20251009 verslag gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar

2025

Vergaderdatum Publicatiedatum

9 oktober 2025 5 november 2025 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 9 OKTOBER 2025 Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Van Berkel (JA21), Broersen (Volt), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Haijen (SP), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), De Jager (D66), Kabamba (Partij voor Morgen), Van der Kamp (VVD), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Moeskops (D66), Minderhoud (PvdA), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Staartjes (VVD), Taj (GroenLinks), Van der Veen (GroenLinks), Veldhuyzen (De Vonk), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks) Afwezig: Bouhassani (PvdA) Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven en Afval en Reiniging), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering,

Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening, Masterplan Zuidoost) Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Voedsel), Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed) en Van Weyenberg (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening) Afwezig bij de stemmingen aan het eind van de vergadering donderdagavond: de leden Bouhassani (PvdA), Khan (DENK), Kreuger (JA21), Veldhuyzen (De Vonk) en Yemane (GroenLinks)

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

Middagzitting op donderdag 9 oktober 2025 Voorzitter: Femke Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: Kune Burgers Griffier: Jolien Houtman Verslaglegging: Nina Post, Notuleerservice Nederland De VOORZITTER heropent de vergadering om 13.00 uur. Evenementen 4. Vaststellen van het nieuwe evenementenbeleid 2026 VN2025-012992 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Von Gerhardt inzake behoud huidig maximumaantal bezoekers Riekerhaven, nr. 440.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de voorgenomen reductie van de bezoekerscapaciteit van Sportpark Riekerhaven te heroverwegen; - het huidige maximum van 15.000 bezoekers per dag te handhaven, zolang veiligheids- en mobiliteitstoetsen dit toestaan; - de besluitvorming over de toekomst van Riekerhaven te baseren op actuele gegevens en in overleg met betrokken organisatoren. Motie van de leden Moeskops, Von Gerhardt, Garmy, Kabamba en Ahmadi inzake tijdelijk dansen op ADM, nr.

385accent.25 Verzoekt het college: - als er tijdelijke ruimte is, inzichtelijk te maken welke mogelijkheden en onmogelijkheden er zijn om het ADM-terrein tijdelijk beschikbaar te maken voor festivals en culturele evenementen, met inachtneming van de toekomstige plannen voor woningbouw en havenactiviteiten; - de gemeenteraad tijdig te informeren over de eerste mogelijkheden en vervolgstappen, zodat deze informatie kan worden betrokken bij de verdere besprekingen over de totale invulling van het ADM-terrein. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops. Het lid MOESKOPS: Voorzitter, ik kan het kort houden. Conform de wens van het college heb ik de motie herschreven zodat er meer vrijheid zit in de uitvoering. En ik ben benieuwd, bij de stemming zal blijken welke partijen alleen holle woorden spraken toen ze zeiden meer ruimte voor festivals te willen en welke partijen echt geloven in het bouwen van een complete stad, een stad waar we niet alleen wonen realiseren maar ook plekken waar je in vrijheid jezelf kan zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt.

2

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

Het lid VON GERHARDT: Die het nog korter houdt. Ik dien nog een motie in om de onduidelijkheid rondom Riekerhaven weg te nemen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani voor de beantwoording. Wethouder MELIANI: Ik begrijp dat de motie gaat om te kijken of er niet 10.000 maar 15.000 mensen op het terrein kunnen. Nu hebben we in Amsterdam Nieuw-West al best wel veel festivals, dus ik ben niet heel gortig om iets toe te voegen. Het is dus ook geen toezegging om te zeggen dat het gaat gebeuren. Wat ik wel kan doen en wat dus nog niet gedaan heb is de diensten ernaar laten kijken. Dus u hoeft geen motie in te dienen en dan koppel ik het even met u terug. En de vraag is überhaupt of we dat moeten willen. (Het lid VON GERHARDT: Ja, blij met deze toezegging en ik trek de motie terug.) De motie-Von Gerhardt inzake behoud huidig maximumaantal bezoekers Riekerhaven, nr. 440.25, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Weyenberg voor de beantwoording. Wethouder VAN WEYENBERG: Bedankt, voorzitter. Dan gaan we naar de flitsmotie na mijn fronsmotie. En ik heb gisteren gezegd dat ik op zich altijd bereid ben om ergens naar te kijken, maar wel grote beren op de weg zag en ook wilde voorkomen dat dit een ongelooflijk circus werd.

Ik waardeer de forse aanpassing in de motie door het lid Moeskops die nu eigenlijk ook niet om een heel apart groot traject vraagt maar zegt als u uitwerkt in ADM, kijk dan ook of dat kansen biedt tot iets tijdelijks. En daarbij hou ik hem wel op neutraal maar ben ik aanzienlijk minder gaan fronsen. De discussie wordt gesloten. Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 5. Instemmen met het initiatiefvoorstel Gendermainstreaming in Amsterdams beleid van de leden Bentoumya en Wehkamp en kennisnemen van de bestuurlijke reactie VN2025-013125 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bentoumya. Het lid BENTOUMYA: Voorzitter, in 2003 kondigde toenmalig minister De Geus aan dat de emancipatie van vrouwen in Nederland voltooid was. 22 jaar later zien we de normalisering van vrouwenhaat toenemen, horen we bijna wekelijks over zaken van femicide en loopt Nederland hopeloos achter op buurlanden waar het gaat om de economische gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Het moge duidelijk zijn, de emancipatie is in Nederland allesbehalve voltooid. Sterker nog, door te doen alsof we uitgeëmancipeerd zijn werken we gendergelijkheid tegen. Het goede nieuws is dat de gemeente Amsterdam werkt aan het bevorderen van gendergelijkheid, onder andere vanuit de afdeling Inclusie en Antidiscriminatie. Maar

3

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

gendergelijkheid zit veel dieper verweven in de maatschappij en in alle systemen om ons heen. En om dit aan te pakken moeten we alle zeilen bijzetten. Vandaar dit voorstel van GroenLinks en D66 om gendermainstreaming toe te passen in al het beleid dat de gemeente maakt. En daarmee kunnen we enorme impact maken. We bespraken gisteren een begroting van bijna 8 miljard euro voor bijna een miljoen Amsterdammers en dit beleid raakt Amsterdammers op veel terreinen, van werk en inkomen tot onderwijs, van sport tot zorg. En dat beleid pakt niet voor iedereen hetzelfde uit. Met ons voorstel willen we daarom dat Amsterdam bij al het beleid dat de gemeente maakt en uitvoert in kaart brengt hoe dit uitpakt voor mannen, vrouwen en non-binaire personen en dit beleid vervolgens inzet om gendergelijkheid te bevorderen. Want uiteindelijk is het onze verantwoordelijkheid om beleid te maken en uit te voeren dat past bij de behoeften en realiteiten van verschillende Amsterdammers. En zo weten we dat het hebben van meer zorgtaken vrouwen kan tegenwerken die willen re-integreren. En we weten dat het bespreekbaar maken van mentale problematiek voor mannen niet vanzelfsprekend is. Door hier gendersensitief naar te kijken wordt ons beleid beter en passend bij alle Amsterdammers, voor vrouwen, nonbinaire personen en juist ook mannen.

