20240710 SED conceptverslag.pdf

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Raadscommissieverslag, 10 juli 2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering Woensdag 10 juli 2023 van 13.00 tot 16.52 uur in de commissiezaal 11 september 2024

Voorzitter: Von Gerhardt Portefeuillehouders: wethouder Groot Wassink, wethouder Mbarki Commissiegriffier: Vos Commissieondersteuner: Hollander Verslaglegging: Van Vlodrop (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Ahmadi (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen) Alberts (SP), Aslami (D66), Badal (CDA), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Brante (JA21), Broersen (VOLT), Hylkema (VVD), Kabamba ((Lijst Kabamba), Krom (Partij voor de Dieren), Namane (PvdA), Schmit (D66), Van Haarlem (Forum voor Democratie), IJmker (GroenLinks) Afwezige commissieleden: Bouali (GroenLinks) Overige aanwezigen: -

1, Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent om 13.30 uur de vergadering en heet iedereen van harte welkom op deze openbare commissievergadering SED, speciaal het nieuw lid Brante van JA21. Er zijn ruim voldoende fracties aanwezig. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat dit zijn laatste vergadering is als voorzitter van deze commissie. Hij blijft lid van de commissie. Wethouder GROOT-WASSINK deelt mee dat er met veel pijn en moeite nu een prachtige speeltuin bij Blast Galaxi is. Het lid IJMKER meldt het lid Bouali af wegens ziekte. Het lid KROM is gestart met de organisatie van het Kapstokkenoverleg, een overleg tussen raadsleden en mensen die buiten slapen. Dat vindt plaats op donderdag 19 september van 10:00 uur tot 12:00 uur. Zij roept de commissieleden op om het overleg bij te wonen. c. Vaststellen agenda DE VOORZITTER stelt vast dat agendapunt 3 een hamerstuk is. Agendapunt 9 wordt op verzoek van het lid Betoumya besproken met de wethouder van economische

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

zaken en sociale zaken. Het agendapunt wordt daarom direct naar agendapunt 5 behandeld. De agenda wordt met deze aanpassingen vastgesteld. d. Conceptverslag van de openbare raadscommissievergadering SED van 19 juni 2024 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille Wethouder GROOT WASSINK heeft na zijn toezegging van 22 mei 2024 gesproken met de griffie en het presidium over het toevoegen van een participatieparagraaf aan de raadsvoordrachten. Daarmee is deze toezegging afgedaan. In de commissievergadering van 19 juni 2024 heeft de wethouder bij de bespreking van de voorjaarsnota toegezegd een procesvoorstel voor te bereiden van de evaluatie van de Gemeenschapseconomie en Amsterdoem. De voortgangsrapportage van Amsterdoem volgt in het najaar. Dan worden de resultaten van de nulmeting van het ecosysteem meegenomen. Dan volgt ook een voorstel voor een evaluatie in brede zin. Daarmee is deze toezegging afgedaan. De pilot naar aanleiding van de toezegging over Asielzoekers aan het werk heeft enige vertraging opgelopen. De wethouder zegt toe de commissie daar direct na het zomerreces over te informeren. De toezegging Verkenning somatische klachten was niet in de lijst opgenomen, maar is wel afgedaan. Het gaat over de verkenning van de zorg en ondersteuning aan dakloze Amsterdammers.

De verkenning vindt op dit moment met alle betrokken partners plaats. De resultaten zullen in de tweede helft van 2024 worden gepresenteerd en besproken in de commissie. Het lid KROM vraagt naar de uitkomsten van het gesprek van de wethouder met de griffie over het toevoegen van de participatieparagraaf. Wethouder GROOT WASSINK deelt mee dat de paragraaf conform de wens van de commissie wordt toegevoegd aan de raadsvoordracht. De termijnagenda wordt ter kennisgeving aangenomen. f. Tkn-lijst Tkn-2 en tkn-6 worden op verzoek geagendeerd voor de volgende vergadering. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies - Er zijn geen ingekomen stukken bij dit onderwerp.

2, Inhoudelijk deel a. Opening inhoudelijk gedeelte DE VOORZITTER opent het inhoudelijke deel van deze vergadering. b.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Inspreekmoment publiek 2b Inkomen Rosalinda Wolda spreekt op persoonlijke titel. Ze is zes jaar werkzaam bij Thuisbezorgd als ridercaptain via het uitzendbureau Randstad. Zij heeft een vast contract. Het bureau werkt met een payrolsysteem. Daarmee bouwt ze geen pensioen op. Thuisbezorgd weigert mensen in dienst te nemen en geeft geen reactie als mensen letsel oplopen tijdens het werk. Zij heeft in december 2023 een ongeluk gehad met als gevolg letsel aan haar schouder. Thuisbezorgd heeft niet geholpen bij het afhandelen van de schade. Het bedrijf heeft wel de uren aangepast van 40 naar 37,5 uur per week en haar salaris gekort. Zij heeft daarom een letselschadebedrijf ingeschakeld. inspreker zit door het letsel al maanden in de Ziektewet, maar hoort wel nog de verhalen van collega’s. Zo moest een collega met een gebroken sleutelbeen eerst de fiets terugbrengen en moeten collega’s met kapotte fietsen de straat op gaan. De collega’s voeren al maanden actie voor betere fietsen, trainingen, betere voorzieningen, aandacht voor veiligheid, respect en hogere lonen, maar krijgen geen gehoor. De medewerkers eisen vaste contracten met minimale basisrechten, zoals vastgelegd in de Riders Grondwet. Daarmee bouwen ze ook pensioen op. Het lid BENTOUMYA vindt het choquerend te horen wat de inspreker en haar collega’s hebben meegemaakt.

Op welke manier kan de gemeente daar iets aan doen? Rosalinda Wolda vindt dat de gemeente ervoor moet zorgen dat het bedrijf de Riders Grondwet respecteert. Het lid BELKASMI vraagt met welke delen uit de grondwet de gemeente aan de slag kan. De inspreker noemt als voorbeelden de veiligheid van de fietsen, het opbouwen van pensioen en het verhalen van de schade. Het lid PERDOK heeft eerder met de inspreker gesproken. Daaruit bleek dat er veel mis is binnen in haar werkgebied. De medewerkers hebben nu samen met de FNV een manifest opgesteld. Wat is de meerwaarde van het manifest en op welke manier kan de gemeente daarmee aan de slag? Wellicht dat een klankbordgroep het proces om veranderingen te realiseren, kan ondersteunen. Inspreker herhaalt haar opmerkingen over de veiligheid en de pensioenen. Dat zijn de belangrijkste delen uit het manifest. 2b Dreiging voortbestaan van creatieve bedrijven door afloop huurovereenkomst broedplaats HW10 Mariëlle Veldhuis spreekt namens alle huurders van de broedplaats in Amsterdam Nieuw-West. Zij vraagt de gemeente om nog voor het zomerreces duidelijkheid te geven over de huurovereenkomst. De huidige situatie is onhoudbaar. Mondeling is toegezegd dat de contracten na renovatie zouden worden verlengd.

