2025.06.26 Conceptverslag DC.pdf
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Raadscommissieverslag, 26-06-2025
Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:
Openbare vergadering van de raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie Donderdag 26 juni 2025 van 09.00 uur tot 12.30 uur in de raadszaal Donderdag 4 september 2025 Voorzitter: het lid Von Gerhardt Plaatsvervangend voorzitter: het lid Nadif Portefeuillehouders: wethouders Pels en Van Buren Commissiegriffier: G. van Soest Commissieondersteuner: C. Lin Tsung Verslaglegging: N. Post (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Deterink (VVD), Garmy (Volt), Haijen (SP), De Jager (D66), Van der Kamp (VVD), Koppejan (CDA), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Meerburg (Partij voor de Dieren), Van Munster (GL), Nadif (GL), Noordman (Forum voor Democratie), Noordzij (Partij van de Arbeid) en Taj (D66) Afwezig commissieleden: Koyuncu (DENK) en Lust (D66)
1. ALGEMEEN DEEL a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 09.00 uur en constateert dat er voldoende fracties aanwezig zijn. b. Mededelingen Wethouder VAN BUREN heeft een afdoening voor de toezegging over de mogelijke invoering van werkstraffen voor mensen die een boete voor het verkeerd aanbieden van huisvuil niet kunnen betalen. Het blijkt dat in Rotterdam nog niemand heeft gekozen voor een werkstraf. In Amsterdam is er een betalingsregeling voor wie de boete niet kan betalen en men kan bezwaar maken tegen een boete als er een schrijnende situatie dreigt te ontstaan. Ze is geen voorstander van werkstraffen omdat het werk van stadsreinigers en vrijwilligers niet als straf mag worden gezien. Er wordt nog steeds gewerkt aan de mogelijkheid om foto’s mee te sturen bij afvalboetes. De planning was dat het systeem eind juni klaar zou zijn maar er is nog steeds sprake van technische vertraging. Het is nog niet gelukt om een automatische koppeling te maken tussen het systeem van THOR en Belastingen om de foto’s te uploaden. Wel is men begonnen met de bouw van een systeem waarop ook Amsterdammers straks kunnen inloggen. c. Vaststellen agenda
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Agendapunt 10, bespreken van de raadsinformatiebrief Plan van Aanpak Rekenkamer Grof Afval wordt doorgeschoven naar de volgende vergadering. Agendapunt 9, ganzenjacht in het Twiske wordt afgevoerd van de agenda. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare vergadering van de raadscommissie DC d.d. 22 mei 2025 Het verslag van de openbare raadscommissievergadering DC van 22 mei 2025 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Actielijst en langetermijnagenda’s, per portefeuille Er zijn geen opmerkingen bij de actielijst en de langetermijnagenda per portefeuille. f. TKN-lijst Het lid Koppejan verzoekt TKN 2, kennisnemen van de beantwoording van het raadsadres over mogelijke fouten in het plan-MER Programma Wind, te agenderen voor de vergadering van 4 september. Het lid Van Munster verzoekt TKN 3, kennisnemen van de reactie op motie 580 van het lid Van Munster over stimulering bewonersinitiatieven gft-inzameling, te agenderen voor de vergadering van 4 september. Het lid van der Kamp verzoekt TKN 5, raadsinformatiebrief subsidie Klimaatfonds één windturbine Noorder IJplas, te bespreken.
Het lid Krom verzoekt TKN 6, kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de afhandeling van motie 225.24 van de leden Krom, Lust en Noordzij inzake meer inzet ten aanzien van proefdieren in Amsterdam en TKN 7, kennisnemen van de raadsinformatiebrief over stand van zaken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie en de voedselmonitor, te agenderen voor de vergadering van 4 september. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken stadsdeelcommissies. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel van de vergadering. b. Inspreekmoment publiek
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Van Emmerik die op persoonlijke titel inspreekt over TenneT hoogspanningsstation A9 Zuid. Inspreker VAN EMMERIK geeft aan dat de Amsterdamse Golfclub in AmsterdamWest wordt bedreigd door plannen van TenneT. Hoewel men bij de club het belang van het nieuwe hoogspanningsnet erkent, geeft men er de voorkeur aan dat dit niet over het terrein van de golfclub loopt. De club maakt deel uit van de Amsterdamse Hoofdgroenstructuur en vormt een bijzonder provinciaal landschap waar sport en natuur samenkomen met ecologisch verantwoord beheer, elektrische machines, zonnepanelen en beschermde ecologische zones. Het gebied is ’s nachts donker en stil om dieren niet te verstoren. De inspreker vraagt of er meegedacht kan worden over mogelijkheden om de golfclub te behouden en het station op een andere locatie in het Westelijk Havengebied te realiseren. De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Struben die namens de Amsterdamse Golfclub inspreekt over TenneT hoogspanningsstation A9 Zuid. Inspreker STRUBEN benadrukt dat men zich ervan bewust is dat een snelle realisatie van een hoogspanningsstation in ieders belang is. Het gaat niet om een not-inmy-backyardhouding maar om een grensconflict tussen de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer. Uit een eerste onderzoek blijkt dat de locatie nabij de afvalberg in de Houtrakpolder het meest geschikt is.
De gemeente Haarlemmermeer verzet zich echter in het participatietraject tegen zowel deze locatie als tegen de ontwikkeling van een energiehaven in de Houtrakpolder. Onteigening van het golfclubterrein zou leiden tot een langdurig proces, hoge kosten voor alle partijen en verlies van een zorgvuldig opgebouwd waardevol landschap. Daarnaast zijn er technische bezwaren die de locatie van de golfclub ongeschikt maken. De inspreker vraagt het gemeentebestuur om de provincie als bevoegd gezag aan te sporen om snel te besluiten over alternatieve locaties. De club kan momenteel geen nieuwe leden aannemen maar moet wel blijven investeren in de baan en in het belang de Hoofdgroenstructuur. Hij nodigt commissieleden uit om de golfclub te bezoeken en ook andere mogelijke locaties te bekijken. Het lid VAN MUNSTER vraagt of de golfclub contact heeft met de gemeente en wil weten wanneer het plan van TenneT voor een hoogspanningsstation zich zou moeten voltrekken. Inspreker STRUBEN antwoordt dat de provincie heeft laten weten dat het definitieve besluit pas in 2027 wordt genomen. De golfclub heeft een zienswijze op de procedure ingediend en verkeert tot die tijd in onzekerheid. Er is een gesprek met de wethouder aangevraagd maar ze hebben vernomen dat er eerst nog een standpunt moet worden geformuleerd.
