20250416 WV conceptverslag

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting

WV

Raadscommissieverslag, 16 april 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Woensdag 16 april 2025 van 09.00 tot 12.41 uur Woensdag 21 mei 2025

Voorzitter: Lid Van Munster Portefeuillehouders: wethouders Pels en Scholtes Commissiegriffier: P. van Loon, M. Saelman (commissieondersteuner) Verslaglegging: mw. Vernooij (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Aboelkasem (DENK), Ahmadi (De Vonk), Alberts (SP), Aslami (D66), Bilgin (FvD), Broersen (Volt), Emmerik (PvdD), Von Gerhardt (VVD), Heinhuis (PvdA), Lochtenberg (CDA), Minderhoud (PvdA), Molema (JA21), Taj (GL), Van Schijndel (FvD) Afwezige commissieleden: Afwezige portefeuillehouder: Overige aanwezigen:

Inhoudelijk 1.a. Opening inhoudelijke gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering en heet iedereen welkom. 1.b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat wethouder Pels later op de ochtend aanschuift en de rondvragen voor haar op dat moment gesteld kunnen worden. Wethouder SCHOLTES memoreert dat wethouder Pels tijdens de commissie WV van 12 februari jl. een toezegging heeft gedaan om te bekijken of het aantal kamers in de te bouwen woningen meegenomen konden worden bij de prestatieafspraken en of deze in de jaarrapportage Woningbouw verwerkt kunnen worden. Via de halfjaarrapportage Woningbouw wordt gerapporteerd over het gemiddelde oppervlak van de in aanbouw genomen woningen. Daarbij wordt een onderverdeling gemaakt naar prijssegment. Vooralsnog is het monitoren op kameraantal geen onderdeel van deze rapportage. Voor de komende rapportage Woningbouw zijn de gegevens al verzameld, voor het jaar erna zal worden bezien of de gegevens over 2025 alsnog aangevuld kunnen worden met het aantal kamers. De kanttekening hierbij is dat het slechts om een steekproefsgewijze indicatie zal gaan. 1.c. Vaststellen agenda De VOORZITTER deelt mee dat wordt gestart met de agendapunten van wethouder Scholtes. Dit betekent dat na het inspreekmoment voor publiek en de actualiteiten wordt gestart met de rondvragen voor wethouder Scholtes. Vervolgens worden agendapunten 10, 11, 12 en 13 behandeld.

Hierna zal wethouder Scholtes de vergadering

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

verlaten en zal wethouder Pels aanschuiven voor haar rondvragen en agendapunt 5. De vergadering zal hierna worden geschorst tot het avonddeel waarin agendapunten 3 en 9 gevoegd worden behandeld en vervolgens de agendapunten 5, 6, 7 en 8. Agendapunt 14 wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. De agenda wordt conform vastgesteld. [Tijdens de vergadering wordt besloten om gezien het tempo van de behandeling en het doorschuiven van de agendapunten 7 en 8 de vergadering in een ochtenddeel af te ronden.] 1.d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie WV d.d. 19 maart 2025 Het verslag wordt vastgesteld. 1.e. Termijnagenda per portefeuille Geen opmerkingen. 1.f. TKN-lijst Lid LOCHTENBERG wijst erop dat er nog een initiatiefvoorstel openstaat over herbeoordeling vakantieboetes. Hij vraagt of de wethouder kan aangeven wanneer dit naar de raad komt. De VOORZITTER begrijpt dat een reactie van het college al per e-mail is ontvangen. Lid TAJ verzoekt om TKN-3 te agenderen voor de volgende vergadering. 1.g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Geen. Inhoudelijk 2.a. Opening inhoudelijk deel 2.b. Inspreekmoment publiek Er hebben zich 5 insprekers aangemeld. Kassym Kushkimbayev spreekt in op persoonlijke titel over Wooncoöperatie SUP.

Inspreker KUSHKIMBAYEV vertelt dat de Wooncoöperatie is opgericht door (voormalige) bewoners van broedplaats SUP aan het Surinameplein dat in september 2024 is ontruimd. Met subsidie van de gemeente is samen met Bureau Broedplaats, stichting !WOON, architect en experts van Bouw- en Woningtoezicht een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd waarvan de conclusie is dat het plan van de bewoners haalbaar is, maar de huidige eigenaar Vesteda heeft na een aantal gesprekken het project stopgezet. Zelf heeft de inspreker bijna drie jaar in SUP gewoond en sinds de ontruiming is 60 procent van de bewoners economisch dakloos waaronder hijzelf en velen wonen in illegale onderhuur. Vorig jaar zijn ook veertig kunstenaars uit broedplaats LELY gezet. Het doel van de

2

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

wooncoöperatie is om woonruimte te creëren voor kunstenaars met lage, onregelmatige inkomens. Voorbeelden als Bajeskwartier bieden inspiratie en het haalbaarheidsonderzoek heeft aangetoond dat een dergelijke plek ook kan ontstaan op het Surinameplein. De gemeente biedt met name hulp bij nieuwe kavels en voor bestaande locaties. Er lijkt subsidieruimte te zijn, maar het systeem werkt nog niet. Er is ook ingesproken bij de commissie FKD en de wethouder heeft hier toegezegd Vesteda uit te nodigen voor een gesprek en de vraag is ook hier hoe kunstenaars ondersteund kunnen worden bij woningen. Lid AHMADI kent broedplaats SUP toevallig, omdat bekenden van haar hier wonen. Het is mooi dat SUP wil doorontwikkelen en zij vraagt hoever de groep is gekomen in de gesprekken met Vesteda. Inspreker KUSHKIMBAYEV antwoordt dat er drie afspraken zijn geweest en een aantal e-mailwisselingen, maar Vesteda heeft niet bevestigd dat het pand aan de bewoners wordt verkocht, maar heeft wel aangegeven geïnteresseerd te zijn in het plan. Lid ASLAMI hoort graag wat tot nu toe is besproken met de gemeente. Inspreker KUSHKIMBAYEV vindt het moeilijk om deze vraag te beantwoorden en hij weet niet wat de volgende stappen zijn. Lid ASLAMI denkt dat het belangrijk is als de inspreker de weg weet te vinden naar de ambtenaren en de ondersteuning ontvangt die nodig is.

Lid TAJ informeert naar de huidige stand van zaken naar aanleiding van alle gesprekken. Wat heeft de wethouder aangegeven dat er nu gaat gebeuren? Inspreker KUSHKIMBAYEV antwoordt dat de wethouder in de commissie FKD heeft gezegd dat er een afspraak zal worden gemaakt tussen de SUP-groep, Vesteda en de wethouder. Er is sprake van een langetermijnplan en een kortetermijnplan voor een tijdelijke woning. Lid EMMERIK vraagt of de inspreker de economisch daklozen kan toelichten. Is er ook zicht op een vaste plek in de toekomst? Inspreker KUSHKIMBAYEV weet niet precies wat economisch dakloos juridisch gezien inhoudt. In ieder geval hebben mensen geen permanente woonplek en mensen kunnen zich niet inschrijven op het adres en er zijn geen woonrechten. --Maarten Bruinsma spreekt in namens Amsterdam Gastvrij over 7. Escalatieladder vakantieverhuur. Inspreker BRUINSMA wijst erop dat de escalatieladder is opgesteld omdat de RvS twee jaar geleden heeft geoordeeld dat het instellen van verbodswijken niet proportioneel was. Inmiddels is vakantieverhuur gedaald met meer dan de helft ten opzichte van 2019 en daarom is het onbegrijpelijk dat nu al nieuwe maatregelen aan de orde zijn. De gemeente hanteert een stedelijk gemiddelde van 14 overnachtingen per 100 woningen per jaar en alles hierboven zou te veel zijn.