Het huidige contract eindigt in december 2024; er is onduidelijkheid over de voortzetting van de huurovereenkomst, de renovaties en de gevolgen daarvan voor de huurprijzen. Er is sprake van een investering van 1 miljoen euro. Dat houdt in dat de huur straks wordt verdrievoudigd. De huurders vragen om een sobere renovatie met aansluitend een lage huur. De verhuurder kan geen uitsluitsel geven. Daarom vragen de huurders hiervoor aandacht bij Gemeentelijk Vastgoed. Nu staan zaken als bedrijfsplanning, programmering en investeringen op losse schroeven. Er kunnen bijvoorbeeld geen afspraken worden gemaakt met de scholen in de buurt. Het heeft dus ook gevolgen voor de lessen op de scholen. Mariëlle Veldhuis werkt nu aan een groot brons beeld van 120 kg. Zij weet niet of zij dat beeld voor 31 december 2024 kan voltooien en het is niet mogelijk om het tussentijds naar elders te verhuizen. Zo heeft iedere huurder zijn eigen verhaal. HW10 is voortgekomen uit een initiatief van de buurt voor de invulling van het

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

oude schoolgebouw. Er is elf jaar hard gewerkt om er de fijne plek van te maken die het nu is. Die functie staat nu onder druk. Dat heeft gevolgen voor de activiteiten in de buurt. De huurders vragen de wethouder om voor het zomerrecesproces duidelijkheid te geven. 6. Hotelbeleid 2024 en intrekken van overnachtingsbeleid Martijn Koppert is mede-eigenaar van het bedrijf Mamma Vastgoed. Het bedrijf is actief als projectontwikkelaar op het gebied van leisure en overnachten. Hij heeft de commissie al eerder een brief gestuurd met zijn standpunten over het overnachtingsbeleid in Amsterdam, specifiek voor Weesp. Het bedrijf werkt samen met de grondeigenaar aan een ontwikkeling aan de rand van Weesp met aandacht voor leisure, landschap, natuur, verblijf, overnachten en een goede infrastructuur. Er is oog voor landschappelijke inpassing en er is bijvoorbeeld een sterke relatie met de Hollandse waterlinie. De regio, de Gooi en Vechtstreek, ziet uit naar meer overnachtingsmogelijkheden. Het beleid van Noord-Holland gaat uit van een groei van het toerisme, met benutting van landschappelijke kenmerken. Het initiatief sluit daar naadloos op aan. De voormalige gemeente Weesp zou wat betreft overnachtingen verkenningen uit te voeren. Met het overnachtingsbeleid van de gemeente Amsterdam lijkt dat van de baan te zijn, terwijl Weesp en omgeving er om staat te springen.

Spreker vraagt de wethouder om voor Weesp een uitzondering te maken in de geest van het beleid van de voormalige gemeente Weesp om zo aan de rand een gebiedsversterkende hotelontwikkeling mogelijk te maken. Hij zegt toe de ontwikkeling bijzonder en onderscheidend te maken. Daarmee wordt een doelgroep aangetrokken die in de regio wil verblijven. Dat zou een impuls voor de regio betekenen en een bijdrage aan het ontlasten van de binnenstad van Amsterdam. De VOORZITTER deelt mee dat het hotelbeleid later in deze vergadering worden besproken. 9. Uitzendwerk bij fietskoeriers / flitsbezorgers Jürgen Vijfschaft spreekt op persoonlijke titel. Hij werkte van 2016 tot 2017 als flitsbezorger bij Deliveroo. Het bedrijf ging in 2017 over op een schijn zzp-constructie. Spreker heeft daartegen geprotesteerd, ontslag genomen en is in loondienst gaan werken bij Thuisbezorgd via Randstad. Zijn uurtarief is slechts iets meer dan 13 euro, hij krijgt geen bonussen of gevarentoeslag en bouwt geen pensioen op. Met een uurtarief van 16 euro zou hij zelf pensioen kunnen opbouwen. Thuisbezorgd verdient jaarlijks miljoenen euro’s, maar bekommert zich weinig om zijn werknemers. Zo worden de 15 minuten voorbereidingstijd iedere dag en de pauzes niet betaalt.

Spreker vraagt dan ook om een vast contract met een fatsoenlijk uurloon (van 16 euro) en uitbetaling van de daadwerkelijk gewerkte tijd, zoals vastgelegd in de Riders Grondwet. De problemen, als de steeds langer wordende afstanden en kapotte fietsen, zijn aangekaart bij Thuisbezorgd. Maar het bedrijf reageert niet. Het wordt tijd dat de politiek ingrijpt. De Riders Grondwet moet opgenomen worden in het gemeentelijk beleid. Dat zou een mooi voorbeeld zijn voor de rest van Nederland. Het lid BENTOUMYA wil weten welke rol en verantwoordelijkheid het uitzendbureau heeft bij deze problematiek. Jürgen Vijfschaft heeft nauwelijks contact met het uitzendbureau en weet niet welke rol en verantwoordelijkheid het heeft. Het lid BENTOUMYA vraagt wat de problematiek betekent voor het dagelijks werk. Jürgen Vijfschaft geeft aan dat zijn werk plezier daarmee afneemt. Hij voelt zich minder gewaardeerd en mist zekerheid voor de toekomst.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Het lid BELKASMI leest in de Riders Grondwet dat medewerkers de tijd moeten krijgen om bijvoorbeeld naar het toilet te gaan. Dat is niet goed geregeld. Waarom geeft een werkgever aan een dergelijke basale eis geen gehoor? Jürgen Vijfschaft weet dat niet, wellicht is het gemakzucht of gaat het om efficiency en financiën. Het lid PERDOK wil weten of de inspreker betrokken wil blijven bij het proces om de situatie te verbeteren. Jürgen Vijfschaft staat daarvoor open. Het lid KABAMBA wil weten of de bezorgers zich landelijk verenigd hebben. Jürgen Vijfschaft legt uit dat de FNV daarin regelingen voor heeft getroffen in meerdere steden in Nederland. 10. Afdoening toezegging dubbelgebruik parkeerplaatsen Diemerpark Kees Lakerveld spreekt namens de Vrienden van het Diemerpark. Hij hekelt de invulling met het voorgenomen dubbelgebruik van de parkeerplaatsen. Het is gangbaar dat parkeerplaatsen overdag worden gebruikt door bedrijven, ‘s avonds door bewoners en in het weekend door bezoekers van bijvoorbeeld het winkelcentrum. Dat is in het Diemerpark echter niet mogelijk. De parkeerplaatsen staan voor het grootste deel van de tijd leeg. Het is kapitaalvernietiging. De mogelijkheden van een dubbelfunctie zijn afgestemd met een landschappelijk ontwerper en met Sport en Bos.

Waarom is de stadsdeelcommissie daar niet bij betrokken? De commissie heeft eerder een motie aangenomen komen over het aantal parkeerplaatsen in het park. Wat wordt daarmee gedaan? De besluitvorming over het park is onder andere afhankelijk van de hoofdgroenstructuur. Daarin wordt voorgesorteerd op uitbreiding van de sportvelden in het Diemerpark. Uit een referendum blijkt echter dat daar weinig draagvlak voor is. Daarop is het besluit over de hoofdgroenstructuur uitgesteld. Daarmee is uitbreiding van sportvelden en parkeerplaatsen in het Diemerpark niet mogelijk. De uitbreiding van parkeerplaatsen en sportvelden in het park is in strijd is met de hoofdgroenstructuur en staat op gespannen voet met adviezen van de stadsdeelcommissie. Het lid KROM vraagt meer informatie over de motie van de stadsdeelcommissie. Kees Lakerveld deelt mee dat in het Diemerpark nu 42 parkeerplaatsen zijn. Er zijn plannen om dat uit te breiden tot 98. Het stadsdeel heeft een motie aangenomen waarin gevraagd wordt om dat aantal aanmerkelijk terug te dringen. Daar wordt nu in deze commissie ook over gesproken. Het is daarom onduidelijk waar het besluit wordt genomen. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdragen. c. Actualiteiten d. Rondvraag Het lid BELKASMI heeft de afgelopen weken tijdens het EK gezien hoe verbindend voetbal kan zijn.

Het optimisme is groot en er wordt al gesproken over een huldiging van het Nederlands elftal. De helden moeten worden gehuldigd. Dat is niet meer mogelijk op het Museumplein, maar wel op andere locaties in de stad.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Wethouder MBARKI heeft eerder al toegezegd om per ronde te kijken wat er mogelijk is. De gemeente staat in nauw contact met de KNVB om de huldiging in Amsterdam te organiseren. De voorbereidingen zijn al in volle gang. Het is echter niet mogelijk om voldoende politiecapaciteit op te brengen. Voor de halve finale op 10 juli 2024 mogen de terrassen langer openblijven, mag er op de terrassen bier worden getapt en wordt er coulant omgegaan met grote tv-schermen. Het lid BELKASMI kijkt met veel enthousiasme uit naar de wedstrijd. Hij wil weten of het Nederlands team alleen bij winst wordt gehuldigd of ook al bij het behalen van de finale. Wethouder MBARKI geeft aan dat er alleen een huldiging plaatsvindt als het Nederlands elftal Europees kampioen wordt. Het lid NAMANE vindt dat haringkramen bij Amsterdam horen, maar er zijn zorgen over Europese regelgeving over het aantal vergunningen. Zij vraagt dan ook om vergunningen voor meer plekken om zo ruimte te houden voor goede nieuwe ideeën van ondernemers. Wethouder MBARKI beaamt dat haringkramen bij de stad horen. Hij deelt mee dat er eerder al vijftien nieuwe plekken zijn aangekondigd om zo ruimte te maken voor nieuwe ondernemers die willen toetreden tot de staanplaatsenmarkt. Er blijft echter sprake van schaarste, omdat er slechts een beperkt aantal plekken beschikbaar is. En je wilt ook niet dat het wordt vrijgelaten.

