20231221 verslag gemeenteraad middag

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2023 21 december 2023 17 januari 2024 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 21 DECEMBER 2023 Aanwezig: de leden Abdi (PvdA), Ahmadi (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), Alberts (SP), Aslami (D66), Asruf (PvdA), Bakker (Partij voor de Dieren), Belkasmi (PvdA), Bentoumya (GroenLinks), Van Berkel (JA21), Bobeldijk (SP), Broersen (Volt), Bouhassani (PvdA), Burgers (VVD), Emmerik (Partij voor de Dieren), Ernsting (GroenLinks), Garmy (Volt), Von Gerhardt (VVD), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), IJmker (GroenLinks), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Kreuger (JA21), Krom (Partij voor de Dieren), Lust (D66), Minderhoud (PvdA), Moeskops (D66), Van Munster (GroenLinks), Nadif (GroenLinks), Namane (PvdA), Nijssen (VVD), Noordzij (PvdA), Norbruis (D66), Van Pijpen (GroenLinks), Van Renssen (GroenLinks), Runderkamp (PvdA), Van Schijndel (Forum voor Democratie), Schmit (D66), Staartjes (VVD), Van der Veen (GroenLinks), Veldhuyzen (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), Wehkamp (D66), Wijnants (VVD) en Yemane (GroenLinks).

Aanwezig: burgemeester Halsema (Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Integraal Veiligheidsbeleid, Regelgeving en handhaving, Juridische Zaken, Communicatie, Bestuursdienst), Wethouders Van Buren (Financiën, Personeel en Organisatie, Coördinatie bedrijfsvoering, Coördinatie Inkoop, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven), Groot Wassink (Sociale zaken, Opvang, Gemeentelijk vastgoed, Democratisering, Masterplan Nieuw-West, Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering, Coördinatie Maatschappelijke voorzieningen), Van Dantzig (Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke ordening, Afval Energie Bedrijf), Van der Horst (Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord), Meliani (Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie en Antidiscriminatiebeleid) Mbarki (Economische zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk, Sport en Bewegen), Moorman (Onderwijs, Jeugd(Zorg), Armoedebestrijding en schuldhulpverlening, Masterplan Zuidoost) en Scholtes (Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling, Publieke gezondheid en preventie, ICT en digitale stad, Lokale media, Deelnemingen en Monumenten en Erfgoed) Afwezig: wethouder Pels (Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Afval en Reiniging, Voedsel)

1

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Middagzitting op donderdag 21 december 2023 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: raadslid de heer Burgers raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: Notuleerservice Nederland

Voorzitter: het lid Burgers De VOORZITTER opent de vergadering om 13.00 uur. Dierenwelzijn 43. Kennisnemen van de artikelen over problemen die ontstaan door de stijgende dierenartskosten VN2023-024815 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Krom inzake de gestegen dierenartskosten door overname commerciële partijen, nr. 736.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - een lobby te starten richting het rijk – eventueel samen met andere gemeenten, de G4 of VNG met als doel: • het aangekondigde onderzoek naar de prijsontwikkeling in de sector versneld te laten uitvoeren; • het invoeren van een btw-tarief van 9% voor dierenartsen; • het reguleren van de prijzen van diergeneeskundige zorg zoals dat ook in andere medische sectoren het geval is. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, dank u wel, goedemiddag. We hebben het in de commissie gehad over de stijgende kosten voor dierzorg door de overnames van dierenartsen de commerciële partijen. En ik zal u de schrijnende verhalen deze keer besparen, waar we over gesproken hebben in de commissie. Maar de gevolgen van deze praktijken zijn duidelijk.

Onder andere in het NRC was te lezen hoe private equity-clubs de dierenartsenbranche overnemen en dat die vervolgens idioot hoge prijzen rekenen voor behandelingen. En mensen die met een ziek dier komen, die ontzettend van hun beestje houden en alles willen doen om het te redden of gezond te maken voelen zich zo onder druk gezet dat ze deze hoge kosten betalen. Echt voorzitter, onze angst is dat de goede dierzorg zo onbetaalbaar zal worden. En baasjes krijgen met onvoorziene hoge kosten te maken, waardoor ze zich in de schulden moeten steken of zelfs de zorg gaan uitstellen, met alle gevolgen voor het dier van dien en eventueel nog hogere kosten voor de eigenaar doordat het dier zieker wordt en juist meer zorg nodig heeft. En daarom dien ik vandaag een motie in waarin ik de wethouder vraag zich hard te maken voor een verlaging van het btw-tarief en regulering van de dierzorg, net zoals dat in andere medische sectoren het geval is. En wat ons betreft moet geneeskundige zorg voor

2

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

dieren betaalbaar en bereikbaar blijven voor iedereen en we horen graag hoe de wethouder hiernaar kijkt. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig. Wethouder VAN DANTZIG: Ja voorzitter, bedankt. Ik denk ook goed dat dit punt door de Partij voor de Dieren wordt ingebracht. Ik denk dat iedereen die weleens naar de dierenarts gaat ziet dat het steeds duurder werd, kwam ik ook bij de oudejaarscheck van mijn eigen kat achter. Het is als econoom heel aantrekkelijk om nu volledig in de marktordening van dierenziekenzorg te duiken, maar volgens mij krijg ik dan echt ruzie met de voorzitter, dus laat ik mij beperken tot het preadviseren van de motie. Er loopt natuurlijk een onderzoek door LNV naar die specifieke marktordening. Ik denk inderdaad persoonlijk dat dierenzorg ook geen luxegoed is, dus wij zullen langs deze lijn proberen de lobby in te steken en in alle verschrikkelijkheden die de PVV heeft, hebben ze in ieder geval een hart voor dierenwelzijn. Misschien dat we daar dan wel een goed gesprek over kunnen voeren. De discussie wordt gesloten. Voedsel 44. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de actualisatie voedselstrategie hoe voeden we de stad klimaatneutraal en circulair VN2023-025185 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van het lid Krom inzake neem initiatief voor samenwerking horeca en supermarkten, nr.

766.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - het initiatief te nemen voor samenwerkingsacties met horecagelegenheden en supermarkten in de stad om het aanbod van gezond, lokaal en plantaardige opties te vergroten en voor positieve promotie te zorgen, daarbij kan gekeken worden naar: • een samenwerkingsverband met horeca op te zetten waarin hotels, restaurants en cafés zich committeren aan een Vegan Friday; • het gesprek te faciliteren met koplopers binnen de branche; • binnen het samenwerkingsverband ‘Koplopers Circulaire Hotels’, waarin momenteel het verduurzamen van de ontbijt- en restaurantcatering centraal staat, te streven naar meer volwaardige plantaardige maaltijdopties in het aanbod; • bij de NS de wens neer te leggen om in het assortiment van eetgelegenheden op de Amsterdamse treinstations en de perrons (zoals de Kiosks) meer plantaardige, gezondere opties te vinden en verkennen hoe hierin kan worden samengewerkt; • inspiratiesessies plantaardig koken organiseren voor koks van Amsterdamse restaurants, hiervoor samenwerken met koks van Amsterdamse restaurants uit culturen die traditioneel veel plantaardige maaltijden serveren; • periodiek een platformbijeenkomst organiseren voor wetenschappers, producenten van plantaardige producten, vegan horeca, vegan

3

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

detailhandel en veganistische organisaties, met als doel samenwerking en kennisdeling te versterken, en kansen en mogelijkheden te verkennen; dit plan onderdeel te maken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie 20232026, waarmee de beoogde uitwerking van dit initiatief uiterlijk begin 2026 is; de raad bij de monitor voedselstrategie te informeren over de voortgang.