De VOORZITTER geeft het woord aan inspreker Terra die op persoonlijke titel inspreekt bij agendapunt 8, Amsterdamse huurders ervaren stadswarmte niet als een vrije keuze. Inspreker TERRA vraagt namens een groep bewoners aandacht voor de hogere kosten voor bewoners in de Van der Pekbuurt en de Gentiaanbuurt sinds zij zijn aangesloten op stadswarmte. Wethouder Pels heeft in juni en oktober 2024 toegezegd de bewoners te compenseren maar daar is tot nu toe niets van terechtgekomen. Deze bewoners betalen minimaal 500 euro per jaar meer en kunnen niet overstappen. Ze vraagt of bewoners via een brief concreet geïnformeerd kunnen worden over de compensatie. Ze wil weten wat de wethouder gaat doen en wat bewoners zelf eventueel moeten ondernemen. Zij hoopt dat dit probleem nu en in de toekomst serieus wordt genomen. c. Actualiteiten
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Er zijn geen actualiteiten. d. Rondvraag De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Meerburg voor een rondvraag. Het lid MEERBURG vraagt hoe het mogelijk is dat datacenters in Vijfhuizen een vergunning hebben gekregen en dat er meer stroom is toegezegd aan die datacenters dan dat er beschikbaar was. Wethouder PELS antwoordt dat een bedrijf bij TenneT stroom kan aanvragen los van een vergunning. Amsterdam heeft inmiddels met andere gemeenten in duidelijke bewoordingen laten weten dat gezien de situatie bij Vijfhuizen het belangrijk is dat TenneT kijkt of deze contracten met datacenters weer ontbonden kunnen worden omdat industrie, bedrijven of de woningbouw in gevaar worden gebracht door contracten die zijn afgesloten voor stroom die er eigenlijk niet is. Het lid MEERBURG vraagt of er bij een vergunningaanvraag getoetst wordt of de energie beschikbaar is. Wethouder PELS antwoordt dat dit iets is tussen TenneT en het bedrijf en dat staat los van de vergunningsverlening. Op dit moment zijn er aanvragen gedaan en die goedgekeurd door TenneT voor datacenters die niet vergund zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen voor een rondvraag. Het lid HAIJEN herinnert eraan dat de raad eerder heeft ingestemd met een compensatieregeling voor huurders in Noord die hoge kosten hebben door stadsverwarmingstarieven. Nu blijkt dat daar nog niets mee is gebeurd.
Hij vraagt de wethouder om een toelichting en een reactie op de bijdrage van de inspreker. Wethouder PELS antwoordt dat er vorig jaar oktober een brief naar de raad is gestuurd over de compensatiemaatregelen, de doelgroepen die daarvoor in aanmerking komen en de inzet om dit via een regeling met Vattenfall uit te keren. Ze stelt voor om een update van de brief schriftelijk met de raad te delen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan voor een rondvraag. Het lid KOPPEJAN is blij dat de zomeraanpak bekend is en vraagt of bij de statiegeldbakken in de parken ook in andere talen kan worden vermeld dat daar statiegeld wordt verzameld. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er inderdaad wordt gekeken of er meertalige teksten kunnen worden gebruikt om bezoekers erop te wijzen dat statiegeld niet in afvalbakken hoort. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy voor een rondvraag. Het lid GARMY vraagt wanneer bewoners duidelijkheid krijgen over de compensatieregeling bij stadswarmte. Wethouder PELS antwoordt dat in de raadsbrief van oktober staat welke doelgroepen zijn betrokken en hoe de regeling met Vattenfall is vormgegeven. Ze zegt toe dat deze informatie herhaald zal worden in de brief die nu wordt gestuurd zodat de raad een overzicht heeft van de plannen en de uitvoering. De VOORZITTER sluit de rondvraag.
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van het Jaarverslag 2024 (inclusief de Jaarrekening 2024) VN2025008410 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager. Het lid DE JAGER merkt op dat uit recent nieuws blijkt dat de maatschappelijke belangstelling voor klimaatbeleid is afgenomen. Ook in Den Haag is er minder politieke aandacht voor het klimaat terwijl de cijfers juist om actie vragen. Ze is verheugd over mooie resultaten in het jaarverslag over 2024 staan, en over het feit dat Amsterdam op koers lijkt om de doelen voor 2030 te halen en dat het isolatieoffensief energie bespaart en CO₂-uitstoot vermindert. Uit het jaarverslag blijkt ook dat er ruimte was in het klimaatfonds om nog meer resultaten te behalen maar dat een deel van het begrote geld niet is uitgegeven. Ze vraagt hoe de wethouder ervoor gaat zorgen dat dat dit jaar niet weer gebeurt. Minder politieke aandacht voor klimaatbeleid kan ook zorgen voor rust en ruimte in de uitvoering omdat het beleid dan minder onder een vergrootglas ligt. Ze moedigt de wethouder aan om door te gaan in het belang van het klimaat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY leest in het jaarverslag dat de lasten lager zijn dan begroot en dat de onttrekkingen uit de reserves lager zijn dan gepland. Er is minder uitgegeven en minder geïnvesteerd terwijl de CO₂-reductiedoelen niet zijn gehaald.
Als geld niet het grootste knelpunt is, wat is dan op dit moment het grootste obstakel waardoor de uitvoering van het klimaatbeleid achterblijft? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS antwoordt dat ze aan het begin van de bestuursperiode al vele hobbels verwachtte maar dat mag hen er niet van weerhouden om met enthousiasme en doorzettingsvermogen door te gaan. De plannen rondom warmte zijn aangepast omdat regelgeving vanuit het Rijk achterblijft. Flexibiliteit in de transitie is noodzakelijk als externe factoren invloed hebben, zoals het provinciebestuur dat de Noorder IJplas tegenhoudt. Het gebrek aan regelgeving belemmert de voortgang en dan is het belangrijk om als bestuur de plannen aan te passen en te focussen op wat wel werkt. Ze zal zich met enthousiasme blijven inzetten op warmtenetten omdat daar grote stappen mee te zetten zijn. Ze herkent dat klimaatverandering minder in het nieuws komt maar klimaatverandering kent geen pauzeknop. Het grootste obstakel is het gebrek aan sturing vanuit het kabinet en onduidelijkheid voor de industrie over bijvoorbeeld waterstof, andere energiedragers en de scheepvaart. Er is veel onduidelijkheid omdat de rijksoverheid geen keuzes maakt en geen middelen beschikbaar stelt voor de energietransitie.
Ze moet roeien met de riemen die ze heeft en hoopt dat ze eind oktober een betere boot en betere riemen krijgt om de strijd tegen klimaatverandering te winnen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager in tweede termijn. Het lid DE JAGER vraagt of bij die afhankelijkheid van derden niet alleen flexibiliteit, maar misschien ook overprogrammeren een oplossing zou kunnen zijn. Er zijn wellicht initiatieven die nu niet gebudgetteerd zijn maar waar wel ruimte voor is. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels.
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Wethouder PELS antwoordt dat ze daarom in het klimaatfonds hebben gekozen om te overprogrammeren. Onderweg zal steeds een goede afweging gemaakt moeten worden zodat plannen die succesvol zijn niet worden uitgesloten. De VOORZITTER stelt vast dat het punt voldoende is besproken en akkoord is voor behandeling in de gemeenteraad. 4. Kennisnemen van de Voorjaarsnota 2025 en vaststellen van de daarin voorgestelde begrotingswijzigingen van de Begroting 2025 VN2025-008523 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM heeft contact opgenomen met de dierenambulance en het blijkt dat ze de afgelopen zes maanden negentien verdronken katten hebben opgehaald. Waarschijnlijk zijn het er nog veel meer, vooral in het centrum. Katten vinden vaak geen grip op de kademuren en verdrinken. Ze stelt voor om de hotspots te onderzoeken en daar kattentrapjes te plaatsen zoals in Amersfoort al gebeurt. Op die manier kunnen niet alleen katten gered worden maar ook jonge vogels die niet meer op de kant kunnen komen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan. Het lid KOPPEJAN is verbaasd omdat er bij de voorjaarsnota geen extra geld naar afval gaat terwijl de gemeente in de jaarrekening een exploitatieruimte van 114 miljoen heeft.
Als er meer geld vrijgemaakt wordt, kan dat geïnvesteerd worden in meer ondergrondse containers, betere handhaving op verkeerd aangeboden bedrijfsafval, betere informatie per straat over verzameltijden en betere ondersteuning voor vrijwilligers die de stad schoonhouden. Ze vindt het onbegrijpelijk dat er wordt ingezet op kostenreductie bij het zelf wegbrengen van grof afval terwijl er voldoende geld is. Ze roept het college op dit te heroverwegen omdat investeren in afvalverzameling gelijkstaat aan investeren in een schonere, leefbare stad. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS vindt het ernstig is dat er zoveel katten dood uit het water worden gehaald. Er zijn al een aantal fauna-uittredingsplaatsen opgenomen in het plan Biodiversiteit van wethouder Van der Horst. De uittredingsplaatsen zijn ook geschikt voor katten en worden uitgebreid in de tweede termijn van dat programma. Dat betekent wel dat de financiering op dit moment ontbreekt. Een van de grootste uitdagingen hierbij is ervoor te zorgen dat deze uittredingsplaatsen niet gebruikt worden door zwemmers omdat ze daardoor geregeld stuk gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat een schone stad ook voor haar de hoogste prioriteit heeft en dat daar extra geld voor is vrijgemaakt.
