2025.06.26 Conceptverslag MOW.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water

MOW

Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

CONCEPT Openbare vergadering van de raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Donderdag 26 juni 2025 13.30 tot 17.55 uur Donderdag 10 september 2025 Voorzitter: lid Namane Portefeuillehouder: wethouder Van der Horst Commissiegriffier: E. ter Braak Commissieondersteuner: L. Hollander Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Asruf (PvdA), Bilgin (FvD), Bobeldijk (SP), Havelaar (CDA), Hendriks (Volt), IJmker (GL), De Jager (D66), Kreuger (JA21), Moeskops (D66), Van Munster (GL), Noordman (FvD), Noordzij (PvdA), Van Pijpen (GL), Veenhoff (GL), De Vos (PvdD) en Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: Ahmadi (De Vonk) en Koyuncu (DENK) Overige aanwezigen: Inara, Tijn en Chazza (Kinderraad) en Tuzgol-Broekhoven (Kinderombudsman)

Algemeen 1a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 13.30 uur en heet in het bijzonder de nieuwe commissieleden De Jager (D66) en Noordman (FvD), van harte welkom. 1b. Mededelingen Wethouder VAN DER HORST heeft het lid Havelaar toegezegd om de mogelijkheden te onderzoeken voor het aanpassen van venstertijden voor laden en lossen rondom de geplande sluiting van de IJtunnel in 2027 en 2028. Als proef wil ze komende zomer bij de werkzaamheden rond de A10 de venstertijden in de stadsdelen Centrum, West, Zuid en Oost vervroegen van 7 naar 6 uur. Als dit positieve resultaten oplevert kan bij het onderhoud aan de IJtunnel een verkeersbesluit worden voorbereid om de tijden structureel aan te passen. De stadsdelen zijn hiervoor bevoegd en de raad wordt hierover geïnformeerd in de voortgangsrapportage Aanpak Wegtunnels. Het college heeft in de Voorjaarsnota budget gereserveerd voor de zogenoemde bubbel barriers (drijfvuilvangsystemenen) en vanuit de bestaande begroting is geld is vrijgemaakt voor het aanstellen van twee boomadviseurs om de bescherming van bomen bij werkzaamheden te verbeteren.

Het college heeft op verzoek van Amsterdam Bereikbaar besloten om tijdelijk het aantal deelscooters in de stad te verhogen van 1.200 naar 1.500 omdat de komende maanden er veel werkzaamheden zijn die voor hinder kunnen zorgen en er ook veel grote evenementen worden georganiseerd. De bereikbaarheidspartners en de evenementenorganisatoren zetten in op de deelscooter als maatregel om bewoners en bezoekers een alternatief te bieden. De verhoging geldt alleen voor Noord, Nieuw-West en Zuidoost, in Centrum en De Pijp blijft het aantal gelijk. De resultaten worden meegenomen in de evaluatie in het vierde kwartaal.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

1c. Vaststellen agenda Agendapunt 5 kennisnemen van de raadinformatiebrief ter afdoening van de toezegging om de mogelijkheden te onderzoeken om bij een volgende verordening op de rioolheffing het belastingtarief voor het gebruikersdeel progressief te maken wordt van de agenda afgevoerd. Agendapunt 13 initiatiefvoorstel van het lid Asruf getiteld Vervoersarmoede, de drempel naar een verbonden stad, wordt doorgeschoven naar de vergadering van 30 oktober. Agendapunt 14 bespreken beantwoording raadsadres Onterechte boete parkeerbeleid wordt van de agenda afgevoerd. Agendapunt 15 logistiek over water wordt in overleg met het lid Hendriks uitgesteld. Agendapunt 16 kennisnemen van Plan Biodiversiteit: parken en natuurgebieden, het uitvoeringsplan waarin wij toelichten hoe we de biodiversiteit van Amsterdam vergroten wordt uitgesteld. De agenda wordt met deze aanpassingen vastgesteld. 1d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie MOW d.d. 22 mei 2025 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering MOW van 22 mei 2025 wordt ongewijzigd definitief vastgesteld. 1e. Actielijsten en langetermijnagenda's, per portefeuille

Het lid HENDRIKS vraagt of de langetermijnagenda van de portefeuille Water inclusief Varen gevuld kan worden met beleid dat eraan komt. Wethouder VAN DER HORST zal deze vraag doorgeleiden naar wethouder Scholtes. 1f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ontvangen voor agendering in de commissie: TKN1 Kennisnemen van de afhandeling van motie 592.24 over loodvrij vissen op verzoek van het lid De Vos (PvdD) TKN 2 Kennis te nemen van de raadsinformatiebrief voertuigcategorie auto delen op verzoek van het lid Havelaar (CDA) TKN 3 Kennisnemen van de 2e halfjaarrapportage MIRT Verkenning ovverbinding Amsterdam-Haarlemmermeer op verzoek van het lid De Vos (PvdD) TKN 12 Raadsinformatiebrief stand van zaken groen in Amsterdam op verzoek van de leden Van Pijpen (GL) en de Vos (PvdD)

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

TKN 13 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Stand van zaken Amsterdamse bomen op verzoek van de leden Van Pijpen (GL) en De Vos (PvdD) 1g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken van stadsdeelcommissies. 2. Inhoudelijk deel 2a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk gedeelte van de vergadering. 2b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van Aalderen die op persoonlijke titel inspreekt over geluidsoverlast van niet-officiële recreatieve (zwem)voorzieningen. Inspreker VAN AALDEREN schets een situatie van vijftien jaar ongelijke strijd tegen de overlast van een zwembad naast zijn schip. Het openbaar bestuur manipuleert de werkelijkheid en de verantwoordelijkheid voor de overlast wordt bij de inspreker en partner gelegd. De rechtbank heeft hen in 2023 in het gelijk gesteld. Het bestuur kreeg drie maanden extra voor onderzoek maar er is nog niets onderzocht. Hij gunt anderen plezier en verkoeling maar niet ten koste zijn eigen gezondheid, woongenot en veiligheid. Hij is moegestreden en wil nu een oplossing, desnoods in de vorm van een andere gelijkwaardige ligplaats maar ook daarmee zijn ze al twee jaar bezig. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Kerkhove die op persoonlijke titel inspreekt over de voorgenomen opheffing van tramlijn 3.

Inspreker KERKHOVE vindt het een slecht idee dat het GVB Amsterdam van plan is om tramlijn 3 in 2026 op te heffen. Deze tramlijn is een onmisbare verbinding tussen oost en west. In het nieuwe plan moeten reizigers overstappen op de Ceintuurbaan of het Roelof Hartplein. Dat is een ernstige verslechtering voor ouderen en mensen met een fysieke beperking. Elke overstap brengt een potentieel valrisico met zich mee, los van de extra reistijd. De gemeente Amsterdam is op grond van het VN-verdrag handicap en de eigen inclusieagenda verantwoordelijk voor een toegankelijke stad voor iedereen. Het GVB beweert weliswaar dat de route van lijn 3 bediend blijft maar de inspreker vraagt zich af wat men mag verwachten van een commercieel bedrijf dat eerder het fijnmazige vervoersnetwerk heeft afgebroken om reizigers naar de NoordZuid-lijn te jagen. De gemeente Amsterdam is volledig eigenaar van het GVB en blijft dus verantwoordelijk. Hij roept op om oost en west verbonden te houden en tram 3 te behouden. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van Nierop die namens het Comité Westelijke Grachtengordel inspreekt bij agendapunt 18, het raadsadres ‘Een resistente iep wordt zelden ziek’.

