20250910 SED conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 10 september 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering Woensdag 10 september 2025, van 13.30 uur tot 17.00 uur in de Willem Kraanzaal Woensdag 1 oktober 2025 Voorzitter: Runderkamp Plaatsvervangende voorzitters: -Portefeuillehouders: wethouders Mbarki en Groot Wassink Commissiegriffier: Vos Commissieondersteuner: Verslaglegging: De Krom (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Belkasmi (PvdA), Namane (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), IJmker (GroenLinks), Van Pijpen (GroenLinks), Aslami (D66), Schmit (D66), Von Gerhardt (VVD), Staartjes (VVD), Krom (Partij voor de Dieren), Broersen (VOLT), Alberts (SP), Badal (CDA), Van Haarlem (Forum voor Democratie), Noordman (Forum voor Democratie), Kabamba ((Lijst Kabamba) Afwezige commissieleden: Yemane (GroenLinks) en Van der Veen (GroenLinks) Overige aanwezigen:

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. Er zijn voldoende fracties aanwezig om de vergadering doorgang te laten vinden. Afmeldingen zijn ontvangen van de leden Yemane en Van der Veen. Wethouder Mbarki zal de vergadering vanaf een later tijdstip bijwonen in verband met het bezoek van Hare Koninklijke Hoogheid, de Prinses van Oranje. . b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat de indeling van de zaal is gewijzigd, omdat die tot het einde van de raadsperiode ook als raadzaal zal worden gebruikt vanwege de verbouwing van de huidige raadzaal. Het presidium heeft besloten om voortaan een intekenlijst te hanteren voor het organiseren van bijeenkomsten en sessies. Wethouder GROOT WASSINK is met zijn collega Pels en Dier & Vriend in gesprek gegaan over financiering van dat project. Wethouder Pels is akkoord gegaan met een financiële bijdrage voor dit en volgend jaar, waardoor doorgang kan plaatsvinden. Medewerkers van de afdeling Zorg gaan met collega’s van Dierenwelzijn met Dier & Vriend in gesprek over de toekomst van het project. Recent heeft hij o.a. vertegenwoordigers van de gemeenten Oostzaan en Landsmeer gesproken over bestuurlijke samenvoeging, waarvoor Amsterdam geen

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

enthousiasme kan opbrengen. De WOL-gemeenten (Wormerland, Oostzaan en Landsmeer) zijn met een intensief traject bezig. Hij heeft met de gemeente Landsmeer afgesproken om de commissie te melden dat hij gesprekken heeft gevoerd. Op 17 juli 2024 heeft hij toegezegd een brief naar het kabinet te sturen over de positie van maaltijd- en flitsbezorgers, dit naar aanleiding van een motie van het lid Bentoumya. Die brief is op 7 februari 2025 verzonden. Onlangs heeft het college contact met het ministerie van Sociale Zaken gehad, dat opvolging aan de brief wil geven. De minister komt eventueel naar Amsterdam en het college bekijkt nu hoe dat gesprek naar aanleiding van de brief optimaal met de minister gevoerd kan worden, welk gesprek hij naar de commissie zal terugkoppelen. Op 17 december a.s. komt de op 20 oktober te installeren nieuwe Adviesraad Participatie met de commissieleden kennismaken. De op 22 januari vastgestelde verordening krijgt nog een kleine wijziging. Op 11 september 2024 heeft hij toegezegd om de komende stukken van de klankbordgroepen openbaar te maken. De eerste vier adviezen van de klankbordgroep voor asielzoekers, statushouders, ongedocumenteerden en ontheemden zijn gedeeld met Open Amsterdam. Die adviezen zijn in de toekomst ook daar te vinden. Hiermee beschouwt hij toezegging TA 2024-001016 als afgedaan.

Een laatste mededeling doet hij over de implementatie van de Participatieverordening. Bij de tussenrapportage in december informeert hij de commissie graag inhoudelijk over de verdere stand van zaken daarvan, waaronder de aanpak van de afhandeling van de toezegging over het beleidskader buurtplatformrecht TAO 20240000619. Die toezegging beschouwt hij hiermee als afgehandeld. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om agendapunt 4, het vaststellen van twintig nieuwe verordeningen voor bedrijfsinvesteringszones 2026, met een hamerslag vast te stellen, omdat daarvoor geen aanmeldingen voor bespreking zijn ontvangen.

Aldus wordt besloten. De VOORZITTER geeft aan dat de volgende agendapunten worden doorgeschoven naar de commissievergadering van 1 oktober 2025: agendapunt 9, de Visie 2035 en Actieplan 2025-2027 Amsterdam Con gressen; agendapunt 14, de raadsinformatiebrief inzake de subsidieregeling ten behoeve van de pilot jongerenwerk; agendapunt 16, de afdoening toezeggingen over het Meldpunt Bijstandsfraude Amsterdam; agendapunt 17, de raadsinformatiebrief Voortgangsrapportage Uit voeringsprogramma duurzaam gemeentelijk vastgoed; agendapunt 18, de raadsinformatiebrief Afronding en de resultaten van de pilot 10 groene gevels aan ons vastgoed; agendapunt 10, de raadsinformatiebrief ter afdoening van de moties bij beleidskader ‘De Amsterdamse inzet voor vluchtelingen’. Het lid KROM adviseert alvast na te denken over het inplannen van een avonddeel voor de volgende vergadering van de commissie SED, omdat het lid vermoedt dat dat een lange vergadering zal worden. Het lid ALBERTS wijst erop dat een groot aantal bespreekpunten is doorgeschoven vanwege het werkbezoek van de commissie OZA vanochtend. Het lid BELKASMI oppert de gedachte om in een van de stadsdelen te vergaderen, omdat vergaderruimten daar beschikbaar zijn. De VOORZITTER lijkt dat meerdere commissieleden aanwezig moeten zijn in beide commissievergaderingen.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Het lid VON GERHARDT lijkt het goed extra vergaderingen in te lassen op dinsdagen of in een vergadervrije week, zodat men af zal zijn van de lijst met steeds door te schuiven punten. Er zijn nu in deze raadsperiode nog maar vier commissievergaderingen. De VOORZITTER kondigt een voorstel aan, dat commissieleden in de dagmail en de raadsinformatie zullen kunnen terugvinden. De commissie gaat vervolgens akkoord met het voorstel om de door de voorzitter genoemde punten door te schuiven naar 1 oktober. De agenda wordt vervolgens vastgesteld, met inachtneming van de voorgestelde en aangenomen wijziging. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 2 juli 2025 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda en bestuurlijke langetermijnagenda’s (BLTA), per portefeuilles De termijnagenda wordt ter kennisgeving aangenomen. f.

Tkn-lijst voor de vergadering van de raadscommissie SED op 7 mei 2025 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende bespreekverzoeken zijn ontvangen voor de commissievergadering van 1 oktober 2025: stuk 1, kennisnemen van de beantwoording van de sommatie van ‘Am sterdam heeft een keuze’, op verzoek van de leden Krom en Ben toumya; stuk 2, de Voortgangsrapportage Aanpak Binnenstad 2024 en Voortgangsrapportage Bezoekerseconomie 2024-2025, op verzoek van de leden Schmit, Stevens, Krom en Bentoumya; stuk 4, de voortgangsrapportage Innovatie en Impact Ecosystemen, op verzoek van het lid Schmit; stuk 5, de voortgangsrapportage Ondernemerschap, op verzoek van het lid Schmit; stuk 6, de reactie op de motie 108.254 d.d. 3 april 2025 van de leden Bentoumya, Schmit, Belkasmi en Kabamba inzake ‘Informeren jonge ren actief over zzp-schap’, op verzoek van het lid Bentoumya. Het lid BROERSEN wil ook stuk 13 laten agenderen, de raadsinformatiebrief over de voortgang uitvoering initiatiefvoorstel van het lid Broersen over stedelijk participatief begroten, dit naar aanleiding van de pilot in Noord en Zuid. Het lid BENTOUMYA ziet graag bij stuk 2 de verkenning over ‘Reclaim het centrum’ toegevoegd. De VOORZITTER zegt dat toe. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies

Er zijn geen ingekomen stukken 2. Inhoudelijk deel

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

2a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van de vergadering. 2b. Inspreekmoment publiek Agendapunt 13. Bespreken van de raadsbrief Ontwikkelstrategie sportpark Sloten en Sloten-West Robert Chênevert spreekt in namens Golfclub Sloten. Vandaag staat de ontwikkelstrategie voor het Sportpark Sloten op de agenda van de vergadering. Op het eerste gezicht zou men denken dat het een hamerstuk is, want wie kan erop tegen zijn dat het Sportpark Sloten wordt opgeknapt en geschikt wordt gemaakt voor een intensiever gebruik van de sportvelden. Wat niet in de raadsbrief staat is dat de ontwikkelstrategie ten koste gaat van een grote groep senioren, die al meer dan dertig jaar voor weinig geld kunnen golfen op tijden dat het sportpark nauwelijks of niet wordt gebruikt door leden van andere sportverenigingen. Er zou niet gegolfd kunnen worden op kunstgras. Dat idee is inmiddels door recent onderzoek achterhaald. De mogelijkheid om in te spreken geeft hem te weinig tijd om een lang pleidooi te houden voor het behoud van golf op Sloten. Hij verwijst de commissie dan ook graag naar de stukken die de Golfclub Sloten en de Nederlandse Golf Federatie naar de raad hebben gestuurd via de mailbox voor burgers.

De golfers op Sloten zouden het op prijs stellen als de commissie, de wethouder en de directie van Sport en Bos laat weten dat ook ouderen recht hebben om hun sport te beoefenen op het sportpark. Hoe moeten zij anders fit blijven? Zij kunnen niet meer voetballen, tennissen of hardlopen. Golf is zijns inziens al lang geen sport meer voor de elite. Ook de gewone man en vrouw met een kleine beurs slaan graag een balletje op de golfbaan en op Sportpark Sloten kan dat. Golfen kan met wat goede wil en wat aanpassingen heel goed gecombineerd blijven met andere sporten op het sportpark. Golf is bij uitstek een sport voor ouderen en verdient een plek in de ontwikkelstrategie. Alleen dan is er op het sportpark een toekomst voor jong en oud. Het lid STAARTJES ziet in de ontwikkelstrategie staan dat de golfbanen niet houdbaar zijn vanwege de veiligheid van de sporters op de andere velden en vraagt de inspreker om dat aspect toe te lichten. Is het mogelijk om tegelijkertijd te golfen en te sporten op de andere velden? Robert Chênevert antwoordt dat het een nieuw door Sport en Bos ingebracht argument is, dat geen rol heeft gespeeld bij de oorspronkelijke verklaring dat sport niet meer mogelijk was op het sportpark. Dus het is in feite een beetje een bedacht argument, omdat er geen sprake van onveiligheid is. Golfers raken geen mensen.

Zij golfen al dertig jaar op het veld en tot nu toe gaat dat zonder enig probleem. Het lid BELKASMI vraagt de inspreker iets te vertellen over het proces in de aanloop van de ontwikkelstrategie en hoe die daarbij zelf is betrokken. Robert Chênevert denkt dat dat niet of nauwelijks is gebeurd. In opdracht van Sport en Bos is onderzoek gedaan door bureau Sport en Ruimte. De belangrijkste uitkomst daarvan was dat er niet op kunstgras gegolfd zou kunnen worden. Verdere bevindingen waren dat de golfclub niet goed financieel onderlegd en slecht gehuisvest zou zijn. Die argumenten zijn inmiddels weerlegd. De golfclub is financieel prima op orde en blijft nooit in gebreke. Sport en Bos is met het onderzoek van Sport en Ruimte verdergegaan met het ontwikkelen van een ontwikkelstrategie. Er is uitgegaan van het niet meer mogelijk zijn van golf op het sportpark. De golfclub heeft geprobeerd contact met de wethouder te zoeken en heeft laten weten het er niet mee eens te zijn. Daarnaar is niet geluisterd en het is ook niet gelukt een gesprek met de wethouder te krijgen. Er is verwezen naar Sport en Bos, zodat hij heeft ingesproken in de hoop dat de commissie laat weten dat de golfclub recht heeft om op het sportpark te spelen.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Het lid ASLAMI vraagt wat de inspreker denkt vanuit de politiek nodig te hebben om te zorgen dat ouderen in de toekomst kunnen golfen in de toekomst. Robert Chênevert wenst een bericht vanuit de politiek naar met name de wethouder en de directie van Sport en Bos, met de mededeling golf op het sportpark te behouden en in te passen in de ontwikkelstrategie. Agendapunt 2b. Overdaad aan toerisme en bevuiling van de straten Romeo Hoost spreekt in op persoonlijke titel en vraagt om de straten schoon aan bewoners terug te geven. Hij woont aan de Oudezijds Achterburgwal 90F tussen de twee Casa Rosso’s in. Afgelopen zondagavond 7 september kwam hij rond 20 uur thuis. Op de hoek stonden tegen de Oudezijds Achterburgwal ter hoogte van café De Stoof enkele Marokkaanse drugsverkopers. Op die hoek staan er regelmatig Marokkaanse, Curaçaose en Surinaamse drugsverkopers drugs aan de man te brengen, meestal aan toeristen. Door deze activiteiten is er meestal geen doorgang. Hij vroeg één van de drugsverkopers of hij naar zijn huis kon doorlopen. Het resultaat was dat hij voor de zoveelste keer werd bespuugd. Boos en woedend belde hij naar de politie met de mededeling dat hij nu wel eigen maatregelen zou gaan treffen, aangezien de politie niet optreedt. De politie was na ongeveer een half uur ter plaatse.

De eerste vraag die de agent hem stelde was hoe het kwam dat hij steeds weer problemen heeft. Hij antwoordde daarop dat hij de drugsverkopers wel van repliek diende. Hij gaf de politie een foto van de betreffende Marokkaanse drugsdealer. De politieagent vertelde hem dat de politie wel degelijk optreedt. Ondanks het feit dat hij de politie een scherpe, duidelijke foto van de betreffende Marokkaanse drugsverkoper gaf, liep deze man een uur later weer langs zijn huis, spuugde voor zijn deur en lachte hem uit. Hij vraagt zich af waarom de politie geen gerichte controle kan houden. Hiermee bedoelt hij op jongens en mannen, die op straten rondhangen en hen aan de tand voelen, waaruit kan blijken dat ze daar niets te zoeken hebben. Deze mannen zou men na een derde constatering op dezelfde avond een gebiedsverbod moeten geven. Hij vraagt zich af of er eerst ongelukken moeten plaatsvinden voordat bewoners serieus worden genomen. De straten worden elke avond vuiler en vuiler. De gemeente zou gewoon een verbod moeten uitvaardigen om op straat te eten. Eters zouden hun eten en drank ter plaatse moeten nuttigen en niet door de hele stad moeten meenemen en de restanten na het opeten en drinken neersmijten.