Er is 10 miljoen euro extra ingezet voor de Aanpak Schoon en de Zomeraanpak en er is extra geld vrijgemaakt voor bepaalde probleemgebieden. Daarnaast loopt er momenteel een benchmark met andere grote steden om te kijken of het efficiënter kan. Geld is niet het probleem bij het plaatsen van extra containers, daar is budget voor beschikbaar. Bij de begroting zal ze aangeven of het nog efficiënter kan en of er eventueel extra geld nodig is. Het lid KROM vraagt hoe de wethouder denkt over haar voorstel voor kattentrapjes, los van de middelen die ervoor nodig zijn. Wethouder PELS antwoordt dat het is opgenomen in een plan dat het college heeft vastgesteld en dat ze er positief tegenover staat. Tegelijkertijd constateert ze dat het college er op dit moment geen financiële middelen voor heeft vrijgemaakt.
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
De VOORZITTER stelt vast dat het punt voldoende is besproken en akkoord is voor behandeling in de gemeenteraad. Afval en Reiniging 5. Bespreken van de halfjaarlijkse raadsinformatiebrief en bijbehorende rapportage Schoon en Afvalvrij VN2025-007965 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan. Het lid KOPPEJAN is geschrokken van de toename van het aantal meldingen over grofvuil en overvolle containerlocaties, van de dalende tevredenheid over de schoonheidsbeleving van buurten zoals het centrum en Zuidoost en van het feit dat de norm voor bijgeplaatst afval structureel niet wordt gehaald. Ze vraagt hoe de wethouder reflecteert op de bevindingen uit de monitor en wat volgens het college de belangrijkste oorzaken zijn van deze verslechtering. Ook wil ze weten welke concrete korte- en langetermijnmaatregelen worden genomen om de situatie in het centrum en Zuidoost te verbeteren. Ze vraagt hoe het stijgende aantal meldingen over grofvuil zich verhoudt tot het voornemen om bewoners hun grofvuil zelf te laten wegbrengen en of dit niet leidt tot meer vervuiling in kwetsbare buurten waar bewoners vaak de middelen of tijd missen om afval zelf te vervoeren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Deterink.
Het lid DETERINK is blij dat er eindelijk stappen worden gezet op de motie die de VVD met D66 heeft ingediend om meer gemeentelijke locaties beschikbaar te stellen voor statiegeldinzameling. Hij herinnert eraan dat er in november een debat is gevoerd over data en dat hij toen heeft gevraagd om meer inzicht in hoe data slimmer kunnen worden ingezet om de stad schoon te maken. In de rapportage zijn daar uiteindelijk maar drie vage regels aan gewijd. Hij noemt dat managementtaal en vindt het zonde omdat hij concreet inzicht wil in de stappen die worden gezet op het gebied van datagebruik. Hij vraagt de wethouder of ze bereid is met een stevige datastrategie te komen zodat de raad beter inzicht krijgt in hoe data kunnen worden ingezet voor een schone stad. Het lid NOORDZIJ is het met de VVD eens is dat data een meerwaarde kunnen hebben maar vindt dat er ook terughoudend mee omgegaan moet worden aangezien in het verleden is gebleken dat het met data ook mis kan gaan. De kennis en ervaring van de vuilnismannen en -vrouwen moet volgens hem leidend zijn. Het lid DETERINK noemt het voorbeeld van een afvalinzamelaar die constant containers omhooghaalt met maar één of twee zakken. Het gebruik van data gaat bijvoorbeeld ook om het plaatsen van sensoren in afvalbakken om betere en efficiëntere routes te kunnen rijden.
Het lid NOORDZIJ vraagt waarom de VVD denkt dat het nu beter zou gaan dan de vorige keer met dynamisch inzamelen. Het lid DETERINK neemt aan dat daarvan geleerd is en dat de evaluatie meegenomen wordt. Het gaat om meer dan dynamisch inzamelen en hij heeft de wethouder gevraagd om in beeld te brengen hoe er meer met data gewerkt kan worden. Het lid NOORDZIJ merkt op dat uit de evaluatie naar voren is gekomen dat data niet overhaast ingezet moeten worden en er een stappenplan is vastgesteld voor de komende jaren om het meeste eruit te halen.
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Het lid DETERINK ziet een urgent probleem in de stad en vindt dat alles op alles moet worden gezet. Datagedreven is niet het enige middel maar het is wel belangrijk om het in beeld te brengen. Brengpunten op het water in de binnenstad zijn een goede oplossing. Tegelijkertijd zijn dat grote schepen in het mooiste stukje van de stad met de bijbehorende stankoverlast. Hij is benieuwd naar de reacties van de omwonenden en vraagt of die zijn meegenomen. Hij vraagt zich af wanneer de resultaten van de pilot met het zelf wegbrengen van grofvuil met een elektrische bakfiets met de raad gedeeld worden. In de Zomeraanpak is een maatregel opgenomen voor extra inzet van toezicht en handhaving. Dit heeft geleid tot extra registraties maar nauwelijks tot extra boetes. Hij vraagt welke handhavingsstrategie er wordt gehanteerd wanneer het slechts leidt tot een heel kleine toename van het aantal boetes. Tot slot vindt hij dat er steviger gehandhaafd moet worden op mensen die moedwillig prullenbakken openbreken en dat er steviger moet worden beboet. Het levert een enorme rotzooi op in de stad. De wethouder heeft aangegeven dat deze mensen worden aangesproken maar er is geen prullenbak in Amsterdam die niet is opengebroken. Hij is daar klaar mee en vraagt wanneer de handhavingsstrategie op dat probleem gaat veranderen.
Het lid KROM vraagt of de VVD niet ook vindt dat het probleem zit bij de mensen die statiegeld in de vuilnisbak gooien en niet bij mensen die armoede kennen en daardoor op zoek moeten naar blikjes die 15 cent waard zijn. Het lid DETERINK is het daar niet mee eens. Er moeten meer inleverpunten komen omdat bezoekers, dagjesmensen en Amsterdammers niet drie kilometer fietsen om een blikje in te leveren. Er zullen altijd blikjes worden weggegooid maar dat rechtvaardigt nog niet dat prullenbakken opengebroken worden en zakken kapot gescheurd worden. Het lid NOORDZIJ vraagt of de VVD echt gelooft dat het beboeten van mensen die naar statiegeld zoeken de oplossing is voor de overlast van zwerfafval. Het lid DETERINK antwoordt dat hij dat zeker gelooft en hij vindt dat daar stevig op moet worden gehandhaafd. Het lid NOORDZIJ verwacht niet dat stevige boetes het probleem van opengebroken afvalbakken zullen oplossen. Het gaat erom dat er goed wordt ingezameld en dat op een menswaardige manier gezocht kan worden naar statiegeld. Het lid DETERINK vindt dat Amsterdammers met een enorm probleem worden opgezadeld. Hij verbaast zich erover dat vanuit de linkse hoek niet gekeken wordt naar het zwerfafval dat in de prachtige natuur, in het water en in de parken terechtkomt.
