20231109 verslag gemeenteraad middag

Want we willen ook de hele stad bedienen. En daarmee ga ik ook wel even reageren op de vraag die gesteld is door lid Moeskops die aangeeft ja, maar hoe zit het dan met die 21 instellingen, of 22 instellingen die nu onder de gemeente vallen? En betekent dat dat zij straks op een of andere manier, dat noemt u dan de middeninkomens, dat zei vooral die partij, hebben zij straks minder kansen en kunnen we daaraan het AFK bijvoorbeeld die opdracht geven, kunnen zij in ieder geval zorgen dat deze instellingen gegarandeerd meer geld krijgen? En ik denk dat we dat eigenlijk niet kunnen doen. Eigenlijk kunnen we niet een onderscheid maken en moeten we die kansen voor iedereen even groot maken. (Het lid MOESKOPS: Ik ga het gewoon bij deze proberen. Geen idee wat hier gebeurde. De wethouder legt mij een beetje woorden in de mond. Want ik had het niet over de instellingen die eerder bij de gemeente hoorden en nu, ik had het echt alleen op die zes tons-instellingen die meer dan … En dat is een grotere groep ten eerste. En ten tweede had ik het ook echt over in het algemeen over instellingen die een bepaalde identiteit hebben, een bepaalde limiet aan wat ze kunnen en nu wel gelimiteerd worden ook aan

17

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hun subsidiëring. Dus het ging mij niet specifiek om die groep en ook niet om een garantie dat ze meer geld zouden krijgen. Dat ze helemaal niet wat ik gevraagd heb. Ik heb gevraagd, hoe wordt nu gewogen wat de limieten en de limiteringen van deze instellingen zijn straks in hun aanvraag? Met dat voorbeeld van ik heb één podium, ik zit toevallig binnen de ring, ik kan niet heel veel met nieuwkomers. Neemt het AFK straks mee wat mijn limieten zijn als instelling als ze mijn plan beoordelen?) Ja, goede vraag en goed dat u dat nog even corrigeert. Het gaat inderdaad, de 22 instellingen maar er zijn straks veel meer instellingen die eventueel onder het AFK kunnen vallen. Kijk, ten eerste wil ik zeggen is dat ik een keuze maken op basis van te zorgen dat iedereen een kans heeft. Dus zeven instellingen, die instellingen plus, de projectsubsidies dus al die makers. Daarnaast hebben wij om al die doelstellingen te bereiken gezegd, hebben we in gesprek met het AFK gekeken hoe kunnen we dan zorgen dat iedereen evenveel kans maakt en dat we verdelingen, dat voor de hele stad middelen zijn. Daarom is dat gemaximeerd. En dan is het zo dat die instellingen de angst nu hebben van ja, ik ben afhankelijk van, bijvoorbeeld een voorbeeld, 75 procent kaartverkoop, zaalbezetting, en wat betekent dat als ik straks dan minder makers kan vragen, dus instroom.

Betekent dat dat ik meer afgerekend ga worden? En dat is volgens mij uw zorg. En dat is denk ik ook wat de zorg is van heel veel instellingen. Ik denk dat het AFK een hele goede opdracht heeft meegekregen om naar de balans te kijken. Want wij kijken, heel veel van de culturele instellingen zijn commercieel, zijn daarvan afhankelijk, moeten kaarten verkopen, maar ze willen soms ook iets meer. Ze willen ook soms een extra maker vragen, ze hebben ruimte niet. Wij gaan ze daar niet op afrekenen, op één onderwerp. Wat het AFK van ons als opdracht krijgt is gewoon kijken naar de balans. Je moet kijken hoeveel kaartverkoop, je moet kijken hoeveel kun je nou doen met het geld wat je kan. Dat je enerzijds naar de bedrijfsvoering gaat kijken, naar de zaalbezetting gaat kijken, naar hoe je extra sponsoren kan binnenhalen en hoe je tegelijkertijd nieuwe kansen biedt voor instroom. En dan kijken we per instelling of het ook realiseerbaar is. Dus het is niet eenduidig. Het is zo dat wij het vertrouwen hebben dat het AFK naar alle onderdelen kijkt en op basis daarvan gaat kijken, en ook op het plan en niet zo van … En dat zet ik even tegenover, want daar zit de angst volgens mij. Er komt een andere instelling die zegt ik ga alleen maar nieuwe makers, ik ga alles doen wat hier, om te zorgen dat er alleen maar nieuw makers komen.

Dan zijn de instellingen die dat niet doen bang dat zij, dat dat afweegt ten opzichte van die anderen. En dat is niet zo. Want het plan vraagt ook om realiteit en realiseerbaarheid. Want je kan wel zeggen dat je honderd makers gaat doen, maar hoe ga je dat doen? Want je moet ook zorgen dat je zaal goed bezet wordt. Dit wordt allemaal heel technisch maar dat is denk ik de angst. Dus het gaat om het evenwicht. (Het lid MOESKOPS: Voorzitter dank u wel, want ik wil het gewoon graag goed begrijpen. En ook zodat het door hen goed begrepen kan worden, voorzitter. Dus hoor ik de wethouder nou zeggen de staat van de instelling, de limieten die bijvoorbeeld ruimte of andere dingen, die wordt meegenomen in de afweging of ze wel of niet binnen de zaaglijn, zoals het dan binnen het AFK heet, komen te vallen?) Als het de staat van de instelling is, de kern van wat de instelling is en dat wordt meegewogen, zeker. Ik zal niet te lang, ik zag de burgemeester al kijken. Volgens mij hebben we nog veel vragen die gesteld zijn en ik wil daar eigenlijk wel naartoe, maar ik wil nog even iets zeggen dat. Volgens mij vindt u het heel belangrijk dat de hele stad toegang heeft tot kunst en cultuur. En ik kan u zeggen, ik heb dat meerdere malen gezegd en het werd ook de meerdere mensen gezegd, is dat in bepaalde stadsdelen veel minder

18

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

projectsubsidie valt. En daarom gaat het AFK middels een pilot kijken hoe het komt dat daar minder wordt aangevraagd. Ligt het aan de plekken? Ligt het aan de systematiek waardoor het ingewikkeld is om aan te vragen? Daar wordt in het kunstenplan rekening mee gehouden zodat we kunnen kijken hoe we dat veel beter kunnen doen. Wij hebben bijvoorbeeld cultuurverkenners die het AFK, dat zijn mensen die gaan die stadsdelen in, die kijken waar de vragen liggen, die brengen die kennis daarnaartoe en die halen ook weer veel meer kennis op wat bij het AFK terechtkomt zodat het AFK op de juiste manier kan zorgen dat iedereen die toegang heeft tot dit plan. Daar is dit plan, dit kunstenplan, ook op gebaseerd. Dus met dit geld kunnen we wel heel veel doen en ik begrijp dat er meer middelen bij moeten komen, maar die zijn er op dit moment niet en doen we dus het met de 160 miljoen die er nu voor gereserveerd is. De vragen die gesteld zijn, daar wil ik even op ingaan. Dat ging over, die heb ik hier gelijk voor me liggen, dat is een vraag van de heer Van Berkel. Het gaat over 180 miljoen, iets meer, dat gaat over de collectie wat daar ook in zit. Behalve het kunstenplan hebben we het collectiebeheer, Amsterdamse kunstcollectie. Dus we hebben het Stedelijk Museum en we hebben het Amsterdam Museum die onze collectie beheren maar ook kunst aankopen. Dat zit daar bijvoorbeeld in.