De gemeente zou rond eet- en dranktenten vuilnisbakken voor etablissementen moeten laten plaatsen en de kopers erop wijzen niet meer drinkend en etend door de stad rond te lopen, dit op straffe van een fikse boete. Vuilcontainers en vuilniszakken worden door statiegeldjagers opengebroken. Het vuil wordt eruit gehaald op zoek naar statiegeldflessen en -blikken. Na hun zoektocht laten ze het vuil gewoon op straat liggen. Hij vraagt daaraan iets te doen. Men zou de straten schoon aan bewoners terug moeten geven. Dit komt volgens hem allemaal door de overdaad aan toerisme, die bewoners dagelijks moeten ondervinden. c. Actualiteiten De VOORZITTER deelt mee dat er geen actualiteiten zijn. d. Rondvraag Het lid SCHMIT merkt op dat D66 het college eerder al vroeg om de oprichting van de eerste mbo-studentenvereniging van Amsterdam te ondersteunen. Wat D66 betreft vinden mbo’ers festivals en bijeenkomsten ook leuk. Het lid vraagt wat het college ten aanzien van deze gevraagde support heeft besloten.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Wethouder GROOT WASSINK antwoordt dat het college op 9 september heeft besloten om de opstartkosten voor het oprichten van een eerste mbo-studentenvereniging Unity te vergoeden. Het lid KROM brengt naar voren dat in Nieuwsuur deze week was te zien hoe steden worstelen met het opvangen van Oekraïners, omdat alle opvang vol zit en mensen op dit moment worden geweigerd. Het gaat om grote groepen vluchtelingen. Het Rijk geeft niet thuis en de omvang van de gelden voor opvang is ontzettend teruggelopen. Het lid is daarom heel benieuwd naar de situatie in Amsterdam en of de wethouder daarover iets kan zeggen. Het lid kan zich voorstellen dat dezelfde problemen ook in Amsterdam spelen. De vraag is dus hoe de situatie in de stad is en wat de wethouder nog kan doen. Wethouder GROOT WASSINK laat weten dat de situatie in Amsterdam en heel Nederland dramatisch is. Er zijn nauwelijks vrije plekken. Behoorlijk veel mensen zoeken opvang. Het gaat om gezinnen en vrouwen met kinderen, die geen opvangplek kunnen krijgen. Ook Amsterdam heeft mensen moeten weigeren. In echt schrijnende gevallen kan de gemeente nog wel handelen, maar het college heeft ook nee moeten verkopen. In de praktijk wordt er niets gedaan met het steunen van Oekraïense vluchtelingen. De opvang in Ter Apel zit vol en daar is er een boetebeding van kracht.

In Amsterdam gebeurt er niets, terwijl de gemeente vaak aan de bel heeft getrokken. Persoonlijk heeft hij het hoofd Oekraïneopvang gebeld, maar er gebeurt niets. Amsterdam beschikt over fors meer opvangplekken dan voorgeschreven. Slechts vier van de 25 regio’s voldoen aan hun taakstelling, waarover hij zorgen heeft, omdat daardoor kwetsbare mensen op straat kunnen belanden of kunnen gaan rondtrekken. Zij zijn weer terug te zien op andere plekken in de opvang. Men zou centraal kunnen gaan registreren, omdat nu elk zicht ontbreekt. Wellicht moet men nadenken over selectie, zodat vrouwen met kinderen altijd worden opgevangen. Naast Amsterdam luiden ook andere gemeenten de noodklok. Mooie beloftes worden niet waargemaakt, omdat er vanuit het Rijk niets gebeurt. Het lid BROERSEN weet dat het registratiepunt is gesloten en vraagt wat ervoor nodig is om dat weer op te zetten. Wethouder GROOT WASSINK zou zeggen dat de niet leverende regio’s gedwongen moeten worden om capaciteit vrij te maken. Nu is er totaal geen zicht op wie er komt. Die verdeling kan de gemeente niet op zich nemen. Mensen raken nu wanhopig en nemen soms met vier, vijf gemeenten contact op. Hij schat in dat toch nog honderden mensen per week naar Nederland komen, terwijl er daarvan geen beeld is. Hij hoort van zorgaanbieders dat ze steeds meer mensen zien, wat niet de bedoeling kan zijn.

Amsterdam denkt na over de wijze van omgang met de kwetsbaarsten. Als er niets gebeurt zal men iets moeten bedenken, omdat het zo niet kan doorgaan. Het lid KROM maakt zich zorgen over de rest van de opvangketen en de andere hulpverlening in de stad. Is de wethouder nog in gesprek met het Rijk of wordt er gezamenlijk druk uitgeoefend op het nemen van de juiste maatregelen? Het lid informeert naar het vervolg en of er straks mensen op straat te zien zullen zijn. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat zich dat al op veel plekken in het land voordoet. Als mensen zich niet kunnen registreren vallen ze niet officieel onder de richtlijn en kan men ook niet werken. Als er de mogelijkheid is tot werk en inschrijving kan men mensen deels van een inkomen voorzien, zodat ze iets kunnen huren. Er moet nagedacht worden over andere vormen van opvang en de meest kwetsbaren van de straat houden. Het college blijft onverminderd hierover doorzeuren, omdat hij ook niet weet wat hij anders moet doen. Het wordt ingewikkeld als de gemeente de selectie op kwetsbaarheid moet doen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

BESPREEKPUNTEN Sociale Zaken 15. Bespreken van de raadsinformatiebrief implementatie van het informatiesysteem BASIS Eerste termijn Het lid SCHMIT las in de informatiebrief dat er problemen zijn bij de implementatie van BASIS. Het gaat om geen nieuwe aanmeldingen kunnen doen door taalaanbieders, een achterstand in de betalingen bij de externe taalaanbieders, het moeten verwerken van loonkostensubsidie, waardoor medewerkers minder tijd hebben voor het begeleiden naar werk en dat het systeem traag en instabiel is. De vraag is wat dit betekent voor Amsterdammers die begeleiding zoeken in taal of begeleiding naar werk en hoeveel mensen hebben moeten wachten op een taal- of inburgeringstraject. Ook wil het lid weten of deze problemen waren voorzien bij de voorbereiding en of het systeem voldoende is getest. Nu het een paar maanden later is hoopt D66 dat er geen sprake is van achterstand van openstaande facturen. Ook is het lid benieuwd of de wethouder iets kan zeggen over eventueel gemaakte extra kosten bij deze operatie. Tot slot wordt gevraagd welke lessen uit het systeem Afis worden getrokken, die bij BASIS worden gebruikt. Het lid BENTOUMYA schrok ook van de raadsinformatiebrief, heeft daarover gelijk technische vragen gesteld en is gerustgesteld door de gegeven antwoorden.

Er zijn goede gesprekken met de leverancier gevoerd en er zijn deadlines gesteld om tot verbeteringen te komen. Daarnaast blijkt dat de kosten binnen de begroting vallen. Het gaat echter wel om doelgroepen waarvoor de dienstverlening op orde moet zijn. Daarom is het lid benieuwd naar het structurele verbetertraject, vermeld in de brief en de effecten op de achterstanden voor inburgering, de vertraging bij de uitbetaling aan aanbieders en de administratieve lasten ten koste van de begeleiding en eventueel Amsterdammers. Wethouder GROOT WASSINK meent in de vorige vergadering al een en ander over de stand van zaken te hebben verteld. Er is nu een normale werklast en de problemen zijn zo goed als opgelost. De gang van zaken is echter buitengewoon vervelend. De situatie is echter anders dan bij Afis. Afis betreft alleen een betaalsysteem, terwijl BASIS ter vervanging van RAAK is bedoeld. Amsterdammers hebben er beperkt last van gehad, in de zin dat hun oproep voor een taalaanbod in de eerste weken wat ingewikkeld liep. Het kan zijn dat zij net iets later hun oproep kregen dan de bedoeling was. Het college heeft direct geschakeld met de taalaanbieders en is zelf handmatig dingen gaan doen. Degenen die het meeste last hadden zijn de medewerkers van de sociale dienst, die allerlei dingen handmatig moesten gaan doen. Welk aantal mensen het betreft kan hij niet beantwoorden.