Met het initiatiefvoorstel kan Amsterdam als eerste gemeente in Nederland het vergroten van genderongelijkheid een vast onderdeel maken van al het beleid. Hopelijk volgen er nog veel andere gemeenten en werken we samen aan de systeemverandering die nodig is voor echte gendergelijkheid. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Voorzitter, mannen en vrouwen verschillen maar deze verschillen hebben we vaak niet goed in het zicht. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de jaren waarin vrouwen minder gezond leven, dus vrouwen leven minder gezonde jaren dan mannen, en dat komt omdat de medicijnen vaak op het mannenlichaam zijn getest en niet op het vrouwenlichaam. Bij mentale welzijn zie je ook, mannen hebben hier andere behoeften en reageren hier anders op als zij in de problemen zitten dan vrouwen. Autisme wordt vaak niet bij vrouwen gezien. Dus we hebben nodig dat we goed zicht houden op de verschillen tussen mannen en vrouwen. Een van de eerste moties die ik heb ingediend in de raad was om dat verschil te onderzoeken, hebben we daar in Amsterdamse zorg nog rekening mee gehouden, en daaruit bleek dat doen we eigenlijk niet. We hebben niet voldoende oog voor de genderverschillen. En die doorbraak is nodig, dat heeft het lid Bentoumya ook goed weergegeven. Ik ben dus ook heel erg blij met de reactie.

Ik ben blij dat we ook gaan starten met een pilot op veiligheid, want dit is goed voor zowel mannen als vrouwen. Wat de wethouder ook al in de commissie heeft gezegd, vrouwen en mannen hebben ook verschillende geboorteverlof. Als je kijkt naar verschillen tussen mannen en vrouwen kom je ook uit dat mannen misschien wel meer recht zouden hebben op geboorteverlof. Dus oog hebben voor die verschillen is voor beide groepen goed. Wat gaan we doen? We gaan data verzamelen, we gaan literatuur bekijken, we kijken naar budget. Want pas als je daar onderzoek naar doet, dan ga je die verschillen zien. Johan Cruijff zei ooit, je ziet het pas als je het doorhebt, of je gaat het pas zien als je het doorhebt. Gendermainstreaming is dus slim beleid maken. Het is zorgen dat we ons budget effectief besteden. Want hoe effectief is het beleid als het misschien voor de helft van de inwoners van Amsterdam niet werkt? We zouden de eerste gemeente zijn in Nederland die dit zou doen, maar Europees loopt Nederland best wel achter. Heel veel

4

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

steden doen dit al. Dus dit zou gewoon de normaalste zaak van de wereld moeten zijn. En met dit voorstel kunnen we dus laten zien, het kan wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik wil hier toch mijn zegje even over doen, het initiatiefvoorstel Gendermainstreaming in Amsterdams beleid van de leden Bentoumya en Wehkamp, GroenLinks en D66 dus. Vooruit, laat ik eens positief beginnen. Het is geschreven in mooi gebeeldhouwd Nederlands maar de inhoud is verschrikkelijk. Het begint al met het begrip gendermainstreaming, had ik nog nooit van gehoord. Mainstream is toch de aloude vertrouwde begrip zoals man en vrouw. Daar wil GroenLinks toch vanaf en kennelijk nu ook D66. Dus binair moet er ook. Op de helft van het voorstel wordt pas gendermainstreaming gedefinieerd. In onze ogen gaat het om een geforceerde aanpak van genderongelijkheid. Ik vat de top drie van onze bezwaren even kort samen. Het voorstel dringt een brede genderdefinitie op en eist aanpassing van beleid, data-analyse en consultaties. Dit ondermijnt traditionele man-vrouw-rollen waar jongens naar verluidt steeds meer naar terugverlangen en exposeert kinderen en jongeren aan verwarrende concepten via het openbaar onderwijs. Ten tweede zal het leiden tot een toename van bureaucratie en kosten.

Het roept op tot nieuwe instrumenten, een expertisepunt, trainingen voor alle ambtenaren en genderanalyses in de hele beleidscyclus. Geldverspilling en dat terwijl wethouder Van Buren zich een slag in de rondte werkt om 15 miljoen te bezuinigen vanaf 2027. Het derde punt, het initiatief stuurt aan op een socialistische herverdeling die marktwerking ondermijnt met de focus op subsidieverlening en aanbestedingen en sport en zorg onnodig politiseert. GroenLinks met D66 op de bagagedrager probeert de zoveelste stap binnen een sluipende ideologische overname van het gedachtegoed van BIJ1, dus De Vonk. Ja interessant, dus D66 heeft eigenlijk geen ideologie, is pragmatisch en GroenLinks ook niet. Ze hebben idealen maar dat is het dan. Dus het gaat om de ideologische onderbouwing. En dat is het sluipend overnemen van dat gedachtegoed van BIJ1 en De Vonk, alles met constante monitoring die vrijheid beperkt en afleidt van de echte problemen, zoals criminaliteit, immigratie en economische groei. (Het lid BENTOUMYA: Zoals ik net al aangaf werd in 2003 gezegd dat Nederland is uitgeëmancipeerd en ik zou graag Forum voor Democratie willen bedanken voor deze toelichting, zodat we allemaal kunnen zien dat dat absoluut nog niet het geval is.

En ik ben blij dat we het lid Van Schijndel wat hebben kunnen leren over wat gendermainstreaming inhoudt.) Voorzitter, ik hoorde geen vraag, meer een statement was het dus. Maar ik vind het toch heel belangrijk. Dus GroenLinks neemt nu eigenlijk de Partij van de Arbeid over, dat zie je gewoon op die congressen, maar zij hebben geen ideologie. En de Partij van de Arbeid had altijd het aloude prachtige sociaaldemocratisch gedachtegoed. En dit is toch een poging om in die fusieclub toch iets van een ideologische onderbouwing te construeren, maar precies de verkeerde naar mijn mening. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Dank, voorzitter. Ik heb geen vraag gehoord maar volgens mij is dit het moment om beide initiatiefnemers te danken voor dit fantastische initiatiefvoorstel. En het is nog niet dat we het helemaal gaan uitrollen, maar we beginnen

5

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

met drie pilots. En het belang is groot en dat hebben jullie volgens mij beiden ook goed kunnen uitleggen en iedereen kunnen meenemen. En ik zal nog even een paar dingen noemen. Toen ik hiermee begon en zei de term gendermainstream, begon iedereen een beetje de kriegel te krijgen, waar gaat het nou eigenlijk over. Maar het is gewoon niet bij iedereen bekend en daarom is dit heel belangrijk om dit wel te doen en dit op te pakken. Het is namelijk, sinds de wereldvrouwenconferentie in 1995 heeft Nederland zich hieraan gecommitteerd. En dat is dertig jaar geleden maar het gebeurt nog steeds niet. En in heel veel steden of andere landen in de wereld al wel, maar niet in Nederland. Dat zegt natuurlijk een heleboel. Dus ik ben ook trots dat twee Amsterdamse raadsleden van twee verschillende partijen bij elkaar zijn gekomen om dit op te pakken. Dus wij gaan iets doen wat uniek is en wat heel belangrijk is. En het gaat over iets heel eenvoudigs, het zorgt namelijk gewoon voor meer gelijke behandeling en dat is nu niet zo. Dus ik noem toch nog een paar voorbeelden. Bijvoorbeeld ouderschapsverlof, werd net ook iets over gezegd. Vaders hebben bijvoorbeeld nog altijd minder recht op betaald verlof dan moeders. En daarnaast is dat nadelig ook voor mannen, ik heb ook een vriend, de vriend van mijn man die voor de kinderen zorgt en iedere keer zeiden zijn collega's ben je nog steeds ziek.