Dit cijfer komt overeen met 200.000 overnachtingen per jaar in de stad en dit is minder dan 1 procent van alle overnachtingen in de stad en volgens de prognose van O+S zal hier de komende jaren elk jaar ongeveer een miljoen overnachtingen bij komen. In Burgwallen Oude Zijde is de vakantieverhuur ongeveer de helft van het gemiddelde en het is dus niet evenredig om hier een beperking in aan te brengen. Vakantieverhuur draagt voor minder dan een promille bij aan drukte in de stad en er is geen verband tussen de mate van vakantieverhuur en de ervaren overlast. De maatregelen om vakantieverhuur verder in te perken, zullen hier geen enkel effect hebben. Amsterdam heeft nu al de strengste regels voor particuliere, toeristische verhuur ter wereld

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

terwijl vakantieverhuur is bedoeld als een leuke, nuttige bijverdienste voor de Amsterdammer en een geschikt onderkomen voor een familie die wat langer in de stad wil blijven. Lid MOLEMA vraagt wat de inspreker graag zou zien wat de gemeente doet om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren. Inspreker BRUINSMA stelt dat in het gebied waarover hij spreekt, 14.000 hotelbedden aanwezig zijn, bijna tweemaal zoveel als het aantal inwoners in de Burgwallen. Zolang deze verhouding onveranderd blijft, zal de toeristische druk in de wijken overmatig blijven. Wellicht kunnen kleine hotelpanden worden opgekocht en worden getransformeerd tot bijvoorbeeld studentenwoningen. Lid ASLAMI vraagt welke alternatieve extra maatregelen de gemeente zou kunnen nemen. Inspreker BRUINSMA denkt dat het goed zou zijn als de gemeente beter onderzoek doet naar waardoor de vermeende overlast werkelijk wordt veroorzaakt. In de uitgebreide escalatieladder wordt hierop ingegaan en wordt gesteld dat geen onderzoek wordt gedaan, omdat de conclusies de gemeente wellicht niet welgevallig zouden zijn. Wellicht kan in plaats van het criterium van nachten iets aan het criterium van personen worden gedaan. Lid AHMADI is ook een groot voorstander van minder hotels in de stad en zij vindt ook dat er minder toerisme moet zijn en niet alleen een andere verdeling.

Hoe reflecteert de inspreker op de verhouding tussen de overlast die hotels veroorzaken en de overlast vanuit appartement voor buren? Inspreker BRUINSMA zegt dat dit in ieder geval onderzocht zou moeten worden. Vakantieverhuur kan alleen plaatsvinden met toestemming van de vve en dit betekent dat directe buren in het trappenhuis er geen problemen mee hebben en vaak worden afspraken gemaakt die verder gaan dan de gemeente oplegt. Lid TAJ stelt dat GL achter de escalatieladder staan. Uit de factsheet Leefbaarheid 2023 blijkt dat de ervaren overlast door verhuur van woningen wel is onderzocht. Stadsdeel Centrum ervaart hier in meerderheid overlast van. Inspreker BRUINSMA ziet een verband met toeristische drukte en de resultaten van de enquête van O+S, maar er is geen correlatie tussen de werkelijke mate van toeristische verhuur en de resultaten van de enquête. In de Burgwallen Oude Zijde is de ervaren overlast door toeristische verhuur het grootst van alle wijken. In deze wijken zijn echter slechts tien vakantieverhuurders en deze conclusie is volgens de inspreker niet te rijmen. Lid LOCHTENBERG stelt dat ingeval horeca overlast veroorzaakt, niet een hele wijk wordt gesloten, maar de overlastgever wordt aangepakt. Hoe zit dit bij vakantieverhuur? Inspreker BRUINSMA licht toe dat de gemeente vergunningen kan intrekken, maar hier is nog nooit gebruik van gemaakt.

Het zou ook goed zijn om deze maatregel actief in te zetten als bijvoorbeeld de vergunningsperiode langer zou zijn, zodat het meer pijn doet bij een vakantieverhuurder waar overlast wordt veroorzaakt. Lid LOCHTENBERG wijst erop dat de RvS specifiek heeft aangegeven dat handhaving een van de middelen is voor de gemeente om aan te tonen dat deze zich inzet. Als dit niet gebeurt, wordt de gemeente dan niet kwetsbaar?

4

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

Inspreker BRUINSMA denkt dat de escalatieladder juridisch zeer kwetsbaar is. Inderdaad wordt in de uitspraak van de RvS expliciet ingegaan op de mogelijkheden van de gemeente om gericht vergunningen in te trekken bij aangetoonde overlast. --Hanneke van den Boom spreekt in op persoonlijke titel over 7. Escalatieladder vakantieverhuur Inspreker VAN DEN BOOM woont al meer dan dertig jaar op een woonboot op de Stadhouderskade. Zij maakt gebruik van de mogelijkheid om haar boot dertig dagen per jaar te verhuren en dit betekent dat zij als AOW’er in Amsterdam kan blijven wonen. Het leven is de laatste jaren duur geworden en vakantieverhuur plus wat bijwerken via een uitzendbureau helpen haar. Sinds de maatregelen van inperking van vakantiehuur bekend zijn geworden, vreest inspreker dat zij haar boot moet verkopen. Haar hele sociale netwerk woont in de buurt. Voordelen van beperking tot dertig dagen ziet zij wel, want de boten hebben allemaal weer een eigenaar/bewoner en de leefbaarheid in de buurt is verbeterd. Buren hebben desgevraagd laten weten nooit overlast hebben ervaren van vakantieverhuur. Een oproep aan de gemeente is om de kades schoon te houden en het probleem van overlast door daklozen aan te pakken. Beperking van vakantieverhuur tot vijftien dagen zal de leefbaarheid niet verbeteren en zal ook geen effect hebben op het aantal toeristen in Amsterdam.

Lid MOLEMA vraagt wat het voor de inspreker zou betekenen als de escalatieladder in werking treedt. Inspreker VAN DEN BOOM vreest dat zij de kade zal moeten verlaten, omdat ze het niet meer zal kunnen betalen. Juist nu zij met pensioen is na veertig jaar werken, wil zij graag gaan genieten en wat extra geld is hiervoor belangrijk. Lid ASLAMI hoort vaak dat wonen geen verdienmodel mag zijn. Hoe reflecteert de inspreker op deze uitspraak? Inspreker VAN DEN BOOM denkt dat deze uitspraak wel klopt. Zij verhuurt haar boot pas sinds de laatste jaren, omdat zij het eerder niet nodig had. Als zij het geld niet nodig had, zou zij haar boot niet verhuren. --Harrie Blommesteijn spreekt in op persoonlijke titel over 7. Escalatieladder vakantieverhuur Inspreker BLOMMESTEIJN vindt het een treurige zaak dat wethouder Pels niet aanwezig is. Het is een buitengewoon belangrijk onderwerp en deze wethouder heeft in deze zaak alle ingrijpende beslissingen genomen. Eerder heeft de inspreker al ingesproken toen er sprake van was dat huizenruil zou worden ingeperkt, omdat guest points gelijkgesteld werden met geld waardoor huizenruil werd gezien als vakantieverhuur. Dit is een misverstand en herhaaldelijk is uitgelegd dat het systeem is bedoeld om ingewikkelde ruil mogelijk te maken. Huizenruil is nog steeds gelimiteerd en wat het idee erachter is, is een raadsel. De impact is echter enorm.

