20251001 SED conceptverslag.pdf

Het lid BENTOUMYA gaf vorige week een gastcollege op een mbo over democratie en zag daar hoe respectvol en eloquent studenten met elkaar in discussie gingen over wat hen bezighoudt, van discriminatie tot de genocide in Palestina en studeren in Amsterdam. Ze discussieerden ontzettend goed. Er was een jongerenwerk aanwezig. De meerwaarde van het jongerenwerk op het mbo was echt te zien en zij zag hoe de studenten met de jongerenwerker een vertrouwensband hadden opgebouwd. Daardoor zag de jongerenwerker goed wat er speelde. De pilot is daarom zo belangrijk. Om die pilot goed in de gaten te kunnen houden en na twee jaar echt te kunnen zeggen die te willen doorzetten moet men weten welke doelstellingen daaraan worden verbonden. Daarom is het de vraag op basis waarvan de wethouder de parameters bepaalt en waarop die de evaluatie gaat doen. Het lid is daarnaast benieuwd of de vrijgemaakte middelen voldoende zijn om de doelstellingen te kunnen behalen. Die vraag stelt GroenLinks voornamelijk, omdat in de begroting te lezen was dat voor de mbo-agenda het bedrag voor subsidies daalt, mede door de teruglopende middelen vanuit het Rijk.

30

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Wethouder MBARKI gaat eerst in op de gestelde vragen over continuïteit en de voortijdige evaluatie, om te kijken of de pilot doorgaat. Die gebeuren tegelijkertijd. Het is de bedoeling om voor afloop van twee jaar te concluderen door te gaan, de pilot aan te passen of te stoppen. Verder is gevraagd of het bedrag voldoende is. De destijds aangekondigde 1,5 miljoen euro is bestemd voor het jongerenwerkdeel voor de komende drie jaar. Een deel daarvan gaat naar het jongerenwerk op de mbo-scholen. Middelen worden ook ingezet voor de samenwerking tussen het jongerenwerk en andere sectoren, bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, werk en jeugdhulp. Het gaat ook om het bevorderen van inclusie en het tegengaan van polarisatie. Onderdeel daarvan is mbo-jongerenwerk. In samenspel met het ROC, dat meefinanciert, is bepaald dat het bedrag afdoende is. Dat is bedoeld voor 8,8 fte verspreid over een aantal locaties. Gekeken wordt naar de effectiviteit aan de hand van duidelijke doelstellingen. De hoofddoelen zijn zorgen voor een rustige en veilige omgeving in en rondom de colleges en zorgen de veerkracht van jongeren te versterken die een duwtje in de rug nodig hebben. De samenwerking met het ROC is belangrijk. Op basis van de evaluatie wordt bepaald of voortzetting plaatsvindt. Hetzelfde gebeurt bij het vo.

De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken en geen raadsbehandeling is gewenst. Sport en bewegen 12. Bespreken van de reactie op motie 108.25 van de leden Bentoumya, Schmit, Belkasmi en Kabamba inzake ‘Informeer jongeren actief over zzp-schap’ De VOORZITTER laat weten dat bij de agendavaststelling is besloten om het onderwerp door te schuiven. Sport en bewegen 13. Bespreken van de raadsinformatiebrief ‘Voortzetten sportvergoeding jeugd’, waaronder het arrangement diplomazwemmen voor de periode 2024-2027 De VOORZITTER geeft te kennen dat het punt is geagendeerd op verzoek van het lid Badal. Eerste termijn Het lid STEVENS is blij om te vernemen dat het diplomazwemmen is geïntegreerd in de sportvergoedingen, waardoor hopelijk meer kinderen hun zwemdiploma zullen kunnen behalen. De aandachtsgebieden liggen in West en Zuidoost als het gaat om het diplomapercentage. Enige tijd geleden is onderzoek gedaan naar een nieuw en beter zwembad in Zuidoost, waarop tot nu toe geen terugkoppeling heeft plaatsgevonden. Die terugkoppeling zou het CDA graag zien, juist gezien de locatie. Het lid BELKASMI feliciteert de wethouder met het behalen van zijn zwemdiploma in de Keizersgracht en complimenteert hem met de Agenda Zwemmen, waarin veel concrete acties staan.

De integratie tot 2027 in de sportvergoeding is volgens de PvdA heel mooi, maar de vraag is dan wel wat de continuïteit na dat jaar is. Het lid HAIJEN complimenteert het college met het blijven investeren in het toegankelijk maken van het schoolzwemmen. Teleurstellend is dat het parlement voorstellen aanneemt om het schoolzwemmen weer bij de scholen te organiseren en de staatssecretaris Sport zegt dat te tijdrovend en te duur te vinden en dat voorlopig niet te doen. Gelukkig investeert Amsterdam wel in schoolzwemmen, wat hard nodig is in een waterrijke stad en waterrijk land,

31

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

waarin ieder kind zichzelf moet kunnen redden. Er zijn nog altijd grote verschillen tussen de stadsdelen. In Zuidoost heeft 85% van de kinderen een zwemdiploma, in het Centrum ligt dat percentage bijna op 100. Die verschillen behoeven bijtrekken zodat het goed is dat het college daarin investeert. De raad heeft het bereik van de sportvergoeding vergroot door de bereikbaarheid daarvan te openen voor huishoudens met een inkomen tot 150% van het bestaansminimum in plaats van tot 130% van het bestaansminimum. Dat grotere bereik stopt op een gegeven moment en het lid wil weten of kinderen dan in de knel komen en het seizoen kunnen afmaken. De SP wil de raad laten zorgen dat de sportvergoeding ook in de toekomst geborgd blijft met een nieuwe dekking. Het lid STAARTJES laat weten dat de VVD ook enthousiast is over deze regeling en blij is met de ambitie die het college daarbij heeft. Jammer is dat het percentage van kinderen met een zwemdiploma nog geen 95 is en gevraagd wordt waaraan dat ligt en of het reëel is om dat percentage in de toekomst nog wel te behalen. Wethouder MBARKI zegt dank voor de felicitatie. Wat betreft het zwembad in Zuidoost gaat het om een onderzoek naar de behoeften aan een openluchtzwembad. Er is geen sprake van een erbij komend zwembad.

Er is wel een tekort aan zwemwater en bezien wordt of bij het Sloterparkbad een overdekking van het buitenbad voor elkaar te krijgen is. Er zijn twee zwembaden nodig in de zuidwestflank en de oostflank van de stad. In Zuidoost is wel een pierenbadje gerealiseerd, dat ook operationeel is op de warmste dagen van het jaar. De regeling bestaat al jaren en moet blijven bestaan. Bijdragen komen nu vanuit verschillende programma’s. Financiering is geregeld tot en met het begin van de volgende collegeperiode. De regeling zal doorgaan en als hij onderdeel is van gemeenteraad zal die continuïteit er zijn. Destijds is een motie aangenomen die de sportvergoedingsregeling heeft verruimd tot huishoudens met een inkomen tot 150% van het sociaal minimum. Die motie was niet met structurele middelen gefinancierd en het percentage gaat vanaf augustus 2027weer omlaag naar 130. Dat betekent niet dat kinderen midden in het seizoen zullen moeten stoppen met sporten. Na de verkiezingen kan er mogelijk structureel geld worden gevonden om vergoedingen voor inkomens tot 150% van het bestaansminimum te kunnen blijven financieren. De norm van 95% met betrekking tot kinderen met zwemdiploma’s is wat hem betreft reëel. Naast schoolzwemmen zijn er namelijk het vangnet en zwemscholen. De VOORZITTER concludeert dat het agendapunt voldoende is besproken en geen raadsbehandeling is gewenst. Economische Zaken 14.