Dit soort opmerkingen zijn echt heel nadelig. En hoe ga je nou met dit soort stereotypen, hoe ga je daar nog vanaf komen? Maar denk bijvoorbeeld ook aan de gezondheidszorg doordat er juist zo weinig kennis is op het vrouwelijk lichaam leven vrouwen zo vaker langer in slechtere gezondheid. En het is nogal cruciaal, als 50 procent van de samenleving uit vrouwen bestaat, hoe kan het dat het geld dan niet effectief bij vrouwen terechtkomt, en die zorg? We gaan de stap nemen, dit gaat nog heel lang duren, een lange adem, en daarmee kunnen we echt dit structureel aanpakken. En we zullen het natuurlijk terugkoppelen de pilots, de drie pilots van de drie verschillende bestuurders. En ik weet ook dat de burgemeester heeft aangegeven ook te gaan beginnen in 2026 rondom veiligheid. Dus die nemen we ook mee, dat is een extra pilot die eerder ook nog eens toegezegd is bij de commissie. Dus ik wil u danken en nogmaals feliciteren voor dit fantastische initiatiefvoorstel. Ik ga ervan uit dat dit door iedereen wordt ingestemd, ook door het lid Van Schijndel bijvoorbeeld. De discussie wordt gesloten. Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel) 6.

Vaststellen van de verordening tot wijziging van de verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022 VN2025-013056 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende amendementen en moties zijn ingekomen: Motie van de leden Belkasmi, Staartjes, Yemane, Schmit, Broersen, Krom, Koyuncu en Ahmadi inzake adviesaanvraag inbedden in het Reglement van orde, 397.25 Verzoekt het presidium: - om de gemeenteraad een voorstel voor te leggen tot wijziging van het Reglement van orde van de gemeenteraad van Amsterdam, waarin de procedure rondom het nieuwe instrument van de adviesaanvraag aan een stadsdeelcommissie wordt vastgelegd;

6

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

-

R

dit voorstel tot wijziging zo spoedig mogelijk, uiterlijk voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026, aan de raad voor te leggen.

Motie van de leden Belkasmi, Staartjes, Yemane, Schmit, Broersen, Krom, Koyuncu en Ahmadi inzake voorwerk bestuurlijk stelsel volgende periode, nr. 398.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - inzichtelijk te maken welke opties er zijn voor het proces richting de vormgeving van het bestuurlijk stelsel; - in kaart te brengen welke vormen binnen de huidige wetgeving mogelijk zijn, inclusief de bijbehorende voor- en nadelen; - deze inzichten in Q3/Q4 2026 met de gemeenteraad te delen, zodat een fundamentele discussie kan plaatsvinden over zowel het proces als de gewenste vorm van het bestuurlijk stelsel in de volgende periode. Amendement van de leden Belkasmi, Staartjes, Yemane, Schmit, Broersen, Krom, Koyuncu en Ahmadi inzake adviesaanvraag gemeenteraad aan stadsdeelcommissie, nr. 400.25 Besluit: - in de Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022 na artikel 35 een nieuw artikel 35a in te voegen, luidend: Artikel 35a: Adviesaanvraag gemeenteraad aan stadsdeelcommissie 1. De gemeenteraad of raadscommissie kan een adviesaanvraag indienen bij de stadsdeelcommissie over voorstellen of onderwerpen die het stadsdeel betreffen. 2. In de adviesaanvraag geeft de gemeenteraad of raadscommissie aan: a. het onderwerp waarover advies wordt gevraagd; b. de reden voor de adviesaanvraag; c.

de termijn waarbinnen de stadsdeelcommissie het advies kan uitbrengen. 3. De stadsdeelcommissie brengt het advies schriftelijk en openbaar uit. 4. Het orgaan dat het advies gevraagd heeft geeft een terugkoppeling over de wijze waarop het advies van de stadsdeelcommissie is meegewogen. 5. De stadsdeelcommissie kan besluiten een adviesaanvraag niet in behandeling te nemen of in overleg met de gemeenteraad of raadscommissie voorstellen doen tot aanpassingen van de adviesaanvraag, waaronder de termijn voor het uitbrengen van het advies en/of de afbakening van het onderwerp. - en in de toelichting hierover op te nemen: Dit artikel geeft de gemeenteraad en de raadscommissie de bevoegdheid om eigenstandig advies in te winnen bij de stadsdeelcommissie over voorstellen of onderwerpen waarover de stadsdeelcommissie niet formeel om advies is gevraagd conform artikel 19. De meeste formele adviesaanvragen (conform artikel 12 en 19) richten zich op het fysieke domein. Door de gemeenteraad en de raadscommissie de bevoegdheid te geven eigenstandig advies in te winnen bij de stadsdeelcommissie, kan de gemeenteraad of raadscommissie ook advies inwinnen over bijvoorbeeld het sociale domein. Dit artikel is via een amendement aan de verordening toegevoegd.

7

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

Amendement van de leden Belkasmi, Staartjes en Schmit inzake fractievertegenwoordigers in de stadsdelen dienen op de desbetreffende kieslijst te hebben gestaan, nr. 416.25 Besluit: - in de Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022 wordt aan artikel 34a een nieuw lid toegevoegd, luidende: Artikel 34a lid 8: Een fractievertegenwoordiger kan uitsluitend worden benoemd indien de betrokkene bij de laatstgehouden gemeenteraadverkiezingen op de kieslijst stond voor de betreffende stadsdeelcommissie waarin de benoeming plaatsvindt en/of op de kieslijst van de laatstgehouden gemeenteraadsverkiezingen. - en in de toelichting hierover op te nemen: Dit lid leidt ertoe dat een fractievertegenwoordiger altijd een democratische basis moet hebben door op de kieslijst te hebben gestaan om zitting te kunnen nemen in de stadsdeelcommissie. Om als fractievertegenwoordiger zitting te kunnen nemen in de stadsdeelcommissie, moet men op de kieslijst van het desbetreffende stadsdeel hebben gestaan en/of op de kieslijst van de laatstgehouden gemeenteraadsverkiezingen hebben gestaan. Motie van de leden Staartjes, Yemane, Schmit en Belkasmi inzake beter formeel samenspel stadsdeelcommissie en raadscommissie, nr.

429.25 Verzoekt het presidium: - de werking van artikel 36 zo te verduidelijken en in te richten dat stadsdeelcommissieleden hun ongevraagde adviezen vaker doorsturen naar de betreffende raadscommissie als ingekomen stuk. Hierbij er rekening mee houden dat dat stadsdeelcommissies een ongevraagd advies, waarop het dagelijks bestuur om welke reden dan ook geen inhoudelijke reactie geeft, alsnog schriftelijk kunnen aanbieden aan de betreffende gemeenteraadscommissie als ingekomen stuk, ook als er geen sprake is van een formele escalatie. Motie van de leden Staartjes, Yemane, Schmit en Belkasmi inzake meer samenwerking tussen raad en stadsdeelcommissies, nr. 430.25 Verzoekt het presidium: - een werkwijze voor te stellen waarbij elke raadscommissie gestimuleerd wordt om periodiek (bijvoorbeeld jaarlijks) een conferentie te organiseren voor de stadsdeelcommissieleden en raadsleden gezamenlijk. Deze conferentie niet bezocht hoeft te worden door alle raadsleden of (stadsdeel)commissieleden maar enkel door de betrokken woordvoerders; - tijdens deze conferenties de overkoepelende opgaven van de betrokken portefeuilles besproken worden.

