20240124 Verslag Gemeenteraad middag

Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, we hebben in het verleden veel gesproken over de ICT-problemen die bij Waternet speelden, met name ook bij het uitsturen van rekeningen voor drinkwater. Op zich goed om te zien dat daar nu een herstelactie loopt en dat er ook wel schappelijk betalingsregelingen zijn voor mensen. Maar we schrokken ook van het aantal, dertigduizend gezinnen die deze rekening krijgen met achterstallige facturaties die nog eruit moesten. En er komen nog achtduizend. Vers van de pers las ik ook nog dat ook de waterschapsbelasting eigenlijk een beetje het zelf voor geldt. Dus ik vroeg me ook al een beetje af, zijn dit dezelfde gezinnen? En wat ik me ook hierbij nog afvroeg is, heeft dit effect gehad op de resultaten van Waternet en daarmee op de kosten voor het drinkwater? En als er nu extra inkomsten zijn, betekent dat dan ook dat het drinkwater mogelijkerwijs goedkoper wordt voor misschien een jaar?

22

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst voor de beantwoording. Wethouder VAN DER HORST: Dank en het klopt inderdaad dat er veel facturen zijn gestuurd het afgelopen jaar. De raad is daar ook wel over geïnformeerd middels een brief. En dit is eigenlijk heel vervelend dat het nodig is, maar ook goed nieuws dat het nu gebeurt zonder dat er ook fouten worden gemaakt of iets dergelijks. Dus eigenlijk is dat de achterstanden die er waren, de problemen die er waren, die is men nu aan het inhalen bij Waternet. En dat is denk ik ook fijn, want daardoor is ook gewoon, straks betaalt iedereen voor het water en kunnen we dat geld ook uitgeven aan de dingen waar het voor bedoeld is. Er zitten er nog achtduizend aan te komen, dus we zijn nog niet klaar. Maar het goede nieuws is, we zijn er wel bijna. Dus ik verwacht dat we binnen ongeveer een half jaar daar ook mee klaar kunnen zijn, dat alle achterstanden zijn ingehaald. Wat betekent dat voor het drinkwater en de tarieven? Drinkwatertarieven zijn altijd kostendekkend, dus ieder jaar rekenen we dat gewoon, dat zal ook nu weer gebeuren, en dan berekenen we gewoon wat het voor dat jaar kost. Dus als er extra geld is binnengehaald dan kan het zijn, dan wordt het gewoon verrekend in de prijs. Ja, er zijn heel veel factoren natuurlijk op basis waarvan drinkwatertarieven worden berekend.

Dus ik kan daar nog helemaal geen uitspraken over doen nu wat precies de effecten zijn. Maar weet wel dat de klanten en de bewoners altijd gewoon de prijs betalen die kostendekkend is. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk voor een vervolgvraag. Het lid BOBELDIJK: Daar sloeg mijn vraag ook op. Want als het kostendekkend is en er zijn in bepaalde jaren te weinig facturen uitgestuurd, dan hebben degenen die een factuur hebben gehad misschien wel per drinkwaterliter te veel betaald omdat er te weinig geïncasseerd is, om het maar even zo te noemen, terwijl er nu extra geïncasseerd wordt, extra betalingen over voorgaande jaren. En dat zou dan ook een effect moet hebben dat dan nu de mensen minder daarvoor zouden betalen. Dat zou ik verwachten. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Volgens mij zeg ik dat er heel veel factoren afhankelijk die worden berekend, van verschillende factoren zijn we afhankelijk en het is uiteindelijk kostendekkend. Dus ook dit zal worden meegerekend in de prijs voor een kostendekkend tarief. Ik denk niet dat de effecten nou dusdanig groot zullen zijn dat je ineens een hele grote verlaging of iets dergelijks zult zien. Het wordt gewoon verrekend. We hebben het ook in 2021 natuurlijk al gedaan. Toen zijn we begonnen met de batches, dus toen is er al geld opgehaald, vorig jaar en ook dit jaar weer.

En dat wordt gewoon verrekend in de prijs en daarover wordt de raad geïnformeerd. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker voor een vervolgvraag. Het lid IJMKER: Heel kort, voorzitter. Ja toch wel, ik maak me vooral zorgen om mensen die al in de financiële moeilijkheden zitten. Misschien is het ook een beetje een oproep aan de andere wethouders hier maar ik vind het toch wel belangrijk dat we goed gaan communiceren over de regelingen die er zijn. En ik dacht ook, misschien moeten we ook de buurtteams bijvoorbeeld hiervan op de hoogte stellen als mensen aankomen met brieven waar ze vragen over hebben of misschien stress van krijgen.

23

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Weet in elk geval dat wij vanuit Waternet ook vrij proactief hierop zijn. Dat echt dat als er meldingen zijn ik zal proberen echt zo ruimhartig mogelijk ook betalingsregelingen et cetera aan te bieden. Want we vinden dat juist heel erg belangrijk, ook omdat het een extra rekening betreft, heel belangrijk om hier ruimhartig ook mee om te gaan. Ik kan de suggestie van u meenemen om hier ook te attenderen op verschillende misschien andere portefeuilles. Dat zal ik meenemen. Vragen van het lid Asruf inzake artikel van AT5 over het niet steunen van werknemers na incidenten De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf. Het lid ASRUF: Dank u wel, voorzitter. Het GVB is als vervoerder van onze stad onmisbaar. Elke dag worden duizenden mensen van A naar B vervoerd en zetten GVB'ers van metrobestuurders tot pontschippers zich in voor onze stad met hart en ziel, waarvoor dank. Voorzitter, in augustus van vorig jaar kwam AT5 al met een artikel over de arbeidsomstandigheden binnen het GVB, met name over het rijdend personeel. En eerder kwamen er ook verhalen over racisme en discriminatie naar buiten. Nu is er een vijftigtal medewerkers die weer hun verhaal doet. We zetten terecht in op het enthousiasmeren van reizigers voor het GVB, maar daarbij moeten we niet de medewerkers vergeten.

Het GVB moet een aantrekkelijke werkgever zijn en goed werkgeverschap moet hoog in het vaandel staan, waar de toplaag dient als voorbeeld en ingrijpt wanneer nodig is. Waar de toplaag dus ook laat zien zulke signalen serieus te nemen. Voorzitter, een onafhankelijk extern onderzoek waarbij medewerkers zich kunnen melden, is een mogelijkheid hiertoe. Op deze manier kunnen oud-medewerkers en huidige medewerkers hun verhaal doen in een veilige omgeving en kunnen lessen getrokken worden uit het verleden en uit het heden. Lessen die ervoor moeten zorgen dat het verleden zich niet nogmaals herhaalt, lessen die ervoor moeten zorgen dat er duidelijkheid komt over hoe dit is ontstaan, lessen die ervoor zorgen dat het GVB een streep kan zetten onder haar verleden en kan focussen op waar ze goed in is, Amsterdam in verbinding brengen. En juist dat is in het belang van het GVB en in het belang van de hele stad. Voorzitter, ik roep de wethouder als aandeelhouder van het GVB dan ook op om de signalen serieus te nemen en bij het GVB en haar raad van commissarissen het verzoek neer te leggen om een onafhankelijk extern onderzoek uit te voeren, inclusief een meldpunt voor oud-medewerkers en huidige medewerkers. Is de wethouder bereid om dit verzoek neer te leggen bij het GVB? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes voor de beantwoording. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter.

Dank aan het lid Asruf voor deze vraag. Ja, ik heb het artikel ook gelezen op de website van AT5 en ik denk dat iedereen die het heeft gelezen ook schrok van dat artikel. Niet alleen omdat ging over heftige voorvallen, medewerkers die te maken hebben met beroving, bedreiging, klachten na een ongeval of een ongeluk, maar ook vanwege die signalen dat medewerkers na die voorvallen, heftige voorvallen, geen of te weinig steun hebben ervaren van het GVB. Dus ik ben er ook van geschrokken. Ik vind goed werkgeverschap is voor de gemeente Amsterdam heel belangrijk en dat geldt net zo goed ook voor onze deelnemingen.

