2026.05.27 Conceptverslag TAR avonddeel.pdf

Ze ziet dit als een goed middel om in elk geval een deel van de druk van de bouwopgave bij woningcorporaties weg te nemen en ze hoopt dat de wethouder daar positief naar zal kijken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Freeman. Het lid FREEMAN (PRO Amsterdam) zegt dat het antwoord op de schimmelproblematiek de gezamenlijke vocht- en schimmelaanpak is waarbij de gemeente samenwerkt met corporaties, Stichting !WOON en huurdersorganisaties om dit hardnekkige probleem aan te pakken. PRO Amsterdam steunt de inzet van het college om vocht en schimmel steviger aan te pakken omdat niemand in een ongezonde woning zou moeten wonen. De evaluatie laat zien dat blijvende aandacht nodig is voor de structurele oorzaak van schimmel en voor goede nazorg. Hij ziet dat het college probeert deze structurele problemen aan te pakken maar ook dat het Rijk daarbij nodig is omdat het aanpakken van de bouwkundige kwaliteit van een woning meer vereist. Het lid RUIJTER (SP) vraagt of het lid Freeman denkt dat een gemeentelijk woonbedrijf zou kunnen helpen om de druk op corporaties te verlichten. Het lid FREEMAN (PRO Amsterdam) antwoordt dat het probleem letterlijk in die woningen zit en dat ze, als ze dat structureel willen aanpakken daarvoor het Rijk nodig hebben. Ze kunnen wel een gemeentelijk woonbedrijf oprichten maar waar vandaag over wordt gesproken is de schimmelaanpak.

17

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Concept-raadscommissieverslag 27 mei 2026

Het lid RUIJTER (SP) beaamt dat het probleem uiteindelijk in woningen zit maar dat er momenteel al heel veel wordt gevraagd van woningcorporaties. Corporaties moeten zorgtaken uitvoeren omdat zij ook mensen huisvesten met enkelvoudige of meervoudige problematiek, ze moeten een verouderde woningvoorraad onderhouden en zorgen voor voldoende betaalbare woningen. Dat zijn grote opgaven terwijl ze door de jaren heen steeds verder zijn afgeknepen door het Rijk. De kans dat het Rijk dat op een andere manier gaat aanpakken is niet groot. Daarom moet Amsterdam zelf meer stappen zetten en radicalere middelen inzetten om de druk bij corporaties weg te halen. Eén manier om dit te doen is een deel van de opgaven die bij corporaties liggen over te nemen. Ze vraagt het lid Freeman hoe hij naar een gemeentelijk woonbedrijf kijkt in de context van het verlichten van de druk op woningcorporaties om een betere schimmelaanpak mogelijk te maken. Het lid FREEMAN (PRO Amsterdam) denkt dat ze twee dingen tegelijk kunnen doen. De gemeente kan samen met organisaties en huurders proberen om zoveel mogelijk te doen om het schimmelprobleem terug te dringen. Tegelijkertijd moet het Rijk worden benaderd zodat het zijn verantwoordelijkheid neemt.

Het klopt dat het Rijk ervoor heeft gezorgd dat corporaties het financieel moeilijk hebben en daarom moet het Rijk corporaties financieel steunen zodat woningen daadwerkelijk verbeterd kunnen worden. De mensen die nu in schimmelwoningen zitten zijn niet geholpen met valse tegenstellingen. Er moet worden doorgegaan met de huidige aanpak en geleerd van de evaluatie. Daarnaast moet er worden gelobbyd bij het Rijk. Want deze mensen zitten al veel te lang in een ongezonde woning en de gezondheidseffecten daarvan mogen niet worden onderschat. Het lid RUIJTER (SP) zegt dat de enige valse tegenstelling van het lid Freeman zelf komt, want ze is het eens dat schimmel moet worden aangepakt en dat er druk op het Rijk moet worden uitgeoefend maar volgens haar hoort daar een derde component bij. Het lid FREEMAN (PRO Amsterdam) antwoordt dat er op dit moment wordt gesproken over de gezamenlijke schimmelaanpak en de evaluatie daarvan. Het gaat erom dat Amsterdammers het meest geholpen zijn met een gemeente die er alles aan doet om hen een gezonde woning te geven. Hij begrijpt dat er een bepaalde fixatie is op een gemeentelijk woonbedrijf waar hij met alle liefde langer over wil doorpraten maar zijn bijdrage op dit moment gaat over de gezamenlijke schimmelaanpak en de dingen die zij nu kunnen doen om het probleem op te lossen.