Adviezen en inbreng vanuit de stadsdelen op voorhand al een plek kunnen krijgen; - deze werkwijze voor te bereiden opdat de nieuwe gemeenteraad een startpunt heeft om te besluiten hoe zij de samenwerking met de stadsdeelcommissies concreet willen vormgeven. Motie van de leden Yemane, Belkasmi, Schmit en Staartjes inzake het bestuurlijk stelsel, nr. 441.25

8

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

Verzoekt het presidium: - om voor het toelichten van ongevraagde adviezen in de raadscommissie een andere werkwijze toe te passen waarbij: - een afvaardiging van de stadsdeelcommissie 4 minuten krijgt om het advies toe te lichten; - elke fractie 1 minuut technische tijd krijgt om vragen te stellen aan de stadsdeelcommissieleden. - om voor ongevraagde adviezen de komende termijn de werkwijze zo in te richten dat elke stadsdeelcommissie een terugkoppeling krijgt over haar uitgebrachte adviezen. En verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om voor gevraagde adviezen de komende termijn de werkwijze zo in te richten dat elke stadsdeelcommissie een terugkoppeling krijgt over haar uitgebrachte adviezen door het verslag van de commissie en of raadsvergadering te delen met ambtenaren bij het stadsdeel, zodat het verslag ter kennisname met de stadsdeelcommissie gedeeld kan worden. De amendementen en moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Belkasmi. Het lid BELKASMI: Voorzitter, dank voor deze verordening. We hebben allemaal belang bij dat het bestuurlijk stelsel zo goed mogelijk functioneert. Een aantal punten die wij als Partij van de Arbeid belangrijk vinden zien we ook goed terug. Het gaat om de traceerbaarheid en de terugkoppeling van de adviezen.

In de nota van beantwoording staat ook bij ieder advies van de stadsdeelcommissie wat ermee is gedaan en daarom ook echt complimenten aan de wethouder en alle ambtenaren die hier zo hard aan hebben gewerkt. Dan de voorstellen die ik doe. Allereerst, de stadsdeelcommissie kan ons advies geven, maar wij als raad kunnen hen niet om advies vragen terwijl het juist gaat om een wisselwerking. En daarom dien wij een amendement en een motie in om een instrument te ontwikkelen waarmee de raad eigenlijk een adviesaanvraag kan indienen aan de stadsdeelcommissie en daarmee ontwikkelen we eigenlijk een soort nieuw soort raadsinstrument. En daarnaast vinden we het als Partij van de Arbeid belangrijk, juist ook gezien deze evaluatie dat spreekt over het voeren van een fundamentele discussie, dat we ook zo'n discussie over zowel het proces als inhoud goed moeten kunnen voeren. En daarom dien ik samen met anderen een motie in om alvast wat voorwerk te doen, zodat de nieuwe raad hierover een goed geïnformeerd debat kan voeren. Tot slot over de fractievertegenwoordigers in de stadsdeelcommissies. Als Partij van de Arbeid vinden wij dat je op de kieslijst moet hebben gestaan om fractievertegenwoordiger te kunnen zijn. Anders zou in principe iedere willekeurige persoon zitting kunnen nemen in een democratisch orgaan en dat vinden wij ondanks de praktische bezwaren niet zo democratisch.

We hebben een representatieve democratie waarin mensen hun belangstelling kenbaar kunnen maken via de kieslijst. Daar kunnen partijen uit putten en daar zit de democratische legitimiteit in. Vandaar een amendement om dit in een verordening te regelen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane.

9

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

Het lid YEMANE: Voorzitter, we bespreken vandaag het bestuurlijk stelsel en ik moet zeggen dat dit misschien wel een van de meest leerzame voorbereidingen was tot zover eigenlijk. Ik wil daarbij ook ontzettend veel waardering uitspreken naar zowel de griffie en de ambtenaren. Wij hebben als GroenLinks twee technische sessies geïnitieerd, ik weet dat dat veel extra werk heeft gekost maar het was ontzettend hard nodig om zo wat meer te weten over het technische gedeelte, maar zeker ook over het samenspel met de stadsdeelcommissieleden. Dus dank daarvoor. En daarbij ook nog wil ik een grote waardering uitspreken aan alle stadsdeelcommissieleden in de verschillende stadsdelen. We hebben niet zomaar iets van 39 bijlagen bij dit onderwerp, dat komt omdat ze ook allen ontzettend hard hebben gewerkt om als één stadsdeel één advies uit te brengen. Dat zorgt voor best wel veel overleg en samenspel. Dus dank ook daarvoor. En uit de evaluatie kwam dat natuurlijk ook naar voren, dat de stadsdeelcommissieleden niet altijd even tevreden zijn over de samenwerking, over hoe wij met hen samenwerken. Misschien een stukje waardering, enzovoorts. En we hebben geprobeerd, denk ik, daar zo goed mogelijk naar te luisteren, zowel wat er uit de evaluatie komt, maar zeker ook de technische sessie die we samen met hen hebben georganiseerd.

En daaruit zijn verschillende moties gekomen, zowel van de VVD, de PvdA en ook wij als GroenLinks dienen daarover een motie in om te kijken hoe we dit samenspel, die samenwerking, kunnen gaan versterken. En daar ben ik ontzettend blij mee. En ik hoop dat we dit blijven evalueren en ook blijven doorzetten om deze samenwerking door te zetten. Een van de punten vanuit het onderzoek was ook dat het bestuurlijk stelsel lang niet even toegankelijk en inclusief is voor heel veel anderen. Bewoners weten niet altijd hoe het nu precies zit, hoe het precies werkt. Ik ben blij dat het college ook doorgaat met de doorontwikkeling daarop. En ik wil ook hierin benadrukken dat dit natuurlijk ontzettend belangrijk is. Want als niet iedereen kan meedoen, zoals we ook in andere rapporten hebben gelezen zoals Ondervertegenwoordigd Amsterdam, dan is dat eigenlijk al een aantasting van de democratie. Ik hoop dat daarom deze punten daarin ook sterker worden meegenomen. Verder wordt er ook aangegeven dat, en in het onderzoeksrapport hebben we dat ook mogen lezen, dat directies eigenlijk voor alle stadsdelen aan het werk zouden moeten gaan. Bij sommige directies gaat dat eigenlijk al heel goed, die komen vaak bij bepaalde stadsdelen en zijn al heel erg gewend om stadgebiedsgericht te werken. En bij sommige directies valt dat eigenlijk mee.

Ik zou ook hiermee willen oproepen, laten we kijken hoe directies inderdaad evenveel ingezet kunnen worden over alle stadsdelen, ook de verre helemaal in Zuidoost en Nieuw-West. Want ook dit is natuurlijk ongelijk investeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN: Voorzitter dank u wel, een paar korte opmerkingen over het bestuurlijk stelsel. De stadsdeelcommissies zoals we die nu kennen zijn volledig ingericht langs de lijnen van politieke partijen. En dat maakt het lastig voor bewoners die voor de buurt willen opkomen maar geen lid zijn van een politieke partij om ertussen te komen en om echt invloed uit te oefenen. Dat is de reden dat wij als SP geen fan zijn van deze stadsdeelcommissies zoals we die nu kennen. Wij zouden liever gewoon bewoners in de stadsdeelcommissies zien zonder dat ze lid moeten zijn van een politieke partij. Maar dat gezegd hebbende je moet een stelsel ook beoordelen op wat het wel is en niet alleen op wat het niet is en wil ik ter besluit twee opmerkingen maken over voorstellen die door het lid Belkasmi zijn ingediend. Wat mij betreft goede voorstellen, dan

10

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

gaat het onder andere om het voorstel dat de gemeenteraad zelf advies kan vragen aan de stadsdelen. Wat mij betreft een goed punt. En het tweede punt, ook aangehaald in zijn eigen bijdrage door het lid Belkasmi, dat als je fractievertegenwoordiger wil zijn in een stadsdeelcommissie, dat je dan op de kieslijst moet hebben gestaan. Als we dan toch werken met die politieke partijen, ik heb er daarnet al wat over gezegd, maar als je dan toch voor die politieke partijen kiest, dan is het ook een goede zaak om dat democratische proces te doorlopen en dat je dan gewoon op de kieslijst moet hebben gestaan en dat je ook intern in je partij het democratische proces doorloopt, zodat de Amsterdammer ook weet waar hij aan toe is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Staartjes. Het lid STAARTJES: En dan ook bij het onderwerp bestuurlijk stelsel, dat is boffen, dat is echt leuk. Het bestuurlijk stelsel is toch iets heel bijzonders wat we hier hebben. Zoals in de commissie ook besproken is mijn fractie op dit moment niet heel enthousiast over alles hoe het gaat binnen het bestuurlijk stelsel. We hadden ook graag een discussie gehad over de meer fundamentele uitgangspunten.

