Document · PDF

2026.01.15 Conceptverslag Raadscommissie AZ.pdf

Raadscommissie Algemene Zaken 12 februari 2026, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie AZ d.d. 15 januari 202621.658 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

De PvdA vindt dat repressie altijd samen moet gaan met goede zorg, bijvoorbeeld door de GGD aan te laten sluiten bij de politie die 's ochtends gebruikers in de portieken rondom het Oosterpark wakker maakt zodat er ook toeleiding naar zorg en goede hulpverlening is. Daarnaast kan net als bij de aanpak van verward gedrag stadsbreed naar dit probleem worden gekeken. In de stad zijn er zorgen over het beperkte aantal plekken voor gebruikers. Ze is benieuwd of er zicht is op het aantal beschikbare plekken, of dat voldoende is en welke stappen er worden gezet om het aantal plekken uit te breiden. Daarnaast is ze benieuwd of de behoefte aan dagbestedingsplekken goed in beeld is. De problemen met crack worden voor een groot deel veroorzaakt door uitbuiting. Mensen worden in verschillende branches naar Nederland gehaald als goedkope arbeidskrachten, worden vaak slecht behandeld, krijgen geen contract en belanden op straat. De verslaving komt daar vaak nog bij. De bedrijven zouden hun verantwoordelijkheid moeten nemen en ze wil weten of er meer inzicht kan worden gegeven in welke bedrijven hierbij betrokken zijn. Ze heeft er alle vertrouwen in dat met goede professionals deze crisis kan worden aangepakt en dat er een goede oplossing komt voor deze nieuwe verslavingscrisis. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy.

Het lid GARMY (Volt) vindt het crackgebruik in Amsterdam zorgwekkend en benadrukt dat dit waarschijnlijk niet het eindpunt is maar het begin van een groter probleem. Hij wijst op de situatie in de Verenigde Staten waar crack wordt vermengd met synthetische middelen zoals fentanyl en xylazine, en dat heeft desastreuze gevolgen voor de gezondheid. Aangezien dergelijke ontwikkelingen vaak met enige vertraging naar Europese steden komen moet Amsterdam anticiperen op deze trend. Er zijn zorgen dat het probleem nu nog te veel als een kwestie van openbare orde wordt behandeld terwijl het zich kan ontwikkelen tot een veel grotere gezondheidscrisis. De situatie vraagt om vroegsignalering, goede monitoring en voldoende zorg- en opvangcapaciteit. Hij heeft de volgende vragen aan de burgemeester: - Zijn er actuele cijfers over het aantal crackverslaafden in de stad? - In hoeverre worden nationale trends zoals die in de Verenigde Staten meegenomen in de aanpak in Amsterdam? - Wordt er gemonitord op deze trends door de GGD, politie en zorgpartijen?

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht

Concept-raadscommissieverslag 15 januari 2026

Worden de signalen van deze trends gebruikt om de huidige aanpak tijdig bij te stellen? Is de stad qua zorg, opvang en verslavingszorg voorbereid op deze ontwikkelingen? Waarschijnlijk duurt het nog jaren zal duren voordat er een behandelplan voor crack beschikbaar is. Wat gaat de gemeente tot die tijd doen? Is er een langetermijnvisie om de overlast van crackgebruik te beperken en zo ja, wat is die visie? Hoe staat het met het vinden van een gebruikersruimte in Amsterdam-Oost? De omwonenden van de gebruikersbus ervaren veel overlast en zijn er klaar mee. Bovendien blijkt dat de gebruikersruimte die op de Spinozastraat zou komen niet doorgaat.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF (GroenLinks) stelt dat verslaving aan drugs een ernstige ziekte is die veel impact heeft op mensen waarbij langdurige zorg nodig is. Het is essentieel om het probleem niet alleen vanuit het perspectief van openbare orde en veiligheid te bekijken, maar vooral vanuit het zorgperspectief. Het probleem van crackverslaving is dat er geen medicatie beschikbaar is zoals methadon dat bij heroïneverslaving succesvol werd ingezet. Nederland heeft wel meegedaan met een pilot van CATCH (Cocaine Addiction Treatments to improve Control and reduce Harm) en dat traject heeft verschillende conclusies opgeleverd over alternatieve medicatie om stabilisatie in het zorgtraject te faciliteren. Ze vraagt hoe Amsterdam snel gebruik kan maken van deze bevindingen om gebruikers en verslaafden zo goed mogelijk te ondersteunen in hun zorgbehoeften, zeker nu de versnijding van crack met fentanyl de verslaving zal vergroten. Voor GroenLinks is het belangrijk om deze problematiek vanuit een zorgperspectief te benaderen omdat het cruciaal is om mensen in deze kwetsbare positie te helpen. Daar komt bij dat bepaalde groepen zoals ongedocumenteerden bijzonder kwetsbaar zijn. Deze groepen hebben vaak moeite om zorg aan te vragen vanwege de beperkte toegankelijkheid van zorg en de angst die daarmee gepaard gaat.