Motie van het lid Krom inzake convenant Amsterdam - plantaardige hoofdstad, nr. 767.23

-

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - door middel van een convenant met grote werkgevers, publieke instellingen zoals ziekenhuizen, buurthuizen en zorginstellingen in Amsterdam een convenant ‘Amsterdam: gezond, eerlijk en duurzame voedsel stad’ te sluiten waarin bijvoorbeeld het volgende is opgenomen: • alle medewerkers, bezoekers en patiënten vanaf 2024 volwaardige plantaardige maaltijdopties kunnen verkrijgen in alle met publiek geld betaalde instellingen; • alle restauratie en catering bij publieke instellingen zich vanaf 2024 committeert aan een Vegan Friday; • alle restauratie en catering zich uiterlijk 2030 committeert aan de in Amsterdam gestelde verhouding tussen dierlijke- en plantaardige eiwitten; • een jaarlijkse plantaardige conferentie te organiseren met zorginstellingen, scholen, universiteiten en andere publieke instellingen in Amsterdam; hierover in overleg te gaan met alle scholen, onderzoeksinstellingen, ziekenhuizen, musea en andere met publiek geld betaalde instellingen met restauratie of catering; dit plan onderdeel te maken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie 2023-2026, waarmee de beoogde uitwerking van dit initiatief uiterlijk begin 2026 is; de raad bij de monitor voedselstrategie te informeren over de voortgang. Motie van het lid Krom inzake plantaardige opties op evenementen, nr.

768.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in gesprek te gaan met de evenementen branche in Amsterdam en hen te vragen evenementen plantaardiger in richten door bijvoorbeeld: • altijd volwaardige plantaardige opties aan te bieden bij voedselaanbod op het evenement. • zich uiterlijk 2030 te committeren aan de gestelde verhouding tussen de dierlijke en plantaardige eiwitten; - dit onderdeel te maken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie 2023-2026. Motie van het lid Krom inzake Amsterdamse markten plantaardiger, nr. 769.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - in samenspraak met ondernemers en andere relevante organisaties Amsterdamse markten plantaardiger in te richten door onder andere: • een traject starten om te komen tot een geheel plantaardige Foodmarkt in Amsterdam; • de mogelijkheden onderzoeken om bij vrijkomende marktplaatsen een voorkeursbeleid te voeren voor aanbieders van plantaardige producten; • bij de experimentele ‘kraam-ruimte’ op de warenmarkten inzetten op kramen met een volledig plantaardig aanbod. - dit plan onderdeel te maken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie 20232026, waarmee de beoogde uitwerking van dit initiatief uiterlijk begin 2026 is;

4

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

jaarlijks in zowel de monitor voedselstrategie als de voortgangsbrief markten en straathandel te rapporteren over de voortgang.

Motie van het lid Krom inzake lobby voor plantaardige transitie, nr. 770.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de eiwittransitie aan te jagen door lobby en samenwerking door bijvoorbeeld met de volgende dingen aan de slag te gaan: • in overleggen met andere gemeentes, regionale en samenwerkingsplatforms het voortouw te nemen in het organiseren van beleid om tot lokaal geproduceerd plantaardig voedsel te komen. Denk hierbij aan het regionale platform Voedsel Verbindt, de nationale City Deal – Voedsel op de Stedelijke Agenda, Alliantie voeding voor de gezonde generatie en de internationale Milan Urban Food Policy Pact; • binnen samenwerkingsplatformen, organisaties met grote gevestigde belangen, zoals banken, aanspreken op hun verantwoordelijkheid in de bestaande sector. Deze oproepen om niet alleen te investeren in nieuwe markten, maar juist bestaande bedrijven de ruimte te geven en te ondersteunen in een transitie naar een plantaardige(re) onderneming; • bij het Rijk lobbyen voor het invoeren van een ‘True Price System’. - dit plan onderdeel te maken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie 20232026, waarmee de beoogde uitwerking van dit initiatief uiterlijk begin 2026 is; - de raad bij de monitor voedselstrategie te informeren over de voortgang. Motie van het lid Krom inzake doelstelling eiwittransitie aanscherpen, nr.

771.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - de doelstelling ten aanzien van de eiwittransitie aan te scherpen naar 90 procent plantaardig en 10 procent dierlijk per 2030; - jaarlijks te rapporteren over de voortgang van de eiwittransitie in de monitor voedselstrategie. Motie van het lid Krom inzake gemeentelijk communicatieplan voor het stimuleren van een plantaardig voedingspatroon, nr. 772.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - inwoners te verleiden tot het maken van een plantaardige keuze via communicatiemiddelen door: • op de gemeentelijke website en via de social media te communiceren over het plantaardig aanbod van Amsterdam, samenwerkingsacties die hiertoe gaande zijn en hoe de stad een meer plantaardig voedingspatroon omarmt.

Hierbij positief communiceren over de deelnemende organisaties, publieke instellingen en bedrijven; • een campagne starten over onze ‘voedselafdruk’, waarin enerzijds de herkomst en de impact van dierlijke voedselproducten op de gezondheid van mens en planeet centraal staan en anderzijds aandacht is voor tips die het zo makkelijk en leuk mogelijk maken om plantaardig(er) te eten; • in het plan van aanpak van de GGD Amsterdam en op de website aandacht besteden aan de relatie tussen gezondheid en plantaardiger eten, en het op verantwoorde wijze volgen van een plantaardig dieet; • inwoners en medewerkers van de gemeente Amsterdam oproepen om deel te nemen aan de Vegan Challenge in het kader van duurzaamheid, gezondheid en dierenwelzijn5;

5

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

•

-

in het programma Schooltuinen voor leerlingen van groep 6/7 aandacht besteden aan het verwerken van de oogst en het koken van volwaardige plantaardige maaltijden. dit plan onderdeel te maken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie 20232026, waarmee de beoogde uitwerking van dit initiatief uiterlijk begin 2026 is; de raad bij de monitor voedselstrategie te informeren over de voortgang.

Motie van het lid Krom inzake werk met MKB en BIZ'zen samen voor een groter plantaardig aanbod, mr. 773.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - met het MKB en BIZ’zen in Amsterdam samenwerken om het aanbod plantaardige te vergroten door onder andere: • proactief te werken aan het aantrekken van MKB en startups die bijdragen aan een gezond en plantaardig voedselaanbod; • winkelstraatmanagers proactief te laten werken aan het invullen van popup stores met veganistische concepten; • bij het startup-in-residence programma van de gemeente op zoek te gaan naar startups die zich bezighouden met de eiwittransitie. - dit plan onderdeel te maken van de uitvoeringsagenda voedselstrategie 20232026, waarmee de beoogde uitwerking van dit initiatief uiterlijk begin 2026 is; - de raad bij de monitor voedselstrategie te informeren over de voortgang. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Krom. Het lid KROM: Voorzitter, dank u wel. Recent wetenschappelijk onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Nature Food, stelt dat het volgen van een plantaardig dieet leidt tot 75 procent minder uitstoot van broeikasgassen in vergelijking met de eetgewoontes van vleeseters. En voorzitter, één op de tien mensen op de wereld heeft chronisch honger. Het gaat om 783 miljoen mensen volgens de meest recente cijfers van de Verenigde Naties.