Dan kan iedere ondernemer gaan staan waar hij wil. De plekken worden via loting toegewezen. Daar kan iedere ondernemer in de stad aan deelnemen. Het lid NAMANE wil weten wat de gemeente doet als alle vergunningen zijn uitgegeven en er een ondernemer komt met een goed idee dat prima past bij de stad. Is daar nog ruimte voor? Wethouder MBARKI doet op dit moment onderzoek hoe om te gaan met de schaarste aan vergunningen en met de bestaande vergunningen. Hij kondigt aan daar later met de commissie verder over te spreken. Hij is blij dat er nu vijftien plekken bij komen. Het lid SCHMIT heeft bij de bespreking van de marktverordening gevraagd om onderzoek naar de vergunningen. Wanneer geeft de wethouder zijn visie hierop? Wethouder MBARKI legt uit dat er al onderzoek wordt gedaan naar bijvoorbeeld de vraag naar avondwinkels. Daarbij wordt wel overwogen gekeken naar het belang van de ondernemer (ook van de nieuwe ondernemers) en bijvoorbeeld de terugverdientijd. Dat is zijn visie op dit onderwerp. Hij zegt toe daar de raad in mee te nemen. Het lid BRANTE beaamt dat haring een van de weinige tradities is. Dat staat echter ver af van innovatie, waar de richtlijn over gaat. De VOORZITTER deelt mee dat dit onderwerp is geagendeerd voor de commissievergadering in september 2024. Hij stelt daarom voor om dan deze discussie te voeren.

Het lid ALBERTS wil alvast de vragen over dit onderwerp te stellen. De VOORZITTER stelt voor om dat via de gebruikelijke weg te doen. Het lid IJMKER is benieuwd naar de casus die een inspreker aansneed over de huur van broedplaats HW10. Wat kan de rol van de gemeente zijn en wanneer kan de wethouder de huurders meer duidelijkheid geven?

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Wethouder GROOT WASSINK kent de casus niet. Hij zegt toe daar onderzoek naar te doen en de commissie daar later over te informeren. Het lid IJMKER was verbaasd dat de wethouder onlangs naar Berlijn is gevlogen voor een wedstrijd van het Nederlands elftal. In het coalitieakkoord is opgenomen dat de korte vluchten worden geschrapt, dat er hard gewerkt wordt aan de position paper van Schiphol en de lobby van deze wethouder tegen budgetvluchten van de bezoekerseconomie. Wethouder MBARKI kiest normaal gezien, zoals ook de lijn is van dit stadsbestuur, voor de trein. Deze reis was door de KNVB georganiseerd. De uitnodiging kwam vrij laat. Het was schier onmogelijk om nog een treinreis de boeken. Hij wilde graag de stad Amsterdam vertegenwoordigen, ook in verband met een eventuele huldiging in de stad. Omdat er ook andere bestuurder bij zaten, onder andere de staatssecretaris, heeft hij de afweging gemaakt om mee te gaan. Het lid IJMKER had het wenselijk gevonden dat de wethouder in dit geval niet was meegegaan. Zij gaat ervan uit dat de wethouder naar de eventuele finale in Berlijn met de trein gaat. Wethouder MBARKI zegt toe zich in het vervolg goed te beraden of hij met deze vluchten meegaat. Hij deelt mee dat hij al treinkaartjes heeft geboekt voor de Olympische Spelen in Parijs. Het lid BROERSEN deelt mee dat er ook bussen naar Berlijn gaan.

Wethouder MBARKI beaamt dat er meerdere opties zijn, maar benadrukt dat zo’n langere reis ook in zijn agenda moet passen. Als hij uitgenodigd wordt voor de finale in Berlijn, zal hij snel een treinreis proberen te boeken. Het lid KROM vindt dit juist een goede kans om te laten zien hoe vreemd het is dat je met zijn allen het vliegtuig neemt. Wethouder MBARKI beaamt dat je die afweging altijd kunt maken, ook de KNVB. Zo heeft de bond getracht om voetballers ook met de trein te laten reizen, maar dat is niet gelukt. Hij herhaalt dat de KNVB deze keuze heeft gemaakt. Het lid KROM las in Het Parool een ingezonden brief van de oprichters van Bureau burgerberaad. Zij stelden dat een burgerberaad niet is in te zetten als methode bij de hoofdgroenstructuur, want de plannen zijn al voor 90% rond; vijfhonderd Amsterdammers hebben meegedacht en eraan meegewerkt. De plannen zijn door de wethouder eenzijdig aangepast. Hoe kijkt de wethouder naar deze kritiek? Is hij van plan om daar iets mee te doen? Wethouder GROOT WASSINK had al het plan opgevat om met de briefschrijvers in gesprek te gaan, want hij is het niet eens met hun analyse. Een participatietraject met vijfhonderd burgers is goed te noemen. De hoofdgroenstuctuur is de vertaling van het vraagstuk hoe je in de stad omgaat met groen en de spanning hiermee met de woningnood. Het lid KROM herhaalt dat de plannen al voor 90% rond zijn.

Zij begrijpt dan ook de kritiek van de briefschrijvers. Zij ziet uit naar een terugkoppeling van de gesprekken tussen de wethouder en de briefschrijvers. Wethouder GROOT WASSINK zegt dat toe, maar bestrijdt dat de plannen al voor 90% rond zijn. De gemeenteraad heeft het plan weggestemd. Er is dus geen plan.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Het lid KABAMBA merkt op dat de HV moet bezuinigen en vraagt naar de mening van de wethouder. Heeft de wethouder met wethouder Moorman gesproken over de massa-ontslagen van honderden docenten en over de mogelijkheid om daarmee het lerarentekort aan te pakken. Wethouder MBARKI maakt zich ook zorgen dat in het hoofdlijnenakkoord is opgenomen dat de wetenschap het met minder geld moet doen. De gevolgen voor Amsterdam zijn nu al zichtbaar. Het geld is belangrijk voor innovatie en vernieuwing. Kennisinstellingen spelen daar een belangrijke rol in. Hij werkt al aan het monitoren van de situatie. Hij heeft nog niet met wethouder Moorman gesproken, maar gaat zeker doen. De financiering loopt echter via het Rijk. Het lid HYLKEMA merkt op dat de gemeente op dit moment niet samenwerkt met het Volwassenenfonds sport. Dat is jammer, want met de stadspas ontstaan veel mogelijkheden voor mensen om te gaan sporten. Ook is er dan meer maatwerk mogelijk. Kan Amsterdam daarop aansluiten? Er loopt nu een pilot om de contributie voor de jeugd tot 18 jaar te vergoeden. De proef loopt af in 2025. Zijn er mogelijkheden om dit structureel op te nemen in het beleid? Verder stelt spreker voor om de leeftijd te verhogen naar 23 jaar.

