20240522 SED conceptverslag

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 22 mei 2024

gebruikt. In de nieuwe werkwijze vindt een mondeling gesprek plaats. Die informatie (eventueel ook van de hulpverlener) is voldoende. Daarna kan hulp en begeleiding worden aangeboden. Dat past goed bij het uitgangspunt van vertrouwen in de mensen. WETHOUDER GROOT WASSINK beaamt dat het de intentie is om mensen op een betere manier te bejegenen. De vraag is: hoe doe je dat? Dat is niet altijd in voorschriften in werkinstructies te vatten. De wethouder probeert daar zoveel mogelijk op in te zetten, bijvoorbeeld met beter taalgebruik, maar het kent ook een cultureel aspect. Zo kunnen ambtenaren ook wel eens humeurig zijn. De wethouder heeft regelmatig contact met de Straatalliantie, onder andere over hun pamflet over de winteropvang. Het is moeilijk om contacten tussen mensen te monitoren. De gemeente is in hoge mate afhankelijk van signalen van cliëntvertegenwoordigers en van resultaten van onderzoeken naar de dienstverlening. Het is ook moeilijk om contacten te kwantificeren met bijvoorbeeld een rapportcijfer voor de bejegening. Het lid KROM kan de wethouder daarin volgen, maar aan de andere kant moet ook geborgd worden dat het ook daadwerkelijk in de praktijk gebeurt. Hoe gaat de wethouder dat in de gaten houden, met bijvoorbeeld een kwaliteitsnorm? WETHOUDER GROOT WASSINK antwoordt dat de ontwikkelingen ook met een kwaliteitsnorm moeilijk meetbaar zijn.

Hij zegt toe regelmatig te rapporteren over de bejegening van bijstandsgerechtigden en dak- en thuislozen, maar weet niet zo goed hoe daarbij een kwaliteitsnorm kan worden ingezet. In de rapportage zullen ook de signalen vanuit het veld worden meegenomen. Het lid KROM wil weten wanneer de wethouder tevreden is. Wanneer is het goed gegaan? WETHOUDER GROOT WASSINK vindt dat het goed is gegaan als mensen in bijna - alle gevallen het gevoel hebben dat ze als mens zijn gezien. Maar niet iedereen krijgt altijd gelijk. Je kunt nooit weten hoeveel mensen niet dakloos zijn geworden door de kostendelersnorm. Eerst was er sprake van een daling in de groep jongvolwassenen; de afgelopen maand was sprake van een toename. Die schommelingen zijn niet te herleiden. De kostendelersnorm leidt er in sommige gezinnen toe dat gezinsleden het huis moeten verlaten en zich moeten uitschrijven. Als dat straks niet meer het geval is, weet je niet of dat komt door het afschaffen ervan. Hij stelt voor om in de ethos-stelling mee te nemen of de kostendelersnorm daarin (kwantificeerbaar) een rol heeft gespeeld. De wethouder beaamt dat er zich in de Jan van Galenstraat vaak lange rijen vormen. Daarvoor worden de openingstijden vanaf juli 2024 stapsgewijs verruimd. Maar het is moeilijk in te schatten wanneer het wel of niet druk wordt. Dat is onvoorspelbaar.

De wethouder is het ermee eens dat dit moet worden voorkomen, zeker bij slecht weer. De wethouder vindt het een goede regeling dat jongeren de post een keer per week moeten komen ophalen. Dat is een moment voor contact tussen medewerker en jongeren over mogelijke problemen of een hulpvraag. Reiskosten kunnen daarbij inderdaad een belemmering zijn. Het lid BOUHASSANI vindt deze contactmomenten ook belangrijk, maar veel jongeren gaan geven aan het geld niet hebben voor de reiskosten. Het postadres is voor hen echter heel belangrijk om niet verder in de problemen te geraken. Zij stelt voor om aandacht te schenken aan deze signalen uit de praktijk. WETHOUDER GROOT WASSINK is daartoe bereid, maar zet vraagtekens bij het verstrekken van extra bijstand voor reiskosten. Hij zegt toe er nog eens goed over na te denken, bijvoorbeeld zouden tramkaartjes kunnen worden verstrekt. De inzet van gastvrouwen of gastheren in de Jan van Galenstraat klinkt als een goed idee. De wethouder benadrukt echter dat er ook beveiligers nodig zijn. Teleurgestelde