En niet alleen gooien we in Nederland 33 kilo aan eten weg per jaar, zo blijven we ook nog eens voedsel verbouwen om dieren op te fokken. Voor 1 kilo vlees is 5 kilo plantaardig nodig. De vleesindustrie is inefficiënt en vervuilend. En dan heb ik het nog niet eens over het dierenleed gehad. Het wegbranden van staartjes bij biggetjes en horens bij kalfjes, dieren dicht op elkaar zonder bewegingsvrijheid, zonder zachte lig plek, met als gevolg verwondingen en dierziekten. Intelligente zachtmoedige dieren die we mishandelen, uitbuiten en massaal op afschuwelijke wijze doodmaken voor een klein beetje smaakbeleving. Voorzitter, een gezond en eerlijk en duurzaam geproduceerd voedselsysteem in Amsterdam met erbij ook behoorlijk aandacht voor de Amsterdammer met de smalle beurs, de Partij voor de Dieren wordt er blij van. En we danken de wethouder dan ook voor deze strategie. Tegelijkertijd misten we concreetheid in de plannen en vooral het gevoel van urgentie en noodzaak, gezien het voorgaande wat ik net vertelde. En daarom dienen we vandaag acht moties in en daarbij heb ik goed nieuws voorzitter, want zeven van deze moties kan de raad gewoon zonder problemen aannemen en tekenen bij het kruisje.

Want de dictums van deze moties komen namelijk uit een reeds aangenomen in initiatiefvoorstel van mijn collega Bakker van drie jaar geleden, waar helaas de uitvoering niet van is geweest wat we ervan hoopten. Dus ik reken op mijn collega's vandaag om deze uitvoering alsnog in orde te maken. Met deze moties pleiten we onder andere voor samenwerkingsacties met

6

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

supermarkten en horecagelegenheden in de stad om het aanbod van plantaardige opties te stimuleren en voor positieve promotie te zorgen, bijvoorbeeld door in het leven te roepen van een Vegan Friday, ook leuk voor de kantine beneden trouwens, gratis tip. We vragen om convenanten af te sluiten zodat bijvoorbeeld ziekenhuizen volwaardige plantaardige maaltijden aanbieden en we verzoeken de eiwittransitie verder aan te jagen door lobby. En we vragen het college om te onderzoeken of bedrijven die voedsel doneren ... Oh nee, dat gaan we niet meer doen, sorry die slaat over, dat kon niet. Vonden we wel een leuk plan, maar helaas. En we willen de Amsterdamse markten stimuleren tot een plantaardiger aanbod. Eentje niet uit het al eerder aangenomen initiatiefvoorstel van het lid Bakker is de motie om niet 60-40 plantaardig-dierlijk na te streven maar 90-10 plantaardig-dierlijk omdat we alles moeten doen om klimaatverandering tegen te gaan en er hebben bijna 800 miljoen mensen honger. En voorzitter, omdat de dieren naar zoveel jaar uitbuiting in de veeindustrie wel beter verdienen. Dank u wel. (Het lid NORBRUIS: Variatie en keuze bieden is voor D66 heel belangrijk.

Is de Partij voor de Dieren het eens met dat met de doelstelling 90 procent je eigenlijk een keuze oplegt in plaats van een keuze voorlegt?) Ik zou mevrouw Norbruis graag eens willen uitnodigen voor een avondje vegan koken, want dan komt ze erachter dat je heel gevarieerd kan eten bij een plantaardig dieet. (Het lid NORBRUIS: Dat is geen antwoord op mijn vraag. Bent u het niet met mij eens dat u daarmee de keuze oplegt in plaats van de keuze voorlegt? En hoe reflecteert het lid Krom daarop?) Voorzitter, we hebben volgens mij vijftien jaar geleden ook besloten dat roken niet langer wenselijk was en toen hebben we de keuze ook opgelegd om daarmee te stoppen. En ik denk dat we bij plantaardig minstens zulke goede redenen hebben, ook voor de gezondheid voor de Nederlanders, om te zeggen laten we dan alsjeblieft een beetje minder met dat vlees. (Het lid NOORDZIJ: Dank u wel, voorzitter. Ook nog even doorgaand op dit voorstel om die doelstelling aan te passen. In de motie zie ik een aanpassing van de doelstelling, maar ik zie in de motie niet hoe we daadwerkelijk die doelstellingen gaan bereiken. Hoe kijkt het lid Krom daarnaar?) Een goeie vraag. Ten eerste denk ik dat het belangrijk is dat we een norm stellen met elkaar, dus dat we met elkaar afspreken waar we naartoe willen. En wat de Partij voor de Dieren betreft is dat dus 90 plantaardig en 10 dierlijke eiwitten.

En daarnaast heb ik een kant en klaar voorstel van mevrouw Bakker liggen wat al reeds is aangenomen door de raad, wat we zo één op één zouden kunnen uitvoeren. En tegelijkertijd denk ik ook als de raad dat niet wil dan hebben we een plan klaarliggen, namelijk de voedselstrategie en als we dat jaarlijks periodiek gaan meten aan de 90-10 doelstelling, dan zullen we er vanzelf achter komen dat we extra activiteiten zullen moeten ontplooien. En dan heb ik ideeën zat voor de heer Noordzij. (Het lid NOORDZIJ: Voorzitter, de huidige plannen zijn gemaakt op de huidige doelstelling. Dus het zou heel gek zijn om dan te zeggen, we passen de doelstelling aan. En in de motie, ik lees niet dat erbij staat, dan we gaan ook deze voorstellen toevoegen, dan gaan we ook deze ideeën erbij doen. Dus dan gaan we simpelweg de doelstellingen aanpassen zonder dat we daar enige waarde in voorstellen aan hechten.) Volgens mij doe ik zeven andere fantastische voorstellen in de andere moties die bijdragen aan de doelstelling 90-10. Dus ik begrijp het probleem niet helemaal. (Het lid NOORDZIJ: Maar voorzitter, zo werkt het geloof ik niet. Want dat zit niet in deze motie. In deze motie is gezegd, we gaan een doelstelling

7

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

veranderen en er is niet gezegd hoe. En dat is geloof ik een heel gek idee. Dat je wel de doelstelling gaat veranderen, maar niet met het plan in die motie komt hoe je daadwerkelijk tot die doelstelling gaat komen.) Dan pas ik het dictum aan en dan vroeg ik nog streepje toe en dan zeg ik we gaan dit behalen door mijn acht andere moties en het initiatiefvoorstel van mevrouw Bakker uit te voeren. Misschien dat dat genoeg is voor de PvdA. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Renssen. Hat lid VAN RENSSEN: Ja voorzitter, en de voedselstrategie is juist heel belangrijk dat we die bespreken zeker zo vlak voor Kerst, want wij willen als Amsterdam de CO 2uitstoot terugdringen met 60 procent in 2030 en we willen voedselverspilling tegengaan en juist ook alle reststromen weer terugbrengen in het voedselsysteem. En dat alles onder andere om de gezondheid te bevorderen, juist de luchtkwaliteit en de duurzaamheid. En laten we nog niet spreken over dierenwelzijn, want we spraken op 4 oktober in Pakhuis de Zwijger over dierenwelzijn en toen was er een hele mooie tekening van een varken als vriend. En vrienden die hok je niet op, die eet je niet op en dat zou ook mijn wens zijn voor u voor deze kerstdagen. Maar goed, los daarvan als Amsterdam zetten dus goed in op deze voedselstrategie en voedsel gaat namelijk ook over economie.

Dus vandaar dat we ook van harte als GroenLinks de motie ondersteunen van het lid Krom, namelijk om met horeca en supermarkten samen te werken en juist op te lobbyen onder andere bij het rijk, en ook bij bijvoorbeeld financiële instellingen. Want dit gaat ook over wat financier als financiële instelling. Aan welke industrie wil je een bijdrage leveren? En daar is dus juist ook de motie van de Partij voor de Dieren, die gaat daarover en dat is heel goed. Net als het convenant om met publieke instellingen samen te werken in de stad. Want wij GroenLinks geloven ook echt dat de sleutel ligt om met grote instellingen in gesprek te gaan. Bijvoorbeeld de UvA en bijvoorbeeld de ziekenhuizen zoals het AMC en het OLVG, want juist ziekenhuizen in New York serveren bijvoorbeeld alleen maar plantaardig eten aan hun patiënten en dat helpt ook weer bij het herstelproces. En ook dat is juist een goed voorbeeld wat we hier in Amsterdam kunnen overnemen. In de commissie hebben we het gehad over de verhouding 60-40 die nu in de uitvoeringsagenda staat en dat is 60 procent plantaardig en 40 procent dierlijk in het volledige voedselaanbod. Wat GroenLinks betreft kan die verhouding naar 70-30 of 80-20, we zien dat dat ook onderzocht wordt in die uitvoeringsagenda en ik heb ook een toezegging gekregen van de wethouder daarop, om daar dat juist verder te onderzoeken. Dus daar ben ik heel blij mee.