Zou het Volwassenenfonds sport daar een bijdrage aan kunnen leveren? Wethouder MBARKI antwoordt dat dit onderwerp in het kader van beweegparticipatie en sportparticipatie regelmatig wordt besproken. In 2021 heeft een verkenning plaatsgevonden van de kosten. De keuzes die de gemeente hierin maakt, is puur budgettair. Amsterdam heeft gekozen voor de kinderregeling en hoe je senioren kunt stimuleren om meer te sporten. De contributieregeling voor jeugdige sporters is uitgebreid met gezinnen met een inkomen tot 150% van het bijstandsniveau. De wethouder zegt toe te onderzoeken of de regeling ook na 2025 kan worden voortgezet. Het lid AHMADI deelt mee dat onlangs een aantal inwoners van het AZC Willinklaan een bezoek heeft gebracht aan de Stopera. Een aantal inwoners had schrijnende vragen. Zo was er een dame met een ernstige spierziekte met dus ernstige beperkingen. Zij heeft hulpmiddelen nodig om te kunnen functioneren. Haar dokter heeft die middelen opgenomen in een brief. Maar het lukt haar niet om die middelen te bemachtigen. Kan de gemeente iets voor haar betekenen? Wethouder GROOT WASSINK begrijpt de noodzaak, maar deelt mee dat het een verantwoordelijkheid is van het COA, zowel wat betreft de financiering als wat betreft de organisatie. Het zou ingewikkeld worden als de wethouder in een individueel geval actie zou ondernemen. Dat riekt naar willekeur.

Hij zegt toe dit in algemene zin met het COA te bespreken. Het lid AHMADI stelt voor om een klankbordgroep in te stellen, waar zaken als deze tijdig kunnen worden gemeld en doorgegeven aan het COA. Wethouder GROOT WASSINK vindt dat een slecht idee. Er zijn al klankbordgroepen voor statushouders en bijvoorbeeld ongedocumenteerden. De verantwoordelijkheden moeten duidelijk blijven. Mensen in een AZC vallen onder het COA. De gemeente kan allerlei aanvullende dienstverlening organiseren, maar het is oneigenlijk als de gemeente een klankbordgroep instelt voor zaken waarvoor het COA verantwoordelijk is. Hij zegt toe bij het COA aan te dringen op een klankbordgroep per AZC. Het is een rijksverantwoordelijkheid. Daar wil hij zich niet in mengen, zeker met de huidige politieke verhoudingen. Het college zal altijd alles doen om de mensen in de opvang zoveel mogelijk te steunen. De regering heeft de problematiek gedecentraliseerd, zonder dat de gemeenten er de regie op krijgen. De verantwoordelijkheden moeten zuiver verblijven.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Het lid ASLAMI was ook bij de rondleiding door de Stopera. Daar werd ook gesproken over de opvolging van de koppelingsbrief die statushouders krijgen. De mensen moesten lang wachten op de opvolging. Daar is al hard aan gewerkt onder andere door de BSN-nummers sneller toe te wijzen. Hij roept op om die zaken waar de gemeente verantwoordelijk voor is, op orde te hebben. Wethouder GROOT WASSINK benadrukt dat alles erop gericht is om de inburgering zo snel mogelijk te starten. Hij kondigt aan op korte termijn in een brief uitleg te geven over de stand van zaken. Als er versnellingen mogelijkheid zijn, zal hij die niet nalaten.

BESPREEKPUNTEN Sport en Bewegen 3. Geheim - Benoemen van leden voor de Sportraad Amsterdam

Sociale Zaken 4. Vaststellen Wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet in verband met de Wet uitvoeren breed offensief (VN2023-021683) De VOORZITTER deelt mee dat de Wet uitvoeren breed offensief in 2018 in werking is getreden. Daarop moet de verordening worden aangepast. Dat ligt nu voor. De aangepaste verordening wordt op 17 juli 2024 in de raad besproken. Het lid ALBERTS betreurt dat er zoveel gedaan moet worden om werkgevers te manen om mensen, die over het algemeen niet snel genoeg zijn, aan het werk te helpen en te houden. Zij prijst de inspanningen van de gemeente op dat gebied. Het lid SCHMIT vindt Alberts pessimistisch. Afgelopen jaar zijn 12% meer mensen aan het werk geholpen met een loonkostensubsidie. Het lid ALBERTS verwijst naar de term loonkostensubsidie. Dat is een subsidie voor werkgevers. Het lid SCHMIT vindt dat de gemeente trots mag zijn op al die mensen die een volledige baan en de bijbehorende waardering krijgen. Het zijn de werkgevers die het salaris betalen. Het lid NAMANE vindt het belangrijk dat de mensen die kunnen en willen werken de hulp krijgen die ze daarbij nodig hebben. Ook werkgevers hebben hierbij een verantwoordelijkheid. De gemeente heeft een aantal instrumenten om hen te prikkelen. Maar dat is niet voldoende, want nog niet iedereen die daarvoor in aanmerking komt, is aan het werk.

Het lid vraagt naar de cijfers en wil weten wat de gemeente nog moet doen om te gaan voor die 100%. Het lid SCHMIT benadrukt dat in de gemeente sprake is van een groot arbeidstekort. Dat staat onder andere de ontwikkeling van brede welvaart in de weg. Het zou mooi zijn als iedereen in de stad die dat kan, mee zou doen; dus ook de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat is goed voor de economie en voor de maatschappelijke waardering. Eerder is gesproken over meer inzet van loonkostensubsidie, zodat nog meer mensen mee kunnen doen. Dat is gelukt nu door deze subsidie 12% meer mensen

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

meedoen. De regeling is vereenvoudigd, zodat nog meer werkgevers er gebruik van kunnen maken. Hij vraagt de wethouder om er nog meer bekendheid aan te geven. Hij is verder gecharmeerd van de inzet van de jobcoaches. Zij helpen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk. Het mkb Amsterdam heeft duizenden vacatures. Hij roept de wethouder daarom op om nog meer in te zetten op jobcoaches binnen het mkb. Het lid BADAL gaat akkoord met de wijzigingen. Die geven meer ruimte om deel te kunnen nemen aan het arbeidsproces. Het lid IJMKER is positief over de aanpassingen. Zij heeft begrepen dat proefplaatsen onbetaald zijn. Hoe verhoudt zich dat tot Bijverdienen in de bijstand? Wordt er voldoende gebruik gemaakt van de trainingen om werkgevers te helpen bij de begeleiding van deze mensen? En hoe kan ervoor worden gezorgd dat de werkgevers, naast de loonkostensubsidie zelf ook meer verantwoordelijkheid nemen? Wethouder GROOT WASSINK gunt iedereen een werkplek, mede gezien het enorme tekort aan arbeidskrachten. In een ideale situatie lossen werkgevers en werknemers het zelf op, maar helaas zit de wereld zo niet in elkaar. Werknemers hebben verschillende potenties en verschillende mogelijkheden en er zijn werkgevers die zich daar intrinsiek gemotiveerd op richten. Maar ook veel werkgevers zoeken naar schapen met vijf poten. De gemeente moet hen verleiden.

Dat kan met een loonkostensubsidie. Het is al bewezen dat dat werkt. De aanpassingen in de verordening zijn van technische aard. De wethouder is tegen jobcoaching. Dat gaat gepaard met administratieve rompslomp en ellende. Maar hij is er vooralsnog niet negatief over. Het zou nog meer bij het mkb onder de aandacht worden gebracht. MKB Amsterdam is onderdeel van de sociale werkkoepel. Hij zegt toe haar leden te wijzen op de mogelijkheden van loonkostensubsidie en jobcoaching. Het lid Namane heeft vragen gesteld over de banenafspraken en Indicatie beschut. Het UWV monitort de ontwikkelingen, daardoor is er informatie op landelijke en regionaal niveau, dus niet op gemeentelijk niveau. Landelijk was eind 2023 53% van de doelgroep Banenafspraken aan het werk, 51% voor de regio Groot-Amsterdam. Voor de Wajong-doelgroep met arbeidsvermogen was landelijk 45% aan het werk en in deze regio 39%. Bij de doelgroep Beschut was landelijk 67% aan het werk in deze regio 65%. Met name bij de doelgroep Beschut is het moeilijk om mensen aan het werk te houden. Dat is voor Amsterdam juist de prioriteit, Daarom zet de stad in op het verbreden van de loonkostensubsidie en de inzet van jobcoaches (voor deze groep vindt de wethouder dat echt heel goed; in Nederland zijn het vaak vooral de witte oudere mannen die daarvan profiteren).

