2026.01.29 Conceptverslag derde dagdeel raadscommissievergadering FKD van 15 januari 2026

Bespreken van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging over een nadere toelichting op de reserve Frictiekosten (VN2025-018089) Dit agendapunt wordt niet besproken. TOEGEVOEGD BESPREEKPUNT Personeel en Organisatie 20. Bespreken van het Initiatiefvoorstel 'Menstruatieklachten bespreekbaar maken en ruimte bieden op het werk' van de leden Garmy (Volt) en Van der Veen (GL) en de bestuurlijke reactie (VN2026-000280) De VOORZITTER geeft aan dat de initiatiefnemers de gelegenheid krijgen om het voorstel toe te lichten, waarna de commissie eerst verduidelijkende vragen kan stellen.

16

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 29 januari 2026

FKD

Lid GARMY (Volt) benadrukt dat menstruatiepijn een realiteit is voor honderdduizenden Amsterdammers, maar dat er opvallend weinig aandacht voor is. Hij vertelt hoe hij en enkele mannelijke collega’s in april met een menstruatiesimulator zelf hebben ervaren hoe pijnlijk menstruatie kan zijn, wat hen deed beseffen hoe zwaar de impact op het dagelijks leven is. Hij licht toe dat 1 op de 3 vrouwen tijdens menstruatie hun dagelijkse activiteiten niet volledig kan uitvoeren, en dat 70 procent ook psychische klachten en vermoeidheid ervaart. Slechts 20 procent durft bij ziekte te melden dat de klachten door menstruatie komen, wat wijst op een hardnekkig taboe. Volgens hem gaat dit verder dan individuele problemen: het raakt onderwijs, arbeidsparticipatie, zorg en gemeentelijk beleid. Hoewel formeel mogelijkheden zoals flexibel werken of verlof al bestaan, ervaren veel mensen in de praktijk onduidelijkheid en terughoudendheid. Daarom vraagt Volt, samen met GroenLinks, met dit voorstel actieve erkenning, duidelijke communicatie en praktische ondersteuning van de gemeente, zodat men ruimte krijgt, het gesprek genormaliseerd wordt en de gemeente als werkgever het goede voorbeeld geeft.

Lid VAN DER VEEN (GroenLinks) benadrukt dat het bij dit initiatiefvoorstel niet gaat om een speciaal soort verlof, maar om erkenning van klachten die structureel en terugkerend zijn, zoals menstruatie- en overgangsklachten, terwijl mensen toch blijven functioneren. Hij wijst erop dat hoewel er op papier mogelijkheden bestaan, in de praktijk vaak onduidelijkheid en terughoudendheid zorgen dat mensen zich niet gesteund voelen. Hij merkt ook op dat vrouwen vaak geconfronteerd worden met opmerkingen dat ze zich niet aan moeten stellen. Volgens hem past een serieus en zichtbaar adresseren van deze problematiek binnen goed werkgeverschap en is hij blij met de positieve reactie van het college. De VOORZITTER opent de eerste termijn. Lid GARMY (Volt) benadrukt dat gemeentemedewerkers de mogelijkheid moeten hebben om flexibel te werken of verlof op te nemen wanneer menstruatie- of overgangsklachten hun functioneren belemmeren. Volgens hem is dit niet alleen eerlijk, maar ook verstandig beleid: het voorkomt uitval, vermindert ziekteverzuim en versterkt de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Hij wijst erop dat Amsterdam kan leren van voorbeelden uit andere landen, zoals Spanje, Zambia en Japan, en dat de stad zelf een voortrekkersrol kan vervullen voor andere gemeenten en sectoren in Nederland.