En bijvoorbeeld de Green Businessclub in de Zuidas heeft zich al gecommitteerd aan 80 procent plantaardig en 20 procent dierlijk. En ik begrijp van de mensen die daar werken dat ze daar heel tevreden mee zijn en dat deze fijne plantaardige lunches juist ook nog meer mensen weer naar kantoor krijgen. Dus zo kun je juist eigenlijk meerdere doelen tegelijk dienen. Dus GroenLinks kiest voor deze voedselstrategie. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Norbruis. Het lid NORBRUIS: Goed dat we inderdaad hier vandaag deze voedselstrategie bespreken want het gaat niet alleen over de commissie Duurzaamheid en Circulaire economie maar eigenlijk raakt dit thema elke portefeuille. Amsterdammers maken tweehonderd voedselkeuzes per dag, vaak onbewust en impliciet. Keuzevrijheid gaat over kunnen kiezen. Maar hoe vrij ben je als 80 procent van die opties ongezond zijn? En hoe

8

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vrij ben je als duurzame opties eigenlijk ontbreken? U begrijpt, voor D66 is het belang van voldoende duurzaam en gezond voedselaanbod in onze stad prioriteit. En om dat voor elkaar te krijgen hebben we alle partners in de stad nodig. Daarom zullen we ook een aantal van de moties van de Partij voor de Dieren steunen. (Het lid KROM: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag over de persoonlijke vrijheid. Want u, excuus, mevrouw Norbruis interrumpeerde mij net over het feit dat ze vonden dat we juist de keuzevrijheid afnamen op het moment dat we 90 procent plantaardig zouden gaan inzetten. En tegelijkertijd geeft D66 nu ook aan van ja, onbewust is er niet veel vrijheid want de keuze is zo vreselijk ongezond. En ik ben heel benieuwd wat dan precies het verschil is voor mevrouw Norbruis.) Het verschil is opties bieden of een keuze opleggen. (Het lid KROM: Ja maar als ik redenatie van mevrouw Norbruis volg, dan is die keuzevrijheid er nu ook al. Dus waarom vindt mevrouw Norbert dat als het om plantaardig eten gaat dat de keuze wordt opgelegd en dat als het om ongezond of gezond eten gaat, dat de keuze niet wordt opgelegd?) Ik geloof dat ik lid Krom niet helemaal volg in deze redenatie en dat ik die anders interpreteer. Wat ons betreft is keuzes bieden een variëteit aan opties. En op het moment dat je 90 procent en 10 procent hanteert, neem je keuzevrijheid af.

En op het moment dat je constateert dat 80 procent in sommige buurten ongezond is, zit daar een andere redenatie achter. Naast keuzes bieden gaat het ook om keuzes maken. De activiteiten in de uitvoeringsagenda van de voedselstrategie dienen vaak meerdere en soms tegenstrijdige doelen. Nu is wat ons betreft het vaak nog onduidelijk welke doelen ze dienen. De lokale boer is dichtbij, maar niet per definitie de duurzaamste optie. Er komt een jaarlijkse monitor en in die monitor zien we graag per activiteit naast de voortgang ook expliciet de doelen en de middelen per activiteit terug. We verzoeken de wethouder dit mee te nemen bij de ontwikkeling en deze monitor met ons te bespreken zodra hij af is. Zodat we als raad nog gerichter keuzes kunnen maken. Als het aan D66 ligt prioriteren we activiteiten die een grote impact hebben op een gezonde, duurzame voedselomgeving waar eerlijke prijzen gehanteerd worden en verspilling beperkt wordt. We zijn dan ook blij met de proactieve houding die wethouder Scholtes inneemt om bij te sturen op plekken waar het aandeel ongezond voedsel buitenproportioneel groot is met een innovatieve methode om voedselaanbod in de stad te scoren aan de hand van de schijf van vijf. Tot slot willen we lid Krom danken voor het harde werk aan de diverse moties op dit onderwerp.

(Het lid KROM: Ik kwam precies op tijd om het compliment van harte in ontvangst te nemen, dank daarvoor. En tegelijkertijd toch nog een vraag te stellen over de keuzevrijheid. Want ik vroeg me af wanneer het voor D66 dan qua verdeling wel goed genoeg is. Is het dan 60 procent gezond, 40 procent ongezond of is dat dan een andere verdeling in de wijken? Wat is voor D66 de ideale verdeling?) Ik denk dat het goed is dat daar onderzoek naar gedaan wordt, wat een goede verdeling is. Ik kan daar niet nu zo antwoord op geven. Ik zou zeggen voor mijn gevoel, maar dan spreek ik op basis van mijn gevoel, dat het rond de 60-40 dat er echt voldoende keuzes zijn. Maar dat is op gevoel op dit moment en ik denk dat het goed is dat daar verder onderzoek naar gedaan wordt. We danken lid Krom inderdaad voor het harde werk aan de diverse moties en een aantal hiervan zullen wij zeker steunen. Daarbij wil ik wel opmerken dat de focus bij de Partij voor de Dieren wat ons betreft iets te veel ligt op het vergroten van plantaardig of eigenlijk het elimineren van dierlijke voedselproducten. D66 kijkt hier een stuk genuanceerder naar.

9

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voor D66 is plantaardig een middel, geen doel. Het doel is wat ons betreft het bevorderen van een duurzame en gezonde voedselomgeving. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Dantzig die zal antwoorden namens wethouder Pels. Wethouder VAN DANTZIG: Ja voorzitter, bedankt. Goed dat we dit vandaag bespreken, want volgens mij is er nog een hoop te leren over meer plantaardige eten. Nou heb ik het grote voordeel gehad dat ik jaren voor mijn vegan schoonfamilie gekookt heb, dus ter inspiratie het menu van vorig jaar. Toen begon ik met een aubergine met daarop misa uit de oven, dan wordt moet je wel zorgen die misa een beetje goed zout is want anders dan is die aubergine niet lekker. Daarna vegan coquilles, die maak je van koningsoesterzwammen en daarna … De VOORZITTER: Wethouder, zou u zich kunnen beperken tot reageren op de bijdrage, in plaats van recepten uitwisselen? Wethouder VAN DANTZIG: Maar er wordt gevraagd om meer inspiratie. Maar ik zal het snel doen. Een Beef Wellington en daarna een vegan tiramisu. Dus het kan wel. Je moet wel- Tegelijkertijd zijn er ook nog mensen die van vlees houden, dus ik ga u niet helemaal bedienen. Ik heb een porchetta gemaakt, maar ik hoor net dat je je vrienden niet mag opeten. Maar het is wel heel lekker. Maar ik heb het dus gecompenseerd met jaren vegan koken. Voorzitter, bedankt. Ik zal me verder beperken tot de vragen.