De inspreker kan dit jaar bijvoorbeeld niet op vakantie zoals hij wil en ziet dit als een aantasting van zijn persoonlijke levenssfeer. Huizenruil is toegestaan, maar zodra het om guest points gaat, wordt het gezien als vakantieverhuur. Niemand zal echter een huis kopen om dit tegen guest points te ruilen en niemand weet of gasten aanwezig zijn tegen guest points of tegen gewone woningruil, dus wat betreft leefbaarheid maakt dit geen verschil. Een oproep is om huizenruil weer gewoon vrij te geven. Woningruilers worden ook geraakt door de escalatieladder, omdat het onder vakantieverhuur valt. Het enige wat escaleert, zijn hotels. Er komen honderden kamers per jaar bij en de schatting is dat Amsterdam in 2030 op

5

WV

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

30 miljoen overnachtingen zit. Hiernaast is er een enorme groei van dagjesmensen. Een advies is om de werkelijke oorzaak van de drukte aan te pakken. Lid LOCHTENBERG heeft begrepen dat het bij Airbnb mogelijk is om te selecteren wie als gasten worden toegelaten. Is dit bij Home Exchange ook het geval waarmee kan worden voorkomen dat bijvoorbeeld vier dronken Engelsen in huis komen? Inspreker BLOMMESTEIJN licht toe dat het mooie van het systeem is dat er eerst contact wordt gelegd met iemand om te kijken of het klikt. Zelf wijst hij veel verzoeken af en hij zoekt naar mensen van zijn eigen leeftijd of senioren en in ieder geval kleine aantallen. Het eigen huis wordt aan iemand toevertrouwd en het is daarom belangrijk om eerst contact te leggen. In de vijftien jaar dat de inspreker zijn huis ruilt, is het altijd goed gegaan en hij heeft zelfs met de meeste mensen contact gehouden. Het is een soort community en heel anders dan vakantieverhuur. --Ruud Fiere spreekt in namens Cliëntenbelang doorstroomoffensief 'Passend Wonen in Amsterdam'

Amsterdam

over

8.

Inspreker FIERE hoopt dat alle commissieleden de reactie van Cliëntenbelang al schriftelijk hebben ontvangen. Een factsheet met het overzicht van het probleem ligt op de koffietafel. Het afgelopen jaar zijn met tientallen Amsterdammers knelpunten geïnventariseerd van het Amsterdamse Wmo- en woonbeleid. Met het manifest ‘Help Ouderen’ worden in oktober aan wethouder Scholtes en het hele college oplossingen gepresenteerd. Het is mooi dat enkele aanbevelingen zijn opgenomen in het doorstroomoffensief. Er komen meer doorstroomcoaches en grotere groepen ouderen zullen intensiever begeleid worden. Ook wordt de verhuisregeling van ‘groot naar beter’ uitgebreid en zal aan meer mensen een verhuiskostenvergoeding worden uitgekeerd. Toch is er ook nog ruimte voor verbetering. Passend wonen betekent ook wonen in een passende buurt. De meerderheid van 65+’ers wil graag in de eigen buurt blijven wonen. Versoepeling van woningruilen is een stap in de goede richting, maar is niet genoeg. Er zouden ook voorrangsregelingen moeten zijn binnen de eigen buurt en niet alleen op stadsdeelniveau. Veel is gericht op ouderen die in sociale corporatiewoningen wonen, maar 45 procent van de ouderen woont in de vrije sector en er wordt slechts summier gedacht aan deze groepen. Een derde pleidooi is een langer-in-huis-offensief parallel aan het doorstroomoffensief.

Er worden namelijk te weinig woningen gebouwd om de vergrijzing op te vangen en sommige ouderen kunnen of willen niet altijd verhuizen. Isolatie en eenzaamheid van ouderen moet worden voorkomen en een oproep is om met spoed aan de slag te gaan met de uitvoering van de goede stappen uit het doorstroomoffensief. Lid TAJ heeft de brief van Cliëntenbelang met interesse gelezen. Kan de inspreker voorbeelden geven van maatregelen waaraan hij denkt om ouderen in de vrije sector te ondersteunen? Inspreker FIERE zegt dat in het algemeen moet worden gekeken naar doorstroommogelijkheden in plaats van te kijken naar belemmeringen. Ook aanpassingen in huis kunnen helpen, maar op dit moment worden regelingen waar mensen aan moeten voldoen zeer strikt gehanteerd. Lid TAJ vraagt of de inspreker ervan op de hoogte is dat het college op dit moment gesprekken voert met particuliere verhuurders die veel woningbezit hebben, om samen te werken op onder andere het doorstroomoffensief. Wat zou de oproep zijn naar de partijen met wie het college aan tafel zit? Inspreker FIERE antwoordt dat vooral in gesprek moet worden gegaan met ervaringsdeskundigen om erachter komen wat mensen nodig hebben.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Lid VON GERHARDT heeft in de brief gelezen dat bij de vergunningverlening bepaalde regels maatwerk in de weg staan. Kan de inspreker aangeven om welke regels dit gaat? Dit kan eventueel ook op een later moment schriftelijk. Inspreker FIERE zal hiernaar kijken. 2.c. Actualiteiten Geen. 2.d. Rondvraag De voorzitter memoreert dat eerst de rondvragen voor wethouder Scholtes aan de orde komen. Lid MOLEMA meldt dat bericht is ontvangen dat Ymere heeft besloten om 81 woningen in Amsteldorp te slopen om plaats te maken voor nieuwbouw. Bewoners voeren al een jarenlange strijd om de sloop tegen te houden en om het karakteristieke rode dorp te behouden. Er werd nog volop aan participatie gedaan om alternatieve plannen te ontwikkelen en bewoners waren volkomen verrast door een nieuw scenario met heel veel sloop terwijl er een levensvatbaar scenario op tafel lag. Kan de wethouder aangeven of de gemeente op de hoogte was van het besluit van Ymere en zo ja of de gemeente hierin nog een rol heeft gehad. Wethouder SCHOLTES wijst erop dat het proces nog loopt. Ymere is al heel lang in gesprek met de buurt, omdat er in ieder geval iets moet gebeuren; of grootschalige renovatie of sloop/nieuwbouw of een combinatie hiervan. Tijdens de coronacrisis is dit proces vastgelopen en het is weer opgepakt met een nieuwe invalshoek.

De inzet van Ymere is om het grootste deel van de buurt te behouden en te renoveren en inderdaad wel aan de randen van de wijk enkele blokken en stroken te slopen om plaats te maken voor nieuwbouw. Het gaat om woningen voor ouderen en om middeldure huur. Het valt onder het opdrachtgeverschap van stadsdeel Oost en er loopt nog een proces met bewonersparticipatie onder regie van Ymere en het stadsdeel. De uiteindelijke besluitvorming wordt wel voorgelegd aan het college, maar dit punt is nog niet bereikt. Lid MOLEMA is in Amsteldorp geweest en zij heeft met veel bewoners gesproken. Zij strijden al jaren om de sloop tegen te houden. Kan de wethouder nog iets betekenen voor deze mensen, kan de gemeente het besluit van Ymere ongedaan maken en is de wethouder bereid om hierover met Ymere te spreken? Wethouder SCHOLTES herhaalt dat het proces nog loopt en hij stelt voor om dit traject onder leiding van Ymere en het stadsdeel af te wachten. Lid MOLEMA vindt het pijnlijk om te zien hoe met bewoners wordt omgegaan. Daarom vraagt zij de wethouder of hij hierin nog iets kan betekenen. Wethouder SCHOLTES zal zich laten informeren over hoe het proces loopt, maar als college wil hij geen conclusie verbinden aan een lopend proces.

[Na agendapunt 13 verlaat wethouder Scholtes de vergadering en beantwoordt wethouder Pels de overige rondvragen.] Lid MOLEMA heeft er al meermaals op gewezen dat de Wet betaalbare huur die was bedoeld om middenhuur te beschermen, het tegenovergestelde bereikt omdat verhuurders hun woningen massaal verkopen. Dit blijkt onder andere uit de nieuwe cijfers

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

van het Kadaster van eind februari. Hoe reflecteert de wethouder op deze cijfers en hoe kijkt zij naar het voorstel van minister Keijzer van vorige week om de Wet betaalbare huur aan te passen, zodat verhuurders toch weer mogelijkheden krijgen om hogere huren te vragen? Wethouder PELS licht toe dat er 413 meer verkochte dan bijgebouwde woningen zijn in het afgelopen jaar in heel Nederland. Veel schokkender is dat in de afgelopen tien jaar 130.000 sociale huurwoningen zijn verkocht, 1300 per jaar. Ook in Amsterdam is de particuliere sector tussen 2013 en 2023 met 10 procent gegroeid. Het afgelopen jaar liet een correctie zien van misschien 2 procent. Het idee van minister Keijzer is daarom een slecht idee en de wethouder is blij dat de meerderheid van de Kamer dit ook vindt. Er zijn geen hogere huren nodig. Wel zijn veel meer betaalbare woningen nodig en hier werkt de Wet betaalbare huur voor. Tegelijkertijd moet in de gaten worden gehouden dat voldoende wordt bijgebouwd en dat niet te veel woningen naar het koopsegment verdwijnen. Het is jammer dat de minister pas reageert als de investeerders worden geraakt. Lid MOLEMA wijst erop dat de wet duidelijke effecten laat zien en zij stelt dat er iets moet gebeuren. JA21 zou graag zien dat de woonverdeling wordt aangepast.

