2025.09.04 Conceptverslag commissie MOW.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water

MOW

Raadscommissieverslag, 4 september 2025

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

CONCEPT Openbare vergadering van de raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Donderdag 4 september 2025 13.30 tot 17.20 uur Donderdag 25 september 2025

Voorzitter: F.A. Namane Portefeuillehouder: wethouder Van der Horst Commissiegriffier: P. van Loon Commissieondersteuner: M. Saelman Verslaglegging: I. van Mourik (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Alberts (SP), Asruf (PvdA), Bakker (PvdD), Bilgin (FvD), Havelaar (CDA), Hendriks (Volt), Hofland (D66), IJmker (GL), De Jager (D66), Moeskops (D66), Van Munster (GL), Noordman (FvD), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GL), Veenhoff (GL) Afwezige commissieleden:Overige aanwezigen: Staartjes (VVD)

Algemeen 1a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen welkom. 1b. Mededelingen De VOORZITTER meldt dat wethouder Scholtes afwezig is. Verder herinnert zij aan het aanbod van de wethouder om een technische sessie te organiseren over de iepenziektebestrijding. Zij vraagt of er voldoende belangstelling is en geeft aan dat dit voortaan via een intekenlijst wordt gepolst, die nu rondgaat. Lid MOESKOPS wijst erop dat er deze week nieuws is over grote stappen in het kabelbaantracé, terwijl de commissie dit onderwerp in deze periode nog niet heeft behandeld. Zij geeft aan behoefte te hebben aan een update en verzoekt om daarover een bijeenkomst te organiseren. Ze hoopt dat andere fracties dit ondersteunen. Wethouder VAN DER HORST meldt dat opbrengsten van dwangsommen niet aan het herplantfonds kunnen worden toegevoegd, omdat deze altijd naar de algemene middelen gaan. Over de motie meer groen op de Dam geeft zij aan dat uitvoering vertraging heeft door beperkingen rond veiligheid, demonstraties en monumentaliteit. Inmiddels lopen er onderzoeken, waarvan de resultaten begin 2026 worden verwacht. Bij Diemerpark wordt bij het fietsparkeren rekening gehouden met voldoende plekken voor bakfietsen. Het definitieve ontwerp, in overleg met sportverenigingen, wordt eind dit jaar gedeeld met de stadsdeelcommissie Oost.

In de Eendracht is in maart een bushalte opgeleverd. Tijdens een wandeling met bewoners in mei bleek geen behoefte te zijn aan een extra halte, maar wel aan herstel van de volledige buslus. Dat is echter te kostbaar, vraagt herinrichting van recent vernieuwde straten en schaadt de verkeersveiligheid.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

Tot slot meldt zij dat de afdoening van de motie van lid Van Pijpen over ecologisch beheer in voorbereiding is. Het onderzoek is uitgevoerd door de DG Groep en wordt gekoppeld aan het biodiversiteitsplan. De commissie ontvangt dit in november. 1c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor de agenda vast te stellen met één wijziging. Agendapunt 12 wordt op verzoek van de Partij voor de Dieren doorgeschoven naar de vergadering van 25 september. 1d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie MOW d.d. 26 juni 2025 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering MOW van 26 juni 2025 wordt ongewijzigd vastgesteld. 1e. Actielijsten en langetermijnagenda's, per portefeuille Lid VAN PIJPEN reageert op de mededeling van de wethouder over de boetes bij illegale kap. Zij wijst erop dat er ook nog een motie van haar ligt over onderzoeksancties bij illegale kap. Volgens de lijst zou die zijn afgedaan in de commissie DC en bij het VTHbeleid, maar zij heeft de afdoening daarvan gisteren in de RO-vergadering niet gezien. Zij twijfelt daarom of de informatie op de lijst wel klopt. Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat zij dit graag zal nagaan en er later op terugkomt. 1f. TKN-lijst De VOORZITTER meldt dat er een verzoek van lid Moeskops is binnengekomen om TKN 6 tijdens de volgende vergadering te bespreken. De motivatie hiervoor staat in de dagmail. 1g.

Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies. 2. Inhoudelijk deel 2a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. 2b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Kok die op persoonlijke titel inspreekt over aanpassing van rijsnelheid op President Kennedylaan. Inspreker KOK uit de Rivierenbuurt pleit voor twee wijzigingen. Ten eerste vraagt hij om de 30 kilometer-zone op de President Kennedylaan door te trekken vanaf nummer

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

30 tot de stoplichten bij de Utrechtsebrug/Rijnstraat. Dit voorkomt verwarring bij automobilisten, vermindert geluidsoverlast en verhoogt de veiligheid bij de oversteek naar het Martin Luther Kingpark. Daarnaast pleit hij voor aanpassing van de wegwijzer op de A2 bij de splitsing richting de A10 en S110. Nu staat daar Centrum bij de route via de Utrechtsebrug, waardoor verkeer onnodig door rustige woonstraten en de Amsteldijk rijdt. Volgens hem is het logischer om de centrumverwijzing naar de S112 te leiden, omdat die route beter aansluit op de binnenstad. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Wijzenbeek die namens PAF (Professionele Amsterdamse Fietsverhuurders) inspreekt over deelfietsen. Inspreker WIJZENBEEK, namens de Amsterdamse fietsverhuurders en fietsenwinkels, klaagt over de aanwezigheid van 50 tot 150 deelfietsen in de stallingen bij het Centraal Station, die vrijwel uitsluitend door toeristen worden gebruikt en niet door forensen. Deze toeristen pakken de fietsen vanaf hun hotel voor recreatief gebruik, in tegenstelling tot de OV-fiets, die door de doelgroep forensen wordt gebruikt. Hij benadrukt dat de stallingen voor tientallen miljoenen euro's feitelijk zijn omgevormd tot toeristische verhuurpunten en dat de aanbieders zich niet aan gemeentelijke eisen houden. Fietsen worden vaak verkeerd geparkeerd op het stationsplein.

De geboden oplossingen, zoals informatieborden en medewerkers van Donkey, werken niet en dienen vooral toeristen. Dit schaadt lokale fietsenwinkels, die zich wel aan de regels houden en ook reparatie en verkoop verzorgen. Hij verzoekt de gemeenteraad dringend om deze toeristische fietsverhuur vanaf de openbare weg bij CS onmiddellijk te beëindigen. Lid HAVELAAR verwijst naar de eerdere bespreking voor de zomer, waarin de wethouder toezegde tijdens de zomerperiode toezicht te houden op de situatie met de deelfietsen. Hij geeft aan zelf via mailcontacten een indruk te hebben gekregen van hoe dit is verlopen en om een terugblik op hoe de gemaakte afspraken in de praktijk zijn nageleefd. Inspreker WIJZENBEEK zegt dat de naleving van de zomerafspraak heel slecht is. Vanaf begin augustus zou Donkey het probleem oplossen, maar nog steeds worden fietsen verkeerd geparkeerd. Bovendien verhuurt de medewerker die de fietsen zou weghalen nu zelf fietsen op die plek. Het belangrijkste punt is dat deze fietsen volledig door toeristen worden gebruikt, waardoor de discussie over verkeerd parkeren volgens hem nauwelijks logisch is. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Zwiers die op persoonlijke titel inspreekt over vaststellen van het Beleidskader Houtstook Amsterdam. Inspreker ZWIERS, huisarts in de Haarlemmerbuurt, bespreekt het falende houtstookbeleid van de gemeente.