Het lid BROERSEN (Volt) zegt dat er al vier jaar over deze problematiek wordt gesproken. Ze vraagt zich af of PRO misschien andere maatregelen ziet die kunnen bijdragen aan de oplossing. Alleen maar zeggen dat de ingeslagen route goed is, lijkt haar niet per se bij te dragen. Het lid FREEMAN (PRO Amsterdam) antwoordt dat hij in zijn bijdrage duidelijk heeft gezegd dat er ook zaken zijn waar nog aan gewerkt moet worden. Hij heeft gewezen op de complexe bouwtechnische oorzaken van schimmel. Corporaties zijn daarmee bezig, maar dat gaat niet snel genoeg, het gebeurt niet vaak genoeg en bewoners moeten veel te lang wachten. Een manier om dat op te lossen is het Rijk vragen meer bij te dragen zodat er meer slagkracht is om daadwerkelijk iets aan die woningen te doen. Hij benadrukt dat hij niet alleen maar successen viert maar ook erkent dat er problemen zijn. Tegelijkertijd denkt hij dat ze de goede dingen doen en met de juiste intenties proberen te realiseren wat nog nodig is, namelijk het Rijk vragen een bijdrage te leveren. Hij voegt daaraan toe dat als ze alles binnen de gemeente zelf hadden kunnen oplossen ze dat allang zouden hebben gedaan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Meiland.

18

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Concept-raadscommissieverslag 27 mei 2026

Het lid MEILAND (BIJ1) leest in het rapport dat corporaties sinds eind 2023 miljoenen euro's extra hebben ingezet voor de aanpak van vocht en schimmel en extra capaciteit hebben vrijgemaakt. Tegelijkertijd staat in het rapport dat er nog nauwelijks inzicht is in de nazorg en of problemen voor huurders daadwerkelijk structureel zijn opgelost. Ze vraagt de wethouder welke concrete verlichting huurders hebben ervaren na deze forse publieke investeringen. In het rapport staat ook dat het gebruik van de woning vaak als oorzaak van schimmelproblemen wordt genoemd, waaronder beperkt verwarmen en ventileren, maar veel huurders stoken en ventileren vanwege hoge energiekosten juist minder. Ze vraagt welke ondersteuning huurders krijgen die hun woning niet voldoende kunnen verwarmen. Ook vraagt ze of het college het redelijk vindt dat huurders worden aangesproken op ventileren en verwarmen, terwijl veel bewoners vanwege energiearmoede juist minder stoken. Het rapport concludeert dat schimmelproblemen niet beperkt zijn tot oude woningen of woningen met slechte energielabels en dat bouwkundige en installatietechnische oorzaken veel voorkomen. Ze vraagt waarom de nadruk dan nog zo vaak ligt op bewonersadviezen zoals meer luchten of meer verwarmen terwijl het rapport laat zien dat structurele technische ingrepen nodig zijn.

De bevindingen laten zien dat schimmelproblemen breed voorkomen, ook in woningen met betere labels, en vaak samenhangen met bouwkundige problemen. Daarom vraagt ze welke extra bouwkundige maatregelen de gemeente samen met corporaties gaat afdwingen om herhaling te voorkomen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels voor de beantwoording. Wethouder PELS noemt dit een onderwerp waar iedereen vreselijke buikpijn van krijgt. Kinderen slapen in kamers waar de schimmel zo ernstig is dat zij luchtwegproblemen krijgen en ouders zien vaak geen perspectief meer en durven niet aan te kloppen omdat zij bang zijn te horen te krijgen dat zij beter moeten ventileren of de verwarming vaker moeten aanzetten terwijl zij daar mogelijk helemaal geen geld voor hebben. Het eerlijke verhaal is dat men niet zomaar van die buikpijn af gaat komen. Dit probleem vraagt een enorme investering omdat het zich al decennia opstapelt en steeds ernstiger wordt doordat de volkshuisvesting is verwaarloosd en er zoveel geld is onttrokken dat ook het onderhoud van woningen tekortschiet. Tegelijkertijd wijst ze erop dat er andere oorzaken zijn, zoals toenemende regenval en het tekort aan grote woningen waardoor in sommige woningen te veel mensen wonen en de vochtproblemen toenemen. Deze deelproblemen binnen de wooncrisis leiden uiteindelijk tot het ernstige gevolg dat kinderen opgroeien in schimmelwoningen.