Wethouder PELS vindt dat vol ingezet moet worden op betaalbare woningen, juist voor mensen die deze het hardst nodig hebben. Het valt haar op dat helemaal niet wordt gereflecteerd op het verlies van 1300 sociale huurwoningen elk jaar de afgelopen tien jaar. Lid BROERSEN zegt dat uit recent onderzoek van de landelijke studentenvakbond blijkt dat er steeds meer – met name internationale studenten – de dupe zijn van verhuurmaffia en woningoplichters. Vooral de toename van kamer scammers is in dit kader zeer zorgwekkend. Studenten raken soms honderden euro’s kwijt en instanties kunnen vaak maar weinig doen terwijl huurteams en informatievoorzieningen soms slecht vindbaar, zeker voor anderstaligen. Hoe worden studenten gewaarschuwd tegen de zomer als zij weer op zoek gaan naar een kamer? Wethouder PELS vindt het ernstig dat deze uitwas als gevolg van de wooncrisis zich voordoet. Voor jonge mensen die een nieuwe start willen maken, is de impact hiervan zowel sociaal als financieel heel groot. Samen met !WOON is een programma jongerenhuisvesting opgesteld dat erop gericht is om jonge mensen zo goed mogelijk voor te lichten. Hierin wordt ook samengewerkt met onderwijsinstellingen. Naar aanleiding van de Wet goed verhuurderschap komen er ook meldingen van studenten binnen, van de 26 actieve meldingen zijn er 9 van jongeren of studenten.

De wethouder hoopt dat door de campagne ‘Check je huurrecht’ steeds meer studenten en jongeren weten dat ze deze rechten hebben en dat er mensen bij de gemeente zijn die kunnen helpen. Door de extra inzet zullen er waarschijnlijk steeds meer van dit soort gevallen zichtbaar worden wat niet aantoont dat het steeds erger wordt, maar dat de instanties die kunnen helpen beter worden gevonden. Internationale studenten worden ook in dit programma meegenomen en bij meldingen moet worden bekeken of bepaalde groepen oververtegenwoordigd zijn. De wethouder zal samen met !WOON vinger aan de pols houden. Lid BROERSEN is bij met de inzet, maar wijst erop dat !WOON zich bijvoorbeeld richt op de introductieweken wat eigenlijk al te laat is, omdat studenten in de zomer op zoek gaan naar een woning. De campagne focust zich vooral op intimidatie, discriminatie, te veel huur en/of borg betalen, maar minder op het probleem van misbruik. Is het mogelijk om binnen deze campagne tegen de zomer meer te kijken naar dit probleem, zowel in het Nederlands als het Engels? Wethouder PELS stelt voor om !WOON om een schriftelijke terugkoppeling te vragen over wat het voornemen is voor de komende maanden binnen het programma jongerenhuisvesting. Wellicht wordt zichtbaar of er een lagune is waarop kan worden gewezen.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Lid TAJ stelt dat dit probleem niet alleen jongeren raakt en hij vraag of de brief van !WOON het breder kan trekken dan alleen jongeren en studenten. Wethouder PELS zegt dat !WOON elk jaar een evaluatie doet van alle meldingen die binnenkomen. Zij zal vragen of met name goed kan worden gekeken naar of dit soort meldingen zijn binnengekomen en wat de ontwikkelingen hierin zijn. Lid MINDERHOUD memoreert dat Het Parool enige weken geleden berichtte over de voortgang van de gesprekken tussen Stadgenoot en bewoners van de Savornin Lohmanstraat. Hierin werd de suggestie gewekt dat Stadgenoot niet inzet op terugkeer naar de buurt voor bewoners. Kan de wethouder aangeven hoe deze gesprekken verlopen? Wethouder PELS zegt dat de afgelopen tijd veel is gesproken met Stadgenoot en uiteindelijk is de peildatum afgegeven en de motivatie hiervoor is schriftelijk naar de bewonerscommissie gestuurd. Hierna bleek er nog onrust te bestaan bij bewoners die inmiddels het vertrouwen hebben verloren, doordat op zoveel verschillende manieren is aangegeven wat er zou gebeuren. Stadgenoot heeft zelf aangegeven dat er lessen te trekken zijn uit de communicatie. De indruk van de wethouder is dat Stadgenoot het nu goed oppakt en goed in gesprek is met de bewoners en zich echt heeft gecommitteerd aan het terugvinden van een woning voor alle bewoners in de buurt.

De wethouder zal hier zeker op blijven letten en de gemeente zal het hele proces blijven volgen om zeker te weten dat deze mensen krijgen waar ze recht op hebben en dat afspraken met Stadgenoot gestand worden gedaan. Bespreekpunten Volkshuisvesting 3. Bespreken van de reactie op motie 497.24 van de leden Kabamba, Koyuncu en Ahmadi inzake voorlichting over schimmelproblemen in woningen via sociale media Nr. VN2025-004120 9. Bespreken van de reactie op moties 614, 527 en 651 op 11 december 2024 van de leden Taj, Heinhuis, Aslami, Alberts, Emmerik, Broersen, Von Gerhardt, Havelaar, Koyuncu, Kabamba, Veldhuyzen en Kreuger, over de schimmelproblematiek Nr. VN2025004118 Agendapunten 3 en 9 worden gevoegd behandeld na agendapunt 5. Lid ALBERTS leest in de beantwoording van de motie over schimmelwoningen en huurbevriezing dat de wethouder vindt dat huurders die te maken hebben met structurele schimmelproblematiek huurkorting moeten krijgen zonder tussenkomst van de huurcommissie, maar dat corporaties dit niet willen. Twee dagen geleden is gebleken dat hier toch beweging in zit, maar in de Molenwijk waar dezelfde problematiek speelt, hebben bewoners toch een brief met een huurverhoging ontvangen.

Voor sommige huurders is dit een verhoging tussen de 28 en 58 euro, sommigen kregen zelfs een huurverhoging voor hun berging terwijl van een van de bergingen recent zelfs het dak was ingestort. In een gesprek met De Alliantie bleek dat niet duidelijk was waarom deze brief toch de deur is uitgegaan. De vraag aan de wethouder is hoe zij tegenover deze huurverhoging staat terwijl juist gesprekken worden gevoerd en juist wordt geprobeerd om het beschadigde vertrouwen te herstellen. In een groot deel van Amsterdam zijn flats tot spikkelflats geëvolueerd door de verkoop van sociale huurwoningen. Hierdoor bestaan een corporatie en een vve naast elkaar en op het moment dat wordt gesproken over renovatie leidt dit tot grote problemen bij mensen die particuliere eigenaren zijn geworden. Is het mogelijk om hiervoor een aanpak te ontwikkelen?

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Lid EMMERIK memoreert dat PvdD mede een motie heeft ingediend om huurkorting te geven ingeval van schimmel. Het signaal is kennelijk overgekomen en woningcorporaties lijken tot inkeer te zijn gekomen. Op het gebied van schimmel valt nog steeds veel te doen en hopelijk wordt dit probleem helemaal opgelost in de toekomst. Lid TAJ zegt dat de motie over huurkorting unaniem is aangenomen en hiervoor dankt hij de raad. Woningcorporaties gaan huurkorting toepassen voor woningen waar schimmel wordt geconstateerd door bouwkundige gebreken. Dit is een mooie stap vanuit de corporaties om het vertrouwen van bewoners terug te winnen. De stap is mede gezet door de inzet van wethouder Pels en haar tijdelijke vervanger De Jager en zij worden hiervoor bedankt. Hoe heeft de wethouder dit hele proces ervaren? De constatering is echter dat er nog steeds meer woningen zijn met schimmel en er is een bewustwordingscampagne opgezet voor de aanpak hiervan. Uit de brief hierover van de wethouder blijkt dat vooral wordt ingezet op sleutelfiguren. Jongeren weten deze sleutelfiguren echter vaak niet te vinden. Hoe kan ervoor worden gezorgd dat er extra aandacht is voor jongeren die last hebben van schimmel in hun woningen? Wordt hierbij ook gekeken naar grote platforms zoals Instagram en TikTok? Lid AHMADI kent een voorbeeld uit haar eigen omgeving.

