20241107 FKD conceptverslag.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 7 november 2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Vergaderdatum Donderdag 7 november 2024 van 9.00 – 12.30 uur en van 20.30 – 22.30 uur in Willem Kraanzaal (commissiezaal) Verslag vast te stellen op:

Donderdag 5 december 2024 Voorzitter: R.P. Hofland Plv. voorzitter: R. Alberts Portefeuillehouders: wethouders Van Buren, Meliani en Scholtes Afwezig: Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: P. Miedema Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Asruf (PvdA), IJmker (GL), Van der Veen (GL), Van Pijpen (GL), Aslami (D66), Moeskops (D66), Schmit (D66), Burgers (VVD), Deterink (VVD), Hylkema (VVD), Deterink (VVD), Krom (PvdD), Perdok (De VONK), Veldhuyzen (De VONK), Garmy (Volt), Van Berkel (JA21), Khan (DENK), Lochtenberg (CDA), Badal (CDA), Bilgin (FvD), Kabamba (Lijst Kabamba) Afwezig: Bobeldijk (SP) Overige aanwezigen: Belkasmi (PvdA), Minderhoud (PvdA), Emmerik (PvdD), A. Daalder (Rekenkamer), J. Kooij (Rekenkamer)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en heet de aanwezigen en toehoorders welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat lid Bobeldijk zich heeft afgemeld. Wethouder MELIANI attendeert de leden op een werkbezoek aan de Vrouwenwetswinkel, dat gepland was op 21 november 2024. Helaas bleek deze datum niet haalbaar en wordt het werkbezoek verplaatst naar begin 2025. Er blijkt voldoende animo. Ook deelt de wethouder mee dat een van de onderdelen van de Nachtvisie, het opzetten van de Academie van Clubcultuur, zal worden gevestigd in de Halve Maansteeg in 2027 als plek voor kennisdeling, ontmoetingen en talentontwikkeling in de nacht. In aanloop zijn er veel mensen geïnterviewd en deze gesprekken zijn gebundeld in een boek. Alle leden krijgen een exemplaar van deze bundel. Wethouder SCHOLTES refereert aan zijn toezegging aan lid Burgers, inzake het VGA Verzekeringsbedrijf, Deelnemingen die gebruik maken van VGA hebben de juiste

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

procedures gevolgd, die voldoen aan de Wet Markt en Overheid. Hiermee doet de wethouder de toezegging af. De schriftelijke vragen terzake van lid Burgers zullen alsnog worden beantwoord. Wethouder VAN BUREN refereert aan de raad van 26 juni waarin zij heeft toegezegd dat zij meer inzicht zou geven in de schuldscenario’s. Dit is uitgevoerd door in de financieringsparagraaf in de begroting op te nemen wat de gevolgen zijn. Het gaat dan vooral om de verwachte rentelasten en de wethouder doet hiermee de toezegging af. Ook verwijst zij naar een toezegging in de commissie van 20 juni jongstleden om door het toevoegen van een grafiek in de begroting de ontwikkeling van de schuld inzichtelijker te maken. Dit is gebeurd en deze toezegging kan hiermee worden afgedaan. Tenslotte verwijst zij naar een toezegging, inzake de tijdlijn richting de begroting 2025. Inmiddels is de behandeling in de commissie aan de orde en deze toezegging doet de wethouder hiermee af. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER geeft aan dat in het avonddeel van deze commissievergadering agendapunt 8, 9 en 10 behandeld zullen worden onder voorzitterschap van lid Alberts. Agendapunt 5, Gewijzigde Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2024 zal tijdens deze vergadering niet worden besproken en de voordracht zal in de raad gehamerd worden.

Op verzoek van lid IJmker zal agendapunt 7, Bespreken van de afhandeling van moties over het inkoopbeleid (moties 420, 422 en 425), worden doorgeschoven naar de raad van 23 januari 2025. De brief kan dan gevoegd worden behandeld met het Initiatiefvoorstel ‘Amsterdams geld voor Amsterdam. Inkopen met waarde’. De commissie gaat met het voorstel akkoord Ook kondigt de voorzitter twee gasten aan, de directeur en een onderzoeker van de Rekenkamer. Zij zullen bij agendapunt 4 een toelichting geven op het rapport. Aldus wordt de agenda vastgesteld. Tenslotte deelt de voorzitter de gang van zaken rondom de spreektijden mee voor zowel het ochtend- en avonddeel en somt hij de spreektijden per fractie op. d. Conceptverslagen van de openbare vergadering van de raadscommissie FKD d.d. 3 oktober 2024 en van de openbare (ochtend en middag) en besloten vergadering d.d. 16 oktober 2024 De verslagen worden ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Lid IJMKER vraagt wanneer de campagne ‘Slimme Deurbel’ van start gaat. Wethouder SCHOLTES antwoordt dat dit staat gepland voor begin 2025. f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ontvangen om te agenderen op de vergadering van 5 december 2024:

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Op verzoek van het lid Lochtenberg (CDA) wordt geagendeerd TKN-stuk 1, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de terugkoppeling van de aandeelhoudersvergaderingen van deelnemingen eerste deel 2024. Op verzoek van lid IJmker (GL)wordt geagendeerd TKN-stuk 3, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het Jaarverslag 2023 van de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam. Op verzoek van lid Burgers (VVD) wordt geagendeerd TKN-stuk 8, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de stand van zaken rondom de onrechtmatigheid inkoop. Op verzoek van de leden Garmy (Volt) en Van Pijpen (GL) wordt geagendeerd TKNstuk 11, Kennisnemen van de rapportage met meldingen van discriminatie tussen 1 januari tot 1 augustus 2024 bij Bureau Integriteit en Discriminatie.nl Regio Amsterdam. Deze rapportage wordt betrokken bij de bespreking van de Bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit. Op verzoek van lid Bentoumya (GL) wordt geagendeerd TKN-stuk 12, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ‘Bestuurlijke reactie onderzoeksrapport ‘(niet) op je plek’ Participatief actie onderzoek naar ervaren validisme in Amsterdam’. Op verzoek van lid Bentoumya (GL) wordt geagendeerd TKN-stuk 13, Kennisnemen van het jaaroverzicht 2023 Servicepunt Emancipatie Amsterdam (SPE). De motivatie hiervoor heeft op 6 november in de dagmail gestaan.

De voorzitter verzoekt de leden IJmker en Van Pijpen toe te lichten waarom zij resp. TKN-stuk 3 en TKN-stuk 11 willen agenderen. Lid IJMKER stelt dat de CPA een belangrijke rol speelt als het gaat om het beschermen van persoonsgegevens van de Amsterdammers en het lijkt GroenLinks belangrijk om een aantal aspecten van dit onderwerp in de raad te bespreken. Lid VAN PIJPEN geeft aan dat dit onderwerp voor GroenLinks belangrijk is om te bespreken bij de Bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit en dat dit vanzelfsprekend is. De commissie gaat akkoord. g. Ingekomen stukken Stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.12 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Er hebben zich vier insprekers aangemeld. Inspreker 1, Marga Appelman spreekt in namens Extinction Rebellion, inzake agendapunt 2b, Zeecruiseschepen. Inspreker 1 legt uit wat de doelstelling is van de acties die haar organisatie uitvoert en die te maken hebben met het klimaat. Zij roept het college op de enorme bron van vervuiling die de zeecruiseschepen veroorzaken te weren uit de stad en omgeving. Inspreker 1 is ervan overtuigd dat de gemeente als aandeelhouder dit kan bewerkstelligen.