Ik kan u het hele lijstje opsturen, het zijn allemaal verschillende bedragen en dan gaan we dat de volgende keer bespreken. Maar daar zit bijvoorbeeld ook het budget voor de lokale omroep in de buurtmedia, want het valt onder mijn collega die daarover gaat. Maar ik zal u het lijstje toesturen. Maar ik snapte uw vraag. Dan over de vragen die gesteld zijn door onder andere … Oh ja, dan wil ik toch nog iets zeggen over New York en Chicago. Ik had het inderdaad over Chicago, die hebben ongeveer rond de 20 miljoen en New York heeft wel degelijk subsidie, heeft heel veel subsidie, maar in vergelijking hebben wij voor een stad inderdaad meer publiek geld, maar daar is weer veel meer privaat geld. En wat ik over New York vooral zei is dat je eigenlijk, dat het onbetaalbaar is voor heel veel clubs om met een lage entree naar binnen te kunnen. Als je kijkt naar een jazzclub midden in New York, dan moet is er maar één waar je voor vijf dollar naar binnen kan. Dus het is wel belangrijk je stad ook betaalbaar houden voor alle vormen van kunst en vooral experimentele kunst. En dat is niet in Manhattan, misschien wel meer in andere delen. En dat is waar ik naar refereerde. Even kijken, de vragen van de CDA, die gingen over dat we steeds meer eisen stellen.

Ik denk dat we juist geleerd hebben van de vorige, van dit kunstenplan waar de meesten nog inzitten, is dat heel veel instellingen last hadden van veel administratieve lastendruk. We hadden het actieplan instapeis, actieplan Diversiteit & Inclusie, dat hebben we nu gezegd, dat doen we dus niet meer omdat dat dubbelop was. En wat we vragen is vooral integraal te kijken en hoe zorg je ervoor dat je je verhoudt tot de hele stad. Dat is ook wel voortgekomen uit gesprekken met de cultuursector, dat ze dat juist heel erg belangrijk vinden maar dat ze het gevoel hadden dat de manier waarop wij dat vragen dat dat eigenlijk veel te veel op de sector drukte. Dus dat hebben we juist veel minder en makkelijker gemaakt voor iedereen. Wat betreft uw overige vragen, ik denk dat dat iets ze is wat de sector zelf al doet. Wat doe je nou met lege zalen? Heel veel instellingen, eigenlijk bijna alle culturele instellingen verhouden zich tot die lege stoelen en bieden je uit al die kaarten gratis of met reductie aan. Dus het is niet zo wat we hoeven op te leggen. Wat we wel al zelf doen, staat ook in het kunstenplan, is de één plus één-actie waar wij samen met amsterdam&partnersDe VOORZITTER: Voor ik het woord geef aan de heer Van der Veen zou ik even alle sprekers eraan willen herinneren dat u een uitgebreid commissiedebat achter de rug heeft en dat dit alleen de plenaire afhandeling is.

Dat zeg ik ook in de richting van de wethouder omdat het volledige college nog 35 minuten spreektijd heeft voor de rest van de

19

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

middag. Dus ik wil u ook vragen om korter te antwoorden, ook omdat ik neem aan het meeste al behandeld is in de commissie. Dan de heer Havelaar. Ik geloof dat ik enorm effect heb gehad op de heer Van der Veen. De VOORZITTER geeft het woord aan Havelaar voor een interruptie. (Het lid HAVELAAR: Waarvan akte, voorzitter. Op het eerste punt, daar maakt een wethouder nu slechts een administratief vraagstuk van. Mijn punt was niet alleen administratief maar ook inhoudelijk, namelijk dat de cultuur zich niet om het budget heen moet vormen. Ik gun de wethouder daar uiteraard met alle enthousiasme het voordeel van het twijfel en haar daarnaar in de commissie, zeg ik in de richting van de voorzitter, kritisch op volgen. Maar ik vind het wel een belangrijk onderscheid wat we maken. Het gaat me niet alleen om de administratie, maar het gaat me er ook om dat je niet moet zeggen dat je de inhoud van de cultuur volledig stuurt met je subsidies.) De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Ja en ik denk dat de interpretatie voor de inhoud, dat we daar misschien van wezenlijk van verschillen. Want wij zeggen niet wat mensen moeten gaan programmeren. Wat we vooral vragen, kijk naar de alle verschillende groepen en verhalen, kijk naar de verschillende publieksgroepen en zorg ervoor dat je iedereen bedient. Dat is waar dat over gaat.

Maar het gaat ook over fysieke toegankelijkheid, zorg ervoor dat je theater toegankelijk wordt voor iedereen. Op dit moment is dat niet zo. En daar hebben we juist speciale aandacht voor en ik denk dat het CDA hier juist heel erg achter zou moeten staan. Ja, dan heb ik even kijken nog, en ik zal het kort houden want ik voel het zo drukken hier aan deze kant dat ik, ja heel liefdevol, dat ik even nog even kijk wat ik wel en niet ga zeggen. Ja, ik vind, denk ik dat ik wel belangrijk vind om nog even in te gaan op de opmerking van lid Moeskops, is dat we volgens mij helemaal niet wezenlijk, echt wezenlijk verschillen. Wat u zei, liefde voor de kunst, ja die is er. Maar de zorgen zijn er ook. En wat doe je als je bijvoorbeeld zegt, ik hou het zoals het is? Want dat is waarin mijn zorgen zijn. Als we nou zeggen we hebben één pot te verdelen en we gaan dat nu laten zoals het is en we gaan rust geven, want dat is wat ik vaak hoor, gaan rust geven. Aan wie geven we rust en wie laten we in de steek? En wat we eigenlijk doen met dit kunstenplan is dat we zorgen dat het overal landt. Dat het bij kinderen landt, dat het bij beginnende kunstenaars landt, dat het in de tweejaarregel, bij de middelgrote instellingen en bij de grote instituten landt. En dat is een keten.

En als we zeggen we laten het zo, het is geen rust als je vier jaar het zo laat zoals het is laat je een hele generatie die die nu opgroeit in de steek. En dat is niet zoals ik ernaar kijk. Dus daarom ook dit, en ik hoop op steun voor dit hele plan zoals het is. Waar ik wel achter sta is dat we kunnen kijken hoe we meer middelen kunnen genereren voor de kunst, al is dat als college besloten dat in ieder geval dit kunstenplan de middelen zijn die we nu hebben. Maar dat er in de toekomst meer bij moet, dat snap ik heel erg goed. De moties, mag ik daarnaartoe, burgemeester? Volgens mij is dit het moment. De motie 639 en die gaat over de bestaanszekerheid en dat is denk ik, dat zegt precies iets over waar de sector eigenlijk tegenaan loopt. Er is een voorstel gedaan om kunstenaars juist een soort, ik denk een regeling te treffen samen met het AFK om te zorgen dat kunstenaars direct geld kunnen aanvragen om een plek te huren. Heel veel dansers die bijvoorbeeld ook bij het Nationaal Opera en Ballet dansen of op een andere plek dansen

20

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hebben geen vast contract, maar moeten repeteren, ze moeten die spieren blijven trainen. En dat betekent dat er een aantal plekken zijn waar je les kan krijgen, dan huur je die plek en dan is daar geld voor. Ik denk dat het over alle sectoren moet en dus hier gaan we ook samen met het college, sorry met het college zei ik, met het AFK over praten om te kijken hoe we daar invulling aan kunnen geven. Dus geen bezwaar voor motie 639 die mede ingediend is door de D66, GroenLinks en AV en Volt. Dan de motie 637 de publiek-private cultuurstimuleringsfonds, dat is een hele mooie motie die ingediend is door D66. Ik ben daar ook echt heel erg blij mee. Wij hebben daar zelf ook een start in gemaakt als college door eerder twee fondsen samen met de VandenEnde Foundation onder andere en het, ik wou zeggen Prins Bernard, het heet vandaag sinds gisteren het Cultuurfonds, en er kunnen meerdere partijen waarbij we een fonds hebben. Maar u vraagt eigenlijk meer aan te sturen vanuit het bestuur, dus dat niet meer op afstand te zetten. Daar wil ik dan in ieder geval wel over in gesprek met zowel die private fondsen als het AFK als de Kunstraad en andere stakeholders hoe we daar invulling aan kunnen geven. Maar ik ben dus geen bezwaar tegen aanneming van deze motie, dus dank hiervoor. Dan de motie van lid, volgens mis ik, ik weet niet nou of die nou is ingediend, 645.