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 22 mei 2024

cliënten kunnen soms niet de redelijkheid en vriendelijkheid opbrengen om de medewerkers als mensen te zien. Er hebben zich al heftige situaties voorgedaan. De verbouwing en de nieuwe aanpak zorgen voor meer vriendelijkheid en gastvrijheid. Het zou risico’s opleveren als de beveiligers worden vervangen door gastheren of gastvrouwen. Hij stelt voor om de ontwikkelingen af te wachten. Het lid BOUHASSANI benadrukt dat zij ook de beveiligers wil handhaven. Maar het kan positief zijn als mensen zich er op hun gemak voelen. Dat komt ten goede aan het resultaat. WETHOUDER GROOT WASSINK herhaalt zijn verzoek om deze vraag nog even aan te houden en de resultaten van deze transformatie af te wachten. De wethouder bestrijdt dat het gaat om een kliklijn. Er zijn verschillende vormen van informatie op basis waarvan soms sprake is van fraude. Daar hoort de mogelijkheid bij om dat te melden. Hij benadrukt dat na een signaal van mogelijke fraude altijd onderzoek gedaan wordt door verschillende mensen. Meldingen leiden nooit automatisch tot opsporing. De wethouder is bereid om nog eens goed te kijken naar deze vorm van informatie binnen de agenda Bestaanszekerheid. Er is eerder vaak gesproken over de zelfredzaamheidsmatrix. Het is een binaire benadering. Daar is iedereen ongelukkig mee. De gemeente moet echter schaarste verdelen en onderzoekt nu of dat op een andere manier mogelijk is.

De wethouder zegt toe daar later op terug te komen, bijvoorbeeld bij de evaluatie van de winteropvang of de eerste evaluatie van de herijking dakloosheid. De VOORZITTER stelt vast dat de wethouder heeft toegezegd regelmatig, in eerste instantie voor en na de zomer, te rapporteren over de ontwikkelingen. Het punt is voldoende besproken en hoeft niet verder te worden besproken in de raad. Democratisering (inclusief Bestuurlijk stelsel) 9 Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het structureel monitoren van participatie in Amsterdam en oplevering van de eerste nulmeting van de Staat van Participatie (VN2024-005873) De VOORZITTER legt uit dat het gaat om een eerste versie van een dashboard waarmee de gemeente de participatie in Amsterdam gaat monitoren. Het lid KROM complimenteert de ambtenaren met de monitor en de technische sessie. Het is goed dat de gemeente op het gebied van participatie transparant gaat zijn. Deze monitor gaat helpen bij het verbeteren van de kwaliteit en draagt bij het aan het vertrouwen van Amsterdammers. Eerder werden niet alle gepubliceerde participatieplannen goed ingevuld. Intern waren ze zelfs niet altijd terug te vinden. De fractie maakt zich daar zorgen over.

Verwacht de wethouder hiermee problemen, gezien het feit dat straks alle plannen openbaar zijn? Vaak is men teleurgesteld over de participatie, omdat het niveau van participatie niet goed duidelijk was. Hoe gaat de wethouder dit voorkomen? Bij participatie is het belangrijker dat de juiste mensen worden bereikt om te participeren, met een goede afspiegeling van de buurt of het stadsdeel. Daarom moet informatie over participatie toegankelijk, begrijpelijk en duidelijk worden aangekondigd. Dat is echter niet vastgelegd in de monitor. Er ontbreekt een doelstelling om het juiste publiek goed te bereiken. Wellicht dat het waardevol is om hier nog eens extra aandacht aan te besteden. Het lid Krom vraagt extra aandacht voor de participatieparagraaf bij raadsbesluiten. Zij heeft eerder gevraagd om dit toe te voegen aan de beleidsstukken. Bij de bespreking van het rapport van de rekenkamer is gesproken over een mogelijke andere vorm dan deze paragraaf. Wat is de stand van zaken? In de tussentijd zou de participatieparagraaf openbaar gemaakt kunnen worden.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 22 mei 2024