Zij wijst op de verantwoordelijkheid van de gemeente om te zorgen voor een gezond leefklimaat voor haar inwoners. Ook de walstroom faciliteit die binnenkort wordt

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

aangeboden is voor Extinction Rebellion geen oplossing voor de omgeving vanwege de grote druk op het netwerk dat dit zal veroorzaken. Zij sluit af met de aankondiging dat Extinction Rebellion actie zal blijven voeren totdat de cruiseschepen geweerd zijn uit de stad. Lid LOCHTEBERG vraagt of Extinction Rebellion akkoord zou gaan met zeecruiseschepen die op batterijen varen. Inspreker 1 geeft aan dat dit dan wereldwijd het geval moet zijn, maar hier is momenteel geen sprake van. Lid KROM vraagt of Extinction Rebellion van mening is dat toerisme sowieso teruggedraaid moet worden. Inspreker 1 beaamt dit en Amsterdam zou hierbij een voorbeeldfunctie kunnen hebben. Inspreker 2, Bettina Weller, spreekt in namens Broedplaats HW10 en stelt naar aanleiding van agendapunt 2b, dat kunstenaars gedwongen zijn te vertrekken vanwege huurverhoging. Haar betoog begint met een beschrijving van het ontstaan van Broedplaats HW10. Vervolgens beschrijft zij wat HW10 inhoudt, een verzameling van verschillende kunst- en cultuurdisciplines die in nauwe verbinding staat met de buurt. Vanwege een grote verbouwing moet het gebouw per 1 januari leeg opgeleverd worden. Na deze verbouwing zullen de huurprijzen twee of drie keer zo hoog worden, waardoor HW10 zal verdwijnen. Dit is de boodschap die inspreker 2 aan de commissie wil geven.

Inspreker 3, Saskia Boorsma, spreekt in namens WIE BEN JIJ film, inzake agendapunt 3, Vaststellen van de begroting 2025. Zij legt uit dat de stichting verbindende filmprojecten realiseert en beschrijft wat dit precies inhoudt en wat het doel is. Dankzij de ontvangen subsidie heeft de Stichting WIE BEN JIJ kunnen groeien in West, Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Helaas heeft het college besloten de subsidie stop te zetten en dit betekent dat vele initiatieven geen doorgang kunnen vinden. Inspreker 3 benadrukt dat er dringend behoefte is aan één subsidieloket, dat zich richt op meerdere thema’s, aangezien het vaak onduidelijk is bij welk loket er moet worden aangeklopt en onder welke noemer een bepaald initiatief valt. Bovendien heeft WIE BEN JIJ, net als vele andere organisaties behoefte aan advies, kennis en een groter netwerk. Inspreker 3 doet een dringend beroep op het college om middelen vrij te maken voor de voortzetting van een integrale regeling. Inspreker 4, Tania Davison, spreekt in op persoonlijke titel, inzake agendapunt 10, Bespreken van de raadsinformatiebrief over de planning van het Evenementenbeleid. Hoewel inspreker 4 tevreden is over het kopiëren van de evenementenkalender, pleit zij nogmaals voor een tweede dag voor het evenement Mystic Garden. Eerder werd toegezegd dat dit wellicht mogelijk zou worden bij het nieuwe beleid, maar dat is helaas niet gebeurd.

De onzekerheid die dit met zich meebrengt wordt schadelijk geacht voor de mentale gezondheid van de organisatoren. Vervolgens beschrijft inspreker 4 de verschillende soorten locaties die er zijn voor de evenementen en welke kosten deze met zich meebrengen. Zij wil graag weten hoe dit op een eerlijke manier kan worden opgelost. Zij verwijst naar de vele veranderingen die er zijn opgetreden sinds het Evenementenbeleid uit 2018. Het lijkt erop alsof de gemeente zelf schaarste creëert door minder ruimte te bieden, waardoor het lijkt alsof cultuur moet verdwijnen uit Amsterdam. Inspreker 4 pleit voor meer ruimte in het nieuwe beleid. Lid MOESKOPS vraagt wat het betekent voor de bedrijfsvoering nu er geen groei in ruimte en tijd mogelijk is.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Inspreker 4 noemt als een van de gevolgen dat er minder tijd en geld is om kunstenaars aan te trekken. Een ander gevolg kan zijn dat Mystic Garden verkocht wordt aan een grotere organisatie. Lid VELDHUYZEN vraagt waarom een tweede dag niet mogelijk is. Het zou in zijn ogen duurzamer zijn, aangezien alle benodigdheden reeds aanwezig zijn op de locatie. Inspreker 4 is het eens met lid Veldhuyzen en voegt toe dat de impact op de buurt minimaal zou zijn. Ook zou een tweede dag de organisatie in de gelegenheid stellen om meer te betekenen voor mensen met een kleine portemonnee. Er leven ook al ideeën binnen de organisatie voor de invulling van zo’n tweede dag. Maar op dit moment zijn hier de middelen niet voor. Lid VELDHUYZEN vraagt of het instemmen met een tweede dag zou betekenen dat kleine organisaties hier een podium kunnen krijgen. Inspreker 4 bevestigt dat dit voor haar organisatie zou kunnen gelden. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingediend. d. Rondvraag Lid VAN PIJPEN vraagt of de aandeelhouder Amsterdam ervan op de hoogte is dat Schiphol zich niet zal houden aan het achtpuntenplan. Zij vraagt of het achtpuntenplan nog wel het beleid is van Schiphol. Wethouder VAN BUREN heeft kennisgenomen van het vertrek van Schiphols strategiedirecteur Emmerink, maar de gemeente kan zich hier niet mee bemoeien.

Eind november gaat de wethouder in gesprek met de CEO van Schiphol en dit zal waarschijnlijk ook ter sprake komen, evenals het achtpuntenplan. De wethouder zegt toe de inhoud van de gesprekken terug te koppelen naar de commissie. Lid GARMY is ter ore gekomen dat Amsterdam in het Science Park aan de slag kan gaan met een nieuwe quantum-computer. Dit is volgens Volt goed nieuws voor verschillende disciplines. Hij vraagt het college hoe dit concreet kan worden ingezet ten behoeve van de Amsterdammers en hoe de kennis van deze innovatie toegankelijk gemaakt wordt voor het bedrijfsleven. Wethouder SCHOLTES stelt dat dit de kernvraag is. Quantum-technologie is ook beschreven in de Techradar. De wethouder attendeert de leden erop dat de gemeente vanuit Economische Zaken in 2023 een subsidie heeft verstrekt van 1,2 miljoen euro aan Quantum Application Lab op het Amsterdam Science Park en dat schept mogelijkheden op optimaal te profiteren van het gebruik van de quantum-computer. De UvA, TNO en het Centrum voor Wiskunde en Informatie ontwikkelen samen met andere partners het lab tot een grotere ‘hub’, waar bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden samen kunnen werken. De gehele ontwikkeling van de quantumtechnologie is nog in een heel vroeg stadium, zodat nog niet kan worden ingeschat wat de impact zal zijn.

Lid VAN BERKEL verwijst naar een artikel in Het Parool van 26 oktober, inzake het grensoverschrijdende gedrag van een gastregisseur bij de Nationale Opera en Fidelio. JA21 heeft hier schriftelijke vragen over ingediend, die de wethouder inmiddels heeft beantwoord. Inmiddels heeft lid Van Berkel een aantal maatregelen onder ogen gekregen die bij de

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Nationale Opera en Ballet worden ingezet om de werksfeer te verbeteren. Hij somt een aantal op. Hij kan echter nergens vinden hoe de directie de screening en aanname van gastregisseurs gaat organiseren. Hij vraagt de wethouder wat zij vindt van het pakket aan maatregelen dat door de Nationale Opera wordt ingezet. Hij vraagt de wethouder ook of zij hierin eveneens een taak ziet voor de directie om te voorkomen dat medewerkers worden blootgesteld aan de grensoverschrijdende grillen van een gastregisseur. Wethouder MELIANI erkent dat zorgen terecht zijn. Zij zal volgende week gaan spreken met de directie. Zij gaat ervanuit dat erg een zorgvuldig vooronderzoek plaatsvindt bij iedere regisseur met wie zij van plan zijn te gaan werken. In het gesprek zullen de vervolgacties aan de orde komen en de resultaten van deze gesprekken zal de wethouder terugkoppelen naar de commissie. Lid VAN BERKEL vraagt of de wethouder het eens is met JA21 dat een organisatie waar dergelijke misstanden plaatsvinden geen beroep mag doen op gemeenschapsgeld in de vorm van subsidiëring. Wethouder MELIANI is het hier niet mee eens en zij licht dit toe. Zij zal dit in de gesprekken aan de orde stellen. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van de begroting 2025 (VN2024-014506) Eerste termijn De VOORZITTER leidt het agendapunt is en geeft aan dat dit punt in twee termijnen kan worden besproken.

