20230622 conceptverslag commissie FKD openbare deel

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 22 juni 2023

CONCEPTVERSLAG Vergadering

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 22 juni 2023 van 9.00 – 13.10 uur en van 19.30 – 23.35 uur in Willem Kraanzaal, stadhuis

Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Donderdag 13 juli 2023 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders H. van Buren, T. Meliani, A. Scholtes, R. van Dantzig, Z. Pels Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: L. Hollander Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: M.F. Asruf (PvdA), B.M.H. Minderhout (PvdA), F.A. Namane (PvdA), Y.E. Bentoumya (GL), Z.D. Ernsting (GL), E.C. IJmker (GL), K.S.N. van der Veen (GL), M. Lust (D66), E.D.M. Moeskops (D66), E. Schmit (D66), H.C. Burgers ( VVD), S.C. Nijssen (VVD), S.N. Hijlkema (VVD), M.M. Perdok (BIJ1), M. Meerburg (PvdD), I. Garmy (Volt), E. Bobeldijk (SP), A. Nanninga (JA21), E. Mangal (DENK), D.T. Boomsma) Afwezig: Fractie Forum voor Democratie Overige aanwezigen: J.F. van Pijpen (GL), Heinhuis (PvdA), F. Abdi (PvdA), D. van Hooff (gemeenteaccountant), L. Saraber (AFK) (avond), J. van As (Gemeente Amsterdam), F. Jongbloed (Gemeente Amsterdam), D. Buist (Gemeente Amsterdam), M. Roest (Gemeente Amsterdam), A. van der Giessen (Gemeente Amsterdam), R. Wieman (Gemeente Amsterdam), J. Kerpershoek (Gemeente Amsterdam), G. Massom (Gemeente Amsterdam)

1. Algemeen deel a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat het Jaarverslag 2022 heden wordt besproken en zal worden vastgesteld in de raad van 28 juni a.s. De Voorjaarsnota van 2023 wordt heden alleen in de eerste termijn besproken, de tweede termijn vindt plaats in de commissie van 13 juli en de Voorjaarsnota zal worden vastgesteld in de raad van 19 en 20 juli. Lid MANGAL deelt mee dat zijn fractie een technische sessie zal organiseren in het kader van het onderwerp Contractarbeid en de commissieleden worden daar binnenkort via een e-mail voor worden uitgenodigd. Wethouder VAN BUREN refereert aan haar toezegging van 24 november dat in de Voorjaars- en Najaarsnota duidelijker zal worden aangegeven hoe de aanbevelingen van de

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Rekenkamer zijn geïmplementeerd. Dit is aangepast door middel van een toegevoegd overzicht van de desbetreffende stand van zaken. Wethouder Everhardt heeft lid Heinhuis toegezegd een overkoepelend overzicht van de aanbevelingen van de ACAM te delen met de commissie en hieraan is tegemoetgekomen. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER stelt voor om een deel van de agenda te behandelen in de avond. De commissie is hierover per e-mail geïnformeerd. Hier is geen bezwaar tegen. De voorzitter stelt vast dat de vergadering om 12.30 uur wordt geschorst en de vergadering om 19.30 uur wordt heropend. Dit heeft gevolgen voor de spreektijden en de voorzitter somt de spreektijden per fractie op. Hij verzoekt de leden de tentatieve vergadervolgorde te respecteren en zich nauwgezet aan de spreektijden te houden. De voorzitter zal hier op toezien.

De volgende agendapunten worden gevoegd behandeld: Agendapunt 3, Vaststellen van het jaarverslag 2022, en agendapunt 4, Reactie op het Accountantsverslag 2022 Gemeente Amsterdam; Agendapunt 5, Voorjaarsnota 2023, en agendapunt 6, Kennisnemen van de scenario’s voor de schuldontwikkeling, Agendapunt 14, Jaarverslag 2022 Amsterdams Fonds voor de Kunst, agendapunt 15, Kennisnemen van de Raadsinfomatiebrief Contouren Kunstenplan 2025-2028 en agendapunt 16, Kennisnemen van de Raadsinformatiebrief over het adviesrapport van de werkgroep Cultuur en Corona en het adviesrapport. Op verzoek van lid Garmy (Volt) wordt agendapunt 10, Kennisnemen Raadsinformatiebrief Staat van de uitvoering dienstverlening, doorgeschoven naar de commissievergadering van 13 juli en wordt het punt gevoegd behandeld met het jaarverslag van de Ombudsman. Agendapunt 7, Vaststellen van het geactualiseerde lening- en garantiebeleid van de gemeente Amsterdam, en agendapunt 13, Geen zienswijze indienen ten aanzien van de ontwerp meerjarenbegroting 2024-2027 van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG), worden in de raad gehamerd. Agendapunt 12, Vervolgbesluit AEB, heeft een geheime bijlage, en de voorzitter stelt voor om bij aanvang van dit punt een kort besloten deel te houden ten behoeve van enkele vragen. Vervolgens wordt het vervolg van agendapunt 12 behandeld in de openbaarheid.

De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare vergadering en het besloten deel van de raadscommissie FKD d.d. 1 juni 2023 Vastgesteld. e. Termijnagenda, per portefeuille De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Lid IJMKER refereert aan een motie die haar fractie een halfjaar geleden heeft ingediend, inzake ondersteuning van Cybersoek voor digitale vaardigheden en vraagt wanneer deze zal worden afgedaan.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Wethouder SCHOLTES zegt toe dat dit voor het zomerreces wordt afgerond en het wordt voor de eerste vergadering na het reces aan de commissie gestuurd. Ook geeft de wethouder aan dat hij over dit onderwerp met de staatssecretaris in gesprek is. f. TKN-lijst Op verzoek van lid Meerburg (Partij voor de Dieren) wordt TKN-stuk 9, Voortgang van de uitvoering van motie 307, inzake plantaardige keuze mogelijk maken, geagendeerd. Op verzoek van leden Meerburg (Partij voor de Dieren) en Moeskops (D66) wordt TKNstuk 12, raadsinformatiebrief nieuw evenementenbeleid, geagendeerd. De motivatie is op 21 juni in de dagmail verschenen. Lid BOBELDIJK stelt voor om TKN-stuk 6, Onderzoek prijselasticiteit toeristenbelasting, te behandelen in de tweede termijn bij de Voorjaarsnota. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies Er zijn geen stukken van de stadsdeelcommissies binnengekomen. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.11 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek De VOORZITTER deelt mee dat zich zes insprekers hebben aangemeld. Inspreker 1, de heer T. Gautier, namens Stadmakers Coöperatie, geeft aan dat er van de 2 miljard euro per jaar voor sociaal aanbesteden er slechts 0,1 % gaat naar sociale firma’s.

De heer Gautier doet een beroep op de commissie om bewonersinitiatieven te betrekken bij het sociaal aanbesteden. Dit zou volledig in lijn zijn met de Aanbestedingswet die ervoor is om een zo groot mogelijke maatschappelijk waarde te creëren. Inspreker 2, mevrouw E. Doornhegge, namens de Koninklijke Horeca Nederland, te weten ruim 500 hotels inzake het agendapunt Onderzoek prijselasticiteit Toeristenbelasting. Zij geeft aan dat de sector wordt geraakt door het verhogen van de toeristenbelasting. Amsterdam behoort al tot de hoogte categorie en de sector verliest vooral zakelijke gasten en congresbezoekers. Dit zijn juist de bezoekers die veel uitgeven en het minste overlast bezorgen. Er is voor de ondernemers ook geen tijd geweest om zich voor te bereiden op deze verhoging. Zij pleit voor samenwerking met de gemeente om te komen tot een consistente aanpak en wil graag in gesprek. Als antwoord op de vraag van lid Boomsma geeft zij aan dat een en ander ook moeilijk uit te leggen is aan de gasten als zij menen al betaald te hebben. Zij geeft de voorkeur aan een procentuele heffing.

