20250327 FKD conceptverslag openbaar deel.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 27 maart 2025

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 27 maart 2025 van 9.00 – 22.27 uur in Raadzaal Donderdag 8 mei 2025 Voorzitter: R.P. Hofland Plaatsvervangend voorzitter: K.S.N. Van der Veen Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, A. Scholtes Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: P. Miedema Verslaglegging: I. van Mourik (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), A. Bouhassani (PvdA), B. Minderhoud (PvdA), E.C. IJmker (GroenLinks), J.F. van Pijpen (GroenLinks), Y.E. Bentoumya (GroenLinks), A.S. Aslami (D66), M. Lust (D66), E.D.M. Moeskops (D66), E. Schmit (D66), H.C. Burgers (VVD), W.J. Deterink (VVD), S.N. Hijlkema (VVD), A.L. Bakker (Partij voor de Dieren), J.M. Krom (Partij voor de Dieren), J.A. Veldhuyzen (De Vonk), M.M. Perdok (De Vonk), I. Garmy (Volt), C. van Berkel (JA21), K.M. Kreuger (JA21), S.Y. Khan (DENK), R.B. Havelaar (CDA), L.J.J. Lochtenberg (CDA), C.K.E. Kabamba (Lijst Kabamba) Afwezig: Overige aanwezigen: M. Belkasmi (PvdA), F.A. Namane (PvdA)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en heet de aanwezigen en toehoorders welkom. b. Mededelingen Lid MINDERHOUD (PvdA) stelt voor om een expertmeeting te organiseren over gratis buurtfeesten in de stad. Deze feesten spelen volgens hem een belangrijke rol in de verbinding binnen buurten. Hij wil dit samen met de organisatoren van deze evenementen doen en hoopt op voldoende steun binnen de commissie. Wethouder VAN BUREN stelt voor om, als onderdeel van de voorbereiding op de Voorjaarsnota, een werksessie te organiseren. Deze sessie helpt raadsleden bij het inventariseren van dekkingsopties met behulp van de digitale doorklikbare begroting. Dit is een vervolg op een eerdere sessie voor fractiemedewerkers in januari. Bij voldoende belangstelling wil ze dit in overleg met de griffie organiseren. De VOORZITTER constateert dat hier voldoende animo voor is. Wethouder MELIANI kondigt aan dat er de komende maanden werkbezoeken plaatsvinden, voornamelijk ’s nachts en op drie verschillende data: 4 april, 9 mei en 19 mei.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Tijdens deze bezoeken worden diverse clubs bezocht die de afgelopen periode ondersteuning hebben gekregen. Raadsleden kunnen zich via de voorzitter aanmelden. c. Vaststellen agenda De VOORZITER meldt dat er actualiteiten zijn ingediend over betalingsachterstanden door AFIS. Omdat dit onderwerp al bij agendapunt 7 staat, stelt hij voor om de actualiteit hiermee samen te behandelen. Er zijn geen bezwaren. Daarnaast stelt hij voor om de rondvraag voorafgaand aan de actualiteit te houden, zodat verantwoordelijke wethouders en woordvoerders niet onnodig hoeven te wachten. Ook hier is geen bezwaar tegen. Verder wordt agendapunt 12, over de lobby rond nationale uitzonderingen op het Europees verbod op biometrische surveillance, doorgeschoven naar de volgende vergadering. Ook agendapunt 5, over de proactieve rol bij de veiligheid van GVB-reizigers en medewerkers, wordt verplaatst naar de volgende vergadering. Er zijn geen bezwaren. Lid IJMKER (GroenLinks) merkt op dat ICT en de digitale stad opnieuw als laatste staat, terwijl de discussie over digitale autonomie al sinds december uitgesteld wordt. Gezien de ontwikkelingen had ze bijna een actualiteit ingediend. Mocht de bespreking vanavond niet doorgaan, verzoekt ze dit onderwerp de volgende keer als eerste te behandelen. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie FKD d.d.

27 februari 2025 Het verslag wordt met twee wijzigingen van lid Bobeldijk vastgesteld. e. Termijnagenda's en bestuurlijke langetermijnagenda's (BLTA), per portefeuille Er zijn geen opmerkingen over dit agendapunt. f. TKN-lijst De VOORZITTER meldt dat enkele verzoeken zijn ingediend om stukken van de ter kennisnamelijst te agenderen voor de vergadering op 8 mei. Dit betreft: TKN 2: De raadsinformatiebrief over Microsoft Copilot, op verzoek van lid Aslami (D66). TKN 3: De terugkoppeling van aandeelhoudersvergaderingen van gemeentelijke deelnemingen, tweede deel 2024), op verzoek van leden Lochtenberg (CDA) en Bobeldijk (SP). TKN 11: De raadsinformatiebrief over de afwegingen rondom in- en uitbesteding in relatie tot beveiliging, op verzoek van lid Bobeldijk (SP). Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt om TKN 9 voorlopig te agenderen voor de volgende vergadering. Ze wil eventueel nog ideeën inbrengen, maar dit hangt af van de bijeenkomsten op 2 en 9 april. Voor nu verzoekt ze om het stuk op de agenda te zetten. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel. Vanaf dit moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER deelt mee dat zich vijf insprekers hebben aangemeld. Jhor van der Horst spreekt in namens wooncoöperatie Broedplaats SUP. Inspreker Van der HORST benadrukt het gebrek aan woonruimte voor kunstenaars en de problemen rondom de voormalige broedplaats aan het Surinameplein, die afgelopen september werd ontruimd. Ondanks twee jaar inzet voor een permanente oplossing en een haalbaarheidsstudie met subsidie van de gemeente, heeft vastgoedeigenaar Vesteda de gesprekken stopgezet. Vesteda kiest voor vijf jaar tijdelijke invulling zonder bewoning, terwijl veel voormalige bewoners nu in onzekere woonsituaties verkeren. Dit probleem is structureel, zoals ook blijkt uit de ontruiming van Broedplaats LELY in oktober. Broedplaats SUP wil betaalbare huurwoningen creëren voor kunstenaars met onregelmatige inkomens, geïnspireerd door initiatieven zoals het Bajesdorp. Hoewel beleid en subsidies ruimte bieden voor collectief eigendom en permanente broedplaatsen, blijft vastgoedbeleggers overtuigen een uitdaging. De inspreker vraagt de commissie om brede steun en toenadering tussen alle partijen om kunstenaarswoningen daadwerkelijk te realiseren.

Lid MOESKOPS (D66) vraagt om opheldering over de reden die Vesteda aangeeft voor het niet verkopen van de broedplaats en de keuze voor tijdelijke invulling. De INSPREKER geeft aan dat ze zelf ook om uitleg hebben gevraagd, maar nog geen antwoord hebben ontvangen. Eerder gaf Vesteda als reden een complexe hypotheekstructuur, ondanks dat het bod hoog genoeg was. Om aan hun zorgen tegemoet te komen, heeft de wooncoöperatie de financiering aangepast door over te stappen naar de Rabobank. Ondanks deze inspanningen heeft Vesteda de gesprekken alsnog stopgezet, zonder verdere toelichting. Wim Beelen spreekt in namens Larendael. Inspreker BEELEN stelt dat de gemeente Amsterdam zich al decennia gedraagt als eigenaar van het ADM-terrein, terwijl dit niet het geval is. Hij wijst op contracten die de gemeente heeft afgesloten met krakers, duwbakken en andere partijen, zonder daadwerkelijk eigendom te hebben. Volgens hem heeft hij het terrein vier keer aan de gemeente aangeboden, maar is de deal telkens ontbonden. Hij beschuldigt de gemeente van het structureel tegenhouden van zijn plannen via rechtszaken en noemt als voorbeeld de havenmeester, die volgens hem vergunningen heeft verstrekt in strijd met het bestemmingsplan. De inspreker betoogt dat de gemeente onwaarheden verspreidt en verwijst naar eerdere verkoopprocessen waarin volgens hem bewust werd tegengewerkt.

