraagt aan het oplossen van het probleem. Het lid SCHMIT (D66) wacht de beantwoording van de wethouder af. Hij ziet nu ook een persbericht waarin staat dat er wordt samengewerkt en hij hoopt dat de wethouder samen met Verpact naar de nieuwe afvalbak wil kijken. Het lid DETERINK (VVD) vindt de beantwoording te mager omdat het om een coalitiepartij gaat. Verpact is een belangrijke partner die jaarlijks miljoenen bijdraagt en er moet toch een mening zijn over hoe dit is verlopen. Het lid SCHMIT (D66) verwijst naar zijn eerdere bijdrage van enkele commissies geleden waarin hij heeft gezegd dat er goed met Verpact samengewerkt moet worden, omdat het statiegeldprobleem samen moet worden opgelost. Het lid DETERINK (VVD) wil weten hoe D66 de actie van de wethouder beoordeelt om op deze manier de pers op te zoeken terwijl niet zeker is dat het genoemde bedrag daadwerkelijk beschikbaar is. Hij vraagt hoe D66 dit persbericht en het financieringsconflict tussen de gemeente Amsterdam en Verpact beoordeelt. Het lid SCHMIT (D66) herhaalt dat hij het antwoord van de wethouder afwacht. Hij ziet dat de partners met elkaar in gesprek zijn en samen willen bekijken hoe het probleem kan worden opgelost. Amsterdammers zijn meer gebaat bij een debat over hoe het wordt opgelost dan bij terugkijken.

Het lid HAVELAAR (CDA) zegt dat het voor het lid Schmit misschien niet goed uitkomt dat er wordt teruggekeken maar de wethouder was op 23 april overal in de krant te zien en dat had tot gevolg dat Verpact een interview aan Het Parool gaf om hun kant van het verhaal te vertellen. Hij wil niet dat stadsbestuurders op deze manier met maatschappelijke partners omgaan omdat veel mensen daarnaar kijken en zich afvragen wat er gebeurt. Hij is blij dat de rijen kennelijk weer gesloten zijn maar het stelt hem teleur dat D66 niet markeert dat wat in april gebeurde echt niet de bedoeling was.

38

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Concept-raadscommissieverslag 27 mei 2026

Het lid SCHMIT (D66) herhaalt dat hij vooruitkijkt. Hij ziet dat de partners met elkaar willen samenwerken aan een oplossing en hij denkt dat Amsterdammers meer gebaat zijn bij het samenwerken aan een oplossing dan bij terugkijken. Het lid DE KORT (JA21) stelt dat Verpact haar bijdrage levert en dat de gemeente Amsterdam dan ook haar bijdrage zou moeten leveren. Hij vraagt hoe de fractie van D66 aankijkt tegen het oormerken van de toeristenbelasting voor de aanpak van dit probleem. Het lid SCHMIT (D66) antwoordt dat is afgesproken dat in de begroting geen middelen worden geoormerkt. Daarnaast wijst hij erop dat er op dit moment meer wordt uitgegeven aan het inzamelen van statiegeldflessen dan er van Verpact wordt ontvangen. Het lid DE KORT (JA21) vraagt hoe het lid Schmit aankijkt tegen het oormerken van het geld dat van Verpact binnenkomt. Het lid SCHMIT (D66) heeft eerder aangegeven dat hij het niet verstandig vindt om in de begroting alles te oormerken omdat dit geen flexibiliteit biedt. Daarnaast vindt hij dat er geld moet worden geïnvesteerd om het afvalprobleem op te lossen en op dit moment wordt er al meer uitgegeven aan deze aanpak dan Verpact hieraan bijdraagt. Het lid DE KORT (JA21) vraagt of die flexibiliteit niet juist het probleem is. Het geld is nu op maar als het geld geoormerkt was, dan zou het nog beschikbaar zijn geweest om het probleem aan te pakken.