24

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

En we spreken natuurlijk al een tijd ook met het GVB over die werkdruk, over de bedrijfscultuur, over werkplezier, over ziekteverzuim. Dat doe ik zelf als wethouder Deelnemingen. Ook bij de AVA’s, de aandeelhoudersvergaderingen, maar ook er is geen deelneming waar ik zo regelmatig met de directie en RvC spreek als het GVB over precies deze thema's. Daar hebben we met elkaar ook vaak het debat over gevoerd en ik denk dat het ook goed is en belangrijk is. Ik wil erbij aangeven dat ik zie bij deze directie en deze raad van commissarissen, dat die echt werk willen maken van het verbeteren van die werkdruk, van het werkplezier, van de bedrijfscultuur. Ik heb u al in de vorige commissievergadering aangegeven wat voor stappen er zijn gezet, onder andere naar aanleiding van het medewerkerstevredenheidsonderzoek nog een extra extern onderzoek naar die werkdruk, hoe die kan worden aangepakt. Dus ik zie dat er veel stappen zijn gezet en tegelijkertijd, nee we zijn er nog niet. Het is ook een groot bedrijf, 4.500 medewerkers. We zijn er nog niet, dus het blijft aandacht vragen en daar neem ik ook mijn verantwoordelijkheid in als aandeelhouder richting de RvC en de directie. En ik weet dat u daar ook aandacht voor zal blijven houden.

Een paar dingen, het GVB heeft mij gisteravond ook nog een reactie gestuurd op het artikel, dat is als goed is bij u terecht gekomen en anders komt dat nog bij u terecht. Daar verwijs ik u graag naar, het GVB gaat daar ook in op extra stappen die zullen worden gezet naar aanleiding van dit artikel. Maar ik stel voor, ik heb eind deze maand weer een volgend gesprek met zowel de RvC als de directie, dat ik de suggestie van het lid Asruf voor een extern onderzoek ook verder bespreek. Ik vind het in eerste instantie echt aan de directie en de raad van commissarissen om te bepalen hoe ze nu verder gaan, welke stappen ze nemen naar aanleiding van dit artikel. Maar ik ga daarover met ze in gesprek en ik zal expliciet ook dit idee daarbij meenemen, inclusief de argumentatie die het lid Asruf daarbij heeft gebruikt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf voor een vervolgvraag. Het lid ASRUF: Ja dank wel, voorzitter. En ik ben blij dat de wethouder mijn suggestie ter harte neemt en die ook over gaat brengen richting het GVB en aan de raad van commissarissen. Wat ik wel wil weten is, bij de gemeente Amsterdam is het belangrijk dat we als activistisch aandeelhouder laten zien wat wij vinden en goed werkgeverschap is daarbij heel belangrijk.

En de vraag is, erkent de wethouder dat de signalen die nu naar buiten komen dusdanig ernstig zijn om die in ieder geval te bespreken met het GVB? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Voorzitter, ik denk dat er al een tijd zulke serieuze signalen zijn vanuit oud-medewerkers en medewerkers, maar ook op basis van het onderzoek dat GVB zelf heeft laten doen naar die werkdruk, dat we permanent in gesprek moeten zijn met het GVB over die sociale en veilige werkomgeving. Dus ja, absoluut. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu voor een vervolgvraag. Het lid KOYUNCU: Voorzitter, collega Asruf had het zo mooi over verbinden van Amsterdam ik ben op zich heel erg tevreden over de toezegging die de wethouder doet. Echter verbinden, dat doe je ook door de ex-werknemers hierin te betrekken. Ik constateer dat er zowel in de interne als in de externe reactie van het GVB de nadruk wordt gelegd op externe medewerkers. Ook dat zijn mensen. We hebben gesprekken sinds 2021 en ook dat

25

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

zijn mensen met een hart voor het werk wat GVB doet en die zouden heel graag wellicht in de toekomst ook willen terugkeren naar het GVB. Dus ik zou de wethouder het volgende willen vragen, ook gezien de reactie van het GVB van gisteravond, om wellicht een besloten vergadering te organiseren waarin het GVB ons toelichting kan geven op de stappen die zij gaan zetten. Want er is een hele opsomming gedaan zonder enige toelichting. Daar heb ik denk ik wel behoefte aan. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Ik kan dat verzoek altijd overbrengen. Het GVB heeft natuurlijk recent nog een werkbezoek georganiseerd waar ze wat mij betreft, ik was bij een deel daarbij ook aanwezig, openhartig heeft aangegeven waar ze mee bezig zijn. Als u behoefte heeft aan nog een aanvullend werkbezoek of een aanvullend gesprek, volgens mij is het GVB daar altijd toe bereid en dat zal ik ook meenemen in het gesprek dat ik eind deze maand heb met de RvC en de directie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen voor een vervolgvraag. Het lid VELDHUYZEN: Dank, voorzitter. Volgens mij een goede toezegging van de wethouder net op de vraag van lid Asruf. Die vroeg ook naar, in het kader van activistisch aandeelhouderschap en de wethouder reageerde van de bal ligt nu in principe bij het bestuur, bij de directie.

Maar ik vraag me af, is er een lijn of een grens als die gepasseerd wordt dat het college dan echt activistisch aandeelhouderschap gaat voeren? Wanneer is het te erg en gaan we de wethouders zien rebelleren? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Voorzitter, ik vind mezelf altijd actief aandeelhouder maar dat is misschien een politieke voorkeur, of je nou activistisch of actief wil zijn. Maar goed, dat is een andere discussie. Nee, bij mij gaat het erom, heb ik er vertrouwen in dat deze directie en deze RvC werk maken, concrete stappen zetten, om de werkcultuur te verbeteren. En tot nu toe zie ik dat. En ik erken ook, we zijn er nog niet. Dat erkent de directie ook, erkent de RvC ook, maar die stappen worden wel gezet. Zodra ik dat vertrouwen niet meer heb, dan hebben we een andere discussie. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba voor een vervolgvraag. Het lid KABAMBA: Dank u wel, voorzitter. Bij deze vraag hebben we het natuurlijk over het GVB als vervoerder, maar dit gaat eigenlijk over gezinnen. Dit gaat over personen en gezinnen die kapot zijn gemaakt, personen die niet durven te spreken, zoals wordt aangegeven in het artikel, maar ook een langdurig probleem. En omdat GVB een van de grootste werkgevers is hier in deze stad denk ik dat het ook belangrijk is dat er een bepaalde sanctie mogelijk is, omdat dit aan de hand is.

Een sterk geluid vanuit gemeente Amsterdam, vanuit het college dat dit niet oké is en dat we staan voor de mensen. Want de mensen, samen met het vervoer dat we hier gebruiken, het openbaar vervoer dat we hier gebruiken, zijn onderdeel van het hart van Amsterdam en die verdienen een moment van gerechtigheid. Dus mijn vraag is of zo’n sanctie mogelijk is. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes.