Eens kijken, er is gevraagd naar een monitor door de D66-fractie. Nu viel het college in algemene zin wel op dat er steeds vaker over monitoring gevraagd wordt. Ik wil wel namens het college een beroep doen, dat gaan we u natuurlijk leveren, ik ga het ook toezeggen, maar probeert u wel heel goed te sturen wat u dan uit die monitor wil halen. Want uiteindelijk zijn er gewoon ambtenaren die dit gaan uitvoeren, die zich richten op het monitoren. En dat betekent dat u wel meer informatie krijgt. Maar als u er vervolgens zich niet politiek toe verhoudt, dan is het zonde van het werk dat we ook in de uitvoeringen kunnen steken. Dus met die disclaimer(Het lid NORBRUIS: De toezegging op de jaarlijkse monitor hoeft u niet te doen, want in de voedselstrategie staat al dat die komt. Mijn vraag is of u daar expliciet in mee op wil nemen dat inderdaad ook de middelen en de activiteiten en doelen aan elkaar gekoppeld worden.) Ja voorzitter, dat gaan we doen en dat met de algemene disclaimer die ik erbij zei. En dan hoop ik dat ik alle, nee ik ben qua nummers gehandicapt dus ik ga even met de, er is een lijstje bij, gaat helemaal goed komen. De samenwerkingsacties aanbod plantaardig, op de kaart hebben die weer andere namen, volgens mij is dat motie 766, op mijn telefoon. Dit is veel leuker toch? Ja precies. Ik zie namelijk ook helemaal niks op mijn telefoon. Jullie drukken nu op send.

Ik heb het gevonden, bedankt. Excuus. 766, de samenwerking met de horeca. Daar heeft het college geen bezwaar tegen. Lijkt mij persoonlijk ook echt een goed idee. Dan motie 767, de plantaardige hoofdstad, hebben we geen bezwaar tegen. Dan motie 768, plantaardige opties evenementen op zich is daar geen bezwaar tegen. Het is wel juridisch moeilijk af te dwingen, maar ik loop zelf nog weleens een evenement af en dat is wel echt goed plantaardig aanbod tegenwoordig. Er zijn zelfs evenementen in het door u zo geliefde Twiske waar ze plantaardig aanbod hebben. Dus daar zou u misschien eens moeten kijken. Dan bent u misschien ook weer overtuigd van hoe leuk het daar eigenlijk kan zijn. Dan voorzitter, 769 de markt plantaardiger maken. Die ga ik ontraden omdat we samen met de marktondernemers van onderop aan een nieuwe marktstrategie aan het

10

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

werk zijn. Tegelijkertijd zijn we natuurlijk via de andere moties en via de voedselstrategie wel in gesprek om dit te stimuleren. Maar volgens hoe u het heeft opgeschreven in de motie zijn wij niet voornemens het te doen. Dus daar moet ik negatief over zijn. (Het lid KROM: Dank u wel voorzitter. Ik wil de wethouder al eerste hartelijk bedanken voor de receptideeën en ik denk dat we vanavond elkaar vast nog wel kunnen vinden om daar nog langer over door te praten. Voor wat betreft de markten, ik hoorde wel de wethouder zeggen dat er plannen zijn om het met de markten over plantaardig te hebben. Heb ik dat goed begrepen?) Ja, vanuit de voedselstrategie zullen we de markten uitnodigen deel te nemen aan de kennis- en inspiratiesessies die we gaan organiseren in samenwerking met de andere stakeholders. (Het lid KROM: Dank u wel, voorzitter. Dan zullen we deze motie intrekken.) Dat waardeer ik. Dan is natuurlijk vervolgens weer de vraag of ik dan alles heb beantwoord. De lobby voor de plantaardige transitie hebben we geen bezwaar tegen. De eiwittransitie aanscherpen, die moeten wij ontraden. En nou ken ik op zich de Partij voor de Dieren die altijd probeert de lat net wat verder, hoger, ambitieuzer te leggen dan het college. Dat is volgens mij ook uw goed recht. Maar wij denken dat dit al tamelijk ambitieus is, ook ambitieuzer dan de landelijke doelstelling.

Dus misschien moeten we met elkaar afspreken dat als dit nou helemaal gelukt is, dat we het gesprek weer opnieuw voeren. Volgens mij streeft u eigenlijk naar 100 procent. Dus ik vond dat u nog een aardig concessie deed aan het college. Maar daar kunnen wij niet volledig in mee. Dan voorzitter, het communicatieplan plantaardig voedselpatroon, ik voorspel alvast dat ik die gaan ontraden, maar daar hadden we ook over nagedacht. En dat gaan we ontraden omdat het al plaatsvindt in de bredere context van de zes actielijnen van de voedselstrategie en het faciliteren van en verwijzen naar partners. Waar mogelijk en relevant wordt er ingezoomd op meer plantaardig en in gemeentelijk kanalen positief aandacht besteed aan het aanbod. En u vraagt om een specifieke campagne hierop. Het ingewikkelde met zo’n campagne is dat het tamelijk kostbaar is en dus ook niet binnen het budget past, maar het eigenlijk ook nog voor campagne richting bewoners te ver is. Die zouden eigenlijk op dat moment meer moeten aansluiten bij ook een bepaalde landelijke lijn omdat de inschatting ook vanuit communicatieprofessionals is dat het daar nog niet genoeg over gegaan is. We gaan het eerst langs deze lijn proberen, laat ik zeggen als dat wat verder is, dan sluit ik een groot publiekscampagne niet uit, waarbij denk ik uiteindelijk wel het meest effectief is als dat niet alleen vanuit de gemeente komt.

Dan voorzitter, moet ik er nog één beantwoorden, de mkb en BIZ'zen groter plantaardig aanbod. Op zich is dit een charmante motie. Het ingewikkelde is dat het volgens hoe u het voorstelt tamelijk onhaalbaar is, want BIZ'zen mogen hun eigen winkelstraatmanager aannemen en ook vanuit daar betalen. Dus daar kunnen wij in dit soort zaken moeilijk intreden. Tegelijkertijd worden met al die andere zaken en de voedselstrategie natuurlijk wel heel erg in woord en daad overgebracht wat je hiermee zou kunnen doen. Tegelijkertijd, want we gaan natuurlijk met wethouder Scholtes laten we zeggen de operatie gezonde voedselomgeving aan. En wat ik u wel wil toezeggen, zal ik ook bij wethouders Scholtes overbrengen, dat als we nou proberen, want dat moeten we op een bepaalde manier ruimtelijk oplossen, dus dat is mijn nieuwe kerstmissie, om samen met de ambtenaren te bedenken hoe zoiets zou kunnen. Ja, daar zou natuurlijk een stevig aandeel plantaardig goed in zijn. Dus wat ik u toezeg is dan we het langs die lijn wel meenemen want laten we eerlijk zijn, plantaardig eten is over het algemeen gezonder. Ondanks dat ik ook nog wel wat recepten heb waarbij het niet per se goed is voor de lijn. Maar dan doet de voorzitter mij wat aan, denk ik. Tot zover.

11

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid NORBRUIS: Ik had nog één vraag want ik hoorde niet de preadvisering volgens mij goed op motie 767 over het convenant. En ik vroeg me af of het niet een idee is om daar, of misschien breder over de voedselstrategie ook deelnemingen bij te betrekken.) Ik heb motie 767 een positief preadvies geven. (Het lid NORBRUIS: De vraag die ik had is of het niet een idee is om deelnemingen ook breder bij de voedselstrategie te betrekken en met hen het gesprek hierover aan te gaan.) Ja voorzitter, kijk, ik weet niet of dat nou helemaal via de lijn van de deelnemingen het beste idee is. Maar uiteindelijk zullen we binnen het convenant zou je zeggen dat daar ook deelnemingen onder vallen. Ja, we zouden eens een balletje op kunnen gooien bij de haven. Maar ik denk dat het nog wel even duurt voordat de Dokwerker denkt, wortels zin in. De motie-Krom inzake Amsterdamse markten plantaardiger, nr. 769.23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De discussie wordt gesloten. Personeel en Organisatie 48. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de onderzoeken naar discriminatie en racisme binnen de gemeente Amsterdam en de vervolgstappen op basis van de onderzoeken en het anonieme bericht bij directie Werk, Participatie en Inkomen VN2023025439 49.