Bespreken van de Visie 2035 en het Actieplan 2025-2027 Amsterdam Congressen De VOORZITTER brengt naar voren dat het punt is geagendeerd op verzoek van de leden Stevens en Von Gerhardt. Eerste termijn Het lid STEVENS herinnert aan het bijna drie jaar terug aannemen van de motie ‘Amsterdam Ambassadeurs’, teneinde een ander type bezoekers, zoals congresgangers, aan te trekken. Het actieplan ‘Van meer naar beter’, klinkt op zich goed, maar is volgens het CDA niet volledig. Onderzoek wijst er namelijk op dat zakelijke bezoekers per dag wel drie tot vier keer meer inkomsten opleveren voor de stad als recreatieve bezoekers. Het lid vindt het dan ook jammer dat het Amsterdam Convention Bureau niet meer zelf actief gaat inzetten op het aantrekken van congressen. Dat zou de gemeente juist meer moeten stimuleren, omdat dat bezoekers oplevert die de stad wel wil hebben. Daarbij hoort ook de samenhang met de plannen over toerisme en het beperken daarvan.

32

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Het lid SCHMIT meent dat het Amsterdam Convention Bureau wel congressen gaat aantrekken, maar alleen congressen gericht op transities. Het lid vraagt of het CDA dat niet goed vindt. Het lid STEVENS leest dat het Amsterdam Convention Bureau zelf niet proactief op zoek gaat, maar wel de binnenkomende aanvragen beoordeelt. Het CDA wil Amsterdam ook graag als kennisstad en duurzame innovatieve stad positioneren, waarop de motie destijds ook was gericht. Het ambassadeursprogramma krijgt nu een concrete uitwerking en de wethouder wordt gevraagd naar de ratio achter het getal 15. Het lid vindt het goed om te lezen dat er een spreiding over de stad komt. De focus op de stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West wordt toegejuicht. Het lid vraagt of ook concrete afspraken met stadsdelen worden gemaakt en of de ondernemers daarbij worden betrokken. Het lid STAARTJES verklaart dat de VVD-congressen als een kans voor Amsterdam ziet, omdat ze kennis en innovatie naar de stad brengen. Ze leveren bezoekers op die langer blijven, meer besteden en bijdragen aan de economie. Daarmee zijn ze wezenlijk anders dan het massatoerisme, dat de leefbaarheid onder druk zet. Het voorliggende plan zet een duidelijke stap van meer naar betere congressen, die echt waarde toevoegen voor Amsterdam. Ze brengen niet alleen bezoekers, maar ook oplossingen en nieuwe ideeën die de stad vooruit helpen.

De VVD is positief over deze koers, maar ziet wel twee punten die aandacht verdienen. Ten eerste is dat het ambassadeursprogramma. De raad heeft met de motie ‘Amsterdam ambassadeurs’ gevraagd om een stevige aanpak om waardevolle congressen binnen te halen. Het plan vertaalt dit naar een netwerk van vijftien ambassadeurs. Dat is een goede uitwerking, maar het succes valt of staat bij het resultaat. Te bezien valt of deze ambassadeurs er ook daadwerkelijk in slagen om hoogwaardige congressen voor Amsterdam te winnen. De internationale congresmarkt is namelijk competitief. Amsterdam moet snel kunnen schakelen en duidelijk maken waarvoor zij staat. Dan is het de vraag of de ambassadeurs genoeg mandaat hebben om dat te doen. De visie kiest ten tweede voor minder, maar wel betere congressen. Alleen congressen die passen bij de grote transities waar Amsterdam voor staat worden nog actief ondersteund. Dat klinkt mooi, maar de VVD vraagt zich af of zo ook goede congressen worden verloren. Bijvoorbeeld congressen die misschien niet direct over energie of klimaat gaan, maar wel een belangrijke bijdrage aan Amsterdam kunnen leveren. De VVD is bang om zo innovatie voor de stad mis te lopen. Het lid BENTOUMYA hoort heel veel waardeoordelen over goede en hoogwaardige congressen, wat doet denken aan de kwalitatieve bezoeker, waar de VVD het ook graag over heeft.

Dat zegt het lid niet zoveel, zodat het lid vraagt of het lid Staartjes daarover meer kan zeggen. Het lid STAARTJES kan dat zeker. De visie heeft het over betere congressen, waar mensen naartoe komen, die wat bijdragen aan de stad en die de stad wat opleveren. Dat is een waardeoordeel. Men kan ook congressen naar de stad toe halen waaraan de stad wat minder heeft. De VVD spreekt dan van congressen die wat meer opleveren voor de stad. Het lid BENTOUMYA is het ermee eens dat congressen iets aan de stad mogen toevoegen en denkt daarom dat het heel goed is dat meer congressen bijdragen aan de transitieopgaven waar de regio voor staat, die de VVD juist afbrandt. Dat snapt GroenLinks niet zo goed. Het lid STAARTJES reageert dat het gaat om een verschil van inzicht bij de vraag wanneer een congres goed is. De VVD denkt dat er ook andere congressen zijn die de stad veel kunnen opleveren, ondanks dat ze niet direct bij de transitie aansluiten. Dat beschouwt het lid als een van de aandachtspunten van de voorliggende visie. Het lid SCHMIT is nieuwsgierig naar welke goede congressen de VVD bang is te zullen missen. Het lid STAARTJES meent dat dat uiteenlopend kan zijn. Men kan ook congressen missen van sectoren die buiten de transitie vallen, bijvoorbeeld vastgoedcongressen. Het lid SCHMIT wijst erop dat elk congres naar Amsterdam kan komen, zoals ook PROVADA.

Amsterdam is een vrije en liberale open stad, waar iedereen kan komen. Het gaat in dezen alleen om de inzet waarop Amsterdam zich extra kan richten.

33

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Het lid STAARTJES ontkent dat ook niet, maar heeft aandachtspunten bij waarop de stad zich al dan niet extra gaat richten. Het lid BENTOUMYA kan enigszins met de VVD meegaan om te sturen op het type congressen dat in Amsterdam zou moeten plaatsvinden. De VVD heeft het daarbij om hoogwaardige congressen, maar GroenLinks wil het liever hebben over congressen die bijdragen aan de transitieopgaven. Daarin zou een ambitieverhoging moeten plaatsvinden naar 50%, maar voor het lid kan dat ook 100% zijn. Ambities zijn namelijk breed geformuleerd naar allerlei dingen die de regio belangrijk vindt. Wat GroenLinks betreft moet de spreiding echt zorgen voor meerwaarde van bewoners van o.a. Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Het lid is ook benieuwd hoe congressen daarin hun verantwoordelijkheid nemen, zoals dat zij een partner zijn in de gemeentelijke duurzaamheidsopgaven, toeleiding naar werk, dat lokale ondernemers er iets aan hebben en bovenal dat bewoners daarvan meerwaarde ervaren. Het lid SCHMIT noemt congressen enorm belangrijk voor Amsterdam, de economie, de internationale positie en innovatie. Voor D66 is het belangrijk om niet meer, maar betere bezoeken te genereren. Ook is het belangrijk dat het lokale mkb daarvan kan meeprofiteren en dat het helpt bij de transities in de energie-, zorg en tech sector. Het lid’s wens is om Amsterdam dé AI tech capital van Europa te laten zijn.

Nu is er een moment om met de congresagenda meer in te zetten op de AI digital transition en D66 vraagt hoe die in de congresagenda te vertalen is. Het gaat dan vooral om AI, tech en democratische waarden. Congressen leveren goed geld voor de economie op, met een return on investment van 194 euro. Ze kunnen bijdragen aan de transitie en spreiding. Wellicht is het een goed idee om per congres een impact score card te maken, zodat te zien is waarop wordt ingezet en dat resultaat wordt geboekt op in te zetten thema’s. 80% van de congresgangers komt uit Europa en D66 wil meer aandacht geven aan treinbezoekers bij de werving in plaats van mensen die per vliegtuig komen. Wethouder MBARKI is met het Amsterdam Convention Center actief aan de slag om ervoor te zorgen dat congressen naar de stad komen. Tegelijkertijd kunnen heel veel congressen in de stad landen, vanwege de aanwezige plekken waar ze georganiseerd kunnen worden. Die congreslocaties hebben ook een eigen bedrijfsvoering en zijn zelf ook bezig. Er zijn congressen in de stad, die iets meer lobby en verleiding nodig hebben vanwege de concurrentie met andere Europese steden. Daarin trekt Amsterdam als stad met andere partijen gezamenlijk op. Amsterdam is een congresstad en daarin komt men regelmatig congresgangers tegen.