Ze vraagt of het college over deze specifieke problematiek heeft nagedacht. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink. Het lid DETERINK (VVD) verwijst naar een artikel in Het Parool over crackgebruik in de stad. In sommige stadsdelen wordt crack gebruikt in parken en in West wordt gebruik gemaakt van de tunnel onder de A10 bij de Wiltzanghlaan. Hij vraagt naar de contacten tussen de burgemeester en de stadsdelen met de veiligheidsambtenaren om te kijken hoe deze mensen geholpen kunnen worden en wil weten hoe de overlast die gepaard gaat met het crackgebruik kan worden aangepakt. Het lid ALBERTS (SP) sluit zich aan bij het betoog van het lid Heinhuis. Ze vindt het goed om naar een volledig geïntegreerde aanpak te kijken waarbij zowel de zorgkant als de ervaring in de buurten worden meegenomen, zoals blijkt uit de bijdragen van insprekers. Dit betekent dat er een gezamenlijke inspanning nodig is om het probleem van verslaving aan te pakken zoals destijds met de heroïneverslaving is gedaan. Deze aanpak heeft goed gewerkt en was ook goed voor de gezondheid van de mensen. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording. Burgemeester HALSEMA vindt dat het te ver gaat om nu al van een crisis te spreken.

Het Trimbos Instituut heeft samen met Mainline onderzoek gedaan onder 500 mensen in Nederland en hoewel crackgebruik in Amsterdam opkomt zijn de problemen vooral gerelateerd aan de combinatie van crack en alcohol. Er zijn enkele locaties waar dit

Concept-raadscommissieverslag 15 januari 2026

zich concentreert en de GGD brengt in beeld om hoeveel mensen het gaat en hoe ernstig de problematiek is. Ze wil voorkomen dat er een sfeer ontstaat die het probleem vergelijkt met de heroïneproblematiek uit de jaren zeventig die van een andere orde was. Dit betekent niet dat het probleem niet serieus wordt genomen als het gaat om de mensen die ziek zijn en hulp nodig hebben en de kwetsbare delen van de stad die al onder druk staan. In Amsterdam heeft de nadruk altijd gelegen op zorg en hulpverlening en alleen als de overlast ook criminaliteit of onveiligheid voor derden met zich meebrengt raakt het de openbare orde. Tot die tijd ligt de verantwoordelijkheid bij de wethouders. De juiste volgorde is dat de GGD op korte termijn een completer beeld moet leveren over de omvang van het probleem, de verspreiding in de stad en de rol van alcohol, evenals de betrokkenheid van migranten die mogelijk al in uitbuitingssituaties verkeren. Deze cijfers zijn noodzakelijk om verdere uitspraken te doen over bijvoorbeeld het aantal gebruikersruimten. Ze vraagt om geduld zodat ze op basis van solide gegevens antwoord kunnen geven en er niet wordt gespeculeerd op basis van artikelen in Het Parool. Het lid HEINHUIS (PvdA) verwijst naar het onderzoek van Mainline waarin wordt gesproken over 8.000 mensen met crackverslaving terwijl het destijds ging om 6.000 heroïneverslaafden.

De GGD trekt mogelijk andere conclusies maar Mainline is een serieuze partij en dat is de reden dat zij zich zorgen maakt. Daarnaast heeft ze veel contact gehad met mensen in de stadsdelen die al maanden tegen problemen aanlopen en op zoek zijn naar een stadsbrede aanpak om de situatie niet te laten escaleren. De reden om dit in de commissie Algemene Zaken te agenderen is dat zorg en openbare orde hand in hand moeten gaan. In de stadsdelen waar handhaving wordt ingezet is er onvoldoende zorgcapaciteit om dit effectief samen met de politie te doen. Gezien deze signalen en de urgentie s voelde ze de noodzaak om het probleem vandaag te bespreken. Burgemeester HALSEMA weet dat Mainline spreekt over ongeveer 27.000 crackgebruikers waarvan zo'n 8.000 in Amsterdam. Crackgebruikers op zich is niet hetzelfde als overlastgevende en problematische crackgebruikers. Ze kan op dit moment geen uitspraken doen over de beschikbare zorgcapaciteit in de stad en tekent daarbij aan dat het tekort aan zorgcapaciteit al jaren een probleem is. Dit probleem ligt bij het college en de partijen die het college steunen aangezien zij de beslissingen nemen over investeringen in de zorg. Ze wil het lid Heinhuis tegemoetkomen maar de raad kan in dit geval beter in gesprek gaan met de wethouders die zich bezighouden met opvang en zorg.