Zijn de aanbevelingen van de rekenkamer overgenomen? Hoe worden de fracties op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen van de monitor? Het lid BROERSE sluit zich aan bij de complimenten aan de ambtenaren voor de monitor en de inzichtelijke technische sessie. Zij wil weten wat het hogere doel is van deze monitor. Wat wil de stad bereiken met participatie? Zij stelt dan ook voor om de monitor uit te breiden met streefcijfers voor de komende jaren. Verder moet de commissie beter kunnen sturen op participatietrajecten. Ook het lid Broerse heeft vragen over de participatieparagraaf in de stukken, welke mogelijkheden zijn daarvoor? Volt heeft eerder een motie ingediend over Doelgroepen binnen participatie. De motie kan niet worden uitgevoerd. Kan de wethouder daar meer inzicht geven? Het lid stelt voor om het onderzoek alsnog - laagdrempelig - uit te voeren. Met de verkregen informatie kunnen doelgroepenplannen worden aangepast. Het lid BADAL is verheugd dat het college erkent dat de participatie beter moet en beter gemonitord moet worden. In zijn wijk is een containergeplaats om overlast tegen te gaan. Het idee kwam van twee ambtenaren en iemand uit een ander gebied. De bewonerscommissie van de wijk en de vereniging van huiseigenaren waren daar niet bij betrokken. Dat is geen voorbeeld van goede participatie. De gemeente moet mensen uit de wijk en uit het werkveld serieus nemen.

Dat begint met een bereikbare en toegankelijke ambtenaar met een open houding. Gaat de wethouder zich daarvoor inzetten? Een gebiedsmanager gaf eerder aan dat participatie bij een ander thema wel goed wordt ingevuld na kritiek van het lid Badal. Dus het kan wel. Het lid BELKASMI prijst de inzet van de wethouder voor verbetering van participatie. In de uitvoering gaat al veel goed, zoals opgenomen in het rapport. Maar de stem van jongeren wordt nog onvoldoende gehoord. Ze hebben ook vaak geen zin in een saai en lang participatietraject. Wil je jongeren meenemen, moet je met ze meedoen, vertrouwen opbouwen, aandacht hebben voor de tijd die ze erin steken en goed vragen wat ze precies denken. Het lid Belkasmi voetbalt met jongeren en gaat daarbij het gesprek aan over de toekomst van hun buurt of stad. Maar je kunt ook jongerencentra bezoeken en hen daarover bevragen. Jongeren, maar ook andere moeilijk bereikbare groepen, moet je op een andere manier betrekken bij participatie. Hoe kan de wethouder dit te waarborgen? Participatievormen als buurtplatformen moeten behouden blijven. Met de participatieverordening moet de participatie nog beter worden geborgd. Dan moet ook duidelijk worden wanneer participatie wel en niet en in welke vorm wordt ingezet. De ambtenaren moeten daar goed op toegerust worden. Dat is ook een van de conclusies van het rapport.