Hij stelt 77 varianten te hebben voorgesteld om een leefbaar project te realiseren en benadrukt dat hij geen bestemmingsplanwijziging heeft aangevraagd, maar slechts wil kunnen uitvoeren wat is afgesproken. Volgens hem worden gemeentemedewerkers onder druk gezet om onjuiste informatie te verstrekken en worden burgers benadeeld. Hij roept de raad op om in te grijpen en biedt aan zijn dossier in te zien. De inspreker waarschuwt voor verdere financiële en bestuurlijke problemen binnen de gemeente en benadrukt dat hij al eerder correct voorspelde wat er mis zou gaan.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Lid HAVELAAR (CDA) vraagt de inspreker om meer uitleg over zijn opmerking dat de gemeente vier keer de mogelijkheid had om het ADM-terrein te kopen, maar dit steeds niet heeft gedaan. De INSPREKER legt uit dat hij het ADM-terrein in 2021 heeft aangekocht en het vervolgens vier keer aan de gemeente heeft aangeboden, maar elke keer werd de aankoop afgewezen. Direct na de aankoop bood hij het terrein aan voor hetzelfde bedrag als wat hij ervoor had betaald, met de voorwaarde dat de gemeente niet binnen een jaar zou afnemen. De gemeente gaf echter aan dat dit niet opportuun was. Een tweede keer werd het terrein aangeboden aan de haven, maar de deal werd binnen een week door de gemeente ontbonden. In een derde poging bood de inspreker het terrein gratis aan de gemeente, onder de voorwaarde dat hij het 100 jaar zou kunnen gebruiken voor een campus voor de maakindustrie. De gemeente wees ook dit voorstel af. Uiteindelijk werd een koopovereenkomst gesloten, maar de gemeente trok zich later terug en ontbond de koop. De inspreker beschuldigt de gemeente van fraude en zegt dat hij meerdere gesprekken heeft gevoerd met de wethouder en burgemeester om tot een oplossing te komen.

Hij benadrukt dat de gemeente onjuiste informatie verstrekt aan de gemeenteraad en dat hij verschillende voorstellen heeft gedaan om de situatie op te lossen, waaronder een voorstel waarbij de helft van de winst naar de gemeente zou gaan. Dit werd echter opnieuw afgewezen. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt de inspreker wat zijn uiteindelijke doel is. Hij merkt op dat de inspreker enerzijds zegt dat hij zijn eigen terrein wil ontwikkelen en niet meer wil verkopen, maar tegelijkertijd blijkt uit zijn communicatie dat er ook een behoefte aan contact is. De INSPREKER legt uit dat, hoewel hij volgens sommigen een rijke man is, zijn ware motivatie voortkomt uit zijn ervaringen met de gemeente Amsterdam en de manier waarop projecten als het AEB-dossier, het ALC-dossier en het ADM-terrein zijn behandeld. Hij voelt zich verantwoordelijk voor het aan de kaak stellen van de structurele problemen en wanbeheer binnen de gemeente. De inspreker benadrukt dat zijn doel niet is om financieel gewin te behalen, maar om de waarheid te onthullen en de fouten van de gemeente bloot te leggen. Hij zegt dat hij blijft doorgaan tot alles in het licht staat en roept de gemeenteraad op om hun verantwoordelijkheid te nemen en op te komen voor de burgers.

Lid KHAN (DENK) vraagt de inspreker of hij, hoewel hij zegt dit te doen voor de burger, ook heeft nagedacht over de financiële opbrengsten die hij zou overhouden van het hele project. De INSPREKER geeft aan dat hij in september een aanbod heeft gedaan aan wethouder Van Buren, waarin hij voorstelde om het terrein zonder enige steun van de gemeente te ontwikkelen. Hij stelde voor om de gemeente de helft van de 800 miljoen euro winst te geven, zolang hij het terrein mocht ontwikkelen volgens de afgesproken voorwaarden. Dit aanbod werd echter afgewezen met de reden dat het niet opportuun was. De inspreker uit daarnaast zijn zorg over het verdwijnen van buurthuizen in nieuwe wijken, wat hij als polariserend beschouwt, en hoopt dat de gemeenteraad hier iets aan zal doen. Valentijn Sessink spreekt in namens Open Office Automatisering. Inspreker SESSINK uit zijn zorgen over het rapport, Streven naar digitale autonomie in Amsterdam. Hij stelt dat het rapport juist de afhankelijkheid van Microsoft vergroot in plaats van deze te verminderen. Hij wijst op de overstap van 150 applicaties naar Microsoft, wat Amsterdam verder afhankelijk maakt van dit bedrijf, zonder de raad volledig te informeren over de gevolgen van deze migratie. Daarnaast bekritiseert hij de afwezigheid van een echte exit strategie.

Volgens de inspreker is een echte exit strategie een vooraf getest stappenplan, maar de stad heeft dit niet voor de overstap naar Microsoft. Ook de aanbesteding voor IT-diensten, die uitsluitend kennis van Microsoft vereist, maakt het moeilijk om digitale autonomie te bereiken.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

De inspreker roept de commissie op om de koers te heroverwegen en de digitale afhankelijkheid van Microsoft te verminderen, in plaats van te versterken, om echt digitaal onafhankelijk te blijven. Lid KROM (Partij voor de Dieren) vraagt waarom het zo belangrijk is voor de gemeente Amsterdam om digitaal onafhankelijker te worden. Daarnaast vraagt ze om advies over de lopende aanbesteding. De INSPREKER legt uit dat het belangrijk is om digitaal onafhankelijk te worden om te voorkomen dat de gemeente afhankelijk blijft van externe partijen, zoals Microsoft, en om risico's te vermijden die kunnen ontstaan bij buitenlandse leveranciers. Het advies is om de huidige aanbesteding stop te zetten en in plaats daarvan een aanbesteding te starten die gericht is op digitale onafhankelijkheid, met focus op algemene cloud kennis en niet enkel op één product. Lid GARMY (Volt) vraagt de inspreker naar een realistisch tijdspad voor de exit strategie van de gemeente Amsterdam. De INSPREKER legt uit dat de exit strategie draait om het overzetten van 150 applicaties van KPN naar een andere leverancier wanneer het contract afloopt. In plaats van alles naar één leverancier, zoals Microsoft, te verplaatsen, zou de gemeente per applicatie moeten kijken welke systemen het beste passen.

Dit zou een flexibeler en onafhankelijker digitale toekomst mogelijk maken, waarbij de gemeente in de toekomst vrij kan kiezen uit verschillende cloud leveranciers. Het doel is om binnen een paar jaar een solide, op algemene systemen gebaseerde strategie te ontwikkelen. Lid IJMKER (GroenLinks) vraagt naar mogelijke alternatieven voor de huidige situatie. De INSPREKER wijst erop dat er in Nederland ongeveer 100 leden zijn van de Nederlandse belangenvereniging voor cloud leveranciers, en dat er daarnaast voldoende alternatieve leveranciers zijn voor de overzetting van de 150 applicaties. Hij stelt voor om de blik te verbreden en andere opties te overwegen, in plaats van vast te houden aan Microsoft. Sander van der Waal spreekt in namens Waag Futurelab. Inspreker VAN DER WAAL benadrukt de belangrijke rol die Amsterdam speelt in verantwoorde digitalisering en digitale autonomie. Hij wijst op de groeiende urgentie van dit thema, zowel nationaal als internationaal, en het groeiende maatschappelijk bewustzijn. Ondanks de goede intenties van de wethouder, stelt hij dat de ambitie niet voldoende wordt vertaald naar concrete actie. De inspreker pleit voor een duidelijk actieplan voor digitale onafhankelijkheid, met een hoger ambitieniveau, en roept de gemeente op om samen met maatschappelijke organisaties zoals Waag aan de slag te gaan om deze ambitie daadwerkelijk te realiseren.