Inspreker VAN NIEROP wijst op het belang van de iepen in Amsterdam en legt uit dat naast jonge iepen ook de grote iepen met grote kronen behouden moeten worden omdat deze met hun bladerdek bijdragen aan CO₂-afvang en verkoeling tegen hittestress. De jonge bomen kunnen pas na twaalf jaar CO₂ opnemen en pas na dertig jaar koelte bieden. De grote iepen kunnen middels een injectie resistent worden gemaakt tegen de

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

iepenziekte. In Amsterdam worden gemiddeld 900 iepen per jaar ziek en voor elke zieke boom moeten er drie gekapt worden omdat de ziekte via wortelcontact wordt doorgegeven. Er moeten dus meer bomen geïnjecteerd worden en ze vraagt de Amsterdamse groendeskundigen om in gesprek te gaan met andere steden. Ze pleit voor herziening van het bestrijdingsbeleid waarbij de gezondheid van bewoners en het advies van de intergemeentelijke studiegroep voor bomen worden meegenomen. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Lammerstijn die namens Donkey Republic inspreekt bij agendapunt 21, deelfiets, terugblik commissievergadering MOW 7 april 2025 en de vervolgacties Inspreker LAMMERSTIJN gelooft in een goed functionerend deelfietssysteem met duidelijke eisen, doelstellingen en regels. Dit vraagt om aanbieders die zich committeren aan concrete ambities. Deelfietsen dragen bij aan minder CO₂-uitstoot en vervangen autoritten, fietsritten en stationsfietsen. De focus van Donkey Republic ligt op stations- en buurthubs en het aanbieden van een product dat werkt voor het dagelijks gebruik van de Amsterdammer. Als enige in Nederland bieden zij een goedkoop maandabonnement aan en om dat nog wat extra kracht bij te zetten bieden ze Amsterdam duizend gratis jaarabonnementen aan om te verdelen onder de stadspashouders.

Donkey Republic heeft een werkplaats bij Sloterdijk waar twaalf Amsterdamse medewerkers werken die trots zijn op hun bijdrage aan de stad. De inspreker vraagt de raad om de raadsbrief van de wethouder positief te ontvangen zodat zijn organisatie kan bijdragen aan duurzame mobiliteit en het buurthub-model. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Wijzenbeek die namens Professionele Amsterdamse Fietsverhuurders bij agendapunt 21, deelfiets, terugblik commissievergadering MOW 7 april 2025 en de vervolgacties. Inspreker WIJZENBEEK spreekt namens de fietsverhuurders en fietsenwinkels. Het college wil koste wat het kost doorgaan met de toeristische deelfiets terwijl bijna alle partijen in de raad daarmee willen stoppen. Hij verwijst naar een gemeentelijk onderzoek waaruit blijkt dat meer dan 80 procent van de gebruikers van de 1.300 deelfietsen in de afgelopen vier jaar toerist was. Een beursgenoteerd, verliesgevend buitenlands platformbedrijf profiteert ten koste van lokale ondernemers die ook fietsen repareren en verkopen. Eind 2024 al zijn al negen winkels in het centrum omgevallen. Hoewel het project gepresenteerd wordt als buurthubs in wijken als Slotervaart of Ganzenhoef verschijnen er in werkelijkheid grote verhuurhubs in het centrum met soms 150 fietsen tegenover bestaande winkels en het aantal deelfietsen bij Amsterdam Centraal is verdrievoudigd.

Er worden steeds nieuwe geitenpaadjes gezocht om het systeem door te drukken. De afdeling deelfiets is niet in staat kritisch te kijken naar het eigen beleid. Er zijn geen duidelijke doelen, resultaten, evaluaties of kostenbatenanalyses terwijl er al 7.000 goed functionerende deelfietsen in de stad zijn, waaronder 3.000 ov-fietsen die vrijwel uitsluitend door forenzen worden gebruikt en 4.000 toeristische fietsen die zonder overlast op de stoep bij winkels worden opgeslagen. Hij roept de raad dringend op het project te stoppen om verdere schade aan de Amsterdamse fietscultuur en fietsenwinkels te voorkomen. Het lid HAVELAAR vraagt of voor de inspreker de pilot deelfietsen hetzelfde is als de pilot buurthubs. Inspreker WIJZENBEEK antwoordt dat het gaat om een kluwen van regelingen maar het lijkt erop dat de buurthubs tot april volgend jaar door mogen gaan. Het lid HAVELAAR vraagt welke zorgen de inspreker heeft als het gaat om de fietsen van de buurthubs die voor het station geplaatst worden.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Inspreker WIJZENBEEK antwoordt dat er in de brief een mooie foto staat van een buurthub met drie plekjes maar dat is niet de werkelijkheid. Momenteel staan er 150 fietsen bij Amsterdam Centraal die niet in de dure stallingen worden geplaatst maar gewoon op straat worden geparkeerd. Het gebruik van die fietsen is honderd procent toeristisch. Hotels geven aan dat gasten niet meer naar lokale fietsenwinkels gaan omdat Donkey Republic goedkoper is, een bedrijf dat gratis van de straat en de dure fietsenstallingen gebruik mag maken. De VOORZITTER sluit het inspreekmoment. 2c. Actualiteiten De commissieleden maken bezwaar tegen het vertrek van de commissiegriffier. De VOORZITTER geeft het woord aan de commissiegriffier Ter Braak. Commissiegriffier TER BRAAK geeft aan dat ze de commissie heel erg gaat missen en dat ze het zes jaar lang heel leuk vond om te doen maar het tijd is voor iets nieuws. Ze blijft wel binnen de gemeente werken en verwacht de commissieleden in de toekomst nog te spreken. Ze bedankt alle commissieleden. De VOORZITTER meldt dat de griffier ruim zes jaar met de commissie heeft gewerkt en daarnaast een belangrijke rol gespeeld binnen de begeleidingscommissie Bruggen en kademuren en de methode-Duisenberg.

Haar collega’s noemen haar veelzijdig en ontspannen en iemand die van doorpakken weet, wat passend is omdat haar nieuwe functie adviseur persoonsgerichte aanpakken wordt. De voorzitter vond het altijd gezellig met de griffier aan haar zijde die ervoor zorgde dat alles op rolletjes liep, ook bij ingewikkelde situaties. Namens de hele commissie bedankt ze haar voor het goede werk en wenst ze haar geluk in haar verdere loopbaan. Ze hoopt haar terug te zien als inspreker en dat ze zich dan aan de drie minuten zal houden. 2d. Rondvraag De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops voor een rondvraag. Het lid MOESKOPS vraagt aan de wethouder of er al schot zit in de pilots voor haar initiatiefvoorstel over de gastvrije ruimte. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat specifieke pilots worden opgenomen in de uitvoeringsagenda Amsterdam Maakt Ruimte. Ze verwacht dat het voor de zomer in het college wordt besproken en na de zomer in de raad behandeld wordt. Het lid MOESKOPS vraagt of de wethouder bereid is Weesp te ondersteunen bij het verzoek om de nachttrein van Arriva ook in Weesp te laten stoppen. Wethouder VAN DER HORST is bereid dat te ondersteunen. Ze zal hierover contact opnemen met de regionale partners en Arriva. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hendriks voor een rondvraag.