Een van haar buren heeft een melding gedaan bij de vve over ernstige schimmel die er al een jaar zat. Zij heeft de buurman gewezen op de website van de gemeente en binnen drie dagen werd contact opgenomen en is een ambtenaar komen kijken naar het appartement. Wordt in de sociale media campagne gebruik gemaakt van meerdere talen? Wethouder PELS dankt de huurders, de raad, haar vervanger en de corporaties die uiteindelijk een besluit hebben genomen dat heel veel huurders zal helpen om wat vertrouwen terug te winnen. Hoewel het een mooie stap is, is het einddoel dat de schimmel verdwijnt en samen met de corporaties en de particuliere verhuurders zal hier onverminderd hard aan worden gewerkt. De Alliantie heeft aangegeven dat het helaas mis is gelopen met het versturen van de brieven. De corporatie is zich bewust van wat dit doet met het broze vertrouwen van de bewoners en de uitspraak van de corporaties geldt natuurlijk ook voor de Molenwijk. De wethouder roept iedereen op om individueel melding te doen van schimmel. Op het moment dat schimmel aanwezig is als gevolg van een bouwkundig gebrek is er geen huurcommissie nodig. Corporaties zullen altijd proberen om het op te lossen, maar waar dit niet mogelijk is, wordt huurkorting toegepast. De vve’s in spikkelflats zijn zeker een grote uitdaging ingeval van gemengd bezit.

Voor de oplossing hiervan is een vve-aanpak ingezet en er is extra geld vrijgemaakt. Eerst met rijksmiddelen in Zuidoost en Nieuw-West en recent zijn ook middelen vrijgemaakt voor Noord. Dit geld is bedoeld om particuliere eigenaren te ondersteunen om de transitie te maken en goed te kunnen isoleren. Mensen die particulier huren en schimmel hebben, kunnen naar de gemeente stappen om dit te handhaven. De afspraak over huurkorting is gemaakt met corporaties en niet met de particuliere eigenaren. Terugkijkend op de afgelopen 3 jaar zijn ook de bestaande woningen op de agenda gezet. Het ging altijd alleen over de nieuwbouwcijfers terwijl de meeste Amsterdammers in bestaande woningen zitten. De wethouder is geschrokken van de cijfers die laten zien dat 1 op de 3 woningen schimmel heeft. Deze situatie is echt heel ernstig, maar er is nu veel meer aandacht voor de bestaande bouw. De campagne zal dit jaar veel meer digitaal plaatsvinden. Sowieso wordt Instagram hiervoor ingezet om jongeren beter te bereiken. Op dit moment zet het college – conform de richtlijnen vanuit het Rijk - nog geen TikTok in. Online wordt in principe in het Nederlands gecommuniceerd, maar wel wordt met corporaties samen bekeken hoe ervoor gezorgd kan worden dat iedereen goed wordt bereikt en het gebruiken van andere talen is een aandachtspunt.

Hierover is ook met corporaties gesproken en in mei zullen hier weer gesprekken over volgen. De wethouder zal in een brief aan de raad reflecteren op de evaluatie die is gedaan.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Lid AHMADI is blij dat het wordt meegenomen, maar zij benadrukt dat zij weet dat in een kring altijd één iemand die het Nederland beheerst het woord voert voor heel veel anderen. Wethouder PELS vindt het belangrijk dat steeds meer mensen worden bereikt en zij is heel dankbaar voor mensen die in hun omgeving zoveel mensen helpen hun recht te krijgen. Lid TAJ vraagt of hij goed heeft begrepen dat de wethouder heeft toegezegd dat zij binnen het college zal spreken over het gebruik van TikTok en dat hier in mei op wordt teruggekomen. Wethouder PELS heeft aangegeven dat zolang er geen ander collegestandpunt is, de richtlijn van het Rijk zal worden gevolgd. Op het moment dat portefeuillehouders die hier over gaan, dit agenderen in het college en hier een standpunt over wordt ingenomen, zal dit worden heroverwogen voor de campagne. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 4. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de voortgang van de regionale woonruimteverdeling aan de hand van de jaarrapportage woonruimteverdeling 2023 Nr. VN2025-004123 Lid LOCHTENBERG dankt het college en de ambtenaren voor de uitgebreide rapportage. Een vraag aan zijn mede raadsleden is wie de DĀK app op zijn telefoon heeft. 144.000 woningzoekenden gebruiken deze app.

De app is enerzijds heel overzichtelijk, anderzijds zou deze geüpdatet mogen worden en dan met name wat betreft de punten die verzameld kunnen worden om hoger op lijst te komen. Deze punten moeten naast de app op drie verschillende websites worden geraadpleegd. Juist voor kwetsbaren en mensen die minder digitaal onderlegd zijn, is het belangrijk dat zij hun weg kunnen vinden naar sociale huurwoningen en makkelijk tot een puntenverzameling kunnen komen. Wat kan de wethouder doen om het vinden van een sociale huurwoning en de punten die hiervoor nodig zijn, inclusiever te maken voor de bestaande gebruikers? Lid TAJ maakt zich zorgen over signalen die hij ontvangt van woningzoekenden die aangeven een plattegrond of foto’s te krijgen van een bepaald type woning en bij de bezichtiging blijkt dat de informatie op Woningnet niet klopt. Mensen verliezen wel punten als een woning wordt geweigerd. Kan wellicht een punt worden ingericht waar woningzoekenden terecht kunnen met hun vragen over Woningnet? Wethouder PELS zal de tips van lid Lochtenberg over de verschillende websites meenemen. Zij waarschuwt ervoor dat er een aantal zaken speelt bij het makkelijker en toegankelijker maken van de app. De wethouder komt erop terug. Lid LOCHTENBERG vraagt of dit terugkomen in de vorm van een brief is.

Wethouder PELS probeert het te beperken tot een mededeling in de volgende commissie, omdat dit veel minder papierproductie door ambtenaren kost. Als het meer is dan een mededeling, zal zij met een schriftelijke reactie komen. Lid TAJ verzoekt om de app vooral toegankelijker te maken voor ouderen. Wethouder PELS zal dit zeker meenemen. Op het moment dat een woning heel anders is dan de omschrijving op Woningnet, dan kan hiertegen bezwaar tegen ingediend worden zodat geen punten verloren gaan.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Lid TAJ heeft begrepen dat als iemand dit probleem aankaart bij de woningcorporatie, deze vaak niet weet wat de nodige vervolgstappen zijn. Misschien kan de wethouder dit meenemen in de gesprekken met de woningcorporaties en vragen hiervoor expliciet aandacht te hebben. Wethouder PELS zal agenderen in het regionaal overleg hoe een bezwaren- en klachtenroute duidelijker gemaakt kunnen worden. Lid AHMADI heeft ook gezien dat er soms tegenstrijdige eisen worden gesteld. Een voorbeeld hiervan is dat een sociale huurwoning in Oost alleen toegewezen zou worden aan gezinnen van maximaal twee personen, maar ook uitgesloten was voor gezinnen van maximaal twee personen. Is dit signaal bekend? Wethouder PELS herkent dit signaal niet, maar als een casus bekend is kan deze buiten de vergadering worden besproken. Van elke fout kan worden geleerd en kan het proces worden verbeterd. De VOORZITTER constateert dat het ochtenddeel op dit moment is afgerond. Hij stelt voor om de vergadering te vervolgen met de volgorde die was bedoeld in het avonddeel waardoor een avonddeel wellicht niet nodig is. [Het avonddeel is geschrapt.] 5. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de voortgang van de samenwerking met de private verhuursector Nr. VN2025-004124 Agendapunt 5 wordt na agendapunt 3 behandeld. Lid LOCHTENBERG stelt dat CDA Amsterdam blij is met de Wet goed verhuurderschap.