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Inspreker 3, de heer Y. Boussaid, namens De Meervaart inzake agendapunt 5, Voorjaarsnota 2023. Hij spreekt zijn grote waardering uit voor de functie en de locatie van het gebouw. Ook somt hij op wat er allemaal mogelijk is in het gebouw. Echter het gebouw is te klein geworden voor al die functies en mogelijkheden en daarom pleit hij bij de commissie voor meer budget om tegemoet te kunnen komen aan het brede draagvlak dat is inmiddels is ontstaan. Hij nodigt de commissieleden uit om langs te komen bij de Meervaart. Inspreker 4, mevrouw H. Hankers, voorzitter van de or van AEB B.V. spreekt inzake agendapunt 12, Vervolgbesluit AEB. Zij spreekt namens haar achterban de zorg uit dat de focus ligt op één traject: verkoop AEB zonder scheidingsinstallatie. Zij pleit ervoor bij de commissie om eerdere scenario’s te onderzoeken en af te wegen. Ook moet eerst duidelijk worden onder welke voorwaarden de scheidingsinstallatie kan worden losgekoppeld alvorens tot verkoop kan worden overgegaan. De SI is een wezenlijk onderdeel van AEB en zonder de SI vreest de or dat dit ten koste zal gaan van het succes en de werkgelegenheid van AEB. Het komt haar voor dat de gemeente bij verkoop alleen oog heeft voor haar eigen voordeel en geen rekening houdt met de gevolgen voor AEB. De or gaat in gesprek met de directie en hoopt daarna te komen met een advies naar de gemeente.

Lid BOOMSMA vraagt om een toelichting op het grote belang van de scheidingsinstallatie voor AEB. Inspreker 4, mevrouw H. Hankers geeft aan dat het nog wat onderzoek vereist om dat te kunnen bepalen. Lid MANGAL vraagt of de medewerkers zich zien als een onderdeel van een gemeentelijk bedrijf. Inspreker 4, mevrouw H. Hankers geeft aan dat dit geldt voor de medewerkers van de scheidingsinstallatie, maar dat het voor de medewerkers van AEB niet duidelijk meer is. Lid MANGAL vraagt tevens of de medewerkers van AEB zich beter zouden voelen als zij ook bij de gemeente zouden horen. Inspreker 4, mevrouw H. Hankers, geeft aan dat daar de zorgen zitten en daarom pleit zij voor het onderzoek naar andere scenario’s. Lid MEERBURG verwoordt wat hij meent op te maken uit het betoog van inspreker 4: er is voor de medewerkers nog te weinig informatie en er is behoefte aan onderzoek naar andere scenario’s. Nu lijkt het of er overhaast tot verkoop wordt overgegaan. Inspreker 4, mevrouw H. Hankers, beaamt dit. Ook benadrukt zij nogmaals dat de SI een wezenlijk onderdeel is van de AEB. Lid BURGERS vraagt of mevrouw Hankers zelf ideeen heeft inzake de AEB. Volgens Inspreker 4, mevrouw H. Hankers is het ook goed mogelijk om de AEB te verkopen met de scheidingsinstallatie en zij roept de gemeente op dit nader te onderzoeken.

Lid ASRUF informeert naar de behoefte van de medewerkers om geïnformeerd te worden. Inspreker 4, mevrouw H. Hankers, geeft aan dat bij te snel handelen er naderhand nog veel vragen onbeantwoord zijn, wat dan uiteindelijk weer vertraging van het proces oplevert. Inspreker 5, mevrouw J. Kiers, namens ACI inzake agendapunt 15, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Contouren Kunstenplan 2025-2028. Zij geeft aan dat het gelijkblijvend

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

budget, zoals dat nu is vastgesteld voor de kunstensector in wezen een bezuiniging betekent. Zij verwijst naar het rapport van de coronawerkgroepen met daarin knelpunten en een lijst met aanbevelingen. Vanuit OC&W is er op landelijk niveau een bedrag toegekend voor subsidie voor nieuwe instellingen, maar ook voor de mogelijkheden voor fair pay en verduurzaming. Maar wellicht zijn er nog andere mogelijkheden om het budget te verruimen, zoals overlap in (duurzaamheids)ambities met andere disciplines. Ook baart het haar zorgen dat verdeling van budget tussen ABIS en AFK zoveel onrust geeft en zij verzoekt de commissie zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden. Lid BOOMSMA geeft aan dat de staatssecretaris en de Raad voor Cultuur geen harde diversiteitscriteria wil toepassen. Hij vraagt hoe de ACI hier tegenaan kijkt. Inspreker 5, mevrouw J. Kiers, vindt het belangrijk dat cultuur er is voor iedereen en dat de actieplannen Inclusie & Diversiteit, die iedere culturele instelling heeft opgesteld, worden doorgevoerd. Het is belangrijk dat de instellingen hiervoor de tijd krijgen, zonder dat er steeds opnieuw veranderingen in de inrichting moeten worden toegepast. Graag wil haar organisatie meedenken bij het zoeken naar oplossingen. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten. d.

Rondvraag Lid GARMY vraagt de wethouder naar aanleiding van een nieuwsbericht van dataonderzoekers of de toegankelijkheid en de beschrijving van de algoritmes in het algoritmeregister verbeterd kan worden. Dit zou dan aansluiten op de motie terzake die Volt eerder heeft ingediend. Wethouder SCHOLTES gaat daarmee akkoord. Hij heeft eveneens kennisgenomen van het artikel en zag wel een verschil met werkwijze van Amsterdam. Lid GARMY kreeg inmiddels schriftelijk antwoord op zijn vragen over de overtreding van de privacywet. In aansluiting hierop hoort hij graag van de wethouder wat de uitkomst van het gesprek met de AP op 13 juli is. Wethouder SCHOLTES zegt dit toe. Lid ASRUF vraagt namens zijn collega Bouhassani aan wethouder Meliani hoe er uitvoering wordt gegeven aan het hijsen van de vlag bij Keti Koti. Wethouder MELIANI geeft aan dat dit valt onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester. Zij kan meedelen dat de vlaggen op hetzelfde moment mogen worden gehesen als die in het Oosterpark. Zij hoopt binnen een week de commissie van de precieze details toe te kunnen sturen. Lid BOBELDIJK refereert aan de zitting bij de kantonrechter op 2 juni inzake de bodemprocedure roosterregeling Stadsbeheer en vraag wethouder Van Buren de commissie hierover te informeren. Wethouder VAN BUREN deelt mee dat de rechter geen uitspraak heeft gedaan. In oktober komt hier een vervolg op.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

De wethouder is van plan om in gesprek te gaan met de ondernemingsraad om te komen tot een acceptabele roosterregeling. De wethouder zegt toe de commissie op de hoogte te houden. Lid HIJLKEMA geeft aan dat het feest op het Amstelveld tijdens de Pride om 20.00u moet zijn afgelopen volgens de verstrekte vergunning. De organisatie heeft nu aangegeven dat het feest afgeblazen wordt, aangezien het verlies te groot is. Lid Hijlkema vraagt wethouder Meliani welke mogelijkheden er zijn om het feest toch door te laten gaan. Wethouder MELIANI heeft de organisatie wat meer ruimte geboden, maar de organisator is hier niet op ingegaan. Zij zegt toe nogmaals met hem in gesprek te gaan en erop aan te dringen het feest doorgang te laten vinden. BESPREEKPUNTEN Financiën 3. Vaststellen van het jaarverslag 2022 (VN2023-012681) Gevoegd behandeld met 4. Reactie op het Accountantsverslag 2022 Gemeente Amsterdam (VN2023-013804) De VOORZITTER legt de gang van zaken uit en introduceert de gemeenteaccountant, de heer Van Hooff, die een toelichting zal geven op het accountantsverslag. Daarna kunnen de commissieleden kort een aantal technische vragen stellen. De heer D. van Hooff geeft aan dat er goedkeurende verklaringen zijn verstrekt. Verder staat het verslag vol met adviezen en bevindingen, met de belangrijkste adviezen op het gebied van Inkoop.