Dat betekent ook het toevoegen van internationaal talent aan de stad, waarvan bedrijven en instellingen kunnen profiteren. Er zijn mooie voorbeelden van toonaangevende congressen te geven, zoals Hello Tomorrow, dat vanuit Parijs naar Amsterdam is gehaald, een congres met heel veel internationale allure. Amsterdam doet het wat dat betreft echt goed, maar kan nog een betere inzet laten zien. De visie ‘Van meer naar beter’ gaat vooral om kijken welke congressen Amsterdam naar zich toe kan halen om de transitie voor elkaar te krijgen, waarmee de gemeente op meerdere beleidsterreinen al bezig is. Daarbij wordt nu ook de congressector betrokken. Het ambassadeursprogramma is in samenspraak met de sector vormgegeven. Als men in gesprek gaat met partijen, die zich al dan niet met congressen in Amsterdam willen vestigen, dan zijn inhoudelijke argumenten belangrijk. Ambassadeurs kunnen wetenschappers of ondernemers zijn, die over voldoende vakkennis beschikken die met de gemeente en een congres in gesprek kunnen gaan om te zeggen naar Amsterdam te komen. Dat is beter dan een generieke ambassadeur. Ambitie om met transitie naar 100% te gaan is er altijd, maar voor transitiegerichte congressen is het nu de ambitie om van 17% naar 50% te gaan. De gang van 72% naar 85% is voor de andere stadsdelen is ook mooi, teneinde er actief voor te zorgen dat er ook daar ruimtes ontstaan voor congressen.

34

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Het lid BENTOUMYA wijst erop dat congresgangers ook naar de binnenstad toegaan en is benieuwd of in kaart is gebracht hoe zwaar de congresindustrie drukt op de stad en de ambities daarvan. Wethouder MBARKI erkent dat congresgangers op een gegeven moment onderdeel worden van de stad. 54% van de congresgangers is ook dagbezoeker. Er zijn veel Europese bezoekers. 85% van de congresbezoekers zijn terugkerende bezoekers van Amsterdam. 37% van de internationale congresbezoekers bezoekt ook een attractie of een museum. Dat is de reden dat het college heeft gezegd niet meer bezoekers naar Amsterdam te laten komen en daarom is het de wens om het aantal overnachtingen te laten verminderen. Het is wel mooi om een transitie teweeg te brengen van een bezoeker naar de congresganger, wat overigens niet makkelijk te bewerkstelligen is. Het college wil heel graag tech en AI-congressen naar Amsterdam halen, waarvan Hello Tomorrow een goed voorbeeld is. Op die wijze wordt geprobeerd het ecosysteem verder te versterken en Amsterdam het imago van tech hoofdstad van Europa te geven. Een impact score card per congres maken is moeilijk, omdat er in de stad ook heel veel congressen kunnen landen zonder dat het college daarop enige invloed heeft. Wel evalueert het college of de gepleegde inzet correspondeert met wat die oplevert.

Het meer aandacht geven aan congresgangers die met de trein komen past bij de transitie die het college teweeg wil brengen. Amsterdam is vanuit heel veel plekken met de trein te bereiken, maar nog altijd niet voldoende, zodat ook bezien moet worden hoe Schiphol haar vluchten op een bepaalde manier gaat wijzigen in treinreizen. De Noord-Zuidlijn doortrekken zou niet verkeerd zijn. Ideaal zou ook zijn op den duur alleen maar congressen te hebben die alleen maar met de trein bezocht worden, maar dat is nog niet altijd het geval. Tweede termijn De heer SCHMIT wil dan ook met name congressen aantrekken waarvan de bezoekers juist met de trein komen. Wethouder MBARKI wil ook realistisch zijn en wil concurreren op de beste congressen, omdat Amsterdam anders niet de tech hoofdstad van Europa wordt. Hij doet keihard zijn best, maar wil niet zijn mensen op pad sturen met de boodschap dat congresgangers alleen met de trein mogen komen. Volgens hem is er nu voldoende kader om de stad zich op internationaal niveau staande te kunnen laten houden. Komen met de trein is nu niet altijd de regel. Het lid STAARTJES vraagt welk mandaat de ambassadeurs hebben en of ze toezeggingen kunnen doen aan congressen.

Wethouder MBARKI antwoordt dat dit niet gaat over mandaat, maar over een aan het team toe te voegen ambassadeursrol, die ervoor zorgt dat een congres zich comfortabel voelt om naar Amsterdam te komen. Daarbij wordt naar de trein gekeken, maar ook naar geschikte locaties en hotels. Soms zegt een congres niet bekend te zijn met de kennisinstellingen die zich in de stad met een thema al bezig houden. Een ambassadeursrol kan daarbij helpen. Het mandaat ligt bij verschillende partijen en het gaat om het hebben van een goed en sterke propositie, die zorgt dat Amsterdam interessant wordt voor congressen, waarin ambassadeurs binnen hun vakgebied een grote rol spelen. Het lid STEVENS leest in het actieplan dat de gemeente niet meer zelf congressen aantrekt, terwijl de wethouder juist zegt dat de stad internationaal congressen aantrekt. Wethouder MBARKI heeft voorheen voor meerdere partijen bemiddeld en dat gaat minder gebeuren. De gemeente gaat zich nog specifieker richten op de sectoren of congressen die zij binnen wil halen, waar acquisitie bij hoort. Dan gaat men in gesprek, verleiden en praten. Dat gebeurt met ambassadeurs. De VOORZITTER concludeert dat het agendapunt voldoende is besproken en geen raadsbehandeling gewenst is. 15. Bespreken van de beantwoording van de sommatie van ‘Amsterdam heeft een keuze’ 16.

35

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Bespreken van de voortgangsrapportage Aanpak binnenstad 2024 en voortgangsrapportage Bezoekerseconomie 2024-2025 Aanpak binnenstad 17. Bespreken van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Reclaim het Centrum en bijbehorende verkenning De VOORZITTER brengt naar voren dat de punten 15, 16 en 17 over de bezoekerseconomie gevoegd behandeld worden en zijn geagendeerd op verzoek van de leden Krom, Bentoumya, Schmit en Stevens. Op verzoek van het lid Bentoumya is ook de verkenning behorende bij het initiatief Reclaim het Centrum toegevoegd. De commissie SO is bij de bespreking uitgenodigd. Eerste termijn Het lid KROM laat weten dat de Partij voor de Dieren ‘Amsterdam heeft een keuze’ ondersteunt en vindt dat de toeristenbelasting omhoog moet, waartoe zij bij de begrotingsbehandeling een motie aankondigt. Het college schrijft dat de sommatie van ‘Amsterdam heeft een keuze’ niet past in de beleidscyclus van de verordening en het daarom daaraan niet kan voldoen. Dat bevreemdt het lid, omdat de verordening gewoon gewijzigd zou kunnen worden. Het zou wat zijn als de wethouder star vasthoudt aan initieel beleid zonder bij te sturen als dat nodig is, wat volgens de Partij voor de Dieren zo is. Sinds de inwerkingtreding van de verordening is een stop gezet op de bouw van nieuwe hotels en is besloten dat er geen extra bedden in bestaande kamers mogen bijkomen.

Feitelijk is dat juist, maar het aantal bedden zorgt ervoor dat er in 2024 23 miljoen overnachtingen waren, terwijl de bezetting nog niet eens volledig is. Het college zou dan moeten streven naar minder bedden, waarvoor het lid nog geen plan ziet. Het college stelt in de brief dat het aantal overnachtingen is afgeremd, wat waar is, maar dan zijn het er nog steeds bijna 3 miljoen overnachtingen te veel in 2024 en voor 2025 kan dat te veel zelfs oplopen naar 4,5 overnachtingen. Het wordt dus tijd dat het college kleur bekent en echt werkende maatregelen neemt, namelijk het verder verhogen van de toeristenbelasting. Als het aantal bezoekers daardoor naar 20 miljoen bezoekers terugzakt heeft dat gevolgen, bijvoorbeeld hotels die het niet redden en ondernemers zonder een winstgevende zaak. Daarover moeten raad en college het dan hebben. Gevraagd wordt of het college erkent dat het aantal hotels moet teruglopen, want als dat niet zo is handhaaft men het huidige aanbod. Het terugdringen van overlast door te veel bezoekers betekent dus keuzes maken, lef tonen en een visie ontwikkelen. Dat betekent ook transformatie of eigenlijk sanering van I Amsterdam en Amsterdam & Partners. Men zou moeten stoppen met communicatie gericht op toeristen.