De boetes zijn niet de enige maatregel, de VVD komt met tal van voorstellen waarvan steviger handhaven en beboeten van mensen die prullenbakken openbreken er één van is. Het lid NOORDZIJ begrijpt de richting van de VVD maar het is ook mogelijk om te zoeken naar een menswaardige oplossing, zoals in Nieuw-West waar VuilnisOproer bezig is met inzamelmanieren zodat mensen statiegeld op een normale manier kunnen ophalen en er geen opengebroken bakken zijn. Hij stelt voor om daarmee aan de slag gaan en dan is de handhavingscapaciteit ook niet nodig. Het lid DETERINK merkt op dat het openbreken van de prullenbakken de gemeente 4 miljoen euro kost. Dat is geld dat volgens hem aan prachtige, menswaardige armoedevoorzieningen uitgegeven kan worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij.
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Het lid NOORDZIJ stelt dat er grote verschillen zijn in de stad, zowel in de beleving als in objectieve cijfers over vervuiling. Er ligt een grote opgave om elke buurt schoon, prettig en veilig te maken. De uitgebreide en ingrijpende aanpak in de binnenstad met brengpunten op het water, extra ondergrondse en bovengrondse containers en het ophalen op afspraak moet een einde maken aan de losse afvalzakken. Hij mist deze intensieve aanpak in andere delen van de stad waar het afvalprobleem toeneemt en leidt tot verloedering. Verschillen in meldingsbereidheid spelen daarbij een rol en samen met het lid Kabamba heeft hij hierover een initiatiefvoorstel ingediend. De monitor biedt aanknopingspunten om direct aan de slag te gaan met grofvuil maar de verschillen tussen stadsdelen zijn structureel en de cijfers vragen om actie en een verschuiving in aandacht. Hij vraagt hoe deze delen van de stad worden aangepakt. De statiegeldproblematiek is een belangrijke oorzaak van de overlast. Het is goed dat er verschillende maatregelen worden genomen maar uiteindelijk is een eenduidige aanpak nodig. Hij wil weten wat echt effectief is om het inzamelen en inleveren zo toegankelijk mogelijk te maken. De terughoudende rol van partijen zoals NS en ProRail is teleurstellend. Ze stoppen met inzamelen vanwege een laag inleverpercentage maar mensen weten vaak niet waar de automaten staan.
Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat op stations, publieke plekken en in supermarkten statiegeldautomaten staan en dat mensen erop kunnen vertrouwen dat die werken en dat zij zowel met Tikkie als contant hun statiegeld kunnen terugkrijgen. Het lid KREUGER vraagt wat volgens de PvdA de meest effectieve manier is om het probleem te lijf te gaan. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat hij dat op dit moment niet kan zeggen omdat er verschillende maatregelen in de stad lopen die allemaal gemonitord moeten worden. Hij noemt als voorbeelden de gele bakken op het Bijlmerplein en de maatregelen die in samenwerking met VuilnisOproer worden ontwikkeld. Op basis van die gegevens moet worden bepaald wat daadwerkelijk het meest effectief is om de problematiek aan te pakken. Het lid KREUGER vraagt of de PvdA niet ook ziet dat ook met voldoende inleverpunten nog steeds afvalbakken opengebroken zullen worden omdat het mogelijk blijft dat er een blikje in zit. Het lid NOORDZIJ raadt lid Kreuger aan de stukken te lezen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar doorzichtige zakken en stickers waarop staat: “Hier zit geen statiegeld in.” Het lid KREUGER vraagt of er doorzichtige prullenbakken worden ingezet. Het lid NOORDZIJ antwoordt dat doorzichtige zakken een van de maatregelen is waarnaar ook in andere steden wordt gekeken en hij wil weten of het effectief is.
Het is goed dat er op initiatief van VVD en D66 met Verpact wordt samengewerkt aan meer statiegeldautomaten in de stad en hij vraagt of er nog ruimte is voor nog meer automaten zodat het echt vanzelfsprekend wordt om je blikje weg te brengen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager. Het lid DE JAGER begint met een groot compliment voor iedereen die heeft bijgedragen aan het snel schoonvegen en opruimen van de Ring na het feest. Ze ziet in de stukken dat het aantal meldingen toeneemt en dat meer Amsterdammers aangeven hun stad of buurt vies te vinden. Vanwege de vele maatregelen heeft zij het gevoel dat het beleid nog niet gestructureerd is. In het ene stadsdeel worden pilots uitgevoerd en in het andere stadsdeel wordt iets anders geprobeerd. Ze zoekt naar manieren om echt te meten wat werkt. Uiteindelijk zou dat moeten leiden tot een gestructureerd programma waarbij op basis van metingen de meest effectieve interventie stadsbreed wordt ingezet. In de stukken staan geen cijfers over handhaving, zoals het aantal boetes of andere opgelegde maatregelen in het afgelopen halfjaar. Ze had die
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
cijfers wel verwacht bij een halfjaarrapportage omdat de discussie dan beter gevoerd kan worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM ziet dat de wethouder en het team op straat met volle inzet werken aan een schone stad maar dat de uitdagingen groot zijn. Ze heeft een voorstel ingediend maar de eerste update daarover zou steviger en sneller kunnen. In dat voorstel wordt om een SOS-aanpak voor zwerfafval gevraagd; die komt niet terug in de update terwijl de norm voor afhandeling niet wordt gehaald. Ze vraagt waarom daarmee nog niet is gestart. In het voorstel wordt gevraagd ondernemers beter te betrekken en hun sleutels van containers te geven. Dat komt ook niet terug. Er wordt gezegd dat buurtconciërges sleutels hebben maar daar moet beter over worden gecommuniceerd met bewoners. Over het treintje wordt in de update gezegd dat het functioneert maar er ligt nog steeds afval op straat nadat de zakken zijn opgehaald. De 25 meterregel zou worden gehandhaafd maar de chef van THOR zei onlangs dat men nog bezig is met bewustwording. Er wordt al sinds 2020 gevraagd om boetes uit te delen en ze wil weten wanneer dat nu echt gaat beginnen. Er wordt gestreefd naar een afvalvrije stad en dan helpt het niet dat het kabinet de plastictaks heeft geschrapt. Ze roept de wethouder op om actief mee te denken over oplossingen hiervoor.
Tot slot sluit ze zich aan bij de vragen van het CDA over grofvuil en stelt dat ophalen op afspraak alleen effectief is als dat binnen een of twee dagen gebeurt. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er voor de statiegeldproblematiek pilots lopen in diverse stadsdelen. De stadsdeelbestuurders hebben afvalplannen opgesteld omdat de buurten een verschillende aanpak vragen. De pilots hebben verschillende startmomenten en doorlooptijden en ze worden geëvalueerd en gerapporteerd in Schoon en Afvalvrij. Zodra een pilot positieve resultaten laat zien wordt de interventie opgeschaald. Als voorbeeld noemt ze de rolcontainers die afgelopen zomer in parken zijn geplaatst die nu ook in andere parken worden ingezet. In sommige gebieden worden afvalbakken verwijderd en vervangen door grote piramides. Ook zijn er proeven gedaan met zelfsluitende afvalbakken. Onlangs heeft ze een gesprek gehad met Can Collective, de vakbond voor statiegeldinzamelaars die ook streven naar een schone stad. Er wordt gekeken naar mogelijkheden om meer samen te werken. Boetes uitdelen is niet de juiste aanpak, ze gelooft meer in preventie en in het realiseren van extra inzamelpunten zodat statiegeldverpakkingen niet in het afval belanden. Er wordt nog steeds gelobbyd voor inleverpunten op alle plekken waar blikjes en flesjes worden verkocht.