Lid BURGERS verwijst naar een voetnoot op pagina 308, waarin wordt aangegeven dat de schuld hoger zal uitkomen als de investeringen uitkomen zoals begroot. De bedragen rijmen volgens de VVD niet met wat de wethouder heeft aangegeven. Hij stelt twee vragen:  Welk bedrag is consistent?  Waarom is er bij de schuld niet uitgegaan van de begrote investeringen? Inzake de financiële stresstest citeert lid Burgers in eerste instantie uit de begroting, waarin in zekere passage staat vermeld dat de gemeente het risico zal moeten lopen de Art. 12-status aan te vragen en daarmee haar financiële zelfbeschikking verliest. Het gevaar hierop bestaat op dit moment niet, maar het baart de VVD toch zorgen. Hij vraagt de wethouder of zij de laatste zin van het hoofdstuk over de financiële stresstest niet overdreven vindt. Lid ASRUF krijgt de indruk dat de VVD de bedoeling van de financiële stresstest niet vat. Het gaat er namelijk om dat er op tijd geanticipeerd kan worden op de risico’s die er kunnen komen. Hij vraagt of de VVD dit ook zo ziet. Lid BURGERS vindt het belangrijk dat de financiële stresstest goed wordt gelezen en hij stelde een vraag aan de wethouder over de laatste zin. Lid ASRUF krijgt de indruk dat de VVD een hele dringende, verontrustende situatie aan het beschrijven is, waarbij er geen rekening wordt gehouden met het naderende ‘ravijn’.

Lid BURGERS ontkent dat de VVD spreekt van een ‘ravijn’.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Lid ASRUF stelt dat het huidige college ervoor zorgt dat het ‘ravijn’ wordt gedicht, terwijl eerder het de VVD is geweest die ervoor heeft gezorgd dat gemeenten in problemen zijn gekomen. Hij vraagt welke bijdrage de VVD heeft geleverd aan de positieve draai die er nu wordt gegeven aan het ‘ravijn’. Lid BURGERS vindt het terecht dat de financiële stresstest is toegevoegd aan de stukken en hij wacht op een antwoord van de wethouder op zijn vraag hierover. Lid VAN PIJPEN verwijst naar de passage over het grote risico van bijvoorbeeld overstromingen. Dit kan voorkomen worden door te investeren in onder andere het klimaatadaptief maken van Amsterdam. Dit betekent dat er leningen moeten worden afgesloten en schulden gemaakt. Zij vraagt de VVD naar haar mening hierover. Lid BURGERS acht het relevant dat de gemeente investeringen doet en hij betreurt het dat de gemeente aangeeft dat er gekort gaat worden op investeringen in de openbare ruimte. Lid VAN PIJPEN geeft aan dat het haar gaat om investeringen met betrekking tot het programma Klimaatadaptatie. Lid BURGERS verwijst hiervoor naar de eigen begroting van de VVD. Hij vervolgt zijn betoog over de door de VVD geconstateerde inconsistenties in de begroting en hij prijst de correcties hiervan in het erratum.

In de technische vragen heeft de VVD aandacht gevraagd voor andere inconsistenties en hij vraagt of deze alsnog worden gecorrigeerd in de definitieve begroting. Tenslotte verwijst lid Burgers naar de opmerkingen van de accountant dat er onvoldoende controle op de rechtmatigheidsverantwoording mogelijk was, waardoor er een oordeel-met-beperking werd gegeven. Hij vraagt de wethouder hoe het college in het vervolg ervoor gaat zorgen dat het aantal inconsistenties in de begroting vermindert. Lid KROM stelt twee voor de Partij voor de Dieren zorgelijke punten aan de orde: er is onvoldoende grip op de begroting en er wordt geschoven met geld zonder dat hier vanuit de raad invloed op kan worden uitgeoefend. Zij licht dit toe met passages uit het rapport van de Rekenkamer. Hier staat onder andere dat er chronisch te laag wordt ingeschat op de inkomsten. Een reactie van de wethouder hierop bevat volgens lid Krom een tegenstrijdigheid en zij vraagt de wethouder aan te geven wat er waar is. Zij verneemt graag van de wethouder hoe het kan dat er structureel te conservatief wordt geraamd. Bij de reserves werd er met een bedrag van meer dan acht miljoen euro geschoven, zonder dat de raad hier inspraak bij heeft gekregen.

Haar fractie is van mening dat de raad beter inzicht zou moeten krijgen in de verschillen die er nu lijken te zijn in de begroting en er zou een systemische oplossing voor het ramen moeten komen. Dit kwam tevens aan de orde bij de besprekingen van de Jaarverslagen in 2022 en 2023. Tenslotte verwijst zij naar de paragraaf over de egalisatiereserve Xaas en zij vraagt zich af wat er gebeurt met de 18,6 miljoen die er overblijft. Bij haar technische uitvraag bleek dat, hoewel het bedrag vervalt aan de Algemene Middelen, het inmiddels wel al bestemd is. Hier is de raad niet bij betrokken en zij heeft dit niet kunnen beoordelen. Overigens staat op pagina 244 dat het zou gaan om een bedrag van drie miljoen euro. Dit is voor de PvdD verwarrend en het is vooral problematisch dat dit raakt aan het budgetrecht van de raad, alsmede aan de controlerende taak. Zij vraagt de wethouder hierop te reageren. Lid VAN PIJPEN verwijst naar haar zorgen die zij uitte over het overstromingsgevaar en de situatie in Valencia heeft deze zorgen doen toenemen. Voor haar is het belang van de klimaatadaptie nu nog relevanter en het is terecht dat hier in deze

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

begroting twee miljoen euro extra voor wordt uitgetrokken. Ook in de toekomst zal de klimaatadaptatie een prominente plaats in de begroting moeten krijgen. Lid VELDHUYZEN verwijst naar moties die De VONK bij wethouder Van Buren heeft ingediend, waaronder een verzoek op de OZB te verhogen naar het landelijk gemiddelde, waarbij De VONK al bestemmingen noemt voor de extra middelen die dit genereert. Helaas heeft het college deze motie negatief gepreadviseerd. Lid KROM vraagt of lid Veldhuyzen er rekening mee houdt dat de bewoners die huren in de sociale sector ook geraakt zouden worden door een verhoging van de OZB. De Partij voor de Dieren heeft daarentegen een voorstel gedaan om de toeristenbelasting te verhogen en zij vraagt of dit voor De VONK een betere optie is. Lid VELDHUYZEN vindt dit een goed alternatief en hij geeft aan dat zijn fractie hier technische vragen over heeft ingediend. Verhoging van de toeristenbelasting is op dit moment niet haalbaar, aangezien de Verordening niet kan worden aangepast. De VONK heeft echter al wel een oplossing bedacht voor de sociale huurders indien de OZB wordt verhoogd, maar lid Veldhuyzen komt hier later op terug. Hij vraagt de wethouder of er sprake is van een verhoging van de OZB in het volgende jaar.