Over het oplossen van die maatschappelijke opgaven. Ja heel veel mensen hebben daar eigenlijk geen beeld bij, hoe ga je nou kunst en cultuur betrekken op alle sectoren, hebben daar geen enkel beeld bij. En ik zie lid Moeskops en ik heb ook zo'n hoop, ik zie allerlei kansen en mogelijkheden en ik vind dat ook een hele mooie. Dus wij hebben hier ook geen bezwaar in en ik denk dat we gelijk beginnen bij afdeling duurzaamheid, want die heeft al aangegeven dat ze hier graag in mee willen denken en ik denk dat meerdere collegeleden. En er is ook een beleidsprogramma van het rijk dat zich richt op de kracht van de creatieve industrie voor het oplossen van maatschappelijke opgaven. Dus het is niet nieuw, dus ook het rijk doet dit ook op een bepaalde manier. Dus heel mooi deze motie. De motie van ook weer veel meerdere raadsleden die gaat over even kijken, over de groei van de Amsterdamse cultuursector. Ik moet ten eerste zeggen dat wij als college hebben besloten de sector te ondersteunen met de middelen die er zijn. Waarvan er mijnheer Van Berkel zegt dat dat te veel is, daarvan zegt u er moet veel meer bij. Dat geld is er maar omdat het een oproep is die raadsbreed wordt gedragen, snappen wij dit ook dus wij gaan even kijken of we onderzoek kunnen doen naar die groei en de successen uit onder meer en andere steden.

En daar wil ik GroenLinks, volgens mij is dit uw initiatief en die heeft heel veel meerdere partijen meegekregen, danken, Dus ook tegen deze motie geen bezwaar. Dan de motie die gaat over de coulance, is een hele belangrijke motie want er zijn meerdere gezelschappen die gedurende corona een jaar geen jaarrekening konden opstellen en die dan buiten de boot zouden vallen, en dat mee te nemen bij de beoordeling op het moment dat ze een subsidie gaan vragen. Dat klinkt heel technisch, maar superbelangrijk dus ook deze motie, dat is de motie 647 ook die is positief. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Havelaar en Garmy inzake kunst en cultuur lokaal voordeel, nr. 651.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken op welke manier kunst- en culturele projecten die subsidie krijgen van de gemeente Amsterdam hun overcapaciteit gratis of tegen zeer sterk gereduceerd tarief kunnen aanbieden als too good to go aan Amsterdamse ingezetenen.

21

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Even kijken of dat waar is. Ja, eigenlijk heb ik daar net al antwoord op gegeven, dat er geen sprake is van cultuurverspilling, dat is eigenlijk wat u zegt. De sector zelf en de instellingen zelf zijn in staat om zich continu te verhouden tot lege stoelen en dan zorgen ze ervoor dat ze juist met gereduceerd tarief kaartjes kunnen aanbieden. En wij hebben genoeg partijen, ook amsterdam&partners, ook de ene één plus één-regeling, er zijn heel veel manier om te zorgen dat die stoelen juist wel bezet zijn want dat is waar de instellingen juist heel goed in zijn. (Het lid HAVELAAR: Voorzitter, dank u wel. Ja, zoals iedere weggegooide boterham ondanks alle inspanningen om hem op te eten voor mij voedselverspilling is, is iedere lege stoel in een theaterzaal waar gespeeld wordt ook cultuurverspilling. Is gewoon zonde.) Ja, maar daar ben ik het helemaal mee eens en daarom zijn de instellingen zo goed bezig om te zorgen dat ze daar toch publiek naar kunnen genereren. U zegt, ik heb een zorg daarover en de sector ook. En ik ben wel blij, want juist in dit hele kunstenplan doen we onderzoek naar de doelgroepen die eigenlijk aan het veranderen zijn.

In corona zijn een aantal doelgroepen wel weggebleven en we zien ze bewegen, daar hebben we opgehaald bij de jaarrekeningen, bij de gesprekken met de cultuurinstellingen. Daarin bleek gewoon dat er groepen, nieuwe groepen binnenkwamen en anderen groepen wegbleven. En wat wij nu gaan doen met het doelgroepenonderzoek, en dat doen we weer vanuit de gemeente zelf, is extra die sector ondersteunen. En tegelijk, dat is een groot deel van theaters op dit moment zien juist dat heel veel nieuwe doelgroepen binnen zijn gekomen omdat ze juist online heel veel nieuwe doelgroepen hebben weten te bereiken. Dus er zijn ontzettend veel ontwikkelingen. Ik zie niet zozeer verspilling, ik zie kansen. Maar ik snap uw zorg en ik zal zeker ook met amsterdam&partners kijken hoe we nog meer kunnen kijken, hoe we nog meer zorgen dat de sector geen lege stoelen heeft en dat we nog meer publiek kunnen genereren. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Wij gaan door zo meteen met agendapunt 12 maar ik zou u willen vragen om agendapunten 32 en 33, beide behorend bij de portefeuille van wethouder Moorman, na agendapunt 14, dus vanmiddag, te kunnen bespreken in verband met de afwezigheid van wethouder Moorman vanavond. Is dat akkoord? Bereid u zich er dan er op voor, waarschuwt u uw fractiegenoten dat wij na agendapunt 14 agendapunt 32 en 33 gaan behandelen. Publieke Gezondheid en preventie 12.

Instemmen met initiatiefvoorstel Pak Gokverslaving aan - zorg voor betere preventie en behandeling van gokverslaving in Amsterdam van de leden Van Pijpen en Yemane en kennisnemen van de gewijzigde bestuurlijke reactie VN2023-022843 De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen.

22

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid VAN PIJPEN: Dank u wel voorzitter, eindelijk. Het is net binnen een jaar want op 13 december vorig jaar hebben we ons initiatiefvoorstel ingediend en eigenlijk is sindsdien nog maar verder duidelijk geworden dat er sprake is van een crisis die zich voor je ogen voltrekt en het gevolg is van bewust beleid. En daar zijn er veel meer van in dit land, maar gokken is er zeker ook een punt in 2021 werd de onlinemarkt voor gokken gelegaliseerd en daar was best wat voor te zeggen, immers betere controle en sturing van een zeer risicovolle markt, risico's op verslaving en op verlies van heel veel geld voor mensen die dat misschien helemaal niet kunnen missen. Maar dan moet je die sturing en controle natuurlijk wel doen. En daar schiet en schoot het schromelijk te kort. De stortvloed aan reclame was een aperte schande, het gebrek aan beperkende maatregelen voor gokbedrijven ook. En hoe sommige partijen zich hierin, ook in de lobby, hebben opgesteld is echt schandalig. En we zien nu de gevolgen en ik ga wat cijfers noemen. In 2021 bedroeg het resultaat voor gokbedrijven 2 miljard, maar in 2022 is dat gestegen tot een aanzienlijk bedrag van 3,4 miljard euro. Het aantal accounts is fors gestegen met maar liefst 53 procent in een half jaar tussen juli 22 en januari 23.

Tegenwoordig verliest een gokker, en schrikt u niet, gemiddeld 143 euro per maand en dit bedrag is waarschijnlijk bij veel spelers nog meer want en het is een gemiddelde, maar bovendien hebben sommige mensen ook meerdere accounts. Tel daarbij op dat het aantal jongeren tussen de 18 en 25 jaar in de kansspelmarkt oververtegenwoordigd is. Ze maken 10 procent uit van de bevolking, maar 21 procent van het aantal gokaccounts wat wordt afgesloten. Dit is wat ongecontroleerde marktwerking doet, gokbedrijven worden rijker mensen worden armer. En niet alleen armer, maar het aantal gokverslaafden zal ook toenemen. En vergis u niet wat gokverslaving kan doen. En in ons initiatiefvoorstel staan er voorbeelden van genoemd. Voorzitter, het landelijk beleid van ongebreidelde marktwerking in zo'n branche moet onvermijdelijk tot problemen leiden, problemen die uiteindelijk weer publiek opgelost moeten worden met publiek geld, terwijl marktbedrijf er gouden bergen aan verdienen. En dat maakt me echt woedend. En het maakt ook ons initiatiefvoorstel des te belangrijker.