Hij vraagt zich af of de flexibiliteit bij dit college misschien het probleem is en of die flexibiliteit teruggeschroefd moet worden. Het lid SCHMIT (D66) zou dat niet willen omdat er steeds meer geld wordt besteed aan het oplossen van het afvalprobleem. Er moet vooral voldoende geld worden gereserveerd om het afvalprobleem in de stad aan te pakken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Filz. Het lid FILZ (Forum voor Democratie) wijst op de 11 million euro die de invoering van statiegeld op flesjes sinds 2021 de gemeente Amsterdam jaarlijks kost. Nederland wil haantje-de-voorste zijn en grossiert in symbool- en deugdpolitiek. De deadline van de EUrichtlijn is pas 2029 en het statiegeld op kleine flesjes en blikjes is geen harde eis in die richtlijn. Bovendien worden de blikjes en flesjes al gescheiden door het AEB. De blikjes die in de vuilnisbak worden gegooid, worden er door de afvalverwerker weer uitgevist en naar Verpact gestuurd. Dit is landelijk beleid dat Amsterdam zo kostenefficiënt mogelijk moet uitvoeren, want elke euro die hieraan wordt uitgegeven kan niet worden gebruikt voor lastenverlichting voor Amsterdammers. In de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid staat dat de producent verantwoordelijk is voor het inzamelen van zijn eigen verpakkingsmateriaal.

Deze producenten besteden dit uit aan Verpact, Verpact betaalt de gemeente voor het scheiden en inzamelen en de gemeente betaalt haar eigen deelneming in het Afval Energiebedrijf. Vorig jaar september is een nieuw contract met Verpact afgesloten en het is vreemd dat de bestuurders die toen aan tafel zaten niet de tegenwoordigheid van geest hadden om het probleem met Verpact toen te tackelen. Hij wil weten welk aandeel de gemeente Amsterdam heeft gehad in die onderhandelingen. Het onderhandelen met leveranciers zit de gemeente niet meer in het bloed, wat ook wel blijkt uit het prijskaartje van 1.000 euro per prullenbak. In een filmpje wordt een nieuwe prullenbak gepresenteerd die mooi open en dicht klapt en automatisch met een magneetje sluit en de bestuurders denken dat het probleem daarmee is opgelost. Maar in de straten van Amsterdam trekken daklozen en verslaafden alles uit de zakken om het onderste uit de kan te schrapen en wat geen geld waard is belandt op de grond. Hij vraagt waarom de gemeente het prullenbakgraaien en statiegeldjagen faciliteert met als gevolg overal zwerfafval en geplunderde prullenbakken. De echte oplossing is een dichte vuilnisbak zoals al op het Damrak staat omdat dit zorgt

39

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Concept-raadscommissieverslag 27 mei 2026

voor een marginale stijging van de afvalstroom naar Verpact via het AEB maar wel de straten schoon houdt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Burk. Het lid VAN BURK (Volt) was afgelopen jaar in Napels en Palermo. Dat zijn steden die in Europa bekendstaan om hun afvalproblematiek maar als Amsterdammer zag hij er alleen prachtige, schone steden. Hij schaamt zich niet alleen voor hoe de straten er in Amsterdam uitzien maar ook voor het feit dat ze er maar niet in slagen dit structureel op te lossen. Er wordt nu een nieuwe poging ondernomen met een nieuw model vuilnisbak en het is belangrijk dat alles op alles wordt gezet om ervoor te zorgen dat de nieuwe vuilnisbakken goed werken voordat er weer veel geld en tijd aan wordt besteed, om vervolgens opnieuw terug bij af te zijn. Eerder dit jaar is met acht exemplaren van één type vuilnisbak getest en naar aanleiding daarvan worden nu de eerste 200 vuilnisbakken geplaatst, waarna later de overige 7.800 volgen. Hij vraagt hoe wordt voorkomen dat op basis van een test met slechts acht vuilnisbakken te snel grootschalige keuzes worden gemaakt en hij is benieuwd of de wethouder deze proef representatief vindt. Daarnaast vraagt hij of na plaatsing van de eerste 200 bakken nog kan worden besloten af te zien van de overige 7.800 als deze niet goed blijken te werken.

Verder vraagt hij of er nog een mogelijkheid is om het ontwerp door onafhankelijke experts te laten toetsen en zo nodig aan te passen voordat de rest van de 7.800 vuilnisbakken wordt geplaatst. Tot slot is hij benieuwd waarom er slechts met één type vuilnisbak is getest. Het lid HAVELAAR (CDA) vraagt of Volt het verzoek van het CDA steunt om of de geheimhouding op te heffen zodat de raad zelf een externe toets kan laten uitvoeren, of de gemeente die externe toets op het ontwerp laat uitvoeren. Het lid VAN BURK (Volt) geeft aan dat Volt dat verzoek absoluut steunt. De VOORZITTER schorst de vergadering tot 13.30 uur.

40