Ook het onderdeel AVG-BIO heeft bijzondere aandacht gekregen. Het afgelopen jaar zijn er veel aanbevelingen opgevolgd en afgedaan, ook al zijn daar wat oudere bij. De audit gaf de heer Van Hooff een gemengd beeld; enerzijds nam hij actie waar, anderzijds was het nog niet wat het moet zijn. Lid ERNSTING vraagt of het het werk van de accountant vergemakkelijkt als de gemeente zelf met de rechtmatigheid aan de slag gaat. Accountant, de heer D. van Hooff kan daar niet eenduidig op antwoorden. Lid BOOMSMA heeft een aantal vragen voor de accountant en stelt deze een voor een. Welke vormen van gedrag belemmeren het aanbrengen van verbeteringen? Accountant, de heer D. van Hooff antwoordt dat de gemeente oplossingen zoekt in processen en systemen. De bestaande systemen worden niet goed gebruikt en het is onduidelijk wat hier de oorzaak van is, aangezien er vele factoren een rol kunnen spelen. Lid BOOMSMA vraagt of de tussentijdse mutatie van het rekenresultaat wel nodig is. Accountant, de heer D. van Hooff geeft aan dat dit voor hem niet nodig is, maar hij erkent dat het aan de raad is om tussentijds een toevoeging te doen aan de reserve. Voor de raad is dit een politieke keuze.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Lid BOOMSMA vraagt tenslotte naar de risico’s van het datacenter DCE. Het college heeft de aanbevelingen daaromtrent niet opgevolgd. Hij vraagt de accountant hierop te reageren. Accountant, de heer D. van Hooff geeft aan dat het risico inmiddels is gemitigeerd, dus dat dit niet meer terzake doet. De VOORZITTER bedankt de heer Van Hooff voor zijn toelichting. Lid ASRUF refereert aan het overschot van 200 miljoen euro en vraagt de wethouder hierop te reflecteren met speciale aandacht voor het voorspellen van de toeristenbelasting. Ten aanzien van het accountantsverslag lijkt het lid Asruf belangrijk aandacht te blijven houden voor getrouwheid en rechtmatigheid. Het overnemen van aanbevelingen moet zo goed mogelijk worden ingebed in de organisatie. Lid Asruf vraagt de wethouder toch te reageren op het advies van de rekencommissie, dat gaat over inkoop en aanbesteden, ook al staat deze niet op deze agenda. Tenslotte heeft lid Asruf een vraag over de AVG en het feit dat de gemeente niet 100% compliant is. Hij vraagt de wethouder aan te geven welk percentage voldoende is. Lid NAMANE verwijst naar de genoemde lage personeelslasten door onvervulde vacatures. Zij heeft namens haar fractie een motie over integrale aanpak personeelstekorten ingediend en zij hoopt dat er hierbij ook aandacht is voor de medewerkers van de gemeente.

Zij is van mening dat werkgevers flexibeler moeten zijn met hun vacatures en geen onnodige eisen moeten stellen of de sollicitant in een hokje stoppen. Zij vraagt de wethouder te beschrijven op welke manier de gemeente hier zelf invulling aan kan geven. Ten aanzien van het inhuren van externe medewerkers is lid Namane tevreden met de afhandeling door het college. Er is nu duidelijkheid over wie er werken op de afdelingen bij de gemeente en in welke hoedanigheid. Volgens lid Namane werken er nog te veel extern ingehuurde medewerkers (uitzendkrachten) bij de gemeente en heel veel zelfs al langer dan een jaar. Lid Namane pleit voor veel meer medewerkers in dienst van de gemeente. Zij stelt voor hiervan een pilot te houden met tijdelijke contracten bij het Klantencontactcentrum in plaats van via een uitzendbureau. Lid ERNSTING sluit zich aan bij de vragen van lid Asruf inzake het overschot. Ook refereert hij aan de onverwachte verhoging van de structurele exploitatieruimte van 4 procent. Hoewel het positieve ontwikkelingen zijn, vraagt hij zich af waarom dit niet beter voorspelbaar was. Tenslotte vraagt hij aandacht voor de uitkeringen van het Rijk, SPUKS, die bestemd zijn voor bepaalde taken van totaal 918 miljoen. In 2019 was dit nog 680 miljoen.

De rekeningencommissie is van mening dat door het toenemende aantal uitkeringen met bijbehorende vereisten de gemeente steeds meer op een uitvoeringsorganisatie van het Rijk gaat lijken. Hier zou lid Ernsting graag reflectie van de wethouder op horen. Lid BENTOUMYA vraagt de wethouder de commissie te informeren over de stand van zaken omtrent het Regenbooghuis. In aansluiting op een eerdere vraag van lid Lust vraagt zij de wethouder te onderzoeken of er een vrouwenrechtswinkel in Nieuw-West kan worden geopend. Ook vraagt zij of het voor de vrouwenrechtswinkels mogelijk is om in contact te staan met plekken waar vrouwen samenkomen, om expertise uit te wisselen en om door te verwijzen. Lid SCHMIT maakt zich zorgen over de personele capaciteit om de beschikbare budgetten te besteden. Bij Duurzaamheid is een onderbesteding van 13,6 miljoen euro, te wijten aan vertragingen in de uitvoering. Hij vraagt de wethouder aan te geven wat er wordt gedaan om de personele organisatie op orde te krijgen en de doelstellingen uit het coalitieakkoord gerealiseerd kunnen worden.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Lid BURGERS maakt zich zorgen over de toenemende schulden en de grote risico’s die er bestaan. De algemene reserve is dan wel gestegen maar nog niet op het niveau van 2019, terwijl de schuld steeds groter wordt. Ook het lage weerstandsvermogen baart de VVD zorgen. Bovendien zou uit de stresstest blijken dat de gemeente het risico loopt om haar financiële zelfbeschikking verliest. Hij vraagt de wethouder te reflecteren op de zorgwekkende situatie die dreigt in 2026, wanneer de gemeente niet langer in staat zou zijn om negatieve saldi op te vangen met de algemene reserve. Ook de subsidiebedragen zijn volgens de VVD te hoog. De kostenoverschrijding van 32 miljoen is ontstaan door een nominale indexatie die in 2022 heeft plaatsgevonden en waarbij ook het programma Kunst en Cultuur is genoemd. Lid Burgers ontvangt graag van de wethouder een specificatie van de 32 miljoen. Ook hoort hij graag hoe ervoor wordt gezorgd dat er volgend jaar geen overschrijding van een dergelijk bedrag plaatsvindt. Lid SCHMIT herinnert er bij interruptie aan dat er een paar jaar geleden van de algemene reserves gebruik werd gemaakt om de coronacrisis te doorstaan. Op dit moment worden de algemene reserves weer aangevuld. Lid BURGERS is van mening dat de gemeente teveel geld uitgeeft ten koste van de algemene reserves.

Lid SCHMIT vraagt lid Burgers of hij het destijds eens was met de beslissing om de algemene reserves te gebruiken om Amsterdam door de coronacrisis te helpen. En ziet lid Burgers dat de algemene reserves op dit moment weer worden aangevuld? Lid BURGERS was het eens met de beslissing, maar geeft aan dat het Rijk de gemeente destijds voldoende heeft gecompenseerd. Lid ERNSTING refereert bij interruptie aan het herstelplan dat is opgesteld en er wordt voldaan aan de stappen die in dit plan zijn beschreven. Hij vraagt zich af of de VVD alles opzij wil zetten om in één jaar het weerstandsvermogen te herstellen, hetgeen alles vernietigende bezuinigingen met zich meebrengt. Lid BURGERS is van mening dat het weerstandsvermogen te laag is. Lid ERNSTING erkent dit, maar geeft aan dat er momenteel een herstelplan van kracht is en dat er wordt voldaan aan de daarin beschreven tussenstappen. Lid BURGERS blijft bij zijn standpunt over de te lage percentages. Lid ASRUF probeert bij interruptie lid Burgers ervan te overtuigen dat er stappen worden gezet richting het goede niveau van het weerstandsvermogen. Lid BURGERS blijft bij zijn standpunt over de in zijn ogen zorgwekkende situatie met betrekking tot de schulden en het weerstandsvermogen. Ook is hij van mening dat de gemeente teveel geld uitgeeft.