We moeten gokverslaving als belangrijk risico opnemen in ons beleid en activiteiten en we zeggen dat ook niet voor de eerste keer zoals ook terecht in de bestuurlijke reactie staat en we zijn ook heel blij met de positieve houding van het college ten opzichte van ons initiatiefvoorstel en ik kijk erg uit naar de nota Middelengebruik. Dit initiatiefvoorstel had nooit tot stand kunnen komen zonder de inbreng van ervaringsdeskundigen. Het begon namelijk ooit toen ik ook Raymond Aronds ontmoette die daar op de tribune zit vanuit SLICKS, het ervaringsdeskundig expertisecentrum die zich hiermee bezighoudt. En ik wil hem en alle mensen die daarbij betrokken zijn dan ook heel hartelijk bedanken. Dit beleid en eigenlijk elk beleid op het gebied van publieke gezondheid kan niet zonder de inzet van ervaringsdeskundigheid. En daarom mijn vraag aan de wethouder is, aanvullend nog ook op de bestuurlijke reactie die heel positief was, hoe gaan we ervaringsdeskundigheid inbedden in zowel het opstellen van de nota Middelengebruik, maar ook zeker in de uitvoering? En verder wil ik u vragen om voor ons initiatiefvoorstel te stemmen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Scholtes. Wethouder SCHOLTES: Dank u wel, voorzitter. En dank ook aan de leden Van Pijpen en Yemane voor dit initiatiefvoorstel.

We hebben gezien dat vanuit de GroenLinksfractie dit onderwerp echt op de agenda is gezet van de van de gemeente. Het begon met een discussienota, een expertmeeting op uw initiatief, een amendement om de nota Gezondheidsbeleid aan te passen en nu dit initiatiefvoorstel. En u heeft kunnen lezen in de

23

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

agenda dat er een gewijzigde bestuurlijke reactie bij zit. Ook omdat ik heb moeten toegeven dat de eerste bestuurlijke reactie te weinig recht deed aan de inspanningen van GroenLinks op dit vlak. Dus vandaar nu die gewijzigde reactie. En heel veel dank dus voor dit initiatief. Als het gaat over de vraag over de ervaringsdeskundigen, ik denk dat dat een terecht punt is, wij spreken zeker ook met ervaringsdeskundigen als het gaat over de vormgeving van het plan, dat plan preventie middelengebruik. Dat gaat over Cliëntenbelang Amsterdam maar ook inderdaad SLICKS erin, die noemde u al en we verkennen met hen ook wat hun rol kan zijn in het plan zelf, in de uitvoering van het plan zelf. Waarbij we wel ook meenemen wat het onderzoek naar echt de aard en de omvang van die gokproblematiek, waarbij je ook moet kijken waar zit het online en waar zit het in de casino's, om het zo te zeggen. Daar hebben we nog te weinig cijfers over. In de gezondheidsmonitors nemen daar nu wel vragen over op zodat we daar ook een beter beeld bij krijgen, ook beter en gerichter kunnen kijken welke ervaringsdeskundigen zetten we bij welke actie in. De VOORZITTER: Dank u wel. Is geen behoefte aan een tweede termijn, dus dan wachten wij op de stemmingen om te zien hoe het met het initiatiefvoorstel verder gaat. De discussie wordt gesloten. Economische Zaken 14.

Instemmen met gewijzigde initiatiefvoorstel Bescherm de Amsterdamse kroeg van het lid Heinhuis en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke voorstel VN2023-021762 De VOORZITTER: Dan gaan wij daarmee meteen door naar agendapunt 14, ook het initiatiefvoorstel, Bescherm de Amsterdamse kroeg van het lid Heinhuis en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke voorstel. Ook hier zijn geen moties ingediend en het woord is alleen gevraagd door de leden IJmker en Wijnants. Maar ik zou me zomaar voor kunnen stellen dat mevrouw Heinhuis ook iets zou willen zeggen en wellicht wil beginnen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Heinhuis. Het lid HEINHUIS: Voorzitter, dank voor het woord. En wat fijn om vandaag hier over de bruine kroeg te kunnen spreken. En het ging er eigenlijk in deze zaal net al even over en ik denk dat dat ook weer een mooi voorbeeld was hoe je juist op een plek waar je heel vaak van mening verschilt en felle debatten met elkaar kan voeren de kroeg ook kan gebruiken als een plek waar dan weer verbinding ontstaat. En voorzitter, ik kan natuurlijk mijn verhaal over de bruine kroeg eigenlijk niet beginnen zonder een citaat van een van de belangrijkste bruinekroegenkenners wel van onze stad, de man die daar veel en mooi over heeft geschreven, Simon Carmiggelt.

En in het voorwoord van het Kroegenboek van Ben ten Holter schreef hij, Mokum is een schone, weerbarstige stad vol hoogst boeiende mensen. Ik durf de stelling aan dat de gewone kroegen waar deze mensen na hun werk komen drinken en praten de grootste en meest wezenlijke attractie vormen van Amsterdam, tenminste voor mij. En voorzitter, deze uitspraak geeft wat mij betreft heel mooi aan het belang van die bruine kroegen voor de stad. Het zijn plekken waar mensen inderdaad samenkomen, waar mensen elkaar ontmoeten en waar verbinding ontstaat. Waar we ook begrip voor elkaar

24

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

leren krijgen omdat je aan de bar zit met iemand die je misschien helemaal niet kent, iemand met een hele andere achtergrond maar op dat moment ben je even gelijk, je zit daar aan de bar met elkaar en je moet het met elkaar doen en je moet het gesprek met elkaar gaan voeren. En voorzitter, dat is juist in onze stad van ongelooflijke waarde. En ik zie dat om mij heen en ik heb dat ook in aanloop naar dit voorstel heel veel gezien in de kroegen en bij de kroegeigenaren ook die ik heb gesproken. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan Café Welling, waar de eigenaar zijn eigen kroeg liefkozend omschrijft als Café Mantelzorg omdat hij in Zuid waar hij woont zoveel oudere bezoekers heeft die daar een plek vinden, elkaar vinden en even wat gezelligheid hebben. Een mooi voorbeeld. Maar ik denk ook aan bijvoorbeeld de barman van Café ‘t Monumentje die zich zorgen maakt over de verpoening van de stad en dat het grote geld steeds meer gaat bepalen hoe de stad eruitziet. En voorzitter, dat is natuurlijk ook waar dit voorstel uit is ontstaan. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, nu ben ik ook een fervent cafébezoeker en ik ben naar Café Hermes gegaan op de Ceintuurbaan om eens te vragen wat de eigenaar daar ervan vond. En ik heb over het initiatiefvoorstel van mevrouw Heinhuis verteld.

Dat vond ze mooi maar ze zei vooral, wat gaat de PvdA een keer doen aan de gestegen precariobelasting en steeds hogere reclamebelasting?) Ja mooi, voorzitter, en zo'n vraag kan ik natuurlijk verwachten. En voorzitter, ik kan niet alle problemen oplossen in deze stad en ik denk dat belasting betalen ook bij de stad hoort. Maar waardering voor de belangrijke ondernemers in de stad ook. En juist dat soort mensen ook als bij café Hermes, dat zijn mensen die echt naar elkaar omkijken en die echt een belangrijke sociale functie hebben in de stad en die waardering, die proberen wij te uiten met dit voorstel. Maar we proberen ook hulp te bieden om dit soort zaken echt te behouden voor de stad. (Het lid WIJNANTS: Voorzitter, mevrouw Heinhuis zegt ik kan niet alle problemen oplossen. Nee prima, maar zij is wel de fractievoorzitter van de grootste partij in een coalitie. Dus zij kan hier gewoon met een voorstel komen om de reclamebelasting en de precariobelasting te verlagen. Als wij dat als VVD nu gaan doen, zou ze dat steunen? Want dat is waar de ondernemers echt op zich te wachten.) Voorzitter, ik kan het toch ook niet helemaal aan de indruk onttrekken dat de heer Wijnants en ik soms met wat andere ondernemers spreken en dat de heer Wijnants misschien andere mensen spreekt dan ik.