Het werven van nieuwe partners om producten of evenementen onder de aandacht te brengen onder internationale bezoekers gaat rechtstreeks in tegen de afspraak van maximaal 20 miljoen overnachtingen per jaar. Bovendien bevreemdt het de Partij voor de Dieren dat de partners binnen Amsterdam & Partners in een ander collectief aangeven dat ze die 20 miljoen grens benoemen als zijnde niet de oplossing voor de stad. De wethouder doet al veel, er gebeurt al veel met resultaten, maar het blijft water naar de zee dragen, zolang de aantallen bezoekers en overnachtingen niet terug te brengen zijn. Het lid BENTOUMYA ziet ook dat door grote aantallen bezoekers en het kapitalisme bewoners en lokale ondernemers in de binnenstad en andere plekken in de stad worden verdrukt. GroenLinks wil het ook hebben over de energie die wel in de binnenstad zit. Daarom heeft GroenLinks het initiatiefvoorstel ‘Reclaim het Centrum’ ingediend, waartoe zij lokale ondernemers en bewoners veel meer in de gelegenheid wil stellen. Het lid is blij dat de NV Reclaim het Centrum, waarbij Amsterdammers maatschappelijke aandelen kunnen kopen en mede-eigenaar kunnen worden van een deel van de binnenstad, aansluit bij wat bewoners en lokale ondernemers aangeven.

Stuwend ownership om maatschappelijke functies en bedrijven tegen commercialisering te beschermen en het opzetten van een overlegstructuur van ankerorganisaties zijn allemaal veelbelovend. De inspreker

36

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

zei dat bewoners en lokale ondernemers eigenlijk in het proces te weinig zijn meegenomen. Daarom vraagt het lid wat er op dat punt is gebeurd en hoe dat proces er heeft uitgezien. Het gaat ook over aantallen bezoekers, zoals een rem op vakantieverhuur en een lager aantal hotelbedden. Daarbij zijn financiële instrumenten voor GroenLinks geen taboe. Daartoe heeft het lid de wethouder eerder om een routekaart gevraagd om de toeristenbelasting te verhogen. Gevraagd wordt of de wethouder zo’n verhoging ook een goed idee vindt, gezien de aantallen bezoekers in de stad. Wellicht moet de raad niet alleen maatregelen toevoegen, maar ook intensiveren wat al is voorgesteld, zoals tegengaan van een monocultuur in de binnenstad en het behouden van vastgoed voor maatschappelijke functies. Concreet is eerder voorgesteld om een vergunningplicht voor toeristenwinkels in te voeren, waarover in de begroting staat daarvoor 0,5 miljoen euro vrij te maken, terwijl eerder is gezegd dat structureel 1,8 miljoen euro nodig is. Daarom wil GroenLinks weten wat concreet van 0,5 miljoen euro te verwachten is en wat die zal betekenen. Eerder is aangekondigd coffeeshops te spreiden, wat heel zinnig lijkt, vanwege de vele coffeeshops in de binnenstad. Het lid informeert naar de stand van zaken daarvan.

Het lid SCHMIT is er enerzijds trots op dat iedereen naar de levendige en internationale stad van Amsterdam wil komen, maar ziet anderzijds de keerzijde daarvan met de drukte, overlast en de druk op de leefbaarheid. Het is daarom goed de aanpak binnenstad en bezoekerseconomie te bespreken. 63% van de bewoners geeft in de laatste enquête aan dat ze nog niets van de maatregelen merkt. Bij de dagbezoeken is te zien dat de spreiding trager gaat. Het college heeft in 2022 beloofd om aan de slag te gaan om vrijetijdsvoorzieningen van het Centrum naar Noord, Zuidoost en Nieuw-West te spreiden als onderdeel van de meerkernige stad. De wethouder wordt gevraagd hoeveel vrijetijdsvoorzieningen inmiddels zijn verplaatst en als dat niet is gebeurd, waarom dat niet heeft plaatsgevonden. Als wel verplaatsing heeft plaatsgevonden vraagt D66 om een lijst van bedrijven dat daaraan heeft meegedaan. In 2022 werd ook gezegd hotels van matige kwaliteit om te zetten in een woon- en kantoorfunctie en het lid vraagt met welk aantal dat hotels inmiddels is gebeurd. Als dat niet is gebeurd wil D66 weten waarom dat niet lukt. Uit het AEF-rapport bleek ontzettend veel ondermijning, waartegen het lid zich met het lid Bentoumya samen inzet. D66 is blij met het incidentele budget voor de ondernemersvergunning en vraagt wat het effect daarvan is.

D66 betoogt meer straat voor straat te bekijken hoe met bewoners en vastgoedorganisaties meer grip op het vastgoed te krijgen is. Tot slot informeert het lid wat de ambitie van de wethouder is met betrekking tot diens ambitie. Wat D66 betreft voert Amsterdam een campagne waarin zij de wereld vertelt wat zij wil zijn. De Stay Away-campagne was niet succesvol. De Renew-campagne heeft 20% van de jonge Britten nog niet gezien. De advertentie wordt wel geliked, maar leidt niet tot veranderend gedrag. Daarom informeert het lid wat het effect van die campagne is, hoeveel de gemeente daarin investeert, wat zij daarvan leert en of de wethouder hierna nog andere campagnes zal voeren. D66 wil Amsterdam neerzetten als een open stad, waar men respectvol met elkaar omgaat en die de cultuurbezoekers en de lhbtiq+-gemeenschappen welkom heet, wat prima kan met de I Amsterdam-campagne, die opnieuw kan worden geladen. Gevraagd wordt naar de progressie daarvan. Het lid BENTOUMYA snapt niet goed waarom men I Amsterdam zou willen inzetten, omdat die uiteindelijk meer mensen aantrekt. Het lid veronderstelt niet dat het plan van het lid Schmit uitvoering krijgt. Het lid SCHMIT hoopt dat wel en weet dat de burgemeester heeft aangegeven bezig te zijn met de herpositionering van de stad, waarbij wat betreft D66 ook het kijken naar het herladen van het merk I Amsterdam hoort.

Niet om meer bezoekers naar de stad te krijgen, maar juist kwalitatieve bezoekers. Het lid BENTOUMYA is daardoor enigszins gerustgesteld en geeft daarop aan dat GroenLinks daartegen is. Het lid SCHMIT is daardoor niet verrast.

37

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Het lid BROERSEN vraagt of D66 wel een nieuwe campagne voor nieuwe bezoekers naar Amsterdam te laten komen voorstaat, die dan uiteindelijk wel bezoekers zal aantrekken. Het lid SCHMIT wil de stad herpositioneren, zodat de Engelsen in piemelpakken weten dat ze niet meer in Amsterdam willen zijn en de mensen met interesse voor cultuur en respect er wel willen zijn. Zo herpositioneer je een stad en zorg je ervoor bezoekers te krijgen die beter met de stad omgaan. Het lid BROERSEN hoorde het lid Schmit wel over een campagne praten, die uiteindelijk wel meer mensen aantrekt. Dat beeld leeft bij het lid en ook bij andere leden. Het lid SCHMIT gaat het om een campagne voor herpositionering, waarbij men zorgt naar maximaal 20 miljoen overnachtingen te gaan, bestaande uit mensen die met respect voor de stad omgaan. Het lid KROM vraagt of D66 wel terug wil naar 20 miljoen overnachtingen. Het lid SCHMIT bevestigt dat. Het lid KROM vraagt hoe men dat kan bereiken door evengoed opnieuw mensen te blijven aantrekken. Het lid SCHMIT staat een hele set van maatregelen voor, zoals minder hotelbedden, een blowverbod en campagnes om te zorgen dat er geen Engelsen in piemelpakken komen. Dat gebeurt door het positioneren van Amsterdam als een stad die zij wel wil zijn. Het lid KROM ziet in de cijfers dat het aantal bezoekers in de aankomende jaren nog steeds stijgt.