Lid ASRUF brengt vervolgens in dat de gemeente nog binnen de signaalwaarde van de toezicht houdende provincie zit. Hij vraagt lid Burgers hierop te reageren. Lid BURGERS geeft aan hierop terug te komen als in een later stadium het debat over de schuldontwikkeling van de gemeente plaatsvindt. Voorts vraagt hij de wethouder het verschil tussen de begrote externe huur van113 miljoen en de gerealiseerde externe inhuur van 260 miljoen te verklaren.

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Tenslotte valt hij de accountant bij die aangeeft dat het document lastig te lezen is en tekort schiet aan transparantie. Lid MEERBURG geeft aan dat er veel geld gemoeid is met de ontwikkelingen van de digitale stad. In dit kader wacht de Partij voor de Dieren al lang op het jaarverslag van de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam. In 2020 is het laatste exemplaar verschenen en hij vraagt de wethouder aan te geven wanneer er een actueel verslag zal verschijnen. Ook hoort hij graag een verklaring voor de vertraging van drie jaar. Is het mogelijk om voortaan elk jaar het verslag van het jaar daarvoor te ontvangen? Lid GARMY vraagt welke gevolgen het structurele tekort aan arbeidskrachten heeft voor de IT-sector. Kan de wethouder inzichtelijk maken op welke gebieden de transitie hierdoor vertraging oploopt? Vraag twee luidt: kan er concreet worden aangegeven welke risico’s er acceptabel zijn als het niet mogelijk is om 100 procent compliant te werken? Lid MANGAL vraagt zich af waar er werd onderbesteed nu er een overschot is van 196 miljoen euro. Welke doelen zijn er blijven liggen? Met betrekking tot het personeelstekort verneemt hij graag wat de burger hierdoor tekort is gekomen. Welk effect heeft het personeelstekort gehad op de Wet op Openbare Overheid? Er werd structureel te laat en te weinig informatie gedeeld met de burger.

Hoe is in deze situatie de klachtenbehandeling van burgers verlopen? Ook het verwerken van bezwaren laat te wensen over, bijvoorbeeld bij evenementen. Lid Mangal vraagt zich af of dit bewust beleid is of te maken heeft met capaciteitsproblemen. Met betrekking tot inhuren van personeel sluit lid Mangal aan bij het betoog van de PvdA. Hij vraagt de wethouder aan te geven waarom personeel dat wel gevonden wordt niet in dienst kan worden genomen. Lid BOOMSMA overweegt een motie om voor te stellen om de tussentijdse mutatie van het rekeningresultaat achterwege te laten. Voorts stelt hij het volgende aan de orde: - De verantwoording over de vaststelling van de rechtmatigheid is afgenomen. Hij vraagt de wethouder hierop te reageren. - Er zou geen sprake zijn van gestructureerde periodieke brede controle of mogelijke fraude. Lid Boomsma vindt de reactie van het college hierop niet adequaat. - Lid Boomsma wil een nadere toelichting op de overschrijding van de begroting van de externe inhuur. - Lid Boomsma wil een nadere toelichting op de kostenoverschrijding van de subsidies van 32 miljoen. - Lid Boomsma wil een overzicht van de kunstaankopen door de gemeente. - Lid Boomsma stelt voor om het overschot van 1,7 miljoen bij Diversiteit te gebruiken voor andere doeleinden. De VOORZITTER schorst de vergadering voor 10 minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering om 10.30 uur.

Wethouder VAN BUREN geeft aan dat het overschot van 200 miljoen euro incidenteel geld is dat voornamelijk is ontstaan uit de onverwachte toename van 58 miljoen van de toeristenbelasting. Ook was er bij de september circulaire een niet voorspelde meevaller van 44 miljoen. Vervolgens een vrijval van stelpostloon en prijsontwikkeling van 24 miljoen, alsmede een vrijval van een voorziening van AEB van 10 miljoen, pensioenvoorziening en nog wat overige kleine mutaties. Tevens het niet vervullen van vacatures, die wel waren begroot ad. 11 miljoen en enkele afwikkelresultaten voor OZB en metro en tram. Dit is in totaal 196 miljoen. De voorspelbaarheid blijft een onzekere factor. In dit geval was de meevaller eenmalig.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

De wethouder geeft aan dat het herstelplan voor de algemene reserves volgens afspraak verloopt en de algemene reserve zal in 2024 weer op orde zijn. Lid BURGERS brengt in dat de accountant heeft aangegeven dat het peil van de algemene reserves zorgwekkend is. Wethouder VAN BUREN betoogt dat de accountant de huidige stand van zaken benoemt. Ten aanzien van de aanbevelingen geeft de wethouder aan dat het ieders verantwoordelijkheid is en dat het belangrijk is de aanbevelingen zo snel mogelijk af te doen. Op het gebied van de adviezen van de rekeningcommissie over de aanbestedingen en de inkoop en de onrechtmatigheden zijn al veel verbeteringen doorgevoerd in de afgelopen jaren maar het proces is nog niet afgerond. Over de personeelstekorten spreekt de wethouder ook landelijk in de VNG, aangezien het niet alleen een Amsterdams probleem is. Er wordt nu anders gekeken naar de eisen waar een sollicitant aan moet voldoen en de inzet is om de medewerkers te behouden. Lid NAMANE stelt voor om nog kritischer te kijken naar de eisen die worden beschreven in de vacature. Wethouder VAN BUREN is het hiermee eens en geeft aan dat hierin wordt bijgeschoold bij P&O. Zij zegt toe de commissie van deze ontwikkeling op de hoogte te houden. Een pilot bij Klantencontacten, zoals lid Namane ook voorstelde, is niet goed mogelijk, aangezien de inzet sterk varieert, evenals bij de Belastingdienst.

Hier is sprake van een flexibele schil. En hoewel het aantal medewerkers in vaste dienst groeit, zal een deel flexibele inzet altijd nodig blijven. Lid NAMANE geeft aan dat een substantieel aantal uitzendkrachten langer dan een jaar in dienst is. Zij vraagt de wethouder wat de gemeente voor deze groep kan doen. Wethouder VAN BUREN heeft met de uitzendorganisaties met wie de gemeente samenwerkt afgesproken dat een medewerker na 2 jaar wordt overgenomen. Voor het overige heeft deze problematiek haar aandacht. Lid NAMANE verzoekt de wethouder informatie te geven over de samenwerking met de uitzendbureaus. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de uitzendbureaus werken met een businessmodel waarbij ze geld verdienen, maar ook het risico dragen. De voorkeur van de wethouder gaat echter uit naar zelf mensen in dienst hebben. Lid MEERBURG oppert dat het inhuren van een medewerker via een uitzendbureau duurder is dan zelf de medewerker aannemen. Wethouder VAN BUREN beaamt dit. Op de vraag over het voorspellend vermogen van de exploitatieruimte van het lid Ernsting, kan de wethouder slechts herhalen wat zij te horen kreeg van de expert op dit gebied. Zij stelt daarom voor om dit door een deskundige aan lid Ernsting te laten uitleggen. Lid ERNSTING gaat graag in op dit voorstel. Wethouder VAN BUREN zal hiervoor een afspraak maken en geeft aan dat ook andere geïnteresseerden welkom zijn.

Het college vindt de toename van de SPUKS niet goed, want het geeft veel administratief werk. Zij gaat met andere gemeenten hierover in gesprek met het Rijk.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Lid ERNSTING vraagt of het Rijk ook bepaalt waar de gemeente de uitkeringen aan mag besteden. Wethouder VAN BUREN beaamt dat het Rijk er bovenop zit met regelgeving en dat het weinig vrijheid biedt. Dit is vooral problematisch bij armoedebestrijding of energietoeslagen. Op de vraag van het lid Schmit antwoordt de wethouder dat er wordt gewerkt aan het verbeteren van de personele capaciteit door verbetering van de arbeidsvoorwaarden en het zelf in dienst nemen door op nieuwe manieren te werven. Lid SCHMIT vraagt of de wethouder door deze nieuwe aanpak volgend jaar de onderbesteding in duurzaamheid heeft weggewerkt. Wethouder VAN BUREN kan dit niet toezeggen, maar kan wel beloven dat zij in het najaar meer informatie kan geven over de voortgang van de maatregelen. Lid SCHMIT vraagt of de wethouder als verantwoordelijke voor P&O meekijkt in de organisatie en helpt waar nodig. Wethouder VAN BUREN beaamt dit. Als antwoord op de vraag van het lid Burgers geeft zij aan dat zij de stresstest niet zorgwekkend vindt. Deze test bevestigt dat er wellicht twee of drie jaar nodig zijn om de begroting op orde te krijgen, mocht er een crisis komen. De wethouder erkent dat er altijd rekening mee moet worden gehouden dat er een crisis kan komen en dat kan wel zorgelijk zijn.