In de eerste weken van het moeilijk functioneren zijn mensen iets later opgeroepen dan de bedoeling was. Ook taalaanbieders hebben direct prioriteit gegeven aan zoveel mogelijk de dienstverlening aan Amsterdammers te laten doorlopen. Er was geen sprake van fundamentele vertraging. De meeste trajecten konden doorlopen, soms met lichte vertraging. Het lid SCHMIT wil weten of problemen te voorzien waren en of systemen voor aanvang voldoende zijn getest. Wethouder GROOT WASSINK weet dat een systeem is aangeschaft dat bewezen dienstverlening biedt. Het systeem functioneert ook in andere gemeenten. Hij ging er dus van uit dat het zou werken. RAAK was al een hele tijd over de datum. BASIS is gekoppeld en te zien is dat gemeente en de leverancier zich toch iets hebben

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

verslikt in de schaal van Amsterdam en de complexiteit van processen. Hij vraagt zich af of problemen te voorkomen waren, omdat de schaal en complexiteit van Amsterdam niet na te bootsen zijn in een testrun. De gevolgen waren buitengewoon vervelend en de gevolgen zijn gelukkig beperkt, omdat de dienst snel voorschotten is gaan verstrekken, waarvan het overgrote deel is verrekend, waardoor er geen betalingsproblemen zijn. De dienstverlening is op peil kunnen blijven, maar de kosten zijn beperkt tot 300.000 euro, welk bedrag in een post onvoorzien van het project is gedekt. Die kosten blijven dus binnen de scope van het project. Het lid SCHMIT meent dat men een softwareprogramma altijd kan testen, hoe groot de organisatie ook is. De loonkostensubsidie is handmatig verwerkt, waardoor medewerkers meer tijd nodig hadden voor de administratie dan tijd voor de begeleiding naar werk. Het lid wil weten welke gevolgen dat had voor mensen die op zoek zijn naar werk. Wethouder GROOT WASSINK kan dat zo niet zeggen, omdat van het handmatig verwerken van een loonkostensubsidie geen inschatting is te maken. Meestal betreft het relatief beperkte handelingen. Het is irritant daarmee ook maar een paar minuten extra bezig te zijn als men verwacht dat een systeem die handelingen doet. Het betekent vooral een grotere belasting voor het team.

De belangrijkste les van Afis en BASIS is de oude schoenen niet weg te gooien voordat je heel zeker weet dat de nieuwe schoenen lekker zitten. Hier was de snelheid ontzettend traag, omdat systemen onvoldoende met elkaar communiceerden. Door die lage snelheid moest handmatig worden ingegrepen, wat buitengewoon irritant en vervelend was. Hij kan daardoor niet kwantificeren welk aantal Amsterdammers minder snel aan het werk is gegaan, omdat hij dat in het totaal van de handelingen niet kan overzien. De afdeling heeft snel ingegrepen, wat extra inzet van mensen heeft gekost. Er is ook intens met de IT-aanbieders gepraat. Er moeten nog een paar structurele zaken geregeld worden, die nu onder gecontroleerde omstandigheden gebeuren. De backoffice is daarom nog even in stand gehouden. Hier wordt niet te snel afgeschaald voordat men zeker weet dat dingen goed gaan. De grootste verbeteringen zijn eigenlijk al ingezet. Er is een normale werkvoorraad, de voorschotten zijn op een fractie na verrekend, de dienstverlening is op orde en er zijn geen achterstanden. Dat is voor hem het belangrijkst. De structurele zaken wordende komende tijd gestructureerd en gefaseerd gedaan om geen enkel risico te lopen.

Het lid SCHMIT heeft in dezen vooral zorg om de kwetsbare Amsterdammers, zodat het lid de wethouder vraagt om de commissie over drie maanden te informeren als het gehele systeem is geïmplementeerd en goed loopt. Wethouder GROOT WASSINK vindt het onterecht te stellen dat iedereen die van deze dienstverlening gebruik maakt kwetsbaar zou zijn. Als men een taaltraject nodig heeft wil dat niet zeggen dat je kwetsbaar bent. De gevraagde brief zegt hij echter wel toe. Het lid STAARTJES ziet het vaker misgaan met dit soort IT-projecten, bijvoorbeeld met Gidso in het sociaal domein. Dat is uitgebreid geëvalueerd en de vraag is of de wethouder van plan is om ook BASIS te evalueren en die evaluatie te delen met de raad. Wethouder GROOT WASSINK lijkt een evaluatie heel verstandig en ook lijkt het logisch om die evaluatie met de raad te delen. Dan wil hij ook zeker weten dat alles is geëvalueerd. Hij heeft namelijk nog wel een appeltje te schillen met degenen die het systeem hebben gebouwd. Lange tijd had hij de illusie dat de overheid dergelijke zaken heel goed zelf zou kunnen, zoals bij ‘We go for it’, waarbij gemeenten samenwerkten en zelf ICT-toepassingen gingen bouwen. Daarin is de afgelopen jaren heel veel verbeterd, maar te zien was dat overheden bij uitstek niet het beste zijn om dergelijke dingen zelf te doen.

Tegelijkertijd is men dan verplicht zich op de markt te richten en vaak is te zien dat ook de markt daartoe niet in staat is. Hij denkt dat er in het land een meer structureler

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

probleem is. Allerlei computersystemen worden te laat vervangen, waardoor men te makkelijk denkt dat het bij uitbesteding aan partijen wel goed komt. Nu is dus de oproep om heel goed na te denken voor het zomaar invoeren van dit soort toepassingen. Tegelijkertijd zijn oude systemen op een gegeven moment over hun houdbaarheid heen. Het lid STAARTJES wil de toezegging om BASIS te evalueren graag laten noteren. De markt ontwikkelt applicaties voor gemeenten van 50.000 tot 150.000 inwoners. Amsterdam heeft een andere schaalgrootte. Het lijkt hem daarom goed dat opdrachtgevers daarop inspelen. De raadsinformatiebrief vermeldde dat de raad na de zomer verder geïnformeerd zou worden en het lid wil weten of dat informatiemoment de huidige commissiebehandeling is. Wethouder GROOT WASSINK veronderstelde de kwestie voor de zomer te behandelen. Zojuist heeft hij nu de belangrijkste conclusies verteld, die gaan over ingezette structurele veranderingen, het grotendeels verrekend zijn van voorschotten en dat mensen er zeer beperkt last van hebben gehad. Gezien de zojuist toegezegde brief gaat hij de raad eind dit jaar weer informeren. Bij een latere evaluatie lijkt hem dat ook goed. De eerste oproep van het lid Staartjes zou men kunnen beluisteren als een oproep om gemeenten zelf deze systemen te laten bouwen, maar daarmee wil hij buitengewoon voorzichtig zijn.

De heer STAARTJES roept daartoe nadrukkelijk niet op en heeft het over opdrachtgeverschap, waarover in VNG-verband al heel veel wordt nagedacht. Amsterdam moet daarin meegaan en moet ver wegblijven van het zelf in house ontwikkelen van dergelijke complexe toepassingen. Wethouder GROOT WASSINK wijst erop dat Amsterdam onderdeel is van gesprekken. Het systeem draait ook in andere gemeenten, zodat de gemeente niet zelf iets nieuws heeft willen bedenken. De VOORZITTER stelt vast dat het punt niet door de raad behandeld hoeft te worden. Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden en Vluchtelingen) 20. Bespreken van de Eindevaluatie Winteropvang 2024-2025 De VOORZITTER leidt in dat het punt is geagendeerd op verzoek van het lid Krom. Eerste termijn Het lid KROM zegt allereerst dank aan de wethouder en zijn team voor de uitgebreide evaluatie en complimenteert alle hulpverleners, vrijwilligers en belangenorganisaties, die zich bekommeren om de dakloze medemens. De Partij voor de Dieren heeft diep respect voor hoe hard er gewerkt wordt, met empathie en respect voor de mensen. Een punt van zorg is de toename van vrouwen en jongvolwassenen in de opvang. Het is enerzijds goed dat ze de weg weten te vinden, anderzijds is er ook de vrees dat dit het topje van de ijsberg is, zodat met smart wordt gewacht op de uitslagen van de ETHOS-telling.