Lid GARMY uit namens zijn fractie tevredenheid over de leesbaarheid, transparantie en inzichtelijkheid van de digitale versie van de begroting. Volt vraagt het college de begroting op deze wijze te blijven aanbieden. Ook spreekt lid Garmy de wens uit om in de raadsinformatiebrieven van de verschillende beleidsterreinen hiernaar te verwijzen, zodat de raad haar controlerende functie nog beter kan uitvoeren. Als kritische noot geeft lid Garmy aan dat het figuur dat de belastingdruk representeert op pagina 5 achteruit ‘kijkt’ in plaats van vooruit. Dit geeft volgens hem een verkeerde indruk en vereist meer nuance. Hij vraagt de wethouder dit toe te lichten. Tot slot suggereert lid Garmy om meer inzicht te verschaffen in het vrijevalgeld dat vrijkomt uit de reserves. Dit zal de navolgbaarheid van de begroting ten goede komen. Volt zal hier tijdens de eerstkomende raad een motie voor indienen. Lid KHAN verwijst naar een motie die is ingediend vanuit de coalitie, inzake de woningbouwopgave. Deze wordt echter pas in behandeling genomen na vaststelling van de begroting. De volledige oppositie is verenigd in de behoefte om inzicht te krijgen in de gevolgen van de OZB-verhoging op de woningbouwopgave, vooral als het gaat om sociale huur. Vanuit deze gemeenschappelijk behoefte vraagt DENK aan de wethouder om de raad dit inzicht te verschaffen voordat de begroting wordt vastgesteld.

Lid VAN BERKEL stelt het diversiteitsbeleid bij Werving-en-Selectie binnen de gemeente aan de orde. Hij is van mening dat hier sprake is van positieve discriminatie. JA21 kiest ervoor om te stoppen met alle diversiteitsbeleid, de keuze voor de beste kandidaat moet altijd voorop staan. Lid VELDHUYZEN meent dat deze bijdrage van JA21 een herhaling van zetten is. Lid VAN BERKEL geeft aan dat hij over dit onderwerp nog een aantal vragen aan de wethouder heeft. Hij vervolgt zijn betoog en stelt voor om te blijven kijken naar welke kandidaat het meest geschikt is voor de functie. Volgens hem werkt streven naar diversiteit polarisatie in de hand. Ook hoort hij graag van de wethouder welk kostenplaatje dit geeft als hij leest dat er 900 mensen worden getraind voor betrokkenheid bij divers en inclusief werven en selecteren binnen de gemeentelijke organisatie. Hij vraagt de wethouder toe te lichten wat deze mensen gaan doen en hoe dit wordt georganiseerd.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Hij sluit zijn betoog af met de oproep aan het college om te stoppen met identiteitspolitiek en mensen te beoordelen op de inhoud van hun cv. Lid LOCHTENBERG sluit zich aan bij de bijdragen van de Partij voor de Dieren en Volt en zijn fractie vindt eveneens dat de Reserves en de Voorzieningen de belangrijkste begrotingsposten zijn, waarin de raad toewijzing van middelen accordeert. Hij vindt de onderbouwing in de begroting van deze mutaties meestal tekort schieten. In aparte documenten wordt er veelal meer informatie hierover verstrekt, zoals in de paspoorten. Het CDA stelt voor om van elke Reserve en Voorziening een ‘deeplink’ naar de onderliggende informatie toe te voegen. Lid Lochtenberg heeft hier bij de ambtenaren navraag over gedaan, maar daar is tot op heden nog niet op gereageerd. Nu overweegt het CDA hierover een motie in te dienen. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren. Wethouder VAN BUREN begint haar beantwoording met de vragen van de VVD en zij geeft aan dat er in deze begroting een investeringsbedrag van 800 miljoen euro is gereserveerd. Echter de tekorten aan personeel en materiaal maken het lastig om dit volledig te behalen. De inschatting is gemaakt op basis van ervaring om de schuldontwikkeling zo realistisch mogelijk te beschrijven en dat zou uitkomen op 8,9 miljard euro.

Lid BURGERS vindt het verwarrend dat er twee bedragen worden genoemd in de begroting en hij vraagt de wethouder welk bedrag de gemeenteraad accordeert. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de gemeenteraad een bedrag van 8,9 miljard euro accordeert. Dit wordt nauwlettend in de gaten gehouden, hierover wordt gerapporteerd en zo nodig wordt dit bijgestuurd, maar er is sprake van een zo realistisch mogelijke raming. Lid BURGERS verzoekt de wethouder de passage over de 9,3 miljard euro uit het document te verwijderen om verwarring te voorkomen. Wethouder VAN BUREN is van mening dat hier sprake is van volledige transparantie, aangezien de schuld zou kunnen stijgen naar 9,3 miljard euro. Zij zegt toe dat hierover wordt gerapporteerd. Lid BURGERS leest de bewuste passage voor en stelt dat er toch sprake is van onduidelijkheid. Wethouder VAN BUREN blijft bij haar eerdere verklaring hierover. Zij is bereid om meer uitleg te geven bij de rapportage als hieraan behoefte is en hoopt dat de VVD dit accepteert. De stresstest heeft tot doel om te beschrijven hoe er in de meest extreme omstandigheden moet worden gehandeld om te voorkomen dat er een negatief begrotingssaldo ontstaat en Amsterdam een Art.-12 gemeente wordt. Lid BURGERS constateert dat de wethouder de verwijzing naar de Art.-12 situatie overdreven vindt. Wethouder VAN BUREN ontkent dit.

Het is relevant om in de begroting aan te geven dat er sprake is van een Art-12 situatie als er niet wordt ingegrepen. Zij benadrukt echter dat er wel zal worden ingegrepen. De VOORZITTER stelt voor om vragen die betrekking hebben op agendapunt 4, maar die wel tijdens de behandeling van dit agendapunt zijn gesteld, te beantwoorden bij de behandeling van agendapunt 4. De commissie gaat hiermee akkoord.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Wethouder VAN BUREN vervolgt de beantwoording en zegt toe dat de verschillen die de VVD heeft genoemd bij de technische vragen zullen worden aangepast in de begroting. In antwoord op de vragen van de Partij voor de Dieren geeft zij aan dat er meer inzicht kan worden verkregen via het digitale dashboard. Er wordt voortdurend gestreefd naar manieren om de inzichtelijkheid te vergroten, zowel voor de raad als voor het college. Lid KROM benadrukt dat het noemen van verschillenden bedragen, zoals bij de Xaas, verwarrend is en zorgt voor extra werk om uit te zoeken wat juist is en wat er gebeurt met het extra geld. Wethouder VAN BUREN verwijst naar haar eerdere toezegging om het onderdeel Reserves te verduidelijken. Lid KROM stelt dat de verklaring dat het geld naar de Algemene Middelen is gegaan onbevredigend is, aangezien de raad nu niet kan controleren wat er met het geld is gebeurd en of de raad hiermee akkoord kan gaan. Wethouder VAN BUREN zegt toe hier schriftelijk op terug te komen. Lid KROM geeft aan dat het haar gaat om alle vrijvalgelden, niet alleen om Xaas. Wethouder VAN BUREN zegt toe de vrijvalgelden van de Reserves beter inzichtelijk te maken. Vervolgens antwoordt de wethouder op de vragen van Volt dat het college van plan is om de digitale begroting veel vaker te gebruiken en verder te ontwikkelen.

Zij vraagt de raad om mee te denken over verbeteringen in de bruikbaarheid. Lid GARMY herhaalt zijn voorstel om in de raadsinformatiebrieven van de verschillende beleidsterreinen hiernaar te verwijzen. Wethouder VAN BUREN zegt toe dit voorstel mee te nemen. Vervolgens geeft de wethouder een verklaring voor de figuur op pagina 5, inzake de belastingdruk. Er wordt hierbij gekeken naar het landelijk gemiddelde voorafgaand aan het begrotingsjaar 2024. Door deze afhankelijkheid is het niet mogelijk om een prognose te geven voor de toekomstige jaren, zoals dat wel kan bij de andere kerngetallen. Lid GARMY stelt voor om hier een disclaimer bij te plaatsen om verwarring hierover te voorkomen. Wethouder VAN BUREN neemt ook deze suggestie van Volt mee. Inzake de OZB geeft de wethouder aan dat deze is verhoogd, maar niet zo hoog is als bij andere grote steden. Het college is niet van plan de OZB volgend jaar verder te verhogen, maar de wethouder kan dit niet garanderen. Dit geldt tevens voor de toeristenbelasting, die vorig jaar werd verhoogd. Lid VELDHUYZEN benadrukt dat De VONK de OZB wil verhogen naar het landelijk gemiddelde en hij ziet geen reden waarom dat niet zou kunnen. Bovendien meent lid Veldhuyzen dat het de oppositie onmogelijk wordt gemaakt om, net als het college, aan de knoppen te draaien als het gaat om de begroting.