26

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Wethouder SCHOLTES: Voorzitter, mij gaat het erom, ik moet als aandeelhouder zien dat de RvC en de directie stappen zetten om die werkcultuur te verbeteren voor individuele medewerkers en voor het bedrijf als geheel. En die zie ik. Volgens mij is er nu helemaal geen discussie over sancties, er is een discussie over het verbeteren van die werkcultuur en dat zie ik in ieder geval. Vragen van het lid Van Renssen inzake de financiële positie woningcorporaties en wijziging belasting De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Renssen. Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, het is geen geheim dat er een groot tekort is aan sociale en middeldure woningen. En niet alleen moeten we bestaande en middeldure woningen bijbouwen, we moeten ook de bestaande woningen juist verduurzamen en verbeteren. Want ook dat is een grote nood in deze stad. En wat ons betreft moeten we inzetten op zoveel mogelijk sociale en middeldure huurwoningen, behoud en ook erbij bouwen, en dat is ook altijd de inzet geweest van de gemeente bij de prestatieafspraken en de onderhandelingen daarover, zoals gisteren bekend is geworden. In de aanpak volkshuisvesting hebben we namelijk ook juist het voornemen geuit om corporaties te helpen hun financiële positie te versterken. En daartoe hebben we ook een brandbrief gestuurd over volkshuisvesting samen met partijen, corporaties en huurders.

En volgens mij hebben we nog geen reactie op die brandbrieven gekregen. En het gaat juist om onze lobby, gezamenlijk lobby, tegen het afdragen van belastingen die eigenlijk zijn bedoeld voor commerciële bedrijven. En dat is namelijk de uitwerking van de EU-regelgeving de ATAD en wat GroenLinks betreft is dat onaanvaardbaar en zouden we de Nederlandse Wet op vennootschapsbelasting daarop moeten aanpassen. Want dat wordt juist het meeste gevoeld hier in Amsterdam en in grote steden. En uiteindelijk gaat het er GroenLinks om dat elke woning voor een Amsterdammer er een is en daar moeten we als college en als raad alles aan doen. Dus vandaar de volgende vragen, voorzitter. Hoe kijkt het college naar deze vennootschapsbelasting voor corporaties en die uitwerking van die ATAD? Is er al een reactie op onze brandbrieven van oktober en november? En welke andere maatregelen kunnen we als stad Amsterdam treffen om de corporaties te helpen om hun volkshuisvestelijke taak van betaalbare woningen bouwen te voldoen? Dank u. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig voor de beantwoording. Wethouder VAN DANTZIG: Voorzitter, bedankt. En ik denk altijd goed als er aandacht is voor de financiële positie van woningcorporaties. Want laten we eerlijk zijn, wij willen in een land leven waar volkshuisvesting de norm is en waar je gewoon betaalbaar kan wonen. Want wonen is een grondrecht.

En dat betekent dat er maatschappelijk geld nodig is voor woningcorporaties. Wat mij betreft niet alleen in het sociale segment, maar ook in het middensegment omdat ik echt denk dat daar dat verschil gemaakt kan worden en woningcorporaties ooit zijn opgericht om groepen te helpen een huis te vinden die het op de markt niet kunnen betalen. Daar zou je middeninkomens toch ook zeker toe moeten rekenen. Tegelijkertijd zijn wij gevangen in een systeem van woningmarkten en heeft de Europese Unie in al haar wijsheid nog steeds een inkomensgrens voor een dienst van algemeen economisch belang en heeft het kabinet in al haar wijsheid dan ook nog besloten de ATAD en de vennootschapsbelasting aan woningcorporaties toe te rekenen. Volgens

27

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

mij waren dat nou instellingen zonder winstoogmerk, mindblowing. Dus we zijn al een tijdje bezig het aanstaande kabinet met een oploopje over grondrechten. Ik zou zeer adviseren daar wonen bij te betrekken en ook de financiering van onze volkshuisvestelijke partners de woningcorporaties. Want uiteindelijk moet het rijk dit voor ons oplossen. We hebben inderdaad een brandbrief gestuurd, zo'n beetje gedekt door iedereen, maar niet naar Kamerleden gegaan. Niet elk Kamerlid reageert daar even enthousiast, maar misschien is het nog aanstaande. De SP krijgt een compliment, want die hebben een motie hierover ingediend die dan weer in alle wijsheid van de Kamer het niet gehaald heeft. Dus we doen er alles aan. Kunnen wij de corporaties helpen? Nou ja, niet meer dan wat we in samenwerkingsafspraken hebben gedaan. U weet van mij dat ik op elke deur ga kloppen, het liefst samen met wethouder Pels, maar anders zonder. 31 januari een belangwekkend debat in de Tweede Kamer, belt u allen uw woordvoerder, de staat van de volkshuisvesting. En volgens mij is er maar één boodschap, als je uit de woningmarkt wil naar volkshuisvesting, moet er maatschappelijk geld bij en dat moet naar woningcorporaties. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Renssen voor een vervolgvraag.

Het lid VAN RENSSEN: Voorzitter, hoor ik het college dan inderdaad goed? Volgens mij begrijp ik het goed dat het college het volledig met GroenLinks eens is dat die vennootschapsbelasting inderdaad onverteerbaar is voor woningcorporaties en dat dat dus juist hier in Amsterdam zo gevoeld wordt. En zou het dan ook niet een goed idee zijn om nog een keer naar aanleiding voor dat debat op 31 januari nog wellicht nog een keer die brief onder de aandacht te brengen die wij in november hebben verstuurd? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig. Wethouder VAN DANTZIG: Voorzitter, of GroenLinks is het met het college eens. Maar dat is semantiek, denk ik. Natuurlijk gaan wij allerhande lobbybrieven sturen. Maar ik kan u vertellen, soms helpt het als mensen dat langs de partijlijnen doen. En wij hebben hier een gemeenteraad met een fantastische afspiegeling van mensen die ook in de Tweede Kamer zitten. Ja VVD'ers, ik kijk ook naar jullie want jullie gaan dit gedogen dus bel en doe je best voor Amsterdam. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis voor een vervolgvraag. Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter.

En ik denk ook dat de samenwerkingsafspraken zoals die gisteren naar buiten kwamen ook opnieuw laten zien de urgentie van die financiële situatie van die corporaties, waardoor zij dus opnieuw, zoals we gisteren hoorden, genoodzaakt zijn om toch nog woningen te blijven verkopen in de stad. Terwijl we dat eigenlijk breed in deze stad absoluut niet willen. En ik moet zeggen, ik maak me toch wel zorgen en de wethouder verwijst denk terecht naar een debat in de Tweede Kamer. Maar ik hoop toch ook dat het college wil nadenken over een bredere strategie als er straks een nieuw kabinet gevormd zou worden met de partijen die daar nu over in gesprek zijn, dan maak ik me toch wel zorgen over de staat van volkshuisvesting. En ik hoop ook dat het college daar ook alvast over wil gaan nadenken wat we dan als Amsterdam, en misschien samen met andere grote steden die tegen dezelfde problematiek aanlopen, kunnen gaan doen om toch dit belang te blijven benadrukken, ook al wordt het misschien een beetje nog meer tegen de stroom in zwemmen dan dat we de afgelopen jaren al hebben gedaan.

28

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig. Wethouder VAN DANTZIG: Ja mevrouw Heinhuis, maar de hooivorken en de potten lijm staan allang klaar. Maar we beginnen even met brieven vanuit de G4. Ik heb zelf een aantal belangwekkende brieven gestuurd. Ik probeer ook contacten met Kamerleden te onderhouden. Volgens mij bent u lid van de tweede fractie, partij van de tweede fractie van Nederland. Er rust op uw schouder een zware taak, want de partij waar ik uit voortkom, die moet weer even wat groeien. Dus ja natuurlijk doen we dat. Dat doen we samen met Utrecht, ik denk dat daar eigenlijk de meeste dwarsverbanden zitten. Maar elke stad mag zich aansluiten. Maar dit moet echt een beweging zijn die breder is dan Amsterdam. Dit moet ook echt aanleiding geven tot wat mij betreft nieuwe woonprotesten. We moeten dit goed regelen, want straks heeft niemand meer een betaalbaar huis. Ik zal er in ieder geval alles aan doen. Voorzitter: Het lid Burgers Vragen van het lid Van Schijndel inzake de aanpak van Extinction Rebellion bij A10blokkade De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Veel dank, voorzitter. Ik was er helaas niet bij tijdens de AZ-vergadering vorige week, een dagje de stad uit. Het was een goed debat en de burgemeester heeft de handelwijze van de locoburgemeester en de politie adequaat verdedigd, denk ik.