Veel zwerfafval is van flesjes en blikjes zonder statiegeld die uit het buitenland worden geïmporteerd. Met NS en ProRail worden gesprekken gevoerd over inleverpunten op stations en er is nog steeds overleg met Verpact. Verpact heeft onderzoeksbureau Van de Bunt ingeschakeld om samen met de gemeente naar oplossingen te zoeken. De onderzoekers lopen mee met mensen in de stad en ze hoopt dat hieruit goede adviezen komen. Voorzitter: het lid Nadif Het lid DETERINK is het niet een met de wethouder over de boetes. Het automatisch dicht laten gaan van een prullenbak zal niet voorkomen dat er zwerfafval in de stad terecht komt. Dus dat is niet de oplossing. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze de oplossing niet heeft. Ze moeten ermee dealen en daarom is ze in gesprek met Can Collective om te onderzoeken hoe mensen een plek netjes kunnen achterlaten. Zolang er statiegeld wordt weggegooid zit er geld in prullenbakken en zullen ze worden opengemaakt.
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Ze gelooft niet in het uitdelen van boetes, omdat handhavers mensen op heterdaad moeten betrappen en omdat het zinloos is om mensen zonder geld een boete te geven terwijl zij statiegeld inzamelen om te overleven. Ook mensen die afval in een park achterlaten zijn moeilijk op heterdaad te betrappen. In de rapportages van THOR wordt aangegeven hoeveel afvalboetes zijn uitgedeeld. Het lid DE JAGER merkt op dat het aantal boetes geen inzage geeft in aan wie de boetes zijn uitgedeeld en dat de context ontbreekt. Wethouder VAN BUREN zal de suggestie meenemen maar weet niet zeker of onderscheid gemaakt kan worden tussen boetes voor particulieren en bedrijven. Het is voor de gemeente essentieel om keuzes steeds beter met data te onderbouwen. Datagedreven werken is geen doel op zich maar een middel om slimmer te kunnen handelen. Binnen de directie Afval en Grondstoffen is het programma Op weg naar datagestuurd werken gestart dat zich richt op het opzetten van de infrastructuur voor datageïnformeerd werken in de praktijk. De processen zijn in kaart gebracht om te achterhalen waar operationele en beleidsdata ontstaan en hoe die benut kunnen worden en er is al een basis gelegd met dashboards, meldingsanalyses en containerdata die stap voor stap wordt uitgebreid. Binnen dit programma is ook aandacht voor privacy en security zodat zorgvuldig met data van bewoners wordt omgegaan.
De ambitie is om hier fijnmaziger op te sturen maar het is een meerjarige ontwikkelopgave die technische infrastructuur, procesvernieuwing, scholing, cultuurverandering en samenwerking tussen afdelingen vereist. Er worden middelen gereserveerd die passen bij het niveau van implementatie. Daarnaast zoekt de gemeente samenwerking met andere steden en landelijke initiatieven om kennis te delen en schaalvoordelen te benutten. Het college wil datagestuurd werken verankeren in de stedelijke opgaven en binnen Afval en Grondstoffen gebeurt dit via de digitale werkagenda in lijn met de centrale datastrategie van de gemeente. Bij de brengpunten op het water zijn buurtbewoners inderdaad bezorgd over stanken geluidsoverlast maar dat blijkt in de praktijk mee te vallen. Uit metingen en een enquête bij de pilot in de Negen Straatjes blijkt dat bewoners positief zijn over de afvalboot en er zelfs meer willen. Niemand klaagt over het uiterlijk van de afvalboot maar de huidige boten zijn tijdelijk en er wordt gewerkt aan een ontwerp dat beter past bij de binnenstad. De resultaten van de pilot met de elektrische bakfiets zijn positief maar er is er nog ruimte voor verbetering. Er worden gemiddeld vier tot zestien bakfietsen per week uitgeleend. De gemeente richt zich nu op het verbeteren van het online reserveringssysteem en de aanschaf van nieuwe bakfietsen om de wachttijden te beperken.
Uit de monitor blijkt dat de schoonbeleving onder druk staat. Het aantal meldingen over Afval en Reiniging is toegenomen maar de tevredenheid over de afhandeling van die meldingen is gestegen. Ze is blij met het toenemend aantal meldingen omdat dit meer data oplevert. Tegelijkertijd blijkt dat ook in gebieden waar weinig wordt gemeld bewoners ontevreden zijn over de schoonmaak. Er wordt in de stad intensief gebruikgemaakt van de openbare ruimte en de huidige systemen kunnen onvoldoende meekomen. De monitor laat zien dat maatregelen zoals het afvaltreintje effectief zijn. Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de samenwerking om het treintje beter te laten aansluiten op de inzameling. Ze zal de complimenten overbrengen aan de medewerkers van Afval en Reiniging die dagelijks de stad schoonmaken en ze roept opnieuw iedereen op om goed met afval om te gaan omdat het ook om een mentaliteitsverandering gaat. Grofvuil zal nog verder wordt besproken naar aanleiding van het rekenkamerrapport. Er wordt gewerkt aan een plan van aanpak met als inzet dat het grofvuil van straat verdwijnt. Het lid KROM herhaalt de vragen over handhaving van THOR bij de 25 meterregel en de SOS-aanpak bij meldingen over zwerfafval.
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Wethouder VAN BUREN antwoordt dat er bij ondernemers is gewerkt aan bewustwording over de 25 meterregel zodat ze weten dat zij verplicht zijn om de omgeving rondom hun bedrijf schoon te houden. Daar zal ook voor beboet worden en daar zal ze over rapporteren. Er zijn ook gesprekken gevoerd met de Vereniging van BIZ’en om samen enkele pleinen en gebieden aan te pakken. Een aantal BIZ’en is bereid om hieraan mee te werken. Daarnaast heeft ze overleg gehad met de Horecavereniging Amsterdam omdat het gaat om bewustwording en een gezamenlijke aanpak. Het lid KROM begrijpt niet dat de wethouder na vier jaar nog steeds praat over ondernemers informeren. In de rapportage staat dat er wordt gehandhaafd en nu zegt de wethouder: we gaan straks beginnen met beboeten. Als ondernemers het nu nog niet weten, dan hebben ze onder een steen geleefd want er wordt al jaren over gepraat. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat het nu als absolute prioriteit benoemd is bij THOR. Het lid KROM merkt op dat THOR in de commissie AZ onlangs nog heeft aangegeven dat het gaat om bewustwording. Ze vraagt wanneer bekeuringen uitgedeeld worden aan de ondernemers die hun stoep niet schoonhouden. Wethouder VAN BUREN antwoordt dat ze dat gesprek zal aangaan met de chef van THOR. Meldingen van zwerfafval zijn een prioriteit en er zijn extra veegploegen op ingezet.
De sleutels van containers zijn bij de buurtconciërges maar ze zal bij het bij de Vereniging van BIZ’en nogmaals onder de aandacht brengen zodat ook ondernemers een sleutel hebben en een prullenbak adopteren. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid De Jager in tweede termijn. Het lid DE JAGER bedankt de wethouder voor de toezegging om in de volgende halfjaarrapportage meer te rapporteren over handhaving, het type maatregelen en indien mogelijk aan wie de bekeuringen zijn opgelegd. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken en geagendeerd kan worden voor behandeling in de gemeenteraad van 17 en 18 september. 6. Bespreken van de beantwoording schriftelijke vragen van het lid Munster inzake aangescherpte Europese regelgeving single-use plastics VN2025-007988 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Munster. Het lid VAN MUNSTER vraagt of de gemeente kleine lokale ondernemers en horecaondernemers kan ondersteunen bij de overstap van single-use plastics naar duurzamere alternatieven. Het Europese verbod op wegwerpplastic gaat al over vierenhalf jaar in. Er zijn voorbeelden van steden en festivals die hiermee werken en hij vraagt of de wethouder bereid is om pilots met statiegeldsystemen te starten op locaties met veel ondernemers, zoals de Markthallen in West.