Kennisnemen van de Barometer Culturele Diversiteit 2022 VN2023-025425 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Van Pijpen, Veldhuyzen, Khan, Namane, Schmit, Kabamba, Emmerik en Garmy inzake bestrijd racisme en discriminatie in de gemeentelijke organisatie zichtbaar en effectief, nr. 732.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - naast het verbeteren van de meldketen ook de sanctionering van racistisch en discriminatoir gedrag zichtbaar te maken door binnen het P&O beleid helder te maken dat er sancties op staan én welke sancties dat zijn; - een rapportage over de toepassing van deze sancties, in hoeveelheid en welke, te publiceren in de gemeentelijke organisatie en voor de raad; - binnen de bestuursopdracht Diversiteit & Inclusie de rol van collegaambtenaren, en de wijze waarop zij op kunnen treden tegen racisme en discriminatie van hun collega(s), een expliciete rol te geven en hiervoor handelingsperspectieven te ontwikkelen; - de Bestuursopdracht Diversiteit & Inclusie te versterken met behulp van de aanbevelingen van de onderzoeken en deze in het eerste kwartaal van 2024 aan de raad te doen toekomen.

12

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Khan, Veldhuyzen en Kabamba inzake bescherming van slachtoffers van racisme en discriminatie met consequenties voor de daders, nr.775.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: - bij bewezen gevallen van racisme en discriminatie binnen de gemeentelijke organisatie het slachtoffer in de huidige positie te handhaven met instemming van het slachtoffer; - bij bewezen gevallen van racisme en discriminatie binnen de gemeentelijke organisatie de dader te ontslaan en als dat niet mogelijk is, te verplaatsen naar een andere werkplek met demotie; - in gevallen waarbij de dader zich wederom schuldig maakt aan racisme, discriminatie, pesterij en intimidatie, dit direct leidt tot ontslag. Motie van de leden Khan, Veldhuyzen en Kabamba inzake betere handhaving van de gedragscode en verbeter de procedures, nr.

776.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: - onverkort de gedragscode voor ambtenaren te handhaven, die momenteel met voeten wordt getreden; - indien de gedragscode niet gehandhaafd kan worden, binnen 3 maanden een duidelijke verbetering in beleid en procedure te implementeren om handhaving te bevorderen; - de procedure dusdanig aan te scherpen op herhaald (ernstig) wangedrag door leidinggevenden dat • het eerder leidt tot demotie of ontslag; • niet optreden door hoger leidinggevenden eerder leidt tot demotie of ontslag van die hoger leidinggevende. - de raad te informeren hoe de gedragscode zal worden gehandhaafd en de verdere aanscherping van de procedures. Motie van de leden Khan, Veldhuyzen en Kabamba inzake intensivering mogelijkheid melding van racisme en discriminatie bij de gemeentelijke ombudsman, nr.

777.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: Om, als aanvulling op de bestaande procedures: - gemeenteambtenaren expliciet erop te wijzen dat, wanneer klachten niet of onvoldoende worden opgepakt door de gemeente, zij terecht kunnen bij de gemeentelijke ombudsman; - de gemeentelijke ombudsman de benodigde ondersteuning en middelen te bieden om extra werkdruk voor de gemeentelijke ombudsman op te kunnen vangen van de hieruit voortvloeiende klachtbehandeling; - regelmatig overleg te houden met de gemeentelijke ombudsman om trends en problemen te identificeren en om de effectiviteit van de meldingsprocedure te evalueren en deze te rapporteren aan de raad; - te waarborgen dat de identiteit en privacy van meldende ambtenaren strikt beschermd worden gedurende het hele proces; - bij de komende Voorjaarsnota met concrete voorstellen te komen om de benodigde financiële middelen voor deze intensivering bij de Ombudsman Metropool Amsterdam te regelen. Motie van de leden Khan en Veldhuyzen inzake de gemeentelijke ombudsman met voldoende middelen in staat te stellen een rapporteur in dienst te nemen, nr. 778.23

13

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: om de gemeentelijke ombudsman met voldoende middelen in staat te stellen een rapporteur in dienst te nemen die: - de voortgang, de werkwijze(n) en de resultaten bewaakt; - daarover rechtstreeks rapporteert aan de gemeenteraad. Motie van de leden Khan, Veldhuyzen, Kabamba, Van Pijpen en Namane inzake waarborg dat alle signalen en meldingen worden onderzocht en gerapporteerd aan de gemeentesecretaris en de conclusies aan de slachtoffers c.q. melders, nr. 779.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: - te waarborgen dat alle signalen, meldingen en gevallen van racisme en discriminatie grondig worden onderzocht; - van elk signaal of melding van racisme en discriminatie transparant te communiceren over de afhandeling naar de gemeentesecretaris waarbij eveneens wordt vermeld wie de (eind)verantwoordelijkheid heeft in de afhandeling van deze zaken; - van elk signaal of melding van racisme en discriminatie transparant te communiceren over de conclusies naar de slachtoffers c.q. melders; - jaarlijks de raad te informeren over hoeveel signalen en meldingen er zijn gedaan en hoeveel daarvan naar tevredenheid van de slachtoffers zijn afgehandeld. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Khan. Het lid KHAN: Dank, voorzitter.

Institutioneel racisme is geen makkelijk onderwerp. Vorige week kwam toevalligerwijs een van de meest recente en pijnlijke voorbeelden van institutionele racisme in de Stopera aan bod in een podcast. In deze podcast genaamd GONZO komen journalisten aan het woord en die vertellen over een verhaal dat hen nooit meer zal loslaten. Voormalig journaliste Nikki Sterkenburg kwam aan het woord en vertelde over wat we de Ait-Taleb-affaire kunnen noemen. De podcast is het waard om terug te beluisteren om kennis te nemen van hoe eigenlijk iedereen Ait-Taleb in de steek liet en samen met haar voornamelijk ambtenaren met een islamitische of Marokkaanse achtergrond. Nou wil ik deze casus niet opnieuw bespreken, ik heb dat ruim voldoende gedaan in het verleden en noch wil ik deze wethouder daarop aanspreken want die heeft daar niets mee te maken. Maar deze casus bracht bij mij wel herinneringen boven en die zijn tekenend voor de strijd tegen institutioneel racisme. Het venijnige van institutioneel racisme is dat je het niet doorhebt. Het is geïnstitutionaliseerd, het hoort bij de gangbare praktijk, het is normaal. Het is normaal dat je Marokkaans-islamitische ambtenaren als een tribale kliek ziet die juist vanwege hun afkomst verdacht zijn.