Dat is de reden dat deze begroting prudent is, er goede besluitvorming plaatsvindt, beheerste uitvoering en goed risicomanagement. Voorst zegt zij lid Burgers toe een overzicht te sturen. Lid BURGERS verneemt graag wanneer hij het overzicht ontvangt. Wethouder VAN BUREN kan op dit moment geen tijdstip noemen. Het zal in elk geval voor de eerstkomende raad worden verstuurd. De vragen over de Wet Openbare Overheid, die het lid Mangal stelde, vallen onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester. Lid MANGAL vraagt of de vragen wel beantwoord kunnen worden, aangezien het te maken heeft met het personeelstekort. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de burgemeester met een plan van aanpak is gestart en de wethouder laat de antwoorden daarom bij haar. In antwoord op de vraag van het lid Boomsma geeft de wethouder aan dat het de intentie is van het college om de tussentijdse mutatie niet op te nemen in het rekeningresultaat op een enkele uitzondering na. Hoewel het lid Boomsma niet tevreden is over de reactie van het college, geeft de wethouder nadrukkelijk aan dat fraudebestrijding een heel belangrijk punt is dat haar volledige aandacht heeft. De overschrijding van de begroting inzake externe inhuur heeft te maken met onvoorziene omstandigheden zoals veel ziekte of vacatures die niet ingevuld kunnen worden. Lid BURGERS merkt op dat hij het verschil hiervoor te groot vindt.

Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de budgetten op een andere kostensoort zijn begroot. Het gaat dan om tijdelijke, niet ingevulde vacatureruimte en de externe inhuur wordt gedekt uit incidentele inkomsten, bijvoorbeeld bij detachering en roulatie. Lid BOOMSMA vraagt of het op een andere manier kan worden gerapporteerd in de begroting om dit soort grote afwijkingen te vermijden.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Wethouder VAN BUREN zegt toe te onderzoeken hoe zij duidelijker kan maken waar het om gaat. Wethouder MELIANI zegt lid Boomsma toe dat zij een overzicht zal geven van de kunstaankopen door de gemeente. Aan lid Bentoumya deelt zij mee dat de organisatie van de vrouwenrechtswinkel op 27 juni in gesprek gaat met verschillende organisaties om te kijken of er behoefte is om in NieuwWest een vrouwenrechtswinkel te lokaliseren. De wethouder houdt de commissie hiervan op de hoogte. De vrouwenrechtswinkel heeft de opdracht gekregen om contacten te onderhouden met de genoemde partijen en belangenorganisaties. Middelen te bestrijding van geweld tegen de LHBTIQ+-gemeenschap vallen onder de burgemeester. Op 13 juli wordt er bij AZ gesproken over veiligheid en preventie en wethouder Meliani zal deelnemen aan dit gesprek onder auspiciën van de burgemeester. Lid BENTOUMYA heeft twee vragen: - Kan de wethouder het invoeren van een spreekuur bij de vrouwenrechtswinkel onderzoeken? - Kan de wethouder de raad informeren over de stand van zaken bij het Regenbooghuis? Wethouder MELIANI zal het verzoek van een spreekuur aankaarten. De wethouder zal binnenkort in een brief stand van zaken bij Het Regenbooghuis uiteenzetten. Op dit moment loopt er een subsidieaanvraag om een bepaald plan tot uitvoering te brengen.

Lid MOESKOPS gaat ervan uit dat de raad zich niet hoeft te bemoeien met de aankoopbeleid de musea. Wethouder MELIANI legt uit dat lid Boomsma alleen wil weten welke kunstwerken zijn aangeschaft. Wethouder SCHOLTES antwoordt op de vraag van de Partij voor de Dieren dat het hier gaat om een onafhankelijke commissie waarmee echter wel is afgesproken dat zij ieder jaar een verslag uitbrengen. Door personeelswisselingen is dit in de afgelopen jaren niet gelukt. Op dit moment wordt er gewerkt aan een gecombineerd jaarverslag over 2021-2022. De commissie komt acht keer per jaar bij elkaar en de wethouder hoopt dat het verslag dit najaar naar de raad komt. Lid MEERBURG vraagt wanneer er duidelijkheid kan komen over de afdoening van de suggesties die uit de commissie komen. Er liggen nog onbehandelde suggesties uit 2020. Wethouder SCHOLTES zal dit onderzoeken en komt hier op terug. De wethouder erkent dat er personeel moet worden ingehuurd naast de maatregelen als bijscholing, die worden genomen voor de eigen medewerkers. Bij blijvende capaciteitsproblemen zullen sommige kwesties langer blijven liggen. Ten aanzien van compliancy stelt de wethouder voor hier later uitgebreid op terug te komen. Hij zal in een brief toelichten hoe er hiermee wordt omgegaan, hoe de prioritering wordt bepaald op basis van de bestaande risico’s en op welke wijze hierover verslag wordt gedaan.

Eventueel kan hier een technische sessie aan worden gekoppeld. Lid IJMKER geeft aan dat dit voor haar een welkom voorstel is om zo ook meer met elkaar te spreken over wat het betekent om compliant te zijn en wat daarbij komt kijken.

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Lid GARMY vraagt de wethouder om hier de WVG in mee te nemen. Ook vindt hij het belangrijk om aandacht te schenken aan nieuwe wetgeving die er binnenkort aankomt. Wethouder SCHOLTES stemt hiermee in. De VOORZITTER constateert dat de commissie het Jaarverslag 2022 en het Accountantsverslag 2022 voldoende heeft besproken en dat deze voordrachten voor de commissie FKD gereed zijn voor behandeling in de raad van 28 juni. 5. Voorjaarsnota 2023 (VN2023-013890) gevoegd behandeld met 6. Kennisnemen van de scenario’s voor de schuldontwikkeling(VN2023-014546) De VOORZITTER deelt mee dat heden de Voorjaarsnota wordt behandeld in de eerste termijn, de tweede termijn vindt plaats op 13 juli. Vervolgens legt hij de vergaderorde uit die geldt voor dit agendapunt. Lid BURGERS vraagt de wethouder welke taken het Rijk bij de gemeente heeft neergelegd. De VVD overweegt een motie op dit punt. - De sectorbanken hebben aangegeven dat zij niet verder kunnen financieren dan 10 miljard euro en de schuld van Amsterdam loopt op naar 9,1 miljard euro in 2026. Lid Burgers vraagt de wethouder een berekening te geven wanneer zij verwacht dat de schuld van Amsterdam boven de 10 miljard euro uitstijgt.