Hij vreest namelijk dat, als er nu niet wordt ingegrepen, ondernemers op korte termijn voor karton kiezen en de overstap naar een statiegeldsysteem uitblijft. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN beaamt dat het gaat om minder afval en dus ook minder karton. Het voorstel voor pilots met statiegeldsystemen vindt ze een interessante suggestie. Er zijn al initiatieven op festivals en campussen waar statiegeldbekers of -bakjes succesvol worden gebruikt. Ze zal in het kader van afvalpreventie de overstap naar
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
herbruikbare materialen onderzoeken. Ze komt er later dit jaar op terug in de volgende raadsinformatiebrief. De discussie wordt gesloten. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 7. Bespreken van de voortgangsrapportage isolatieoffensief 2025 (VN2025-007964) Het lid NOORDZIJ stelt voor om de raadsinformatiebrief Subsidieregeling gebiedsgerichte bestrijding energiearmoede 2025 te bespreken in de eerstvolgende vergadering van de commissie DC. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koppejan. Het lid KOPPEJAN ontvangt zorgelijke signalen van woningeigenaren die moeite hebben met de hogere maandelijkse kosten voor verduurzaming die boven op de hoge erfpachtkosten komen. De termijn van twee jaar voor het uitvoeren van isolatiemaatregelen is voor veel VvE’s te krap maar de subsidiebeschikking speelt wel een cruciale rol in de kostenafweging. Ze vraagt daarom of deze termijn versoepeld kan worden en of de wethouder kan zorgen voor snellere subsidiebeschikkingen. De wijkgerichte aanpak sluit soms niet aan bij de praktijk omdat de voorgestelde verduurzamingsmaatregelen niet samenvallen met het geplande onderhoud. Het is belangrijk dat de gemeente hiermee rekening houdt zodat isolatie en vervanging van kozijnen en glas kostenefficiënt kunnen worden gecombineerd met geplande onderhoudswerkzaamheden.
Tot slot wijst ze erop dat eigenaren en woningcorporaties bij monumentale panden hinder ondervinden van welstandseisen in beschermde stadsgezichten en dat maatregelen zoals dubbelglas en isolatie vaak worden afgewezen. Het huidige welstandsbeleid belemmert de energietransitie. Ze vraagt of de wethouder bereid is te kijken naar ontheffing of soepelere toetsing van welstandseisen bij verduurzamingsmaatregelen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ maakt zich zorgen om inwoners die geen gebruik maken van de mogelijkheden voor verduurzaming vanwege wantrouwen of omdat ze bang zijn voor kosten. Hij vindt het belangrijk om dit in de vervolgaanpak mee te nemen. Hij is benieuwd wat het wisselen van de grootschalige uniforme aanpak naar een kleinschalige meer lokale aanpak van energiearmoede betekent voor de doelstelling van ongelijk investeren en de ambitie om iedereen mee te nemen met de klimaatmaatregels. Het lid KREUGER vraagt of de PvdA weet hoeveel labelstappen er zijn gezet. Het lid NOORDZIJ weet dat niet precies. Hij weet wel dat er met de energiebespaarservice ontzettend veel verduurzamingsmaatregelen zijn genomen waar bewoners direct mee zijn geholpen. Het lid KREUGER vraagt of het lid Noordzij het handig had gevonden als in de voortgangsrapportage labelstappen waren opgenomen.
Het lid NOORDZIJ raadt het lid Kreuger aan de aanbevelingen in het rapportDuisenberg over betere rapportage te lezen en zich daarbij aan te sluiten. Het lid KREUGER vraagt het lid Noordzij of het zou moeten gaan over spouwmuren en vloer- en dakisolatie in plaats van tochtstrips.
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Het lid NOORDZIJ antwoordt dat het niet zo eenzijdig bekeken moet worden. Het gaat om de combinatie van maatregelen die ervoor zorgen dat op een snelle en toegankelijke manier mensen direct de verbetering op hun rekening zien. Hij is benieuwd wanneer de verschillende pilots voor het verduurzamen van woningen van particuliere verhuurders worden beoordeeld op effectiviteit zodat maatregelen breed uitgerold kunnen worden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Haijen. Het lid HAIJEN geeft aan dat de SP het altijd heeft ondersteund dat met het isolatieoffensief is begonnen in de buurten met de grootste energiearmoede maar dat energiearmoede niet alleen voorkomt in specifieke buurten. In de raadsinformatiebrief staat dat de complexgerichte aanpak niet overal toepasbaar is en daarom is hij benieuwd hoe de wethouder ervoor gaat zorgen dat de energiebespaarservice en het isolatieoffensief toch stadsbreed kunnen worden uitgerold. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY vindt dat de rapportage vooral laat zien wat de gemeente doet maar dat er weinig gezegd wordt over het aantal geïsoleerde woningen of wat het isolatieoffensief oplevert. Daardoor is het vrijwel onmogelijk om te beoordelen of de stad op koers ligt richting 2030 en om daar als raad effectief controle op uit te oefenen.
De rapportage schetst een positief beeld van de ondersteuning aan VvE’s maar in verhouding tot de totale opgave blijft dat zeer beperkt. Zo konden in 2025 ongeveer 50 VvE’s gebruikmaken van een nieuwe subsidie voor planvorming terwijl Amsterdam naar schatting ruim 20.000 VvE’s telt. Hij vraagt de wethouder waarom dit verschil zo groot is en of dat ligt aan geld, capaciteit, wetgeving of iets anders. Daarnaast wil hij weten wat er aan opschaling te verwachten valt. De fractie van Volt steunt de ambitie om te isoleren volledig maar om echt vaart te kunnen maken is meer inzicht nodig in de resultaten, de schaal van de maatregelen en de structurele oplossingen van het isolatieoffensief. Voorzitter: het lid Von Gerhardt De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Taj. Het lid TAJ stelt dat het isolatieoffensief veel huishoudens raakt. Het draagt bij aan CO₂-reductie, helpt de klimaatdoelen te halen en bewoners kunnen tot 600 euro per jaar besparen. Hij is blij dat het isolatieoffensief zich niet alleen richt op sociale huurwoningen omdat iedereen recht heeft op een woning van goede kwaliteit. Er zijn 1.970 VvE’s bereikt, 3.418 huurders konden een verduurzamingstraject afdwingen en bij 50.000 huizen is aangebeld voor een energieadvies.
Hij vraagt of het mogelijk is de schimmelaanpak te koppelen aan het isolatieoffensief, bijvoorbeeld door schimmelproblematiek te signaleren bij het geven van energieadvies en omgekeerd. Het isolatieoffensief richtte zich tot nu toe op bewoners, huurders en woningeigenaren maar ook bedrijven moeten voor 2030 voldoen aan energielabel C. Hij vraagt of de wethouder wil onderzoeken of het isolatieoffensief kan worden uitgebreid naar mkb’ers die deze ondersteuning hard nodig hebben. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER had gehoopt dat in de voortgangsrapportage vooral de nadruk zou liggen op behaalde resultaten maar constateert dat het vooral een overzicht is van verrichte inspanningen. In het verleden heeft hij herhaaldelijk gevraagd om informatie over labelstappen maar die ontbreken in de rapportage. Het lid TAJ vraagt of het lid Kreuger de resultaten in de stukken heeft opgemerkt.