Want de mensen die ik spreek hebben juist heel erg die gedeelde zorg, die hebben ook die liefde voor hun café en die willen dat café behouden. En die zien ook dat wanneer hun café op de markt komt, omdat zij overlijden of omdat zij stoppen, dat dan ineens het heel spannend wordt. Omdat dan degene met het grootste geld, de grootste diepste zakken, die gaat bepalen wat voor concept we daarvoor terugkrijgen. En ik snap misschien dat de heer Wijnants dat niet helemaal met mij deelt. Maar voor ons is het heel belangrijk dat dat we als stad wel regie hebben, ook op wat voor plekken hebben in de stad en hoe zorgen we ervoor dat die plekken toegankelijk en betaalbaar zijn voor zoveel mogelijk Amsterdammers. (Het lid WIJNANTS: Nee voorzitter, maar volgens mij sluit het een het ander niet uit. Volgens mij kan je doen wat mevrouw Heinhuis voorstelt en misschien, tipje van de sluier, we zullen gewoon voor haar initiatiefvoorstel stemmen. Maar wat ik voorstel kan ook. En op het moment dat je van heel veel ondernemers terugkrijgt, en dit verzin ik hier natuurlijk niet, dat de gemeentelijke belastingen echt een probleem begint te worden, de parkeertarieven worden hoger, de belastingen worden hoger. Dan kan je daar ook wat aan doen. En het is wel teleurstellend dat mevrouw Heinhuis

25

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

die stap niet durft te zetten, maar dat ze dat bij mij teruglegt. Dus nogmaals de vraag, de PvdA is de grootste partij in de stad, zij kan hier wat te doen, waarom komen ze dan niet met voorstellen, gedekte voorstellen, om die belastingen te verlagen zodat de ondernemers die daarmee te maken hebben, zoals mevrouw van Café Hermes, echt kunnen worden aangepakt.) Voorzitter, ik wil ook niet dat soort problemen ontkennen. Het is alleen zo dat ik in dit voorstel me specifiek heb gericht tot die bruine kroeg en waar zit daar nou de crux van het probleem. En dat is eigenlijk zoals ik net al aangaf wel echt heel vaak die overname en dan de problemen, of de uitdaging eigenlijk waar de eigenaars dan tegenaan lopen als zij die kroeg willen overdoen. Want het is vaak zo dat bruine kroegen best nog populair zijn, goed worden bezocht. Alleen juist omdat zij populair zijn, omdat ze op interessante plekken zitten, bijvoorbeeld aan de Ceintuurbaan of hier in het centrum, dat dat plekken zijn waar grote investeerders ook interesse in hebben. En dat is nu juist wat we met dit voorstel proberen te beschermen. Lossen we daar alle problemen mee op? Nee. Dat zal ik eerlijk zijn, dat lossen we niet op.

Maar ik denk dat wel dat we een bijdrage gaan leveren om die plekken die van zulke mooie en belangrijke waarde voor de stad zijn, die plekken waar mensen elkaar nog echt vinden en ontmoeten, dat we die kunnen behouden. En dat, voorzitter, is iets waar mijn partij zich altijd voor zal blijven inzetten. Wij noemen dat vaker de strijd voor de ziel van de stad. En wat mij betreft horen dit soort Amsterdamse kroegen echt bij de ziel van de stad. Plekken waar de barman je naam kent. Of bijvoorbeeld, zoals bij mij in de buurt, een plek waar ik een rompertje kreeg toen ik zwanger was van mijn zoon met de naam van het café erop. Dat zijn kleine dingen die het leven in een grote en soms anonieme stad toch weer extra prettig maken. En dat zijn ook de kleine dingen die Amsterdam een sociale stad maken en die cafés, die vaak ook echt een buurtfunctie hebben, die horen daar wat ons betreft heel erg bij. Voorzitter, ik sluit af met nog een quote van een andere bruinekroegenkenner, Ben ter Holter die het bruine kroegen-boek van Amsterdam schreef. En hij schrijft, en ik kan niet anders dan me daarbij aansluiten, het Amsterdams café heeft naast een roemrijk verleden ook een bruisend goudgele toekomst. (Het lid SCHMIT: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat als het aan deze raad ligt, dan wordt de bruine kroeg enorm gesponsord, want ook ik heb gisteravond marktonderzoek gedaan in een bruine kroeg.

Maar dan nu de vraag aan lid Heinhuis. We leven in een stad die is in ontwikkeling. Ik denk dat we tien, vijftien jaar geleden niet hadden kunnen bedenken dat er nu op allerlei plekken biologische restaurants, veganistische restaurants zijn. Dus onze stad ontwikkelt jaar bij jaar. En mijn vraag aan mevrouw Heinhuis is, als wij nu die bruine kroeg vastleggen en stel je voor, over twintig jaar blijkt dat die leuke kroeg met het kleedje en het eitje, dat die helemaal niet meer bezocht wordt. Is mevrouw Heinhuis het daar niet mee eens dat we eigenlijk de ontwikkeling van de stad daarmee stoppen? Eén, dat geen kans geven aan andere concepten? En twee, wat gaat u uitleggen aan die kroegeigenaar die dan zijn kroeg wil verkopen maar …) De VOORZITTER: De heer Schmit, gaan we naar een vraag toe? Het lid SCHMIT: Dit is de tweede vraag, voorzitter. De VOORZITTER: Ja ik weet niet, maar het is net alsof u aan de toog staat. Daar bedoel ik niet vervelends mee, want ik hou ook van de bruine kroeg. Ga uw gang.

26

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Het lid SCHMIT: Dan heeft u mij nog nooit aan de toog gezien. Dus mijn tweede vraag is, hoe gaat u de kroegeigenaar uitleggen wat de waarde van zijn bedrijf wordt als dit een beschermde kroeg is zonder klanten? Het lid HEINHUIS: Dank wel, voorzitter. En ten eerste deel ik die angst niet, want ik zie juist dat de bruine kroeg onverminderd populair is. En de heer Schmit heeft dat misschien gisteravond zelf ook kunnen concluderen. Het is een populaire plek en het is ook van culturele waarde. En sommige kroegen in deze stad zijn al meer dan honderd jaar oud. We hebben kroegen in deze stad uit 1600. Dat zijn plekken, die zijn zo bijzonder, die zijn ook van culturele waarde en daarom vinden wij het van belang dat die ook beschermd worden en dat die niet zomaar gesloopt worden voor een hip concept waar over twee jaar weer een ander hip concept voor in de plaats komt. Dus wij vinden het wel belangrijk dat je in de stad ook plekken aanwijst, en ja verandering hoort erbij, maar in een stad als Amsterdam, waar we ook andere gebouwen echt beschermen want daarvan zeggen we, die horen nu eenmaal bij onze stad, dat we dat doen. En op uw tweede vraag over de eigenaren, en ik snap dat goed en ik heb dat ook met eigenaren besproken. Ik moet dan denken aan een gesprek bij Café Scheltema, een café dat in coronatijd door de vaste gasten is gered omdat het dreigde ten onder te gaan.

Een heel mooi voorbeeld ook waar je ziet inderdaad dat het ook echt leeft in de stad. Maar die eigenaar die zei ook ja, ik maak maar wat zorgen. En toen zei ik oké, maar als u dan verkoopt, welk onderdeel van de kroeg zou u dan niet erg vinden als het eruit wordt gesloopt? Hij keek om zich heen en hij zei nee, maar dit heeft mijn vader nog opgehangen en dit, toen is de koning nog langs geweest, dit … En eigenlijk elk onderdeel van die kroeg had van zoveel waarde voor hem dat toen hij puntje bij paaltje erover na moest denken hij zei nee, alles moet bewaard blijven want het heeft zoveel waarde. Dus ik zie juist kroegeigenaren die dat heel erg omarmen en ook heel erg blij zijn met de mogelijkheid die in dit voorstel staat om dat ook voor de toekomst te beschermen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Voorzitter, na de opmerkingen die al vanmiddag zijn gepasseerd, voel ik de noodzaak om mijn reputatie te verbeteren. Maar ik ben bang dat dit verhaal daar niet echt aan gaat bijdragen. Dus ik ga maar gewoon mijn verhaal doen. De bruine kroeg, volgens mij heeft het initiatief van de PvdA veel losgemaakt, zowel in de stad, in nationale media. Maar ook zeker in de commissie hebben we daar volgens mij een goed gesprek over gehad. Ik heb ook wat vragen ook daarover gesteld en het heeft me ook wel aan denken gezet.