- Bestaat de kans dat de gemeente al eerder bij gewone banken moet gaan lenen, bijvoorbeeld als de sectorbanken strengere liquiditeitseisen in acht moeten nemen? - Kan de wethouder een inschatting geven van de kosten die er gemoeid zijn met het lenen bij een bank op de kapitaalmarkt? - Waarom zoekt de gemeente naar manieren om de schulden nog meer te laten groeien, zoals de splitsing in erfpachtschuld en standaardschuld, in plaats van te letten op haar uitgaven? - Waarom zou Rotterdam niet en Amsterdam wel moeten voldoen aan de signaalwaarde van de provincie? - Kan de wethouder de maximaal mogelijke investeringsruimte aangeven als het besluit van de rekenkamer wordt aangenomen? Lid SCHMIT vraagt het lid Burgers waar de VVD niet in zou willen investeren om de schuld niet te laten oplopen. Lid BURGERS antwoordt: de Meervaart, OBA Next. Ook vindt hij het vreemd dat er 25 miljoen wordt gereserveerd voor de viering van Amsterdam 750 Jaar. Lid SCHMIT stelt voor om gewoon in gesprek te blijven met de sectorbanken en de provincie, nu Amsterdam afkoerst op 110 procent. Lid BURGERS meent dat Amsterdam moet voldoen aan 130 procent, de sectorbanken hebben duidelijk aangegeven dat lenen tot 10 miljard kan en volgens hem moet Amsterdam serieus rekening gaan houden met de kapitaalmarkt, een zorgelijke ontwikkeling in de ogen van lid Burgers.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Lid ERNSTING somt op voor welke projecten er aanvullende middelen komen en hoeveel. De VVD rept hier niet over en lid Ernsting gaat er dan vanuit dat de VVD akkoord gaat met deze investeringen. Hoe verhoudt zich dat tot de zorgen over de schuld? Lid BURGERS refereert aan de tegenbegroting die de VVD heeft gepresenteerd waarin aangegeven vele manieren waarop er zou worden bezuinigd. En deze tegenbegroting is uitgebreid besproken in de raad. Lid ASRUF benoemt een paar sectoren waar een schrijnend tekort is aan middelen en vraagt de VVD hierop te reflecteren. Lid BURGERS weet niet welke taken er vanuit het Rijk bij de gemeente terecht zijn gekomen. Wanneer hem dat bekend is, is hij bereid hierover een discussie te voeren. Lid ASRUF vraagt het lid Burgers in te gaan op de voorbeelden die hij noemde. Lid BURGERS meent dat op deze wijze de samenhang ontbreekt. Lid ASRUF moet constateren dat lid Burgers geen mening heeft over de kwestie. Lid BURGERS bestrijdt dit en geeft aan dat hij eerst van de wethouder een rekensom wil krijgen, voordat hij hierover verder praat. Lid SCHMIT hoort alsnog graag welke investeringen de VVD niet wil doen. Lid BURGERS geeft aan dat de VVD voor investeringen in de sportfaciliteiten is. Ook merkt hij op dat er geen stad zoveel investeert in kunst en cultuur als Amsterdam en dat dit misschien op dit moment wel voldoende is.

Lid GARMY vraagt hoe de tegenbegroting van de VVD valt te rijmen met het feit dat de VVD heeft ingestemd met de begroting van de coalitie. Lid BURGERS geeft aan dat zijn fractie inderdaad gaat nadenken over wat zij de komende tijd gaan doen. Lid ASRUF constateert dat de Voorjaarsnota inzet op verbinding, zowel sociaal als fysiek. In deze Voorjaarsnota is het voor het eerst dat de financiële cijfers op deze wijze worden gepresenteerd, waarbij in de P&C-cyclus de nadruk ligt op de begroting van grote beleidswijzigingen. Lid Asruf stelt echter voor om dit bij de volgende Voorjaarsnota in combinatie met de bestuursopdracht dit volledig recht aan te doen en hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren. De duidelijke keuzes die gemaakt zijn in de Voorjaarsnota zorgen voor rust. Ten slotte geeft lid Asruf aan dat de keuze om de schuldontwikkeling op een andere manier in te richten de goedkeuring van de PvdA kan wegdragen. Het betekent dat de rekening niet wordt neergelegd bij de volgende generaties. Ook stelt hij het college voor om bij de volgende P&C-producten meer en beter aandacht te geven aan de dingen die niet worden gedaan. Lid ERNSTING is namens GroenLinks tevreden met de investeringen waarvoor is gekozen. GroenLinks steunt het scheiden van de erfpachtschuld en de gewone schuld, wat naar hun idee positieve gevolgen zal hebben voor de investeringsruimte.

Tot slot refereert lid Ernsting aan twee moties die GroenLinks heeft ingediend bij de begroting:

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

1. Motie inzake het verruimen van het lokale belastinggebied. Hier zou in Q3 verder over worden gesproken. 2. Motie inzake besturen en volgen op ongelijk investeren met daarin besloten de vraag om meer specialisatie te ontwikkelen in het vinden van Europese fondsen. Er is lid Ernsting ter ore gekomen dat hier geen capaciteit voor is, dus hij hoort graag van de wethouder wat hier de stand van zaken van is. Lid GARMY geeft aan dat Volt kritisch is over het proces volgens welke de ambitie van het college om te investeren in de stad toont. Er worden al grote keuzes gemaakt, terwijl de bestuursopdracht nog niet klaar is. Tijdens het begrotingsdebat werd juist aangegeven dat er gewacht moest worden op de bestuursopdracht. Volt vreest de risico’s van het nemen van voortijdige beslissingen, terwijl de gevolgen hiervan nog niet goed in beeld zijn en hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren. Lid Garmy stelt twee vragen over de financiën: - Is het terecht dat er rekening wordt gehouden met een stabiele rente? - Kan de wethouder een schriftelijke reactie geven op de verschillende vragen vanuit de rekenkamer? Tot slot overweegt lid Garmy twee moties in te dienen; over het aanwijzen van Europese coördinatoren en om de leesbaarheid van de Voorjaarsnota te vergroten op basis van het advies van het Instituut voor Publieke Economie door meer grafieken aan de Voorjaarsnota toe te voegen.

Lid SCHMIT betoogt dat de investeringen waarvoor wordt gekozen passen bij de ontwikkeling van de duurzame stad. De cruise-terminal past daar niet bij en D66 heeft daarom een motie ingediend om de cruise-terminal uit de stad te verwijderen. Investeringen in sport en cultuur horen wel bij de zich ontwikkelende stad en D66 is blij met de investeringen in de Nieuwe Meervaart, de OBA Next, het Bijlmermeertheater en de Jaap Edenbaan. Voor D66 zijn investeringen in het bestrijden van discriminatie en de bevordering van jeugdzorg ook noodzakelijk. Zo ook de aanpak van het lerarentekort. D66 zal kritisch blijven toezien op de uitvoering van de plannen inzake de wooncrisis en het klimaat. Lid Schmit stelt dat het gemeentefonds de groei van het aantal inwoners niet voldoende bijhoudt. Hij vraagt de wethouder aan te geven wat zij richting het Rijk gaat doen om het gemeentefonds op peil te houden. Lid BOBELDIJK stemt namens zijn fractie in met de prioriteit die in de begroting wordt gegeven aan het openbaar vervoer, de zorg en het wonen. Investeren in cultuur in de stadsdelen buiten de ring en ten noorden van het IJ kan ook door middel van renovatie en dit zou volgens de SP ook een goede oplossing zijn voor de Meervaart, zodat er geld vrijkomt om extra te investeren in wonen.

Vragen die lid Bobeldijk heeft over de Meervaart: - Wat zijn de effecten van de toenemende bouwkosten op de Meervaart? - Waarom is het gereserveerde bedrag van 96 miljoen voor de Meervaart lager dan eerder? - De beoogde locatie voor het theater in het water zou afdoen aan de schoonheid van de omgeving. Maar er zou ruimte moeten worden gemaakt voor een hotel op het Osdorpplein. Dit bevreemdt het lid Bobeldijk, omdat het niet strookt met het toeristenbeleid. Lid SCHMIT vraagt of de SP niet wil investeren in Nieuw-West. Lid BOBELDIJK geeft aan dat dit wel het geval is, maar de voorkeur gaat uit naar investeren in renovatie. Hij is geen voorstander van het investeren in een nieuw theater in een plas, terwijl er meer behoefte is aan sociale woningen.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Lid SCHMIT betoogt dat allebei de opties mogelijk zijn. Lid NANNINGA constateert dat het college niet ingaat op het advies van JA21 om de broekriem aan te halen. Graag wil zij weten hoe de provincie hier tegenaan kijkt en of hierover overleg plaatsvindt. Lid Nanninga vreest, dat de BNG en de NWR de geldkraan zullen dichtdraaien, omdat het risico te groot wordt. De gemeente zal dan geld op de kapitaalmarkt moeten lenen met alle hogere kosten van dien. Zij vraagt de wethouder een raming te geven van deze hogere kosten. Lid Nanninga stelt voor om te investeren in de financiële gezondheid van de stad. JA21 vindt het onacceptabel dat bij de kunst en cultuur een ideologische doelstelling als diversiteit wordt opgelegd als voorwaarde voor subsidie. De fractie staat sowieso zeer kritisch tegenover de manier waarop er wordt geïnvesteerd in deze sector en de wijze waarop diversiteit als gewenste politieke uitkomst als het ware wordt afgedwongen via subsidies. Bovendien, zo betoogt lid Nanninga, is de uitkomst hiervan het tegenovergestelde van wat je wilt bereiken en wordt discriminatie het selectiecriterium bij het toewijzen van subsidie.