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Het lid KREUGER antwoordt dat het zou moeten gaan over de structurele isolatiemaatregelen. Hij wil de resultaten zien in de labelstappen die zijn gerealiseerd. Het lid TAJ wijst op het resultaat van 600 euro besparing voor inwoners als gevolg van de energiebespaarservice. Het lid KREUGER wil weten waarom er niet ook wordt ingezet op de spouwmuren, dubbelglas en vloer- en dakisolatie. Dat kan hij niet vinden in de voortgangsrapportage. Het lid TAJ concludeert dat JA21 niet opkomt voor de gewone Amsterdammer wiens financiële situatie is verbeterd dankzij het de energiebespaarservice. Het lid KREUGER antwoordt dat de gewone kwetsbare Amsterdammer bij het volgende agendapunt aan de orde komt. Het lid DE JAGER wil weten of de gesprekken over de motie van D66 over slimme energiemeters zullen leiden tot daadwerkelijke uitvoering van de motie. Daarnaast vraagt ze hoe de huishoudens en VvE’s waarmee eerder is gesproken, meegenomen worden in de nieuwe maatregelen tegen hittestress. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS constateert dat in het kader van het isolatieoffensief in korte tijd ontzettend veel is gedaan. Ze spreekt haar waardering uit voor alle ambtenaren die betrokken zijn bij dit grootschalige programma en bedankt hen voor hun inzet en bijdrage.
Met betrekking tot de vraag van het CDA over de termijn van twee jaar in de subsidiebeschikking geeft ze aan dat dit een wettelijke termijn is die niet gewijzigd kan worden. Er kan wel gekeken worden naar mogelijkheden om de subsidieverlening te versnellen maar het gaat om complexe en soms onvolledige aanvragen waardoor het langer kan duren. Natuurlijke onderhoudsmomenten zijn een spanningsveld tussen de wens van de raad om sneller te gaan enerzijds en het tempo van VvE’s in hun ontwikkeling naar een duurzaam pand anderzijds. Het lid VAN DER KAMP vraagt of de wethouder kan toelichten hoe woningbouwcorporaties bijdragen aan het vertragen van besluitvorming binnen VvE’s. Wethouder PELS antwoordt dat er ook bij complexen met woningbouwcorporaties natuurlijke momenten zijn om grootschalig onderhoud te starten. De invloed van de corporatie hangt af van hun aandeel in het complex. Daarnaast hebben corporaties een landelijke opdracht om eerst de slechtste energielabels aan te pakken en ze kunnen niet overal tegelijk aan de slag. Het lid VAN DER KAMP merkt op dat VvE’s bij verduurzaming worden tegengewerkt door woningbouwcorporaties die een meerderheidsbelang hebben. Wethouder PELS antwoordt dat zij een woningbouwcorporatie daarop zal aanspreken zodra het lid Van der Kamp een concrete casus heeft. Het lid VAN DER KAMP zal die casussen delen met de wethouder.
Hij meent dat het al een tijd bekend is dat woningbouwcorporaties verduurzaming bij een VvE kunnen blokkeren en dat probleem wil hij aan de kaak stellen. Het lid MEERBURG geeft aan dat Stichting !WOON een hele lijst heeft met casussen van VvE’s waar de corporatie dwarsligt. Wethouder PELS bevestigt dat woningbouwcorporaties met een groot aandeel in een VvE verduurzamingstrajecten kunnen tegenhouden. Dat blijkt uit de rapportages en
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
wordt ook teruggekoppeld door !WOON. Stichting !WOON heeft een ondersteunende rol richting bewoners en zij deelt geen gegevens van bewoners met de gemeente. Het lid MEERBURG vraagt waarom die voorbeelden niet opgevraagd kunnen worden bij Stichting !WOON. Wethouder PELS antwoordt dat mensen die bij !WOON aankloppen hun verhaal in vertrouwen moeten kunnen delen. De informatie wordt in abstractie gedeeld met de gemeente maar niet per individuele casus omdat bewoners afgeschrikt kunnen worden om zich te melden als hun gegevens bekend worden bij de betreffende corporatie. Om bewoners te kunnen beschermen is het belangrijk dat !WOON haar onafhankelijke positie behoudt. Het lid MEERBURG vraagt of de gemeente er wel mee aan de slag kan gaan op basis van informatie van de gemeentelijke adviseurs die de VvE's ondersteunen met verduurzaming. Wethouder PELS antwoordt dat dit al gebeurt. Wanneer een VvE in een adviestraject zit en er is overleg nodig met woningbouwcorporaties over de volgende stap of hun medewerking, dan wordt dat ambtelijk geregeld. Het lid MEERBURG vindt het tegenstrijdig dat de wethouder enerzijds oproept casussen aan te dragen en anderzijds al werkt met casussen. Wethouder PELS antwoordt dat het in abstractie bekend is dat woningbouwcorporaties een doorslaggevende stem kunnen hebben bij de verduurzaming van een complex.
Wanneer een VvE een adviestraject doorloopt kan het gesprek worden aangegaan. Als een VvE niet in zo’n traject zit, dan is dat niet bekend en daarom doet zij een oproep aan de raad om eventuele informatie daarover te delen. Ze is bekend met de problemen als gevolg van welstandseisen en naar aanleiding van een eerder raadsinitiatief is zij daar samen met collega Scholtens mee bezig. Het gaat om de balans tussen het behoud van een monument en het vergemakkelijken van verduurzaming. Ze neemt de vragen mee naar wethouder Scholtens zodat hij ze in de commissie WV kan beantwoorden. De pilots voor wijkgerichte en stadsbrede aanpak zijn opgezet om te leren hoe het de volgende keer beter kan. De evaluaties van deze trajecten zullen met de raad worden gedeeld. Het lid NOORDZIJ wijst op verschillende doelgroepen waarop de pilots en maatregelen zich richten. Deze pilots en maatregelen zouden gezamenlijk geëvalueerd moeten worden zodat dubbelingen worden voorkomen en de aandacht uitgaat naar de meest effectieve maatregelen. Wethouder PELS stelt voor om in het najaar een commissiebehandeling of technische sessie over de mogelijkheden richting particuliere verhuurders te organiseren. Ze erkent dat de verschillende termijnen moeilijk te overzien zijn, dat komt mede doordat die vaak afhankelijk zijn van rechterlijke uitspraken.
Het lid NOORDZIJ neemt het aanbod voor een technische sessie graag aan. Wethouder PELS heeft gisteren gepubliceerd hoe ze op korte termijn vanuit de buurtgerichte aanpak en de 166 buurten naar een stadsbrede aanpak wil overgaan. Daarnaast is er ook een middellange- en langetermijnaanpak die in de hele stad wordt ingezet. Bij de start van het isolatieoffensief is gekeken naar buurten met de hoogste warmtevraag en de laagste sociaaleconomische positie omdat het programma vanwege capaciteit niet in alle buurten tegelijk kan worden uitgerold, maar ook om lessen te leren die ze in de hele stad willen toepassen.
16
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
De volgende stap is het isolatieoffensief verder uit te breiden. Daar lopen al gesprekken over omdat ze ook bezig zijn met een nieuw warmteplan waarin ze de geleerde lessen van het isolatieoffensief willen meenemen. Het is belangrijk dat bewoners niet versnipperd door verschillende ambtenaren worden benaderd voor isolatie, warmte, groene daken of zonnepanelen. Er wordt geprobeerd de warmteaanpak te bundelen zonder capaciteit bij de 166 buurten weg te halen. De impact van de maatregelen kan niet altijd gemeten worden. Vanwege privacy kunnen ze mensen niet vragen hoe de vouchers besteed zijn. Ze erkent dat er veel meer VvE’s in Amsterdam zijn maar dat een VvE zelf beslist. Daarnaast is het ook afhankelijk van de capaciteit in de markt. Mocht de raad meer vraag bij VvE’s signaleren en er is voldoende capaciteit voor specialistisch advies, dan zal ze ruimte maken voor overbesteding op het programma. Het lid GARMY meent dat enquêtes over vouchers ook anoniem afgenomen kunnen worden. Los daarvan vraagt hij zich af hoe hij als raadslid kan beoordelen of de isolatieaanpak werkt aangezien in de voortgangsrapportage nergens het aantal geïsoleerde woningen wordt genoemd. Wethouder PELS antwoordt dat dit nu eenmaal onderdeel is van een net opgestarte aanpak.