Want wat maakt nou een bruine kroeg een bruine kroeg? Zelf kom ik graag in De Fluiter in West om Ajax te kijken, hoewel op de laatste tijd vooral veel frustratie en iets minder levensvreugde oproept. Of om bij te kletsen met mijn buurman, de heer Van Munster, die gisteren is geïnstalleerd als fractievertegenwoordiger. En hoewel waarschijnlijk niemand in De Fluiter behalve wij twee op GroenLinks stemt voel ik me er altijd erg welkom. Want wat maakt De Fluiten nou De Fluiter? Niet het tapijtje op tafel, niet de houten stoelen en de tafels of het interieur, maar Bram en Jet. De vrolijke gezichten achter de bar die iedereen kennen bij naam en zorgen dat iedereen zich zo thuis voelt. En wat maakt nou de bruine kroeg, de bruine kroeg? Dat zijn natuurlijk de mensen. De sociale buurtfunctie van de kroeg, daar gaat het volgens mij om en dat deel ik ook zeker met de PvdA. Waar men elkaar ontmoet, naar elkaar omkijkt en voor elkaar zorgt. En hoewel ik ook in de commissie heb laten zien dat ik wel een paar vragen heb over de voorstellen van de PvdA ben ik het er natuurlijk wel volmondig eens dat we deze buurtfunctie met elkaar willen behouden in een stad waar commercialisering en vervreemding vaak domineert. Dus daarom steunen

27

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

we ook voor dit voorstel van GroenLinks. Want ik gun iedereen in Amsterdam een buurtkroeg met een Bram en een Jet en een beter Ajax. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Mbarki. Wethouder MBARKI: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik ga het kort houden want ik heb niet direct een vraag gehoord. Maar ik wil wel complimenten maken aan het lid Heinhuis voor haar initiatiefvoorstel. We hebben er uitvoerig ook over gesproken in de commissie en dan heb ik ook aangegeven dat ik persoonlijk heel weinig heb met de bruine kroeg. Maar het gaat niet om mij, het gaat namelijk om de ziel van de stad en daar ga ik alles aan doen om er in ieder geval voor te zorgen dat ook andere mensen die de kroeg wel belangrijk vinden, ruimte houden om naar de kroeg te kunnen gaan. Overigens ken ik Café Hermes wel, daar kun je heel goed sjoelen. Dat klopt hé? En Douwe Bob, de stamkroeg van Douwe Bob ook, helemaal waar. Dus voorzitter, wij kunnen met de aanpassingen die zijn gemaakt helemaal leven met het gewijzigde initiatiefvoorstel. En verder zou ik tegen het lid IJmker willen zeggen, ga naar De Fluiter, want het gaat beter met Ajax en het is ook goed voor de omzet. De VOORZITTER: Goed. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan gaat deze ook door naar de stemmingen. De discussie wordt gesloten.

De VOORZITTER: Dan zou ik eigenlijk vijf minuten willen schorsen tot tien voor drie en daarna gaan wij door zoals eerder afgesproken met agendapunt 32 en 33 uit de portefeuille van mevrouw Moorman.

De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Armoedebestrijding en schuldhulpverlening 32. Vaststellen van de ambities uit de beleidsbrief armoede en schulden VN2023020765 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: Motie van de leden Wehkamp, Bouhassani, Yemane, Broersen en Emmerik inzake voorkomen dat armoederegelingen voor kinderen niet bij kinderen terecht komen, nr. 648.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken op welke manier de gemeente Amsterdam in haar beleid de positie van kinderen in armoede kan versterken en daarbij het advies van de Commissie sociaal minimum zoveel mogelijk mee te nemen, vooruitlopend op de uitvoering hiervan door de rijksoverheid.

28

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Motie van de leden Yemane, Khan, Bouhassani, Broersen, Ahmadi, Wehkamp, Alberts en Emmerik over het toetsen op besteedbaar inkomen bij aanspraak op armoederegelingen, nr. 653.23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - te onderzoeken op welke manier armoederegelingen toegankelijk kunnen worden gemaakt voor mensen waarvan het besteedbaar inkomen onder het sociaal minimum valt; - hierbij te kijken naar organisaties die een andere toetsing hanteren; - inzichtelijk maken hoeveel Amsterdammers hiermee geholpen zouden zijn. - hoe armoederegelingen ook kunnen worden toegekend op basis van een berekening op basis van besteedbaar inkomen naast toetsing op basis van belastbaar inkomen; - hierbij de formele en informele organisaties te betrekken om signalen en adviezen op te halen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Nou is mevrouw Wehkamp niet aanwezig. Ja, nee, maar een lid moet in de raad aanwezig zijn om een motie in te kunnen dienen. Er wordt even naar haar gezocht. Dan beginnen gewoon met mevrouw Yemane. Mevrouw Yemane, u wil een punt van orde maken? Het lid YEMANE: Ja, nee, omdat we even misschien wachten omdat natuurlijk een beetje last minute de agendapunten zijn verschoven.

De VOORZITTER: Weet u, ik heb ook alle fracties gevraagd om even hun woordvoerders van op de hoogte te brengen en het is toch een half uur geleden of zo, drie kwartier, dat ik het heb gevraagd. Dus we hopen dat het goed komt. Mevrouw Yemane, u heeft het woord. Daar is mevrouw Wehkamp, dus het komt helemaal goed. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. En nou toen inderdaad de wisseling opeens was moest ik heel snel nog mijn bijdrage aftikken. Maar hier staan we dan. Ik wil de wethouder en het college eigenlijk ontzettend bedanken met de brief en ook specifiek de aandacht voor knellende mechanismen waarover wordt gesproken. En ontzettend blij dat we de ervaringen van informele organisaties, toeslagenouders en anderen ervaringsdeskundigheid hierin ook expliciet in meenemen. Voorzitter, we denken soms dat we onaantastbaar zijn, dat armoede en schulden andere mensen overkomt, maar dat dat ons niet zomaar kan overkomen. En ik weet nog toen ik als inkomensconsulent werkte in de gemeente Assen, waren er veel mensen die ik sprak die echt tegen hun zin een bijstandsuitkering aanvroegen. Omdat ze hun baan opeens waren kwijtgeraakt, hun bedrijf failliet was geraakt of ziek waren geworden. En dit werd eigenlijk weer bevestigd na mijn bezoek aan de actiegroep de Noord As waar ik met verschillende collega's ook was.

Wij hoorden daar verschillende verhalen waaronder het verhaal van Marijke die ik ook graag even kort wil toelichten. Marijke en haar man Henny hadden beide jarenlang gewerkt en gingen met de vut en Henny kluste er nog wat bij, ze een hadden een koopwoning en caravan en leken eigenlijk weinig zorgen te hebben. Tot een opeenstapeling van verschillende gebeurtenissen. Door de financiële crisis

29

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

kon Henny niet meer bijklussen, de koopwoning kregen ze niet verkocht, ze besloten hun overlijdensrisicoverzekering te verlagen en even later overleed Henny ook nog eens plotseling, waarna Marijke met veel verdriet en schulden kwam te zitten. Maar op papier had Marijke een goed bruto inkomen, een beetje AOW en een beetje pensioen. Maar door het aflossen van de schulden, de hoge huur die ze elke maand moest betalen had Marijke een erg laag besteedbaar inkomen. En wanneer we het soms hebben over verborgen armoede dan zit het ook vaak hierin, mensen die door de stijgende lasten van het afgelopen jaar enorm hoge lasten hebben, maar op papier misschien een goed inkomen, maar toch helemaal niet rondkomen en ontzettend in de armoede leven. Bij Marijke ging het eigenlijk ontzettend slecht op een gegeven moment. Ze kon doordat haar inkomen op papier inderdaad zo hoog was, kon ze eigenlijk geen aanspraak doen op verschillende armoederegelingen. Ze kreeg borstkanker, dat kwam er nog bij, en later kon ze nergens terecht. Tot op een gegeven moment toch bij de voedselbank, want bij de voedselbank hanteren ze en andere toetsing en kijken ze wel naar het besteedbaar inkomen. En via de vrijwilligers van de voedselbank is ze ook later bij de buurtteams weer terechtgekomen en in de schuldsanering. En nu is zij een van de verhalenvertellers bij de actiegroep de Noord As.