Het lid HENDRIKS vraagt of Amsterdam zich al heeft aangemeld voor de Europese week van de mobiliteit en wat de gemeente daar eventueel gaat doen. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat ze zich nog zullen aanmelden. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen activiteiten die het hele jaar doorlopen, zoals het toegankelijk maken van oversteekplaatsen en vrijwilligersvervoer, en specifieke

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

activiteiten in de week zelf. Er wordt overwogen om met Cliëntenbelang wandelingen te organiseren in de openbare ruimte of in het openbaar vervoer om te ervaren hoe het is om met een beperking te reizen. Daarnaast zijn ze voornemens om deel te nemen aan een traject van Interreg Europe met als thema Reducing mobility poverty in urban areas. Het lid HENDRIKS wijst op een programmaonderdeel dat gaat over het doneren van fietsen aan Oekraïne en vraagt of er weer vanuit Amsterdam fietsen gedoneerd kunnen worden. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat er nog steeds fietsen worden gedoneerd aan Oekraine en dat deze ook gebruikt worden voor revalidatie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk voor een rondvraag. Het lid BOBELDIJK zou het op prijs stellen wanneer de commissie met een raadsbrief geïnformeerd wordt over de zwemplekken aan de Borneokade waar de inspreker overlast van ondervindt. Wethouder VAN DER HORST zal met een brief of in de commissie daar iets over meedelen. Het lid BOBELDIJK is met name benieuwd naar vervolgstappen als gevolg van de uitspraak van de rechter en hij wil weten waarom het nog voortduurt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veenhoff voor een rondvraag. Het lid VEENHOFF vraagt hoe het staat met de uitvoering van de motie over meer lik-op-stukbeleid bij illegale kap.

Daarnaast wil ze weten of het onlangs ingevoerde fotobewijs bij herplant goed in de organisatie is geland en of dit nog moet worden opgenomen in de Bomenverordening aangezien stadsdeel West te horen had gekregen dat het niet mogelijk is. Wethouder VAN DER HORST antwoord dat een fotobewijs bij herplant over het algemeen wel gebeurt maar deze vraag is aanleiding om iedereen nog eens een keer goed te informeren. Het kan zijn dat er in de communicatie iets mis is gegaan. De uitvoering van de motie wordt betrokken bij de herziening van het VTH-beleid en die stukken zijn te vinden bij de commissie RO. Het lid VEENHOFF meldt nog dat een fotobewijs bij herplant niet altijd wordt opgenomen in de vergunning. De VOORZITTER schorst de vergadering voor een korte pauze. Bespreekpunten Financiën 3. Vaststellen van het Jaarverslag 2024 (inclusief de Jaarrekening 2024) VN2025008411 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ vraagt of er al eerste effecten zichtbaar zijn van de nieuwe uitvoeringsstandaard die een tijd geleden is vastgesteld en hij wil graag weten of het achterstallig onderhoud in de openbare ruimte beter kan worden bijgewerkt door er vanuit technische noodzaak naar te kijken.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR ziet in de jaarrekening een aantal posten met onderbesteding vanwege vertraging in projecten, Het is hem niet duidelijk of dat incidenteel is en hij vraagt of dat iets is waar in de toekomst rekening mee gehouden moet worden. In de Voorjaarsnota wordt 130 miljoen geraamd voor een aantal posten waar in dit jaar nog geen 93 miljoen aan werd besteed. Hij vraagt hoe de wethouder in het licht van de Voorjaarsnota kijkt naar de onderbesteding van afgelopen jaar. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst voor de beantwoording. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat bij achterstallig onderhoud de meeste projecten worden aangepakt vanuit technische noodzaak. Klimaatadaptieve maatregelen en verkeersveiligheid worden altijd meegenomen en daarnaast wordt bekeken of extra groen of andere elementen kunnen worden toegevoegd. In veel gevallen leidt dit echter niet tot een volledige herinrichting en het achterstallige onderhoud is nog niet weggewerkt. Hoewel er incidenteel meerjarig extra geld beschikbaar wordt gesteld blijft het hard werken om te voorkomen dat de achterstand oploopt. Programma twee heeft per saldo een overbesteding en ondanks dat sommige projecten onderbesteding kennen is er in zijn totaliteit in de afgelopen jaren meer uitgegeven.

De planning om toekomstige onderbesteding te beperken wordt steeds beter maar omdat het soms om grote projecten gaat kan er onderbesteding ontstaan. De VOORZITTER stelt vast dat het punt voldoende is besproken en akkoord is voor behandeling in de gemeenteraad van 9 en 10 juli. 4. Kennisnemen van de Voorjaarsnota 2025 en vaststellen van de daarin voorgestelde begrotingswijzigingen van de Begroting 2025 VN2025-008525 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS vraagt waarom bij de aanbesteding van parkeerbeheerdiensten een social return wordt gevraagd van 65 procent. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Vos. Het lid DE VOS geeft aan dat de Partij voor de Dieren bij de bespreking van de Voorjaarsnota met een voorstel komt voor meer klimaatadaptieve maatregelen in de stad omdat er ondanks de knelpunteninventarisatie te weinig middelen voor worden vrijgemaakt. Daarnaast vragen ze aandacht voor meldingen van de dierenambulance over verdronken katten. Ze hopen dat met een klein bedrag trappetjes geplaatst kunnen worden in bepaalde waterwegen zodat katten veilig uit het water kunnen komen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK vraagt om een toelichting op de verhoging van 35 miljoen in de investeringen voor zandfilters.

Daarnaast vraagt hij uitleg over de overheveling van 50 miljoen in de reserve voor de schaalsprong aangezien hij verwacht dat die schaalsprong nog steeds nodig is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Het lid HAVELAAR vraagt of het huidige plan voor Zuidasdok maximaal is uitgekleed en nu wordt afgetimmerd, of dat er nog ruimte is om iets te schrappen in de taakstelling van 70 miljoen en de scope waar het college aan vasthoudt. Daarnaast wil hij weten of het gratis openbaar vervoer voor kinderen nog wordt onderzocht, of dat het geld nu wordt uitgegeven zonder dat daar duidelijkheid over is. Tot slot vraagt hij wat het kost om tramlijn 3 te behouden. Het is lastig dat er geen bedrag wordt genoemd maar als geld in dit geval geen doorslaggevende factor is, dan is er dus ook geen dekking nodig voor een motie om tramlijn 3 te behouden. Het lid ASRUF wijst een TKN-stuk waarin de evaluatie is opgenomen over het gratis openbaar vervoer voor kinderen en ook de motie van het lid Moeskops. Het zijn positieve cijfers met 16.000 aanvragen van ouders uit vooral Nieuw-West, Noord en Zuidoost. Het lid HAVELAAR antwoordt dat dat ook de gebieden zijn waar kinderen het minst fietsen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst voor een korte toelichting. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat er een algemeen beleid voor social return geldt binnen de gemeente en dat parkeerbeheer een geschikte plek is om dat beleid toe te passen. Het percentage ligt daar hoger omdat het mogelijk is en niet duurder hoeft te zijn.

Het uitbesteden aan de markt betekent niet per definitie dat het goedkoper is. Om die reden is bewust voor deze aanpak gekozen. Parkeerbeheer op zichzelf kan duurder of goedkoper worden maar dat heeft niets te maken met social return. Als dat wel het geval is, dan worden de extra kosten niet vanuit parkeren betaald maar bijvoorbeeld vanuit sociale zaken. De inzet op social return bij parkeerbeheer heeft de afgelopen tijd goed gewerkt. Het lid WIJNANTS begrijpt dat social return wordt ingezet bij parkeerbeheer maar begrijpt niet dat dat het nu van 100 procent naar 65 gaat en het dus meer geld kost. Wethouder VAN DER HORST zal die vraag schriftelijk beantwoorden. Het lid BOBELDIJK vraagt of de wethouder parkeerbeheer ziet als een maatschappelijke functie die in publieke handen zou moeten zijn. Wethouder VAN DER HORST vindt dat publieke diensten niet per se in eigen beheer hoeven worden uitgevoerd en dat het juist goed is dat er bij parkeerbeheer wordt ingezet op social return. Ze ziet geen reden om dat beleid te veranderen. De motie over klimaatadaptatie ziet ze tegemoet en de trappetjes voor katten zijn bij hoge kades al aangebracht. Bij de zandfilters gaat het om een groot project om de productiecapaciteit van drinkwater uit te breiden. Met de uitbreiding van de zuivering kan jaarlijks tot 6 miljoen kuub extra drinkwater worden geproduceerd uit bestaande bronnen.