Lid GARMY (Volt) vraagt de inspreker naar de belangrijkste acties die in een actieplan voor digitale onafhankelijkheid zouden moeten staan. De INSPREKER noemt drie belangrijke acties voor een actieplan voor digitale onafhankelijkheid. Ten eerste moet de migratie naar Microsoft worden stopgezet om afhankelijkheid van het bedrijf te verminderen. Ten tweede moet er actie worden ondernomen om over te stappen naar alternatieve sociale mediaplatforms en dit moet niet alleen onderzocht maar daadwerkelijk uitgevoerd worden. Ten derde moet er een bredere samenwerking komen tussen de overheid, de private sector en de samenleving om digitale autonomie te realiseren waarbij de kennis en expertise van de maatschappij benut wordt. Lid ASRUF (PvdA) vroeg de inspreker naar een realistisch tijdspad voor het realiseren van digitale onafhankelijkheid.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

De INSPREKER stelt dat het realiseren van digitale onafhankelijkheid niet snel zal gebeuren. Hij noemt 2030 als een haalbaar doel voor de eerste stappen, maar verwacht dat het volledig bereiken van digitale onafhankelijkheid zo'n tien jaar zal duren. Lid IJMKER (GroenLinks) vraagt naar de bredere context van sociale media, in aanvulling op de discussie over Microsoft en cloud, en is benieuwd naar de ideeën die de inspreker heeft over dit onderwerp. De INSPREKER wijst op de grote afhankelijkheid van Amerikaanse sociale mediaplatforms, zoals TikTok, die invloed hebben op het publieke debat en zelfs verkiezingsuitslagen, zoals recent in Duitsland. Hij benadrukt dat de gemeente Amsterdam actief moet investeren in alternatieve sociale media die de controle over algoritmes en nieuwsorganisatie waarborgen. Hij roept de raad en wethouder op om niet alleen te onderzoeken, maar ook daadwerkelijk te investeren en voorop te lopen in deze transitie, zodat Amsterdam zelf invloed kan uitoefenen op de manier waarop sociale media functioneren. Sophie Bloemen spreekt in namens Commons Network, MeentCoop Inspreker BLOEMEN spreekt haar waardering uit voor het streven naar digitale autonomie. Ze benadrukt de hoge urgentie van het onderwerp, aangezien Europa zich richt op digitale soevereiniteit en technologieën Europees moeten worden ontwikkeld.

Ze wijst erop dat Amsterdam als voorloper wordt gezien in deze beweging, wat druk legt om concrete stappen te zetten. Ze roept de raad op om niet enkel te blijven praten, maar daadwerkelijk een stappenplan te ontwikkelen en actie te ondernemen. Verder stelt ze dat de focus niet alleen op gebruiksvriendelijkheid en efficiëntie moet liggen, maar ook op veiligheid en zelfbeschikking, vooral gezien de kwetsbaarheid van de huidige situatie. Tot slot wijst ze erop dat de afhankelijkheid van grote techbedrijven niet alleen de gemeente maar ook de stad en de lokale economie raakt en pleit voor verantwoorde alternatieven binnen de stad, zoals in andere landen al gebeurt. Lid IJMKER (GroenLinks) vraagt wat volgens de inspreker de belangrijkste elementen zijn die in een actieplan digitale autonomie moeten staan, mocht deze er komen. De INSPREKER benoemt drie belangrijke elementen die in een actieplan voor digitale autonomie opgenomen zouden moeten worden. Ten eerste moet de migratie naar Microsoft worden stopgezet, met als doel de afhankelijkheid van Microsoft af te bouwen en alternatieven te zoeken. Ten tweede is het essentieel om strategisch na te denken over de afbouw van afhankelijkheid binnen de stad. Dit kan bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat lokale startups niet worden overgenomen door grote buitenlandse bedrijven, zoals de ondernemingen van Elon Musk.

Ten derde moet de overheid de verantwoordelijkheid nemen om de juiste kennis en vaardigheden binnen de publieke sector te ontwikkelen. Daarnaast is het belangrijk om het bewustzijn van de stad te vergroten, zodat inwoners begrijpen wat digitale autonomie inhoudt en hoe dit hen raakt. d. Rondvraag Lid KHAN (DENK) vraagt de wethouder of er al gesprekken zijn gevoerd met de ambtenaren die een petitie hebben ondertekend. De petitie uit zorgen over de censuur en sancties die ambtenaren zouden ondervinden vanwege hun kritiek op de politieke steun van Nederland aan Israël. Hij vraagt ook of ambtenaren ontmoedigd worden om zich uit te spreken over dit onderwerp en of ze gedisciplineerd worden voor hun standpunten. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het conflict veel losmaakt, ook binnen de organisatie, maar dat dit juist goed is omdat ze maatschappelijk betrokken ambtenaren willen. Er wordt ruimte geboden voor de emoties rondom het conflict, en het gesprek en de verbinding tussen collega's zijn essentieel. Sinds de onrust zijn er gesprekken georganiseerd onder leiding

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

van gespecialiseerde gespreksleiders. Ambtenaren kunnen vrij een petitie ondertekenen, en er worden geen grenzen gesteld aan hun uitingen, die per geval worden beoordeeld. Acties die de geloofwaardigheid van het ambt kunnen schaden, worden ook per situatie bekeken, maar er zijn geen sancties opgelegd aan ambtenaren die de petitie hebben ondertekend. Er zijn wel gesprekken gevoerd. Lid KHAN (DENK) vraagt naar de inhoud van de gesprekken die zijn gevoerd met de ambtenaren. Hij is benieuwd of deze gesprekken gingen over de zorgen die in de petitie zijn geuit, of dat het gesprekken waren waarin werd gesproken over waarom ambtenaren zich op social media of andere platformen uiten. Wethouder VAN BUREN legt uit dat er gesprekken zijn gevoerd over de zorgen die in de maatschappij spelen, evenals gesprekken die specifiek over de petitie gingen, inclusief de redenen achter het ondertekenen ervan. Ze benadrukt dat het om gesprekken gaat en dat er geen sancties zijn opgelegd. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt de wethouder of zij bekend is met een artikel in NRC over het aanpassen van een kritisch rapport over de milieueffecten van Schiphol, onder druk van de luchthaven en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Ze vraagt hoe het staat met de integriteit van Schiphol en of dit onderwerp ook besproken wordt met aandeelhouders van de luchthaven.

Wethouder VAN BUREN bevestigt bekend te zijn met de situatie en het artikel in NRC. Ze benadrukt dat het belangrijk is om zorgvuldig de antwoorden te bekijken op de Kamervragen die zijn gesteld naar aanleiding van het artikel. Ze heeft contact met Schiphol over de mogelijke beïnvloeding van de commissie en zal de raad informeren zodra er meer duidelijkheid is over de situatie. Lid SCHMIT (D66) vraagt de wethouder of zij bereid is om met Vesteda in gesprek te gaan over de mogelijkheid van het creëren van een broedplaats, zoals voorgesteld door een inspreker. Wethouder VAN BUREN zegt dit toe. Lid LOCHTENBERG (CDA) geeft aan dat de visie van de ambtenaren van het app-team voor een gebruiksvriendelijke app voor gemeentelijke dienstverlening prachtig is, maar dat het team van slechts acht mensen veel te klein is. Hij pleit voor een verdrievoudiging van het team en meer verantwoordelijkheid voor het team. Daarnaast vraagt hij de wethouder om de product roadmap te delen met de raad en haar plan om de ontwikkeling te versnellen. Wethouder VAN BUREN geeft aan enthousiast te zijn over de Amsterdam-app en dat ze veelvuldig gebruikt wordt. Hoewel er geen lange termijnvisie voor de doorontwikkeling bestaat, kan de wethouder wel de roadmap delen.