Maar op één punt wellicht niet, namelijk over de juridische mogelijkheid de betoging te verhinderen. Het gaat dan om het samendrommen van de actievoerders net achter de vangrail. De burgemeester zei dat ze daar gewoon mochten gaan staan en daar verwijderen, al dan niet op basis van een samenscholingsverbod, zou de inhoud van de betoging raken. De politie kan tussen de demonstranten en de vangrail in gaan staan, meen ik. Eerste vraag, is het gebiedsverbod, dat staat in de Wombrief, die is vanmiddag of vanochtend naar de raad toegestuurd, de Wombrief aan de Extinction Rebellion, kan je toch aangeven dat ook de zijkant van de snelweg verboden gebied is? Al was het maar omdat automobilisten door die samendrommende menigte worden afgeleid, waardoor er gevaar voor de verkeersveiligheid is. Tweede vraag, procureur-generaal Otte heeft ontzettend veel noten op zijn zang tegenwoordig. Hij stelt dat het OM ook de zeven bij de A10-blokkade aangehouden Extinction Rebellion-verdachten, te weten zij die als eersten de snelweg op renden, mogelijk niet zal vervolgen. Vraag aan de burgemeester, wil zij er bij de minister van Justitie en Veiligheid op aandringen voor de vervolging, een zogenaamde aanwijzing aan het college van procureur-generaal te geven? Dat kan de minister gewoon doen, een aanwijzing geven.

Ten derde, kan de burgemeester toezeggen om aan betrokken leden en organisatoren van Extinction Rebellion een last onder dwangsom op te leggen om niet over te gaan tot de volgende aangekondigde A10-blokkade op 24 februari? Dank u, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording.

29

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Burgemeester HALSEMA: Dank u wel. En ik wil de heer Van Schijndel danken voor de aandacht die hij opnieuw hiervoor vraagt. Wat betreft de eerste vraag over de zijkant van de snelweg. Zoals u weet, en ik herhaal het nog maar eens, het beperken of verbieden van een demonstratie kan alleen als de Wom-belangen in het geding zijn, verkeersveiligheid, gezondheid en voorkomen van wanordelijkheden, en moet met grote terughoudendheid worden gebruikt. Aan de zijkant van de snelweg worden naar ons idee deze belangen niet dermate geraakt dat een verbod gerechtvaardigd is, wat niet wegneemt dat ik bij een eventuele volgende demonstratie dit opnieuw zal nagaan. Dan wat betreft het opleggen van een last onder dwangsom. Zoals u weet is de Wom het geëigende instrument om een demonstratie te reguleren en het is niet in lijn met het demonstratierecht om met een last onder dwangsom een gebiedsverbod of een samenscholingsverbod het recht op demonstratie onmogelijk te maken. Tot slot vraagt u mij eigenlijk om via de minister van Justitie de pg, de super-pg, tot de orde te roepen. Ik had eigenlijk van u verwacht dat een dergelijke vermenging van verantwoordelijkheden waarbij ik via de minister het Openbaar Ministerie tot de orde ga roepen, ook voor u te ver gaat. Ik ben daar in ieder geval niet toe bereid vanwege de scheiding van verantwoordelijkheden tussen Openbaar Ministerie en bestuur.

En dat tot dusver. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een vervolgvraag. Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik denk dat de burgemeester als vertegenwoordiger van de stad en verantwoordelijk voor openbare orde hier wel degelijk de minister kan vragen om die aanwijzing te geven en dat ze dat ook moet doen. Maar goed, daar worden we het hier nu niet over eens. Dan de last onder dwangsom, dat is in één geval in Haarlem, dus Extinction Rebellion-mensen gingen betogen telkens, elke dag bij de Albert Heijn want de Albert Heijn doet ook allerlei dingen fout met het klimaat en zo. En die hebben een last onder dwangsom gekregen. Zou de burgemeester daar toch nog eens naar willen kijken? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Laat ik het maar heel kort houden. Vanzelfsprekend zullen wij ook bij een eventueel nieuwe blokkade, waarvan ik eerlijk gezegd hoop dat Extinction Rebellion verstandiger is dan dat, het hele bestuurlijke instrumentarium nog eens zal nalopen. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Vragen van het lid Kreuger over Amsterdammers kiezen niet voor stadswarmte De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Amsterdammers willen geen stadswarmte.

Dat is natuurlijk een onderwerp waar we het wel vaker over hebben gehad in deze gemeenteraad. En speciaal omdat we het er nu weer over hebben, heb ik wat meegenomen voor de zaal. En ik zie iedereen kijken, wat spannend. Maar het is eigenlijk helemaal niet spannend, namelijk een grijze plaat. Want ja, dit spelen we altijd hier af en ik

30

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

hoop dat er vandaag wat verandering komt in de grijze plaat die het college mogelijk gaat afspelen. Want wat is er aan de hand? Het college roept natuurlijk al heel lang dat voor 2040 alles van het gas af gaat, dat we dat woonlastenneutraal gaan doen. Sterker nog, nog veel beter dan woonlastenneutraal, we gaan zorgen dat de energierekening omlaag gaat. Nou wat lezen wij in het NRC, dat er eigenlijk gewoon helemaal niks van de grond komt. De woningcorporaties zeggen zelfs dat 2040 totaal niet haalbaar is. Ze twijfelen zelfs op 2050 wel haalbaar is. Ze spreken over schijnparticipatie, ze kunnen geen helder verhaal geven over waarom iemand nou op een warmtenet zou moeten willen. En dan is de vraag aan dit college, als de mensen die het aan den lijve moeten ondervinden, of de mensen die het moeten uitvoeren er al niet meer in geloven, gelooft het college er dan zelf nog in en is het misschien niet handig om nou toch die ambitie wat te gaan bijschaven? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink voor de beantwoording. Wethouder GROOT WASSINK: Dank voorzitter en dank aan het lid Kreuger voor de vragen. Ik heb natuurlijk ook kennisgenomen van de berichtgeving die met name ging over de hogere vaste kosten die binnen de Warmtewet en de levering door Vattenfall en WP Warmte.

Amsterdammers willen geen stadswarmte, dat lijkt me een beetje te kort door de bocht, al was het maar omdat deze Amsterdammer hartstikke blij is met zijn stadswarmte. Ik vind het helemaal top. Ik heb al heel lang stadswarmte, hartstikke goed. Maar dat neemt niet weg dat we wel een probleem hebben, dat de groep mensen die nu hier last van heeft, ja die zijn er buitengewoon ongelukkig over. Ik ga ook met WPW daarover in gesprek, want dat pikken we natuurlijk gewoon niet. Afgesproken 25 procent van het goedkoopste tarief zou het moeten zijn, mits er voldoende winst wordt gemaakt. Ze zitten nu aan het maximum wat de ACM voor die vaste lasten daarin rekent. Ja, dat accepteren we niet, daar gaan we gewoon over in gesprek. Maar is het college nou bereid om op de doelstellingen terug te komen? Nee, want daar is ook geen aanleiding toe. Ik denk dat wij gewoon door moeten gaan met de energietransitie. Maar we moeten dat wel op een manier doen die voor mensen gewoon betaalbaar is. En dat kan ook. En natuurlijk is het soms best wel even ingewikkeld met elkaar, maar ik zie geen enkele aanleiding om nu daarmee te stoppen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger voor een vervolgvraag. Het lid KREUGER: Dat mocht nog wel gelukkig, top. Nee, want kijk ik zie geen enkele aanleiding om daarmee te stoppen.