Zij wijst erop dat fijnstof de levensverwachting van Amsterdammers verkort en dat houtstook hier een belangrijke en groeiende oorzaak van is. Zij corrigeert beweringen over woonboten, de meeste legale woonboten in de stad, 95– 99 procent, hebben aansluiting op gas of warmtenet, waardoor energiearmoede geen rol speelt. Ze benadrukt dat houtstook op woonboten schadelijk is voor bewoners en omwonenden, omdat lage schoorstenen de rook laten hangen. Zij stelt dat dit in woonwijken onacceptabel is en pleit voor een beleid dat houtstook in woonwijken en op woonboten beperkt. Voor bewoners met daadwerkelijke energiearmoede stelt zij subsidies voor. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Robbers die namens huisartsen inspreekt over vaststellen van het Beleidskader Houtstook Amsterdam.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

Inspreker ROBBERS, huisarts in het centrum, waarschuwt voor een dreigende fijnstofcrisis in Amsterdam, vergelijkbaar met de stikstofcrisis. Hij wijst erop dat fijnstof jaarlijks anderhalf tot twee doden per dag veroorzaakt, terwijl verkeersdoden rond de twintig per jaar liggen. Houtstook is volgens hem de grootste bron van fijnstof, goed voor 20 procent van de uitstoot en in de winter zelfs 50 procent. Hij legt uit dat huisartsenpraktijken al hoge kosten hebben voor de behandeling van aandoeningen veroorzaakt door fijnstof en dat de stad hierdoor jaarlijks mogelijk honderden miljoenen euro’s uitgeeft. Hij benadrukt dat het huidige fijnstofbeleid onvoldoende is en pleit voor een volledig houtstookvrij beleid vanaf 2028, zoals door de GGD en het RIVM wordt geadviseerd. Hij roept de gemeente op Europese normen en adviezen te volgen om een toekomstige crisis te voorkomen en demonstreert met een fijnstofmeter en een astma inhalator hoe klein de schadelijke deeltjes zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Zeinstra die namens Natuurhub Amsterdam inspreekt over initiatiefvoorstel het lid Van Pijpen ‘Een Stem voor Groen: Plan voor Structuur, Groenraad en Garanties’. Inspreker ZEINSTRA spreekt namens het Groen Platform Amsterdam, een samenwerkingsverband van diverse natuur- en groenorganisaties.

Ze bedankt de politieke partijen voor de regelmatige en inhoudelijke aandacht voor stedelijk groen, onder andere via het voorstel van lid Van Pijpen. Ze bespreekt de voorgestelde groenraad. Zij waardeert dat er bestuurlijk meer aandacht is voor groen, maar ziet twee aandachtspunten. Ten eerste is de raad samengesteld uit experts, maar ontbreekt directe vertegenwoordiging van maatschappelijke groenorganisaties, bewonersinitiatieven en wijknetwerken. Ten tweede is onduidelijk wanneer en over welke onderwerpen de raad mag adviseren en welk gewicht het advies heeft. Hierdoor komt co-creatie vaak te laat of beperkt tot het eind van het proces. Ze pleit voor een compacte, praktische en democratische groenraad, met vertegenwoordigers uit het groene veld en een flexibele groep deskundigen. Deze raad moet voortijdig bij beleidsvorming betrokken worden, niet alleen adviseren, maar ook cocreëren en opdrachten kunnen uitzetten. Zo krijgt de stad volgens haar een echte stem van groen, breed gedragen en goed verankerd in de samenleving. Lid VEENHOFF herinnert aan eerdere discussies over vertegenwoordigingsvragen en mandaat, maar erkent de grote expertise van het Groen Platform. Ze vraagt of het platform het interessant zou vinden zelf zitting te nemen in een groenraad, wat volgens haar zeker mogelijk is.

Inspreker ZEINSTRA antwoordt dat het interessant is om te bekijken in hoeverre het Groen Platform samen met de verschillende groene partijen wil deelnemen aan de groenraad. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Alsema die namens Toekomstverbond GROEN Amsterdam inspreekt over initiatiefvoorstel het lid Van Pijpen ‘Een Stem voor Groen: Plan voor Structuur, Groenraad en Garanties’. Inspreker ALSEMA geeft aan dat het voorstel van lid Van Pijpen een waardevolle stap kan zijn om stedelijk groen beter te beschermen. Hij benadrukt dat groen steeds meer onder druk staat, terwijl het juist cruciaal is voor integrale oplossingen van stedelijke uitdagingen. Groen heeft echter nog geen vaste stem aan tafel en is politiek kwetsbaar. Volgens de inspreker kan een groenraad een sterkere stem geven, maar biedt het Toekomstverbond GROEN directe betrokkenheid. Beide zijn volgens hem nodig en vullen elkaar aan. Hij wijst op de vele parallelle initiatieven, zoals het burgerberaad Groene Stad, en de uitdaging om alle energie, expertise en inspraak goed samen te brengen. Het Toekomstverbond pleit voor duurzame co-creatieve samenwerking tussen gemeente en groengroepen, met een gezamenlijke agenda en vroegtijdige betrokkenheid. Dit leidt tot praktische en systemische oplossingen, gedeeld eigenaarschap en versterking

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

van burgerinitiatieven. Hij besluit dat door groenraad en Toekomstverbond te combineren, groen echt aan tafel komt en beter wordt verankerd. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Jolink die namens Vereniging Vrienden van Frankendael inspreekt over Stoer Spelen. Inspreker JOLINK geeft aan dat het park in Oost intensief wordt gebruikt en er vorig jaar een deel vrij kwam waar een oude dienstwoning stond. Op basis van afspraken met het stadsdeel stelde de vereniging samen met parkgebruikers een plan op om dit deel toe te voegen aan het park als natuurspeelbos voor kinderen vanaf ongeveer acht jaar. Het idee werd positief ontvangen door betrokkenen en het stadsdeel, al was er geen budget beschikbaar. Hij wijst op het belang van buiten spelen voor de ontwikkeling van kinderen, inclusief beweging en blootstelling aan de natuur, wat ook gezondheidsvoordelen heeft. Hij prijst de nota van D66, die aandacht vraagt voor avontuurlijk spelen, en benadrukt dat positieve woorden alleen waarde hebben als ze worden omgezet in financiële steun. Hij roept de raad op in het nieuwe programma-akkoord komend voorjaar meer ruimte en geld te reserveren voor sport en spel, met Park Frankendael als geschikte locatie voor een natuurspeelbos. Lid MOESKOPS stelt twee vragen aan de inspreker. Ten eerste wil zij weten of er al veel kinderen vanaf acht jaar in Park Frankendael komen.

Ten tweede vraagt zij hoe hij aankijkt tegen het beheer van een natuurspeelbos, gezien het beperkte budget. Inspreker JOLINK antwoordt dat Park Frankendael in een kinderrijke omgeving ligt en dat de beoogde locatie van het natuurspeelbos dicht bij twee scoutingverenigingen en een buitenschoolse opvang ligt. Daardoor komen er wekelijks al enkele honderden kinderen op die plek, wat het succes van het speelbos waarschijnlijk maakt. Over het beheer zegt hij dat de Vrienden van Frankendael al actief betrokken zijn bij groenbeheer en schoonmaakacties in het park. Sinds kort beheren zij ook zelf de stijltuin achter Huize Frankendael. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Timmerman die namens Atlasgroep volkstuincomplexen Linnaeus en Frankendael inspreekt over Bespreken van Plan Biodiversiteit: parken en natuurgebieden, het uitvoeringsplan waarin wij toelichten hoe we de biodiversiteit van Amsterdam vergroten. Inspreker TIMMERMAN spreekt namens de Atlasgroep Biodiversiteit van de volkstuinparken Linnaeus en Frankendael in Zuidoost, bij Driemond. Hun parken omvatten samen 35 hectare ecologisch beheerd groen en water, met bijna 16.000 waarnemingen van 1.857 soorten, geregistreerd op waarneming.nl. Ze werken samen met landelijke meetnetten en geven advies, lezingen en cursussen over ecologisch beheer.