Het is niet duidelijk hoeveel huurders in een woning zitten of wanneer huurders wijzigen, maar als het fout gaat kunnen de verhuurders een hoge boete krijgen. Vanuit verhuurdersorganisaties heeft hij de vraag gekregen of het mogelijk is om verhuurders een signaal te geven bij wijzigingen in het BRP. Hierbij wordt niet gevraagd om namen door te geven, maar wel of er een wijziging heeft plaatsgevonden en hoeveel huurders in een woning staan ingeschreven. Woningcorporaties schijnen een datalink in ontwikkeling hebben richting BRP. Kunnen particuliere verhuurders hierbij aansluiten, zodat zij tijdig misstanden kunnen constateren in hun eigen woningen en kan de wethouder dit agenderen in het private sectoroverleg? Lid TAJ is blij met de gespreksrondes die worden gevoerd en hij hoopt dat dit tot concrete uitkomsten leidt. Het is goed dat de wethouder heeft toegezegd het gesprek te verbreden richting woonkwaliteit, met name op het gebied van schimmel. Een oproep aan de particuliere verhuurders is om het voorbeeld van de corporaties te volgen. Wethouder PELS vindt dat goed moet worden gekeken naar hoe maximaal kan worden ingezet op het voorkomen en het bestrijden van fraude. Hier heeft het BRP een rol in en ook handhavers geven aan dat het soms moeilijk is om te handhaven.

Lastig is dat in het kader van privacy – zelfs als namen niet worden genoemd – het de vraag is welke gegevens wel gedeeld mogen worden. Op dit moment wordt bekeken hoe BRP slimmer kan worden ingericht zodat makkelijker zichtbaar is waar de vierkante meters niet overeen komen met het aantal personen dat ingeschreven staat. Het zal lastig worden om dit soort gegevens met commerciële partijen te delen. Het onderwerp staat geagendeerd in het Kompasoverleg van juni. De uitkomst van de bespreking zal worden teruggekoppeld aan de raad. Lid LOCHTENBERG heeft gevraagd of het klopt dat deze data wel beschikbaar komt voor sociale corporaties.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Wethouder PELS bevestigt dat woningcorporaties meer inzicht hebben in de gegevens. Schriftelijk zullen de technische gegevens worden gedeeld. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 6. Raadsinformatiebrief uitvoeringsagenda Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting 2025- 2026 Nr. VN2025-004125 Lid ASLAMI deelt mee dat wat D66 betreft de agendapunten 7 en 8 doorschoven kunnen worden naar de volgende vergadering. De VOORZITTER constateert hiermee dat agendapunt 6 als laatste punt wordt behandeld. Lid LOCHTENBERG noemt de publieksversie van de AAV zeer goed leesbaar. In de monitor staat dat het de doelstelling is om in de bestaande woningvoorraad meer woonplekken te creëren. Aan de andere kant wordt gesteld dat passend wonen niet goed lukt voor gezinnen. Meer dan de helft van eenoudergezinnen met drie kinderen woont te klein. Bij een andere gezinssamenstelling is dit ongeveer een derde. Er zijn allerlei soorten punten en een voorstel is om kinderpunten in te voeren. Het is heel belangrijk dat kinderen voldoende ruimte hebben om te spelen en om huiswerk te maken. Wat kan de wethouder doen om deze kwetsbare groep beter te huisvesten? 40 procent van de woningen wordt bewoond door eenpersoonshuishoudens en bij particuliere huurwoningen vindt 25 procent woningdelen plaats.

Aangezien het gemiddeld om 13 procent gaat, moet het bij sociale huurwoningen veel minder zijn. Welke belemmeringen kan de wethouder wegnemen bij sociale huur om woningdelen te verhogen? Lid TAJ constateert dat in tegenstelling tot wat landelijk gebeurt er in Amsterdam een degelijke aanpak voor volkshuisvesting is. Het college zet zich onverminderd in om de woonsituatie van allerlei doelgroepen in Amsterdam op te lossen. Specifieke zorgen zijn er over jongeren en studenten. Hoe kan hier meer op worden ingezet binnen de AAV? Wellicht is het een idee om de uitkomsten en ideeën in deze aanpak te delen met Den Haag en met andere buurtgemeenten. Wethouder PELS herkent de problematiek die door het CDA wordt geschetst voor de gezinnen. Dit is ook een reden geweest om de gezinnen en eigenlijk kinderen centraal te stellen in het doorstroomoffensief. De wethouder herkent het beeld dat er kinderen in de stad zijn die problemen ervaren in bijvoorbeeld schoolwerk door de woning waarin zij wonen. Dit is een ernstige situatie en hierop moet vol worden ingezet om deze kinderen te helpen. In de volgende periode moet heel goed worden nagedacht op wie de plannen worden gericht in de volkshuisvesting en voor wie wordt gebouwd. Ideeën vanuit de raad zijn van harte welkom. Het is heel vervelend dat woningdelen in sociale huur niet vaker mogelijk is.

Er kan geen onderscheid worden gemaakt tussen verhuurders in wat wel en niet kan worden toegestaan en de huidige stand van zaken is dat er geen uitzonderingen gemaakt kunnen worden voor de sociale huur ten opzichte van andere verhuurders. Wel wordt steeds het gesprek gevoerd met corporaties over hoe zij omgaan met woningdelen. Het is belangrijk om voldoende aandacht voor jongeren te hebben. Hierbij wordt ook gekeken hoe dit kan worden gecombineerd met het uit huis kunnen gaan van jongeren op het moment dat een sloopt/nieuwbouwproject in uitvoering gaat. Lid TAJ is blij met de opmerking over gezinnen waarin jongeren nog steeds thuis wonen terwijl zij uit huis zouden moeten en dit sluit aan bij hetgeen lid Lochtenberg naar voren bracht over gezinnen die te krap wonen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Wethouder PELS denkt dat veel meer integraal moet worden bekeken wat nodig is in een gebied en wat moet worden bijgebouwd voor mensen die er al zitten, maar op dit moment geen passende woning hebben. Lid LOCHTENBERG heeft speciaal naar mogelijkheden voor kinderen gevraagd, omdat het hun ontwikkeling raakt. Wethouder PELS licht toe dat met de AAV is geprobeerd om binnen bestaande woningen ook ongelijk te investeren. Kinderen zijn hierbij een heel belangrijk aandachtspunt. Met buurtgemeenten heeft de wethouder geregeld contact over zowel de AAV als het isolatieoffensief en zij krijgt vaak de vraag of hiervan zaken overgenomen mogen worden wat vanzelfsprekend graag wordt toegestaan. Een brief naar minister Keijzer over de staat van volkshuisvesting gaat eruit en wellicht kan de minister hier inspiratie uit halen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. 7. Raadsinformatiebrief over de voorlopige opzet escalatieladder vakantieverhuur Nr. VN2025-004119 Agendapunt 7 wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. 8. Bespreken van het doorstroomoffensief 'Passend Wonen in Amsterdam' en de bijbehorende raadsinformatiebrief Nr. VN2025-004128 Agendapunt 8 wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. Monumenten en Erfgoed 10. Bespreken van de raadsinformatiebrief met daarin de toegezegde informatie over Duurzaam Erfgoed Nr.