De mensen die het uitvoeren zeggen zelf dat het niet realistisch is, dat 2040 niet haalbaar is. Sterker nog, ze zeggen dat 2050 zelfs niet haalbaar is. Mensen klagen over de lock-in, een thema waar vooral de Partij voor de Dieren voortdurend op heeft lopen hameren, je creëert een lock-in, je kan er niet meer uit, je zit vast, de energierekening gaat omlaag. En alles wat er werd beweerd door een minderheid in deze zaal is uiteindelijk gebeurd. En het college blijft gewoon, ja de grijze plaats waar ik het net over had, gewoon vasthouden aan het ideaal dat het allemaal gaat werken. Terwijl in mijn optiek, of zeker op dit moment, hardlopers zijn doodlopers. Als je het gaat doen, ga dan kijken naar dingen die echt werken in plaats van dat je gaat vasthouden aan die 2040, mensen op kosten jaagt en er eigenlijk helemaal geen energietransitie plaatsvindt. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink.

31

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Wethouder GROOT WASSINK: Nou voorzitter, ik heb eigenlijk niet zozeer een vraag gehoord. Dit is meer een politiek statement van de heer Kreuger. En in die zin, ik ben overigens dol op vinyl, laat daar geen misverstand over bestaan, maar dit is ook zo langzaamaan wel een grijze plaat. Ja, ik denk dat het hartstikke belangrijk is dat we doorgaan met de energietransitie. En als het inderdaad zo is dat uitvoerders zorgen hebben over het moment, ontslaat dat opeens nu ons niet van de plicht om er gewoon mee door te gaan. Want we hebben natuurlijk wel even een heel groot probleem. Dus we zullen op een andere manier dat moeten doen. En jazeker, de Partij voor de Dieren had, de lock-in is iets wat speelt, maar op het moment dat we, misschien moeten we daarom nog harder op waterstof gaan zitten, want daar zou je misschien nog weleens wat mee kunnen. Dus in die zin dat we misschien de doelen niet halen, ik moet nog zien of we die doelen niet halen, kan natuurlijk nooit een argument zijn om te zeggen dan houden we er maar helemaal mee op. Dat zou een beetje zonde zijn. Niet alleen voor u, maar ook voor onze kinderen en de planeet en de menselijke soort als zodanig. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis voor een vervolgvraag. Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter.

En ik denk wel een belangrijk onderwerp om te bespreken en dit komt ook heel regelmatig natuurlijk terug in de discussies met de wethouder, die nu even ook vervangen wordt, die natuurlijk ook namelijk de wethouder volkshuisvesting is. En dit raakt namelijk ook aan keuzes die de corporaties maken, want uiteindelijk kiest de gemeente hier niet en heeft de gemeente in Noord niet gekozen voor aanleg van het warmtenet maar was dat vooral de keuze van Ymere, van de corporatie die daar het meeste bezit heeft. En ik ben wel benieuwd, omdat we eigenlijk altijd breed in deze raad hebben gezegd, die energietransitie kan alleen slagen als hij ook voor de bewoners betaalbaar is en als juist bewoners die het minst hebben er het meest op vooruit gaan en dat het niet voor verdere ongelijkheid zal zorgen. Dat is iets wat we hier breed belangrijk vinden. En ik zou het toch fijn vinden als we komende tijd alweer met corporaties zoals Ymere die in dit geval in Noord deze keuze hebben gemaakt, het gesprek aan kunnen gaan van is dit nou een keuze die zij in het vervolg, want er waren voor dit gebied alternatieven, opnieuw zouden maken. Of zijn we inmiddels nu een aantal jaar verder en kunnen we ook kijken naar alternatieven voor dat warmtenet want die zijn er natuurlijk wel degelijk.

Dus vooral een oproep aan de wethouder om misschien door te geleiden naar zijn collega die nu Volkshuisvesting waarneemt om ook echt het gesprek hierover met de corporatie aan te gaan. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Maar wij gaan vanzelfsprekend ook met de corporaties hier het gesprek over aan. Zij waren nogal ontevreden over de maximalisatie van die vaste voet, net als dat wij dat waren. Wij gaan met zowel Vattenfall als WPW praten om te kijken of daar toch nog wat ruimte zit. Want ik vind het ook ondoenlijk, heel vervelend, en zullen daar natuurlijk ook met corporaties over praten. Maar eigenlijk, voorzitter, zou ik willen zeggen dit zit natuurlijk ook gewoon, een weeffout in die zin in de Warmtewet en dat vergt natuurlijk echt wel een landelijke discussie. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan zijn we hiermee aangekomen bij het einde van het vragenuur.

32

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling 3. Vaststellen van het beleidskader sociale basis Amsterdam 2025-2030 en de Subsidieverordening sociale basis Amsterdam 2025 VN2023-027091 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties en amendementen zijn ingekomen: Motie van de leden Broersen, Wehkamp, Khan en Kabamba inzake subsidieaanvraag via video voor de sociale basis, nr. 002.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de mogelijkheden te verkennen om kleine initiatieven in de sociale basis een subsidieaanvraag te laten doen door middel van het indienen van een video; - dit na een positieve uitkomst van de verkenning, gelijk te implementeren. Motie van de leden Khan en Kabamba inzake jongeren uitnodigen voor de sociale basis, nr. 007.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om te onderzoeken of in de brief die jongeren op hun achttiende verjaardag ontvangen een passage kan worden toegevoegd m.b.t. een vrijwillige maatschappelijke diensttijd en de wijze waarop ze zich daarvoor kunnen aanmelden. Motie van de leden Khan, Kabamba en Van Pijpen inzake ondersteun vrijwilligersorganisaties bij het (h)erkennen en tegengaan van discriminatie en microagressies, nr.

008.24 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - om vrijwilligersorganisaties te ondersteunen in het (h)erkennen en tegengaan van discriminatie en micro-agressies, met extra aandacht voor de sleutelfiguren, professionals en leidinggevenden van die organisaties. Amendement van de leden Van Pijpen, Veldhuyzen en Emmerik inzake beleidskader sociale basis, nr. 009.24 Besluit: In het Kader Sociale Basis 2025 – 2030 de tekst op pagina 21, onder het kopje ‘Wat draagt de Sociale Basis hieraan bij’ na de zin ‘Dit doen we deels zelf, en deels vragen we aan partners om hierin een rol te spelen’ de volgende tekst in te voegen: Veerkrachtige en zorgzame buurten worden in belangrijke mate vormgegeven door bewoners die zichzelf organiseren en vormgeven aan de sociale en fysieke omgeving in de buurt. Het opbouwwerk vanuit de kernfunctie gaat effectief aan de slag om bewoners te organiseren. Vormen van zelfbeheer over zowel sociale activiteiten als fysieke ontmoetingsplekken horen hierbij. Bewonersorganisaties die een bijdrage leveren aan de veerkrachtige en zorgzame buurt kunnen een beroep doen op de sociale basis. Voor zorgzame en veerkrachtige buurten en het opbouwwerk wordt leren en ontwikkelen samen met bewoners(organisaties) verder vormgegeven. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij bestaande bewonersinitiatieven en platforms.

Tekst verder vervolgen zoals in de oorspronkelijke tekst.