Een van de ernstigste symptomen van de wooncrisis is dat een kind in het ziekenhuis wel wordt geholpen met een puffertje maar niet met een gezonde woning. De gemeente heeft zich hier de afgelopen jaren samen met de corporaties voor ingezet en de corporaties zijn zich er zeer van bewust dat zij hier extra op moeten leveren en ze hebben de afgelopen jaren ook miljoenen geïnvesteerd. Het onafhankelijke onderzoek laat zien dat de kortetermijnmaatregelen steeds beter werken maar dat de problemen niet structureel worden opgelost. Zowel de evaluatie als de monitor laten zien dat in sommige complexen grootschalige renovaties nodig zijn om schimmel daadwerkelijk op te lossen. In de tussentijd kunnen corporaties blijven langskomen om schimmel weg te verven, weg te spuiten en tijdelijke maatregelen te nemen, maar de werkelijke problematiek wordt pas opgelost met een grote renovatie. Het is te begrijpen dat mensen ontevreden zijn over de nazorg als het onderliggende probleem niet wordt opgelost. De gemeente beschikt niet over de middelen om die structurele ingrepen te financieren en daarom moet er naar de rijksoverheid worden gekeken. De minister heeft een brief naar de Kamer gestuurd over de schimmelproblematiek maar heeft vervolgens slechts 2 miljoen euro voor het hele land vrijgemaakt.

De verantwoordelijkheid blijft dus vooralsnog bij het gemeentebestuur om door te gaan met de huidige aanpak zolang de grotere problematiek niet wordt aangepakt.

19

Gemeente Amsterdam Tijdelijke Algemene Raadscommissie

TAR

Concept-raadscommissieverslag 27 mei 2026

De bewonersparticipatie is samen met huurdersverenigingen vormgegeven omdat zij een bredere achterban vertegenwoordigen en huurders kunnen vertegenwoordigen. Ook Stichting !WOON is bij de aanpak betrokken. Ze verwacht dat de komende jaren nog veel fijnmaziger kan worden gewerkt door ook bewonerscommissies te betrekken. Als schimmel in bepaalde complexen steeds terugkeert, is het verstandig om samen met bewoners te onderzoeken wat er aan de hand is en hoe zij het beste kunnen worden ondersteund. De bijeenkomst was nuttig, al vond ze het jammer dat de opkomst vanuit de Kamer laag was. Uiteindelijk was alleen Habtamu de Hoop aanwezig. De corporaties hebben aangegeven dat de gemeente moet kijken hoe hun werk makkelijker kan worden gemaakt, bijvoorbeeld door regels te schrappen, processen te versnellen en aanvragen in één keer te behandelen in plaats van via verschillende loketten. Dat helpt om grootschalige renovaties mogelijk te maken. Uit de bijeenkomst kwam ook naar voren dat het belangrijk is om het probleem op verschillende niveaus aan te pakken. Bewonersorganisaties hebben sneller toegang tot bewoners omdat zij meer vertrouwen genieten dan corporaties of de gemeente. Omdat het institutionele wantrouwen hoog is, moet op andere manieren contact worden gelegd.

De komende jaren zullen nog veel gesprekken nodig zijn en het kan zijn dat onderweg wordt ontdekt dat dingen anders moeten worden aangepakt. Daarom hoopt ze dat een volgend college zich hier volop voor blijft inzetten en er blijvend aandacht aan geeft. Het lid RUIJTER (SP) constateert dat er in de Tweede Kamer niet een grote urgentie rond dit onderwerp wordt gevoeld als maar één Kamerlid deelneemt aan de bijeenkomst. Ze vraagt of de wethouder die conclusie deelt en of zij deelt dat Amsterdam zelf meer moet doen om de druk bij de corporaties te verlichten. Wethouder PELS antwoordt dat ze misschien met een aantal mensen naar Den Haag moeten gaan om hun verhaal daar zelf te vertellen. Dat kan ook weleens helpen om de aandacht daar wat meer op te vestigen. Het was wel zo dat een aantal Kamerleden tijdens het debat informeerden naar de bijeenkomst. Het verschil is ook dat lokaal bestuur eerder wordt geconfronteerd met de problemen en ze denkt dat ze hun best moeten doen om dat nog meer in Den Haag te laten doordringen. De uitdaging voor de komende jaren is om de beschikbare middelen en vooral de regelgeving zo in te zetten dat het voor corporaties makkelijker wordt gemaakt. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER sluit de vergadering.

20