Ze complimenteert het plan Biodiversiteit voor de duidelijkheid en leesbaarheid, maar mist aandacht voor volkstuinen. Door verlies van areaal, versnippering en recente ontwikkelingen zoals een 25 hectare groot transformatorstation, neemt de druk op natuur toe. Veel volkstuinen doen actief natuurbeheer, maar worden niet meegenomen in het beleid of de monitoring. Hierdoor blijven hun ecologische waarde en de inzet van vrijwilligers onbenut en kwetsbaar. De inspreker dringt er bij de gemeente op aan volkstuinen wel te betrekken bij beleid en monitoring, zodat de biodiversiteit behouden blijft en benut wordt. Lid HENDRIKS vraagt aan de inspreker om concrete voorbeelden van de bijzondere soorten op de volkstuinen te geven, omdat dieren vaak meer tot de verbeelding spreken dan een algemeen verhaal. Inspreker TIMMERMAN noemt enkele bijzondere soorten in de volkstuinen. Zo is er een ringslangenpopulatie die aansluit bij één van de drie grote ringslangengroepen. Drie jaar geleden werd bij een vleermuismonitoring op hun verzoek vastgesteld dat er vijf

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

verschillende vleermuissoorten aanwezig waren, waaronder één zeldzame soort. Daarnaast is er de afgelopen jaren een broedgeval van boomvalken geweest, een kwetsbare en bijzondere soort. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van de Waal die namens Bee Foundation inspreekt over Bespreken van Plan Biodiversiteit: parken en natuurgebieden, het uitvoeringsplan waarin wij toelichten hoe we de biodiversiteit van Amsterdam vergroten. Inspreker VAN DE WAAL spreekt namens de bijen en benadrukt hun cruciale rol in bestuiving. Hij legt uit dat bijna 90 procent van alle bestuiving op aarde door insecten zoals bijen wordt gedaan en dat hun uitsterven grote gevolgen heeft voor voedselvoorziening, parken en tuinen. In Nederland staat de helft van de 360 bijensoorten op de rode lijst, vooral door voedseltekort en pesticiden. Hij wijst erop dat het verlies van bestuivers de Nederlandse economie naar schatting 500 miljard euro kan kosten, waardoor dit zowel een natuur- als een mensenprobleem is. Hij roept op tot beleid dat bijen beschermt en hun leefomgeving veilig en gifvrij houdt, met voldoende voedsel van vroeg voorjaar tot laat najaar. Dit beschermt niet alleen bijen, maar ook het welzijn van huidige en toekomstige generaties en versterkt de groene ambities van Amsterdam.

Lid BAKKER vraagt aan de inspreker welke maatregelen volgens hem ontbreken in het huidige beleid en welke concrete acties de gemeente volgens hem echt zou moeten nemen om bijen te beschermen. Inspreker VAN DE WAAL noemt een aantal ontbrekende maatregelen in het huidige beleid. Hij benadrukt het belang van een balans tussen honingbijen en wilde bijen om kunstmatige concurrentie te voorkomen. Hij pleit voor een continue bloei van planten van het vroege voorjaar tot het late najaar, en voor bomen die veel nectar en stuifmeel leveren wanneer oude bomen worden gekapt. Daarnaast is goede monitoring van wilde bijen essentieel, terwijl honingbijen belangrijk blijven als indicator voor bijensterfte. Tot slot wijst hij op het probleem van toxische vlooienbehandelingen die sinds 2017 verboden zijn in de landbouw, maar nog vrij verkrijgbaar zijn voor burgers, en pleit hij voor voorlichting, bijvoorbeeld in parken waar hondenbezitters aanwezig zijn. De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. 2c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. 2d. Rondvraag Lid MOESKOPS stelt twee rondvragen. De eerste vraag gaat over TKN5 en het voorkomen van problemen zoals eerder besproken door inspreker Wijzenbeek. Ze vraagt naar de termijn waarbinnen Donkey de problematiek bij CS moet oplossen, omdat de zomer inmiddels voorbij is en er anders gesprekken met de NS volgen.

Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat er afgelopen zomer extra handhavingsrondes hebben plaatsgevonden, waardoor het probleem bij CS deels is verminderd. Het is echter nog niet volledig opgelost. Er is een technisch probleem dat naar verwachting de komende weken helemaal wordt verholpen, met een termijn van ongeveer één maand. Als het dan nog niet is opgelost, zullen er serieuze vervolgstappen worden genomen.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

Lid HAVELAAR vraagt om verduidelijking over de aanvullende maatregelen die zullen volgen als het probleem binnen een maand niet volledig is opgelost. Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat als het probleem binnen een maand niet is opgelost er serieus overleg zal plaatsvinden met de NS over de vraag of deze situatie daar nog toegestaan mag zijn. Ze heeft er echter vertrouwen in dat het probleem nu bijna opgelost is. Bij de volgende commissie zal ze een update geven en, indien nodig, de volgende stappen aankondigen. Lid MOESKOPS geeft aan dat er tijdens het feest op de ring een eerste experiment is gedaan met een iets verlengde metro. Ze hoopt dat er een evaluatie van dit experiment komt en dat deze in de commissie besproken kan worden. Daarnaast wil ze het onderwerp graag op de agenda plaatsen, omdat er mogelijk nog een kans is om met ADE een vervolgexperiment te doen. Wethouder VAN DER HORST meldt dat het experiment met de verlengde metro is geëvalueerd en dat de resultaten worden verzameld. Deze komen naar de commissie en kunnen op verzoek direct op de agenda worden geplaatst. Ze benadrukt dat het fantastisch zou zijn als het experiment ook tijdens ADE kan plaatsvinden, maar waarschuwt dat de kans klein is door een druk jaar en de hoge belasting van GVBpersoneel. Ze geeft aan de hoop nog niet volledig opgegeven te hebben en dat er nog gesprekken over worden gevoerd.

Lid HENDRIKS vraagt naar de aanpassingen rond de vaarvijvers in Weesp, waar wethouder Scholtes voor de zomer een brief over heeft gestuurd. Hij merkt op dat er signalen zijn dat bewoners nog steeds niet tevreden zijn met de nieuwe maatregelen en vraagt of de wethouder kan aangeven hoe het deze zomer is verlopen. Wethouder VAN DER HORST geeft namens wethouder Scholtes een korte update over de vaarvijvers in Weesp. De aangepaste werkwijze van deze zomer wordt geëvalueerd om te kijken of deze beter werkbaar is en of de obstakels voor pleziervaarders zijn weggenomen. De bevindingen worden uitgewerkt in samenspraak met Stadsgebied Weesp. In het najaar van 2025 ontvangt de raad een voorstel voor het vaarseizoen van 2026 en verder. Dit geldt ook voor de schriftelijke vragen van lid Havelaar over hetzelfde onderwerp. Wethouder Scholtes zal binnenkort informeren over de vervolgstappen. Lid HAVELAAR vraagt of de wethouder een tipje van de sluier kan geven over de terugdraaiing van de bezuiniging op het openbaar vervoer en wat dit betekent voor Amsterdam, de recente plannen en de brief die de raad recent heeft gestuurd. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat zij vanuit haar rol als voorzitter van de Vervoerregio veel heeft gelobbyd, ook tijdens de zomervakantie, en gesprekken heeft gevoerd met de nieuwe staatssecretaris.