Wel is te constateren dat de opvanglocatie voor deze groep mensen een niet prettige of ronduit onveilige plek is. Het lid vraagt hoe de wethouder hiernaar kijkt. Wordt er voldoende gekeken naar een apart beleid voor dakloze vrouwen en jongvolwassenen? Het rapport vermeldt vrij veel aanbevelingen. In de eerste twee maanden heeft een minimaal aantal mensen een winteropvanggesprek gehad. De wethouder wordt gevraagd welk aantal mensen dit gesprek heeft gehad. Een van de doelen was namelijk mensen een perspectief bieden op iets anders.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Een andere aanbeveling is om voorzieningen en ambulante begeleiders een actievere houding te laten aannemen, omdat mensen dan eerder kunnen doorstromen. Het lid vraagt of de wethouder alle aanbevelingen gaat overnemen en op welke termijn die dat zal doen. Dezelfde vraag stelt het lid over de aanbevelingen van de Straatalliantie, ten aanzien van de inzet van mensen met ervaringskennis, zoals het niet serieus nemen van gesignaleerde problemen door ervaringsdeskundigen of de aanwezigheid van de projectleiding. Het lid BADAL concludeert dat deze winter laat zien dat de winteropvang nog steeds nodig is. Het is volgens het lid goed dat de winteropvang er is en het CDA hoorde ook veel positieve ervaringen. De fractie zegt dank voor de uitgebreide evaluatie. Positief is dat er dit jaar extra aandacht werd besteed aan perspectief. Er werden winteropvanggesprekken gehouden en mensen werden gekoppeld aan ambulante begeleiding. Hier is ook een probleem te zien. Door het ontbreken van een geschikt registratiesysteem waren de resultaten niet goed te monitoren. Bekend is dus niet wat al dan niet werkt. De vraag is om dat deze winter beter te regelen, zodat er beter zicht is om een betere doorstroom te realiseren. Gevraagd wordt of de wethouder hiertoe al concrete plannen heeft.

Het CDA vraagt verder wat de wethouder gaat doen aan het feit dat één op de vijf mensen de opvang mijdt vanwege drukte en onveiligheid. Worden er kleinschalige alternatieven overwogen? Tijdens de winterkouderegeling kunnen ervaringsdeskundigen in gesprek gaan met deze mijders. Het lid BROERSEN sluit zich aan bij de dankwoorden voor de evaluatie en vindt het fijn om op de evaluatie terug te kijken. Het is zorgelijk, maar misschien een goed signaal dat er dit jaar veel meer jongvolwassenen en vrouwen in de opvang zijn. Het lid is benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. Goed is dat de evaluatie veel cijfers over de doelgroep en voorzieningen bevat. Belangrijk is bepaalde signalen mee te nemen, zoals de ervaren drukte op het moment van open gaan van de winteropvang op 1 december. Niet alle balies waren open, waardoor mensen in de regen stonden. De sfeer werd daardoor grimmig. Dit terwijl tevoren bekend was wanneer de winteropvang opengaat. Het lid hoopt daarom dit soort signalen mee te nemen voor aankomend jaar. Verder sluit VOLT zich aan bij de vraag van het lid Krom over het meenemen van alle aanbevelingen. Het lid BELKASMI kan zich grotendeels in de woorden van de leden Krom en Broersen vinden, zeker als het gaat om de toename van het aantal vrouwen en de zorgen daarover.

Het lid zegt dank aan de uitvoerenden en is blij in Amsterdam te wonen, een stad die staat voor menselijkheid, iets dat in het huidige politieke klimaat steeds vaker onder druk komt te staan. De PvdA complimenteert de wethouder daarom met het continu blijven strijden voor Amsterdam en medemenselijkheid. De doorstroom naar permanente opvangplekken is een forse uitdaging en het lid is benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. Wethouder GROOT WASSINK zegt mede namens de betrokkenen en zorgpartijen dank voor de complimenten. Hij was al bang voor de toename van vrouwen en jongvolwassenen in de winteropvang. Enerzijds is het goed dat zij meer dan voorheen de weg naar de opvang weten te vinden, maar hij is anderzijds bang dat dit het topje van de ijsberg is. De ETHOS-telling heeft hij nog niet, maar hij houdt zijn hart vast, omdat dit het probleem vergroot. De signalen over opstartproblemen en de sfeer herkent hij, evenals het onprettig ervaren van de T6-plek. De Barndesteeg werd veel positiever ervaren. De pods hebben heel goed gewerkt. Opvang is niet goedkoop. De lhbtiq+-opvang heeft goed gefunctioneerd en werd prettig gevonden. De aantallen zijn ook afhankelijk van de beschikbare ruimte. Hoe kleiner de ruimtes, hoe duurder ze worden. Daarom gaat hij voor

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

komende winter kijken of er voor jongvolwassenen en vrouwen aparte plekken te maken zijn. Ook veel mannen ervaren T6 als buitengewoon onprettig, maar hij kan echter niet eindeloos blijven zoeken naar ruimte. Als mensen langer dan tien dagen in de opvang verblijven en perspectief hebben heeft er geen registratie plaatsgevonden. Bij een verblijf korter dan tien dagen gebeurde dat ook niet. Dat moet beter en daarover zijn ook afspraken gemaakt, die gaan met name over meer inzet van begeleiding, onder andere door veldwerk en AVO. De GPS en projectleiding zijn uitgebreid. Aanbevelingen, ook die van de Straatalliantie, worden overgenomen en daarover zijn al concrete afspraken gemaakt. De gemeente probeert met beveiliging voor veiligheid te zorgen. Niet iedereen ervaart de plek als prettig, omdat het soms heel grote locaties zijn, waar heel heftige mensen zitten. De komende winter wordt op dat punt naar verbetering gekeken. Het probleem neemt eerder toe dan dat het vermindert. De volgende winter wordt geprobeerd de winteropvang te verbeteren waar het kan, maar hij denkt dat na de winter na de ETHOS-telling te kijken naar een goede inrichting van het landschap. De uitstroom naar btbv is buitengewoon beperkt, wat te maken heeft met beschikbare woningen. Daarover is hij wel in gesprek met zorgaanbieders en woningcorporaties.

Voor een grote groep betreft het primair een huisvestingsprobleem. De VOORZITTER concludeert dat geen behoefte is aan een tweede termijn, dat het onderwerp voldoende is besproken Economische Zaken 5 Bespreken van het initiatiefvoorstel van het lid Bentoumya (GroenLinks), getiteld ‘Onmisbaar in Amsterdam – Versterk de positie van arbeidsmigranten’ 6. Bespreken van de Aanpak Arbeidsmigratie regio Amsterdam en afdoening bijbehorende toezeggingen De VOORZITTER geeft aan dat de agendapunten 5 en 6 gevoegd worden behandeld. Het lid Bentoumya krijgt eerst gelegenheid om het initiatief toe te lichten. Eerste termijn Het lid BENTOUMYA verwijst naar het nieuws rondom sportschool Saints & Stars, waarin arbeidsmigranten dagen moesten maken van soms wel 17 uur, onvoldoende betaald kregen en met anderen in één bed moesten slapen. Een verschrikkelijk verhaal, dat niet op zichzelf staat. Tijdens het maken van het initiatiefvoorstel hoorde GroenLinks verhalen van bijvoorbeeld een vrouw, die in een wasserette met schadelijke chemicaliën moest werken, waarvan het beloofde salaris niet werd uitbetaald en die op de grond van de wasserette moest slapen. Ook vernam het lid het verhaal van een man, die zonder contract meer dan tien uur per dag moest werken, die zonder reden werd ontslagen en hierna gedwongen werd om zijn woning te verlaten.