Deze wethouders hebben de kennis en bevoegdheid om te bepalen welke maatregelen nodig zijn en welke stappen er moeten worden gezet. Het lid HEINHUIS (PvdA) vraagt of de stadsdelen bij die aanpak betrokken kunnen worden. Ze is bij de burgemeester uitgekomen omdat het om verschillende wethouders gaat en het onderwerp ook te maken heeft met openbare orde en handhaving. Het gaat om een complexe problematiek die veel terreinen raakt en dan is het nodig is dat iemand de overkoepelende regie neemt. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze al heeft toegezegd om het in het college te agenderen. Het primaat ligt bij de zorgpartijen en niet bij degene die verantwoordelijk is voor de openbare orde. Het lid NADIF (GroenLinks) vraagt of het college daarbij ook het CATCH meeneemt. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat de GGD de cijfers verzamelt en dat ze proberen in samenwerking met de verschillende wethouders zo snel mogelijk te komen met een meer uitgebreide brief over hoe hiermee om te gaan en waarin alle vragen

Concept-raadscommissieverslag 15 januari 2026

worden meegenomen. Ze is geïnteresseerd in CATCH en zou graag willen weten hoe dat werkt. De discussie wordt gesloten. Algemene Zaken 13. Maatregelen /sancties tegen de Verenigde Staten VN2026-000259 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Het lid VELDHUYZEN (De Vonk) verwijst naar de visie op internationaal beleid die in juni 2023 unaniem is aangenomen door de gemeenteraad van Amsterdam en waarin werd gesteld dat de wereld minder vrij is geworden, met specifieke verwijzing naar het handelen van landen als Rusland, China en Iran. De Verenigde Staten zouden in dit rijtje moeten worden opgenomen vanwege hun acties, waaronder de illegale invasie in Venezuela op 3 januari 2023. Deskundigen in internationaal recht zijn het erover eens dat dit handelen onrechtmatig is en dat het VN-geweldsverbod is geschonden. De Verenigde Staten hebben na deze aanval andere landen bedreigd met vergelijkbare acties en hebben ze hun zinnen gezet op Groenland. Voor Amsterdam is dit belangrijk, aangezien de stad voor de digitale infrastructuur sterk afhankelijk is van de grote Amerikaanse big tech-bedrijven. Deze bedrijven onderhouden nauwe banden met de Amerikaanse overheid en de miljardairs die deze bedrijven leiden hebben nauwe relaties met de Amerikaanse president.

Het zou ondenkbaar zijn dat Amsterdam dergelijke banden met Russische bedrijven zou onderhouden na de invasie van Oekraïne. Amsterdam heeft derhalve de morele verplichting om in actie te komen. Daarnaast is het ook een kwestie van veiligheid. Het is niet voor niets dat het Internationaal Strafhof niet meer samenwerkt met Microsoft en kiest voor een Europees alternatief. In 2024 nam de gemeenteraad een motie aan om geen gebruik te maken van Chinese camera's vanwege zorgen over spionage terwijl er nu een veel concretere dreiging vanuit de Verenigde Staten is. De Vonk steunt het initiatiefvoorstel van raadslid IJmker om Amsterdam digitaal onafhankelijk te maken maar gezien de ernst van de huidige situatie is het verstandig om alles op alles te zetten om eerder dan 2030 digitaal onafhankelijk te zijn en dat geldt ook voor de sourcing- en cloudstrategie. De Vonk vraagt het college om in kaart te brengen welke banden de gemeente Amsterdam heeft met Amerikaanse bedrijven zodat de raad een strategie kan uitstippelen om deze banden zo snel mogelijk te doorbreken. De Vonk stelt dat alle banden met de Verenigde Staten verbroken zouden moeten worden voor de mensenrechten, voor de internationale rechtsorde en voor Amsterdam. Het lid HOFLAND (D66) vraagt of dit een pleidooi is voor datacenters in Amsterdam.

Het lid VELDHUYZEN (De Vonk) antwoordt dat hij als het mogelijk zou zijn zeker voor het nationaliseren van de datacenters in Amsterdam zou zijn. Het lid HOFLAND (D66) vraagt of De Vonk pleit voor een minder streng datacenterbeleid om digitaal onafhankelijk te kunnen zijn. Het lid VELDHUYZEN (De Vonk) antwoordt dat het erom gaat wat er uiteindelijk gebeurt in die datacenters en voor wie dat is. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording.