Het lid NAMANE had gehoopt dat de cijfers ook van Amsterdam beschikbaar waren. Zeker omdat de gemeente ernaar streeft om iedereen met een indicatie Beschut aan het werk te helpen. Wethouder GROOT WASSINK streeft er inderdaad naar om iedereen aan het werk helpen, maar roept op om realistisch te blijven. Hij benadrukt dat er naast de genoemde middelen ook zaken zijn als Voortraject beschut werk (met vergoeding van de kosten voor begeleiding), de inzet van dedicated consulenten en de uitbreiding van het netwerk van de sociale werk koepel. GroenLinks heeft vragen gesteld over proefplaatsingen. Mensen kunnen daarmee wennen aan het werk bij een werkgever. Het kan helpen om partijen over de streep te helpen en de koudwatervrees te overwinnen. Dat is onbetaald. Dat heeft niet zijn voorkeur. Daarom heeft de gemeente de periode beperkt tot een maand. Het lid NAMANE wil weten hoeveel mensen na een plaatsing een regulier contract krijgen. Wethouder GROOT WASSINK heeft die cijfers nu niet paraat.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Het lid BENTOUMYA wil weten of de koudwatervrees waar de wethouder over sprak, alleen van toepassing is op de werkgever. Wethouder GROOT WASSINK herhaalt dat hij geen voorstander is van proefplaatsingen. Mensen zouden direct een arbeidsovereenkomst moeten kunnen krijgen met bijvoorbeeld een proeftijd (met behoud van loon). Maar een proefplaatsing kan wellicht iets meer helpen. Het lid BENTOUMYA vindt dat vooral de werknemer geholpen moet worden. De tijd dat werkgevers koudwatervrees kunnen hebben, is gezien de krapte op de arbeidsmarkt, voorbij. De gemeente moet de werknemers ondersteunen. Wethouder GROOT WASSINK is het daarmee eens, maar benadrukt dat hij geen invloed heeft op het aannemen van mensen. Hij weet dat werkgevers in sommige gevallen koudwatervrees hebben om met iemand in zee te gaan. Dan is het wellicht goed dat je dat met dit instrument kunt overwinnen. Zeker omdat er na een proefplaatsing geen proeftijd meer is. Hij bestrijdt overigens dat met deze krappe arbeidsmarkt, vraag en aanbod bij elkaar komen. De Harrie-trainingen worden iedere maand aangeboden voor twaalf tot vijftien deelnemers. In 2023 hebben 150 personen de training gevolgd; in 2024 tot nu toe 75. De evaluatie van deze trainingen was met een cijfer van 8,2 positief. De trainingen worden breed onder de aandacht gebracht. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken.

Het kan als hamerstuk worden geagendeerd voor de raadsvergadering.

5. Bespreken van de WPI-voortgangsrapportage Raad Q1 2024 (VN2024-009430) De VOORZITTER deelt mee dat D66 in de commissie wil spreken over de redenen voor in- en uitstroom in de bijstand en de mogelijkheden om de arbeidsparticipatie te verhogen. Het lid SCHMIT wil dat zoveel mogelijk mensen in een volwaardige baan mee kunnen doen. Het aantal werkenden met een loonkostensubsidie is flink gestegen. Het aantal werkzoekenden in de bijstand is echter sinds september 2023 weer gestegen, terwijl er veel vacatures zijn. Veel jongeren in de bijstand zoeken nog een baan. Hoe verklaart de wethouder dit en wat gaat hij eraan doen? Er is sprake van een grote groep van mensen met een beperking, bijvoorbeeld de blinden en slechtzienden. Zij worden nu als onbemiddelbaar beschouwd, terwijl ze met een aantal aanpassingen een volwaardige baan zouden kunnen krijgen. Spreker ziet uit naar de beantwoording van zijn schriftelijke vragen hierover. Met social enterprises zijn er grote kansen om mensen met een arbeidsbeperking aan de slag te helpen. Zij zijn echter nog onvoldoende aangesloten bij het Regionaal werkcentrum. Wil de wethouder zich daarvoor inzetten? Het lid NAMANE merkt op dat de inlichtingenplicht voor mensen in de bijstand vergaand zijn, terwijl de wethouder meer vanuit vertrouwen wil werken. Het aantal verzoeken voor handhaving is gestegen.

Wat is daarvan de reden en wat zijn de aanleidingen voor deze verzoeken? Het lid BADAL vindt dat de cijfers uit de rapportage een goed beeld geven van de stand van zaken, maar ze roepen ook vragen op. Hoe kan de gemeente bijvoorbeeld de inburgering voor gezinsmigranten zo goed mogelijk organiseren? Hoe worden ontevreden klanten betrokken bij het beleid en de uitvoering? Worden hun ervaringen meegenomen? Het lukt nog niet goed om jongeren met een migratie-achtergrond te helpen

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

richting een mooie baan. McKenzie geeft aan dat de arbeidsmarkt op de schop moet. Wat is de visie van de wethouder? Hoe kan de Amsterdamse arbeidsmarkt toekomstbestendig worden gemaakt met name voor de jongeren met een praktische opleiding? Hoe kan ervoor worden gezorgd dat vraag en aanbod goed op elkaar worden afgestemd? Hoe zien de sociale diensten en het UWV de toekomst van de arbeidsmarkt, van praktijkgericht tot academisch? In Amsterdam moet voldoende ruimte blijven voor werk voor praktisch geschoolden. Ziet de wethouder dat als maatschappelijke opdracht? Hoe voorkomt hij de val van de middenklasse tot het precariaat? Spreker stelt voor om hier nader over te spreken in de volgende commissievergadering als gesproken wordt over de Factsheet jongeren en arbeidsmarkt. Ook voor praktisch opgeleiden moeten in Amsterdam volop kansen zijn met voldoende zekerheid en mogelijkheden voor verdere ontwikkeling. Het lid BRANTE leest op pagina 11 over het digitaal cursusdeel van het zogenaamde Taaloffensief dat men streeft naar 4100 cursisten in 2023. Vooralsnog zijn er 336 gestart met een taalcursus of met de cursus digitale vaardigheden. Hoeveel mensen zijn gestart met de taalcursus en hoeveel met de cursus digitale vaardigheden? De lage score is te wijten aan nieuwe contracten met de taalscholen.

Is het geplande aantal cursisten daarmee nog actueel? Hoe is het aantal van 4100 cursisten bepaald? Het lid ALBERTS stelt vast dat er een mismatch is tussen de enorme behoefte aan arbeidskrachten en het aantal mensen in de bijstand. Is er enig inzicht waarom - met name - de jongeren niet aan de bak komen? Hebben ze geen opleiding? Of hebben ze de verkeerde opleiding? Of zijn werkgevers te kieskeurig? Het aantal jongeren in de bijstand is gestegen van 5,1% naar 5,9%. Zouden scholen, de decanen, niet betere voorlichting moeten geven bij het bepalen van de richting. Niet iedereen hoeft (het nu populaire) Handel te doen. Een ander argument zou kunnen zijn dat de werkgevers niet voldoende betalen. Het lid SCHMIT verwijst naar de loonkostenontwikkeling in de afgelopen jaren. Daaruit blijkt dat werkgevers jongeren goed willen betalen. Het lid KABAMBA wil weten in hoeverre proactief worden ingezet op bijvoorbeeld het lerarentekort. In hoeverre worden jongeren in de bijstand proactief gekoppeld aan bijscholing in sectoren waar groei is? Wethouder GROOT WASSINK zet graag de loonontwikkeling af tegen de bedrijfswinsten in de afgelopen jaren met grote winsten, niet voor de werknemers, maar voor de aandeelhouders. In deze commissie is vaker gesproken over sectoren waar een tekort is. Daar zijn uitgebreide programma’s voor opgesteld waar regelmatig over wat gerapporteerd.