De uitbuiting van arbeidsmigranten is geen incident, maar het gevolg van een systeem waarbij zoveel mogelijk winst najagen belangrijker is dan het welzijn van mensen. Werkgevers die zich hieraan schuldig maken zijn daarbij beter beschermd dan de mensen die hier de dupe van zijn. Vaak hebben arbeidsmigranten in de stad weinig tot geen vangnet, raken zij in de schulden na onrechtmatig ontslag of belanden ze zelfs op straat. Tegelijkertijd geniet een grote groep Amsterdammers dagelijks van alle comfort en luxe die je maar kunt wensen: nieuwe kleding laten bezorgen, je huis laten schoonmaken en eten bestellen als je geen tijd hebt om te koken. Allemaal dankzij mensen, vaak arbeidsmigranten, die daar keihard voor werken, maar vaak niet genoeg worden gezien, gewaardeerd of beloond. Sterker nog, zij lopen het risico op uitbuiting. Dat weinig Amsterdammers zich daar bewust van zijn bleek na de ophef na het onderzoek over de sportschool Saints & Stars.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Met dit initiatiefvoorstel wil GroenLinks arbeidsmigranten zichtbaarder maken in de stad en hun positie versterken. De partij richt zich hierbij op drie groepen: Amsterdammers die gebruik maken van het werk van arbeidsmigranten, de bedrijven en uitzendbureaus die hen in dienst nemen en het belangrijkst, de arbeidsmigranten zelf. Met het voorstel wil GroenLinks concreet meer bewustwording, zodat de Amsterdammers bewuster zijn van wat er schuil kan gaan achter de diensten die zij gebruiken. Ten tweede wil de indiener welwillende bedrijven en uitzendbureaus beter positioneren door een samenwerkingsverband rondom goed werkgeverschap voor arbeidsmigranten op te zetten. En ten derde gaat het om de arbeidsmigranten zelf centraal te stellen, om hun informatie en rechtspositie te verbeteren. En daarbij moeten arbeidsmigranten, die hier behoefte aan hebben, makkelijker omgeschoold kunnen worden naar sectoren waarin zij een betere arbeidspositie hebben. Tot slot vindt GroenLinks dat het Rijk en de EU aan de bak moeten. Daarom wil de fractie laten optrekken met de G4 en andere gemeenten om te lobbyen voor wetgeving, die arbeidsmigranten daadwerkelijk beschermt tegen uitbuiting en echte consequenties voor werkgevers gaat hebben die zich hier schuldig aan maken. Arbeidsmigranten zijn onmisbaar in de stad. Ze zijn mensen met dromen, gezinnen en met rechten. Amsterdammers zoals eenieder.

Daarom hoopt het lid op steun voor dit voorstel. Het lid NAMANE vindt het goed dat de raad duidelijk uitspreekt dat de omgang met arbeidsmigranten vaak niet oké is en dat de gemeente een belangrijke rol te vervullen heeft. Het lid vraagt hoe GroenLinks naar het préadvies kijkt en of zij daarmee iets gaat doen. Het lid BENTOUMYA is heel blij met een groot deel van het préadvies, dat er voortvarend mee aan de slag is gegaan en dat veel punten in de aanpak zijn opgenomen. Tegelijkertijd staat het lid stil bij bewustwording. Berichtgeving heeft best wel iets teweeggebracht in Amsterdam. Het is daarom een gemiste kans om als gemeente Amsterdam niets aan bewustwording te doen. Het lid wil van het college weten welke mogelijkheden daarvoor te benutten zijn. Het lid BROERSEN dankt het lid Bentoumya voor het initiatiefvoorstel en vindt het heel goed om het probleem aan te kaarten, vooral na het nieuws van de zomer. Die berichtgeving is de beste bewustwordingscampagne, zodat het de vraag is of zo’n campagne daadwerkelijk nodig is en of die hetzelfde effect zal hebben. Het daarin te steken geld kan beter benut worden in andere waardevolle voorstellen van het lid Bentoumya. Het lid BENTOUMYA is het ermee eens dat de beste bewustwording het naar buiten komen van de verhalen van Saints & Stars is. Dat is echter een fractie van de verhalen.

Het gaat ook om verschillende sectoren, zoals ook de bouw en maaltijdbezorging. Het gaat er ook om wat Amsterdammers kunnen doen als er sprake is van misstanden en hoe ze kunnen helpen bij signaleren en rapporteren. Tevens gaat het om de verantwoordelijkheid bij het afnemen van diensten. Als het lid Broersen andere ideeën heeft over hoe de gemeente kan bijdragen aan bewustwording, dan hoort GroenLinks dat graag. Het lid BROERSEN meent dat een gemeentelijke bewustwordingscampagne nooit breed genoeg zal zijn voor alle problemen die spelen. Nogmaals zegt het lid dank voor het initiatiefvoorstel. Het lid ASLAMI heeft veel lof en waardering voor het lid Bentoumya en diens voorstel over het belangrijke onderwerp. De afgelopen maanden heeft Amsterdam het topje van de ijsberg gezien in de casus Saints & Stars. Arbeidsmigranten die in Amsterdam wonen kunnen doorgaans ook in andere gemeenten werken en D66 vraagt hoe GroenLinks daarnaar kijkt.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Het lid BENTOUMYA wijst op het belangrijke onderdeel in het voorstel dat over de lobby naar het Rijk en de EU gaat. Vanuit andere gemeenten hoort GroenLinks ook dat een groot deel van de oplossing daar vandaan moet komen. Gemeenten hebben niet alle instrumenten in huis om iets aan het probleem te doen, zoals het aanspreken van bedrijven en werkgevers, die zich aan uitbuiting schuldig maken. Het lid denkt dat het goed is om met andere gemeenten op te trekken, juist om te signaleren wat er nodig is van het Rijk en de EU, zodat actief op die punten te lobbyen is. Het lid ASLAMI is het volledig met het lid Bentoumya eens en stelt dat de grondslag van het onderwerp de fundamentele vraag is welke economie Nederland wil en in welke sectoren er al dan niet plaats is voor arbeidsmigranten. Het lid BENTOUMYA wil inderdaad het gesprek voeren over de gewenste economie. Het initiatiefvoorstel gaat over een kapitalistisch systeem, dat uitbuiting beloont door winstmaximalisatie van bedrijven. Dat systeem behoeft aanpak, waartoe het Rijk aan de bak moet. Het lid KABAMBA betuigt steun voor het stuk over het voortkomen van uitbuiting vanuit het kapitalistische systeem, wat aanpak behoeft.

Eerste termijn Het lid BENTOUMYA zegt nogmaals dank aan het college voor de overwegend positieve préadvisering op het initiatiefvoorstel en gaat verder in op het aspect van bewustwording, het enige punt waar het college het niet eens lijkt te zijn met GroenLinks. In het gesprek was net te horen dat ook andere partijen echt wel zien dat die bewustwording een belangrijk onderdeel is van het keren van het tij en dat daarin ook de verantwoordelijkheid van Amsterdammers aan te spreken is. Het lid is benieuwd of het college het eens is met GroenLinks dat er bij die bewustwording echt nog wel wat te halen valt en welk idee het college zelf heeft om hier als gemeente een rol in te spelen. Een tweede vraag gaat over sleutelpersonen. GroenLinks wil met het voorstel juist arbeidsmigranten zelf centraal stellen en een idee daarvoor is het inzetten van sleutelpersonen. Het plan van aanpak vermeldt dat er 35.000 euro is opgenomen voor sleutelpersonen en dan alleen voor 2025. Dat vindt het lid geen groot bedrag, zeker omdat het gewenst is om met de aanpak verschillende gemeenschappen te bereiken. Het lid is benieuwd welke concrete inzet en welke doelstellingen verbonden zijn aan die 35.000 euro.