De focus ligt op het doorontwikkelen van functionaliteiten die de Amsterdammer ten goede komen, zoals locatie gebonden diensten, terugkerende taken en het verbeteren van gebruiksgemak. Concrete plannen voor het tweede kwartaal van 2025 omvatten functies zoals het starten en stoppen van parkeertransacties, koppeling met meldingen via Mijn Amsterdam en de integratie van DigiD voor veilige inlog. Verder wordt er gewerkt aan verbeteringen voor afvalbeheer en notificaties via de stadspas, evenals een onderzoek naar klantenbehoeften. De VOORZITTER sluit het agendapunt en schorst de vergadering voor vijf minuten. c. Actualiteiten

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

De VOORZITTER heropent de vergadering en gaat verder met de ingediende actualiteit over betalingsachterstanden bij AFIS. De commissie heeft besloten om deze actualiteit te behandelen, samen met agendapunt 7, dat gaat over de stand van zaken rondom facturatie inkoop. Eerste termijn Lid VAN BERKEL (JA21) uit zijn zorgen over de voortgang van het proces rondom betalingsachterstanden en noemt de situatie vergelijkbaar met een treinongeluk in slow motion, met veel nadruk op het slow, maar weinig motion. Hij erkent dat het goed is dat ondernemers snel hun geld ontvangen, bijvoorbeeld door voorschotten op facturen tot 2500 euro, maar ziet dit als een tijdelijke oplossing die het onderliggende probleem niet aanpakt. Hij stelt vragen over hoe de hoogte van de voorschotten wordt bepaald, of het een percentage of een vast bedrag betreft, en benadrukt dat deze voorschotten ervoor zorgen dat de werkelijke afhandeling van de facturen niet wordt verbeterd, maar alleen de papieren werkelijkheid verandert. Verder uit hij zijn ongenoegen over het feit dat er geen concrete einddatum meer in zicht is voor het wegwerken van de achterstand, ondanks eerdere beloften dat het in april opgelost zou zijn. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt of lid Van Berkel echt vindt dat het feit dat ondernemers hun geld krijgen, wat zij rechtmatig verdienen, slechts papieren vooruitgang is.

Lid VAN BERKEL (JA21) antwoordt dat hoewel ondernemers inderdaad hun geld ontvangen, dit slechts een voorschot is en de factuur zelf nog niet is afgehandeld. Volgens hem is dit het verschuiven van het probleem. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) reageert door te vragen of lid Van Berkel nu een politiek spelletje speelt, aangezien hij zelf de vraag over het voorschot heeft gesteld en daar nu een invulling aan geeft. Lid VAN BERKEL (JA21) erkent dat hij ervan uitgaat dat het voorschot niet de volledige factuur zal dekken. Hij benadrukt dat de facturen uiteindelijk nog steeds in het systeem van AFIS afgehandeld moeten worden, waardoor het probleem simpelweg wordt verschoven naar een soort wachtpost, in plaats van daadwerkelijk opgelost. LID ASRUF (PvdA) benadrukt dat er wel degelijk iets wordt opgelost, namelijk het betalen van facturen. Volgens hem is dit een belangrijke stap, omdat ondernemers hun geld nodig hebben, en met deze innovatieve oplossingen wordt ervoor gezorgd dat betalingen nu daadwerkelijk plaatsvinden. Lid VAN BERKEL (JA21) geeft aan dat facturen niet echt worden afgehandeld, maar slechts doorgeschoven door middel van voorschotbetalingen. Hij bekritiseert de wethouder voor het beschouwen van deze betalingen als een oplossing en vraagt zich af hoelang het nog zal duren voordat dit probleem daadwerkelijk wordt opgelost.

Lid Van Berkel wijst ook op de stijgende kosten door de inzet van extra personeel, en vraagt waar dit geld vandaan komt, en waar het anders niet aan wordt uitgegeven. Hij beschouwt het dossier als een opeenstapeling van fouten, waarbij duizenden ondernemers nog steeds op hun betalingen wachten. LID SCHMIT (D66) vraagt zich af of lid Van Berkel vindt dat de tweeënhalf miljoen euro niet besteed zou moeten worden om ondernemers te helpen, zodat ze weer over cashflow beschikken. Lid VAN BERKEL (JA21) stelt dat het geld dat nu wordt uitgegeven, nodig is om de problemen met het systeem op te lossen, maar hij vindt dat er geen duidelijk uitzicht is op een oplossing. Hij noemt het een puinhoop en wijst erop dat er geen datum meer is genoemd voor de oplossing, terwijl die eerder wel genoemd werd. Hij vindt dat er een duidelijke deadline moet zijn voor wanneer de facturen zijn afgehandeld en ondernemers hun geld ontvangen. Hij noemt de

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

situatie dweilen met de kraan open en benadrukt dat zijn partij vanaf het begin voor de ondernemers is opgekomen, die al maanden wachten op betalingen. Hij is van mening dat de wethouder de situatie niet onder controle heeft en stelt dat het beleid omgedraaid moet worden. LID BURGERS (VVD) uit zorgen over de voortgang van het oplossen van de betalingsachterstanden. Hij wijst op de brief van de wethouder van 18 maart 2025, waarin een zorgelijk beeld wordt geschetst, maar de verwachte versnelling van de factuurverwerking uitblijft. Hij vraagt wat de ontbrekende versnelling betekent voor de scenario’s die de wethouder heeft geschetst en of het slechtste scenario nog haalbaar is. Daarnaast maakt hij zich zorgen over de oplopende kosten van het oplossen van de factuurproblemen, nu deze zijn gestegen naar tweeënhalf miljoen euro, en vraagt of er ook extra kosten zijn, zoals rente, incassokosten, juridische kosten en schadevergoedingen. Hij benadrukt dat de prioriteit moet liggen bij het oplossen van de problemen voor de ondernemers en vindt het belangrijk dat er wordt geëvalueerd waarom er te weinig is gedaan met de lessen die geleerd hadden kunnen worden. Hij dringt aan op een daadwerkelijke versnelling van de betalingen en hoopt dat de wethouder kan aantonen dat er vooruitgang wordt geboekt.

Lid ASRUF (PvdA) vraagt de VVD of zij de afgelopen twee weken gesprekken heeft gevoerd met organisaties in de stad, zoals MKB of ORAM. Hij is benieuwd naar het beeld dat daaruit is voortgekomen. Lid BURGERS (VVD) geeft aan dat hij eerder prima gesprekken heeft gevoerd met MKB. Lid ASRUF (PvdA) stelt dat de wethouder zich inspant om de problemen snel op te lossen, onder andere door met ondernemingsverenigingen in gesprek te gaan. Hij merkt op dat de VVD samen met JA21 lijkt te focussen op beeldvorming, in plaats van daadwerkelijk bij te dragen aan het oplossen van de problemen. Lid BURGERS (VVD) uit zijn bezorgdheid over de situatie, waarbij de wethouder in twee brieven binnen een week aangeeft dat er geen versnelling is, dat er extra kosten van 2,5 miljoen euro worden gemaakt en dat 60 extra fte's nodig zijn om de betalingsachterstand op te lossen. Hij maakt zich zorgen over het gebrek aan vooruitgang. Lid SCHMIT (D66) vraagt of lid Burgers niet bereid is om de 2,5 miljoen euro te investeren, zodat ondernemers weer geld in de kassa krijgen. Lid BURGERS (VVD) benadrukt dat de betalingsachterstand leidt tot schrijnende situaties bij ondernemers en dat het belangrijk is dat de gemeente er alles aan doet om de achterstand zo snel mogelijk in te lopen.