33

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Amendement van de leden Van Pijpen, Wehkamp, Runderkamp, Veldhuyzen inzake gebiedsgerichte opgave sociaal, nr. 010.24 Besluit: De tekst van de subsidieverordening Sociale Basis als volgt aan te passen: Onder artikel 1.1. definities, de definitie voor GOS (gebiedsgerichte opgaven sociaal) te vervangen door de volgende tekst: De GOS beschrijft de opgaven ten aanzien van de diverse thema’s en doelgroepen in het stadsdeel/-gebied, op basis waarvan door het stadsdeelbestuur wordt aangegeven waar prioriteiten liggen en op welke wijze invulling wordt gegeven aan het Beleidskader Sociale Basis. In de tekst van het Beleidskader Sociale Basis in hoofdstuk 4, onder de tekst bij 4.1., de tweede alinea aan het eind toevoegen: De Gebiedsopgaven Sociaal worden met de stadsdeelcommissie besproken zodat de stadsdeelcommissie indien gewenst met adviezen richting het Stadsdeelbestuur kan komen. Amendement van de leden Wehkamp, Van Pijpen, Broersen, Emmerik, Khan, Veldhuyzen en Kabamba inzake kunst op recept, nr. 011.24 Besluit: In het beleidskader na Naast voldoende bewegen, gezond eten en nicotinevrij leven zijn er nog een aantal andere factoren aan te wijzen die, zeker in de Amsterdamse context, grote invloed hebben op de gezondheid en het welbevinden van Amsterdammers. Verslavingsproblematiek, middelengebruik (alcohol en drugs) maar net zo goed gokken en gamen zijn problemen van deze tijd.

Deze problemen zorgen niet alleen voor problemen op het gebied van gezondheid, maar kunnen ook gevolgen hebben voor bestaanszekerheid, voor opgroeiende jeugd en voor de omgeving van die Amsterdammers die het betreft. De inzet op verslavingsproblematiek is primair belegd bij de GGD. Daar waar vanuit de sociale basis inzet wordt gepleegd op bijvoorbeeld gezondheidsvaardigheden, worden deze punten meegenomen in een bredere scope op gezondheid. op pagina 12 toe te voegen: Voor activiteiten in het kader van kunst en cultuur geldt dat deelname een belangrijke bijdrage kan leveren aan het vergroten van het welzijn van Amsterdammers. Dit aanbod wordt veelal buiten de sociale basis georganiseerd. Vanuit Welzijn op Recept wordt gewerkt aan het vormgeven van een stevige verwijsfunctie richting dit soort aanbod. Daarnaast kunnen vanuit de sociale basis creatieve activiteiten een bijdrage leveren als middel om elkaar te ontmoeten of om eenzaamheid te verminderen. Dat kan door buurtbewoners of stichtingen die vooral actief zijn op het gebied van welzijn. En bij de subsidieverordening bij Artikel 4.1.1 na de eerste alinea toe te voegen onder c: activiteiten gericht op ontmoeting, dialoog, activering en sporten & bewegen: In het kader van ontmoeting kunnen bijvoorbeeld beweegactiviteiten of creatieve activiteiten worden ingezet.

Zo kunnen Amsterdammers meedoen en elkaar langs een activiteit op een laagdrempelige manier ontmoeten. Uitgangspunt is wel om dit soort aanbod zoveel informeel te organiseren. Dat kan door buurtbewoners of stichtingen die vooral actief zijn op het gebied van welzijn.

34

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Amendement van de leden Wehkamp, Van Pijpen, Broersen, Kreuger, Emmerik, Khan, Veldhuyzen en Kabamba inzake seksuele gezondheid en voorlichting, nr. 012.24 Besluit: De onderstreepte woorden toe te voegen aan het beleidskader op pagina 20: Weerbaarheid vergroten Daar waar jeugdigen een extra steuntje in de rug nodig hebben als het gaat om zelfvertrouwen, het ontwikkelen van de eigen identiteit, emancipatie en (seksuele) weerbaarheid kunnen daartoe vanuit de sociale basis activiteiten worden georganiseerd. De inzet van rolmodellen uit de eigen doelgroep kan hierin een belangrijke meerwaarde vervullen. Vanuit bijvoorbeeld het jongerenwerk en mentoraten wordt ook op deze thema’s ingezet. De onderstreepte woorden toe te voegen aan het de verordening Subsidiabele activiteiten 4.2.1: c. activiteiten gericht op het vergroten van zelfvertrouwen, het ontwikkelen van de eigen identiteit, emancipatie en (seksuele) weerbaarheid van jeugdigen en jongvolwassenen; Toelichting bij dit artikel: Onder c: activiteiten gericht op het vergroten van zelfvertrouwen, het ontwikkelen van de eigen identiteit, emancipatie en (seksuele) weerbaarheid van jeugdigen en jongvolwassenen. Inzet is gericht op het normaliseren van de hobbels die het leven soms kent. Deze hobbels horen erbij en betekenen niet meteen dat altijd jeugdhulp nodig is.

Ook is er aandacht voor het ondersteunen en verstevigen van beschermende factoren rondom jeugdigen. Bij het vergroten van seksuele weerbaarheid gaat het met name om het vergroten van kennis over seksuele gezondheid. Amendement van de leden Wehkamp, Schmit, Van Pijpen, Staartjes, Broersen, Khan, Veldhuyzen en Kabamba inzake de bijdrage van bedrijven en lokale ondernemers voor het welzijn van Amsterdammers, nr. 013.24 Besluit: In de Verordening van de raad van de gemeente Amsterdam houdende regels over subsidieverlening sociale basis (Subsidieverordening sociale basis Amsterdam 2025), aan artikel 3.3.b bij de toelichting op pagina 31 na Om deze positie te kunnen vervullen, is verbinding en kennis van de buurten en de wijken in het stadsdeel noodzakelijk en is het nodig te weten welke partijen in de buurten aanwezig zijn, wat zij doen en waar hun expertise ligt. Dat beperkt zich niet tot de partijen van de sociale basis, maar geldt voor het gehele sociale domein. toe te voegen en sociale ondernemingen die hun bijdrage willen leveren aan welzijn van Amsterdammers. De moties en amendementen maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Staartjes.

35

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Het lid STAARTJES: Dank, voorzitter. Even voor de goede orde, we hebben ook nog een aantal amendementen en moties ingediend, die zijn nu uw kant op gekomen. Maar die zal ik ook toelichten in het betoog zelf. Maar dat u het weet. Want vandaag spreken wij hier over een nieuw kader voor de sociale basis en de bijbehorende subsidieverordening en daar hebben we al uitgebreid over gesproken tijdens het commissiedebat. En dat is ook niet verwonderlijk, want het is behoorlijk groot en behoorlijk belangrijk wat er hier voorligt. De gemeente Amsterdam creëert met de sociale basis feitelijk een markt met een omvang voor meer dan honderd miljoen euro per jaar en een ambtelijk apparaat van ook meer dan tientallen miljoenen euro om dat te verwezenlijken. Nu gaat het niet altijd goed binnen deze markt en als het bijvoorbeeld gaat om het onderdeel van het jeugdwerk dat in de sociale basis zit is er altijd wel een wethouder die in het Parool zegt, dat ligt aan de markt. Maar voorzitter, de onzichtbare hand van de markt die vraag en aanbod bij elkaar brengt ontbreekt juist binnen deze constructie. Het is de gemeente, aangestuurd door dagelijks bestuurders, die uiteindelijk op grond van alle aanvragen komen tot een optimale mix van activiteiten die in gezamenlijkheid het sociaal weefsel vormen van onze stad.

U kunt begrijpen, voorzitter, dat mijn fractie daar soms met omhooggetrokken wenkbrauwen naar kijkt. Zoveel overheidsbemoeienis, gaat het wel goed? Daarbij willen we wel even gezegd hebben dat we blij zijn dat het initiatief dat in de stad zit op deze manier ondersteund wordt. We kunnen ons dus vinden in de verordening. Maar we kijken wel toch kritisch, voorzitter, ja hoe zit het nou precies met die overheidsbemoeienis. En op één onderdeel daarvan kunnen wij ons niet goed vinden in de verordening. We hebben er uitgebreid over gesproken tijdens de commissie, de gemeente faciliteert niet alleen het initiatief van de stad maar legt ook allerlei verplichtingen op hoe die initiatieven moeten plaatsvinden, hoe die activiteiten moeten plaatsvinden. Het spreekt voor zichzelf dat de gezondheid van Amsterdammers niet in gevaar moet komen tijdens activiteiten, maar het in de toelichting genoemde verbod op chocoladerepen, bitterballen en kaasstengels gaat ons toch iets te ver, betutteling, maar ook extra regeldruk. Het argument dat de vegetarische soep niet zo heet gegeten wordt, vinden we niet sterk. Subsidieaanvragers moeten erop kunnen vertrouwen dat de opgelegde verplichtingen nagekomen moeten worden. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om niet al te lichtzinnig deze verplichtingen op te leggen. Daarom, voorzitter, komen wij met een amendement om dat op te lossen.