In de bestuurlijke reactie leest het lid ook dat er mogelijk wordt gekozen voor een lichtere vorm van samenwerking waar het gaat over de coalitie goed werkgeverschap als de verkenning daar aanleiding toe geeft. Het lid is benieuwd op welke manier het college werkgevers wil stimuleren om deel te nemen aan deze coalitie goed werkgeverschap en of uitzendbureaus daarbij worden betrokken. Die zijn namelijk een belangrijk onderdeel van het probleem, maar ook van de oplossing om uitbuiting van arbeidsmigranten tegen te gaan. Verder is GroenLinks ook benieuwd wat er wordt gedaan om schijnzelfstandigheid van arbeidsmigranten tegen te gaan, los van de informatiepositie van arbeidsmigranten zelf. Tot slot wil het lid weten wat de gemeente zelf nodig denkt te hebben van het Rijk als het gaat om de besproken problematiek en de dilemma's. Ook is het de vraag op welke manier en in welk verband de gemeente hiervoor gaat lobbyen. Het lid ALBERTS zag zojuist dat D66 ook het licht heeft gezien en dat de Dienstenrichtlijn moet worden afgeschaft. Hier gaat het om de tegenstelling tussen kapitaal en arbeid. Werkgevers zijn er namelijk altijd op uit om zo min mogelijk geld uit te geven aan arbeid.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Het lid ASLAMI vindt het volstrekt abject om te doen alsof D66 uitbuiting en ernstige misstanden niet veroordeelt en neemt afstand van de opmerking van het lid Alberts. Het lid ALBERTS stelt dat het opengooien van de markt met de Dienstenrichtlijn uitbuiting en ernstige misstanden in de hand heeft gewerkt. Vervolgens probeert men achteraf recht te breien wat met het instellen van de Dienstenrichtlijn is goedgekeurd. Men viert elk jaar op 1 mei de Dag van de arbeid, waarmee het begin van het verzet van de arbeiders in ere wordt gehouden, die dat soms met hun eigen leven hebben moeten bekopen om betere werkomstandigheden te krijgen. De SP heeft heel goede punten gelezen in het initiatiefvoorstel van het lid Bentoumya. Het lid gaat in op de gebrekkige registratie in de RNI (Registratie Niet-Ingezetenen), hetgeen betekent gedurende vier maanden ergens geregistreerd staan. Dat noemt het lid gebrekkig, maar slim voor de werkgever, want het opbouwen van rechten gebeurt pas als men langer dan die periode geregistreerd is. Werkgevers laten mensen daarna in een andere gemeente wonen en toch weer hetzelfde werk doen. Daarmee ontwijken ze de registratieplicht, die met de RNI op vier maanden wordt gehouden. Eigenlijk zou die langer moeten zijn. De gemeente heeft daar last van, omdat zij daardoor veel moeilijker de betreffende mensen kan vinden.

Het punt verdient aandacht om daar strenger op te zijn. Een ander punt is het omzeilen van de Dienstenrichtlijn. De medewerkers van Saints & Stars werden via een constructie van buiten de EU binnengehaald en zij zouden dus aan allerlei regels moeten voldoen, maar dat hoeft niet als het uitzendbureau in Polen zit. Dat gebeurde ook. Dat zou dus eigenlijk nog veel ingewikkelder gemaakt moeten worden en daarin zou Amsterdam heel duidelijk het voortouw kunnen nemen, omdat die te maken heeft gekregen met de catastrofe als gevolg daarvan. Het keurmerk uitzendbureaus noemt de SP een slager die zijn eigen vlees keurt, waarop ook strakker ingezet zou moeten worden. Zolang de Dienstenrichtlijn er is zal er naar diens verwachting niet veel verbeteren. Het onderwerp wordt ook besproken op MRA-niveau en de SP vraagt of er ook contact met de rest van de provincie Noord-Holland over is. Het lid NAMANE benadrukt het schandalig te vinden dat een groot deel van de groep arbeidsmigranten onveilig en onzeker werk doet. Te veel werkgevers gebruiken mensen eigenlijk gewoon als een soort wegwerpproduct en nemen veel te weinig hun verantwoordelijkheid, vaak ook terwijl ze zelf mensen naar Nederland halen.

Het lid hoopt heel erg dat WIN-punten ervoor gaan zorgen dat meer mensen in beeld zijn en dat ervoor gezorgd kan worden dat zij hun rechten beter kennen, zodat ze beter weten dat ze ook bij de gemeente terecht kunnen als ze zorg of ondersteuning nodig hebben als ze werken, maar ook in het geval dat ze hun baan kwijtraken. De PvdA zou graag zien dat Amsterdam als gemeente, eventueel samen met sociale partners en regiogemeenten, een meer proactieve rol neemt om contact te maken en niet wacht tot mensen aankloppen. De vraag is hoe dat te organiseren en te versterken is. Het lid KROM complimenteert het lid Bentoumya met diens voorstel, evenals de wethouder en zijn team, die er direct mee aan de slag zijn gegaan. In Amsterdam gaat het over 80.000 arbeidsmigranten, waar ook 23.000 kinderen bij horen. Achter al deze cijfers schuilen verhalen van mensen, die vaak onder ontzettend moeilijke omstandigheden hun leven proberen op te bouwen. Tegelijkertijd houden ze de stad draaiende. Ze lopen een hoog risico op uitbuiting en zelfs dakloosheid. De verhalen zijn schrijnend. Daarom geeft het lid complimenten voor deze WINaanpak en het voorstel. De fractie is blij met de gezette stappen, die ook echt het belang van de ervaringsdeskundigen als gidsen bijvoorbeeld ondersteunen: de vaste spreekuren, de sociale netwerkkaart en de no round door policy.

Het is goed dat mensen worden gezien, worden erkend en dat de gemeente er voor ze wil zijn.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Het college wil niet meegaan in het opzetten van een bewustwordingscampagne. Dit terwijl heel veel Amsterdammers dagelijks gebruik maken van diensten van arbeidsmigranten, zonder dat ze dat waarschijnlijk in de gaten hebben. Het zou echter waardevol zijn om Amsterdammers mee te nemen in deze schrijnende situaties en hun ook te leren om alert te zijn op signalen van uitbuiting. Er zou bijvoorbeeld een meldpunt kunnen komen waar mensen zich kunnen melden bij bepaalde vermoedens. De oplossingen rondom arbeidsmigratie gaan ook over het bewust zijn van Nederlanders. Bewustwording vindt het lid daarom een essentieel onderdeel van het voorstel. Als er geen budget is vanuit Sociale Zaken, dan zou men moeten kijken naar een ander potje daarvoor. Het lid KABAMBA steunt het voorstel en is het niet eens met het door het college afwijzen van punt 1. Er zijn heel veel creatieve manieren om mensen te bereiken, wat bij Covid al is gebleken. Daarom wil het lid weten hoe het college reflecteert op het sentiment om dat punt wel mee te nemen en hoe creatief na te denken is over een effectieve campagne voor het vergroten van bewustwording. Het lid ASLAMI ziet veel goede dingen in het collegestuk staan, zoals een bredere informatievoorziening, registratie, fatsoenlijke huisvesting en de oprichting van een WIN-punt. Het lid waardeert de inzet op de coalitie met werkgevers.

Tegelijkertijd wordt gevraagd wat het college doet met werkgevers die de mist ingaan. Bij uitbuiting en mensenhandel moet men ook kunnen namen en shamen en zaken inzichtelijk maken aan de gemeenschap. De overtreffende trap zou het sluiten van een onderneming kunnen zijn. Wethouder GROOT WASSINK is persoonlijk niet tegen de Dienstenrichtlijn, omdat hij vrij verkeer van mensen hartstikke goed vindt. Een Europese lobby noemt hij heel interessant. Andere landen lachen Nederlanders uit, omdat Nederland arbeid heel flexibel heeft gemaakt. Hij neemt het onderwerp graag mee naar Europa, maar de schaal van misstanden is in Nederland uitzonderlijk. Vrij verkeer van personen is een goed ding, mits men voldoende regels stelt om te zorgen dat mensen voldoende worden betaald. Het lid ALBERTS vindt vrij verkeer van personen prima, maar tegelijkertijd is alles losgelaten. Wethouder GROOT WASSINK vervolgt dat de schaal en omvang van uitbuiting en flexwerk in Nederland uitzonderlijk zijn, evenals de schaal en omvang van dakloosheid van voormalige arbeidsmigranten. Daar is er nog iets mis. Het lid BENTOUMYA is het ermee eens dat het Rijk hierin een belangrijke verantwoordelijkheid heeft. In Europa ziet men patronen van mensen die vanuit verschillende landen worden rondgestuurd naar andere landen.