VN2025-004127 Agendapunt 10 wordt na de rondvraag (voor wethouder Scholtes) behandeld. Lid ASLAMI stelt dat de pilot die in 2021 in Noord is gestart een groot succes is. Ruim honderd daken zijn inmiddels voorzien van zonnepanelen. De combinatie van ruimere richtlijnen en collectieve inkoop blijkt de sleutel tot een hogere respons. Op deze manier is het mogelijk om erfgoed te beschermen in combinatie met verduurzaming en bewonersgemak. De pilot laat tegelijkertijd de grenzen van het huidige beleid zien; de vereenvoudigde vergunningsaanvraag vormt nog steeds een drempel en veel bewoners hebben nog steeds hulp nodig bij het indienen. Dit leidt tot frustratie, vertraging en hoge werklast bij loket Duurzaam Erfgoed en VTH. Wellicht is het mogelijk om te verkennen of het mogelijk is om vergunningsvrij te werken in een volgende pilot met bijvoorbeeld meldplicht als vangnet. In sommige gevallen is het vereist dat de zonnepanelen rood moeten zijn. Deze blijken schaars, duur en soms wisselend van kwaliteit. Het is de vraag of het handhaven van deze kleureis werkelijk bijdraagt aan het behoud van erfgoedwaarde aangezien deze panelen vaak niet of nauwelijks zichtbaar zijn.

Als de pilot wordt vertaald naar nieuw beleid, kan dan opnieuw worden ingezet op collectieve inkoop, omdat dit de sleutel tot succes is gebleken? Belangrijk is het leggen van de link met optoppen en met het verduurzamen van erfgoed door een buurtgerichte aanpak voor te stellen. Lid TAJ sluit zich aan bij voorgaande spreker over het collectief inkopen. GL maakt zich zorgen over het tempo. Een van de problemen is de hoeveelheid monumenten in de stad en lid Taj heeft begrepen dat rijksmonumenten vertragend werken. Is het mogelijk om

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

bij gemeentelijke monumenten een stapje extra te zetten om te laten zien dat het wel degelijk mogelijk is te verduurzamen en zonnepanelen te plaatsen? Bij de aanpak Centrum is gebleken dat er weinig geschikte daken voor zonnepanelen zijn en dat bewoners juist welwillend staan tegenover verduurzaming. Is het een idee dat met de buurtaanpak de meer vermogenden kunnen investeren in gebieden waar minder vermogen aanwezig is, maar wel platte daken zijn? In het centrum is het moeilijk om een warmtenet aan te leggen en er is netcongestie. Wethouder SCHOLTES onderschrijft het belang van tempo maken. De ambitie is om het verduurzamen van monumenten makkelijker te maken door het beter te ondersteunen vanuit het loket Duurzaam Erfgoed en er wordt duidelijk gemaakt wat al mogelijk is binnen de huidige regelgeving. Ook wordt gekeken naar versoepeling van procedures en regelingen waarvan de meest verstrekkende het afschaffen van de vergunningplicht is. Hiervoor moet het beleidskader monumenten worden aangescherpt. In het eerste kwartaal van 2026 hoopt de wethouder dit voor vaststelling aan de raad voor te leggen. Er zal binnenkort een pilot in Zuid worden gestart waarin ook monumenten worden meegenomen die niet in de pilot in Noord zaten. In de hele stad wordt meer mogelijk gemaakt door ruimere interpretaties van de huidige regels, anticiperend op de komende aanpassingen.

Inmiddels zijn diverse handreikingen gepubliceerd en op behoorlijk veel onderdelen in de stad mogen zonnepanelen inmiddels gewoon in het zicht worden geplaatst. Dit vergt wel afstemming vooraf en maatwerk. Het lastigste gedeelte is het UNESCO werelderfgoed gebied en hier zit met name de vertraging, omdat hier met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed wordt overlegd wat de mogelijkheden zijn. De wethouder zegt toe met een raadsinformatiebrief te komen met een update van alle vooruitgang die is geboekt en waar dit niet is gelukt met hierbij een planning. De pilots bieden belangrijke input voor de aanpassing van het beleidskader en de welstandsnota. Bij de pilot in Noord is gemerkt dat de rode kleur van de zonnepanelen wel erg beperkend werkt, ook omdat deze slechts beperkt beschikbaar zijn. In Zuid wordt deze eis daarom losgelaten. De ambitie is om meer vergunningvrij te maken, maar dit zal nog niet lukken in de pilot in Zuid die in juni start, omdat het beleidskader hiervoor aangepast moet worden. De wethouder benadrukt dat vergunningvrij niet regelvrij betekent. In de beleidskaders monumenten en welstand is geen ruimte voor regels om (collectieve) inkoop in te bouwen, maar het is wel mogelijk om meer generieke regelingen mee te nemen.

In de binnenstad wordt inderdaad gekeken naar optoppen en bij de uitrol van de buurtaanpak zullen duurzaamheidsaspecten meegenomen kunnen worden. Het verschil tussen rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten zit met name in de mogelijkheid om de vergunningplicht af te schaffen. De gemeente is niet bevoegd om dit zelfstandig te besluiten voor rijksmonumenten. Lid TAJ heeft het idee geopperd om bewoners in het centrum mee laten investeren elders in de stad bij de verduurzaming van erfgoed of bij platte daken om dit vervolgens terug te laten vloeien in groene energie naar het centrum. Wethouder SCHOLTES zegt dat het op dit moment al mogelijk is voor bewoners in het centrum om te investeren in zonnepanelen en zonneweiden. In juli 2024 liepen 81 collectieve zonprojecten in Amsterdam die actief worden ondersteund door de gemeente. Het vergt wel doorzettingsvermogen van de initiatiefnemers, omdat de subsidieregeling afvlakt en het minder aantrekkelijk wordt voor mensen om hierin het initiatief te nemen. Een voorbeeld is de tijdelijke zonneweide op Strandeiland waar iedereen vanaf 50 euro in kan investeren. Lid TAJ heeft meer bedoeld om dit in de buurtaanpak Centrum expliciet mee te nemen waarbij de gemeente de bewoners hierop wijst. Het is een mogelijkheid om te versnellen.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Wethouder SCHOLTES zegt dat wordt bekeken of het mogelijk is om zonnepanelen op platte daken van UNESCO werelderfgoed vergunningvrij te maken. In de buurtaanpak moet naar alle opties worden gekeken. Voor collectieve acties is een collectief nodig dat bereid is om initiatieven te nemen. Lid ASLAMI denkt dat het belangrijk is dat alle betrokkenen weten dat wordt gewerkt aan meer vergunningvrij maken. Zijn er ideeën om dit te communiceren naar bewoners? Wethouder SCHOLTES stelt dat het vergunningvrij eerst moet worden geregeld. vanuit het loket Duurzaam Erfgoed en vanuit het team wordt actief gecommuniceerd. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Woningbouw 11. Bespreken van de reactie op motie 195.23 'Panel van woningzoekenden voor het woningbouwplan' van de leden Van Renssen c.s. en motie 204.23 'Geef Amsterdamse woningzoekenden een stem en richt een Amsterdamse Woonraad op' van de leden Aslami c.s. Nr. VN2025-004122 Lid ASLAMI stelt dat Amsterdam met de oprichting van een Woonraad voor het eerst een historische stap zet voor woningzoekenden. De Woonraad zorgt voor een bredere en inclusieve inspraak waarbij de behoefte van starters, gezinnen, ouderen en andere woningzoekenden daadwerkelijk wordt meegenomen en dit draagt bij aan een betere afstemming op vraag en behoefte van bewoners.

Welke projecten worden in welke fase geselecteerd en op basis waarvan? Hoe wordt ervoor gezorgd dat de verschillende woningbouwopgaven worden gewaarborgd in deze selectie? Wordt ook rekening gehouden met de mate van woningnood en met de urgentie van de doelgroepen die worden geselecteerd? Hoe wordt geborgd dat de adviezen van een Woonraad daadwerkelijk meegenomen in de planvorming en uitvoering van de woningbouwplannen? Tot slot dankt lid Aslami iedereen die, ook achter de schermen, aan dit plan heeft gewerkt. Lid TAJ sluit zich aan bij deze laatste opmerking en een aantal door lid Aslami gestelde vragen. Wordt geleerd van bestaande participatietrajecten en democratiseringsinitiatieven die er al zijn en hoe worden lessen meegenomen naar de pilot? Een oproep is om meer tempo te maken. De reactie van het college heeft lang op zich laten wachten en het onderzoek zou wat lid Taj betreft veel sneller klaar kunnen zijn. Lid ASLAMI onderschrijft de urgentie, maar hij denkt dat zorgvuldigheid in dezen van groot belang is. Lid TAJ is dit eens met lid Aslami. Zorgvuldigheid is zeker belangrijk, maar volgens hem sluiten zorgvuldigheid en snelheid elkaar niet uit.