Lid KROM (Partij voor de Dieren) uit bezorgdheid over de oplopende kosten, die nu al op 2,8 miljoen euro liggen, bovenop de eerdere 10 miljoen euro. Ze vraagt de wethouder om een kostenraming te geven voordat de raad volgende week bijeenkomt, zodat duidelijk is hoeveel extra geld nodig is. Ze wil ook weten waar de middelen vandaan komen. Verder vraagt ze om uitleg over de extra fte’s die ingezet worden en waarom zoveel mensen nodig zijn om de situatie op te lossen. Tot slot is ze benieuwd naar de scenario’s die de wethouder heeft geschetst, aangezien er geen deadlines in de brief stonden. Lid HAVELAAR (CDA) stelt vijf vragen aan de wethouder. Ten eerste wil hij weten wanneer de problemen volledig opgelost zijn, aangezien een vage belofte niet genoeg is. Ten tweede vraagt hij naar een realistische prognose van de kosten voor het verwerken van facturen, aangezien de 2,8 miljoen euro nu al als niet realistisch wordt beschouwd. Hij wil ook weten hoe de kosten uit de begroting voor bedrijfsvoering worden gedekt en vraagt om een raadsvoordracht voor een dekkingsvoorstel. Ten vierde vraagt hij hoeveel mensen er nu werken aan de oplossing en wat het verloop van het personeel is. Hij wil weten of er een goed ingewerkte vaste ploeg is.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Tot slot vraagt hij of alle problemen nu in zicht zijn, specifiek of er geen problemen zijn met het toekennen van nieuwe opdrachten als gevolg van de problemen bij AFIS. Lid KHAN (DENK) uit zijn zorgen over de aanhoudende factuurchaos en de lange wachttijden voor ondernemers, waarbij 12.000 achterstallige facturen nog niet zijn verwerkt. Hij benadrukt dat dit voor ondernemers en ZZP’ers kan betekenen dat zij moeten kiezen tussen het betalen van de huur of eten. Hij vraagt zich af welk scenario realistisch is en of de geplande datum van 7 april haalbaar is. Verder stelt hij dat de inzet van extra fte's doelmatig moet gebeuren, aangezien het gemeenschapsgeld betreft, en vraagt wat het rendement van deze inzet is in termen van weggewerkte facturen. Tot slot vraagt hij hoe de wethouder omgaat met de burgers die tussen wal en schip vallen, nu de focus vooral op ondernemers ligt. Lid GARMY (Volt) uit zijn bezorgdheid over de oplopende kosten en het uitblijven van versnelling in het proces van het betalen van openstaande facturen. Hij vraagt zich af waarom de kosten zo hoog zijn en of de eerder geschetste scenario's nog haalbaar zijn, met name de deadline van 19 mei. Hij pleit voor transparantie en vraagt of het niet verstandiger is om het huidige scenario los te laten.

Verder stelt hij vragen over de technische problemen bij het opstellen van de Voorjaarsnota, het hoge aantal oude inkooporders en de kosten van het herstelproces, inclusief de inhuur van extra personeel en de gesprekken met externe partners. Hij vraagt of de kostenraming van 2,8 miljoen euro een maximum is en wat de gevolgen zijn voor andere onderdelen van de bedrijfsvoering. Tot slot gaat hij in op de evaluatie van het proces en vraagt of een snelle evaluatie voldoende diepgang kan bieden, en wie deze evaluatie gaat uitvoeren. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) is positief over het feit dat de betalingsachterstand wordt ingelopen en waardeert de onorthodoxe maatregel van grootschalige bevoorschotting, die ondernemers helpt. Ze maakt zich echter zorgen over de kosten van de operatie, die inmiddels zijn opgelopen tot 2,5 miljoen euro, en vraagt zich af of er wordt gestuurd op de kosten en of ze als sturingsinstrument worden meegenomen in de scenario's. Ze wil ook weten hoe de kostenoverschrijding wordt opgevangen binnen de begroting bedrijfsvoering, zonder andere delen van de organisatie in problemen te brengen. Tot slot benadrukt ze dat de rekening voor systeemfouten en implementatiefouten bij externe partijen moet worden gelegd, en stelt voor dit vast te leggen in een motie om misverstanden te voorkomen.

Lid HAVELAAR (CDA) benadrukt dat de raad uiteindelijk moet beslissen of de kosten voor de bedrijfsvoering ten koste mogen gaan van andere zaken. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) wijst erop dat het bestuur de verantwoordelijkheid heeft om hierop te sturen. Ze benadrukt dat het de taak van de raad is om de wethouder hierover te bevragen en eventueel te oordelen, vooral in haar controlerende rol. Lid HAVELAAR (CDA) stelt dat hoewel lid Van Pijpen wel aangeeft dat bepaalde zaken niet acceptabel zijn, zij dit als raad niet uitspreekt en daardoor het college een blanco cheque geeft. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) stelt duidelijk dat ze geen blanco cheque geeft. Ze vraagt de wethouder wat zij gaat doen en benadrukt dat het de taak van de wethouder is om de uitvoering van de begroting goed te regelen. Ze bestrijdt het idee van lid Havelaar om dit in een voordracht en daadwerkelijk budgetbesluit neer te leggen op dit moment. Lid HAVELAAR (CDA) stelt dat lid Van Pijpen wel zegt dat bepaalde dingen niet acceptabel zijn, maar vraagt hoe zij dit gaat monitoren als het niet vooraf wordt vastgelegd. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) geeft aan dat ze de reactie van de wethouder afwacht op haar vragen. Ze benadrukt dat de raad verschillende instrumenten heeft om, indien nodig, op de situatie bij te sturen en verdere controle uit te oefenen.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt of lid Van Pijpen het met hem eens is dat de facturen waarop een voorschot is betaald nog niet zijn afgehandeld en nog steeds onderdeel zijn van de werkvoorraad. Hij legt uit dat, zolang de facturen niet zijn verwerkt, er een opeenhoping van nieuwe facturen zal ontstaan die ook behandeld moeten worden, wat niet leidt tot een daadwerkelijke daling van de werkvoorraad. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) geeft aan blij te zijn dat ondernemers geholpen worden, wat volgens haar de belangrijkste taak is die aan de wethouder is meegegeven. Ze erkent dat er nog enkele zaken in het systeem moeten worden afgehandeld, maar benadrukt dat er een daling is in het aantal betalingen dat nog aan ondernemers moet worden gedaan, wat volgens haar goed nieuws is en het probleem helpt oplossen. Ze maakt zich zorgen over de systematische problemen die zijn gesignaleerd, zoals modules die niet goed werken, waaronder de Voorjaarsnota. Ze vraagt zich af hoe de risico’s daarop worden beheerd en of het crisisteam hier ook bij betrokken is. Verder uit ze bezorgdheid over de externe partijen en de rol die zij spelen in deze kwesties. Ook bespreekt ze het voorstel voor de evaluatie en geeft aan dat de systeemfouten, die volgens haar cruciaal zijn, niet worden meegenomen in de evaluatie.

Ze benadrukt dat de technische tekortkomingen en de rol van externe partijen, zoals leveranciers en implementatiepartners, ook onderzocht moeten worden, vooral in relatie tot de aansprakelijkheid. Lid SCHMIT (D66) vergelijkt de situatie met een brand die snel geblust moet worden en benadrukt dat de grootste zorg bij hem ligt bij de ondernemers, die momenteel worstelen door een gebrek aan cashflow. Hij noemt een specifiek voorbeeld van een restaurant in de binnenstad dat 30.000 euro mist om door te kunnen gaan met de bedrijfsvoering. Zijn prioriteit ligt bij het zorgen voor snelle betalingen aan ondernemers, waarbij daadkracht van de wethouder noodzakelijk is. Lid BURGERS (VVD) wijst erop dat lid Schmit 19 mei als een cruciale datum heeft aangegeven, en dat het onacceptabel zou zijn als die datum niet gehaald wordt. Hij merkt op dat de versnelling in het proces uitblijft en vraagt hoe hij hiertegen aankijkt. Lid SCHMIT (D66) vergelijkt de situatie met een brand, waarbij het belangrijk is om snel in actie te komen en niet te vergaderen over wanneer de brand geblust zal zijn. Hij benadrukt dat de focus ligt op het snel betalen van de 12.000 facturen en het ondersteunen van de ondernemers, aangezien dit zijn belangrijkste prioriteit is.

Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt lid Schmit of hij denkt dat er nog meer miljoenen nodig zullen zijn om de situatie op te lossen en of hij gelooft dat de wethouder uiteindelijk in staat zal zijn om het probleem effectief aan te pakken en de brand te blussen Lid SCHMIT (D66) benadrukt dat er maximale inzet nodig is om ondernemers te helpen en de achterstallige facturen zo snel mogelijk te betalen. Hij uit vertrouwen in de wethouder, die volgens hem alles doet om de situatie te verhelpen. Er wordt 2,5 miljoen geïnvesteerd en 65 extra mensen ingezet, en lid Schmit gelooft dat de wethouder deze taak zal volbrengen. Lid KROM (Partij voor de Dieren) uit kritiek op het ontbreken van een kritische blik. Ze benadrukt dat de brand al een tijdje woedt en vraagt wanneer de kosten en de deadline voor het oplossen van de problemen acceptabel zijn. Ze vindt het te gemakkelijk om alleen te focussen op het oplossen van de situatie zonder te kijken naar de kosten en de termijn waarop de problemen moeten worden afgerond. Lid SCHMIT (D66) benadrukt dat zijn prioriteit bij het ondersteunen van ondernemers ligt, zodat hun rekeningen snel betaald worden om hun bedrijfsvoering te waarborgen. Hij is verbaasd over de discussie in de raad over de investering van 2,5 miljoen euro en herhaalt dat hij alles op alles zet om die facturen te betalen.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Lid Schmit benadrukt dat naast het snel betalen van de rekeningen voor ondernemers, er ook zorgen zijn over het verstrekken van inkoopopdrachten. Hij vraagt de wethouder of de achterstand in het verlenen van deze opdrachten kan worden opgelost. Daarnaast vraagt hij naar de voorschotten die worden verstrekt, of deze correct worden beheerd, zodat er geen problemen ontstaan bij de afrekening. Tot slot vraagt hij naar de implementatie van AFIS en de impact van nieuwe modules op ondernemers, aangezien hij daar geen duidelijk overzicht over heeft. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Lid ASRUF (PvdA) is blij dat de lijn omhoog is ingezet, met een dalende instroom en een afname van de werkvoorraad buiten de betaaltermijn. Hij vraagt naar de risico's van de voorschotbetalingen en hoe deze straks precies worden ingeregeld. Verder vraagt hij uitleg over de kosten en het aantal fte's, en hoe de wethouder tot de schatting van 60 fte's en 2,5 miljoen euro komt. Hij vraagt zich af hoe de kosten worden besteed om de problemen op te lossen. Hij stelt voor om oude facturen met een oude inkooporder om te zetten naar nieuwe inkooporders zodat ze beter verwerkt kunnen worden door het systeem.

Hij wijst ook op de evaluatie, die volgens hem de aansprakelijkheid en de technische tekortkomingen van het systeem moet meenemen, aangezien het systeem niet op niveau gebouwd lijkt te zijn. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt of lid Asruf van mening is dat er daadwerkelijk een afname is van de werkvoorraad door de voorschotbetalingen. Hij vraagt zich af of, als er straks nog eens 20.000 facturen een voorschot krijgen, deze dan ook kunnen worden afgetrokken van de werkvoorraad. Lid ASRUF (PvdA) benadrukt dat het voor hem belangrijk is dat de onderneming wordt betaald en dat de betalingen goed in de boeken terechtkomen. Hij heeft daarom aan de wethouder gevraagd hoe dit wordt ingeregeld en welke risico’s de gemeente loopt bij de voorschotbetalingen. Lid KABAMBA (Lijst Kabamba) uit haar bezorgdheid over de 2,5 miljoen euro die nodig is om de huidige problemen op te lossen, een situatie die volgens haar te voorkomen was. Ze benadrukt dat dit geld beter besteed had kunnen worden aan armoedebestrijding of andere stadsproblemen. Ze vraagt zich af hoe het gaat met de ondernemers die via een broker werken en aangaven dat het niet goed gaat, en of de datum van 19 mei daadwerkelijk gehaald wordt. Verder vraagt ze naar de compensatie voor ondernemers die nog wachten op facturen van voor 2025 en wijst op de gebrekkige transparantie en de maatschappelijke impact die nog ingeschat moet worden.

Ze benadrukt dat er nu een eerlijk antwoord gegeven moet worden over de werkelijke kosten voor ondernemers. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat het vervelend is dat de betalingsachterstanden bestaan en dat ondernemers recht hebben op tijdige betalingen. Ze legt uit dat alles wordt gedaan om deze achterstanden weg te werken, door aanpassingen in systemen en processen waar nodig. Voor facturen met ontbrekende inkooporders is handmatige correctie de enige oplossing, wat arbeidsintensief is. Ze benadrukt dat niets doen geen optie is, aangezien de wettelijke betaaltermijn 30 dagen is, en dat ze inzetten op 60 extra fte's om de achterstanden in te halen. De kosten-batenanalyse wordt continu gemaakt om ervoor te zorgen dat de uitgaven in verhouding staan tot het verkorten van de betaaltermijn. De dekking van de kosten voor het herstel wordt besproken in de Voorjaarsnota, en dit mag niet ten koste gaan van andere maatschappelijke opgaven. Lid KROM (Partij voor de Dieren) vraagt de wethouder of de 2,8 miljoen niet verder overschreden zal worden.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze niet kan garanderen dat de 2,8 miljoen niet overschreden zal worden, omdat er voortdurend kosten-batenanalyses plaatsvinden. Ze blijft de inzet van extra fte's en andere modules monitoren en zal de raad op de hoogte houden van verdere ontwikkelingen. Lid HAVELAAR (CDA) uit zijn zorgen over het voorstel om de kosten uit de bedrijfsvoering te dekken. Hij twijfelt of dit de juiste oplossing is, gezien de al bestaande ondermaatse dienstverlening naar burgers, en wil dit eerst zien voordat hierover een besluit wordt genomen. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat het voorstel om de kosten te dekken via de bedrijfsvoering zal worden gepresenteerd in de Voorjaarsnota. Ze legt uit dat de prioriteit ligt bij het snel betalen van de facturen zonder de dienstverlening aan de burgers in gevaar te brengen. Ze geeft aan dat er een kosten-batenanalyse wordt gemaakt, zowel voor de interne inzet als de impact op de burger. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt naar de voortgang van de voorbereidingen voor de Voorjaarsnota, waarbij hij aangeeft dat deze waarschijnlijk ook met AFIS zal worden voorbereid en geproduceerd. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat de voorbereidingen voor de Voorjaarsnota volgens planning doorgaan, ondanks de drukte met de AFIS en de facturenproblematiek.

Ze geeft aan dat er een bestuurlijk team is opgezet, dat twee keer per week bijeenkomt, en dat er dagelijks technische updates worden gedeeld. Er is ook een ambtelijke stuurgroep en binnen het GMT worden andere modules dan alleen de facturen meegenomen, zodat eventuele problemen snel aangepakt kunnen worden. Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt de wethouder of de verwijzing naar binnen het GMT betrekking heeft op het programma dienstverlening of dat het een bredere overhead context betreft. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat dit betrekking heeft op het programma bedrijfsvoering. Ze meldt ook dat er gesprekken plaatsvinden met externe partners over de verdeling van de kosten. De focus ligt momenteel op het inlopen van de achterstanden en de externe partners zetten zich actief in om dit op te lossen. Technische issues worden meegenomen in de evaluatie, waarbij zowel bestuurlijke als ambtelijke aspecten worden onderzocht. Lid KABAMBA (Lijst Kabamba) vraagt of het nu zeker is dat er geen verdere problemen zullen optreden en of er voldoende tests zijn uitgevoerd om dit te garanderen. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het onmogelijk is om te garanderen dat er geen verdere problemen zullen optreden, maar dat er wel grip op de situatie is. Technische problemen die opkomen, worden direct aangepakt en er wordt actief gestuurd om controle te behouden en issues snel te verhelpen.