Dit zullen we samen doen met enkele andere fracties. Wij begrijpen wel dat we dat dat stok-achter-de-deur-argument toch belangrijk is om nog iets doen. Daar hebben we ook rekening mee gehouden in het amendement, maar wij denken dat we op deze manier echt tot een sterkere verordening komen. Voorzitter, daarnaast hebben wij ook nog twee moties en die verdienen ook enige toelichting. De eerste motie ziet toe op in de Algemene wet bestuursrecht genoemde verplichting om een subsidieregeling als de sociale basis te evalueren. Wat ons betreft moet dit voldoende diepgaand gebeuren. En ja het klopt, voorzitter, er staat in de wet niet genoemd hoe dat moet gebeuren. Dat is echt aan het kaderstellend orgaan zelf. En dat zijn in dit geval wij, de gemeenteraad. En daarom hebben wij een motie opgesteld die eigenlijk de opdracht geeft aan het college om tot die diepgaande wetenschappelijke evaluatie te komen. Dat lijkt me wat ons betreft erg belangrijk. Natuurlijk had het ook gekund via de evaluatiebepaling in de verordening zelf, maar we denken dat we met de motie al een goede stap zetten. Het belangrijkste is dat de evaluatie tijdig van start gaat, dus niet pas na zes jaar, en voldoende diepgang heeft. In de motie zelf staat daarvoor ook een handreiking. De andere motie is nog iets ingewikkelder. Deze ziet toe op de positie van de stadsdeelcommissie.

Wij kunnen ons vinden in de werkwijze die is voorgesteld in het beleidskader. Enig probleem is dat het eerste tweejaarlijks rapportagemoment zal vallen in 2026. Dat is een verkiezingsjaar en we hebben al gemerkt hoe complex dit kan zijn om dan

36

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

meteen weer op volle sterkte mee te gaan. Het kader omschrijft ook hoe complex de bestuurlijke situatie is waarin een sociale basis opereert, deze motie stelt voor om iets eerder dan het kader voorschrijft te beginnen met gesprekken of voortgang, al in 2025, daardoor kan er een goede overdracht plaatsvinden tussen de oude en nieuwe volksvertegenwoordiging en kunnen er eventueel aanpassingen doorgevoerd worden in de verordening op het bestuurlijk stelsel die rond die tijd ook herzien zal worden. En voorzitter, even belangrijk, is ook echt iets, een uitroep van deze raad zelf waar we dan verwachten dat het college daarop mogelijk op zou kunnen inhaken. Dat was het voor nu, dank voor de aandacht De VOORZITTER: Dank u wel. U had het over een amendement, u had het over moties, die zijn nog niet bij ons binnen. Dan weet u dat. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel, voorzitter. Vorige week donderdag vond in de Nassaukerk in mijn eigen Staatsliedenbuurt de jaarlijkse nieuwjaarsbijeenkomst plaats van de buurtorganisatie Kerk en Buurt, 250 mensen van alle achtergronden en kleuren, zonder wanklank en veel vrolijkheid. Helaas kon ik er zelf niet bij zijn in verband met een politieke verplichting, maar ik weet dat ik iets gemist heb. De bijeenkomst staat voor veel meer dan alleen dat.

Het staat voor buurtbewoners die dagelijks door eigen bubbels gaan die voor het hard samenwerken aan burenhulp, daklozenopvang, kringloopwinkel, stadsdorp en er zijn voor elkaar. Dat is wat zorgzame buurten waar sociale cohesie zich in vormt, zijn. En dit is één voorbeeld, maar er zijn er talloze, want de stad bruist. We kunnen door die veel besproken bubbels heen. Dat werkt en is ook keihard nodig. Want die sociale cohesie is ook meer dan alleen gezelligheid. Het is ook zorgzaamheid, waardoor mensen gezonder en gelukkig worden, waardoor minder duurdere zorg nodig is. Die zorgzame buurten komen en blijven er niet vanzelf. Daar is de gemeente voor nodig en zijn middelen voor nodig. En het is heus ook niet alleen maar rozengeur en maneschijn. Het is hard werken om mensen te betrekken bij de buurtorganisaties en er te zijn voor wie het nodig heeft. En daarom ben ik heel blij dat in de definitieve versie van het kader samenredzaamheid en zorgzame buurten prominent staan. De rol van bewonersorganisaties kan daarbij niet worden onderschat en komt wat ons betreft ook te weinig aan bod in het kader. En daarom heb ik daarvoor een amendement. Met het kader wat nu voorligt komt een eind aan de lange fase van overleg met het veld en met ons ook als raad.

Voor mij persoonlijk startte die toen ik vandaag bijna precies vier jaar geleden in de raad kwam en tot mijn verbazing eigenlijk nooit iets hoorde of zag over de sociale basis. Dat is aan het stadsdeel, werd mij gezegd. Maar bij navraag bij onze leden in de stadsdeelcommissies begreep ik dat zij slechts een gebiedsgerichte uitwerking bespraken, maar daar stond niets in over keuzes en subsidies. Om de monitor van de sociale basis bleef ik elk jaar vragen, want er gaat immers honderd miljoen per jaar in om. Dat de monitoring en onderzoek nu gaat verbeteren en beter geregeld is hoe de verantwoording naar de raad en het gesprek met de stadsdeelcommissie vorm krijgt, vind ik een groot winstpunt van dit kader. En dit is ook nog niet af. En ik heb goed genoteerd dat we bij de uitwerking ook als raad nog worden betrokken. Het democratische belang van checks and balances is aan de verantwoordingskant nu wel goed geregeld maar aan de voorkant kan en moet dat nog beter. De zogenaamde gebiedsgerichte opgaven zijn op dit moment slechts een opsomming van problematiek in de buurt en benoemt problemen, maar niet de kansen en de prioriteiten van het stadsdeelbestuur. Terwijl het wel de basis is waarop de

37

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

subsidieplafonds worden vastgesteld. In de commissie hadden we hier een aardig debat over, vond ik zelf, en ik sprak er ook nog eens over met stadsdeelcommissieleden en dat leidde tot een amendement om zowel de opgave als de rol van de stadsdeelcommissie te versterken. Voorzitter, ik wil iedereen die elke dag, onbetaald en betaald, ambtelijk of in het veld, keihard aan de slag is in en voor de sociale basis bedanken. Het geeft onze stad al zijn barmhartigheid, vastberadenheid en heldhaftigheid glans. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Havelaar. Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel. En ik wil graag beginnen met een compliment. Een compliment voor de realiteitszin van het college dat de sociale basis in onze stad niet maakbaar is. En een compliment voor het onderscheid wat gemaakt wordt op het sturen tussen het institutionele deel van de sociale basis enerzijds, waar de gemeente echt stuurt en het is iets meer maakbaar is, maar vooral het faciliteren van de Amsterdamse initiatieven die de sociale basis versterken, de betrokkenheid van de vele Amsterdammers. Mevrouw Van Pijpen verwees er al naar. Die aanpak is wat mij betreft helemaal in lijn met de subsidiabiliteitsgedachte die zo belangrijk is in de christendemocratische traditie, laat de samenleving zelf doen wat ze zelf kan. Voorzitter, ik heb nog wel een paar vragen.