Het onderzoek bestaat uit het kijken naar eerdere trajecten en naar andere gemeenten en dit kan volgens hem snel gebeuren, vervolgens kunnen de eerste resultaten worden gedeeld en kan hiervan worden geleerd om vorm te geven aan de twee pilots. Lid ASLAMI wijst erop dat Amsterdam met deze pilots voorop loopt en op dit moment is er nog geen gemeente die dit al doet. Wethouder SCHOLTES verontschuldigt zich over de late reactie. Wel is inmiddels gestart met de twee pilots en loopt het onderzoek. Na de zomer komt het college met een tussenstand waarna eind 2025 het debat kan worden gevoerd over de structurele invulling

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

van hoe het proces vorm wordt gegeven. De pilots zijn bedoeld om ervan te leren. In Nederland zijn niet zoveel voorbeelden van structurele werkvormen om woningzoekenden te betrekken. Lid TAJ vraagt of in het onderzoek ook internationale en met name Europese panels worden meegenomen. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat dit niet is gedaan voor de huidige pilots. Maar het is mogelijk om hiernaar te kijken om specifieke lessen te leren. De eerste pilot in Buitenveldert is gericht op het gebiedsgerichte omgevingsprogramma van Buitenveldert. Er was grote interesse vanuit het stadsdeel en de projectgroep en de verwachting is dat het programma heel goed past bij een dergelijke pilot. De tweede pilot is gericht op Amstel 3 in Zuidoost en bevindt zich in de ontwerpfase. Er is ook gekeken naar twee alternatieve plekken, het Holterbergdistrict en de Dichtersbuurt, maar qua planning bleek dit lastig. De tweede pilot bevindt zich in een minder ver stadium dan de eerste, maar centraal hierin is dat inbreng moet worden geleverd voor zaken die relevant zijn voor woningzoekenden en toekomstige bewoners. De projecten zijn geselecteerd op basis van planning, ruimte en mogelijkheden voor inspraak van woningzoekenden. Projecten met veel maatschappelijke weerstand passen qua planning niet heel goed in de pilotfase. Het is een goed suggestie om te kijken naar andere panels gericht op andere groepen.

Lid ASLAMI heeft gevraagd hoe wordt geborgd dat de inspraak en de input is opgehaald uit de Woonraad wordt meegenomen in de uitvoering. Wethouder SCHOLTES licht toe dat bij de selectie is bekeken wat de participatieve ruimte is voor woningzoekenden om inbreng te leveren. !WOON is betrokken bij het participatieplan en heeft hier ook over geadviseerd. De woonpilot is ook opgenomen in het participatieplan. 12. Het rijk moet bijspringen om woningopgave te verwezenlijken Nr. VN2025-004129 Lid TAJ memoreert dat de overheid tijdens de wooncrisis van de jaren vijftig investeerde en bouwde en dit had effect. Anno 2025 is de woningnood schrijnender dan ooit, maar het kabinet doet nu niets. De VNG heeft zich de afgelopen tijd hard ingezet richting Den Haag om oplossingen te bieden voor problemen waaronder de wooncrisis, maar dit heeft tot niets geleid. Lid VON GERHARDT hoort een pleidooi voor meer geld uit Den Haag. Kent lid Taj het Vereveningsfonds waarin heel veel geld zat waar mee gebouwd kon worden? Lid TAJ kent dit fonds en hij neemt aan dat lid Von Gerhardt ook bekend is met het Rekenkamerrapport waarin staat dat Amsterdam extra middelen nodig heeft om aan maatschappelijke voorzieningen te voldoen.

Lid VON GERHARDT leest in dit rapport onder andere dat 40-40-20 niet haalbaar is, omdat dit het Vereveningsfonds leeg trekt, dat de (structurele) uitname van hiervan door het huidige en het vorige college van 400 miljoen euro ervoor zorgt dat er minder kan worden gebouwd, hetgeen wethouder Pels ook heeft toegegeven. Zou Amsterdam niet eerst moeten bekijken hoe het eigen verdienmodel gezond gemaakt kan worden, voordat Den Haag om geld wordt gevraagd? Lid TAJ constateert dat Amsterdam niet als enige last heeft van de wooncrisis. Het probleem is landelijk en de oplossing zal dus ook landsbreed gedragen moeten worden. Iedere keer schuift de VVD de verantwoordelijkheid weg van zichzelf en door naar het college.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Woningbouw en Volkshuisvesting Concept-raadscommissieverslag, 16 april 2025

WV

Lid VON GERHARDT wijst erop dat het juist GL is die verantwoordelijkheid afschuift. Het probleem kan gewoon in Amsterdam worden opgelost. De middelen zijn er en de raad heeft de ruimte om dit zelf op te lossen. Lid TAJ ziet een wethouder en een college die zich hard inzetten om extra woningen te realiseren met alle problemen die er spelen, zoals de schimmelproblematiek. Wat heeft de VVD hier de afgelopen jaren aan gedaan en aan woningnood? Kan de wethouder aangeven of het Rijk de zorgen van Amsterdam over woningbouw serieus neemt? Leidt de mogelijke verlaging van het gemeentefonds voor het woningbouwbeleid tot problemen in de bouw? Wat kan de raad doen om de wethouder in positie te brengen om nog harder richting Den Haag de strijd voor betaalbare woningen? Lid VON GERHARDT stelt dat de minister heeft aangegeven dat zij bereid is om steden te helpen op het moment dat zij zich houden aan de landelijke regels: 30 procent sociaal, 40 procent midden en 30 procent vrije sector. Het Rijk zal niet bijspringen om extra ambities van gemeenten waar te maken. Staat GL er voor open om aan deze voorwaarden te voldoen als hiermee geld kan worden verkregen van het Rijk? Lid TAJ meent dat de redenering van lid Von Gerhardt niet klopt. De 30 procent is al een uitdaging op zich en hij denkt dat het juist goed is om vast te houden aan de afspraken 40-40-20.

De minister wil juist wetten gericht op de middenhuur afschaffen waardoor gemeenten nog meer problemen krijgen. Lid VON GERHARDT herhaalt dat de minister niet de extra ambities van Amsterdam wil betalen en hij herhaalt daarom zijn vraag. Lid TAJ is het niet eens met de eisen vanuit het Rijk en hij vindt dat het Rijk deze zou moeten bijstellen en met geld over de brug moet komen om problemen echt op te lossen. Lid VON GERHARDT concludeert dat GL geen geld van het Rijk wil en de Amsterdamse problemen niet wil oplossen. Lid ALBERTS denkt dat er een eenvoudiger oplossing is dan geld vragen van het Rijk, namelijk het afschaffen van de ATAD, de anti-witwasbelasting en de vennootschapsbelasting, zodat corporaties veel meer financiële ruimte krijgen. Lid TAJ is dit met lid Alberts eens. Dit zou heel veel ruimte bij woningcorporaties creëren om te bouwen, namelijk 1,3 miljard euro op jaarbasis. De VNG heeft zich hier structureel voor ingezet, maar krijgt continu nul op het rekest. Een oproep aan de wethouder is wat nog meer kan worden gedaan. Lid ALBERTS denkt dat de minister door bovengenoemde maatregelen veel beter woningbouw kan versnellen dan met haar eigen plannen om de markt het zelf te laten doen. De afgelopen dertig jaar is duidelijk geworden dat dit niet lukt. Lid TAJ dankt lid Alberts voor haar steun en hij ziet vooral een minister die niets doet en geen plannen heeft.