De nieuwe filters verbeteren de waterkwaliteit. Het project valt onder de Regeling Grote Projecten waarvoor aparte rapportages worden opgesteld. De 50 miljoen voor de schaalsprong is een technische mutatie, het bedrag wordt overgeheveld van de reserve schaalspronginvesteringen naar de reserve vermogensopbouw maar blijft bestemd voor de projecten waarvoor het oorspronkelijk bedoeld was. Bij de Zuidasdok is in overleg met het rijk gekeken naar versoberingen. Helemaal stoppen met het project zou leiden tot een ander traject met grote vertragingen en hoge kosten terwijl de besparing relatief klein zou zijn. Daarom is ervoor gekozen de scope niet verder te wijzigen. De motie voor het stimuleren van fietsen is uitgevoerd en er is nog steeds veel aandacht voor het aanleren van fietsvaardigheden bij jonge kinderen, met name bij

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

voorscholen en kinderopvang. Het werkt goed als ouders erbij betrokken zijn en met fietsdokters op scholen wordt geleerd wat je moet doen als je fiets stuk gaat. Er is veel aandacht voor fietsen maar soms is het ook fijn als kinderen met het openbaar vervoer kunnen en dat ook dat leren. Het probleem bij tramlijn 3 is niet te weinig geld maar te weinig personeel. Het lid HAVELAAR concludeert dat er geen financiële dekking nodig is bij een motie om tramlijn 3 te behouden. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat de dekking sowieso niet door de gemeente Amsterdam wordt betaald. De VOORZITTER stelt vast dat het punt voldoende is besproken en akkoord is voor behandeling in de gemeenteraad van 9 en 10 juli. Water (excl. Varen) 6. Het uiten van wensen en bedenkingen over het uitwerkingsbesluit aangaande de ontvlechting van stichting Waternet VN2025-008422 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Hendriks. Het lid HENDRIKS vindt dat in het uitwerkingsbesluit de zorgen over kosten en zorgvuldigheid bij de ontvlechting goed worden opgevangen en complimenteert degenen die het plan hebben opgesteld. Er wordt 15,7 miljoen aan Amsterdamse kosten gereserveerd voor de transitiefase maar in de stukken wordt gesproken over een mogelijke uitloop naar 25 miljoen. Hij vraagt waarom er niet meteen 25 miljoen wordt gereserveerd als toch al duidelijk is dat dat bedrag nodig zal zijn.

Verder is hij ontevreden over het gebrek aan resultaat bij de afhandeling van de motie over de betrokkenheid van werknemers. Er is alleen met de ondernemingsraad gesproken en informatie is gedeeld. Hij vraagt de wethouder waarom er niet meer is gedaan. Hij begrijpt de beperkingen van het werken met een organisatie op afstand maar uit gesprekken met medewerkers blijkt dat er apathie is. Deze mensen zijn hard en daarom wil hij opnieuw het gesprek starten over hoe werknemers echt betrokken en enthousiast gemaakt kunnen worden voor de transitie en de nieuwe organisaties. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ begrijpt niet waarom er voor het waterschap wel structurele kosten zijn opgenomen en voor Amsterdam niet. Hij maakt zich zorgen over het verschil in uitwerking en vraagt hoe de wethouder daartegen aankijkt. Ook is het nog onduidelijk wat de financiële gevolgen zijn met betrekking tot de frictiekosten rond het personeel. Daarnaast maakt hij zich zorgen over het meenemen en behouden van de expertise van het personeel. Het is belangrijk dat elke werknemer niet alleen formeel een plek krijgt in een van de twee organisaties maar dat die plek ook aansluit bij zijn of haar expertise, kennis en ervaring. Hij is benieuwd in hoeverre er is geleerd van andere grote gemeenten op het gebied van watertaken en samenwerking met waterschappen.

Ook wil hij weten of deze ontvlechting onder de regeling risicovolle projecten valt en in hoeverre externe experts met ervaring in grote ontvlechtingen zijn betrokken bij het opstellen en uitvoeren van het plan van aanpak. De gezamenlijke taken worden na de ontvlechting verdeeld via samenwerkingsen dienstverleningsovereenkomsten maar het is onduidelijk hoe die verdeling is ontstaan en naar welke uitvoerende organisatie een taak gaat als daar in de toekomst onduidelijkheid over ontstaat.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Tot slot vraagt hij hoe en wanneer de raad na 1 januari wordt geïnformeerd en op welke momenten updates worden gegeven over de samenwerking, financiën en uitvoering. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER ziet nog losse eindjes maar begrijpt dat het proces door moet gaan omdat aanhoudende onzekerheid niet goed is voor de gemeente Amsterdam, het waterschap of de mensen die bij Waternet werken. Ze deelt een aantal zorgen die eerder ook al zijn genoemd. Ze vindt het positief dat de frictiekosten uit de reserves kunnen worden gedekt maar maakt zich zorgen over aanvullende kosten in de toekomst. Ze vindt de onderbouwing waarom Amsterdam geen structurele kosten verwacht niet helemaal overtuigend. Er wordt gezegd dat burgers financieel niets zullen merken maar voor bewoners maakt het niet uit of een belasting van het waterschap of van Amsterdam komt, het blijft geld dat betaald moet worden. Omdat het nog onduidelijk is hoe het waterschap de kosten gaat doorberekenen verwacht ze dat bewoners hier wel degelijk iets van zullen merken en ze vindt dat dit eerlijk gecommuniceerd moet worden. Ze herinnert eraan dat de aanleiding voor dit governancetraject viereneenhalf jaar geleden onder andere lag bij ICT en cyber security en ze vindt het vreemd dat de ICT nu niet uit elkaar wordt gehaald.

Ze vraagt aandacht voor goede risicobeheersing omdat ze verwacht dat er uiteindelijk toch twee losse organisaties zullen ontstaan Het is positief dat de wethouder de enige opdrachtgever wordt van de nieuwe stichting maar eventuele problemen bij het waterschap mogen niet het probleem van Amsterdam worden. Ze heeft begrepen dat de samenwerkingsovereenkomst (SOK) hierop moet toezien maar er zijn goede afspraken nodig zijn om dit soort risico’s te beperken. Het is belangrijk om met het waterschap samen te blijven werken op inhoudelijke thema’s en ze is blij met de bestuurlijke samenwerkingsagenda. Het is essentieel dat deze agenda in de praktijk vorm krijgt in samenwerking met de mensen die zich de afgelopen jaren op onderwerpen zoals duurzaamheid en waterveiligheid hebben ingezet. Ze noemt aquathermie als een belangrijk thema waarvoor GroenLinks zich al langer inzet en ze verwacht dat Amsterdam hier samen met het waterschap werk van blijft maken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK heeft dezelfde vragen als het lid IJmker over de taken van het waterschap die binnen Waternet blijven en de aansturing daarvan. Hij leest in de stukken dat Amsterdam op termijn de drinkwatertaken en de rioolwatertaken weer zou willen invlechten.