Refererend aan een eerder debat geeft lid Nanninga aan dat zij alsnog graag antwoord wil op de vraag welke groepen er moeten inschikken om ruimte te maken voor andere groepen, zoals staat beschreven in het visiedocument ‘Amsterdam, een stad uit Duizenden’. Tot slot kondigt lid Nanninga een motie aan die het college oproept uitsluitend nog kunstsubsidies uit te keren aan projecten die CO2-neutraal worden uitgevoerd. Lid ASRUF citeert uit een rapportage van de Rekenkamer Amsterdam waaruit blijkt dat een gemeente de ruimte heeft om zelf een passende norm voor de schuldquote te bepalen en vraagt lid Nanninga hierop te reflecteren. Lid NANNINGA wil alsnog graag weten hoe de provincie aankijkt tegen de schuldontwikkeling van de stad. Lid ASRUF citeert vervolgens uit een brief van het college waarin onder andere wordt beschreven dat er wordt gestreefd naar een schuldquote van 110 procent. Deze past binnen de signaalwaarde van de toezichthouder, de provincie. Lid NANNINGA meent toch een laconieke houding bij het college te herkennen ten opzichte van ‘het ravijn’ dat er in 2026 aankomt, waarbij er niet voldoende vooruit wordt gekeken. Lid ASRUF kijkt hier anders tegenaan en meent dat het college met het streven naar 110 procent erop vooruit loopt om in 2026 beheersbare schulden te hebben. Lid NANNINGA heeft een andere interpretatie van het uitgave- en leenpatroon van de gemeente.

Lid MANGAL heeft de volgende opmerkingen en vragen: - Hij pleit voor het situeren voor de OBA Next in de k-buurt; - Volgens DENK levert het besparing op als de Meervaart niet in het water maar op de oever wordt gebouwd; - Aan de wethouder vraagt hij hoe het personeelstekort structureel wordt aangepakt; - Welk effect hebben de stijgende rente, de hoge inflatie en de energieprijzen op de schuldpositie van de gemeente? - Wat betekenen de verslechtering van de schuldpositie voor de burger? - Graag ontvangt lid Mangal schriftelijk het antwoord op de overige vragen, ook van de rekenkamer; - Wat krijgt de gemeente als aandeelhouder terug voor de 7,5 miljoen die wordt gedoneerd aan het GVB op het gebied van invloed? Lid Mangal stelt voor hiervoor zeggenschap over aanstelling van de RvC en de directie te krijgen en deze aanstelling eerst voor te leggen aan de raad.

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Lid SCHMIT meent dat de commissie MOW als voorwaarde heeft gesteld dat de 7,5 miljoen alleen bestemd is voor het netwerk. Lid MANGAL geeft aan dat bij navraag in de commissie MOW werd gezegd dat dit ook voor andere doelen kan worden gebruikt. Lid SCHMIT adviseert lid Mangal de bespreking terug te kijken en te verifiëren of dit is gezegd. Lid MANGAL gaat hiermee akkoord. Lid PERDOK heeft een aantal vragen en opmerkingen. - Zij sluit zich aan bij de kritiek van de VVD over het budget van de viering Amsterdam 750 Jaar; - Waarom wordt ervoor gekozen om de eindmarge te doteren aan de egalisatiereserve Jeugd in plaats van een deel van het geld te gebruiken voor de jeugdzorgambities? - Wat zijn de concrete plannen om de inkomsten uit het toerisme eerlijker te verdelen en te investeren in het ondersteunen van lokale bedrijven en inwoners? - Is er in de begroting ruimte voor de flexibiliteit tussen de domeinen om beter te kunnen inspelen op intersectionele problemen? - Welke maatregelen worden er genomen om ervoor te zorgen dat er financiële middelen schuiven naar gebieden waar zij het meeste nodig zijn? Lid BOOMSMA heeft een aantal vragen en opmerkingen: - Hij vraagt of de wethouder kan toelichten waar de keuze op gebaseerd is om bepaalde zaken nu wel al aan te kondigen en andere zaken niet; - Ook vraagt hij nadere toelichting op het plan om 10% te besteden aan het klimaat; - Kan de

wethouder nader ingaan op het verschil tussen de geraamde en de gerealiseerde structurele exploitatieruimte? - Kan de wethouder uitleggen wat de meeropbrengsten van de erfpacht zijn? - Het streven naar 110 procent bij de schuldpositie heeft invloed op het investeringsklimaat in de toekomst. Hoe gaat het college hiermee om? - Wat zijn de uitvoeringskosten van de reclame? - Graag verneemt het lid Boomsma wat de taakstelling Bezuiniging op subsidies precies inhoudt; - Voor het GVB stelt het lid Boomsma voor om het probleem van het personeelstekort aan te pakken door flexibeler om te gaan met het rijdend personeel. Het CDA kondigt hiervoor een motie aan; - Het CDA sluit zich aan bij JA21 en is ook van mening dat je geen diversiteitseisen moet stellen aan subsidies voor de kunst en cultuur, en de kunsten vrijwaren van overheidsideologie; - Lid Boomsma vraagt zich af welke vervolgstappen Paradiso moet zetten om de hypotheek te kunnen betalen van het nieuw verworven stuk grond. Hij stelt voor dat de gemeente het stuk grond overkoopt om te gebruiken voor het algemeen belang. De VOORZITTER deelt mee dat hiermee de eerste termijn is beëindigd. De VOORZITTER schorst de vergadering om 11.50 uur. De VOORZITTER heropent de vergadering om 12.00 uur.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Wethouder VAN BUREN legt uit dat gemeenten veel last hebben van extra taken die door het Rijk bij hen worden neergelegd. Het gaat dan om impliciete taakstellingen. De daarvoor bestemde financiële middelen kunnen niet altijd efficiënt worden ingezet vanwege de eisen die het Rijk hieraan stelt en het verschil van inzicht in de bijkomende kosten. Ook is er niet altijd voldoende budget voor. Vanuit de VNG is er een taskforce opgezet die dit probleem nader onderzoekt en van hieruit zal in het najaar worden ingezoomd op de Amsterdamse situatie. De taskforce komt dan ook met concrete voorstellen. De wethouder houdt de raad op de hoogte van de voortgang en de betekenis voor Amsterdam. Lid BURGERS geeft aan dat het hem nog niet duidelijk is om welke taken het gaat en welke cijfers hieraan zijn verbonden. Wethouder VAN BUREN verwijst hiervoor naar de taskforce. Zij zegt toe na het verschijnen van het rapport in augustus hierop terug te komen. Er wordt dan specifiek gekeken naar de Amsterdamse situatie. Lid BURGERS is verbaasd over de werkwijze van het Rijk dat kennelijk eenzijdig beslist dat de gemeente bepaalde taken moet uitvoeren. Wethouder VAN BUREN erkent dat gemeenten steeds meer taken erbij krijgen, maar dat de bijbehorende financiering nog wel eens te wensen overlaat. Lid BURGERS ontvangt graag een lijst met taken die de gemeente erbij krijgt.