De genomen maatregelen werken dus niet of onvoldoende. Als het lid Schmit extra mensen naar de stad wil trekken door campagne te voeren op een ander soort toerist, dan draagt dat volgens het lid op geen enkele manier bij aan een oplossing. Het lid SCHMIT vindt het onterecht dat het lid Krom diens opmerkingen framet. De huidige campagnes werken niet, zodat er gekeken moet worden naar een andere campagne en het herpositioneren van de stad. Tot slot vraagt het lid hoe de wethouder aankijkt tegen de doorzettingsmacht in het programma. Het lid BROERSEN is voor het verhogen van de toeristenbelasting, de enige mogelijkheid om het toerisme een beetje te remmen. Daarom is VOLT voor een geleidelijke verhoging daarvan, gespreid over meerdere jaren. Dit zorgt ervoor dat iedereen in de stad die in de toerismebranche onderneemt weet waaraan ze toe is en daarop kan inspelen. Bepaalde ondernemers kan onderhandelingsruimte worden gegeven bij contracten met pandeigenaren. Het lid is benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. Het lid BENTOUMYA is daarnaar ook benieuwd en vraagt of VOLT met een verhoging van de toeristenbelasting ook een routekaart bedoelt. Het lid BROERSEN bevestigt dat en wil haast met een verhoging maken. Campagnes als Stay Away en ‘Renew your view’ hebben nog maar beperkt effect gehad.

Tegelijkertijd promoot I Amsterdam nog steeds de Aperol Spritz-cruises en de ‘Make your owns stroopwaffles in de Negen Straatjes’. Die activiteiten dragen niet bij aan het komen tot minder toeristen. De boventoon blijft dat toeristen vooral iets uit Amsterdam halen. De omslag zou moeten zijn dat de toerist vooral iets zou moeten komen brengen. In Kopenhagen en Helsinki worden bezoekers juist uitgenodigd om de cultuur te versterken en duurzaam gedrag te vertonen door afval op te ruimen, evenals onderdeel van de stad te worden door sociale activiteiten. Bij inzet op spreiding van het toerisme kan dat ook gebeuren, waarbij men een bijdrage van toeristen aan de stad toejuicht. Het lid is benieuwd welke ruimte de wethouder geeft aan initiatieven, zoals de Stadshart Top van Elena Simons en op welke manier die het gesprek daarmee wil aangaan over de uitdaging van cocreatie. Het lid HAIJEN stelt dat er wat de SP betreft maar één ding op zit om het aantal toeristenovernachtingen op maximaal 20 miljoen te laten komen, namelijk de toeristenbelasting verhogen, de meest effectieve knop om aan te draaien. Het college stelt dat niet te kunnen blijven doen, omdat men belasting niet als een afschrikmiddel mag inzetten en dat slechts proportioneel mag zijn.

De SP betoogt de toeristenbelasting niet als afschrikmiddel te gebruiken, maar alleen als instrument om de stad leefbaar te houden en om voorzieningen te kunnen betalen. Het lid trekt een parallel met de zelfbewoningsplicht, toen ook de standaardreflex bij vooral de liberalen was die plicht niet te kunnen invoeren vanwege het treden in het

38

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

eigendomsrecht. Een aantal jaren verder blijkt dat dat middel dus wel degelijk ingezet kan worden. Bij de rechter kan ook worden aangetoond dat de toeristenbelasting omhoog moet om de stad leefbaar te houden en voorzieningen te kunnen betalen. Het lid NAMANE is blij met de vele inzet om ervoor te zorgen dat Amsterdammers zich thuis voelen in een stad die nog karakter heeft met leefbare buurten. Het lid begrijpt dat bewoners willen dat het sneller gaat. Steeds meer karaktervolle kleine ondernemers redden het niet en de PvdA is daarom benieuwd naar maatregelen voor winkeldiversiteit. Veel ondernemingen zijn meer dan alleen commercieel bezig, geven smoel aan de stad en zijn onderdeel van het sociale weefsel. Wat het lid betreft gaat de gemeente flink aan de slag met die instrumenten. Dat raakt ook sterk aan sturen op aanbod, bijvoorbeeld via eigendom van vastgoed. Gevraagd wordt wat er nog meer nodig is om meer impact met het aanbod te maken. Binnenkort krijgt de raad het effect te zien van heel veel meer belasting op overnachtingen, gezien de btw-verhoging van 12%. Dat wil de PvdA goed volgen en lessen klaarzetten voor de nieuwe gemeenteraad, begin april. Het is hartstikke mooi dat mensen klaar staan om bij te dragen. Zij kijken nu naar de gemeente, maar mogelijk kunnen ze elkaar versterken, waartoe de gemeente mogelijk een rol heeft.

Het lid STAARTJES benadrukt niet alleen blind op het aantal toeristen te sturen, maar ook goed te kijken naar welke toeristen er komen. De kans is groot dat het college aan knoppen gaat draaien, terwijl dan gewenste toeristen worden geweerd en overlastgevende toeristen worden gefaciliteerd. Het lid KROM denkt dat het verhogen van de toeristenbelasting niet per se bijdraagt aan het aantrekken van de verkeerde toerist en vraagt waarom het aantal daarvan zou stijgen bij een belastingverhoging. Het lid STAARTJES heeft vorig jaar de vlaktakstoeristenbelasting voorgesteld, waarbij elke bezoeker hetzelfde tarief betaalt. Men kan daardoor toch differentiëren op toeristen. Amsterdam zou af moeten van het imago van drugsstad en de VVD is enthousiast over het opnieuw laden van de I Amsterdam-campagne om de stad te herpositioneren en om een imago op te bouwen bij de toerist die de stad wel wil hebben, namelijk degene die wat komt brengen aan de stad. De VVD heeft dus volop steun voor de I Amsterdam-campagne. Wethouder MBARKI vindt het keihard nodig om het weer over het toerisme te hebben. De ambitie om de stad voor de toekomst leefbaar te houden staat nog fier overeind. Amsterdam loopt voorop in de aanpak van toerisme, welke rol de afgelopen jaren gezamenlijk is opgebouwd. Amsterdam is inmiddels de stad waarnaar in dat verband op Europees vlak en soms verder gekeken wordt.

Jaren geleden is begonnen met het verbieden van Airbnb. De toeristenbelasting in Amsterdam is momenteel de hoogste in Europa en aan die knop is dus al gedraaid. Het aantal riviercruises wordt gehalveerd. Amsterdam koopt al jaren panden in de binnenstad op om te zorgen voor meer leefbaarheid. Dat gebeurt met ambtenaren, partners en buurtbewoners. Er gebeurt dus al van alles om de overlast van toerisme te kunnen stoppen. Er is gezegd dat maatregelen niet lukken, maar dat ligt niet aan de gemeente. Zolang de budgetvluchten op Europese schaal niet geregeld worden en het kabinet geen enkele krimp van Schiphol toestaat is dat moeilijk. De gemeente moet echter met branie door blijven gaan en niet zeggen dat het door de maatregelen niet gaat lukken. De gemeente treft namelijk echt heel veel maatregelen en zij gaat daarmee ook door. Tegelijkertijd stijgt het aantal middenklassers wereldwijd en is Amsterdam een heel populaire stad. Bij de aanpak is ook het i-criterium mogelijk. De toeristenbelasting is met 12,5% de hoogste van Europa. Op 1 januari verhoogt de btw van 9% naar 21%, wat betekent dat Amsterdam dan te maken zal hebben met een toeristenbelasting van ruim 33,5%, een derde van de kamerprijs. De maatregel van de toeristenbelasting is daarmee niet van tafel. Er is onrust in de markt en hotels hebben nog nooit te maken gehad met zo’n grote verhoging.