In plaats daarvan hebben we een discussie gehad over de precieze betekenis van het woord doorwerken en doorontwikkeling en hebben we besloten om pas de volgende bestuursperiode te gaan praten over de fundamenten die erachter zit. Wat we wel willen zeggen is dat de stadsdeelcommissie zoals we die nu hebben ingericht, die zijn er echt alleen omdat de gemeenteraad dat wil. En dat schept ook voor ons een bijzondere verantwoordelijkheid, een verantwoordelijkheid die ik in ieder geval heel erg sterk voel. En ik ben ook heel erg blij om te zien hoeveel andere raadsleden die verantwoordelijkheid voelen en ook actief hebben meegedacht hoe wij zowel de samenwerking als het samenspel tussen beide kunnen verbeteren. We hebben daarvoor goed geluisterd naar de adviezen van de stadsdeelcommissies en ook wij zijn tot twee moties gekomen die zowel het samenspel bevordert als de samenwerking. Dat doen we op dit moment binnen de bestaande kaders, dus daar hoeft de verordening nog niet voor aangepast te worden. Dat is een discussie die we pas de volgende bestuursperiode zullen doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit. Het lid SCHMIT: Voorzitter, dank u wel. Laat ik eerst beginnen met al die collega's in de stadsdelen te danken voor het harde werk en de inzet voor de stad.

Ook in de avond op de stadsdeelkantoren en ook de stad in en praten met bewoners en ondernemers, ik denk namens allemaal dank voor het harde werk. En het is goed dat we met zijn allen kijken dat we dit stelsel doorontwikkelen. Dus ik ben blij met de motie van lid Yemane om meer transparantie te brengen in wat we doen met de adviezen van de stadsdelen. Ook een mooi initiatief van collega Belkasmi om wij als raad advies aan te vragen aan de stadsdelen. U weet het, ik ben zelf voorstander om jaarlijks met de stadsdelen samen te komen om te kijken hoe we onze samenwerking kunnen verbeteren. En laten we vooral het komende jaar weer insteken om ons stelsel weer door te ontwikkelen. En dan hoop ik dat die klas die nu op de tribune zit, dat die dan misschien over zestien jaar zegt ik wil ook politicus worden en ik wil ook beginnen in het stadsdeel. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink.

11

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

Wethouder GROOT WASSINK: Dank u wel, voorzitter. En dank aan de leden van de gemeenteraad die ook zeer terecht complimenten in de richting van heel veel ambtenaren hebben gemaakt voor het harde werk. Want het is natuurlijk een buitengewoon taaie en omvangrijke klus om al die adviesaanvragen op tijd te beantwoorden. Ja het is een doorontwikkeling, dus de echte fundamentele vragen die liggen in de toekomst. Ik denk ook dat dat goed is, dat je niet zo aan het eind van de bestuursperiode alles helemaal op de schop moet gooien. Tegelijkertijd, dit debat had heus niet zo'n bloedbad hoeven worden als het laatste grote debat over het bestuurlijk stelsel in 2017, meen ik. Maar het is natuurlijk wel een onderwerp wat van belang is omdat het gaat over de democratische inrichting van onze stad. Ik wil een paar opmerkingen maken over de moties en de amendementen. Ik zou me er buitengewoon gemakkelijk van af kunnen maken door te zeggen, dat is aan het presidium, ik ga er niet over. Maar ik wil toch een paar opmerkingen maken. In het bijzonder over motie 398 van het lid Belkasmi cum suis over het vooruitlopen op een nieuwe inrichting. Ik wil daar wel bij aantekenen dat ik niet voornemens ben om deze bestuursperiode nog allemaal nieuwe rapporten en documenten op te leveren.

Ik wil echt wel verwijzen naar bijvoorbeeld de brief uit december 2011, perspectieven op de inrichting van het bestuurlijk stelsel naar aanleiding van de wetswijziging die natuurlijk door de virulente Amsterdamhaat van het toenmalig kabinet ertoe heeft geleid dat we de stadsdeelraden moesten afschaffen. Ik wil ook in het bijzonder wijzen op het boek De ban van bestuur van een fantastische ambtenaar, echt voor iedereen aan te raden over hoe politiek en democratie op elkaar inwerken, buitengewoon boeiend. Dus ik kan er positief over zijn, maar ik ga geen nieuwe rapporten maken. Want er ligt echt voldoende. Dan amendement 416 ook van het lid Belkasmi en anderen. Dat gaat over die fractievertegenwoordigers. Ik begrijp op zichzelf de intentie wel. Aan de andere kant vind ik het ook een beetje ingewikkeld omdat het wel kleine partijen heel erg benadeeld. We hebben nu als voorwaarde dat je in het stadsgebied of in het stadsdeel moet wonen om fractievertegenwoordiger te kunnen zijn. En als je dat echt alleen op een kieslijst vastlegt, dan dwing je ook automatisch partijen om grotere kieslijsten te hebben. Dus het is per definitie in het nadeel van relatief kleine fracties en misschien ook zelfs in het nadeel van juist lokale politieke partijen. Zoals u weet hebben we in het bestuurlijk stelsel ook partijen vertegenwoordigd die niet in de gemeenteraad zitten.

Dus dat wil ik in elk geval als aandachtspunt meegeven. Daarom ben ik hier persoonlijk niet voor. (Het lid BELKASMI: Voorzitter, ik wil niet onsympathiek overkomen naar de kleine partijen. Ik denk dat het altijd heel goed is hoe we die ondersteuning ook voor de kleine partijen goed kunnen regelen. Maar waar het voor mij over gaat is een fundamenteel punt. Dat is namelijk de vraag of een willekeurig persoon zitting kan nemen in een democratisch orgaan. En zodra we zeggen we gaan dat niet vaststellen in de verordening en dat kan ook buiten de kieslijst, daarmee zitten we deels aan het fundament van onze democratie en daar heb ik heel veel moeite mee. En ik ben ook wel benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt.) Voorzitter, ik vind dat hele grote woorden dat we daarmee aan het fundament van onze democratie zitten. Ik denk dat democratie is natuurlijk een permanent proces wat zich steeds dient te vernieuwen. En ik snap op zichzelf ook de positie van de SP wel. Het is al winst dat ze niet meer helemaal voor afschaffing zijn en terug naar de wijkraden willen zoals dat in het verleden was. Maar een personenstelsel heeft natuurlijk ook iets interessants. Dus in die zin moet je ook weer niet al te star zijn. We moeten er een beetje voor oppassen

12

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

dat verwijzen naar het huis van Thorbecke vernieuwing in de weg staat. Over het algemeen wordt dat gebruikt door mensen die tegen vernieuwing zijn. En dat vind ik ook een beetje lastig. (Het lid BELKASMI: Ik begrijp dat het lastig is. En tegelijkertijd waar het voor mij ook in zit is dat we een representatieve democratie met elkaar hebben waarin we de kiezer en de Amsterdammer juist via de kieslijst kenbaar maken, wij hebben interesse om uw volksvertegenwoordiger te zijn. En zodra je dus put buiten die kieslijst heb je nooit eigenlijk aan de kiezer kenbaar gemaakt dat je interesse hebt om hun volksvertegenwoordiger te zijn. En dat zou dus ook betekenen dat je dus buiten die kieslijst om een willekeurig persoon zitting laat nemen in zo'n democratisch orgaan en daarmee ook invloed geeft terwijl de kiezer daar eigenlijk nooit inzicht in heeft gekregen. En daar zit eigenlijk mijn punt van moeilijkheid. En vandaar ook dit amendement. En ook wel benieuwd naar een reflectie van de wethouder daarop.) Nogmaals, ik begrijp dit op zichzelf wel. Maar de vraag is ook niet of je hier partijen niet te belangrijk mee maakt. Want een gekozen fractielid kan zich prima laten bijstaan door bijvoorbeeld een buurtbewoner als fractievertegenwoordiger.