Hoe gaat de wethouder dat waarborgen? Het lid SCHMIT vindt het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen participeren, maar ook dat ze het participatieproces waarderen, ook als ze niet eens zijn met het uiteindelijke besluit. Het is goed dat dit traject wordt gemonitord. Uit de eerste monitor blijkt dat een derde van de participatiebijeenkomsten fysieke bijeenkomsten zijn. Daarmee sluit je doelgroepen als gezinnen met kinderen en hardwerkende mensen, uit. In de eerste verkenning wordt Weesp niet genoemd. D66 ziet uit naar een aantal voorbeelden en resultaten uit dat stadsdeel, mede gezien de fase waar in het verkeert. Uit de diagrammen blijkt in hoeverre de bewoners participatie waarderen. De eerdere ambitie was om voor een 7 te gaan. Dat blijkt echter niet uit de diagrammen. DE VOORZITTER legt uit dat Weesp een stadsgebied is en geen stadsdeel van Amsterdam. Het lid IJMKER maakt uit het rapport op dat het helemaal niet slecht gaat met de participatie in Amsterdam. Vaak wordt gesproken over dingen die minder goed gaan, maar dat geeft een vertekend beeld. De monitor levert nuttige inzichten op en is met de nulmeting een goede start voor verdere ontwikkelingen. GroenLinks vraagt daarbij nogmaals

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 22 mei 2024

aandacht voor groepen die de weg naar participatie niet weten te vinden. Zij beaamt dat dat een uitdaging is, mede gezien de AVG-wetgeving. De fractie pleit dan ook voor verschillende manieren van inspraak en voor ruimte aan stadsdelen en ambtenaren voor flexibiliteit. Zij ziet uit naar de nieuwe participatieverordening, waarin de lessen zijn opgenomen. WETHOUDER GROOT WASSINK is blij met de waardering voor de ambtenaren. Hij beaamt dat het moeilijk is om aandacht te schenken aan groepen die de weg naar participatie niet weten te vinden. Soms willen groepen of mensen ook gewoon niet gevonden worden. Het CDA houdt een pleidooi voor aandacht voor jongerenparticipatie. Maar jongeren zijn vaak niet geïnteresseerd in participatie. Zij hebben ook het recht om niet te participeren over bijvoorbeeld de inrichting van de stad. Het is daarom belangrijk mensen te vinden die daar wel in geïnteresseerd zijn, maar ook om anderen daar enthousiast voor te maken. Er worden komend jaar onderzoeken gestart voor meer diversiteit bij participatie. Er zijn al veel vormen van jongerenparticipatie. Die zouden aan de onderzoeken kunnen worden toegevoegd. Maar het doel kan nooit 100% participatie zijn. Mensen en groepen hebben het recht om zich daaraan te onttrekken.

Het lid BELKASMI vindt dat er nog veel winst te boeken is in de benadering van jongeren bijvoorbeeld met bezoeken aan jongerencentra en (sport)verenigingen. Daarmee bouw je bij hen vertrouwen op en kunnen jongeren eerder, als ze dat willen, participeren. Dat is beter dan een bijeenkomst organiseren waar jongeren urenlang moeten luisteren. WETHOUDER GROOT WASSINK benadrukt dat niet elke jongere hetzelfde is. Voor sommige zal het voorstel van de PvdA heel goed werken, maar je moet niet zoals Balkenende op een skateboard stappen. Verder willen veel jongeren ook als volwassene worden aangesproken. Daarom wil de wethouder geen enkel instrument absoluut verklaren. Hij beaamt dat je met alleen bijeenkomsten mensen uitsluit, maar een bijeenkomst kan ook een meerwaarde hebben als iets belangrijks op de agenda staat. De wethouder stelt dan ook voor om meerdere instrumenten in te zetten om uiteindelijk een brede groep mensen aan te spreken om mee te denken over besluitvorming. Het lid SCHMIT herhaalt dat een derde van de participatiebijeenkomsten fysiek is. Bereik je daarmee wel een representatieve groep? WETHOUDER GROOT WASSINK herhaalt zijn voorkeur voor de inzet van meerdere instrumenten. Het genoemde cijfer is het cijfer van het jaarverslag. De ambitie is onverminderd een 7. De wethouder zegt toe jongerenparticipatie breed mee te nemen in het onderzoek.