Ze benadrukt dat ze als wethouder nu niet te veel kan zeggen, omdat er nog niets officieel bekend is en men wacht op Prinsjesdag. Als de geruchten kloppen, betekent dat dat er voor het komende jaar geen prijsverhogingen of negatieve effecten voor het openbaar vervoer hoeven te komen. Ze hoopt op structurele middelen, maar incidentele steun zou al goed zijn. Verdere informatie wordt via de regioraad gedeeld. Lid HAVELAAR vraagt of het verstandig zou zijn dat de gemeenteraad een nieuwe brief stuurt naar de Vervoerregio vanwege nieuwe ontwikkelingen, of dat dit voorbarig zou zijn. Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat er volgens haar nu geen nieuwe brief nodig is. Bespreekpunten

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

3. Vaststellen van het Beleidskader Houtstook Amsterdam (VN2025-005636) Lid ALBERTS geeft aan dat insprekers pleiten voor een snelle stop van houtstook vanwege de schadelijke effecten van fijnstof, en begrijpt dat goed. Ze waardeert echter het huidige beleidskader, dat misschien niet zo snel gaat als sommigen willen, maar een grote stap in de goede richting is. Ze benadrukt dat bewustwording meer moet zijn dan een filmpje op de website, dit moet consequent en langdurig gebeuren om echte verandering te bereiken en uiteindelijk houtstook volledig uit te bannen. Lid HAVELAAR vindt het beleid positief en verwijst naar initiatieven elders in het land, zoals in Amersfoort, waar het CDA zich ook inzet voor schonere lucht. Hij vraagt de wethouder naar het idee om elektra in parken aan te leggen voor elektrisch barbecueën, omdat hij de haalbaarheid hiervan betwijfelt. Hij stelt voor om alternatieven te bekijken, zoals het verhuren van elektrische barbecues met accu’s, in plaats van overal stroompunten aan te leggen. Daarnaast vraagt hij of de lijst met juridische onderzoeken die volgend jaar worden uitgevoerd uitputtend is, zodat er geen onverwachte nieuwe onderzoeken plaatsvinden. Tot slot kijkt hij met interesse uit naar het voorstel voor een stookverbod bij code rood en oranje.

Lid NOORDZIJ sluit zich volledig aan bij de eerdere insprekers en heeft enkele vragen over de koers die nu wordt ingezet. Hij vraagt eerst naar het punt van lid Havelaar over elektrische barbecues in parken en wil weten hoe dit zich verhoudt tot de al zeer beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet. Hij vraagt zich af hoe haalbaar zo’n alternatief is en of er überhaupt ruimte is om dit te realiseren. Vervolgens wil hij weten of er echt geen mogelijkheden zijn om de verschillende vormen van houtstook te monitoren, bijvoorbeeld het onderscheid tussen verwarming en recreatief gebruik. Tot slot vraagt hij zich af wat er wordt bedoeld met het werken aan een tijdelijk stookverbod bij code rood en oranje, en wanneer de wethouder een passend moment hiervoor ziet. Lid IJMKER vraagt wat de PvdA onder een passend moment verstaat. Lid NOORDZIJ geeft aan daar nog naar te zoeken en wil eerst begrijpen welke overwegingen meespelen bij het bepalen van een passend moment. Hij vraagt zich af of dit bijvoorbeeld samenhangt met nader onderzoek dat nodig is en geeft aan de reactie van de wethouder eerst af te willen wachten. Lid IJMKER vraagt welke informatie de PvdA nodig heeft om een keuze te maken over het stookverbod en of de partij bereid is het voorstel te steunen om het direct in Amsterdam in te voeren, zonder verder onderzoek.

Lid NOORDZIJ vraagt zich af welke factoren daarbij relevant zijn. Lid BAKKER vraagt zich af wat de PvdA te zeggen heeft tegen de Amsterdammers die al jarenlang gezondheidsklachten ervaren door houtstook, nu het beleid voorlopig alleen uit een bewustwordingscampagne lijkt te bestaan. Ze wil weten hoe de PvdA deze inwoners geruststelt, aangezien zij voorlopig alleen filmpjes en flyers krijgen. Lid NOORDZIJ erkent de zorgen van lid Bakker en benadrukt dat hij de impact van houtstook op Amsterdammers goed begrijpt, zoals ook door de insprekers is aangegeven. Hij wijst erop dat er naast de bewustwordingscampagne ook andere maatregelen in het beleid staan, die volgens hem een stap in de goede richting vormen. Lid BAKKER vraagt vervolgens concreet welke van die maatregelen daadwerkelijk effect zullen hebben voor de mensen die al jarenlang gezondheidsklachten ervaren door houtstook.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

Lid NOORDZIJ legt uit dat er in het beleid ook concrete maatregelen staan, zoals een verbod op houtstook bij nieuwbouwwoningen en het voorbereiden van een tijdelijk stookverbod bij code rood en oranje. Hij benadrukt dat het ook belangrijk is te kijken naar de praktische mogelijkheden om dit effectief aan te pakken. Lid BAKKER geeft aan dat het door de PvdA genoemde verbod nog jaren kan duren en nu niet bestaat, en vraagt wat de PvdA tegen de mensen zegt die direct hinder ervaren van houtstook. Lid NOORDZIJ reageert dat het voorgestelde verbod eerder dan verwacht wordt opgepakt, er wordt al in 2026 een voorstel voor het verbod ingediend, waarmee hij aangeeft dat er sneller actie komt dan lid Bakker suggereerde. Lid DE JAGER benadrukt dat houtstook veel meer aandacht verdient en verwijst naar de inspraak van twee huisartsen. Zij onderstreept dat het beleidskader met bewustwordingscampagnes gericht is op het veranderen van normen. Ze is geschokt door de impact van houtstook op de gezondheid, zoals uit onderzoek blijkt, een avond open haard veroorzaakt evenveel fijnstof als een autorit naar Moskou, wat leidt tot astma, longproblemen en blijvend verminderde longinhoud bij kinderen.

Volgens RIVM is het sterfterisico door houtstook groter dan door verkeer en industrie samen, en PBL stelt dat aanpakken van houtstook de meest kosteneffectieve manier is om de luchtkwaliteit te verbeteren. Lid BAKKER erkent de ernst van houtstook, maar bekritiseert D66 omdat zij doen alsof dit probleem nieuw is. Ze benadrukt dat de raad hier al jaren over debatteert, met moties en discussies, en dat het onderwerp volop in de media en op sociale media speelt. Volgens haar is het een maatschappelijk probleem dat allang bekend is. Lid DE JAGER erkent dat D66 al langer op de hoogte is van de problematiek rond houtstook, maar benadrukt dat dit voor veel mensen nog niet vanzelfsprekend is. Volgens haar is de bewustwording nog onvoldoende en staan we pas aan het begin van een normverschuiving. Ze prijst Amersfoort en Utrecht als voortrekkers in het verbieden van houtstook en ziet een parallel met het vuurwerkverbod, verandering kost tijd, maar houtstook heeft in Amsterdam zijn langste tijd gehad. Lid BAKKER vraagt welk percentage van de Nederlanders of Amsterdammers volgens haar goed geïnformeerd moet zijn over de problematiek van houtstook voordat er daadwerkelijk maatregelen worden genomen.

Lid DE JAGER geeft aan dat wetten gestolde normen zijn en dat je niet eerst een wet kunt maken en daarna pas wilt dat die norm in de samenleving wordt gedragen, omdat handhaving dan lastig wordt. Ze noemt dat in elk geval 30 procent van de mensen goed geïnformeerd zou moeten zijn, maar ze kan geen exact percentage geven. Vervolgens vraagt ze aan de wethouder of het bij de te onderzoeken maatregelen voor nieuwbouwprojecten en renovaties van woningcorporaties echt nodig is eerst te onderzoeken of rookkanalen verboden kunnen worden, of dat men gewoon de intentie kan uitspreken en daar naartoe kan werken. Lid IJMKER geeft aan dat zij, na jaren betrokken te zijn bij dit onderwerp, ongeduldig wordt over het tempo van het beleid. Zij waardeert de zorgvuldigheid van de wethouder, maar vindt dat het beleid nog ambitieuzer mag zijn. Ze merkt op dat veel maatregelen nog onderzocht of verkend moeten worden, terwijl volgens haar voldoende informatie beschikbaar is om direct stappen te zetten. Ze verwijst naar een motie van drie jaar geleden over een stookverbod bij code rood en oranje die toen werd uitgesteld vanwege het nieuwe beleidskader. Ze benadrukt dat inmiddels bekend is dat fijnstof schadelijke effecten kan hebben, onder andere op de hersenen van ongeboren kinderen, en vindt het onverantwoordelijk om nog niet te handelen. Ze vraagt welke aanvullende