Concept-raadscommissieverslag 15 januari 2026

Burgemeester HALSEMA antwoordt dat hier het principe geldt van practice what you preach. Ze gaat ervan uit dat het lid Veldhuyzen niet meer op TikTok zit, geen social media gebruikt en Microsoft niet meer gebruikt. Als zij de lijn van het lid Veldhuyzen zou volgen zou dat betekenen dat zij Mamdani niet mag ontmoeten en dat zou ze toch wel heel jammer vinden. Amsterdam volgt met betrekking tot boycots het rijksbeleid en opereert binnen de grenzen van het nationaal en internationaal recht. Ze voegt eraan toe dat ze het op prijs stelt als andere spelers dat ook doen. Het lid VELDHUYZEN (De Vonk) geeft aan dat dit niet klopt omdat er een motie is aangenomen om geen gebruik te maken van Chinese camera's. Hij vraagt waarom de stad in dat geval wel heeft gekozen voor een boycot van Chinese technologie maar niet hetzelfde zou doen met betrekking tot de Verenigde Staten. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat het geen algemene boycot was. Het ging erom dat die camera's mogelijk gebruikt konden worden voor spionage waardoor de veiligheid van de stad rechtstreeks in gevaar zou kunnen komen. Het lid VELDHUYZEN (De Vonk) verwijst naar het internationaal beleid dat de burgemeester zelf heeft ondertekend en waarin wordt gewezen op de bedreigingen vanuit buitenlandse mogendheden en statelijke inmenging via veiligheidsdiensten, bedrijven en hackgroepen.

Hij vraagt de burgemeester waarom zij geen bedreiging ziet in de situatie waarbij de digitale infrastructuur van Amsterdam in handen is van bedrijven uit een land dat geen respect heeft voor de internationale rechtsorde en zelfs een wet heeft die hen in staat stelt om Nederland binnen te vallen als Amerikaanse burgers vervolgd worden door het Internationaal Strafhof. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat ze daar al een antwoord op heeft gegeven. Ze heeft het gevoel dat ze hier figureert in een klein toneelstukje. Er is iemand die een filmpje aan het maken is en het lid Veldhuyzen houdt een heel betoog maar haar antwoord doet er niet toe. Het lid Veldhuyzen weet wat haar antwoord zal zijn, Amsterdam opereert binnen het rijksbeleid en houdt zich aan de nationale en internationale afspraken. Het lid VELDHUYZEN (De Vonk) geeft aan dat hij nog geen antwoord heeft gekregen op de vraag waarmee hij zijn bijdrage eindigde. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat zij volgens haar net een antwoord heeft gegeven. De VOORZITTER geeft het lid Veldhuyzen het woord in tweede termijn. Het lid VELDHUYZEN (De Vonk) benadrukt dat er wel degelijk een dreiging is vanuit de Verenigde Staten en dat er voldoende reden is om met een kritische blik naar de samenwerkingsverbanden te kijken, net zoals er eerder kritisch werd gekeken naar het gebruik van Chinese camera's vanwege spionagegevaar.

De argumenten die toen werden aangehaald zijn ook van toepassing op de Verenigde Staten en dezelfde overwegingen moeten gebruikt worden om kritisch naar de samenwerkingsverbanden met de Verenigde Staten te kijken. Als de burgemeester niet bereid is om deze samenwerkingsverbanden in kaart te brengen kan de raad weinig doen. De burgemeester suggereert dat De Vonk dit voorstel alleen doet voor de show en al weet wat het antwoord zal zijn maar als de burgemeester een ander antwoord had gegeven had de raad daar wat mee kunnen doen. Het probleem is dat de burgemeester geen duidelijk standpunt durft in te nemen waardoor ze er niets mee kunnen doen. Het is hypocriet om enerzijds geen Chinese camera's te willen gebruiken vanwege spionagezorgen maar anderzijds de digitale infrastructuur van de stad wel in handen van Amerikaanse bedrijven te laten.

Concept-raadscommissieverslag 15 januari 2026

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording in tweede termijn. Burgemeester HALSEMA antwoordt dat die twee zaken niet vergelijkbaar zijn en dat ze dat al heeft uitgelegd. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en gereed is voor een korte behandeling in de gemeenteraad van 18 en 19 februari 2026. De VOORZITTER sluit de vergadering om 18.03 uur.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16549723/1