Het is echter niet gemakkelijk. Amsterdam loopt in de pas met de landelijke ontwikkelingen. Jongeren, zeker met een migratieachtergrond, zijn in het algemeen het eerst de dupe. Zeker als ze wat meer problemen hebben dan gemiddeld, bijvoorbeeld als ze de school niet hebben afgemaakt. Jongeren die eerder gemakkelijk de weg naar werk vonden, vallen nu onder invloed van de conjunctuur (de afkoeling in 2023) als eerste uit. Dat verklaart de lichte stijging. De wethouder maakt zich daar grote zorgen over. Daar moet in de masterplannen aandacht aan besteed worden. De vragen van D66 worden zo snel mogelijk na het zomerreces beantwoord en voor de commissie van 4 oktober 2024 aangeboden. Binnen de Sociale werkkoepel wordt zoveel mogelijk aangehaakt bij de social enterprises. De wethouder ziet uit naar suggesties voor verbeteringen. Ook het Regionaal werkcentrum focust op de sectoren waar een tekort is met aandacht voor onbenut talent. Het lid SCHMIT legt uit dat social enterprises gewone commerciële bedrijven zijn die graag werken met mensen met een afstand tot arbeidsmarkt. Het zijn dus geen sociale werkplaatsen. Ze zijn bijvoorbeeld verenigd in Social enterprise NL. Hij vraagt de wethouder om zich in te zetten om hen ook te betrekken bij het Regionaal werkcentrum.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Wethouder GROOT WASSINK is daartoe bereid, maar is het niet eens met het beeld dat D66 schept. Vebego bijvoorbeeld zet bij voorkeur mensen in met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hij ziet uit naar verdere suggesties. Het streefgetal voor het aantal cursisten is gebaseerd op het budget, de beschikbaarheid van docenten, de populatie en bijvoorbeeld ervaringen uit het verleden. Hij zegt toe de uitsplitsing naar de twee cursussen later te verstrekken. Over het onderwerp wordt na het zomerreces doorgepraat. Het gaat nu om ongeveer 1300 trajecten. Het is zijn ambitie om het oorspronkelijke doel te halen. De aanbesteding is wat later in het jaar afgerond, waardoor ook later is gestart. De prognose is dat het streefaantal cursisten wordt behaald. Het CDA stelde vragen over de inburgering van gezinsmigranten. Dat is een moeilijke puzzel. De groep is vorig jaar enorm gestegen. De wethouder komt er later op terug. De Wet school naar duurzaam werk is een belangrijke wet. Daar wordt intensief met mbo-instellingen over gesproken, onder andere over de (on)wenselijkheid van bepaalde opleidingen. Er zijn goedbetaalde perspectiefrijke vacatures voor jongeren die nu niet als aantrekkelijk worden gezien. Het lid van Badal sprak ook over de val van de middenklasse tot precariaat. Dat verdient een uitgebreide discussie. Het lid Namane vroeg nadere informatie over de handhavingsverzoeken.

De wethouder legt uit dat het hier gaat om beëindiging van rechtmatigheid. In de vergelijking tussen het eerste kwartaal in 2023 en dat in 2024 is er geen sprake van een stijging. Het aantal beëindigingen op basis van rechtmatigheid (na onderzoek of vanwege een andere reden zoals AOW) was in 2023 283 en in 2024 278. Het lid Namane vroeg ook de redenen van de onderzoeken. De wethouder wil vooral kijken of er een patroon zichtbaar is. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken. Het hoeft niet verder te worden behandeld in de raadsvergadering. 9. Bespreken van het manifest ‘Riders United – Riders Grondwet’ van de FNV (VN2024-009650) De VOORZITTER legt uit dat het manifest gaat over de rechten van maaltijdbezorgers. Het lid BENTOUMYA verwijst naar de bijdragen van de insprekers over dit onderwerp voor uitleg over het probleem. Maaltijdbezorgers moesten zelfs in het noodweer van gisteren met gemankeerde materialen hun werk doen. Zij doen belangrijk werk, omdat mensen die er gebruik van maken dan andere dingen kunnen doen, zoals werken en zorgen. De arbeidsrechten van deze mensen moeten worden gewaarborgd. Dat is mogelijk met het manifest van de FNV.

Welke mogelijkheden ziet de wethouder om punten uit het manifest te implementeren? Bijvoorbeeld de kennis over de rechtspositie van deze beroepsgroep(en), ondersteuning bij misstanden en trainingen over arbeidsrecht met aandacht voor bijvoorbeeld nulurencontracten en schijnzelfstandigheid. Wat kan de gemeente doen om deze problemen ook landelijk aan te kaarten? Ook Europees is er aandacht voor, onder andere voor de regelingen voor platformwerk. Kan de gemeente eisen stellen, bijvoorbeeld wat betreft arbeidsomstandigheden, aan deze bedrijven, en bijvoorbeeld verplichte verkeersveiligheidstrainingen? En kan de gemeente invloed uitoefenen op de uitzendbureaus die hierbij betrokken zijn? Het lid ALBERTS sluit zich aan bij het betoog van GroenLinks. In de vorige raadsperiode is gesproken over zorgcoöperaties. Wat is de stand van zaken? Het lid BELKASMI sluit zich ook aan bij de woorden van GroenLinks. Ook de PvdA maakt zich zorgen over de arbeidsomstandigheden van deze groep met gebrekkig materiaal, hoge tijdsdruk en geen doorbetaling bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Er moet een eind komen aan deze uitbuiting. De wethouder Verkeer gaf eerder aan dat er

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

weinig mogelijkheden zijn. De Riders Grondwet kan uitkomst bieden. Wat kan de gemeente daaraan bijdragen, bijvoorbeeld met een verplichte training arbeidsrecht en het recht om naar het toilet te kunnen gaan? Het lid PERDOK merkt op dat er vooral wordt gesproken over de maaltijdbezorgers en de organisaties. Maaltijdbezorgers worden zelden zelf gehoord. Zij is blij met de bijdragen van de insprekers over dit onderwerp. Zij vragen onder andere aandacht voor veilig materiaal, betaling van alle gewerkte uren en pensioenopbouw. Zij geven aan dat werkgevers geen interesse tonen als medewerkers tijdens werktijd letsel oplopen. Veel maaltijdbezorgers zijn ongedocumenteerd. Zij werken vaak voor twijfelachtige uitzendbureaus in combinatie met (verplichte) woonruimte. Deze afhankelijkheid maakt het voor hen moeilijk om voor hun rechten op te komen. Het lid Perdok vraagt de wethouder onderzoek te doen naar de werkomstandigheden van deze groep en naar de mogelijke gevolgen voor de bedrijven als er misstanden aan het licht komen. In de Riders Grondwet vragen de riders (in 38 eisen) slechts om betere werkomstandigheden en om een werkgever die zich bekommert om hun welzijn. Deze grondwet zou de leidraad moeten zijn voor beleid. Er mogen dan ook geen vergunningen meer worden verleend aan bedrijven die zich hier niet aan committeren.

De riders verdienen veiligheid, zekerheid, privacy en een leefbaar inkomen. Het lid BROERSE sluit zich aan bij de bijdragen van de eerdere sprekers. De maaltijdbezorgers werken - letterlijk, zoals gisteren met het noodweer - met gevaar voor eigen leven. Zij vraagt de wethouder naar de mogelijkheden uit het manifest om druk uit te kunnen oefenen op de bedrijven, maar ook op de uitzendbureaus. Het lid KABAMBA sluit zich aan bij het voorstel om deze 38 eisen mee te nemen in het beleid richting deze bedrijven binnen de mogelijkheden die Amsterdam heeft als de beste stad van Nederland. De stad moeten hen zien als mensen die zorg leveren. Zij ondersteunen mensen die op momenten en om verschillende redenen niet zelf voor eten kunnen zorgen. Wethouder GROOT WASSINK voelt mee met de wens van de fracties om de werkomstandigheden van de riders te verbeteren. Hij heeft dan ook met grote belangstelling kennisgenomen van de Riders Grondwet. Hij vindt ook dat medewerkers een goed salaris moeten krijgen en dat de arbeidsomstandigheden op orde moeten zijn. Maar hij legt uit dat de gemeente de 38 punten niet in beleid kan vervatten, want het gaat in hoge mate om landelijk beleid. De mogelijkheden van de stad zijn beperkt.