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

informatie de wethouder nog nodig heeft om een stookverbod zo snel mogelijk in Amsterdam in te voeren. Lid BAKKER geeft aan dat zij begrip heeft voor de nostalgische waarde van hout stoken, maar benadrukt dat de kennis over de schadelijke effecten inmiddels veel groter is. Papier kan worden gerecycled en hout kan terug de natuur in, terwijl verbranden schadelijke stoffen produceert en bijdraagt aan luchtvervuiling. Ze verwijst naar de huisartsen die eerder hebben gesproken en benadrukt dat hinder en gezondheidsschade serieus zijn. Ze vindt dat het beleidskader te lang heeft gewacht en dat de nadruk nu te veel ligt op bewustwording. Volgens haar kan een houtstookvrije stad nu al worden ingevoerd, met goede informatievoorziening, subsidies voor alternatieve warmtebronnen en minimaal een stookverbod bij slechte weersomstandigheden. Lid STAARTJES benadrukt dat Amsterdam eerst een gematigd pakket aan maatregelen, campagnes en onderzoeken invoert voordat een totaal stookverbod kan worden doorgevoerd, met als strategie het langzaam opbouwen van draagvlak. Hij wijst erop dat hout stoken voor veel inwoners een betaalbare warmtebron is en dat koken op open vuur ook culturele en sociale waarde heeft. Zijn fractie staat kritisch tegenover het pakket, maar erkent dat overlast en gezondheidsproblemen serieus zijn en aangepakt moeten worden.

Hij stelt vragen over de juridische houdbaarheid van een stookverbod bij code oranje en rood en over de effectiviteit van bewustwordingscampagnes, met speciale aandacht voor moeilijk bereikbare doelgroepen. Hij uit zijn twijfels of het beleidskader daadwerkelijk het verschil zal maken in Amsterdam, gezien bestaande capaciteitstekorten bij handhaving van andere regels. Lid HENDRIKS vraagt zich af of hij de VVD goed begrijpt, bedoelen zij dat regels zonder handhaving geen effect hebben? Lid STAARTJES antwoordt ontkennend. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat hoewel veel mensen zich inmiddels bewust zijn van de problematiek van houtstoken, er nog steeds grote onbekendheid bestaat over de effecten, zoals de enorme hoeveelheid fijnstof die een open haard produceert. Ze benadrukt dat langdurige en consequente bewustwordingscampagnes essentieel zijn, en dat er momentum is om dit verder te verspreiden. Tegelijkertijd wijst ze erop dat het plan niet alleen uit bewustwording bestaat, er is ook onderzoek nodig om juridische kaders goed te verankeren. Ze licht toe dat het voorstel in 2026 een stookverbod bij code rood en oranje wil invoeren, naar het voorbeeld van Amersfoort, waarbij handhaving zorgvuldig moet worden uitgewerkt.

Over nieuwbouwmaatregelen vanaf 2028 legt ze uit dat het effect van eerder ingrijpen beperkt zou zijn en dat men ook voorspelbaarheid en betrouwbaarheid voor woningbouwprojecten wil waarborgen. Ze benadrukt dat het kader nu bij de raad ligt om de discussie te starten en dat de maatregelen zorgvuldig, maar voortvarend worden opgepakt. Lid DE JAGER benadrukt dat het niet om versnellen gaat, maar om duidelijk uit te spreken dat het de intentie is om het stookverbod daadwerkelijk in te voeren, in plaats van alleen nog te onderzoeken of het kan. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat de intentie er zeker is om het stookverbod daadwerkelijk in te voeren, mits er geen uitvoeringsproblemen zijn. Over het voorstel voor elektra in parken als alternatief voor houtstook zegt ze dat dit onderzocht wordt, met aandacht voor de capaciteit van het elektriciteitsnet. Ze vindt het een charmante manier om elektrisch barbecueën te stimuleren, maar de focus blijft op het plan voor een stookverbod bij code rood en oranje, omdat dit de grootste impact heeft. Voor andere mogelijke alternatieven staat het college open, maar ingrijpende maatregelen zullen altijd eerst aan de raad worden voorgelegd.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

Lid HAVELAAR geeft aan dat de huidige stappen in het beleidskader gezien moeten worden als de eerste stap in een groter plan. Hij wil dat nu de juridische onderzoeken worden uitgevoerd, maar zegt nog geen ja tegen andere mogelijke juridische onderzoeken. Daarnaast vraagt hij naar de reactie van de wethouder op opmerkingen van insprekers over woonboten met lage rookkanalen, waarvan volgens de insprekers eigenlijk niet zou mogen dat ze zo stoken. Wethouder VAN DER HORST erkent dat de lage rookkanalen van woonboten direct schadelijk zijn omdat de rook meteen voor iedereen in te ademen is. Ze geeft aan dat het plan met een stookverbod bij code rood en oranje al zal helpen, maar dat er momenteel geen sterk onderscheid wordt gemaakt tussen gewone woningen en woonboten. Ze benadrukt dat dit juridisch lastig is omdat het in feite dezelfde soort woningen betreft, maar stelt dat de raad in de toekomst eventueel kan overwegen hier specifiek naar te kijken. Lid HAVELAAR vraagt of bestaande bouwbesluiten en regelgeving bepaalde hoogtes toestaan waardoor woonboten met lage rookkanalen als een aparte categorie behandeld zouden kunnen worden. Hij verzoekt de wethouder om hierover voor de raadsvergadering nadere informatie te geven. Wethouder VAN DER HORST bevestigt dat ze de raad verder zal informeren over de mogelijkheden om woonboten met lage rookkanalen als aparte categorie te behandelen.

Ze licht toe dat het juridisch op papier in een afgevingsplan kan, maar dat handhaafbaarheid een aandachtspunt blijft. Voor communicatie over bijvoorbeeld barbecueën wordt gebiedsgericht gekeken, met speciale aandacht voor parken en doelgroepen. Ze verwijst daarnaast naar eerdere vertraging door corona, waardoor het beleidskader pas later werd opgepakt. Ze benadrukt dat het college zorgvuldig een balans zoekt om zo uiteindelijk het doel, verbetering van luchtkwaliteit, sneller te bereiken. Lid BAKKER merkt op dat het college de afgelopen vier à vijf jaar al had kunnen starten met een bewustwordingscampagne in plaats van geen actie te ondernemen. Wethouder VAN DER HORST benadrukt dat het college zeker niet niets heeft gedaan, er is al een bewustwordingscampagne gaande, bijvoorbeeld gericht op IJburg waar de overlast het grootst is. Ze erkent dat hout stoken voor sommige mensen een belangrijke warmtebron is, maar benadrukt dat dit een relatief kleine groep betreft. Voor woonboten, waar men afhankelijker is van houtstook, wordt serieus gekeken om mensen niet plotseling in problemen te brengen. Tegelijkertijd mag dit de grote stappen, zoals het verbod bij code rood en oranje, niet tegenhouden. Ze benadrukt dat het doel is om zowel aandacht te hebben voor specifieke groepen als daadwerkelijk substantiële maatregelen te nemen.