Voordat daartoe wordt besloten wil hij graag een goede onderbouwing zien waarom dat nodig is en of daarbij de risico’s worden meegenomen van de gebieden die elkaar niet overlappen. Er zijn gebieden waar wel drinkwater geleverd wordt maar geen riooltaken zijn en hij vraagt zich af waarom deze zaken weer bij elkaar zouden moeten komen. Er is ooit een onderzoeksrapport geweest waarin veel risico’s werden benoemd bij het samenvoegen van taken. Hij vraagt of er ook gekeken kan worden naar de mogelijkheid om de drinkwatertaken van verschillende gemeenten samen te voegen, voordat er verdere structuren worden aangebracht. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR wijst op de 15 tot 17 miljoen euro die het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) is misgelopen toen zij de btw-koepelvrijstelling onder druk kwam te staan nadat ze werden ondergebracht in Waternet. De Amsterdammers hebben daar via hogere belastingen aan meebetaald. Als het drinkwaterbedrijf twee jaar geleden was verzelfstandigd, dan had dat 30 miljoen gescheeld. Hij vraagt of de wethouder erkent dat vertraging tot extra kosten heeft geleid.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Daarnaast geeft hij aan dat het CDA graag wil dat de gezamenlijke huisvesting in het huidige plan tot 2033 mogelijk blijft en hij vraagt of de wethouder kan toezeggen hierover in gesprek te gaan met AGV. Hij maakt zich zorgen over de summiere wijze waarop de samenwerkingsvorm wordt geformuleerd. De wateruitdagingen worden groter maar het lijkt soms alsof er gedacht wordt dat het allemaal wel goed zal komen. Hij wijst op de bouw van de Houthavens onder zeeniveau waar het al bijna misging en vraagt zich af of de gemeente Amsterdam voldoende urgentiebesef heeft bij het waterbeleid. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wijnants. Het lid WIJNANTS sluit zich aan bij de vragen van de leden Noordzij en IJmker. Naast de frictiekosten zijn er veel zaken die nog onbekend zijn en die gaandeweg het proces duidelijk zullen worden en hij is benieuwd welke risico’s de wethouder zelf als meest pregnante ziet. De vraag over de Regeling Grote Projecten vindt hij buitengewoon verstandig. Hij wijst op mogelijk tegenstrijdige doelen in de bestuurlijke samenwerkingsagenda op het gebied van afvalwater, medicijnresten en de schaarse ruimte en vraagt hoe er wordt omgegaan met het verkennen van deze tegenstrijdige doelen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST is verheugd dat er een goede bestuurlijke samenwerking met het waterschap tot stand is gekomen.

Er is in goede harmonie aan gewerkt en ze is tevreden met wat er nu voorligt. De ontvlechting valt onder de Regeling Grote Projecten en daar zal over gerapporteerd worden. Er was een duidelijke wens om met zoveel mogelijk mensen uit de organisatie te werken maar daarnaast is ook gekozen voor externe validatie door KPMG en bij de bestuurlijke samenwerkingsagenda is ook Berenschot aangehaakt. Bij AGV wordt verwacht dat er nieuwe functies nodig zijn voor het opbouwen van de organisatie maar voor de aangepaste stichting zijn op dit moment geen extra structurele middelen noodzakelijk. Voor de toekomst zijn er verschillende scenario’s die nog aan de raad zullen worden voorgelegd. Dit kan bijvoorbeeld een drinkwater nv zijn of samenwerking met andere drinkwaterbedrijven waarbij de rioleringstaken bij Amsterdam worden ondergebracht. Het lid BOBELDIJK gaat ervan uit dat een eventuele invlechting onderbouwd wordt voorgelegd aan de raad. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat invlechten betrekking heeft op de rioleringstaken die bij de gemeente terechtkomen. Dat zal nog worden voorgelegd. Er is niet alleen met de ondernemingsraad gesproken maar ook met veel mensen in de organisatie over waar het schuurt en welke taken moeilijk zijn. Op een gegeven moment is nog een extra stap gezet door ook alle teammanagers te betrekken.

Er is op veel verschillende momenten gecommuniceerd en ze heeft het gevoel dat de expertise goed is benut en dat de intentie van de motie zo goed mogelijk is uitgevoerd. Het lid HENDRIKS is blij te horen dat er meer is gedaan dan in de afhandeling van de motie is beschreven. Wellicht heeft het teleurstellend resultaat te maken met de niveaus waarmee is overlegd en dat de technische expertise meer is meegenomen dan de uitvoeringskant. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat er is geprobeerd om zoveel mogelijk expertise uit de organisatie te halen en om iedereen zo goed mogelijk mee te nemen en te informeren. Er is serieus gekeken naar de taken van de medewerkers om zoveel mogelijk passend werk te bieden.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Dee raad zal geïnformeerd worden over de scenario’s voor Amsterdam en aangezien dit traject valt onder de Regeling Grote Projecten wordt de raad ook op die manier over de voortgang geïnformeerd. Er is gekeken naar hoe andere gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven georganiseerd zijn en dan blijkt dat samenwerking tussen deze partijen goed mogelijk is mits er goede afspraken worden gemaakt. Het lid BOBELDIJK wijst op Brabant waar veel gemeenten samenwerken op de drinkwatertaken. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat die gemeenten kleiner zijn dan Amsterdam en ze weet niet of het helpt om meerdere gemeentes erbij te betrekken. Ze kijken nu wel naar eventueel samenvoegen met een ander drinkwaterbedrijf maar op de drinkwatertaken komt ze later nog terug. Er wordt bestuurlijk gesplitst maar sommige taken blijven via bepaalde overeenkomsten nog in de stichting. Daar worden scherpe afspraken over gemaakt voor het geval er iets misgaat, bijvoorbeeld met de waterschapsbelasting. Men is zich daar zeer van bewust omdat ook bij het afsluiten van een dienstverleningsovereenkomst beide partijen bestuurlijk verantwoordelijk blijven. Het lid NOORDZIJ vraagt of die afspraken voor 1 januari worden gemaakt. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat in november dit soort zaken geconcretiseerd worden. Op hoofdlijnen zijn ze het eens maar het moet nog in details worden afgesproken.

Op dit moment kan worden onderbouwd dat er 26,3 miljoen nodig is voor de frictiekosten waarvan 15,7 miljoen voor rekening van Amsterdam komt. Er bestaat altijd een risico dat de kosten kunnen oplopen maar dat heeft zich tot dusver niet voorgedaan. Het lid HENDRIKS verwacht dat er ze er redelijkerwijs wel van uit kunnen gaan dat het bedrag van 25 miljoen moet worden uitgegeven en stelt voor om dat bedrag alvast opzij te zetten. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het zonde is om geld apart te houden waarvan niet duidelijk is of het nodig is. Bovendien kan dit volgend jaar opnieuw worden bekeken. De structurele kosten voor de stichting moeten nog worden uitgewerkt. Met dit besluit komt er meer duidelijkheid voor de werknemers. Zij blijven in ieder geval nog een tijd bij elkaar in hetzelfde pand en daarover moeten nog nadere afspraken gemaakt worden. In elk bestuurlijk overleg tussen AGV en de gemeente wordt de urgentie gevoeld. Goede samenwerkingsafspraken zijn nodig omdat water een groter en belangrijker thema is dan vroeger. Bij de vraag van het lid Wijnants over risico’s denkt ze aan oplopende kosten of vertraging in de besluitvorming. Het lid IJMKER waarschuwt dat het uitwerkingsbesluit in de algemene vergadering van het waterschap op 10 juli nog geamendeerd kan worden.

Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat de algemene vergadering van het waterschap goed in het voortraject is meegenomen. Het zou haar verbazen als dat nu ineens aangepast wordt. Naast het gezamenlijke deel van de besluitvorming is er ook een eigen deel. Als de algemene vergadering moties aanneemt over hoe zij hun volgende organisatie verder zien, dan is dat aan henzelf. De gezamenlijke besluitvorming moet wel min of meer hetzelfde blijven. Het lid HAVELAAR vraagt hoe de gemeente Amsterdam achteraf kijkt naar het verlies van 30 miljoen als gevolg van de koepelvrijstelling voor de btw.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Wethouder VAN DER HORST antwoord dat ze ook hadden kunnen kiezen om die 15 miljoen per jaar structureel te betalen maar dat hebben ze niet gedaan. De VOORZITTER stelt vast dat het punt voldoende is besproken en akkoord is voor een middellange behandeling in de gemeenteraad. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 7. Ontwerpbegroting 2026-2029 van de Vervoerregio VN2025-008208 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bilgin. Het lid BILGIN merkt op dat de Bus Rapid Transit (BRT) tussen Haarlem en Amsterdam Lelylaan niet expliciet in de begroting van de Vervoerregio wordt genoemd. In het concept Programma van Eisen (PvE) voor de concessie NoordWest Noord-Holland staat dat deze verbinding alleen wordt opgenomen als er aanvullend budget beschikbaar is. Hij wil weten hoe de gesprekken hierover verlopen en of de wethouder bij de provincie en de Vervoerregio een afname van commitment bespeurt. Daarnaast wil hij weten welke stappen de wethouder zal nemen als Amsterdam om een financiële bijdrage wordt gevraagd en hij vraagt de wethouder in haar zienswijze het belang van deze verbinding te benoemen. Verder merkt hij op dat er wel voortdurend aandacht is voor hittestress en klimaatadaptatie maar dat het volkomen willekeurig lijkt wanneer de airconditioning in trams en metro worden aangezet.

Hij vraagt of kan worden uitgezocht hoe dat zit en hoe ervoor gezorgd kan worden dat het openbaar vervoer toegankelijk blijft voor mensen die slecht tegen hitte kunnen. Tot slot maakt hij zich zorgen over de bezuiniging op de Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer (BDU). Uit publieke communicatie vanuit de regio blijkt dat de korting zal leiden tot minder openbaar vervoer terwijl de Vervoerregio Amsterdam (VRA) er ook voor kan kiezen om op andere zaken te bezuinigen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK sluit zich aan bij de vorige spreker. Hij vraagt of hoe de investeringen in een extra veerpont en verduurzaming van de ponten zich verhouden tot de urgentie van een brug over het IJ aan de westkant. Het lid ASRUF is geen voorstander van het regionaal deelvervoerssysteem waar reserveringen worden gemaakt van 0,7 miljoen, daarna 1 miljoen en in 2028 zelfs 8 miljoen euro. Gezien de huidige situatie van het openbaar vervoer is het volgens hem beter is om dat geld aan het openbaar vervoer te besteden. Het lid MOESKOPS geeft aan dat er in de Vervoerregio een toezegging is gedaan dat het geld nog enigszins flexibel ingezet kan worden. Het is dus belangrijk dat Amsterdam aandacht heeft voor dat punt. Het lid ASRUF wijst op de BDU-bezuiniging van mogelijk 110 miljoen euro en ziet geen nut en noodzaak voor een regionaal deelvervoerssysteem.

Het lid HENDRIKS vraagt of het lid Asruf het gek vindt dat er zeven ton wordt geïnvesteerd in de toekomst. Het lid ASRUF vindt dat inderdaad een gekke uitgave. Het lid IJMKER is het eens met het lid Asruf. Daarnaast vindt ze het vreemd dat de adviesbrief wordt vastgesteld in de raad van 10 juli terwijl op 8 juli het advies al in de regioraad wordt besproken.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST erkent het probleem met de airco’s en zal het een keer bespreken. Er wordt in de discussie over de BDU gesuggereerd dat de VRA al een keuze heeft gemaakt terwijl het gevallen kabinet nieuwe kansen biedt op meer geld voor het openbaar vervoer. Het is lastig dat er nu een mening over deelfietsen naar voren komt die niet in de brief staat. Zij hoort een meerderheid in de raad zeggen dat er iets aan gedaan moet worden en ze is bereid om dat aan te passen. Tegelijkertijd benadrukt ze dat er niet te negatief geoordeeld moet worden over een regionaal deelvervoersysteem. Uiteindelijk is het een systeem waarmee mensen van deur tot deur kunnen reizen waardoor er minder auto's vanuit de regio naar Amsterdam komen. Het is een potentiële oplossing die niet bij voorbaat moet worden uitgesloten. Het lid KREUGER merkt op dat de raad niet tegen deelvervoer is. Het probleem is dat het op termijn 8 miljoen moet kosten. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat zij in de adviesbrief het lid Kreuger daarin zal volgen. Het lid WIJNANTS vindt het een misverstand om ervan uit te gaan dat voor deelvervoer substantiële overheidsinvesteringen noodzakelijk zijn. De problematiek zit veel meer zit in regelgeving en voorspelbaarheid.

Een bedrijf heeft meer baat bij soepele en langjarige vergunningen en dan is die 8 miljoen niet nodig. Het lid ASRUF vindt dat het gaat om prioriteiten. Voor 8 miljoen euro krijg je twee buslijnen en hij heeft liever twee buslijnen in de regio dan deelvervoer. Hij begrijpt dat men het wil onderzoeken maar Amsterdam is er zelf ook nog niet uit en dan is het een grote stap om het voor de regio te gaan bepalen. Wethouder VAN DER HORST gaat het aanpassen. Ze zal niet vragen om het helemaal te stoppen maar de 8 miljoen hoeft niet ingeboekt te worden. Er kan gekeken worden of er iets van onderzoek nodig is en partijen zijn meer geholpen met duidelijkheid en regelgeving. Dat wordt de insteek van Amsterdam. De veerponten zijn nodig omdat de Westbrug nog niet is gestart. De VRA houdt zich aan de businesscase voor de ponten. Dat Bus Rapid Transit niet in de concessie betekent niet dat niet dat het meteen helemaal van de baan is maar het is wel belangrijk dat ook in de provincie daar extra aandacht voor wordt gevraagd. De VOORZITTER stelt vast dat het punt voldoende is besproken en akkoord is voor een korte behandeling in de gemeenteraad. 8. Brief namens de Adviescommissie Amsterdam aan het dagelijks bestuur van de Vervoerregio over het concept Jaarplan Vervoer 2026 VN2025-008500 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bilgin.

Het lid BILGIN merkt op dat er tien jaar is gewerkt aan de HOV-lijn tussen Sloterdijk en Schiphol en dat er 30 miljoen euro is vrijgemaakt om de bus zo snel mogelijk te laten rijden. Daarnaast is aan de rand van Osdorp de fijnmazigheid verdwenen om deze busverbinding mogelijk te maken. Nu ligt er een plan om de buslijn in tweeën te knippen zonder dat de fijnmazigheid terugkomt omdat het idee om buslijn 61 te verlengen vooruitgeschoven wordt. Dit is een onnavolgbaar besluit dat het openbaar vervoer onaantrekkelijker en onduidelijker maakt.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Hij vraagt of het advies van de stadsdeelcommissie over de knip in lijn 369 in de zienswijze kan worden opgenomen. Mocht die knip er toch komen, dan zou de doortrekking van lijn 61 naar het Belgiëplein een voorwaarde moet zijn omdat deze wijziging als een keuze voor fijnmazigheid te verdedigen is. Hij sluit zich aan bij de zorgen over de afschaffing van tramlijn 3. Er lijkt te zijn gekozen voor forenzen ten koste van verkeer tussen huis en lokale voorzieningen. De adviescommissie spreekt over 30 procent overstappers. Hij vraagt of deze overstap volgens de wethouder realistisch is voor alle groepen en of ervoor wordt gezorgd dat de dienstregelingen goed op elkaar aansluiten zodat de wachttijden tijdens de overstap kort blijven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK geeft aan dat er in het stuk op enkele plekken staat ‘het college adviseert’ terwijl dat ‘de gemeenteraad Amsterdam adviseert’ zou moeten zijn. Hij vraagt dit aan te passen. Het is een goed punt dat er ontwikkeltafels komen zodat de stadsdelen eerder betrokken worden. Hij is blij dat veel adviezen van stadsdeel zijn overgenomen maar vindt dat het nog veel te weinig gebeurt, zoals het advies over lijn 3. Deze wijziging raakt veel mensen zonder dat zij voldoende betrokken zijn.