Ze zegt ook, dit is eigenlijk, voor mij is het dat het niet voor niets is geweest. Ik moet er iets positiefs uithalen en daarom vertel ik mijn verhaal zodat we kunnen zien wat nou die uitwerking is van bepaalde wet- en regelgeving. En dit is waarom ik samen met anderen een motie indien om verborgen armoede ook inzichtelijk te maken, om te onderzoeken of Amsterdammers met op papier en hoog bruto-inkomen maar ontzettend hoge lasten hebben, aanspraak kunnen doen op onze armoederegelingen, een motie om preventief mensen uit de schulden en uit armoede te krijgen. Dank wel, voorzitter. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Wehkamp. Het lid WEHKAMP: Dank u wel, voorzitter. En ook dank aan collega voor het delen van de ervaring van de Noord As, heeft inderdaad ook indruk op mij gemaakt. Dus die motie dien ik graag samen in. Over de beleidsbrief, ik wil vandaag eigenlijk stil gaan staan bij één specifiek onderwerp, namelijk de zelfstandige positie van kinderen die opgroeien in armoede waar ik ook een motie voor zou indienen. In Amsterdam leven 28.500 kinderen in armoede en daar hebben we heel veel aandacht voor. En dat vind ik wel goed. Met Stichting Leergeld voor laptops en fietsen, reiskostenvergoedingen, aandacht voor financiële educatie. 150 procent van het sociaal minimum steunen we, en ook de inzet op schoolontbijt en schoollunches.

Dus we doen inderdaad, we zorgen goed voor de kinderen en die kinderen zijn ook belangrijk om daar goed voor te zorgen, omdat ze extra kwetsbaar zijn. Kinderen zijn kwetsbaar omdat ze kind zijn, daarom hebben ze ook aparte rechten. Maar kinderen in de armoede zijn extra kwetsbaar omdat ze een laag inkomen hebben en daar misschien problemen van kunnen ervaren, maar ook omdat ze afhankelijk zijn van de ouders voor hun recht op inkomen. Het Kinderrechtenverdrag in artikel 26 gaat ook over de financiële bijdrage die de overheid moet geven aan kinderen in armoede. En voorzitter, de Commissie sociaal minimum wijst ook op de positie van kinderen in armoedebestrijding en hun kwetsbaarheid. Zo schrijft de Commissie dat kinderen en jongeren tot achttien jaar vaak alles via ouders en voogd gaat en dat zij vaak niet zelfstandig aanspraak kunnen maken op armoederegelingen. Dat maakt hen dus kwetsbaar, in het bijzonder als je geen goede relatie met je ouders hebt. De positie van kinderen moet dus daarom worden versterkt zeggen zij. De Commissie sociaal minimum wijst de overheid op hun verantwoordelijkheid om kinderen zelf ook aanspraak te kunnen laten maken op armoedevoorzieningen, in het bijzonder een groep kinderen die extra kwetsbaar zijn

30

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

bijvoorbeeld omdat ze dus geen goede relatie hebben met hun ouders of omdat de ouders het geld bedoeld voor kinderen niet aan hen besteden. Omdat het op dit moment niet duidelijk is of deze groep kwetsbare kinderen, deze specifieke groep, nu door de gemeente wordt gezien dien ik samen met PvdA, GroenLinks en anderen een motie in om te onderzoeken op welke manier de gemeente Amsterdam in haar beleid de positie van kinderen in armoede kan versterken en daarbij het advies van Commissie sociaal minimum zoveel mogelijk mee te nemen. Daarmee wil deze zes of D66 dat we de belangen van deze extra kwetsbare groep erkennen in het armoedebeleid en ook oog hebben voor hun situatie. Vanuit de kind-rechterlijke benadering staat het perspectief van het kind en wat voor het kind het zelf het beste is voorop. Deze motie geeft daar uiting aan. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Abdi. Het lid ABDI: Dank u wel, voorzitter. Ik doe deze bijdrage namens mijn collega Anissa Bouhassani. Ik wil ook beginnen om eigenlijk het college en in het bijzonder ook deze wethouder te danken eigenlijk voor hun enorme inzet als het gaat om armoedebestrijding en ik denk dat het heftig is om te constateren dat in Nederland het uitmaakt waar je arm bent en wat er dan vervolgens, wat voor hulp je dan kunt krijgen. En hier in Amsterdam doen wij ontzettend veel als het gaat om armoedebestrijding.

Armoedebestrijding betekent dat we extra investeren in de wijken waar te lang geen aandacht voor is geweest, waar de armoedecijfers het ook zijn. Denk aan de Nieuw-West, Zuidoost of Noord. Daarom zijn ook de masterplannen zo belangrijk dat wij dat doen om structureel te investeren om hun bestaanszekerheid te vergroten. Maar denk ook in de wijken aan bijvoorbeeld in Zuid waar mensen met schrijnende armoede naast mensen met een dikke portemonnee leven. Dit soort verborgen armoede. Armoedebestrijding heeft ook te maken met verbeteren van de woningen, het investeren in onze straten. Maar denk ook aan het voorstel dat we onlangs hebben gedaan voor het gratis ov voor kinderen. Het heeft te maken met mensen een adempauze gunnen die in schulden zitten en hopen op verbetering. Dat je volwaardig mee kan doen. Voorzitter, zelfs gezinnen met twee kinderen die keihard werken maar aan het eind eigenlijk niks overhouden, ook voor deze mensen moeten we oog blijven houden. En ik ben daarom ook enorm blij dat er extra aandacht rond de informele organisaties in ons stad. Ik denk dat deze organisaties een belangrijke sleutel kunnen zijn om mensen te bereiken die nu niet in beeld zijn, om meer mensen in een verborgen armoede te zien, om ze een hand uit te reiken.

Voorzitter, ik denk dat het ook vanzelfsprekend is dat we al die krachten uit de wijken, die mensen die elkaar inchecken, elkaar ondersteunen, hun eten delen, helpen met formulieren. Al deze krachten moeten we ook omarmen en benutten en ze ook waarderen en zien voor wat zij doen ons als stad. Voorzitter, één aandachtspunt die wij nog aan de wethouder moeten meegeven die we eerder al aan de commissie hebben opgebracht, namelijk aandacht voor mensen die analfabeet zijn, die bijvoorbeeld niet zo goed kunnen lezen en schrijven, mensen die niet goed kunnen omgaan met computers, mensen die niet eigenlijk weten hoe ze daar hun weg in vinden. De wereld van de regelingen is ontzettend complex en gelukkig zijn er veel plekken waar je terecht kan. Alleen ik denk dat het belangrijk is om extra oog voor deze mensen te houden. En tot slot wil ik ook onderstrepen dat wij met liefde ook mee tekenen in de motie van collega Wehkamp als het gaat over de armoederegelingen voor kinderen. Want ik ben het volledig met haar eens. Het zou niet moeten uitmaken wat je ouders wel of niet doen. Die rechten van die kinderen zijn ook cruciaal als het gaat om armoedebestrijding. Dank.