Wethouder VAN BUREN geeft aan dat over de verhoging bij het college goed is nagedacht en het wordt beschouwd als een aanzienlijke verhoging die verantwoord is vastgesteld. Deze verhoging draagt ook bij aan het noodzakelijke dichten van het ‘ravijn’ en om de Afvalstoffenheffing niet te hoeven verhogen. Ook geeft dit mogelijkheden om de sociale basis in de wijken in stand te houden.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Lid VELDHUYZEN sluit aan bij de bijdrage van DENK en stelt voor om de woningcorporaties tegemoet te komen voor het bedrag dat zij bijdragen aan de OZBverhoging. Dit verschilt met de handelwijze van het college, die aangeeft dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, maar niet tegemoet komt aan de woningcorporaties. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er al vele malen is aangegeven dat het college in gesprek gaat met de woningcorporaties. Er kan geen sprake zijn van geld overmaken naar de woningcorporaties, aangezien dat wordt beschouwd als staatssteun en dat mag niet. Evenmin is er sprake van een vermindering van het aantal te bouwen woningen door de OZB-verhoging. Zij hoopt dat wethouder De Jager vóór het vaststellen van de begroting een stand van zaken kan geven, al betwijfelt de wethouder of er dan voldoende tijd is voor de besprekingen met de corporaties. Er zijn nog wat andere financiële mogelijkheden voor de woningcorporaties en het gehele plaatje moet allereerst voor het college duidelijk zijn. Vervolgens refereert de wethouder aan een eerder debat waarin de gevolgen van het niet verhogen van de OZB aan de orde zijn geweest. Lid KHAN waardeert de inzet van de wethouder om voor de vaststelling van de begroting meer informatie boven tafel te krijgen.

Wethouder VAN BUREN benadrukt dat zij hierover geen toezegging doet, maar dit slechts onder aandacht zal brengen bij haar collega-wethouder die in gesprek gaat met de woningcorporaties. Zij hoopt dat de raad kan inzien dat het verhogen van de OZB een hoger doel dient dat ten goede komt aan de bewoners in de buurten en wijken. Lid ASRUF vraagt de wethouder te bevestigen dat er reeds in 2022 werd aangegeven dat de OZB-verhoging eraan zat te komen en dat de corporaties hierop voorbereid hadden kunnen zijn. Het verhogen van een belasting heeft altijd wel een negatieve uitwerking op een of meerdere andere disciplines. Wethouder VAN BUREN bevestigt dat het verhogen van de OZB van tevoren bekend was, ook bij de woningcorporaties, zodat ook zij zich konden voorbereiden. De reacties van de woningcorporaties hebben de wethouder dan ook verbaasd. Lid ASRUF is blij met dit standpunt van het college, dat overeenkomt met dat van zijn fractie. Wethouder VAN BUREN heeft wel begrip voor de reactie van de woningcorporaties. Daarom acht zij gesprekken met de woningcorporaties noodzakelijk om goede samenwerkingspartners te kunnen blijven. Lid KHAN vermoedt dat de verbazing van de woningcorporaties voortvloeit uit de onverwacht hoge verhoging van bijna 30 procent, die niet in het coalitieakkoord staat.

Dit is in 2022 afgesproken en dit betekent dat het college twee jaar de tijd heeft gehad om een impactanalyse te maken. Lid Khan wil met deze bijdrage een nuance in de discussie aanbrengen. Wethouder VAN BUREN stelt dat deze discussie al heeft plaatsgevonden en laat het hierbij. In aansluiting op de bijdrage van JA21 kondigt de wethouder aan dat vanmiddag in de Dagmail een nieuwe bestuursopdracht Inclusie en Diversiteit staat met meer informatie over het nieuwe Werving- en Selectiebeleid. De wethouder heeft in deze een ander standpunt dat JA21 en zij hoopt dat zij op basis van de nieuwe voornemens hierover op een zorgvuldige manier in gesprek kunnen gaan.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Lid VAN BERKEL verwijst naar de begroting waarin is opgenomen dat 900 medewerkers speciaal getraind gaan worden parallel aan de diverse werving-en-selectie binnen de gemeente. Hij wil graag weten wat deze 900 medewerkers gaan doen en wat dit gaat kosten. Wethouder VAN BUREN verwijst hiervoor naar de vernieuwde bestuursopdracht. Deze medewerkers leren hoe divers werven en selecteren moet worden uitgevoerd en de wethouder is van mening dat diverse teams beter presteren. Zij erkent dat een passend cv belangrijk is, maar er wordt tevens gekeken naar de vaardigheden die in bepaalde functies hard nodig zijn. Met meer diversiteit in de eigen organisatie is de gemeente een betere afspiegeling van de stad Amsterdam en kan zij een beter beleid voeren. Hier is geld voor gereserveerd in de begroting. Lid VAN BERKEL hoort in het antwoord geen concrete uitleg van wat het precies betekent om divers en inclusief te gaan werven. Vervolgens verwijst lid Van Berkel naar een passage in de begroting waarin wordt aangegeven dat er wordt gezocht naar medewerkers met een niet-westerse achtergrond vanaf schaal 12, die 30 procent moeten uitmaken van het personeelsbestand. JA21 wil weten wat de rol hierbij is van de 900 medewerkers die getraind worden en hoe deze 30 procent zal worden gehaald. Wethouder VAN BUREN verwijst hiervoor wederom naar de bestuursopdracht in de Dagmail van vandaag.

Zij geeft aan dat deze 900 mensen niet op zoek gaan naar kandidaten met een niet-westerse achtergrond, maar zij leren op welke manier sollicitatiegesprekken gevoerd kunnen worden op een onbevooroordeelde wijze. Hier is al uitvoering aan gegeven op sommige plekken in de organisatie en dit wordt nu voortgezet. Lid VAN BERKEL vraagt zich af wat ‘gelijke geschiktheid’ inhoudt, aangezien dit volgens hem niet bestaat. Toch komt dit blijkbaar voor en hij vraagt of er in zo’n geval dan een keuze moet worden gemaakt op basis van specifieke kenmerken als niet-westerse of Nederlandse achtergrond, seksuele oriëntatie, huidskleur, et cetera. JA21 vraagt zich af op welke manier de gemeente zich verantwoordt dat zij dit beleid hanteert. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat centraal staat hoe er op een betere manier mensen geworven kunnen worden, dit is een proces van vacaturetekst tot sollicitatiegesprek. Het wervings- en selectiebeleid van Amsterdam is tevens getoetst door het College voor de Rechten van de Mens. Lid VELDHUYZEN vraagt hoe de wethouder denkt dat de medewerkers die racisme ervaren zullen reageren als het discriminatiebeleid zou worden geschrapt. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat bij de bespreking van de vernieuwde bestuursopdracht een van haar speerpunten was om een sociaal veilige werkomgeving te creëren.