Het Rijk heeft een rapport opgesteld, waaruit een mogelijke uitval van 30% blijkt. Het college gaat het effect van die verhoging in 2026 monitoren.

39

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Het lid NAMANE wil ook de effecten van hogere belastingen op hotels inventariseren ten behoeve van de nieuwe gemeenteraad, zodat die snel maatregelen kan nemen. Wethouder MBARKI wil ook onderzoek doen naar effecten van de verhogingen op musea en culturele instellingen. Zij kunnen deels overeind blijven door bezoekers. Er zal dus monitoring op de effecten plaatsvinden. Een perspectief zal bij de 1 decemberbrief worden geschetst. Ook is hij bereid naar een routekaart voor langjarige effecten te kijken. Het lid BENTOUMYA is blij dat de wethouder positief is over het idee van een routekaart en wil daarbij ook de belastingverhoging meenemen. De wethouder wordt gevraagd die ook in de 1 decemberbrief mee te nemen, zodat ook inwoners en ondernemers weten waaraan ze toe zijn. Wethouder MBARKI gaat het om de samenhang van maatregelen, waarvan de toeristenbelasting er een is. Vervolgens gaat hij in op de vraag over Amsterdam & Partners. Soms is de samenwerking daarmee een tegengesteld belang. Het belang is dat allen willen dat de juiste bezoeker naar de stad komt. Soms zijn de belangen individueel van aard. Amsterdam & Partners is een manier om bewoners, ondernemers en andere partijen bij elkaar te brengen. Als hij iets doet wat niet helemaal past wil hij daarover direct gemaild worden. Die scherpte heeft hij nodig om het gesprek goed te kunnen voeren.

Het lid KROM weet dat Amsterdam Alliantie een vorige keer heeft ingesproken, met dezelfde partners die onderdeel zijn van Amsterdam & Partners. Daaraan is toen gevraagd of zij terug willen naar 20 miljoen bezoekers, waarop niet bevestigend werd geantwoord. Dat gaat dus in tegen het gemeentelijke beleid. Het lid vraagt of I Amsterdam bij uitstek geschikt is om bezoekers naar de stad te lokken en om hen te informeren over wat er gaande is in de stad. Als men grote groepen buitenlanders wil weren moet men stoppen met naar hen te communiceren. Wethouder MBARKI is het met die laatste opmerking eens. Daaruit is de Een plus eenactie voor de culturele sector gekomen en de voormalige Uit-agenda. Er is echter meer nodig dan alleen Amsterdammers op iets te wijzen, omdat er in de stad meer te doen is dan activiteiten in de binnenstad. De groep Amsterdam Alliantie is deels onderdeel van Amsterdam & Partners. Die groep heeft zich in een nieuwe organisatie verenigd, waarvan de gemeente geen onderdeel is. Voor wat de gemeente gezamenlijk doet zal het college het altijd commitment vragen op de gezamenlijke opgaven. Dat gesprek zal hij continu blijven voeren, want als dat niet gebeurt zit men niet meer met elkaar aan tafel. De vorm waarin dat gebeurt is er een die past bij wat de stad wil uitdragen, namelijk dingen samen doen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

Op de site van Amsterdam & Partners staan af en toe interessante dingen die lijken op wat er in andere delen van Europa gebeurt, door bezoekers te verleiden om iets te doen waar de stad iets aan heeft. Het lid BROERSEN vindt het positief om ook dat soort dingen te delen, maar vraagt wat de wethouder vindt van wat er wordt gedeeld op de website van I Amsterdam over ‘Make your own stroopwaffles in de Negen Straatjes?’ Wethouder MBARKI weet dat de stroopwafelwinkel lid is van Amsterdam & Partners en een marketingtechnische afweging is gemaakt om die uiting te doen. Daarover gaat hij echter niet. Hij gaat dan terug met het willen kijken naar plekken die hij wel graag wil promoten. Amsterdam & Partners werpt dan tegen dat het wel gaat om hun leden. Het gesprek moet de komende jaren blijven. Wat hem betreft gaat de aandacht veel meer uit naar de Amsterdammer in plaats van de bezoeker. Dat is de uitdaging in de samenwerking. Het college praat veel met heel veel verschillende ondernemers, ook over de sluitingstijden in het Wallengebied. Maatregelen gebeuren in overleg. Soms moet de gemeente een maatregel treffen, die niet altijd met open armen wordt ontvangen. Het lid BROERSEN meent dat niet dat het punt is wat Elena Simons wilde maken.

Het gaat erom dat veel mensen willen meedenken, op een positieve manier naar uitdagingen in de binnenstad willen kijken en hoe daaraan allen willen werken. Er moet ook ruimte zijn om dat

40

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

gezamenlijk te doen. Het lid hoopt dat de wethouder openstaat om dat meer in cocreatie te doen. Wethouder MBARKI merkt op dat samenwerking precies is wat hij doet. De gemeente zet positieve initiatieven in het zonnetje. Over winkeldiversiteit hoopt hij snel iets te communiceren. Het lid Namane vroeg wat de gemeente vastgoedtechnisch heeft kunnen doen, waardoor zij ook heeft kunnen sturen. De gemeente is al jaren bezig met het genereren van deelnemingen. Recent heeft hij gevraagd in kaart te brengen welk bezit de gemeente heeft, wat hij prima vindt om met de commissie te delen. Daardoor wordt zichtbaar wat de gemeente doet. Daarmee wil hij de komende jaren laten doorgaan. Het lid Schmit vroeg welke vrijetijdsactiviteiten al zijn verplaatst naar andere kernen. . De meerkernige stad gaat niet alleen over het verplaatsen van activiteiten, maar ook over het een kans geven om in andere delen van de stad de kans te bieden om een meerkernige stad te worden, Rondom De Meervaart is er het Verhalenhuis. Die verplaatsing vraagt ook iets bestemmingstechnisch. Dat duurt een aantal jaar en vraagt ook geld. Er is een loods aangesteld om daarmee aan de slag te gaan en er vindt een gesprek met een aantal partijen plaats. Dat betekent duwen en trekken en is niet makkelijk.

Het lid SCHMIT memoreert dat de wethouder de verplaatsing van vrijetijdsactiviteiten als een maatregel heeft aangekondigd en vraagt of nu duidelijk wordt dat het niet gaat, of er iets anders plaats gaat vinden en hoe lang dat zal duren. Wethouder SCHMIT is ook ongeduldig. Destijds is het begonnen met de Visie op de bezoekerseconomie 2035. De gemeente heeft te maken met rechten en plichten van ondernemers en is met de visie bezig. Hoteltransformaties gaan ook moeilijk, omdat de hotelfunctie na het creëren van schaarste heel veel waard wordt. Hoteleigenaren die hun hotelfunctie in een woonfunctie willen laten omzetten bestaan niet, omdat ze dan een dief van hun eigen portemonnee worden. Het opkopen van 100 hotelkamers kost tussen de 17 en 30 miljoen euro. Het college maakt beleid, waarbij het begrenst. Bezien wordt wat de toeristenbelasting in combinatie met de btw-verhoging gaat doen en welke beweging er dan plaatsvindt in de hotelmarkt. De te zetten stappen zijn nieuw en vergen een bepaalde reflectie, omdat schaarste ook leidt tot waardestijging. Het lid SCHMIT vraagt of het college niet had kunnen zien aankomen dat het omzetten van hotels naar een woon-/kantoorfunctie eigenlijk niet realiseerbaar was. Wethouder MBARKI wijst erop dat die omzetting wel kan, maar ongeveer 30 miljoen euro per hotel kost. Transformeren kost dus heel veel geld en doet het college ook.