Ze legt uit dat mensen niet gedwongen kunnen worden om een nieuw energielabel aan te vragen nadat ze zijn geholpen door de energiebespaarservice en dat dit ook niet geëist kan worden van woningbouwcorporaties. Het programma is gericht op het helpen bij woningisolatie en ze vraagt of het werkelijk de wens van de raad is om VvE’s die subsidie hebben ontvangen te verplichten kosten te maken voor een nieuw label, alleen maar zodat de raad daarover geïnformeerd kan worden. Er is een gedegen onderzoek gedaan volgens de Duisenbergmethode en de raad kan bespreken hoe dat verder vorm krijgt. Ze staat daar niet onwelwillend tegenover maar het is wel de vraag of daarmee geen nieuwe drempels worden opgeworpen. Het lid GARMY denkt dat er ook gekeken kan worden naar andere maatregelen die mensen eventueel hebben genomen. Hij vindt het lastig dat hij niet kan beoordelen of de doelstelling voor het aantal geïsoleerde woningen in 2030 gehaald wordt. Wethouder PELS antwoordt dat veel VvE’s zich nu nog in een aanvraag- of adviseringstraject bevinden. Het zal concreter worden zodra subsidies worden vastgesteld. Woningbouwcorporaties moeten jaarlijks rapporteren over hun labelstappen en die informatie komt uiteindelijk ook beschikbaar. Het lid MEERBURG wijst op de CO2-monitor van corporaties en vraagt of er niet al heel veel informatie beschikbaar is over de stappen in verduurzaming.
Wethouder PELS antwoordt dat woningcorporaties inderdaad elk jaar een bericht uitbrengen waarin ook de labelstappen worden opgenomen. Het isolatieoffensief is echter ingericht om individuele bewoners te helpen en daarom worden woningcorporaties binnen dit programma minder uitgebreid geëvalueerd. Als de raad behoefte heeft om dat alsnog in kaart te brengen is dat mogelijk in de commissie Wonen en Volkshuisvesting waar dit jaarbericht meestal wordt besproken. Vanaf het begin van het isolatieoffensief is gesteld dat woningkwaliteit centraal moet staan. De lessen uit de eerste winter van de energiebespaarservice hebben geleid tot een systeem waarin mensen ook schimmel kunnen melden. Bovendien wordt schimmel meegenomen in de aanpak omdat sommige vormen van isolatie juist schimmel kunnen veroorzaken. Het lid TAJ vraagt of het ook andersom gebeurt, of woningbouwcorporaties die bezig zijn met de schimmelaanpak ook letten op de isolatie in de woningen.
17
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
Wethouder PELS antwoordt dat ze dat zouden moeten doen. Ze weet dat Ymere bezig is met een fiksteam in Noord om dit soort maatregelen te nemen. Het lid MEERBURG vraagt of het college signalen heeft ontvangen dat het plaatsen van een tochtstrip kan helpen bij ernstige schimmel. Wethouder PELS antwoordt dat schimmel voor 70 procent voortkomt uit de constructie en daar moet grootschalig onderhoud op ingezet worden. Het voorstel van GroenLinks om de lessen uit isolatieoffensief mee te nemen naar bedrijven is interessant omdat de energiebespaarservice voor kleine ondernemers in het mkb nodig blijft. De slimme energiemeter wordt meegenomen in de nieuwe vorm van de energiebespaarservice. VvE’s die niet zijn meegenomen in de hittemaatregelen kunnen daar alsnog voor aankloppen. Het lid GARMY vraagt of de wethouder kan toezeggen dat de raad in de volgende rapportage iets meer concrete informatie krijgt over hoe het staat met het isoleren en dat er ook wordt gekeken naar de mate van effectiviteit van de maatregelen. Wethouder PELS antwoordt dat ze wil kijken welke indicatoren in een volgende rapportage kunnen worden meegenomen. Bij de energiebespaarservice kon goed worden bijgehouden welke maatregelen in een woning zijn genomen en uit TNO-onderzoek blijkt dat dit tot aanzienlijke besparingen leidt en dat die maatregelen ook omgerekend kunnen worden naar CO₂-besparing.
GroenLinks heeft eerder een motie ingediend om dit zo concreet mogelijk te maken en er wordt voortdurend gezocht naar manieren en indicatoren om voor de raad duidelijk te maken wat de opbrengsten zijn. Ze is ervan overtuigd dat in een volgende periode de vruchten worden geplukt van het werk dat nu in de opbouw van het programma wordt gestoken. Het lid KOPPEJAN vraagt of in kaart gebracht kan worden hoeveel woningen er daadwerkelijk geïsoleerd worden en als dat niet gebeurt, waarom niet en of dat aan de woningcorporaties ligt. Ze weet dat er VvE’s zijn waar individuele eigenaren en woningbouwcorporaties goed samenwerken met hulp van een duurzaamheidsexpert. Ze zou het op prijs stellen als er een overzicht komt van waar het misgaat, in plaats van steeds losse casussen. Wethouder PELS stelt voor om dat mee te nemen in de technische sessie in het najaar waarin ook particuliere verhuurders, de grootste uitdagingen voor VvE's, gespikkeld bezit en het aandeel van de woningbouwcorporaties aan de orde komen. Ze begrijpt dat partijen richting een nieuw coalitieakkoord de behoefte hebben invulling te geven aan een volgende stap. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken en geagendeerd kan worden voor de raadsvergadering van 17 en 18 september. 8.
Amsterdamse huurders ervaren stadswarmte niet als een vrije keuze VN2025008300 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER wijst op een artikel in De Telegraaf over de gedwongen overstap op stadswarmte naar aanleiding van een Ipsosrapport waaruit blijkt dat veel bewoners zich onder druk gezet voelen. Bewoners hadden de keuze tussen renovatie en stadswarmte of helemaal niks. Het gaat volgens hem vooral om heel kwetsbare mensen die vaak niet over het netwerk beschikken om zich goed te laten informeren, problemen hebben en een laag
18
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie
DC
Concept-raadscommissieverslag, 26-06-2025
inkomen. Met die mensen worden aan de lopende band allemaal experimenten uitgevoerd. De reactie van de wethouder was dat ze wil leren van hun ervaringen zodat ze hen beter kan betrekken bij de warmtetransitie en de lessen worden meegenomen in de toekomstige plannen. Dat is precies wat die bewoners zo vervelend vinden. Waarom moeten zij het leergeld betalen voor andere wijken? De inspreker uit de Gentiaanbuurt is nog steeds niet gecompenseerd voor de hoge energierekening en hij vraagt waarom dat nog is niet geregeld. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van der Kamp. Het lid VAN DER KAMP stelt dat stadswarmte voor veel Amsterdammers geen vooruitgang blijkt maar juist ‘stadsarmte’ is geworden. Onder het beleid van deze wethouder verdwijnt belastinggeld in een inefficiënt warmtenet en het is armoede troef voor bewoners die gevangen zitten in dit systeem. Wat ooit begon als een duurzaam ideaal is in de praktijk uitgegroeid tot een systeem zonder keuzevrijheid, zonder transparantie en vooral zonder betaalbaarheid. Het lid VAN MUNSTER vraagt of het lid Van der Kamp weet wie een paar jaar geleden de rekening heeft betaald toen er vanuit het Rijk de hoge energieprijs werd gecompenseerd. Het lid VAN DER KAMP antwoordt dat dat is betaald door de belastingbetaler.