Dit begint bij divers werven en selecteren, inclusief- en diversiteitsbeleid. Vanuit de organisatie krijgt de wethouder te horen dat men blij is dat hier aandacht aan wordt besteed. Het zou veel problemen geven wanneer hiermee zou worden gestopt. In reactie op de vraag van lid Lochtenberg geeft de wethouder aan dat zij vanaf de start van haar ambtstermijn bezig is geweest met het meer inzichtelijk te maken van de begroting. Zij betreurt het bericht op LinkedIn van het CDA hierover. Een motie dienaangaande zal serieus door het college in behandeling worden genomen. Lid LOCHTENBERG erkent dat stappen in de goede richting zijn genomen. Het gaat het CDA om het voorspellen van de schuldontwikkeling, die te wensen overlaat. De VOORZITTER schorst de vergadering om 10.40 uur.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

De VOORZITTER heropent de vergadering om 10.48 uur en concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat het wordt geagendeerd voor de raad van 13 en 14 november 2024. 4. Overnemen van de aanbevelingen van het rapport van de Rekenkamer ‘Voorspellende waarde van de begroting’ (VN2024-014965) De VOORZITTER leidt het agendapunt is en deelt mee dat de directeur en een onderzoeker van de Rekenkamer aanwezig zijn om het rapport kort toe te lichten en de verduidelijkende vragen te beantwoorden. A. Daalder (directeur Rekenkamer) geeft aan dat het rapport gaat over de voorspellende waarde van de begroting. Hierover heeft ook een technische sessie plaatsgevonden. In het rapport is de Rekenkamer nagegaan wat er uiteindelijk van de financiële ramingen terechtkomt. Deze ramingen moet de raad grip geven op de gemeentelijk financiën, op het beleid en op de prioriteiten daarbij. Het is noodzakelijk dat de begroting realistisch is, zodat de raad in staat is goed onderbouwde afwegingen te maken bij het nastreven van de verschillende doelen en ambities, en het streven naar houdbare financiën. De Rekenkamer heeft grote verschillen kunnen constateren tussen de ramingen en de realisatie en hier is in het rapport een aantal voorbeelden van gegeven. Het viel op dat uiteindelijk de gemeente meer geld overhoudt dan vooraf wordt ingeschat.

Dit is een patroon dat voor de raadsleden moeilijk is te achterhalen op basis van de informatie die gegeven wordt. Het is volgens de Rekenkamer niet realistisch om te streven naar het opheffen van alle verschillen tussen de ramingen en de realisatie. Belangrijker is om erachter te komen waardoor de verschillen ontstaan, ook om daarvan te leren. De Rekenkamer doet twee aanbevelingen:  Het jaarlijks in beeld brengen en het analyseren van de terugkerende, omvangrijke verschillen en zo te leren wat de achtergrond is van de vermijdbare verschillen. De verbeteringen dienen structureel geborgd te worden in de organisatie;  Inzichtelijker maken voor de gemeenteraad wat de verschillen zijn tussen de begroting en de realisatie en welke oorzaken hieraan ten grondslag liggen. Tot slot deelt mevrouw Daalder mee dat de reactie van het college als constructief wordt gezien en dit is een goed startpunt om ermee aan de slag te gaan. Lid SCHMIT vraagt of de Rekenkamer kan constateren dat er in de tijd minder onderbestedingen zijn en of dit betekent dat het lerend vermogen van de gemeentelijke organisatie is toegenomen. J. Kooij (onderzoeker Rekenkamer) geeft aan dat het beeld van het lerend vermogen wisselend is, afhankelijk van naar welk onderdeel er wordt gekeken. Hij geeft hiervan een voorbeeld uit de rapportage.

Lid ASRUF verwijst naar de keuze van de raad om de P&C-cyclus aan te passen, waarbij de stukken met betrekking tot de begroting beleidsrijk zijn gemaakt. Hij vraagt of de Rekenkamer dit in haar onderzoek heeft meegenomen en welke effect dit heeft op de navolgbaarheid van de verschillende P&C-stukken. J. Kooij (onderzoeker Rekenkamer) legt uit dat er is gekeken naar hoe de ramingen zich gedurende de begrotingstijd ontwikkelen. De verschillen worden kleiner, maar blijven wel bestaan.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Lid GARMY concludeert dat het beter inzichtelijk maken van de begroting voor de raad haaks staat op het behapbaar maken van de P&C-producten. Hij vraagt de Rekenkamer of zij een adviserende rol kan spelen bij het vormgeven hiervan. A. Daalder (directeur Rekenkamer) adviseert de gelaagde methode te hanteren, waarbij de digitale begroting gebruikt kan worden om te voorkomen dat er nog omvangrijker stukken naar de raad toekomen. Lid VAN PIJPEN vraagt of er ook door de Rekenkamer is gesproken met mensen om erachter te komen waarom er hiervoor is gekozen. J. Kooij (onderzoeker Rekenkamer) geeft aan dat het onderzoek hoofdzakelijk een documentenanalyse is geweest. Er is gekozen voor compactheid om snel te kunnen rapporteren. A. Daalder (directeur Rekenkamer) voegt hieraan toe dat gesprekken voeren beter binnen de organisatie zelf kan plaatsvinden in het kader van het lerend vermogen. Lid BURGERS stelt dat het college aangeeft dat er budgettaire risico’s bestaan, ondanks dat er grote bedragen worden overgehouden. Hij vraagt de Rekenkamer hierop te reflecteren. A. Daalder (directeur Rekenkamer) geeft aan dat de Rekenkamer geen oordeel heeft over de wijze van begroten. Zij meent dat de raad zich zal moeten beraden over haar keuzes als er zoveel geld overblijft.

De VOORZITTER concludeert dat er geen verduidelijkende vragen meer zijn vanuit de raad en vervolgt de bespreking van het agendapunt in de commissie. Eerste termijn Lid SCHMIT uit zijn zorgen over de structurele onderbestedingen en hij vraagt de wethouder wat zij gaat doen bij de programmaonderdelen waar structurele onderbesteding plaatsvindt. Vervolgens erkent hij de problemen bij de voorspelbaarheid van de begroting met een grillige Rijksoverheid. Hij vraagt de wethouder aan te geven hoe zij hiermee omgaat. Lid VAN PIJPEN vindt het belangrijk om de kwaliteit van de ramingen te optimaliseren. Zij stelt de wethouder dezelfde vraag die zij de Rekenkamer stelde en wil ook van haar graag weten wat de onderliggende oorzaken zijn om op deze manier te ramen. Ook wil zij weten of, wanneer de ramingen scherper zijn, het mogelijk is om meer te sturen op structurele en exploitatiebestedingen, waar op bepaalde onderdelen behoefte aan bestaat. Er wordt nu veelal gestuurd op incidentele meevallers. Ook is zij benieuwd naar hoe dit landelijk, vooral in de G4, wordt uitgewerkt. Tenslotte vraagt zij waarom het college niet bij alle programma’s de diepte ingaat, zoals de Rekenkamer adviseert. Lid BURGERS vindt het opvallend dat de inkomsten meer worden onderschat dat de uitgaven. Hij vraagt waarom het college derhalve niet kiest voor de verlaging van lokale lasten, zoals de OZB.

Ook vraagt hij zich af of het wel terecht is dat er steeds hogere belastingen worden geheven als de werkelijke inkomsten steeds hoger zijn dan verwacht. Hij vraagt of de wethouder bereid is om te onderzoeken hoe zij de betrouwbaarheid van de ramingen kan verbeteren en de conclusie van dit onderzoek te delen met de raad. Lid LOCHTENBERG geeft namens zijn fractie aan dat er zorgen zijn over de voorspelbaarheid van de groei van de schuld. Lid Lochtenberg stelt dat bijna 50 miljoen euro

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

van deze stijging wordt veroorzaakt door erfpacht. Bij nieuwbouwwoningen kunnen de eigenaren, in tegenstelling tot de nieuwbouw van bedrijven, ervoor kiezen om in één keer de afkoopsom te betalen of voor canon. Dit laatste wordt op dit moment gekozen door 20 procent van de erfpachters, maar dit percentage kan fluctueren in de tijd en dat maakt de begroting minder voorspelbaar. De schuld zou minder kunnen groeien als de erfpachters de afkoopsom in één keer betalen en de afkoopsom financieren via hun hypotheek. Het CDA overweegt een motie hierover. Hij vraagt de wethouder of zij ook vindt dat het streven moet zijn de schuld voorspelbaarder te maken en niet onnodig te laten groeien. Lid GARMY vraagt of het college vindt dat de vele bijstellingsmomenten van de begroting van toegevoegde waarde zijn. Wellicht is het mogelijk om het aantal bijstellingsmomenten terug te brengen als de voorspellende waarde van de begroting in zijn geheel verbeterd wordt. Lid Garmy vraagt ook hoe kan worden voorkomen dat verworven inzichten vervolgens worden losgelaten. De Rekenkamer pleit voor structurele analyse bij ramingen om te kijken of er bepaalde patronen zijn ingeslopen. Lid ASRUF kan ermee instemmen dat het college de adviezen van de Rekenkamer gaat opvolgen. De voorspelbaarheid en de navolgbaarheid zijn al enige tijd punten van aandacht.