De gemeente draagt de onrendabele top in deelnemingen bij. De vraag is op welke schaal de gemeente dat moet willen doen. Op dit moment is dat een gering bedrag. Enkele maanden geleden heeft hij gezegd dat er minimaal 30 tot 40 miljoen euro in het potje voor de onrendabele top terecht komt, waardoor er weer stappen te zetten zijn voor de onrendabele deelnemingen. Het lid SCHMIT wil weten waarom in 2022 is beloofd vrijetijdsvoorzieningen te verplaatsen, hotels om te zetten naar een kantoorfunctie en daarbij niet is aangekondigd daarvoor 30 miljoen euro nodig te hebben. Wethouder MBARKI heeft in 2022 gezegd maatregelen te treffen die de transformatie moeten bespoedigen. De oud- voor nieuwregeling is er niet in gehouden. Een hotelfunctie opkopen en elders in de stad iets willen is ook een vorm van transformatie. De gemeente transformeert wel degelijk, omdat in de binnenstad wordt bezien hoe woningen toe te voegen zijn. De gemeente transformeert via deelnemingen en koopt pand voor pand op, met daarbij altijd een onrendabele top. Er moet daarvoor meer geld bij komen. De opdracht om hotels op te kopen en te transformeren heeft hij nog niet gehad en dan gaat het om een miljardeninvestering. Ook de te verplaatsen coffeeshops zijn een transformatie en daarvoor zijn tien aanvragen ontvangen.

Alle gezamenlijke maatregelen moeten uiteindelijk het effect hebben dat de gemeente voor ogen had. Wat betreft doorzettingsmacht gaat het hem om het thema dat inspreekster Simons op tafel legde. Zij benoemde ook de verkokering, waarmee het gemeentelijke apparaat te maken heeft. Het college doet ook heel veel, waardoor lijnen kort zijn. Soms wordt ook buiten de lijnen gekleurd, waarvoor bewoners ook nodig zijn. Zij zien dingen en staan in goed contact met

41

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

ondernemers en ambtenaren. Samen creëert men doorzettingsmacht. Er zijn voldoende voorbeelden van gedraaide pilots, bijvoorbeeld over afval, die geleid hebben tot gezamenlijke doorzettingsmacht. Het liefst wil hij dat iedereen heel snel ervaart dat maatregelen effect hebben. Hij hoopt dat 100% van de bewoners de maatregelen gaat voelen, waarvoor meer nodig is dan tot nu toe is gebeurd. Het onderzoek naar de Renew-campagne heeft een extern bureau gedaan. Daaruit kwam dat die campagne wel degelijk zin heeft, maar dat die een lange adem vergt. Campagnes zullen er niet voor zorgen minder bezoekers te krijgen. Het gaat om de combinatie van zaken dat zorgt voor resultaat. Steeds een maatregel eruit nemen en daarop analyseren dat die niet werkt wordt moeilijk, omdat ook de samenhang van maatregelen bezien moet worden. Grote maatregelen zijn nodig op budgetvluchten, treinverbindingen en soms Europese wetgeving, die soms lokale maatregelen in de weg zit. Er is niet een heilige graal die de oplossing voor alle problemen is. Mevrouw STRENS, voorzitter van het dagelijks bestuur van het stadsdeel Centrum, gaat in op gestelde vragen over de aanpak binnenstad. Die aanpak heeft als belangrijk doel streven naar een leefbare en levendige binnenstad. Het UvA-onderzoek ‘Het Haperende Hart’ laat zien dat die op sommige plekken wel degelijk onder druk staat.

Aangeraden is om in gesprek te gaan over te koesteren plekken en (maatschappelijke) voorzieningen. Voorbeelden zijn een kinderdagverblijf en te proberen dat in het Centrum te houden. Dat wordt gezien als een commerciële functie, wat ook geldt voor huisartsen. Daarover zou de commissie in gesprek moeten gaan. Het gaat over wonen, een markt, een bruine kroeg. Daarvoor is grip op vastgoed cruciaal. Vanuit de aanpak binnenstad is men bezig met het opzetten van vastgoedbizzen met vastgoedeigenaren. Een aantal van hen zit op afstand en zij zijn niet zozeer betrokken bij de stad. Zij hebben echter een verplichting om te kijken aan wie ze hun pand kunnen verhuren en hoe ze kunnen zorgen dat daarin geen ondermijnende activiteiten plaatsvinden. Die activiteiten blijken volgens een AEF—rapport grootschalig aan de hand te zijn. De inzet van een vergunningplicht is een effectief middel daartegen. Binnen de aanpak binnenstad is daartoe nu met budgetten geschoven. Daarnaast is 0,5 miljoen euro extra vrijgemaakt vanuit de begrotingsretraite, waarmee een start te maken is. Om zaken structureel te regelen is echter 1,8 miljoen euro nodig. Met het nu beschikbare geld is wel een start te maken en dat gebeurt volgend jaar ook. Om echt het verschil te maken is nog meer inzet nodig.

Het lid BENTOUMYA kan zich heel goed vinden in het verhaal van de stadsdeelvoorzitter en vraagt in welke gebieden een eerste inzet zal worden gedaan en wanneer de raad daarover een blik vooruit en evaluatie kan verwachten. Mevrouw STRENS wil daarover nu niet meer vermelden, omdat de effectiviteit van het middel bij ondermijnende criminaliteit minder zal zijn door daarover meer te vertellen. Het lid BENTOUMYA begrijpt dat goed, maar wil weten hoe de raad hierover meer geïnformeerd kan worden, juist als het gaat om zaken als monocultuur. Die info kan ook in grote lijnen plaatsvinden. Mevrouw STRENS zal bezien hoe de raad daarover het beste geïnformeerd kan worden, al dan niet in een vertrouwelijke vorm. Veel mensen willen iets van de binnenstad maken en er wordt samengewerkt met gebiedsmakelaars, straatmanagers en vastgoedmakelaars. De Stadshart Top is weer geagendeerd voor 15 oktober en het dagelijks bestuur zal daarbij aanwezig zijn. Het ambtelijk apparaat steunt mevrouw Simons daarbij om de energie om te zetten in gerichte positieve acties voor de binnenstad. Doorzettingsmacht is soms best wel taai in een grote organisatie als de gemeente Amsterdam. Uitvoeringskracht vraagt het hebben van genoeg mensen en snel kunnen reageren. Op het gebied van afval worden al goede stappen gezet. Daar zijn er ook goede publiekprivate samenwerkingen.

Dat vraagt ook prioritering, snelheid en keuzes om het verschil in de binnenstad te maken. Dat betekent ook dat je daarin geld moet stoppen. Het lid BENTOUMYA is benieuwd of de stadsdeelvoorzitter nog iets kan zeggen over het proces van Reclaim het centrum.

42

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Mevrouw STRENS antwoordt dat baanbrekers uitvoerig met mensen hebben gesproken om tot de bestuurlijke reactie op Reclaim het Centrum te komen. Een concrete actie is ‘Het Zegel’ dat in samenwerking met een aantal bewoners en ondernemers verder wordt uitgewerkt. De VOORZITTER concludeert dat het agendapunt voldoende is besproken en dat de Partij voor de Dieren een korte raadsbehandeling van de voortgangsrapportage over de aanpak binnenstad wenst. Economische Zaken 18. Bespreken van de voortgangsrapportage Ondernemerschap 19. Bespreken van de voortgangsrapportage Innovatie en impact ecosystemen De VOORZITTER deelt mee dat behandeling van de gevoegde agendapunten 18 en 19 plaatsvindt op verzoek van het lid Schmit. Eerste termijn Het lid BROERSEN memoreert vorig jaar de rapporten voor het eerst uitvoerig te hebben besproken, bij welke behandeling het lid twee moties indiende, die nu in de rapporten uitgewerkt zijn. VOLT is blij met het via het programma Femtech meer vrouwelijke ondernemerschap stimuleren en de sponsorprogramma’s. Het lid is benieuwd wat daarin terugkomt. Het lid stelt vervolgens een specifieke vraag over het digitaliseringsoffensief. VOLT diende eerder een motie in om het mkb te helpen met de AI-transitie, omdat destijds in het digitaliseringsoffensief vooral terugkwam hoe het mkb wordt geholpen met de werking van ChatGPT.