Lid STAARTJES geeft aan dat de uitgesproken intentie van het college om vergaande maatregelen te nemen voor zijn fractie een stap te ver gaat. Hij kan instemmen met het onderzoeken van enkele specifieke maatregelen om overlast te beperken, maar het vooruitlopen op een brede en ingrijpende aanpak vindt hij te ver gaan. Wethouder VAN DER HORST benadrukt dat het beleidskader aangeeft wat het college wil bereiken en dat het aangekondigde voorstel voor een verbod bij code rood en code oranje naar de raad komt. Ze erkent dat mensen er verschillend over kunnen denken, maar stelt dat het voorstel kansrijk is en breed gedragen kan worden, zeker in combinatie met de grote bewustwordingscampagne. Volgens haar betekent het voorstel niet dat de vrijheid van de een ten koste gaat van de ander en kan het goed worden uitgelegd aan bewoners, ook vanuit een minder liberale of conservatievere insteek. Lid STAARTJES benadrukt dat handhaving cruciaal is voor het slagen van de maatregelen. Hij vindt dat de raad nu al rekening moet houden met de inzet van schaarse

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

capaciteit en geeft de wethouder mee dat pas echt gestuurd moet worden op het moment dat handhaving volledig haalbaar en effectief is. Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat handhaving op verschillende manieren kan worden ingevuld. Ze stelt voor eerst alles goed uit te zoeken en vervolgens een concreet voorstel aan de raad voor te leggen, zodat de raad kan beoordelen of de aanpak passend is. Volgens haar is het niet verstandig om nu al alle handhavingscapaciteit in te zetten, dat kan later per maatregel worden bepaald. De VOORZITTER constateert dat het onderwerp in de volgende raadsvergadering veder wordt besproken. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Openbare Ruimte en Groen 4. Instemmen met de doelstellingen Amsterdam Maakt Ruimte en kennisnemen van bijbehorende Uitvoeringsagenda (VN2025-008729) Lid MOESKOPS benadrukt dat Amsterdam Maakt Ruimte kiest voor een stad die niet alleen leefbaar en bereikbaar is, maar vooral rechtvaardig en inclusief. Voor D66 gaat het bij ruimte maken niet alleen om vierkante meters, maar om de vraag welke stad men wil zijn, veilig voor kinderen, prettig voor ouderen en levendig voor ondernemers, en gastvrij voor Amsterdammers die zich nu minder thuis voelen. D66 waardeert dat de agenda inzet op ontmoeting en inclusiviteit, maar waarschuwt dat te veel perspectieven de uitvoering kan bemoeilijken.

De focus zou vooral moeten liggen op jonge vrouwen, als zij zich veilig voelen, is de openbare ruimte automatisch gastvrij voor anderen. Ze wijst op de piramide van geweld, ernstige vormen van geweld worden gevoed door een brede basis van kleine, vaak onschuldige gedragingen zoals catcalling en ongepaste blikken. Vroeg en zichtbaar ingrijpen is essentieel, en dat sluit aan bij het initiatiefvoorstel Gastvrije Openbare Ruimte. Goede fysieke inrichting beïnvloedt gedrag, slecht verlichte of onaangename plekken normaliseren ongewenst gedrag. Ze noemt concrete onderdelen uit de uitvoeringsagenda, betere verlichting, veilige en inclusieve inrichting, pilots met vrouwen en meisjes in Zuidoost, Noord en Nieuw-West, en vervanging van vijandige door gastvrije architectuur. Ze stelt vragen over versnelling van pilots en structurele verankering van lessen, en over tijdelijke onveilige situaties bij bouwprojecten. Ze benadrukt dat dit geen eenmalige interventie is en dat gastvrijheid en veiligheid in de openbare ruimte duurzaam verankerd moeten worden. Lid STAARTJES bespreekt dat het huidige document van Amsterdam Maakt Ruimte een langlopend proces samenvat en veel bijeenkomsten en bewonersraadplegingen omvat.

Hij waardeert de inspanningen, maar noemt als belangrijk knelpunt dat het document veelomvattend is en de doelstelling van 0 procent groei van auto’s koppelt aan vrijwel alle andere wensen voor de openbare ruimte. Bewoners willen van alles, ruimte voor sport, kinderen, fietsen, auto’s, bomen en spelvoorzieningen, maar dit alles tegelijk kan niet, keuzes zijn onvermijdelijk. Hij benadrukt dat scherpe keuzes vaak pas in de uitvoering per project gemaakt worden en dat politiek daarbij nauwelijks betrokken is. De gemeenteraad stelt algemene kaders, maar de daadwerkelijke beslissingen worden vaak op decentrale niveaus genomen. Hij pleit ervoor om de betrokkenheid van Amsterdammers bij projecten te vergroten, vooral bij groot onderhoud en herinrichtingen, zodat inwonersparticipatie sterker wordt ingebouwd in plaats van alleen formele overheidsparticipatie. Het grote uitvoeringsprogramma zoals nu voorgesteld biedt te veel allesomvattende oplossingen zonder directe inspraak van bewoners. LID NOORDZIJ sluit aan bij de inbreng van lid Moeskops en benadrukt dat het betrekken van verschillende perspectieven, waaronder dat van vrouwen, bijdraagt aan

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

betere afwegingen en een fijnere openbare ruimte voor iedereen. Hij wijst op het belang van mobiliteit en toegankelijkheid in de stad, waarbij ongelijkheid een grote rol speelt, bijvoorbeeld door betaalbaarheid van openbaar vervoer en de fysieke toegankelijkheid voor mensen met een visuele of lichamelijke beperking. Hij prijst de inzet van de wethouder om een breed gedragen voorstel vanuit de stad te maken en vraagt hoe bewoners, die normaal niet makkelijk bij het stadhuis komen, actief betrokken blijven bij de uitrol van maatregelen. Hij noemt dat alternatieven voor de auto niet voor iedereen even bereikbaar zijn en benadrukt dat ook ondernemers hierbij betrokken moeten worden. Daarnaast vraagt hij specifiek naar maatregelen die de toegankelijkheid voor mensen met een beperking verbeteren, bijvoorbeeld bij wegwerkzaamheden, en hoe deze toegankelijkheid in de praktijk wordt gewaarborgd. Ten slotte merkt hij op dat bij speelplekken het onderhoud volgens het Rekenkamerrapport nog aandacht behoeft en wil hij weten hoe de wethouder hiermee omgaat in de plannen voor de toekomst. Lid BILGIN legt uit dat het eerdere beleid onder de naam autoluw heeft geleid tot ongelijkheid in de stad.

Terwijl het centrum redelijk goed bereikbaar bleef met het openbaar vervoer, ondervonden inwoners van Nieuw-West, Noord en Zuidoost nadelige gevolgen zoals waterbedeffecten, betaald parkeren en bezuinigingen op het OV. Veel mensen kregen het gevoel dat hen de auto werd afgepakt zonder adequaat alternatief. Hij uit zorgen dat het nieuwe plan Amsterdam Maakt Ruimte soortgelijke ongelijkheden kan veroorzaken, vooral vanwege de focus op bereikbaar blijven voor noodzakelijk autoverkeer. Hij wijst op het complexe systeem van verkeersfilters en lussen, waarin mensen die incidenteel echt een auto nodig hebben, zoals zieken of zwangere vrouwen, buiten de boot kunnen vallen. Daarnaast benadrukt hij dat bij het beleid rondom parkeervergunningen sociale huurders worden benadeeld, omdat nieuwbouw is uitgesloten van vergunningen, terwijl mensen met hogere inkomens nog wel particuliere plekken kunnen huren of kopen. Hierdoor wordt geen rekening gehouden met individuele situaties, zoals mantelzorg of werk op afgelegen locaties. Lid VAN MUNSTER merkt op dat lid Bilgin de sessie over doelgroepenkaders heeft gemist, waarin het complexe probleem van autobereikbaarheid werd besproken. Hij legt uit dat juist om de groepen die echt een auto nodig hebben te bedienen, het nodig is dat anderen die de auto eventueel kunnen laten staan pijn ervaren in het systeem.