In aansluiting op het punt van Volt heeft ook de PvdA moeite om te volgen wat er aan mutaties plaatsvindt bij de P&C-stukken. Bij de late vaststelling van de Najaarsnota is het reëel om te verwachten dat de meest actuele data gebruikt worden, zodat er weinig verschil ontstaat tussen de Najaarsnota en het Jaarverslag en de raad alsnog in de gelegenheid is om bij te sturen. Hij stelt een aantal vragen:  Welke stappen kunnen er genomen worden om het proces korter te maken en zodoende de meest actuele data gebruikt kan worden?  Hoe kan worden bewerkstelligd dat de raad in één overzicht helder krijgt wat er gebeurt met de P&C-stukken in verband met de mutaties die daar plaatsvinden?  Welke stappen gaat de wethouder zetten om ervoor te zorgen dat er beter kan worden ingeschat wat de inkomsten worden met betrekking tot de verschillende belastingen die er zijn?  De raad en het college hebben besloten om de bespreking van de begroting als moment te kiezen waarop er kan worden bijgestuurd en dit vindt nu voor de tweede keer plaats. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren en aan te geven of zij van mening is dat dit invloed heeft op de navolgbaarheid en de voorspelbaarheid van de P&C-stukken en de begroting. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het college nagenoeg alle aanbevelingen van de Rekenkamer overneemt.

De wethouder benoemt waar het college inmiddels mee aan de gang is gegaan; de realisatie wordt meer bij de ramingen voor de meerjaren periode betrokken en er wordt voor het komende Jaarverslag gestreefd naar betere navolgbaarheid en de afwijkingen tussen de oorspronkelijke begroting en de Jaarrekening. De wethouder geeft aan dat zij in de komende periode tijdens de besluitvorming van de P&C-momenten, maar ook daarbuiten, extra kritische vragen stellen over de mogelijke ruimte bij de ramingen. Met betrekking tot de afwijkingen erkent de wethouder dat er een patroon is, maar hiervoor bestaan uiteenlopende oorzaken. Zij geeft aan dat er een nieuwe systematiek wordt ontwikkeld die een betere voorspelbaarheid moet geven van de gemeentelijke inkomsten. Hierbij moet er ook sprake zijn van betere raming. Een verschil met andere grote steden is het grote aantal toeristen en de toeristenbelasting die hiermee gemoeid is. De voorspelbaarheid hiervan is verbeterd. Arbeidsomstandigheden maken dat de zorgen van D66 terecht zijn en de wethouder deelt deze. Het inzetten van middelen voor duurzaamheid vereist een goede planning,

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

realistische raming en bijsturing indien nodig. Welke middelen dit zijn wordt bekend bij de Voorjaarsnota. Lid SCHMIT vraagt hoe de wethouder kijkt naar het lerend vermogen binnen de organisatie op het programmaonderdeel Duurzaamheid. Wethouder VAN BUREN erkent dat Duurzaamheid grote investeringen behoeft. Hier zijn bovendien de grootste arbeidsmarkttekorten. Bij het onderdeel Belastingen is er duidelijker sprake van lerend vermogen, ook al omdat hier wordt teruggekeken. De wethouder beaamt dat er lerend vermogen is binnen de organisatie. Als antwoord op de vragen van lid Van Pijpen, inzake het onderzoek naar de programma’s in het rapport geeft zij aan dat uiteindelijk alle programma’s worden onderzocht. Op dit moment ligt de focus op de genoemde programma’s. Het betreft hier een traject dat lang zal duren. De wethouder somt op welke programma’s er zullen starten in 2025. Uiteindelijk zullen bij alle programma’s de ramingen worden verbeterd. In het Jaarverslag 2024 wordt geprobeerd op een begrijpelijke manier inzichtelijk te maken wat een verklaring is voor de afwijking van de oorspronkelijke begroting en het Jaarverslag. Het streven is om dit te digitaliseren om het beter in beeld te brengen. Lid VAN PIJPEN vraagt in welke tijdspanne worden alle programma’s onderzocht. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er sprake moet zijn van structureel borgen.

Zij verwacht resultaten te zien voor de begroting van 2026. Zij zal later terugkomen op de planning. De grote afwijkingen worden eerst aangepakt en hiervan leren. Lid VAN PIJPEN ziet de planning tegemoet en verwacht dat de programma’s die nu worden onderzocht zichtbaar zijn in de begroting 2026. Wethouder VAN BUREN komt erop terug bij de commissie, zodra de planning beschikbaar is. In de bestuurlijke reactie staat er wordt gestreefd naar betere ramingen qua inkomsten en dit is het onderzoek in programma A. Lid BURGERS geeft aan dat hij de antwoorden van de wethouder niet concreet genoeg vindt. Hij vraagt de wethouder de maatregelen die zij gaat nemen om ervoor te zorgen dat er een goede inkomstenraming komt, op te schrijven. Wethouder VAN BUREN verwijst naar de bestuurlijke reactie waarin wordt aangegeven dat de concrete maatregelen zullen voortvloeien uit het onderzoek. Dit kan schriftelijk aan de commissie worden toegestuurd. Lid BURGERS beschouwt dit als een toezegging en is tevreden. Lid KABAMBA vraagt op welke termijn deze maatregelen bekend zullen zijn. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat zij hierop terugkomt als zij de planning in beeld heeft. In antwoord op de bijdrage van het CDA benadrukt de wethouder dat ook zij vindt dat de schuldontwikkeling meer voorspelbaar moet worden gemaakt en dat de schuld niet onnodig moet groeien.

Voor de vragen over het erfpachtstelsel verwijst zij lid Lochtenberg door naar de wethouder Grond en Ontwikkeling. Lid LOCHTENBERG stelt dat de kern van zijn vraag de groei van de schuld betrof en hij beschrijft de gevolgen voor de gemeente als de huidige trend zich de komende 10 jaar voortzet. Hij vraagt of dit de keuze van het college zou zijn.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Wethouder VAN BUREN geeft namens het gehele college aan dat het onwenselijk is om de schuld te laten groeien. Lid LOCHTENBERG hoopt dat de wethouder mee zal kijken naar de voorgenomen motie van het CDA, evenals het gehele college. Wethouder VAN BUREN vindt het vanzelfsprekend dat zij dit kan toezeggen. Alle moties worden altijd door het gehele college bekeken, ongeacht bij welke wethouder de motie is ingediend. Op dit moment acht de wethouder de bijstellingsmomenten nodig om de ramingen aan te passen. Wellicht wordt in de toekomst de cyclus aangepast. De wethouder zal erop terugkomen hoe de borging van de inzichten georganiseerd gaat worden. Lid GARMY stelt dat de conclusie zou kunnen zijn dat de bijstellingsmomenten minder hard nodig zijn als de P&C-cyclus wordt aangepast. Wethouder VAN BUREN sluit dit niet uit, maar de bijstellingsmomenten zijn nu nog nodig. In antwoord op de vragen van lid Asruf geeft de wethouder aan dat in de P&Ccyclus, zoals deze de laatste jaren plaatsvindt, de Najaarsnota de beleidsarme prognose is van het Jaarverslag. Hier kan nog worden geanticipeerd worden op voorziene, belangrijke budgetafwijkingen, maar het is geen moment om nog te kunnen bijsturen. Daarom worden er in de Najaarsnota zoveel mogelijk actuele ontwikkelingen meegenomen. Dit is echter een tijdrovend proces, vanwege de vele, te verwerken informatie.