De eerste gaat over het vermengen van verschillende beleidsdoelen en ik noem daar graag een heel praktisch voorbeeld. Het Respijthuis in Amsterdam Noord is sinds enige tijd helemaal vegetarisch. Het lijkt klein bier maar voor iemand met een zeer bescheiden beurs die daar de kerstdagen doorbrengt, is het een enorme teleurstelling dat hij daar gedwongen door de eiwittransitie in meegaat terwijl er vroeger nog wel vlees verkrijgbaar was. Dus voorzitter, wat mij betreft zou dat daar op dat soort plekken ook gewoon nog moeten kunnen. Goed als er vega-alternatieven zijn, maar we moeten vega niet opleggen. Het moet een keuze zijn. Voorzitter, ten tweede complimenten voor de langetermijnfocus in het stuk. Dat geeft rust aan de organisaties en daar ben ik blij mee. De langetermijnfocus is bijvoorbeeld in lijn met onze eerdere oproepen om Wijkcentrum De Pijp op meer lange termijn zekerheid te geven. En we kunnen die aanpak van het college dan ook van harte steunen. Voorzitter, ik wil wel vragen om binnen die zesjaartermijn zorg te dragen voor goede evaluaties en kennisoverdracht. Daar vind ik het stuk nog te vaag over. Kan het college toezeggen dat het nog uitgewerkt wordt? Bijvoorbeeld bij deze uitwerking ook meenemen hoe stadsdelen die een grotere rol krijgen, ben ik ook al blij mee, meer ervaringen kunnen uitwisselen en van elkaar kunnen leren.

En, voorzitter, dat hoeven wat mij betreft geen papieren tijgers te worden. Dat kan ook door bijvoorbeeld eens per jaar een conferentie te organiseren waar allianties en stadsdelen samenkomen. Het gaat mij erom dat we leren en evalueren en dat expliciet doen. Dus graag wat meer duiding dan in het stuk staat daarop van de wethouder. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. Goed dat we vandaag gaan stemmen over het beleidskader sociale basis. In de commissie hebben hier al een uitgebreid debat over gevoerd, dus ik zal me vandaag eigenlijk alleen richten op onze motie en die gaat over het verminderen van regeldruk voor kleine bewonersinitiatieven. Want de sociale basis brengt mensen samen, het simuleert sociale cohesie en ondersteunt onze Amsterdammers. Zonder kleine bewonersinitiatieven geen sociale cohesie in de wijk en zonder vrijwilligers geen kleine bewonersinitiatieven.

38

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

Het nieuwe beleidskader wil regeldruk voor kleine organisaties verminderen, zo worden de subsidieaanvragen voor kleine initiatieven ook versimpeld. En dat is hard nodig, want kleine organisaties die iets moois willen doen voor onze stad moeten niet al hun tijd en energie steken in de regeldruk en de administratie. Dat brengt me tot de motie die we hebben ingediend. Want naast dat administratieve taken tijd en geld kosten is het ook een drempel. Sommige mensen zijn gewoon niet goed in papierwerk, terwijl ze fantastisch zijn in het samenbrengen van mensen. Sommige initiatieven komen misschien beter uit de verf door niet schriftelijk maar een videovraag in te dienen. Daarom willen we graag dat de mogelijkheid wordt verkend voor kleine bewonersinitiatieven om via video hun subsidieaanvraag te kunnen indienen. Want een beeld zegt meer dan duizend woorden. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kreuger. Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. En ja, in het verlengde van wat de VVD er al over zei, als conservatieve liberaal doet het toch altijd wel een beetje pijn om naar dit soort documenten te kijken en hoe linkse mensen omgaan met sociale cohesie en maakbaarheid en al dat soort zaken, daar hebben conservatieve liberalen andere ideeën over en hoe de civil society zou moeten werken.

Maar goed, we zitten nou eenmaal met een stad met heel veel linkse mensen en dat vraagt blijkbaar een andere aanpak. In het verlengde daarvan, wij hadden zelf ook een amendement voorbereid, maar wij hoorden toen al dat de VVD een amendement had wat ook een positief preadvies had, dus die tekenen wij bij deze mee. Ons amendement ging nog wel iets verder. Wij wilden ook nog graag biertjes, of speciaal biertjes, of dat soort dingen. Maar goed, we begrijpen dat we niet het onderste uit de kan kunnen halen. Maar het zou wel fijn zijn inderdaad dat niet alles vegetarisch hoeft of dat er een kaasstengeltje bij kan. Als dat geregeld kan zijn, oh dat is vegetarisch natuurlijk. Vega, yes. Dus dat, voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Kabamba. Het lid KABAMBA: Voorzitter, de sociale basis heeft als een van de kerndoelen dat het problemen moet voorkomen in de samenleving, onder jongeren onder andere, en daarvoor is toegankelijkheid belangrijk en daarom doe ik ook mee met de motie van mijn collega Broersen. Daarnaast hebben we inderdaad in de commissie ook gesproken over jongeren als mantelzorgers, vooral de druk die zij ervaren niet alleen in het lichamelijk verzorgen van meestal een ouder maar soms zijn grootouder, maar ook de financiële zorg die zij dragen.

Daarom heb ik een motie ingediend zodat wanneer de GGD een oproep doet aan jongeren om mee te doen aan het gezondheidsonderzoek, dat er ook informatie bij zit over wat een mantelzorger is als jongere en welke middelen er bestaan. Zodat we proactief ook duidelijk kunnen maken aan jongeren die net beginnen aan het leven, dat zij hulp kunnen ontvangen voor hun situatie en dat ze zich niet hoeven te schamen voor hun situatie. Het laatste is ook een vraag om een toezegging aan de wethouder. Er wordt gesproken in het stuk, het stuk was trouwens wel heel goed geschreven en mijn complimenten voor de beantwoording van de nota. Er wordt geschreven over vrijwilligers en dat de druk weggenomen moet worden genomen bij vrijwilligers die heel veel werken, maar daar natuurlijk niet voor betaald voor worden, want het zijn vrijwilligers. Ik zou graag een toezegging willen dat dezelfde aandacht gaat naar jongeren die in die sfeer en een soort vreemde positie hebben omdat ze geen volwassenen zijn, maar om verschillende redenen, onder andere omdat ze soms de enige zijn in het huishouden die dit werk kan doen, heel veel druk op zich hebben. En ook dat we benadrukken dat de koppeling met

39

Jaar

2024

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Vergaderdatum 24 januari 2024 Raadsnotulen

R

onderwijs, want in de kritiek van bepaalde insprekers werd er kritiek geleverd over mankementen van koppeling met onderwijs, dat wij sterker kijken naar uitval of mogelijk uitval bij jongeren waar dit mogelijk speelt. Dat we daar proactiever in omgaan zodat de sociale basis op die manier toch gekoppeld is aan het onderwijs en de organisaties die zich hiervoor inzetten ook zich gehoord voelen. Dat was hem. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. De sociale basis is onmisbaar voor een sociale stad, voorliggend beleidskader versterkt dat fundament en kan daarmee rekenen op de steun van de fractie van DENK. Ik zie nog wel een aantal aandachtspunten. Ten eerste is bekend dat organisaties in de sociale basis te kampen hebben met afnemende aantallen vrijwilligers, we zien het over de gehele linie en dat baart ons zorgen. In dat kader willen wij voorstellen om jongeren die achttien jaar worden een uitnodiging te sturen met daarin informatie over de sociale basis. Waar zijn ze te vinden? Hoe komen we in contact? Wij spreken met enige regelmaat jongeren die graag wel betrokken willen zijn bij de buurt maar de organisaties of de weg daarnaartoe niet weten te vinden.