Wethouder VAN BUREN vindt het noodzakelijk dat er eerst, ook landelijk, gedegen onderzoek plaatsvindt, waarbij de gemeenten gezamenlijk optrekken in plaats van tegenover elkaar komen te staan. Lid BOBELDIJK vindt het vreemd dat Tweede Kamerleden er niet van op de hoogte zijn dat de jeugdzorg gedecentraliseerd is, dat daar enorm op is bezuinigd en dat er daardoor een enorme crisis is ontstaan. Wethouder VAN BUREN is het eens met lid Bobeldijk. De wethouder geeft aan dat het volgens berekening niet waarschijnlijk is, dat de schuld uit zal komen boven de 10 miljard euro. In de begroting 2024 wordt er een nieuw meerjarenbeleid gemaakt over de schuldontwikkeling. De schuldquote van 110 procent is een richtsnoer en niet een doel op zich. Geld lenen bij gewone banken is duurder, maar dat komt nog niet in beeld. Extra kosten zouden al gauw enkele miljoenen bedragen. Lenen bij sectorbanken door gemeenten wordt overigens gezien als zeer laag risico en hier hoeft dus maar beperkt kapitaal voor aangehouden te worden. De GNB-bank en de NWP-bank zijn de grootste financiers van de gemeente, maar 15 procent van de schuld wordt geleend buiten deze banken om direct via de kapitaalmarkt. Lid BURGERS beschrijft de stijging van de schuld in de afgelopen jaren en als de trend zich doorzet, komt de 10 miljard vrij snel in beeld.

Bovendien moeten de banken extra buffers gaan aanhouden in de huidige economie, dus de gemeente bevindt zich al bijna op de kapitaalmarkt. Wat betekent dit voor de begroting? Wethouder VAN BUREN geeft aan dat de sectorbanken in het geval van de gemeente geen extra buffer hoeft aan te houden. Verder beschrijft de wethouder de gedegen en verantwoorde manier waarop de gemeente omgaat met de schuldontwikkeling en het risicomanagement, waardoor er verder vooruit kan worden gekeken dan vier jaar. Het verschil tussen Rotterdam en Amsterdam bestaat omdat Rotterdam de schuld kan financieren met eigen vermogen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

In antwoord op de vragen van het lid Nanninga deelt de wethouder mee, dat zij vorige week een gesprek heeft gehad met een gedeputeerde van de provincie. Zij vonden dat Amsterdam heel verantwoord omgaat met de schuldontwikkeling. Het college heeft in de Voorjaarsnota gekozen voor verbinding in de stad. Ook is er geprobeerd zo duidelijk mogelijk de investeringen weer te geven. De wethouder zegt toe bij de begroting 2024 de duidelijkheid verder uit te werken om de raad een zo goed mogelijk beeld te presenteren. Met de behandeling van de motie inzake het verruimen van het lokale belastinggebied, ingediend door GroenLinks wil de wethouder nog wachten om te voorkomen dat de bewoners met dubbele lasten worden opgescheept. Lid ERNSTING is het hier helemaal mee eens, aangezien het gaat over een verschuiving van de lastendruk en niet over een verdubbeling. Wethouder VAN BUREN geeft aan dat inzake het verwerven van Europese fondsen er op dit moment een adviesbureau bezig is met het ontwikkelen van een advies dat voor het zomerreces aan de raad wordt voorgelegd. In antwoord op de vragen van het lid Garmy deelt de wethouder allereerst mee dat het college altijd de besluiten integraal neemt. De schuldontwikkeling kun je vooral zien als sturingsmodel om te kijken wat de investeringsplafonds zijn en waarbinnen de besluiten kunnen worden genomen.

Wat tot gevolg heeft dat dit bijdraagt aan grotere duidelijkheid bij de begroting 2024. De wethouder zegt toe dat zij op de vragen van de rekenkamer schriftelijk zal reageren. Het effect van de stijgende rente werkt bij de gemeente langzamer door en vormt dus geen groot risico. Om de begrijpelijkheid en de leesbaarheid van de Voorjaarsnota te verbeteren is er een korte video ontwikkeld, maar het is altijd voor verbetering vatbaar. De suggestie over de grafieken neemt zij mee. Lid GARMY vraagt of het juist is dat de besluiten zijn genomen nadat de kaders voor de schulden zijn bepaald. Wethouder VAN BUREN erkent dat de kaders van de schuldontwikkeling een belangrijk sturingsmechanisme is om erachter te komen hoe hoog de investeringsplafonds zijn. Met deze informatie kan het college de raad zo transparant mogelijk aangeven wat het college wel en niet doet. Lid GARMY wil weten of de keuzes die nu worden gemaakt kunnen worden teruggedraaid als de begroting 2024 bekend is. Wethouder VAN BUREN ontkent dit. Er zijn alleen nog maar keuzes gemaakt over de specials, de grotere projecten. In antwoord op de vragen van lid Schmit geeft de wethouder aan dat zijn later terug zal komen op de motie inzake de cruise terminal. Het gemeentefonds schiet tekort bij de ontwikkeling en de groei van de stad.

De wethouder neemt dit wel steeds mee in haar lobby, want het is heel belangrijk dat er wijken worden ontwikkeld waar voorzieningen zijn. Ook in de financieringssystematiek is het een belangrijk thema. In antwoord op het betoog en de vragen van lid Nanninga schetst de wethouder de werkwijze en de keuzes die er gemaakt worden om de schuldontwikkeling beheersbaar te houden. Lid NANNINGA vraagt of het dus onwaarschijnlijk is dat de gemeente op de kapitaalmarkt zal moeten lenen.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 22 juni 2023

FKD

Wethouder VAN BUREN herhaalt dat de gemeente een klein gedeelte leent op de kapitaalmarkt, maar dat het hierbij blijft. Lid NANNINGA vraagt zich toch af of het in de toekomst niet een scenario is waar rekening mee gehouden moet worden. Wethouder VAN BUREN ontkent dit en geeft aan dat er dan eerst nog andere maatregelen zijn die genomen kunnen worden om het gat van ‘het ravijn’ te dichten. Ook de bestuursopdracht zorgt ervoor dat er flexibiliteit is. Lid NANNINGA geeft in een punt van orde aan dat zij graag ‘mevrouw’ wordt genoemd in plaats van ’lid’. Lid GARMY vraagt of alles, behalve de ‘specials’, volgend jaar ter discussie staat. Wethouder VAN BUREN ontkent dit. Er is wel heroverweging voor sommige onderwerpen. Het geld dat wordt gedoteerd aan de egalisatiereserve komt uiteindelijk wel ten goede aan de jeugdzorg, aangezien dit geld is bedoeld om de tekorten in de komende jaren te dekken. Het schuiven van financiële middelen binnen de domeinen; als het gaat tussen de programmaonderdelen dan mag het college erover beslissen. Tussen de programmaonderdelen en de programma’s, dan moet het langs de raad. Lid PERDOK wil nogmaals bevestigd horen dat het geld uit de egalisatiereserve naar de jeugdzorg toegaat. Wethouder VAN BUREN kan dit bevestigen en vervolgt met de beantwoording van de vragen en opmerkingen van lid Boomsma.

De taakstelling voor subsidies van 8,5 miljoen wordt binnenkort in het college besproken en de wethouder zegt toe dat zij hier in het najaar op terugkomt. De opbrengsten uit de reclamebelasting waren minder dan begroot, ook vanwege de uitvoeringslasten. Er zijn nog meer onduidelijkheden hierover en er ligt een motie. De wethouder komt hier later op terug. Een duurzame toekomst is een van de prioriteiten van het coalitieakkoord. En in de hele organisatie wordt gevraagd om initiatief te nemen om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen, al moet dit passen binnen de eigen werkzaamheden en in overleg met de leidinggevende. Het getal van 10 procent heeft nogal verwarring gegeven en wordt dus ook losgelaten, de doelstelling blijft ongewijzigd. Wethouder MELIANI begint met de beantwoording van de vragen over de Meervaart. De schriftelijke beantwoording van de eerder gestelde vragen door het lid Bobeldijk volgt binnen twee weken. Het bedrag voor de Meervaart is inderdaad naar beneden bijgesteld nadat er integraal is bekeken wat er mogelijk is. Het ontwerp blijft gelijk maar er zal een aangepaste materiaalkeuze moeten plaatsvinden. Lid BOBELDIJK geeft aan behoefte te hebben aan meer informatie. Wethouder MELIANI komt hieraan tegemoet door dit toe te voegen aan de eerder genoemde schriftelijke beantwoording.