Daarnaast vraagt hij het college zich landelijk uit te spreken voor structurele veranderingen en afspraken in cao’s over inzetbaarheid bij menstruatie- en overgangsklachten. Ook pleit hij ervoor dat de gemeente menstruatieproducten beschikbaar stelt voor haar medewerkers, vergelijkbaar met hoe toiletpapier standaard wordt verstrekt. Hij stelt dat het informeren van medewerkers over de mogelijkheid tot flexibel werken en het doorbreken van taboes niet alleen via het intranet mag gebeuren, want dat is volgens hem te beperkt. Hij vraagt of de wethouder bereid is leidinggevenden expliciet de opdracht te geven dit actief onder de aandacht te brengen, ook bij nieuwe medewerkers. Lid VAN DER VEEN (GroenLinks) merkt op dat het college bij zijn voorbeeld van overgangsklachten verwijst naar ziekmelding of regulier verlof. Hij vraagt zich echter af of dit in de praktijk juist een drempel kan vormen voor veel mensen, omdat zij hun klachten misschien niet als ziek zijn ervaren, maar wel merken dat hun inzetbaarheid beperkt is. Hij benadrukt dat het doel van het voorstel juist is om menstruatie- en overgangsklachten niet te medicaliseren, maar te normaliseren en bespreekbaar te maken. Daarnaast vraagt hij hoe het college de combinatie van menstruatie- en overgangsklachten benadert.

Hij wil weten of er ook zicht is op de omvang en impact van overgangsklachten binnen de organisatie, en of dit onderwerp wel eens expliciet op de agenda van personeelszaken komt. Tot slot vraagt hij of het college bereid is om dit thema op termijn explicieter te verankeren in het arbobeleid, zodat het structureel aandacht krijgt en medewerkers ondersteuning krijgen waar dat nodig is.

17

Gemeente Amsterdam raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 29 januari 2026

FKD

Lid NAMANE (PvdA) benadrukt dat menstruatie- en overgangsklachten nog steeds weinig bespreekbaar zijn. Ze waardeert het initiatiefvoorstel omdat het aandacht vraagt voor praktische en kleine maatregelen, zoals de mogelijkheid van een korte pauze. Ze benadrukt dat bewustwording over deze klachten belangrijk is, niet alleen voor mensen met ernstige klachten, maar voor iedereen. Wethouder VAN BUREN gaat in op het beschikbaar stellen van menstruatieproducten op de werkplek. Ze benadrukt dat medewerkers niet zouden hoeven te zorgen voor hun eigen producten en verwijst naar een voorbeeld van scholen in Zweden, waar menstruatieproducten op de toiletten aanwezig zijn en door zowel jongens als meisjes worden aangevuld. Dit normaliseert het onderwerp en maakt het laagdrempelig. Volgens haar moet dit ook op de werkvloer mogelijk zijn. Daarnaast bespreekt ze het belang van actieve communicatie en goed leiderschap. Medewerkers moeten zich vrij voelen om klachten bespreekbaar te maken, en leidinggevenden moeten dit actief meenemen in hun gesprekken met personeel. Ze deelt een persoonlijke ervaring waarin zij zelf een assessment moest verzetten op een dag dat zij mogelijk minder zou presteren. Omdat dit gesprek laagdrempelig kon plaatsvinden met een vrouwelijke leidinggevende, kon zij het assessment verzetten en haar loopbaan vervolgen.

Dit voorbeeld illustreert hoe belangrijk het is dat klachten bespreekbaar zijn, omdat dit grote gevolgen kan hebben voor de carrière van medewerkers. Ze benadrukt ten slotte het belang van erkenning, praktische ondersteuning en open communicatie, zodat medewerkers hun werk kunnen uitvoeren zonder zich zorgen te hoeven maken over hun persoonlijke situatie. Lid VAN DER VEEN (GroenLinks) vraagt of de wethouder dit met elk hoofd van P&O besproken zou hebben. Wethouder VAN BUREN legt uit dat ze dit niet bij elke manager of elk hoofd P&O had gedaan. In dit geval kon het gesprek goed plaatsvinden, maar er was zeker een drempel die moest worden overwonnen. Ze zal erop toezien dat het onderwerp menstruatie- en overgangsklachten structureel bespreekbaar blijft binnen de organisatie. Er zijn bovendien cursussen beschikbaar voor medewerkers, zowel voor vrouwen als voor mannen, om elkaar beter te begrijpen. Ze geeft aan dat het niet de bedoeling is dat medewerkers hun klachten in hun eigen tijd moeten opvangen. Flexibel werken, zoals een dag thuis kunnen werken, kan helpen medewerkers comfortabeler hun werk te laten doen. Ze benadrukt dat dit vooral belangrijk is bij ploegendiensten en dat dit aspect van beleid bespreekbaar zal worden gemaakt. DE VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken.

Het onderwerp zal verder besproken worden tijden de raadsvergadering van februari. SLUITING De VOORZITTER sluit de vergadering om 12.05 uur.

18