Er is echter veel meer te behalen, zodat de motie is ingediend. In de voortgangsrapportage staat nu nog steeds het voortzetten van het mkb-digitaliseringsoffensief. Onbekend is of nu meer wordt ingegaan op de uitdagingen die toentertijd in de motie zijn genoemd. Daarover wil het lid meer weten. Het lid NAMANE is heel erg blij met de inzet op ondernemers en het onderzoeken van de Leegstandsverordening, waarover de PvdA zich kan voorstellen dat die gaat helpen met huurdemping. Er staan in de stad te veel panden te lang leeg, van de Amsterdamse Poort tot het Magna Plaza, die kansen kunnen bieden voor kleinere ondernemers. De PvdA hoopt dat de resultaten van het onderzoek snel zullen komen. Verder roept het lid op nog een keer creatief te kijken naar ruimtelijke instrumenten voor kleinere ondernemers. Er is bijvoorbeeld een aparte bestemming voor ambachten. Als het gaat om een definitiekwestie wil het lid eraan laten werken om er een te vormen. Het lid IJMKER herinnert zich een motie van GroenLinks en D66 met de titel ‘De ene ondernemer is de andere niet’, teneinde in beide programma’s en agenda’s een voorkeur te geven aan sociale impact ondernemers en coöperatieve ondernemers. De stukken vermelden nu heel veel over (sociale) impact, maar heel weinig over coöperaties, zodat het lid concludeert dat de motie niet helemaal goed is uitgewerkt.

In hoofdstuk 1.2 van de voortgangsrapportage staat wel mooi als titel publiek-civiele samenwerking, maar de tekst vermeldt vervolgens ‘Het nieuw Amsterdams verbond’. Dat betreft geen publiek-civiele samenwerking, maar filantropie, waarover al genoeg debat is gevoerd. Het lid STEVENS stelt drie vragen. De titel ‘Stimuleren van succesvol ondernemen in de buurt, de regio en op internationaal niveau’ belooft veel. Het relatief nieuwe commissielid verwacht eigenlijk best veel van deze drie dimensies, maar constateerde vooral maatregelen voor ondernemerschap in de eigen buurt. Dat is goed, maar niet volledig, zodat het de vraag is waarom de andere twee dimensies regionaal en internationaal niet terug te zien zijn, omdat ze heel relevant lijken.

43

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

Vervolgens wil het CDA weten of er ook te veel bizzen kunnen zijn. De gemeente creeert er best veel en de vraag is of er op een bepaald moment ook een verzadigingsmoment in de stadsdelen wordt bereikt. Het CDA ziet heel veel overleggen met ondernemers op thema’s, die allemaal separaat gevoerd worden. Er was vroeger in Amsterdam een georganiseerd bedrijfsleven, wellicht kan dat weer terugkomen, zoals de ondernemers wel eens vragen. Het lid SCHMIT leest in de voortgangsrapportage dat de activiteiten gestart zijn, maar de extra inzet in Nieuw-West, Noord en Zuidoost achterlopen, wat het lid jammer vindt. Gevraagd wordt aan de wethouder om dat punt toe te lichten. Ook de deelname aan Ready to Scale loopt achter. Het digitaliseringsprogramma bereikt veel ondernemers, maar de diepte van de trajecten loopt noch achter. Met de ambitie van de AI tech capital van Europa is het lid nieuwsgierig hoe het mkb hierop goed aansluit. Het social impact fund is volgens het lid dé manier om meer sociale ondernemingen in de stad te laten groeien. D66 vraagt wanneer dat fonds van start gaat. Wethouder MBARKI zegt dank voor het compliment over Femtech en probeert heel veel te doen dat de ondernemingswereld superinclusief wordt. De gegeven complimenten van VOLT zal hij overbrengen. Het digitaliseringsoffensief houdt zich niet voornamelijk met ChatGPT bezig en ontwikkelt zich voortdurend.

Ook cyberveiligheid is voor heel veel ondernemers een ding. Het gaat om een goede beveiliging van de bedrijfsvoering en het goed lopen van betalen. Daarnaast bestaat behoefte aan AI, zodat de workshops daarover worden vormgegeven. Het is ook zoeken naar waaraan behoefte is. De vraag en zorg zijn gehoord. Het lid BROERSEN heeft de motie destijds ingediend om het programma van het digitaliseringsoffensief uit te breiden. Als de motie is afgedaan gaat het lid er van uit dat het behoeftenonderzoek inmiddels is gedaan en daaruit iets is gekomen. Het lid vraagt of dat inderdaad is gebeurd. Wethouder MBARKI gaat niet alleen op basis van moties kijken waar er behoeften zijn. Continu kijkt het college of hetgeen de gemeente doet bijdraagt aan wat ondernemers willen. Het college praat naast met ondernemers ook met andere partijen over hoe ondernemers digitaal te ontsluiten zijn. Ook het college ziet dat ChatGPT niet het enige is en er meer is. Het lid Namane vroeg op welke manier de gemeente met ruimtelijke instrumenten kan zorgen voor ruimte voor lokaal ondernemerschap, waarbij ambachten werden genoemd. Het college kijkt continu hoe daarin stappen te zetten zijn. Nu worden juridische mogelijkheden binnen de systematiek van de Omgevingswet bekeken. Als daarover meer bekend is deelt hij dat graag met de commissie.

Het lid IJmker zag weinig terug over coöperaties en publiek-civiele samenwerking, waarmee hij het niet helemaal eens is, omdat die wel degelijk in de stukken staan. Het AmsterDOEN-programma is daarvan een voorbeeld, dat voor de helft is gefinancierd met middelen uit het programma. De terechte vraag is wat het moment is dat een ondernemer wordt gezien. Het college laat aspirant-ondernemers met een sociaal perspectief en een duidelijk perspectief op 50% aan commerciële inkomsten meedoen. Daaronder is het programma het niet het meest geijkte instrument. Er wordt dan geen onderscheid gemaakt tussen coöperaties en ondernemingen. Ondernemingen komen daarop niet veel binnen. In de stadsdelen zijn er wel maatschappelijke initiatieven, maar het ondernemingsperspectief ontbreekt nog. De vraag is of dat met het programma wordt opgelost. Het economisch perspectief is in dezen leidend en daarvoor zijn de middelen ook bedoeld. Het lid IJMKER heeft moeite met de zin dat het ‘economische perspectief leidend is’, Vorig jaar voerde het lid met de wethouder een debat, waarbij werd gezegd dat coöperaties ook een onderdeel mogen zijn. AmsterDOEN is een uitwerking van een andere motie van GroenLinks over platformcoöperaties. Het debat ging erover dat ook binnen het voorliggende programma met incubators, ondersteuning en het programma Ready to Scale alle lopende

44

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Concept Raadscommissieverslag, 1 oktober 2025

lijnen ook naar maatschappelijke partijen en coöperaties gaan. Als dat niet zo is, dan is er sprake van een ander debat. Wethouder MBARKI wijst erop dat het programma ‘Ondernemerschap en ecosystemen’ heet. Als een maatschappelijk initiatief voor 50% commerciële inkomsten heeft kan het meedoen. Als dat niet zo is betekent het niet dat de gemeente dat niet helpt, omdat er dan andere ondersteuningsstructuren, stakeholders en programma’s in de stad zijn. Binnen het voorliggende programma is ieder maatschappelijk initiatief met minimaal 50% aan commerciele inkomsten geschikt om mee te doen. Daaronder zijn er andere ondersteuningsstructuren binnen de gemeente. Het college moet vanwege schaarse middelen een grens trekken. De intentie en het gegeven perspectief van de motie voert het college uit. Er is echt ruimte voor dit soort publieke-private samenwerking, mits er een commercieel aspect is van 50%. Het lid IJMKER vindt dat nieuw, meent dat dit niet is wat een jaar geleden is besproken en gaat daarover nog nadenken. Voor wethouder MBARKI is dat niet nieuw, omdat sociale ondernemers en maatschappelijk gedreven ondernemingen de scope waren. Het woord ‘onderneming’ impliceert dat er commerciële inkomsten zijn. Als dat niet zo is, dan is er geen sprake van een onderneming en past die niet in het programma. Er is dan wel ondersteuning, maar niet binnen het voorliggende programma.