De wethouder vindt dat ook consumenten vraagtekens moeten zetten bij een bestelling tijdens het takkeweer van de avond ervoor, in de wetenschap dat je daarmee de riders in een gevaarlijke situatie brengt. Daarmee houden consumenten deze betreurenswaardige situatie in stand. Het college heeft de regering al regelmatig geïnformeerd over de doorgeslagen flexibilisering van de arbeidsmarkt met schijnzelfstandigheid en uitbuiting. Maar ook de consument heeft op dat gebied een verantwoordelijkheid. De wethouder is het in hoge mate eens met het manifest. De riders moeten in goede omstandigheden kunnen werken. Er is gevraagd om de medewerkers te informeren over hun rechtspositie. De wethouder ziet daar geen rol in voor de gemeente, het is een kerntaak van de vakbond. Bovendien is er ook op andere vakgebieden sprake van uitbuiting. Het lid BENTOUMYA is het ermee eens dat dit in alle branches moet worden aangepakt, maar benadrukt dat lidmaatschap van een vakbond niet voor iedereen toegankelijk is. Daarom ziet zij daar wel een taak in voor de gemeente. Wethouder GROOT WASSINK legt uit dat in Nederland de Arbeidsinspectie verantwoordelijk is voor de arbeidsomstandigheden van medewerkers. De inspectie heeft echter een groot gebrek aan capaciteit. Maar de FNV verricht fantastisch werk, voor

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

bijvoorbeeld arbeidsmigranten. De wethouder wil ervoor waken om voor de riders een uitzondering te maken en alleen hen te steunen met gemeentelijk beleid. Hij is er wel voorstander van om dit opnieuw bij de regering aan te kaarten. Het lid PERDOK vraagt de wethouder om bij het Rijk te lobbyen voor betere werkomstandigheden voor deze groep mensen en aan te dringen op beter beleid. Wethouder GROOT WASSINK vindt ook dat deze riders moeten krijgen wat ze verdienen. Dat is echter primair de verantwoordelijkheid van de werkgever, maar ook van de wetgever. De wetgever maakt echter allerlei dubieuze constructies mogelijk, waarbij mensen niet krijgen wat ze verdienen. Het lid KABAMBA vindt dat het welzijn van Amsterdammers een verantwoordelijkheid is van de gemeente. Het college moet dan ook creatief kijken naar wat wel mogelijk is. Zo moet het op zijn minst mogelijk zijn om te regelen dat ze (gratis) naar een toilet kunnen. Wethouder GROOT WASSINK sympathiseert met de oproep en de gevoelens van solidariteit die in de raad leven. Bij vele van de 38 maatregelen is de gemeente echter geen partij. Hij is bereid om (opnieuw) met de (wellicht duizenden) riders te spreken over bijvoorbeeld de onzekerheden voor de toekomst bij dit soort constructies. Wellicht ook zijn er mogelijkheden om met de bedrijven in gesprek te gaan.

Het lid BELKASMI merkt op dat de gemeente investeert in openbare toiletten. Daar kunnen de werkgevers over worden geïnformeerd. De VOORZITTER deelt mee dat op de website van de gemeente een overzicht staat met alle openbare toiletten. Wethouder GROOT WASSINK weet dat ook veel ongedocumenteerden dit werk doen, met soms nare gevolgen. De wethouder heeft geen beeld van de omvang van de problematiek, ook omdat veel mensen niet in kaart willen worden gebracht. Formeel is het verboden, maar het gebeurt toch. Het lid PERDOK herhaalt haar verzoek om dit onderwerp, wellicht samen met andere grote steden, aan te snijden bij het kabinet, niet alleen voor deze groep, maar ook voor andere groepen. Zij beaamt dat de verantwoordelijkheid voor de arbeidsomstandigheden bij de werkgever ligt, maar het gaat ook om de veiligheid van de riders en bijvoorbeeld van de omstanders op straat. Dat is (ook) een verantwoordelijkheid van de gemeente. Wethouder GROOT WASSINK zegt toe het probleem van de ongedocumenteerden voor te leggen aan de Tweede Kamer, maar denkt dat dit zaadje in dorre aarde zal vallen. De veiligheid bij de uitoefening van werk is aan landelijke regels gebonden en is primair de verantwoordelijkheid van de werkgever. Ook op het gebied van arbeidsomstandigheden is de gemeente gebonden aan landelijke wetgeving. Daarmee is uitbuiting volstrekt legaal.

Het lid BELKASMI vraagt naar de mogelijkheden voor de gemeente om de omstandigheden van deze riders te verbeteren. Wethouder GROOT WASSINK ziet binnen zijn portefeuille weinig tot geen mogelijkheden, behalve te lobbyen bij de landelijke overheid en met de riders in Amsterdam samen op te trekken. Wellicht zijn er wel mogelijkheden binnen de portefeuille van zijn collega. Wethouder MBARKI sluit zich aan bij zijn collega dat de gemeente op dit gebied niet veel kan doen. De verantwoordelijkheid ligt bij de bedrijven. De gemeente zal geen

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

zakendoen met bedrijven die niet voldoen aan de maatschappelijke opgave van de gemeente. Vanaf 2025 zal de Wet deregulering arbeidsrelaties worden gehandhaafd. De wethouder hoopt dat het Rijk vanuit dat perspectief zijn verantwoordelijkheid neemt op het gebied van arbeidsrelaties. Zorgcoöperaties kunnen een middel zijn om hier iets aan te doen, maar het gaat vooralsnog om een kleine pilot. De wethouder zegt toe de commissie daar later over te informeren, maar benadrukt dat het probleem vele malen groter is. De VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende is besproken. Het wordt op verzoek van GroenLinks verder besproken in de raadsvergadering. Economische Zaken 6. Kennisnemen van het Hotelbeleid 2024 en de afdoening van motie 549.22 inzake een 'nieuw voor oud'-regeling als beheersmaatregel voor het aantal nieuwehotelkamers (VN2024-007538) De VOORZITTER deelt mee dat de raad in 2021 de Visie bezoekerseconomie en een pakket aan maatregelen in het kader van de Verordening toerisme in balans vastgesteld. In het voorliggende Hotelbeleid wordt uitvoering gegeven aan moties die hierover zijn ingediend om het aantal slaapplaatsen in de stad niet verder te laten toenemen. Het lid BENTOUMYA ziet dat er grote stappen worden gezet om het aantal overnachtingen in de stad terug te brengen. Dat is hard nodig.

Ziet het college mogelijkheden om ook het aantal plekken voor overnachting te beperken? Zij wil in dat kader voorkomen dat hotelkamers worden samengevoegd, waardoor elders een nieuw hotel kan worden gebouwd. Aan de realisatie van een nieuw hotel zijn voorwaarden verbonden. GroenLinks vindt dat er vooral gekeken moet worden naar wat een nieuw hotel toevoegt. Zo moet er aandacht zijn voor buurtbetrokkenheid en publiektoegankelijke voorzieningen. Hoe kan de gemeente ervoor zorgen dat het hotel werkelijk iets toevoegt aan de buurt met bijvoorbeeld laagdrempelige mogelijkheden om samen te komen en er goedkoop een kopje koffie te kunnen drinken? GroenLinks zet vraagtekens bij de voorwaarde dat nieuwe hotels viersterrenhotels moeten zijn. Dat zegt niets over de impact op de buurt en ook niet over het beperken van het aantal overnachtingen. Het zegt iets over de zogenaamde kwalitatieve toerist. Spreekster neemt daar aanstoot aan. Daarmee sluit je groepen als studenten en bijvoorbeeld familieleden die Amsterdammers bezoeken, uit. GroenLinks pleit voor het toevoegen van een criterium leefbaarheid. Uit de Prognose toerisme blijkt dat de draagkracht niet in alle wijken hetzelfde is. In sommige wijken staat die zelfs onder druk. Voorkomen moet worden dat hotels uit het centrum vertrekken en zich bijvoorbeeld in het Oosterpark gaan vestigen.