En ik hecht dus in die zin wat minder aan die focus op partijen en die kieslijst omdat ik het ook zinvol vind dat je misschien daar wel mensen als fractievertegenwoordiger actief in krijgt die in die zin wel gelieerd zijn aan een politieke partij, maar niet per se op die lijst staan. Dus dat is eigenlijk mijn antwoord daarop. (Het lid YEMANE: Eigenlijk is mijn partij het eens met de lijn van de wethouder. Ook wij zullen tegen het amendement stemmen. En dat komt ook omdat ik denk, laten we het gewoon bij de stadsdelen laten. Dit hebben we natuurlijk sinds 2021 ook op deze manier gedaan. En inderdaad omdat ook de loyaliteit naar de kleine partijen. Maar daarbij vraag ik, stel dat het amendement nu dan toch wordt opgenomen, zouden we dan ook dit amendement even kunnen evalueren? Want als we zien dat het niet per se een meerwaarde heeft, of dat het eigenlijk alleen maar knelpunten oplevert juist voor deze partijen, dat we dat misschien eventueel kunnen terughalen.) Voorzitter, mocht dit amendement het onverhoeds toch halen dan vind ik dat we dat zouden moeten doen. Dus dat zeg ik bij deze toe. Dus met uitzondering van 416 waar ik negatief over ben vind ik eigenlijk alle andere moties en amendementen, hoewel ik er eigenlijk formeel niet over ga, positief. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Minderhoud namens het presidium. Het lid MINDERHOUD: Dank, voorzitter.

Ik ga het kort proberen te houden maar ik wil wel beginnen te zeggen, een onwijze waardering naar de gemeenteraad vanuit het presidium. Want ik denk dat we er uiteindelijk allemaal heel erg goed zijn uitgekomen en dat we ook hebben laten zien dat we als gemeenteraad een ongelooflijke betrokkenheid hebben bij de stadsdeelcommissies. We hadden een hele goede technische sessie anderhalve week geleden waarin stadsdeelcommissieleden ook konden delen waar hun zorgen zaten. En ik geloof ook dat daar wat mee is gedaan in de moties. En naar aanleiding van de commissie zijn er ook een aantal moties aangepast en ik ben blij te zeggen dat we daarop als presidium oordeel raad kunnen geven op alle moties. Ik loop ze alsnog wel even af.

13

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

De motie van Belkasmi inzake de adviesaanvraag aan de stadsdeelcommissie, daar zijn we hartstikke enthousiast over, dat heb ik ook aangegeven in de commissie. Wij denken dat het een mooie toevoeging is aan het bestuurlijk stelsel dat het ook andersom kan en dat raadsleden op die manier ook kunnen achterhalen wat stadsdeelcommissies gericht vinden van iets dat in de gemeenteraad speelt in het betreffende gebied. De motie Staartjes voor meer samenwerking tussen raad en stadsdeelcommissie, daar zijn we ook voor, wel met de kanttekening dat heel veel van de motie al kan. Binnen het huidige reglement kunnen er al allerlei zaken georganiseerd worden samen met de stadsdeelcommissies. Het feit dat de motie dat nog even extra aanstipt vinden wij wel relevant, omdat we daarmee ook nog extra duidelijk maken dat we daar wellicht ook iets vaker gebruik van moeten maken. Verbeter formeel samenspel, dat gaat onder andere ook over het ongevraagde advies, dat is aan de raad maar daar staan we niet negatief tegenover. We denken dat dat ook een goede toevoeging kan zijn dat stukken directer bij de gemeenteraad komen. En dan de laatste motie van Yemane over onder andere de techniciteit en de toelichting van stadsdeelcommissie, daar staan we ook neutraal tegenover, dat is aan de gemeenteraad zelf.

We hebben in ieder geval geen formeel bezwaar, we denken dat als er meer techniciteit komt dat stadsdeelcommissieleden inderdaad iets meer de tijd hebben om hun voorstel toe te lichten. En ten slotte het stukje over het terugkoppelen van wat er is gedaan met de verschillende adviezen, ook geen bezwaar. Als het nodig is dat stadsdeelcommissies iets meer terugkoppeling krijgen op wat er is gebeurd met hun adviezen en wij kunnen daar met een klein beetje energie in voorzien, dan moeten we dat vooral doen. De discussie wordt gesloten. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 19. Kennisnemen van de reactie op motie 532 inzake Kinderrechtentoets in de Versterkte Aanpak Dakloosheid VN2025-013529 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi. Het lid ABDI: Dank, voorzitter. Gisteren werd bekend dat Nederland er opnieuw meer miljonairs bij heeft gekregen. En bijna tegelijkertijd was ook het nieuws bekend van de ETHOS-telling, namelijk dat in de regio Amsterdam-Amstelland maar liefst dertien- bijna veertienduizend mensen dak- of thuisloos zijn, onder wie heel veel kinderen. Meer rijkdom aan de top, meer mensen zonder thuis aan de onderkant. En ik dacht alleen maar, hoe ongelijk en hoe onrechtvaardig is het eigenlijk allemaal. Want eerlijk voorzitter, daar kun je volgens mij alleen maar woest over worden.

We hebben uitgebreid met elkaar gediscussieerd, een hele goede discussie gehad ook in de commissie. En ik wil ook de wethouder danken voor zijn beantwoording. Want ik denk dat het ook goed is om er langer bij stilstaan dat dit niet alleen een soort natuurverschijnsel is maar een direct voortvloeisel van het feit dat wij een woningnood hebben, een woningnood die veroorzaakt is door jarenlang beleid waar te weinig is gedaan aan volkshuisvesting. Maar het gaat ook om de blik. Want door deze cijfers werd ineens zichtbaar wie eigenlijk bijna geen stem heeft in dit geheel en wie bijna nooit eigenlijk vooraan staat als het gaat over dakloosheid. En ik ben ook blij dat collega's en ik ook aan

14

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

het werk zijn gegaan om na te denken hoe we ervoor kunnen zorgen dat er toch een soort reset kan plaatsvinden waardoor vrouwen, kinderen en andere groepen die misschien niet makkelijk zichtbaar zijn, maar wel dakloos zijn, die wel ons hulp nodig hebben, die hulp ook krijgen. En daarom mogen we dit ook niet accepteren en we moeten ook stappen nemen. En ik ben blij dat Amsterdam een van de weinige gemeenten is eigenlijk in Nederland waar we noodopvang hebben. En we willen ook heel graag eigenlijk kijken in de regel of we daar meer in kunnen doen. Dus daarom dien ik ook een motie in samen met mijn collega's. En afsluitend, de cijfers zijn natuurlijk schokkend maar achter al deze cijfers schuilt gewoon een gezicht, een gezin dat een thuis verdient, en dat moet niet morgen maar vandaag. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Abdi, Krom, Broersen, Aslami en Van der Veen inzake een regioregeling dak- en thuisloze gezinnen, nr. 434.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in gesprek te treden met de regio Amsterdam-Amstelland en de provincie Noord-Holland over de wijze waarop de motie-Grinwis uitgevoerd kan worden; - hierbij te onderzoeken de mogelijkheden voor regionale afspraken tussen gemeentes, corporaties en particuliere verhuurders om dakloosheid terug te dringen onder gezinnen.