De SP is van mening dat in de brief moet terugkomen dat zij zonder andere maatregelen niet achter dat besluit staan. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf. Het lid ASRUF vindt het goede nieuws dat het openbaar vervoer met dit Vervoerplan groeit, maar het was wel een zwart-witkeuze die zij kregen voorgeschoteld. Ze moeten akkoord gaan met het hele plan zonder mogelijkheid om over alternatieven na te denken. Tramlijn 3 is een belangrijke oost-westverbinding voor de stad. In de brief staat dat er 30 procent extra overstappers zijn en dat is in combinatie met het doortrekken van tramlijn 25 van Zuid naar Muiderpoortstation een fors aantal. Station Zuid is nog niet het internationale knooppunt waarop men hoopt en hij vraagt zich af of dit nu al nodig is. Het doortrekken van tramlijn 25 vermindert bovendien de betrouwbaarheid, vooral voor mensen in Amstelveen en Uithoorn. Buslijn 41 rijdt weer door naar Muiderpoortstation maar er moet wel een alternatieve route komen omdat de Linnaeusstraat wordt opengegooid. De stadsdeelbestuurder van Noord heeft zich uitgesproken over de fijnmazigheid van dit stadsdeel. Bij de invoering van de NoordZuid-lijn is flink gesnoeid in de fijnmazigheid in Noord en met dit plan lijken Tuindorp West en Molenwijk erop achteruit te gaan.

Voor bus N87 in het nachtnet komt een alternatieve route maar veel mensen in Zuidoost hebben behoefte aan een goed functionerend nachtnet. Hij wil weten waarom deze wijziging wordt doorgevoerd en wat het alternatief is dat in de brief wordt genoemd. De VOORZITTER geeft woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR sluit zich aan bij wat eerdere sprekers hebben gezegd over tramlijn 3. Hij vraagt welke mogelijkheden zonder overstap er zijn voor zorgbehoevenden richting het OLVG wanneer tramlijn 3 niet kan worden behouden. Het lid IJMKER kan zich grotendeels vinden in de conceptbrief van de wethouder namens de raad omdat een aantal van hun zorgen daarin goed worden verwoord. Zij vindt het terecht dat de zorgen vanuit de stadsdelen ook worden meegenomen. Ze vindt het heel erg van tramlijn 3 maar het voldoet aan het Programma van Eisen dat een jaar geleden in de regioraad is vastgesteld. Het is aan de raad om te kijken wat ze nog kunnen doen aan de nadelige gevolgen. Ze wijst op de beloftes die wel worden nagekomen, zoals meer fijnmazigheid, de terugkeer van bus 21, bus 41 die op

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

termijn terugkomt en het ontsluiten van nieuwe wijken. Ze is wel benieuwd hoe er meer aandacht wordt besteed aan de comfortabele overstap. Het lid HAVELAAR vraagt of het lid IJmker tramlijn 3 heeft opgegeven omdat er mooie dingen voor terugkomen. Het lid IJMKER antwoordt dat er schaarste moet worden verdeeld en dat het uiteindelijk niet aan de raad is om te bepalen welke lijn behouden blijft. Ze ziet de zorgen die er zijn en ze vindt het daarom goed dat er meer aandacht gevraagd wordt voor overstappen. Het lid HAVELAAR vraagt of het lid IJmker het verzoek om tramlijn 3 te behouden zal steunen. Het lid IJMKER antwoordt dat het debat gevoerd moet worden in de regioraad. Als er nu wordt gezegd behoud lijn 3, dan moet het GVB terug naar de tekentafel. In die zin is zij het eens met het lid Asruf dat er niet genoeg informatie is om te overzien wat dit betekent voor de rest van het ov-systeem. Het lid HAVELAAR vraagt of ook wat betreft GroenLinks de inzet van de raad gericht moet zijn op het behouden van tramlijn 3. Het lid IJMKER antwoordt dat ze een afweging kan maken als ze weet waar het dan vanaf gaat. Het lid BOBELDIJK herhaalt dat het gaat om een adviesbrief van de gemeenteraad. De raad heeft ogen en oren in de stadsdelen en die geven aan dat lijn 3 behouden moet blijven.

Dit zal effect hebben op de rest van het ov-systeem maar de raad kan altijd adviseren hier nog een keer naar te kijken. Het lid IJMKER antwoordt dat adviezen goed onderbouwd moeten worden. Het lid HAVELAAR stelt voor om de regioraad te vragen alternatieven uit te werken om lijn 3 te behouden. Het lid IJMKER antwoordt dat het lid Havelaar misschien een keer moet komen kijken bij de regioraad, want dit is niet hoe het werkt. Ze stellen met elkaar het Programma van Eisen vast maar ze gaan niet over specifieke lijnen. Het lid HAVELAAR vindt dat de regioraad zich zou moeten verhouden tot de gemeenteraad die in grote meerderheid wil dat lijn 3 behouden blijft. Het lid ASRUF vraagt wat GroenLinks doet als er gekozen moet worden tussen een hogere frequentie en comfortabel overstappen. Het lid IJMKER antwoordt dat die tegenstelling niet klopt. Om vaker te kunnen rijden moeten lijnen aangepast worden en dan wordt er meer overgestapt. De overstap wordt makkelijker omdat er vaker een tram voorrijdt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops. Het lid MOESKOPS maakt zich zorgen over het onzichtbare proces omdat het GVB moeite heeft met het aanleveren van concrete cijfers. Zij is wel blij met een aantal zaken in de brief, zoals de aandacht voor Noord en het nachtnet. Tramlijn 3 vindt ze ingewikkeld.

De partijen die in het Programma van Eisen het hardst hebben gepleit voor meer openbaar vervoer in de buitenwijken ten koste van meer overstappen binnen de ring maken nu bezwaar tegen de consequenties van hun eigen keuze. De stadsdelen dienen

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

een enkelvoudig belang dienen en behoren te pleiten voor een enkele lijn of halte maar de raad daartegenover moet een stadsbrede afweging maken. Het is makkelijk om te zeggen dat lijn 3 behouden moet blijven maar het oneerlijk om te doen alsof dan ook alle andere buslijnen en de fijnmazigheid behouden kunnen blijven. Het lid HAVELAAR heeft er bezwaar tegen D66 doet alsof er maar één oplossing is vanuit het PvE. Het lid MOESKOPS antwoordt dat ze ook moeite heeft met informatiepositie van de raad. Tegelijkertijd is het inderdaad zo dat het GVB nadat ze advies hebben gevraagd de gevolmachtigde is om het jaarplan in te richten. Wat haar betreft kan er niet worden teruggekeerd op het democratisch genomen besluit om meer openbaar vervoer naar de buitenwijken te brengen ten koste van vaker overstappen binnen de ring. Daarnaast vindt zij dat de raad brief niet iets mag presenteren wat niet mogelijk is, namelijk het behoud van een enkele lijn zonder te melden dat dit ten koste gaat van andere zaken. Het lid BOBELDIJK vindt dat zelfs als het ten koste gaat van iets anders er nog steeds gevraagd kan worden om de tramlijn te houden zoals die nu is. Het lid MOESKOPS antwoordt dat wanneer de lijnen worden gehouden zoals ze nu zijn het ov-net niet zal groeien.