Het Amsterdamse beleid is gericht op lokale inkoop, talentontwikkeling voor jongeren uit de buurt en onder andere goede arbeidsomstandigheden voor de werknemers. GroenLinks stelt voor om ook die zaken op te nemen in het hotelbeleid. Het lid ALBERTS heeft in de commissie Wonen eerder vragen gesteld over café het Mandje op de Zeedijk 63. Voor de drie bovenliggende woningen is een woningintrekkingsvergunning verleend. Dat mogen hotelkamers worden. De woningen zouden zijn gecompenseerd in de Oude Brugsteeg. Zij wil dan ook weten of dat pand een hotel was en of de hotelfunctie ervan af is gehaald. Die situatie is op meer plekken in de stad aanwezig. Er zitten nog vierduizend hotelkamers in de pijplijn. Hoe kun je dan nog onder de 20 miljoen hotelovernachtingen blijven? Of worden er elders hotelkamers geschrapt? Het Sonestahotel mocht uitbreiden met honderd hotelkamers, want het was op eigen terrein. Dat is een vreemde redenering. Je moet toch kijken naar het totaal aantal

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

kamers in Amsterdam? Het lid NAMANE is blij met de voorgenomen hotelstop. Zij roept op om hierover in contact te blijven met de omliggende gemeenten om te voorkomen dat daar het aantal hotelkamers flink groeit. Zij vraagt verder naar de stand van zaken van de mra-agenda met ‘gebalanceerde groei’. De PvdA heeft ooit de motie De buurt moet ook profiteren van hotels ingediend met aandacht voor bijvoorbeeld banen en lokale inkoop. Wat is de stand van zaken? Het zou logisch zijn om dit mee te nemen in het beleid. Het lid SCHMIT steunt de hotelstop en om te stoppen met de zogenaamde tenzijgebieden om overtoerisme tegen te gaan. De regio streeft echter naar een gebalanceerde groei, zo blijkt uit de mra-agenda. Wat is het standpunt van de omliggende gemeenten ten aanzien van de realisatie van nieuwe hotels? De wethouder is voorzitter van de Tafel economie. Wat brengt hij daar als wethouder van Amsterdam in om te zorgen voor een hotelstop in de hele regio? Het lid BADAL vindt ook dat er een grens moet komen aan de groei van het toerisme in de stad, maar stelt ook vast dat het verblijf in Amsterdam met hoge prijzen en toeristenbelasting, onbetaalbaar wordt. Het overnachten in Amsterdam mag niet alleen weggelegd zijn voor de rijken. Het CDA pleit dan ook voor meer drie sterrenhotels. De fractie overweegt daarvoor een motie in te dienen.

De fractie is bang voor een waterbedeffect met een groei van het aantal hotelkamers in omliggende gemeenten. Toeristen bezoeken dan als dagjesmensen Amsterdam. Het lid BROERSEN is voorstander van de hotelstop, maar het blijkt dat na het sluiten van een hotel in het centrum, er een nieuw hotel elders mag worden geopend. En wat is de reden voor de eis voor viersterrenhotels? Is er dan nog wel ruimte voor jeugdherbergen en dergelijke? Op de site van hotelstelsterren.nl staan de eisen voor een viersterrenhotel, zoals een schoenlepel op de kamer, een schoenpoetsservice, een kussenkeuzemenu, de aanwezigheid van een internationale stekker en een verstelbare make-upspiegel. Zijn dat nu zaken die de gemeente belangrijk vindt? Of vindt de stad een hotel met een sociaalmaatschappelijke functie belangrijk? Een hotel dat bijdraagt aan de buurt; of betaalbare hostels. De voorwaarden moeten meer op die zaken gericht zijn. Er wordt verwacht dat de handel in hotelvastgoed zal groeien. Is daar rekening mee gehouden? Het lid Broersen verwijst verder naar mooie initiatieven als Casa. Is daar nog ruimte voor? Zij vraagt ook aandacht voor het behoud van de huidige initiatieven, die straks wellicht onder druk komen te staan. Oude bruine kroegen mogen niet worden overgenomen door grote vastgoedmagnaten.

Het lid KROM maakt zich ook met dit nieuwe hotelbeleid zorgen over het grote aantal bedden in de stad. Dat aantal stijgt nog steeds, nog veel harder dan in de rest van Nederland. Ook het probleem van inbreiding is nog niet opgelost. Ook het lid Krom maakt zich zorgen over de ontwikkelingen binnen de mraagenda. Het lijkt erop alsof er in de regio nog veel meer bedden bijkomen. Het aantal bedden binnen de mra is in zes jaar tijd gegroeid van 42.000 naar 60.000. Ook deze bezoekers komen naar Amsterdam. Is de wethouder daarop voorbereid? Het nieuw-vooroudbeleid moet breder worden getrokken naar de mra. Uit het Hotelbeleid 2024 blijkt dat voor bepalen van het aantal toegestane slaapplaatsen maatwerk mogelijk is. Dat lijkt een geitenpaadje om toch extra bedden toe te staan. Wethouder MBARKI benadrukt dat het ingezette beleid effectief is. Het creëert echter ook schaarste, terwijl de behoefte groter wordt. Dan stijgen de prijzen. Niet alleen van de hotelkamers, maar ook van de vastgoedwaarde. Een eigenaar zal zijn hotel dus niet sluiten. De stad zou het pand moeten verwerven, maar heeft daarvoor geen geld.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 10 juli 2024

Er zijn vragen gesteld over de transformatie van de nee-tenzijgebieden naar neegebieden, met behoud van de nieuw-voor-oudregeling. Daarvoor is een aantal criteria opgesteld. Zonder criteria zal er geen beweging ontstaan. Criteria zijn bijvoorbeeld de publiekstoegankelijke voorziening en participatie van de buurt. De wethouder wil dat de ondernemer met de buurt praat over wat wenselijk is. Andere eisen zijn sociaal ondernemerschap en duurzaamheid. Die eisen kunnen objectief worden beoordeeld. Een eerder criterium was ‘een uniek concept’. Dat was subjectief. Met de nieuw-vooroudregeling kunnen hotels in buurten die onder druk staan, worden verplaatst en geüpgraded. Het lid BROERSE vindt het te verblijvend als de ondernemer slechts met de buurt praat over bijvoorbeeld de publiekstoegankelijke voorziening. Hoe kan dat als harde eis worden opgenomen? Wethouder MBARKI legt uit dat het gaat om hetzelfde criterium als de vier sterren. Het lid BENTOUMYA merkt op dat de belangen van de buurt (bijvoorbeeld een ruimte voor samen te komen) anders kunnen zijn dan de belangen van de ondernemer (de prijs van een kopje koffie). Wethouder MBARKI benadrukt dat het gaat om een ondernemer die gaat ondernemen. De stad stelt daar een aantal eisen aan, maar daarmee worden de problemen van de wijk niet opgelost. Er is een aantal criteria toegevoegd aan de Regeling nieuw-voor-oud.

Daarop worden de aanvraag beoordeeld. De wethouder benadrukt verder dat het is toegestaan om hotelkamers samen te voegen voor een nieuw hotel elders. De situatie in het café Het Mandje valt niet onder het nieuwe beleid. De compensatie van de drie woningen is in de buurt gerealiseerd. Destijds, in 2018, moest het Mandje worden gered. Daarvoor is de regeling die het lid Krom aanhaalde, ingevoerd; het zogenaamde geitenpaadje. De wethouder beaamt dat er sprake kan zijn van een glijdende schaal. Het college moet daar daarom zeer terughoudend en zijn. Het lid ALBERTS herhaalt haar vraag of de plek van de nieuwe woningen (in de Oude Brugsteeg) eerder een hotelfunctie was. Wethouder MBARKI weet dat niet. Hij zegt toe daar onderzoek naar te doen. Hij legt uit dat dit nu ook niet aan de orde is. De actie valt onder het oude beleid; destijds was nog geen sprake van nieuw-voor-oud. De wethouder legt uit dat de belangen van Amsterdam en van de omliggende gemeenten niet altijd hetzelfde zijn. Amsterdam wil het aantal hotelkamers begrenzen; sommige gemeenten in de regio willen meer hotelkamers. Binnen mra is een ontwikkelkader opgesteld. Daarbinnen stemmen de gemeenten gezamenlijk de hotelontwikkelingen (met meer dan vijftig slaapplaatsen) af. Het expertteam mra verzorgt de toetsing. De wethouder beaamt dat niet alle gemeenten altijd op dezelfde lijn zitten.