Hij vraagt lid Bilgin of hij hiermee instemt of dat hij vindt dat iedereen gewoon de auto moet kunnen gebruiken. Lid BILGIN geeft aan dat hij bij een eerdere sessie over het doelgroepenkader aanwezig was. Hij benadrukt dat Forum voor Democratie een wegennetwerk wil dat vrij toegankelijk is voor iedereen, zonder verkeersfilters. Volgens hem moet de nadruk liggen op het aanbieden van alternatieven zodat mensen vrijwillig kiezen voor andere opties, in plaats van dat er direct beperkingen worden opgelegd. Lid VAN MUNSTER vraagt of lid Bilgin bekend is met wereldwijde studies waaruit blijkt dat zonder maatregelen steden voortdurend vastlopen in files. Hij verwijst daarbij naar lokale voorbeelden, zoals ondernemers bij de Bijenkorf, die aandringen op maatregelen om te voorkomen dat iedereen met de auto naar de stad komt. Lid BILGIN geeft aan dat zijn partij niet voorstander is van niets doen. Hij stelt dat het OV de afgelopen tien jaar nauwelijks vooruit is gegaan, en dat de nieuwe PVE en concessie eindelijk weer ambitie tonen om het OV uit te breiden. Door de stagnatie van de afgelopen tien jaar is er echter geen goed uitgangspunt voor alternatieven, die in die periode juist zijn verslechterd. Lid VAN MUNSTER hoopt dat Forum voor Democratie vanaf nu in de Kamer het kabinet kritisch zal aanspreken op de bezuinigingen die zij op het OV willen doorvoeren.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

Lid BILGIN benadrukt dat Forum voor Democratie landelijk tegen de bezuinigingen heeft gestemd, die gelukkig zijn geschrapt. Forum wil een gemeente zonder complexe verkeersfilters, waar mensen zelf hun vervoersmiddel kiezen, met verleidingen naar alternatieven zoals OV, mits nabij, frequent, betaalbaar, toegankelijk, veilig en comfortabel. Er is uitbreiding van het metronet nodig, met grote investeringen, en voorlopig geen maatregelen die de begroting zwaar belasten, zoals het schrappen van 10.000 parkeerplekken. Forum vindt dat er meer aandacht moet zijn voor de Oost-Westlijn en prioritair de metroring Isolatorweg-Centraal Station boven de Noord-Zuidlijn. Positief ziet hij het breder beleidskader, inclusief vrouwvriendelijke inrichting van de openbare ruimte. Lid VAN MUNSTER noemt het plan van het college mooi, maar daagt uit scherper te kijken naar keuzes over stoepobjecten zoals terrassen en plantenbakken. Hij merkt op dat deelscootervergunningen blijven uitbreiden, terwijl een evaluatie beloofd was, en vraagt om opheldering. Over veiligheid in de openbare ruimte benadrukt hij dat verlichting alleen niet de echte oplossing is. Hij wil dat het college particuliere parkeergarages en parkeernormen voor kantoren en bedrijven kritisch bekijkt, en stimuleert het gebruik van OV.

Hij pleit voor gelijke behandeling van scooters buiten de ring voor veiligheid en vraagt om een maximum voor RVV-ontheffingen voor laden en lossen om toegankelijkheid te waarborgen. Lid BILGIN vraagt of GroenLinks, die pleit voor het uitbannen van particuliere parkeergarages, daarmee afstand neemt van het idee om straatparkeerplekken te vervangen door garageplekken. Hij wil weten of GroenLinks nu helemaal geen parkeerplekken wil toestaan. Lid VAN MUNSTER geeft aan dat GroenLinks het liefst geen auto’s de stad in ziet komen. Hij noemt dat sommige garages, zoals de Singelgracht, effectief zijn gebleken, maar dat locaties zoals de Bijenkorf automagneten zijn. Het zou volgens hem vreemd zijn om daar grote parkeergarages te bouwen. Lid BILGIN merkt op dat het schrappen van parkeerplekken op straat, zoals bij de Singelgrachtgarage, leidt tot verlies in plaats van winst en mogelijk minder middelen voor OV-investeringen. Hij vraagt of het op korte termijn verstandig is om deze plekken te schrappen. Lid VAN MUNSTER antwoordt dat parkeerplekken op straat geld kosten en geen geld opleveren. Lid BAKKER benadrukt dat de beperkte ruimte in de stad continu keuzes vereist.

Ze vraagt hoe het koersdocument samenhangt met de omgevingsvisie en merkt op dat de Partij voor de Dieren de doelstellingen in principe ondersteunt, maar prioriteit wil geven aan gezondheid boven bijvoorbeeld ontmoetingsplekken. Daarnaast vraagt ze aandacht voor individuele dieren in de stad, niet alleen voor biodiversiteit of soorten, zodat ook zij een veilige en prettige openbare ruimte hebben. Lid HAVELAAR ziet het beleid positief en waardeert de technische sessies, het doelgroepenbeleid en het afwegingskader. Hij benadrukt echter dat er een kloof is tussen theorie en praktijk, de bereikbaarheid van de stad staat onder druk door bijvoorbeeld openstaande straten en beperkte toegang voor beroepsgroepen van buiten de stad. Hij pleit voor slimme technologische oplossingen, zoals navigatie naar lege parkeerplaatsen en geofencing voor fietssnelheden in parken. Daarnaast vraagt hij om duidelijk inzicht in de locaties van de 7.000 tot 10.000 parkeerplekken die kunnen verdwijnen en stelt hij voor deze meer geclusterd te verwijderen. Wethouder VAN DER HORST benadrukt dat het plan juist praktijkgericht is en veel aspecten van de openbare ruimte samenbrengt, in plaats van alles in aparte hokjes te verdelen. Hierdoor kan beter worden gekozen waar ruimte voor verkeer, groen,

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

klimaatadaptatie en leefbaarheid wordt gemaakt. Ze legt uit dat het plan geen verdere autogroei nastreeft, maar keuzes maakt om een leefbare stad te behouden, met oog voor kwetsbare groepen en beroepsgroepen uit de regio. Daarnaast reageert ze op de zorgen over participatie, het is belangrijk dat kaders meegegeven worden bij projecten en dat het vrouwelijk perspectief systematisch wordt meegenomen. Ze geeft aan dat ze actief werkt aan het betrekken van meisjes en vrouwen bij het ontwerp van openbare ruimtes, met als doel veiligheid en inclusiviteit sneller en structureler te verbeteren. Het plan streeft naar concrete uitvoering en prioritering, gebaseerd op enquêteresultaten en participatie, zodat de stad leefbaar blijft voor kinderen, bewoners en bezoekers. Lid MOESKOPS geeft aan dat het goed is dat het plan praktijkgericht en inclusief is, maar benadrukt dat Amsterdam niet alles zelf hoeft uit te vinden. Er is al veel onderzoek en ervaring beschikbaar vanuit andere steden en projecten, en daar kan bij het ontwerp van openbare ruimtes gebruik van worden gemaakt om effectiever en sneller resultaten te behalen. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat de gemeente bij wegwerkzaamheden en andere projecten al rekening houdt met sociale veiligheid via BLVC-plannen.

Ze benadrukt dat het vrouwelijk perspectief nog meer meegenomen kan worden en dat betrokkenheid van eerder geraadpleegde doelgroepen, zoals ondernemers en hulpverleners, actief wordt vastgehouden. Ze benoemt ook dat veel grote wegwerkzaamheden door de Rijksoverheid plaatsvinden en dat achterstallig onderhoud moet worden ingehaald om bereikbaarheid te waarborgen. Daarnaast gaat ze in op innovaties zoals geofencing, waar stappen in gezet worden binnen ethische kaders. Over parkeerplekken geeft ze aan dat het weghalen ervan samen met bewoners en ondernemers per gebied wordt vormgegeven, rekening houdend met lokale omstandigheden, in plaats van grootschalig en uniform te opereren. Ze onderstreept het belang van een balans tussen praktische uitvoering en participatie. Lid HAVELAAR vraagt om verduidelijking over de 7.000 tot 10.000 parkeerplekken die volgens het document zonder overlast kunnen worden verwijderd. Hij merkt op dat in straten met fietsenstallingen op de begane grond mensen alsnog hun fietsen op straat zetten, en wil weten in welke gebieden deze parkeerplekken precies liggen, zodat de meningen van bewoners daarover kunnen worden meegenomen. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat de inschatting van 7.000 tot 10.000 parkeerplekken gebaseerd is op een algemene berekening van de parkeerdruk in de stad.