Ze geeft toe dat bepaalde groepen reizigers erop achteruitgaan maar in het algemeen is er 4 procent meer openbaar vervoer en dat is een enorme stap voorwaarts is in een tijd van schaarste. Het lid ASRUF beaamt dat in het PvE is afgesproken dat er meer gedaan wordt in de buitenwijken en dat er in de binnenstad wat minder. Maar het gaat hier wel om een belangrijke oost-westverbinding en hij vindt het zorgelijk dat de doorlopende lijnen verdwijnen in een stad die vergrijst. Het lid MOESKOPS antwoordt dat Amsterdam het voor- en nadeel heeft dat het centrum ook echt midden in de stad ligt. Daardoor zullen er overstappen ontstaan en zullen lange lijnen worden opgeknipt als men ervoor kiest voor meer openbaar vervoer in de buitenwijken. Tegelijkertijd staat in de brief het voorstel om aandacht te houden voor de oost-westverbinding en dat mee te nemen in de volgende ontwikkelplannen. Zodra er weer meer trambestuurders zijn wordt er gekeken waar het ov-net weer kan worden verbeterd. Het lid ASRUF ziet in het Vervoerplan geen enkele wijziging in het voordeel van de tramlijnen in de buitenwijken. Het hier gaat om tramlijn 3 en tramlijn 25 en daar ziet hij geen buitenwijk. Het lid MOESKOPS antwoordt dat het hele ov-systeem nu eenmaal met elkaar samenhangt, ook wat betreft overstappen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst.

Wethouder VAN DER HORST geeft aan dat het Vervoerplan na jaren van schaarste en afschaling nu weer groeit. Het is nog niet waar ze willen zijn en er zijn nog steeds personeelstekorten maar er is een nieuwe concessie met mooie doelstellingen. Er is afgesproken dat Amsterdam een meerkernige stad wordt waarbij de hyperfocus op het centrum wordt losgelaten en meer naar de kernen wordt gekeken. Op basis daarvan is het Vervoerplan opgezet en is geprobeerd veel punten van de stadsdelen mee te nemen. Ze is het eens met de zorgen over het nachtnet voor Zuidoost omdat sociale veiligheid en fijnmazigheid daar van belang zijn.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

De fijnmazigheid in Noord is per saldo niet afgenomen omdat lijn 36 veel frequenter rijdt. De interne bereikbaarheid in Noord is wel een punt van zorg en daarom is er stevig ingezet op verbetering daar. Het lid ASRUF vindt het een voorwaarde voor een goed netwerk in Noord dat de bussen station Noord aandoen en dat is nu niet het geval. Wethouder VAN DER HORST is het daarmee eens. Het staat ook in de brief en daar zal ze stevig op inzetten. Op andere plekken is fijnmazigheid bereikt doordat er verbindingen met het VUmc en de VU zijn gelegd waardoor een groot aantal kwetsbare groepen nu een goede verbinding hebben. Het is lastig is om vanuit het perspectief van een stadsdeel of bewoner te kijken. Iedereen is erbij gebaat wanneer leraren, politieagenten en zorgpersoneel uit de regio een goede verbinding naar de stad hebben. De lijnen 7, 12 en 25 nemen een groot deel van de oost-westverbinding over met overstapplaatsen op dezelfde plek. Sommige bewoners moeten weliswaar voor lijn 3 overstappen maar ze krijgen daar andere directe verbindingen naar andere delen van de stad voor terug. De GVB probeert de wensen uit het PvE zo goed mogelijk uit te voeren en ze ziet dat in de geest van het PvE is gehandeld. Bovendien is het niet zo is dat er steeds minder langere lijnen komen.

Sommige lijnen worden juist verlengd en er komen ook langere lijnen bij waardoor er per saldo niet zoveel verandert. Hetzelfde geldt ook voor het overstappen, voor sommige lijnen moet men vaker overstappen, voor andere niet. Het lid ASRUF vraagt wat het alternatief is voor buslijn N87 in het nachtnet. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat dat alternatief nog uitgewerkt moet worden. Buslijn 41 heeft inderdaad last van werkzaamheden in de Linnaeusstraat die de verbinding in de weg zitten. Het lid ASRUF wil dat bus 41 tijdens werkzaamheden doorrijdt naar het station via een alternatieve route. Wethouder VAN DER HORST zal kijken of ze in de brief daar nog een aanscherping op kan doen. Buslijn 369 rijdt door naar Schiphol en wordt niet geknipt. Een pluspunt voor Nieuw-West is dat die bus met een hogere frequentie rijdt. Het lid BILGIN merkt op dat een deel van de bussen doorrijdt maar een ander deel rijdt terug en dan moet je overstappen. Hij vindt dat de kritiek hierop vanuit het stadsdeel niet goed genoeg wordt benoemd in de zienswijze. Bovendien zou vermeld moeten worden dat de verlenging van bus 61 de gedeeltelijke knip kan compenseren. Wethouder VAN DER HORST begrijpt wat er gezegd wordt maar denkt dat dit voor veel mensen prima zou moeten werken omdat de frequentie van de buslijn omhoog gaat.

Commissieleden die iets gewijzigd willen hebben aan de brief kunnen dat op papier zetten en daarbij aangeven waar de meerderheden voor zijn. Het lid BILGIN wil nog aanvullen dat bij een deel van de buslijn de frequentie omhoog gaat tussen Sloterdijk en Nieuw-Sloten maar dat tussen Nieuw-Sloten en Schiphol de frequentie juist omlaag gaat terwijl Schiphol heel belangrijk is voor mensen die daar op de trein willen stappen. Als de wethouder een amendement of motie wenst dan zal hij daaraan werken. Het lid HAVELAAR herhaalt zijn vraag over het alternatief voor mensen die niet kunnen overstappen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water Concept Raadscommissieverslag, 26 juni 2025

MOW

Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het afhangt van waar je heen wil. Als wethouder van Amsterdam kan ze geen alternatieven voor overstappen bieden en de regioraad zal niet aan een alternatief voor de lijnen gaan werken omdat dat het hele plan op de schop zou gooien. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is behandeld. Het is gereed voor een middellange bespreking in de raad. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Openbare Ruimte en Groen 9. Aan de raad voor te stellen om aanvullende uitvoeringskredieten van 11,8 miljoen euro voor vervangingsinvesteringen in de openbare ruimte en 3,2 miljoen euro voor het aanleggen van het warmtedistributienet in Middenmeer Noord beschikbaar te stellen. VN2025-007799 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager Het lid DE JAGER wijst op een AT5-artikel dat een somber en onvolledig beeld schetste van de mogelijkheid om in Middenmeer van het gas af te gaan door gebruik te maken van restwarmte van een datacenter op het Science Park. Het is volgens haar te vroeg om nu al te concluderen dat het niet lukt of dat per huishouden veel meer betaald zou moeten worden. MeerEnergie is nog bezig om uitleg te geven en startcontracten te verzamelen. Bovendien is gisteren in de Tweede Kamer een motie aangenomen die oproept om pionierende initiatieven zoals MeerEnergie te ondersteunen.

Ze wil weten waarom 1,3 miljoen euro van de kosten van Liander en Waternet verschoven wordt naar de gemeente Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER wil weten wie er opdraait voor de kosten als het niet lukt om het benodigde aantal handtekeningen te verzamelen, aangezien de wethouder aangeeft dat het niet meteen mogelijk is om het warmtenet over te dragen als het helemaal los is. Daarnaast wil hij weten of de hele procedure richting bewoners op een eerlijke manier verloopt en of mensen niet de fuik van een warmtenet in worden gedreven en met een zwart-wit-optie gedwongen worden om mee te doen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK vraagt of er inzicht is in de aansluitkosten in Middenmeer. De genoemde weerstand in de omgeving zou hij liever omschrijven als zorgen die mensen hebben. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST zal de vragen over de warmtenetten in overleg met wethouder Pels schriftelijk beantwoorden. Het gaat hier om het krediet voor de vervangingsinvesteringen die vanuit openbare ruimte worden gedaan. De verschuiving van de kosten naar de gemeente Amsterdam komt voort uit de logische verdeling van de kosten. Het bezwaar van het lid Bobeldijk tegen het woord weestand neemt ze voor kennisgeving aan.