Het is normaal dat je ambtenaren van kleur niet als de toekomstige manager ziet, want ze hebben niet het leidinggevende dna in hen en het is normaal dat zwarte collega's altijd maar klagen over discriminatie en racisme, want dat is wat ze altijd doen. Toch? En als je het zo hoort is het niet vreemd dat het normaler beleid kan worden of onderdeel wordt van het handelen. Ambtenaren van kleur die hier terecht bezwaar tegen maken worden niet begrepen of erger, ze durven te tornen aan de status quo waarin ze overduidelijk hun plek moeten kennen. Kijk, natuurlijk is niet zo dat alle gevallen bewijs zouden zijn van discriminatie en racisme. Dat moet in elk geval opnieuw bewezen worden, maar het is een onmogelijke strijd

14

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

als je als slachtoffer die zich verzet tegen uitsluiting, opeens als dader wordt neergezet. Dat is het lot dat veel ambtenaren is overkomen en dat moet stoppen, zoals mijn collega Eduard Mangal in de commissie te berde heeft gebracht en hoe ons gevallen bekend zijn geworden van niet alleen discriminatie en racisme, maar ook seksisme en machtsmisbruik, en die zijn vaak verweven met elkaar. De eerste insteek van DENK is dat de gemeente Amsterdam in principe en in eerste instantie zelf de meldingen van discriminatie moet oplossen. Daarom dienen we een motie in om ervoor te zorgen dat alle meldingen sowieso terechtkomen bij de gemeentesecretaris, zodat degene die eindverantwoordelijk is voor de ambtenaren, ook hier kennis van kan nemen en vervolgens erop kan handelen. Ook hebben wij als gemeente een gedragscode, daar staan we volledig achter. Het probleem is niet de tekst, het gaat erom hoe breng je het in de praktijk. En daar wringt het en met deze motie vragen om expliciet hiervoor een oplossing te vinden voor de handhaving van de gedragscode en daarbij harde grenzen op te stellen over hoe moet worden opgetreden bij gevallen van bewezen gevallen van discriminatie. Ook zien we te vaak dat slachtoffers van discriminatie worden verplaatst en dat is natuurlijk van de zotte. Een slachtoffer moet niet verplaatst worden van zijn werkplek of haar werkplek of afdeling, maar de dader.

En met deze motie willen we ervoor zorgen dat dit wordt gewaarborgd want we hebben te veel gevallen gehoord waarbij dit niet is gebeurd, ook al is het al beleid. En tot slot zien wij in het MDRA eigenlijk niet een ideaal externe meldpunt. We denken dat de luis in de pels bij uitstek de gemeentelijke ombudsman beter geschikt is. Het MRDA krijgt ten eerste een andere wettelijke borging binnenkort, nadat de landelijke wijzigingen zijn doorgevoerd, waardoor wij als gemeente geen invloed meer hebben op de inrichting van de ADV, dus het MDRA. Ook heeft het MDRA zelf aangegeven eigenlijk een neutrale entiteit te willen zijn. Dus hoe verhoudt dat zich tot deze nieuwe rol die ze zou moeten krijgen als extern meldpunt? En daarnaast is het de vraag of je het MDRA hierop moet gaan steunen en financieren. Want wat gaat het beeld zijn bij ambtenaren als zij zien, ja als wij te maken hebben met discriminatie en op een gegeven moment weg moeten bij een extern meldpunt dat wordt gesteund door de gemeente. Wij denken daarom dat de gemeentelijke ombudsman een beter alternatief is als extern meldpunt. (Het lid VAN PIJPEN: Dank u, voorzitter. Ik heb even een verduidelijkende vraag, want de heer Khan zegt we willen niet het MDRA als meldpunt omdat ze enerzijds te veel gebonden zijn aan de gemeente. Maar anderzijds zegt hij, de wetgeving bepaalt dat ze onafhankelijker van de gemeente komen te staan.

Dus ik kan dat niet met elkaar rijmen. Kan de heer Khan dat toelichten?) De landelijke wijziging die aanstaande is, verandert ook onze rol ten opzichte van het MDRA. Als de wijziging is doorgevoerd hebben wij geen invloed meer op de inrichting van het meldpunt. Dus dat betekent dat we het nu wel kunnen vragen, maar straks kunnen we dat niet meer omdat die aanpassing wettelijk is gemaakt. (Het lid VAN PIJPEN: Ja, maar dat betekent toch juist dat uw probleem, of sorry, het probleem van de heer Khan over de onafhankelijkheid van het MDRA juist wordt bevestigd als wij daar ook vanuit de gemeente geen invloed meer op kunnen hebben.) Maar die verwevenheid is nu al gemaakt. Ik bedoel het college geeft aan, we gaan het MDRA een extern meldpunt maken. Dus die verwevenheid is er nu al gemaakt en daarnaast heeft het MDRA zelf ook aangeven die neutraliteit te willen waarborgen. Op het moment dat je die meldingen gaat verzamelen ga je natuurlijk optreden in de relatie tussen degene die melding heeft gemaakt, de ambtenaar, en de gemeente. Dus dat betekent dat

15

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ze die neutrale rol kwijtraken. Dat vinden wij in principe niet erg, maar zij geven zelf aan dat niet te willen. Zij willen juist die positie waarborgen. Zoals ik aangaf, wij vinden dat de ombudsman beter geschikt is voor deze rol. Het is zijn taak om de gemeente Amsterdam aan te spreken op onbehoorlijk handelen. En we hebben nog een tweede variant hierop, we zijn natuurlijk benieuwd naar de reactie van de wethouder. Een tweede variant hierop is om in plaats van de ombudsman een gemeentelijk meldpunt te maken, om ervoor zorgen dat de gemeentelijke ombudsman voldoende middelen krijgt om zelf ruimte te maken voor een onderzoeker die al deze meldingen gaat bewaken en vervolgens daarop kan handelen. Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank, voorzitter. Gisteren hebben we gesproken over discriminatie en racisme en het belang van een samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn. De gemeente wil een norm stellen, discriminatie en racisme horen niet thuis in Amsterdam. Maar het stellen van zo'n norm betekent ook dat we naar onszelf moeten kijken. We moeten het goede voorbeeld geven. Hoe kunnen we anderen vertellen wat te doen als we zelf niet aan onze eigen normen voldoen? En hier begint het lastig te worden.

Hoewel we streven naar een inclusieve stad hebben we onder ogen moeten zien dat onze eigen organisatie niet altijd een veilige en inclusieve werkplek is en is geweest. Het is een pijnlijke conclusie die ons dwingt om in de spiegel te kijken, wat voor organisatie zijn we en wat voor organisatie willen wij worden. Wat Volt betreft moet de gemeente een organisatie zijn die de diversiteit van onze stad weerspiegelt. Dat betekent dat we een organisatie moeten zijn waarin verschillende culturen, nationaliteiten, identiteiten en religies vertegenwoordigd zijn die onze stad kent. Tijdens de technische sessie van afgelopen dinsdag heeft de gemeentesecretaris goed uitgelegd waarom dit belangrijk is. Een inclusieve en diverse organisatie is niet alleen goed omdat iedereen moet kunnen meedoen, ongeacht je achtergrond of identiteit. Het is ook belangrijk omdat we Amsterdammers anders te kort doen. Als we niet inclusief zijn missen we diverse talenten en een gemeente die talent mist, benadeelt uiteindelijk onze eigen stad. Het is pijnlijk dat de diversiteit in de organisatie vooral in hogere functies ontbreekt. Nog pijnlijker is dat medewerkers racisme en discriminatie op de werkvloer hebben ervaren. We zijn blij dat de gemeente deze problemen erkent en zegt dat het niet goed genoeg gaat. We zien nu ook dat het serieus wordt aangepakt en dat geeft vertrouwen.

We zijn benieuwd hoe dit binnen de organisatie wordt ontvangen. Hoe reageren medewerkers op de genomen stappen en aanpak die tot nu toe zijn genomen? En ter aanvulling van de huidige aanpak van de gemeente dienen we vandaag een aantal moties mede in. Wat ons betreft moet de gemeente namelijk voortvarend hiermee aan de slag gaan. Het viel ons dan op dat het college spreekt over aanvullende onderzoeken. Onderzoek is goed, maar moet niet in de weg staan van actie. Het is tenslotte duidelijk dat er sprake is van een probleem en dat dit zo snel en adequaat mogelijk aangepakt moet worden. Tot zover. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel, voorzitter. Mag ik ook even eerst even een praktisch punt? De moties die u net opnoemde stonden nog niet in het systeem, dus ik kan ze nog niet zien. Dus dat is nog even lastig.