Ontwikkelingen van een later datum kunnen geen plek krijgen in de Najaarsnota. Lid ASRUF vraagt wat het laatste moment is dat er data meegenomen kunnen worden. Wethouder VAN BUREN kan dit niet precies aangegeven, maar volgens haar wordt de Septembercirculaire nog wel meegenomen. De huidige Najaarsnota wordt op dinsdag 12 november aanstaande besproken in het college. Zij zegt toe de laatste datum aan de commissie door te geven. Aan het einde van de bespreking van dit agendapunt kreeg de wethouder te horen dat medio september het laatste moment is voor de verwerking van de data. Tweede termijn Lid VAN PIJPEN heeft nog geen antwoord gekregen op haar ‘waarom’-vraag. Ook vraagt zij of er nu minder wordt gestuurd op incidentele baten, zodat er in de begroting meer structureel kan worden neergezet. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat er een prudent begrotingsbeleid wordt beoogd, waarbij het beter is om iets minder uit te geven dan te veel. Er is echter veel onduidelijkheid bij het Gemeentefonds en van daaruit kunnen er nog correcties worden toegepast. Er vindt enige terughoudendheid plaats, al wordt het beter geacht om te sturen op structurele middelen. Het geld dat wordt overgehouden gaat wel vaak naar incidentele middelen en dat heeft ook te maken met het wisselend karakter van het Gemeentefonds.

Als de Gemeentefondssystematiek verandert, zal er meer gestuurd kunnen worden op structurele middelen. Voor de raad en het college is het aantrekkelijker om structureel beter te kunnen sturen en minder te maken te hebben met incidentele middelen. De wethouder benadrukt dat er ook invloeden zijn van buitenaf, waardoor het nooit volledig vastgelegd kan worden.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp in de commissie voldoende is besproken. De voordracht is gereed voor behandeling in de raad, alwaar deze op verzoek van lid Van Pijpen kort zal worden besproken. Deelnemingen (excl. AEB en Schiphol) 5. Gewijzigde Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2024 (VN2024-12224) Dit punt wordt komt niet aan de orde en de voordracht zal in de raad gehamerd worden. ICT en Digitale Stad 6. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de toezegging over het verbod op biometrische surveillance (VN2024-014537) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat het punt is geagendeerd door lid IJmker (GL). Zij wil graag met de commissie bespreken welke rol de gemeente kan en wil spelen op het gebied van AI en de nieuwe Europese AI-verordening. Lid IJMKER schetst kort waar dit onderwerp over gaat. Een van de onderdelen is gezichtsherkenning technologie en inmiddels is bekend dat hier risico’s mee gepaard gaan. Gezichtsherkenning technologie wordt op allerlei manieren en plekken toegepast, zonder dat hiervoor de juiste wetgeving bestaat. Zij noemt een aantal voorbeelden waaruit blijkt dat dit niet goed gegaan is en er mensen de dupe zijn geworden. Lid IJmker geeft aan, mede namens haar fractie, dat er in de gemeente Amsterdam geen plek is voor dit soort technieken en dit is opgenomen in het coalitieakkoord.

Vervolgens refereert zij aan de inhoud van de brief. Hieruit maakt zij op dat de AIverordening inhoudt dat er onder bepaalde voorwaarden biometrische surveillance toegepast zou kunnen worden. Hiermee wordt niet voldaan aan de ambitie zoals die staat beschreven in het coalitieakkoord. Met agendering van dit punt wil GroenLinks achterhalen of de wethouder nog staat achter deze ambitie en of er nog opties openstaan om hier verdere stappen in te zetten. Voor lid IJmker geeft de brief hierover te weinig informatie, vooral op het gebied van lokale, nationale en Europese wetgeving. Lid ASLAMI is ook voor het stoppen van de biometrische surveillance, zoals dat in het coalitieakkoord wordt aangegeven. Hij vraagt op welke manier GroenLinks op gemeenteniveau zich wil onttrekken aan de Europese wetgeving hierover, die er inmiddels is gekomen. Lid IJMKER stelt precies deze vraag aan de wethouder. Lid ASLAMI vraagt of lid IJmker hier zelf een idee over heeft, aangezien EUwetgeving boven nationale, en zeker boven gemeentelijke wetgeving staat. Lid IJMKER wil de mogelijkheid onderzoeken of Amsterdam toch kan kiezen voor wat voor deze stad belangrijk is. Zij is van mening dat Amsterdam zich niet zonder meer hoeft te conformeren aan het Europese besluit en tot actie over kan gaan om haar standpunt duidelijk te maken.

Lid ASLAMI lijkt het niet zinvol om hier debatten uit het Europees parlement te herhalen en moet er binnen de wettelijke kaders binnen Europa alles worden gedaan om excessen te voorkomen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Conceptraadscommissieverslag 7 november 2024

FKD

Lid GARMY vraagt naar het standpunt van GroenLinks inzake de uitvoering van rechtshandhaving, zoals dat in de brief staat beschreven. Lid IJMKER geeft aan dat hier door GroenLinks anders naar wordt gekeken. Lid GARMY concludeert dat GroenLinks zich wel kan vinden in de uitzonderingen die worden genoemd in de brief. Lid IJMKER geeft aan dat het hier gaat om slechts één voorbeeld, maar dat GroenLinks zich niet kan vinden in alle genoemde uitzonderingen. Lid GARMY verwijst naar de bijdrage van lid IJmker, waarin zij uitgaat van een totaalverbod. Nu blijkt volgens hem dat er bij GroenLinks sprake is van uitzonderingen waarbij biometrische surveillance wel mag worden toegepast. Lid IJMKER legt uit dat er een verschil is tussen de cameratechnieken en gezichtsherkenning technologie. Voor dit laatste geldt voor haar fractie een totaalverbod, voor de andere technieken zou een toepassing kunnen gelden. Lid BELKASMI noemt een aantal risico’s op die gelden voor gezichtsherkenning technologie. Ook bij de politie en in het onderwijs moet kritisch worden gekeken naar het gebruik van deze technologie, vanwege de grote impact die dit heeft op mensen. Hij vraagt de wethouder naar zijn standpunt op dit gebied. Hij refereert hierbij aan het visiestuk dat de wethouder heeft gepubliceerd over het verbod op mobiele telefoons op scholen.

Lid GARMY vraagt of de PvdA van mening is dat de politie in geen enkele situatie gezichtsherkenning technologie mag inzetten. Lid BELKASMI verwijst naar de situatie op Schiphol, waar eens deze technologie is toegepast en mensen onjuist zijn geïdentificeerd. Uit deze pilot blijkt voor de PvdA dat gebruik van deze technologie onwenselijk is. Lid KROM sluit zich aan bij de eerdere bijdragen hierover. Zij is eveneens van mening dat toepassing van deze technologie kan leiden tot wantrouwen, controle en discriminatie in de samenleving, waarin je niet langer anoniem kan deelnemen aan het openbare leven. De Partij van de Dieren is dan ook blij dat de wethouder in de brief aangeeft dat er grotendeels mee wordt gestopt. Zij stelt nog wel enkele vragen:  Welk deel blijft er dan wel bestaan?  Wat gebeurt er met het Fieldlab Arenagebied? Lid ASLAMI vindt de Europese wetgeving op dit gebied een belangrijke stap voor de bescherming van privacy en grondrechten, ook voor de Amsterdammers en Nederlanders. Het coalitie akkoord is een signaal dat de biometrische surveillance in Amsterdam ongewenst is. Uit de brief van de wethouder blijkt dat deze technologie in Amsterdam niet zal worden toegepast, met uitzondering van een aantal specifieke situaties.