Lid GARMY (Volt) uit zijn zorgen over de vage opmerking van de wethouder over de gesprekken met partners over de verdeling van kosten. Hij wijst erop dat er contractuele verplichtingen zijn en vindt dat er al meer duidelijkheid gegeven kan worden over welk bedrag de partners zullen betalen en of dat überhaupt mogelijk is. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het lastig is om nu al details te geven over de verdeling van kosten met partners, omdat er juridische zaken achter zitten. Ze benadrukt dat de evaluatie eerst afgewacht moet worden voordat beslissingen kunnen worden genomen. Ze geeft aan dat de evaluatie zal laten zien waar verbeteringen mogelijk zijn en waar het fout is gegaan, met focus op zowel informatievoorziening als technische problemen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Lid BURGERS (VVD) vraagt de wethouder om verduidelijking over de bewering dat er grip op de situatie is, aangezien de laatste twee brieven juist een zorgelijk beeld schetsen, met het uitblijven van versnelling. Wethouder VAN BUREN legt uit dat in de voorlaatste brief een zorgelijk beeld werd geschetst, maar dat er sindsdien acties zijn ondernomen, zoals het inzetten van extra personeel en het uitbetalen van voorschotten. Er wordt gestuurd op een kosten-batenanalyse en technische kwesties worden opgelost. Er wordt verwacht dat, als alles werkt zoals gepland, de situatie uiteindelijk opgelost zal zijn. Ze benadrukt dat er in drie weken tijd al vooruitgang is geboekt. Lid BURGERS (VVD) vraagt of de wethouder zelf betrokken is bij het bedenken van oplossingen om de versnelling te realiseren, aangezien de versnelling uitblijft. Ondanks de betaling van 12.000 facturen, lijkt de situatie nog steeds niet snel genoeg vooruit te gaan. Hij vraagt of er alternatieve oplossingen zijn om de versnelling te bevorderen, naast het inzetten van extra personeel. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat ze zelf betrokken is bij de oplossingen, maar dat het een teaminspanning is, inclusief deskundige ambtenaren en externe partners.

Ze legt uit dat beslissingen worden genomen op basis van kosten-batenanalyses en dat er constant overleg is met ondernemers en organisaties om te voorkomen dat ondernemers in problemen komen. De wethouder bestrijdt dat de versnelling uitblijft en wijst op de daling van achterstanden. Er worden maatregelen genomen, zoals het uitbetalen van facturen onder 2500 euro zonder inkooporder, en ze overwegen verdere aanpassingen. Er wordt ook gewerkt aan technische oplossingen, zoals robots die facturen verwerken. De wethouder verduidelijkt dat er geen technische problemen zijn met inkooporders, maar dat het nieuwe proces complex is voor de organisatie, wat extra ondersteuning vereist. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt de wethouder om een concrete datum voor de oplossing van de problematiek, aangezien de term uiteindelijk te vaag is en hij wil weten of dat betekent 2030, 2040 of een andere datum. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het doel is om voor het slechtste scenario weer in een normale betalingscyclus te zitten, met een normale werkvoorraad. Ze hoopt dat dit voor het reces gerealiseerd kan worden, maar waarschuwt dat er mogelijk extra maatregelen nodig kunnen zijn. Ze zal de raad op de hoogte houden van de voortgang.

Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt waarom de 12.000 facturen waarvoor een voorschot is verleend, worden afgetrokken van de werkvoorraad, aangezien deze facturen nog niet zijn afgehandeld. Wethouder VAN BUREN legt uit dat de 12.000 facturen waarvoor een voorschot is verleend, tijdelijk uit de werkvoorraad worden gehaald omdat de ondernemers het geld al hebben ontvangen. Dit stelt hen in staat om de aandacht te richten op het betalen van facturen van kleinere MKB-ondernemers. Lid VAN BERKEL (JA21) stelt dat de significante daling in de werkvoorraad niet realistisch is, omdat het gaat om facturen waarvoor een voorschot is verleend en die nog afgehandeld moeten worden. Volgens hem is deze daling geen werkelijke afname van het aantal facturen binnen de werkvoorraad. Lid GARMY (Volt) vraagt de wethouder om transparant te communiceren over het feit dat het gemiddelde scenario niet meer op tafel ligt, als dit inderdaad het geval is. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat ze transparant blijft communiceren over de situatie. Ze legt uit dat het doel is om het probleem zo snel mogelijk op te lossen, maar dat dit

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

wordt aangestuurd via verschillende scenario's en kosten-batenanalyses. Ze stelt dat de focus ligt op het bereiken van een normale werkvoorraad, en dat de situatie continu wordt beoordeeld om bij te sturen indien nodig. Ze belooft de raad op de hoogte te houden van de voortgang. Lid KHAN (DENK) vraagt de wethouder om duidelijkheid over de scenario’s die zijn opgesteld, aangezien het midden scenario eindigt op 7 april en het slechte scenario op 19 mei. Hij benadrukt dat het belangrijk is te weten of het midden scenario gehaald zal worden, omdat dit inzicht biedt in het vermogen om het probleem op te lossen. Hij vraagt de wethouder om duidelijk te maken of het midden scenario niet gehaald zal worden. Wethouder VAN BUREN legt uit dat het streven is om het probleem zo snel mogelijk op te lossen, maar dat er geen concrete datum kan worden vastgesteld voor de oplossing. De maatregelen worden deze week zorgvuldig gevolgd, en het doel is om voor 19 mei, of bij voorkeur voor het meireces, de situatie te verbeteren. Ze benadrukt dat er nog gekeken moet worden naar de normale werkvoorraad en of het redelijk is om enige vertraging bovenop de betaaltermijn te accepteren. Ze zal de raad regelmatig informeren over de voortgang. Daarnaast worden er kosten gemeld voor spoeddeskbetalingen, die normaliter zo’n 250 euro per betaling kosten vanwege de extra handelingen die nodig zijn.

Lid HAVELAAR (CDA) vraagt de wethouder of er een benchmark kan worden uitgevoerd om te kijken hoe het spoedbetalingsproces zich verhoudt tot andere plekken, aangezien hij een bedrag van rond de 40 à 50 euro had verwacht, terwijl het huidige proces 250 euro per factuur kost. Wethouder VAN BUREN legt uit dat de kosten van spoedbetalingen worden berekend op basis van het aantal uren die medewerkers aan de betalingen besteden en de extra handelingen die nodig zijn. Ze zal in de volgende raadsinformatiebrief een uitsplitsing geven van de kosten. Wat betreft de extra mensen die worden ingezet om het probleem op te lossen, vertelt ze dat er al 10 fte's waren voor de implementatie van AFIS en het inlopen van vertragingen, 40 fte's in februari voor factuurverwerking en spoedbetalingen, en 60 fte's die recent zijn ingezet voor verdere versterking. Er zijn ook 34 personen voor de reguliere crediteurenadministratie. Dit brengt het totaal op 144 fte's. De wethouder belooft een update over de kostenraming te geven in de Voorjaarsnota. Lid KROM (Partij voor de Dieren) vindt het persoonlijk veel te laat om pas in juni de kosten te bespreken in de raad. Ze wijst erop dat er mogelijk 5 of 10 miljoen euro extra aan kosten bijkomt, waarvan de hoogte van de spoedbetalingen een grote impact heeft.