Motie van de leden Krom, Broersen, Abdi en Ahmadi inzake creëer inloophuizen voor dakloze vrouwen, nr. 439.25 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in de verdere uitwerking van de aanpak dakloosheid, naar aanleiding van de uitkomsten van de ETHOS-telling, de mogelijkheid van een inloophuis en nachtopvang voor vrouwen en kinderen nadrukkelijk te onderzoeken, de behoefte hieraan in kaart te brengen, en dit te doen in nauwe samenwerking met de zorgpartners. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Dank u wel, voorzitter. Ik zou graag willen beginnen met de uitkomsten van de ETHOS-telling. Er zijn in totaal 13.904 dak- en thuisloze mensen geteld in de regio Amsterdam. Van de getelde mensen is 30 procent vrouw, onder hen waren 56 zwangere vrouwen, 14 procent van de getelde mensen is jongvolwassen en er werden in totaal 1.718 kinderen geteld, 13 procent van de totale groep. 1718 kinderen die geen huis hebben, die geen stabiele omgeving hebben en die in een kwetsbare positie zitten, die dingen meemaken die kinderen niet zouden moeten meemaken. En dat mag niet. We hebben het Kinderrechtenverdrag ondertekend wat zegt dat we maatregelen moeten nemen om huisvesting voor kinderen te organiseren. Het is geen nice to have. Ik zei het al in de commissie, het is gewoon een verplichting.

En de kinderombudsman is duidelijk, het systeem moet anders en we moeten inzetten op preventie, vrouwen mogen hun woning niet verliezen omdat ze slachtoffer zijn van huiselijk geweld, vrouwen zouden niet zomaar op straat mogen worden gezet omdat ze zwanger raken in een studentenwoning. Maar dat gebeurt en het gebeurt hier in

15

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

Amsterdam. En ik kan wel 30 moties indienen. Het belang van het kind vooropzetten vraagt echt een andere manier van inrichten van ons systeem. Maar voor nu zou ik graag volmondig van de wethouder willen horen dat hij de aanbevelingen van de kinderombudsman over gaat nemen en ook die van de Straatalliantie die een rapport deelde over huisuitzettingen. Geen gezinnen meer op straat, zonder tussenkomst van een rechter, structurele toetsing op kinderrechten binnen de hulpverlening, betere vroegsignalering, een einde aan de versnippering, vast beleid van de taskforce en geef preventie alsjeblieft een centrale plek. Zet het belang van het kind voorop. Dan over de dakloze vrouwen. Dus 30 procent van de dakloze mensen is vrouw, 93 procent van de dakloze gezinnen is een vrouw met kinderen en zij verblijven heel vaak in onveilige netwerken, blijven weg uit de reguliere opvang omdat het daar te onveilig voor ze is. Dus dat betekent ook dat de hulpverlening ze gewoon minder goed kan bereiken. En we dienen dan ook een motie in om inloophuizen en nachtopvang in te richten speciaal voor vrouwen, zodat ze de ruimte krijgen om op adem te komen en beter in beeld te komen. (Het lid VAN DER VEEN: Het college heeft de afgelopen jaren zo'n 30 miljoen volgens mij extra geïnvesteerd in de versterking van de aanpak dakloosheid.

Als de Partij voor de Dieren de komende jaren ook wellicht mee zou doen, of wat staat in uw verkiezingsprogramma, zou u dan datzelfde bedrag ook weer willen investeren? Of zelfs nog meer?) Ik vind dat voor nu echt een onmogelijke vraag omdat ik denk dat we de eerst de ETHOS-telling beter moeten analyseren omdat we wellicht op dit moment de hele daklozenopvang misschien opnieuw zouden moeten inrichten met de nieuwe cijfers in het achterhoofd. Dus ik kan daar zo geen sluitend antwoord op geven. (Het lid VAN DER VEEN: En toch dient u vandaag al wel een voorstel daarover in, waar ik overigens misschien ook wel positief op ben. Maar daar doet u dan wel een voorstel over, dus daar wacht u dan niet op. Hoe zit dat?) Dat klopt, omdat nu al bekend is dat deze vrouwen de hulp die er is mijden. Dus het lijkt me dat we daar in ieder geval niet op moeten wachten. Voorzitter, eigenlijk wilde ik met mijn laatste paar seconden mijn collega's Juliet Broersen en Fatihya Abdi van PvdA heel erg bedanken voor de fijne samenwerking. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Voorzitter het werd gisteren al aangehaald, Amsterdam de mooiste stad die er is, creatief, levendig, gezellig en de stad waar je een matcha kan halen voor 8 euro en de stad waar kinderen blijkbaar op straat slapen.

Het is volstrekt onacceptabel dat het laatste op dit lijstje staat van wat in een rijke stad als Amsterdam voor komt. Het is de uitkomst van de ETHOS-telling die gisteren bekend werd gemaakt, 11.000 mensen dak- of thuisloos, onder wie 1.446 kinderen. Voor het eerst veel meer vrouwen die daadwerkelijk op straat de nacht doorbrengen en maar liefst 14 kinderen, 14 kinderen in onze stad in 2025. Er is niemand die hierachter staat die hiervoor tekent en we weten ook dat de wethouder dit volstrekt onacceptabel vindt. Maar er moet toch meer zijn wat we zouden kunnen doen. En daarom dien ik vandaag onder andere met het lid Krom en het lid Abdi, waaronder dank je wel voor de fijne samenwerking, dien ik verschillende voorstellen in omdat geen enkel kind op straat zou moeten slapen. Ten eerste, uit de expertsessie eerder dit jaar over dakloze gezinnen hoorden we dat de regiobindingseis een groot probleem is. De wethouder heeft al eerder aangegeven

16

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

in G4-overleg te gaan, maar juist de regionale afspraken en solidariteit zijn hierin noodzakelijk. En gezien de ETHOS-telling laat zien dat er ook veel meer vrouwen zijn die nu op straat slapen zouden er inloophuizen moeten worden gerealiseerd speciaal voor dakloze vrouwen. Vrouwen zijn vaak onzichtbaar in onderzoek en beleid en verblijven veel vaker in onveilige netwerken. En tot slot, dit probleem raakt zoveel meer dan alleen de woningnood, maar de woningnood is wel de kern. En daarom vragen wij het college om onderzoek te doen naar hoe het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen uitgebreid kan worden met meer woningen en maatwerk voor gezinnen in dreigende dakloosheid. En zo hopen we dat met bepaalde juridische vereisten meer maatwerk kan worden opgeleverd, precies zoals ook in het rapport van de kinderombudsman wordt aanbevolen. Zodat we kinderen niet langer laten wachten in de kou van de bureaucratie. (Het lid VAN DER VEEN: Dezelfde vraag eigenlijk aan Volt, bent u bereid ook om de komende jaren 30 miljoen te investeren in de versterking van de aanpak dakloosheid, om dat bedrag overeind te laten staan?) Ik ben ontzettend voor investering in dit programma en ik denk dat je dat ook heel goed kunt zien aan deze moties. Maar als ik kijk naar het specifieke bedrag, dan is daar volgens mij heel veel nodig.