Ook de wethouder vindt bereikbaarheid en toegankelijkheid belangrijk; en informatie moet transparant zijn. Hij beaamt dat plannen soms niet toegankelijk of vindbaar zijn, vooral ook omdat de plannen niet uniform waren. Onder andere moet duidelijk zijn waarom er gekozen is voor een bepaald niveau van participatie en moet duidelijk zijn wat er met de inbreng gebeurt of is gebeurd. Het college heeft aanbevelingen van de rekenkamer overgenomen; zo is onder andere de werkinstructie aangepast. De wethouder zegt toe te onderzoeken of dit ook in de raadsvoordracht kan worden meegenomen. Hij heeft daar op zich geen bezwaar tegen. Volt vroeg naar het doel van het monitoren van participatie. Het college beoogt met de nieuwe verordening willekeur te voorkomen en meer uniform, uitlegbaar en transparant te werken. Het doel van de monitor is om de ontwikkelingen te volgen. Voor de verschillende doelgroepen en verschillende vormen van participatie zijn andere doelstellingen geformuleerd. Het gaat erom de betrokkenheid van burgers in de besluitvorming te vergroten. Daarbij krijgt niet iedereen zijn zin, maar dat moet wel goed worden uitgelegd. De rapportage vindt plaats bij de jaarlijkse evaluatie van de verordening. Het oerwoud aan participaties in deze stad moet worden ontrafeld.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Sociaal, Economische Zaken en Democratisering

SED

Conceptraadscommissieverslag, 22 mei 2024

Het lid SCHMIT herhaalt zijn vraag over het stadsgebied Weesp. Het lid BELKASMI wil weten wat de wethouder bedoelt met jongerenparticipatie opnemen als onderzoeksproject en herhaalt zijn vraag dat ambtenaren goed toegerust moeten zijn. Het lid KROM is blij met het antwoord van de wethouder over de participatieparagraaf. Zij heeft nog vragen over de openbaarmaking van de plannen; ziet de wethouder op dat gebied ook problemen? Het lid BROERSE is blij met het antwoord over het hogere doel van de monitor. Zij herhaalt haar vraag over het laagdrempelig onderzoek. Het lid BADAL herhaalt zijn opmerking dat je ook zelf ideeën kunt aandragen bij een gebiedsmanager. WETHOUDER GROOT WASSINK is het met dat laatste eens, maar wil participatie niet laten afhangen van individuele inzet en willekeur. Het is belangrijk om een voorspelbaar en duidelijk traject te doorlopen, waarbij vooraf de vorm en niveau van participatie duidelijk is. Het blijft mensenwerk, maar het is ook belangrijk om processen te standaardiseren. De wethouder legt uit dat het de intentie is om kwalitatief onderzoek te doen naar het bevorderen van de diversiteit bij participatie. Hij herhaalt dat hij daar jongerenparticipatie (en enkele andere thema’s) aan toe wil voegen. Plannen moeten altijd opvraagbaar en openbaar zijn. Daar wordt nu ambtelijk aan gewerkt met aandacht voor een betere archivering van de plannen.

Het zou logisch zijn om de plannen op een website te publiceren op bijvoorbeeld de openamsterdam.nl. Het is in eerste instantie belangrijk om de plannen op een centrale plek te verzamelen. Het stadsgebied Weesp wordt de volgende keer meegenomen. Het voorliggende is gestart voordat Weesp onderdeel werd van Amsterdam. De wethouder zegt toe dat de plannen voor Weesp er de volgende keer gewoon inzitten. Het borgen van plannen voor jongerenparticipatie kent ook een cultuuraspect. In verschillende teams in het ruimtelijk domein wordt er intensief over gesproken. DE VOORZITTER stelt vast dat het onderwerp voldoende besproken. Het hoeft niet te worden behandeld in de raad. Sluiting De VOORZITTER bedankt iedereen voor zijn inbreng en sluit de vergadering om 17.11 uur. De volgende vergadering is op 19 juni 2024. Hij roept op om in de toekomst technische vragen vooraf te stellen.

22