Ze vindt het onacceptabel dat de raad pas bij de Voorjaarsnota met dit bedrag geconfronteerd wordt en stelt dat de raad niet in een situatie van een voldongen feit moet worden geplaatst, zonder te weten wat de gevolgen zijn. Ze benadrukt dat de wethouder de raad eerder moet informeren en pleit voor scenario’s waar de wethouder mee kan komen, zodat de raad hier samen over kan overleggen. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de voorjaarsnota op 22 mei naar buiten komt. Ze benadrukt dat het belangrijk is om de kostenraming goed te bekijken en toezegt dat deze op die datum beschikbaar zal zijn. Het moet voor henzelf ook duidelijk zijn voordat deze naar de raad wordt gestuurd. Lid KROM (Partij voor de Dieren) uit haar zorgen over de kosten en het ontbreken van duidelijkheid over de uiteindelijke uitgaven. Ze benadrukt dat de wethouder moet kunnen sturen op de kosten en dat het belangrijk is om te weten hoeveel geld er uiteindelijk moet worden bespaard op andere diensten. Ze roept de wethouder op om in scenario's te werken, zodat de raad beter inzicht heeft in de mogelijke financiële gevolgen. Wethouder VAN BUREN benadrukt dat er geen blanco cheque is en dat er continu een kosten-batenanalyse wordt gemaakt om de effectiviteit van de ingezette middelen te evalueren.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Ze wil eerst zelf goed inzicht krijgen in de situatie voordat ze met scenario's komt, maar zegt toe dat ze de raad zal informeren als er eerder duidelijkheid is. Ze geeft aan dat de Voorjaarsnota in mei naar buiten komt en dat ze de raad via wekelijkse mail op de hoogte kan houden van de uitgaven met betrekking tot de facturen. Verder wil ze een breder beeld geven over het gehele AFIS-programma, inclusief de impact op programmamanagement en andere zaken. Lid GARMY (Volt) begrijpt dat het college tijd nodig heeft om alles goed uit te rekenen, maar benadrukt dat het college al een keuze heeft gemaakt door de kosten uit het programma bedrijfsvoering te halen. Hij wijst erop dat er blijkbaar al een afweging is gemaakt over waar dit geld vandaan komt en wat de consequenties zijn, en vraagt of deze afweging niet met de raad gedeeld kan worden. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat de afweging inderdaad binnen het programma bedrijfsvoering is gemaakt, zoals eerder in de brief vermeld. Ze legt uit dat ze nog bezig zijn met het verder uitwerken van de dekking binnen de Voorjaarsnota, en kan deze informatie op dit moment nog niet verder met de raad delen. Lid HAVELAAR (CDA) vraagt om een punt van orde, waarbij hij aangeeft dat de spreektijd langzaam opraakt.

Hij vindt het onderwerp rondom de Voorjaarsnota en de begroting belangrijk genoeg om even te schorsen, zodat de leden kunnen bespreken wat er vandaag nog gedaan kan worden en wat er volgende week aan de orde komt. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Wethouder VAN BUREN legt uit dat het doel van het voorschot was om de bulk aan facturen weg te halen, zodat er tijd overblijft voor de betaling van andere facturen. Er is gekozen voor ondernemingen met wie langdurige en betrouwbare relaties bestaan, zoals uitzendbureaus. Het totaalbedrag van de voorschotten voor 32 ondernemers bedraagt 50 miljoen euro. De voorschotten dekken in principe 80 procent van de facturen, maar als een ondernemer 100 procent voorschot vraagt, is er ruimte voor maatwerk en verdere bespreking. Lid VAN BERKEL (JA21) vraagt hoe de afwikkeling werkt van facturen waarop een voorschot wordt verleend. Als 80 procent van het bedrag wordt betaald, blijft er 20 procent openstaan, wat later alsnog betaald moet worden. Hij wil weten of de kosten hiervan gelijk zijn aan de kosten voor spoedbetalingen van 250 euro per factuur, of dat er een ander proces is voor de betaling van de resterende 20 procent. Wethouder VAN BUREN legt uit dat er geen extra kosten verbonden zijn aan de betaling van de resterende 20 procent van de facturen.

Deze facturen worden in een apart systeem geplaatst en worden later afgehandeld. Er worden goede afspraken gemaakt met de ondernemers, maar het betreft geen spoedbetalingen en er zijn dus geen extra kosten. Lid BURGERS (VVD) wijst erop dat de hele raad kritisch is over de 2,5 miljoen euro die eraan wordt uitgegeven. Hij geeft aan dat er nog geen antwoord is gegeven op zijn vraag of er extra kosten zijn, zoals wettelijke rente, incassokosten, juridische kosten en mogelijke schadevergoedingen. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat alle kosten zijn meegenomen in de kostenraming. Voor zover bekend zijn er geen schadevergoedingen, behalve één ondernemer die heeft gesproken over een belastingaanslag waarvoor maatwerk is toegepast. Er zijn geen extra kosten op dit moment, maar er kan rente worden verrekend omdat het geld nog niet is vrijgegeven. Ondernemers kunnen mogelijk nog claims indienen, maar tot nu toe is dat niet gebeurd. De wethouder benadrukt dat dit maatwerk blijft en dat ze in gesprek blijven met de ondernemers op een eerlijke en betrouwbare manier.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept-raadscommissieverslag, 27 maart 2025

FKD

Lid VAN PIJPEN (GroenLinks) vraagt de wethouder om verduidelijking over de andere modules en de risico’s die daarop lopen. Ze wil weten hoe er gestuurd wordt op deze modules naast de facturen. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de andere modules ook goed in beeld zijn. Er is grip op de situatie, en het gemeentelijk management team heeft stedelijke directeuren de opdracht gegeven om zich te focussen op deze modules. Bij problemen, zoals bij de Voorjaarsnota, kan er direct actie ondernomen worden. Daarnaast wordt er binnenkort duidelijk welke onafhankelijke partij het evaluatieonderzoek gaat uitvoeren, en deze informatie zal met de raad gedeeld worden. Lid VAN BERKEL (JA21) geeft aan dat hij, gezien de voortdurende ontwikkelingen, het onderwerp als actualiteit ingediend heeft voor de komende raad. Hij heeft al steun van de VVD en het CDA, en vraagt of andere partijen ook bereid zijn om steun te geven. De VOORZITTER sluit het agendapunt en schorst de vergadering voor een voorzitterswissel. BESPREEKPUNTEN Deelnemingen (incl. AEB) 3. Bespreken van het verantwoordingsverslag over het verloop en de uitkomst van het AEB-verkoopproces (VN2025-003011) De PLAATSVERVANGEND VOORZITTER heropent de vergadering met de bespreking van agendapunt 3 over het verantwoordingsverslag van het AEB-verkoopproces.

Hij benadrukt dat alleen het openbare deel van de situatie wordt besproken en dat het geheime deel later volgt. Eerste termijn Lid LOCHTENBERG (CDA) stelt dat de verkoop van AEB bij voorbaat gedoemd was om te mislukken. Hij wijst op het meegeven van een CO2-afvanginstallatie, die voor extra uitgaven voor de koper zou zorgen en het nieuwe warmtebeleid van wethouder Pels, die samen de financiële aantrekkelijkheid van AEB voor kopers hebben beperkt. Hij noemt de timing van de verkoop, midden in een periode van hoge gasprijzen en een opgepompte balans, amateuristisch. Hij vindt het onbegrijpelijk dat het college ontevreden was over een te laag bod en stelt dat alleen juridische en financiële adviseurs, evenals concurrenten die in de boeken mochten kijken, van het proces hebben geprofiteerd. Hij vraagt of de wethouder erkent dat de verkoop door de vele rollen van de gemeente, als klant, aandeelhouder, staatssteunverlener en regelgever, onmogelijk was. Hij pleit voor de betrokkenheid van een externe aandeelhouder, bijvoorbeeld door bankschulden om te zetten in aandelen, zoals eerder gebeurde bij Johan Cruijff Arena, het Olympisch Stadion en de Beurs van Berlage. Hij vraagt of de wethouder het met het CDA eens is dat dit de weg vooruit is.