De ETHOS-telling is er nu en het geld dat daaraan besteed moet worden, daar moeten we nog naar kijken. Ik kan dat niet nu zomaar toezeggen. (Het lid VAN DER VEEN: Je ziet eigenlijk wel dat dat bedrag eigenlijk niet toereikend is, want dan komt er weer een nieuw onderzoek en willen we allemaal nieuwe dingen introduceren. Dus ik vraag me af, in welke orde van grootte, aan welk bedrag moet ik dan denken als het gaat over al onze wensen en dat wat we de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd?) Misschien is het bedrag wat u noemt precies het bedrag wat nodig is, maar misschien zou het ook meer moeten zijn. En ik denk dat we daar heel duidelijk naar moeten kijken. Voorzitter, ik had nog één zin en dat is geen kind op straat, niet vandaag, niet morgen en het liefst ook niet gisteren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Ahmadi. Het lid AHMADI: Dank u, voorzitter. Wij kunnen sowieso alles wat het lid Krom heeft gezegd onderschrijven, dus dank voor die bijdrage. En we hebben het heel vaak gezegd, dakloosheid is voor iedereen ingrijpend maar voor kinderen is het ronduit traumatisch. Het ontneemt de lichtheid en de ruimte voor ontwikkeling die keihard nodig is in hun korte levens. Daarom is het goed dat het college in lijn met deze motie het kindperspectief centraal gaat stellen in het onderzoek naar dakloze gezinnen.

Van ons had dat iets sneller gemogen, want deze motie is in 2023 aangenomen. En we zijn erg benieuwd naar wanneer het kindperspectief gaat worden gedefinieerd. Dat is ook een van de onderdelen waar voor ons de zwaarte op ligt. Het onderzoek laat namelijk zien waar het misgaat. Want ondanks de inzet van heel veel organisaties en de gemeente blijven we tekortschieten op een aantal cruciale punten. We hebben onvoldoende opvangcapaciteit voor gezinnen, een gebrek aan betaalbare woningen en te weinig middelen voor passende begeleiding. We zien dat gezinnen te lang in ongeschikte noodopvang verblijven en kinderen daar opgroeien in onzekerheid. Zolang landelijke regie ontbreekt blijven kinderen tussen wal en schip vallen terwijl gemeenten moeten opdraaien voor het nationale probleem. Toch zien we ook lichtpunten. We zien dat jeugdhulpverleners samenwerken aan maatwerk voor kinderen en ouders en dat het kindperspectief nu de ruimte biedt om de

17

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

belangen van kinderen centraal te stellen. Daar hebben wij specifiek een verzoek voor, om zoveel mogelijk belangenorganisaties, pedagogen en belangenbehartigers te betrekken bij het ontwikkelen van dat kindperspectief en we horen ook heel graag of de wethouder daar een toezegging op kan doen. Daarnaast hebben we een vraag over welke inzet het college precies pleegt om te voorkomen dat kinderen in noodopvang te vaak moeten wisselen van locatie en van stabiliteit zoals scholen en dat wat hun leven zin geeft en waarin ze banden kunnen opbouwen. Dus met die twee vragen kan ik verder alleen maar zeggen dat we heel blij zijn dat dit er gaat komen en dat we uitkijken naar de uitwerking ervan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. Dit is een afschuwelijk vraagstuk, de dak- en thuislozen en nu zelfs kinderen die op straat moeten slapen. We hebben een positieve grondhouding ten aanzien van een flink aantal moties om daar wat aan te doen. We zijn blij met de toezegging van de wethouder in de krant, ik geloof De Telegraaf, dat we dit gewoon gaan oplossen met die kinderen. Dat is één punt. Het andere punt is wat er vaak wordt bijgehaald, het is niet zomaar een beleidskeuze die we maken, nee het staat keihard in dat Kinderrechtenverdrag. Dat vind ik niet goed. Dat vind ik geen goede onderbouwing.

Dat geeft vind ik de rechter omdat het allemaal vrij vage normen zijn die in dat verdrag staan, het is een Kinderrechtenverdrag, een soort mensenrechtenverdrag voor kinderen, een veel te grote ruimte in zijn rechtsvinding. Dat is wat ik er op dit moment over kan zeggen. De VOORZITTER Dank u wel. Dan is het woord is aan het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Dank u, voorzitter. De cijfers die gisteren werden gedeeld zijn schrikbarend. Het gaat om ruim 11.000 daklozen in Amsterdam en om ruim 1.400 kinderen in Amsterdam die dak- en thuisloos zijn. En 14 kinderen die letterlijk op straat leven, op straat, kinderen in Amsterdam, een van de meest rijke steden in Europa. Hoe kan dit? Het gaat om ruim 1 procent van de Amsterdamse bevolking die dak- en thuisloos is en dat is onacceptabel. Want we weten wat dit doet met kinderen. Het zorgt voor stress, achterstanden, blijvende schade en wat D66 betreft staat het Kinderrechtenverdrag ook hier centraal. Amsterdam doet wat het kan, we werken aan pilots, aan allerlei preventieve oplossingen, tijdelijke woonoplossingen. Maar het is niet genoeg en we kunnen het niet alleen. En daarom tekenen we mee met een aantal moties die ervoor zorgen dat we landelijk samen optrekken om dit probleem te tackelen.

Maar de kern van het probleem is ook woningnood en ook hier het belang van de ambities die we hebben met elkaar om zoveel mogelijk woningen te realiseren zodat we iedereen een dak boven het hoofd kunnen bieden. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank u, voorzitter. En dank aan alle raadsleden die niet alleen de aanpak van het college steunen om dakloosheid te bestrijden, maar ook onophoudelijk aandacht vragen voor de positie van vrouwen en kinderen. Ik denk dat dat heel belangrijk is, zoals ook de ETHOS-telling gisteren heeft laten zien. Ik wil wel een kleine correctie, ik hoor toch verschillende leden zeggen in Amsterdam 14 kinderen op straat. Het

18

Jaar

2025

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 9 oktober 2025 Raadsnotulen

R

gaat hier over de regio. Dus laten we daar wel gewoon goed op blijven letten, dat we ook zorgvuldig blijven in wat we zeggen. Maar tegelijkertijd, dit is een afgrijselijk schrijnend probleem. Ik heb steeds gezegd ETHOS moeten ons dwingen tot een heroriëntatie op het programma dat wij doen. Dat betekent dat ik echt wil kijken op korte termijn wat we daar al voor accentverschillen in zouden kunnen aanbrengen. En dat we ook ten behoeve van een volgende coalitie eigenlijk het hele landschap met elkaar nog eens tegen het licht houden om te kijken wat nu het meest effectief is voor onze inzet die wij inderdaad bovenop het Rijk plegen. Want dat is absoluut hieraan aan de orde, dat wij als steden problemen oplossen die eigenlijk niet direct op ons bordje zouden moeten liggen. Een paar vragen. Het lid Krom vroeg mij naar de aanbeveling van de kinderombudsman en de Straatalliantie. Ja, neem ik allemaal over, zoals ik net zo goed aan de slag ga met het onderzoek dat we eerder zelf hebben gedaan en de verschillende acties die daar al in zaten. We hebben in de commissie ook gesproken over de kinderrechtentoets, de kinderombudsman noemde die wat abstract, ik vond het vaag, maar ik ben heel blij dat we die gaan ontwikkelen omdat ik denk dat dat belangrijk is. Dus ook in antwoord op het lid Ahmadi, ja de ontwikkeling van die kinderrechtentoets, dat is uiteindelijk wat ons moet gaan helpen.