31

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman. Wethouder MOORMAN: Dank voorzitter en dank aan de leden voor de vragen naar aanleiding van de beleidsbrief. Dank ook voor de steun die we ervaren op het armoedebeleid die wij in Amsterdam hebben. Het is inderdaad waar dat wij veel hebben te compenseren en dat dat inderdaad ook wel leidt tot verschillen tussen gemeentes. Verschillen die daar eigenlijk niet zouden moeten zijn. Wij gaan eigenlijk niet over het inkomensbeleid, wij gaan niet over bestaanszekerheid. De Commissie sociale zekerheid, staatscommissie, is daar ook heel duidelijk over. Maar ondertussen, nu we zien dat de bestaanszekerheid onder druk staat, moeten wij toch wat en dat proberen we zo goed mogelijk te doen in ons armoedebeleid. Ik vind het advies van de staatscommissie bestaanszekerheid of sociaal minimum echt ontzettend goed. Ik hoop echt dat een volgend kabinet daar veel rekenschap van neemt. En niet alleen het minimum op niveau brengt waar het hoort te zijn, maar ook goed kijkt naar welke groepen moeten daarin zo goed mogelijk worden gecompenseerd. En het is waar wat mevrouw Wehkamp aangeeft, dat er ook specifieke aandacht is voor de groep jongeren en kinderen, met name die groep die een slechte relatie onderhoudt met de ouders, dat die extra kwetsbaar kunnen zijn.

En dat vraagt, de Commissie sociaal minimum gaat niet over gemeenteregelingen, gaat echt heel specifiek over het rijksbeleid, maar ook wij kunnen ons daar wel natuurlijk rekenschap van geven. We hebben onlangs wel een aanpassing gemaakt voor jongeren die in instellingen verblijven. Die krijgen nu ook toegang tot de regelingen. Als kinderen op hetzelfde adres zijn ingeschreven als hun ouders, maar daar toch een slechte relatie meer onderhouden, of kinderen die niet meer thuis wonen, maar ook niet in een instelling, ja dat kan problematisch zijn. Ik kan u niet meteen aangeven hoe we dat kunnen aanpassen, want het kan soms juist wel verstandig zijn dat dat via ouders loopt zodat er ook in de financiële educatie van jongeren juist ook aandacht voor is. Maar ik wil uw motie omarmen om te kijken hoe we daar met elkaar mee om kunnen gaan. (Het lid WEHKAMP: Heel kort, daar ben ik heel blij mee. Dank u wel.) Voorzitter, ik ben blij dat mevrouw Wehkamp er blij mee is en ik besefte ineens dat ik het woord u zei in de richting van mevrouw Wehkamp. Ik zal mij weer tot u richten, voorzitter. In de richting van mevrouw Abdi. Jazeker, er moet aandacht zijn voor mensen met digitale of taalvaardigheden die niet helemaal op orde zijn, ook omdat we zien dat er een enorme relatie zit tussen de taal of het digitale niet heel goed beheersen en tegelijkertijd ook last hebben van armoedeproblematiek.

Onze Flying Squad, vliegende brigade, die is juist ook op dat soort plekken aanwezig om te zorgen dat er zo goed mogelijk ook contact is met mensen die echt van de armoederegelingen kunnen profiteren. Maar ook iets bijvoorbeeld als de familiescholen, is ook op die manier op de plek daar waar ook de meeste impact gemaakt kan worden. Dus het is een terecht punt wat u maakt en daar moeten we ook ons op blijven richten. Voorzitter, dan wil ik graag eindigen met de motie van het lid Yemane, maar ook haar mooie woorden over de Noord As. Zoals velen waarschijnlijk wel van u weten is Noord As een zeer belangrijke ook gewoon steunpilaar van ons armoedebeleid. Het is een groep die zich al een aantal jaren geleden heeft verzameld, mensen die zelf vanuit de armoede, zoals Marijke die je noemt, ik heb haar een aantal jaren geleden al toen ik net startte als wethouder Armoedebestrijding, ontmoet in Noord. Zij zat inmiddels toen al in een schuldsaneringstraject. Maar zij had ook bijvoorbeeld al Bianca bij zich die later ook uit de schulden moest worden geholpen. Want Marijke is ook nog boekhouder van beroep en zij heeft veel pech gehad in haar leven waardoor zij in de

32

Jaar

2023

Vergaderdatum 9 nov. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

problemen, de schulden is terechtgekomen. Wat zo bijzonder aan haar is, is dat zij vervolgens ook met de kennis en ervaring die zij zelf heeft opgedaan anderen is gaan helpen. En dat doet zij niet alleen, er zijn meer mensen, zoals bijvoorbeeld ook Myra. Myra heeft lang zelf ook bij de voedselbank gelopen maar kon nooit aanspraak maken op armoedevoorzieningen omdat zij op papier voldoende verdiende. Ik heb geleerd van de Noord As hoe raar dat beleid eigenlijk is. Dus je wordt toegelaten tot de voedselbank omdat duidelijk is dat je te weinig inkomen hebt om vervolgens ook in je eigen voedselvoorziening te kunnen voldoen. Maar wij zeggen als overheid, ja maar je verdient eigenlijk wel genoeg dus al die armoedevoorzieningen zijn er niet voor je. Dat hebben we gelukkig toen meteen kunnen aanpassen. Daarin zie je ook maar hoe belangrijk het is dat wij echt ervaringsdeskundigen, ervaringskennis in ons beleid laten meespreken. Maar ze zijn inderdaad fervente voorvechters om veel meer te toetsen op basis van besteedbaar inkomen, zoals gebeurt bij de voedselbank, in plaats van belastbaar inkomen, zoals wij doen met onze armoedevoorzieningen. Ik heb daar veelvuldig contact over met Noord As.

Zij weten ook dat dit nooit kan voor de volledige groep minimahuishoudens Als je bijvoorbeeld bedenkt dat wij ongeveer 95.000 energietoeslagen verstrekken is het natuurlijk onmogelijk om 95.000 huishoudens in Amsterdam te toetsen op besteedbaar inkomen. En dat je daar dan alle gegevens van moet hebben, of het gaat een huur, over energie, over zorgkosten et cetera. Dat zou betekenen dat al onze armoedegeld eigenlijk in onze eigen organisatie wordt besteed aan onze eigen ambtenaren die dat allemaal aan het toetsen zijn. Dat wil niemand. Tegelijkertijd realiseer ik me, ook dat voorbeeld van Myra, dat het wel degelijk noodzakelijk kan zijn voor een beperkte groep om dat wel te doen. Ik kan mij bijvoorbeeld voorstellen als mensen bij de buurtteams komen die inmiddels de toetsing doen voor de voedselbank, niet in aanmerking komen voor Voedselbank, maar tegelijkertijd daarmee dus wel getoetst zijn op één besteedbaar inkomen, wat inderdaad laag lijkt te zijn, onder die 130 procent, dat je op dat moment besluit, misschien geen voedselbank maar wel armoedevoorzieningen. Dat zou een manier kunnen zijn. Hetzelfde zouden we bijvoorbeeld kunnen bekijken als het gaat om schuldhulpverleningstrajecten. Dus ik zie wel degelijk mogelijkheden. Het zal nooit zo kunnen zijn, moet ik ook zeggen, maar dat gesprek heb ik ook voortdurend met Noord As.

Wat het mooie is, zei geven vanuit de praktijk aan ons mee hoe wij ons beleid kunnen aanpassen, maar wij geven ook vanuit het beleid mee aan de praktijk hoe ingewikkeld het soms is en het is daarmee dus ook echt een hele mooie dialoog. Dus De Noord As begrijpt dat ook heel goed. Maar dat ontslaat ons niet van de verplichting om te kijken hoe we toch het nog fijnmaziger kunnen maken. Binnenkort komen wethouder Groot Wassink en ik met een agenda bestaanszekerheid. Die komt deze of volgende week naar u toe. Ook daarin staat dit punt beschreven, dat we deze zoektocht gaan doen. En ik beoordeel, voorzitter, en dan sluit ik af, deze motie en dat is dus motie 653 als ondersteuning van het beleid en die wil ik daarin dus graag positief preadviseren. (Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter en ja, dank nogmaals aan de wethouder voor de fijne woorden en ook echt het meedenken. Ik weet ook dat De Noord As veelvoudig met u in gesprek is. Alleen, en ik begrijp echt dat de omvang enorm is, of misschien kan zijn. Alleen tegelijkertijd denk ik ook soms, als we die mensen niet aanspraak laten doen, kan het zijn dat ze straks in de schulden terechtkomen en dan zijn we eigenlijk nog verder van huis. Want dan moeten misschien alle mensen die we nu inzetten weer gaan inzetten voor schuldhulpverlening.