Dan heeft men het over mensenhandel en uitbuiting, onderwerpen die in Europees verband aan te pakken zijn. Het lid hoopt dat de wethouder zich daarvoor ook hard maakt. Wethouder GROOT WASSINK doet dat heel graag, gaat binnen een maand nog naar Brussel en Straatsburg en zal niet schuwen om het onderwerp aan te kaarten. Eenzelfde verzoek heeft hij aan de VNG gedaan, om het onderwerp in internationale verbanden te agenderen, omdat de omvang zich in Nederland uitzonderlijk voordoet. Een Europees minimumloon zou enorm helpen. Registratie is cruciaal, maar staat of valt met de toegepaste landelijke wetgeving. Minister Van Hijum was bereid om stappen te zetten, maar een echte opvolging van het rapport-Roemer en verregaande maatregelen zijn nog onvoldoende. Er zijn allerlei constructies denkbaar en mogelijk die het heel erg ingewikkeld maken. Vooralsnog heeft het college vooral regionaal contact, maar het kan geen kwaad om het onderwerp ook bij de provincie onder de aandacht te brengen. Wel heeft hij met Zaanstad contact gehad, dat te maken heeft met dezelfde vraagstukken.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

Het lid Bentoumya feliciteert hij met het initiatiefvoorstel. Het college heeft zich rekenschap gegeven van dat het onderwerp misschien minder zichtbaar lijkt dan in Den Haag en het Westland. Hij is zelf onderdeel van de bestuurlijke klankbordgroep en het overleg arbeidsmigratie. Het onderwerp wordt door de tijdelijke commissie besproken. Ook op andere momenten wordt geprobeerd dat in gezamenlijkheid onder de aandacht te brengen. Dan gaat het met name over de nadere regelgeving voor allerlei onhebbelijke constructies, maar ook over dakloosheid en een lobby voor uitbreiding van de pilot. Er is meer geld voor de aanpak van dakloosheid, maar de pilot wordt met een heleboel gemeenten uitgebreid. Er komt dus niet heel veel meer geld, maar het is een begin en belangrijk dat het gebeurt. Ook vraagt het college aandacht voor schijnzelfstandigheid en registratie, evenals taalvaardigheid en taalondersteuning voor kinderen van arbeidsmigranten. Voor het toezicht op schijnzelfstandigheid is de Belastingdienst verantwoordelijk. Die controle heeft aanvankelijk niet plaatsgevonden. Bij een verkapt dienstverband kunnen een naheffing en vanaf 2026 boetes worden opgelegd. Het college gaat heel goed volgen of die het gewenste effect hebben. Het is een primaire verantwoordelijkheid van de landelijke wetgever.

Het college wil een coalitie, maar ook de ervaring in Rotterdam leert dat je daar een beetje voorzichtig mee moet beginnen. Als het onderzoek aanleiding geeft om die coalitie wat lichter te starten kan dat. Dat is wat het college zegt, maar het onderschrijft de gedane aanbeveling. In eerste instantie zet het college in op het werven van werkgevers via werkgeversorganisaties, ook bijvoorbeeld de Abu. Ook de uitzendbranche hoort er namelijk bij. Het gaat ook om uitzenders om bijvoorbeeld Oekraïners aan het werk te helpen. Het is dus de bedoeling dat uitzendbureaus meedoen. Het liefst heeft hij een heel grote en sterke coalitie, maar er is nu sprake van een opbouwende fase. 35.000 euro voor sleutelpersonen is het budget dat SZW specifiek voor 2025 heeft vrijgemaakt. Dat betekent niet dat het college verder niets meer gaat doen. Het bedrag is specifiek voor de aanpak in dit jaar. Het college gaat daarmee door. Het WIN-team bestaat uit vijf personen en is vooral bezig met het betrekken van sleutelpersonen en informele organisaties. Voor het bedrag is ook Amnesty ingehuurd. Voor een groot deel betreft het mensen die zelf een arbeidsmigrantenachtergrond hebben, om de ervaringen van arbeidsmigranten op te halen en verbinding te leggen. Het betreft ook weer een startpunt om uiteindelijk dit binnen de aanpak te blijven doen. Vervolgens gaat hij in op de bewustwordingscampagne.

Het argument dat andere partijen die ook een goed idee vinden is naar zijn mening niet goed. De argumentatie van het lid Broersen is het meest steekhoudend. In deze fase kiest het college ervoor om vooral te investeren in het specifiek betrekken en opzetten van WIN en het in contact komen met arbeidsmigranten. Een goede campagne is namelijk niet goedkoop. Op dit moment is een campagne niet de allergrootste prioriteit. Hij vindt bewustwording via de media heel goed, terwijl het college zich echt wil focussen op de mensen die het betreft. In de toekomst kan een bewustwordingscampagne wel een zinvol ding zijn. Mocht de raad besluiten dat er bijvoorbeeld bij de begrotingsbehandeling nog een financiële dekking is voor een campagne, dan is het college daar niet tegen. Op dit moment vindt hij echter in contact komen met arbeidsmigranten in de opbouw van de aanpak belangrijker. Het lid BENTOUMYA is benieuwd of het college en de wethouder Economische Zaken manieren weten om de bewustwording van Amsterdammers te vergroten. Het lid snapt dat een campagne duur is, maar de gemeente beschikt over een enorme communicatieafdeling met heel veel slimme mensen, die hierover kunnen meedenken. Daartoe wil GroenLinks het college graag uitdagen. Wethouder GROOT WASSINK zegt toe mensen te stimuleren om zich bijvoorbeeld via gemeentelijke socials bij meldpunten te melden.

Aandacht vragen voor het onderwerp kan. Na zeven jaar is het wonderlijk dat de discussie rond naming en shaming terug is, waar D66 in het verleden niet zo voor was. De gemeente kan niet zeggen dat er

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische zaken en Democratisering

SED

Concept raadscommissieverslag, 10 september 2025

een onderneming moet sluiten. De Arbeidsinspectie houdt daarop toezicht en op basis van signalen daarvan kan men al dan niet ingrijpen. De gemeente heeft geen eigenstandige verantwoordelijkheid om dat te kunnen doen. Goede bedrijven belonen is ook ingewikkeld, omdat iedereen zich gewoon aan de regels moet houden. Het college gaat goed naar het aspect kijken. Ook hier is de wisselwerking met landelijke diensten van belang, zoals de Arbeidsinspectie. Bij de aanpak van mensenhandel zijn er meer mogelijkheden. Nu kan hij echter niet generiek zeggen te gaan namen en shamen. Het college zal zeker sociale communicatiekanalen inzetten. Een grootschalige campagne is voor de toekomst een goed idee, maar binnen de huidige op te starten aanpak nog even niet. Het lid ASLAMI stelt dat naming en shaming nooit het doel is, maar transparant inzichtelijk te maken welke bedrijven regels aan hun laars lappen. Volgens hem heeft de gemeentemogelijkheden om bij misstanden panden te sluiten. Dat wil hij niet en masse laten doen, maar wel wil hij laten onderzoeken of dat kan helpen bij het signaleren van misstanden. Wethouder GROOT WASSINK erkent dat er in de APV mogelijkheden zijn, maar er moet dan wel een signaal zijn op grond waarvan men dat doet. Als er aanleiding toe is, is er geen handelingsverlegenheid, maar handelen moet men wel signaalgestuurd en zorgvuldig doen.

Het lid ALBERTS meent dat de Arbeidsinspectie een bedrijf kan laten sluiten als het zich niet gedraagt. Wethouder GROOT WASSINK beaamt dat. Die dienst is klein, maar op basis van een signaal kan dat. De VOORZITTER stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn en informeert of het lid Bentoumya het voorstel op basis van de bespreking nog wil aanpassen. Het lid BENTOUMYA beantwoordt die vraag bevestigend. Het lid wil nadenken over een manier waarop de gemeente wel kan werken aan bewustwording. Het plan is om voor Kerstmis met een gewijzigd voorstel te komen. Wethouder GROOT WASSINK hecht aan het wel door de raad laten vaststellen van de Aanpak Arbeidsmigratie Regio Amsterdam. De VOORZITTER wijst erop dat de wethouder daarmee al aan de slag kan gaan als de raad verder geen moties daarop wil indienen. 7. Bespreken van het onderwerp Amsterdam als AI/Tech capital van Europa 8. Bespreken van het impulsproject ‘Amsterdam Open Tech en Innovatie Hub’ gericht op de doorgroei van innovatieve bedrijven versterken (1) en (2)de verbinding onderwijs, bedrijfsleven en innovatie versterken De VOORZITTER geeft aan dat de punten zijn geagendeerd op verzoek van de leden IJmker en Schmit. Eerste termijn Het lid SCHMIT deelt de ambitie van de wethouder.