16

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Ik heb het net gecontroleerd, ze staan er wel in maar je moet verversen. Het lid VAN PIJPEN: Dat heb ik net gedaan. Dit was even mijn praktische punt. Voorzitter, want ik wil vandaag mijn bijdrage eigenlijk beginnen met waar ik in de commissie, toen wij dit onderwerp bespraken, mee eindigde. Racisme is de rot in onze samenleving het maakt mensen kapot, het vernielt talent en het geeft hele slechte resultaten. En dat er racisme voorkomt in de ambtelijke organisatie is geen verrassing. Racisme zit diep doorgedrongen in onze samenleving en dat zovelen tegenwoordig stemmen op een openlijk racistische partij die mensen uitsluit en degradeert tot tweederangsburgers maakt dat ook nog eens duidelijk. De onderzoeken die vandaag ook hier voor ons liggen en ook de brandbrief van een grote groep medewerkers over racisme in de ambtelijke organisatie geven een ontluisterend beeld. En het is heel goed dat de wethouder en ook de gemeentesecretaris hierbij niet wegkijken en dit heel serieus nemen, niet bang zijn voor pijnlijke conclusies en zich keihard in willen zetten om dit racisme in welke uitingsvorm dan ook te bestrijden. En daar is ook onze fractie heel blij mee. En ik zie ook dat er veel gebeurt in de organisatie.

Afgelopen dinsdag hadden we een sessie samen met de gemeentesecretaris onder andere en ook een aantal andere ook hoge ambtenaren en dat was een goeie sessie en ik wil ook de gemeentesecretaris, ik zie hem ook zitten daar, daarvoor ook bedanken. En ik zie ook en hoor ook hoe hij samen met wethouder dit is dus ook serieus neemt en natuurlijk ook al mee aan de slag was. Want we hebben al een bestuursopdracht Diversiteit en Inclusie, die hebben we hier ook al een keer besproken. Daar werden toen door partijen ook twijfels bij gezet. Nou ik zou zeggen. Lees dan deze rapporten nog eens een keer door, dan weet je dat je die twijfels nu echt wel aan de kant kan zetten. Maar ik wil toch nog een aantal dingen over zeggen. De toezeggingen ook in de brief zijn goed. Ik heb daar ook vertrouwen in, maar ik wil nog een aantal onderwerpen aanstippen. Allereerst de meldingsprocedures, dat er nu externe vertrouwenspersonen en met het MDRA en een extern meldpunt is ingesteld, is een goede zaak om vertrouwen in meldingen te doen toenemen. Maar we zien wel, of dat dat denken we ook, dat die drempels blijven natuurlijk wel hoog. Want hoe weet je waar je moet zijn en hoe kan je de weg vinden? Is het bekend en durven mensen er ook naartoe? Dus mijn vraag is ook, hoe kunnen we dat ook verbeteren en alleen een bericht op intranet is ook niet genoeg wat mij betreft.

Dus hoe kan de organisatie daar drempels in wegnemen? Dan het gebrek aan sancties. Ook daarover hebben we gesproken. Daar hebben we afgelopen dinsdag wel wat meer inzicht in gekregen, maar ook in de brief en dergelijk vinden we dat dat toch nog onvoldoende ook zichtbaar wordt en ook als een echt probleem ook wat in de onderzoeken naar voren komt. Dus daarom hebben we ook een motie om daar ook meer inzicht aan te gaan geven op die manier. Dan over de kloof tussen leidinggevenden en medewerkers die uit de onderzoeken naar voren komt. Ik zie ook dat daar hard gewerkt wordt, een leiderschapsprofiel, organisatie-ingrepen, gesprekken. En ook het werken met meer data dan alleen maar meldingen om ook dat soort patronen van racisme ook te herkennen. Dat is heel belangrijk. Maar één categorie, collega's, komt nog wat weinig aan de orde. Dat vinden we een hele belangrijke groep. Want ook die kunnen soms het gevoel hebben van hé, hier klopt iets niet. Maar waar moet ze terecht? Wat moeten ze doen? Ook dat staat in de motie. Dan tot slot de brandbrief over de situatie bij WPI vraagt toch wel ook om bijzondere aandacht. Het is heel goed dat daar nu stappen ook worden gezet om dat nader te onderzoeken en ik wil daarbij ook nadrukkelijk zeggen dat de uitkomst van die onderzoeken niet alleen in belang is voor de situatie in de ambtenaren bij WPI, maar ook voor de gehele

17

Jaar

2023

Vergaderdatum 21 dec. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

organisatie, maar ook voor alle Amsterdammers. Want de vraag die we ook onder ogen moeten zien, als racisme en discriminatie voorkomt binnen de ambtelijke organisatie dan kan het niet anders dan dat ook Amsterdammers daar ook in de dienstverlening een en ander van merken. En die vraag blijft ook voor de komende tijd absoluut wat ons betreft ook op de agenda staan. En daar zullen wij ons ook voor in blijven zetten. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Veldhuyzen, Van Pijpen, Khan, Kambamba, Bobeldijk en Namane inzake onderzoek gevolgen op bijstandsgerechtigden n.a.v. mogelijk racismeschandaal WPI, nr.

780.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - als het feitenrelaas aantoont dat er sprake was van racisme binnen WPI, noodzakelijke vervolgstappen in gang te zetten en de raad hierin mee te nemen; - in de tussentijd met betrekking tot het bredere thema bejegening de volgende stappen in de gang te zetten en hierover de raad te informeren; - bij de indicatoren in de P&C-cyclus naast klanttevredenheid ook een indicator toe te voegen die meet of Amsterdammers die een bijstandsuitkering ontvangen zich met respect behandeld voelen, zodat jaarlijks over het onderwerk bejegening aan de raad gerapporteerd wordt via de P&C-cyclus; - in de voortgangsrapportages van WPI aanvullend meer informatie op te nemen over de wijze waarop de dienstverlening van WPI aan de Amsterdammer wordt beleefd op het gebied van vertrouwen en vriendelijkheid; - de raad te informeren op welke wijze wordt voorkomen dat een bias kan plaatsvinden bij de behandeling van aanvragen voor bijstandsuitkeringen, bijzondere bijstand et cetera; - de raad te informeren op welke wijze wordt omgegaan met klachten en meldingen van Amsterdammers over ervaren discriminatie van de dienstverlening van WPI; - de raad te informeren welke acties WPI neemt om de bejegening naar Amsterdammers te verbeteren. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Schmit.

Het lid SCHMIT: Ja voorzitter, dank u wel. Voorzitter, het is verschrikkelijk dat er sprake is van discriminatie en institutioneel racisme in de organisatie. Dat je op basis van je afkomst, je leeftijd of je gender gediscrimineerd wordt, en dat dat leidt tot je werkomgeving waar je minder erkenning krijgt, minder waardering of soms zelfs minder salaris. Of dat je micro-agressie en stress voelt, dat is verschrikkelijk. Maar ik ben anderzijds blij met de erkenning die de wethouder en de gemeentesecretaris geeft, dat we dit niet kunnen accepteren en de inzet die we hier tonen. Maar het is een lange weg. En wat D66 betreft zijn er twee categorieën belangrijk. Dat is proactief om te zorgen dat we discriminatie gaan voorkomen en dat doen we door een betere sollicitatieprocedure, door beter doorstroombeleid, door medewerkersplatformen en een organisatiecultuur te bouwen waar dit gewoonweg niet mogelijk is. Maar ook reactief door te zorgen dat die meldingen die gedaan worden geregistreerd worden, opgevolgd worden en echt serieus genomen worden. En daarom steun voor de motie van mevrouw Van Pijpen om te kijken