Ze benadrukt dat dit altijd per locatie moet worden afgewogen en dat bewonersparticipatie kan leiden tot aanpassingen. Het doel is een balans tussen de algemene ambitie en lokaal maatwerk, waarbij de stad zelf ook input kan leveren. Lid HAVELAAR vraagt om een overzicht van de wijken waar de parkeerdruk onder de 90 procent ligt, zodat parkeerplaatsen daar zonder extra maatregelen herbestemd kunnen worden. Wethouder VAN DER HORST licht toe dat ze kan nagaan of het lijstje van wijken met lage parkeerdruk direct beschikbaar is. Ze benadrukt dat de herbestemming van parkeerplaatsen altijd in overleg met bewoners, ondernemers en stadsdelen gebeurt. Ze verduidelijkt dat het koersdocument niet tegenstrijdig is met de omgevingsvisie, maar juist een concrete vertaling biedt. De prioritering van doelen is niet strikt, kinderen staan bijvoorbeeld op één omdat dit uit de enquête naar voren kwam, maar dit betekent niet dat andere doelen zoals klimaatadaptatie lager staan. Over scooters meldt ze dat er momenteel geen uitbreiding plaatsvindt om scooters naar de rijbaan te brengen en dat er een evaluatie van het huidige beleid voor deelscooters komt. Lid VAN MUNSTER vraagt of het mogelijk is om de tekst in het plan aan te passen voordat deze een eigen leven gaat leiden.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

Wethouder VAN DER HORST licht toe dat ze kan kijken naar het aanpassen van teksten in het plan om verwarring te voorkomen. Ze gaat in op parkeernormen voor garages en panden, benadrukt dat de instroom van nieuwe parkeerplekken hiermee wordt beperkt, en dat toegankelijkheid voor voetgangers en mensen met een beperking tijdens werkzaamheden beter wordt gewaarborgd. Daarnaast wordt er een plan van aanpak opgesteld om de spreiding en kwaliteit van speelplekken te verbeteren, waarbij beheerbudgetten gehandhaafd blijven, maar het een uitdaging blijft. Lid NOORDZIJ vraagt hoe de intentie om voetpaden tijdens werkzaamheden toegankelijk te maken voor mensen met een rolstoel of visuele beperking concreet tot een succes kan worden gebracht. Hij wil weten wat er nog ontbreekt en welke stappen nodig zijn om dit daadwerkelijk te realiseren. Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat het plan om voetpaden tijdens werkzaamheden toegankelijk te maken nog in de uitwerkingsfase zit. Ze weet nog niet precies wat er aanvullend nodig is, maar benadrukt dat de aanpak recent is vastgesteld en dat ze actief bezig zijn met de uitvoering, waarbij ze de knelpunten in de stad goed in beeld hebben. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp in de volgende raadsvergadering verder wordt besproken. Daarnaast meldt ze dat de twee geplande technische sessies doorgaan vanwege voldoende belangstelling.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. 5. Initiatiefvoorstel van het lid Van Pijpen getiteld 'Een Stem voor Groen: Plan voor Structuur, Groenraad en Garanties' (VN2025-008867) Lid VEENHOFF geeft aan blij te zijn dat het initiatiefvoorstel nu besproken wordt, omdat dit voorstel al is ontstaan rond het referendum over de hoofdgroenstructuur. Ze bedankt de initiatiefgroep voor hun bijdrage. Volgens haar is het doel om alle overbodige verharding in de stad in de toekomst om te zetten in groen, om droge voeten te houden, hitte tegen te gaan en dieren en insecten te beschermen. Groen draagt ook bij aan het welzijn en de concentratie van mensen. Ze benadrukt dat grote veranderingen tijd kosten, zoals in de jaren ’50-’60 bij de transitie van wandelstad naar autostad, en dat hobbels vaak ontstaan door bouwprojecten, tijdelijke wegen of aanpassing van bestaande parken. Vaak komen zorgen van bewoners te laat in het proces naar voren, waardoor plannen duurder of politiek complexer worden. Daarom is volgens lid Veenhoff een luider geluid voor groen nodig, letterlijk een stem voor groen. Het voorstel omvat het instellen van een groenraad, vergelijkbaar met bestaande sportraad en kunstraad, en het ontwikkelen van meer sturingsinstrumenten en normen voor bestaand groen, zodat bij verdichting duidelijk is welk groen behouden of versterkt moet worden.

Daarnaast wil ze dat de status en aanleg van groen beter gegarandeerd worden, zodat nieuw of aangepast groen daadwerkelijk tijdig en volledig gerealiseerd wordt bij bouwprojecten. Ze stelt dat het voorstel hobbels vermindert, waardoor de vergroening sneller kan plaatsvinden. Het bereidt de gemeentelijke infrastructuur voor om adviezen uit burgerberaden direct te laten landen. Lid NOORDZIJ stelt een technische vraag over het derde punt van het voorstel. Hij vraagt zich af in hoeverre de compensatie nu wel of niet in de hoofdgroenstructuur is opgenomen. Lid VEENHOFF legt uit dat de vraagtekens bij het derde punt van het voorstel vooral voortkomen uit enige ruis. Een deel van de tekst is ontstaan naar aanleiding van

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 4 september 2025

MOW

een motie rondom het referendum, waarvoor al een positief preadvies lag, wat tot verwarring heeft geleid. Ze benadrukt dat in de huidige hoofdgroenstructuur geen compensatie wordt toegepast, terwijl het voorstel juist een garantie wil dat groen daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Ze legt uit dat er in sommige projecten wel al sprake is van versterking of compensatie van bestaand groen, ook buiten de hoofdgroenstructuur. Het kernpunt is het vertrouwen van bewoners dat groen daadwerkelijk en tijdig wordt aangelegd, niet pas na tien jaar. Ze wil daarom een duidelijke infrastructuur en beleid klaarzetten, zodat na het burgerberaad de uitvoering van groenprojecten gegarandeerd kan worden, inclusief de mogelijkheid om de termijn aan te passen op basis van de wensen van het burgerberaad. Lid DE JAGER noemt het initiatiefvoorstel een mooie manier om groen meer stem te geven, passend bij het thema van deze week en bij Duurzame Dinsdag, waarin ook aandacht was voor natuurgebieden zoals de Waddenzee, het bos en de Maas. Ze stelt een vraag over de financiering van het voorstel, zoals genoemd in de reactie van het college, en wil weten hoe de indieners daarmee willen omgaan. Lid VEENHOFF geeft aan dat op termijn financiering nodig zal zijn, maar dat men alvast kan starten met de groenraad.

Voor nu is er ook al budget beschikbaar voor een eerste bijeenkomst waarin alle groengroepen samenkomen. Ze merkt op dat het voorgestelde bedrag redelijk en haalbaar lijkt en dat het voor GroenLinks noodzakelijk is. Lid DE JAGER concludeert dat hoewel de dekking op dit moment niet volledig duidelijk is, GroenLinks hier prioriteit aan geeft. Lid STAARTJES geeft aan dat er wel voorbereidingen getroffen kunnen worden voor de groenraad, maar dat zonder financiële dekking de raad zelf niet kan worden opgezet. Hij vraagt de initiatiefnemers hoe zij hierover denken. Lid VEENHOFF geeft aan dat het vooral gaat om het leggen van de basisinfrastructuur binnen de gemeente. Ze benadrukt dat het belangrijk is om alvast voorbereidingen te treffen en zaken in kaart te brengen, zodat er niet achterover wordt geleund tot het burgerberaad is afgerond, ook al zijn er nog vragen over details. Lid ALBERTS benadrukt dat het voorstel om groen meer stem te geven goed aansluit bij de uitdagingen van verdichting en het behoud van groene ruimtes, zoals sportparken en algemene groenvoorzieningen. Ze verwijst naar eerdere problemen bij de hoofdgroenstructuur en het bijbehorende referendum om te illustreren dat verdichting en vergroening soms botsen.