20230615 commissie MOW conceptverslag

20

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Verkeer, Vervoer en Luchtvaart 6. Vaststelling van beleidskader ‘Ruimte voor de Voetganger’ door de gemeenteraad Nr. VN2023-014073 Agendapunt 6 wordt na agendapunt 15 behandeld. De VOORZITTER deelt mee dat het een raadsvoordracht is die naar de raad van 28 juni a.s. Commissie – eerste termijn Lid BOBELDIJK memoreert dat in 2011 is begonnen met voetgangersbeleid en constateert dat het twaalf jaar heeft geduurd voordat dit beleidskader er lag. Het beleid wordt pas toegepast bij nieuwe straten en waarschijnlijk niet voor zaken die op dit moment in uitvoering of in de ontwerpfase zitten. Dit betekent dat het nog wel een aantal jaar zal duren voordat een aantal straten aan dit beleidskader wordt onderworpen. Het idee was dat ook de horeca meer ruimte zou moeten geven aan de voetganger, maar het blijkt dat deze toch overal de commercie op het voetpad moet dulden. Lid BILGIN vraagt of de heer Bobeldijk ervoor pleit om de standaardnorm van 2 m. direct in alle straten toe te passen. Lid BOBELDIJK begrijpt dat direct niet mogelijk is. Horecavergunningen hebben bijvoorbeeld ook een looptijd, maar daar waar de commercie een groot deel van de openbare ruimte wegneemt ,zou hij de keuze maken voor het publiek. Het leek ten tijde van de inspraak dat het een beperking zou betekenen voor de horeca, maar het eindresultaat geeft hier geen blijk van. Horeca lijkt een speerpunt van dit college.

Lid WIJNANTS stelt dat het voetgangersbeleid hem aan het hart gaat. Hij concludeert juist dat er weinig ruimte wordt vrijgemaakt voor terrassen door een aanscherping van normen. Het verschil van 1,5 m. naar 2 m. kan forse implicaties hebben voor terrassen. Lid BOBELDIJK vraagt hoe de heer Wijnants de ruimte beoordeelt voor mensen met kinderwagens of rolstoelen als de horeca alle ruimte claimt. Lid WIJNANTS zegt dat het niet de bedoeling is dat terrassen alle plekken in de openbare ruimte innemen, maar wel een deel. Een vraag aan de wethouder is of de huidige terrassen moeten inkrimpen. Lid ASRUF vraagt hoe ervaringsdeskundigen, zoals mensen met een beperking en gezinnen met kinderen, hun ervaring bij de totstandkoming van de plannen hebben gedeeld. Hoe wordt ervoor gezorgd dat losse objecten worden geplaatst zodat de 2 m.

kan worden gehandhaafd? In hoeverre is gekeken naar logische plekken voor banken en prullenbakken op voetpaden? Wat zijn de uitgangspunten van de verschillende modaliteiten en hoe komen deze bij elkaar? In het stuk wordt naar verschillende documenten en experts verwezen, maar hoe gaat de integrale afweging plaatsvinden? Waarom is gekozen voor een integraal herverdelingsplan als optie en niet als standaard en waarom is ervoor gekozen om het beleidskader alleen voor nieuwe situaties te laten gelden? Lid MOESKOPS noemt het goed dat er betere en duidelijkere normen zijn, maar door de stad lopen is meer dan via de stoep. Zij doelt hierbij op het eenvoudiger maken om over te steken en wat haar betreft stelt Amsterdam de norm om de logica voor het verhoogde A-niveau bij oversteekplekken om te draaien waarmee de voetganger de rijbaan terug claimt door verhoogd over te steken, tenzij dit niet mogelijk is wegens andere redenen.

21

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Het gevoel bestaat dat er meer mensen zijn die ontheffingen hebben om over voetgangersgebieden te rijden dan alleen mensen van de gemeente. Een overzicht van wie ontheffingen mag verlenen en wie ontheffingen hebben zou behulpzaam kunnen zijn. Lid IJMKER denkt dat de 2 m.-norm voor alleen de nieuwe situaties te beperkt is, zeker nu is besloten om minder grote herinrichtingprojecten te doen en meer wordt ingezet op klein onderhoud. Als het alleen bij nieuwe situaties wordt toegepast, zal het erg lang duren voordat mensen zich vrij kunnen bewegen in de stad. Te denken valt aan het opheffen van meer parkeerplaatsen om deze te gebruiken voor fietsparkeren of hier een terras heen te verplaatsen. Handhaving is cruciaal, maar ontbreekt in het stuk. Waarom wordt geen precario geheven voor opklapbare reclameborden die gebruik maken van de openbare ruimte? Behalve de stoepen en veilige oversteekplaatsen speelt ook sociale veiligheid een rol, maar hier wordt geen aandacht aan besteed in het stuk. Hoe verhoudt dit stuk zich tot het terrassenbeleid dat nog naar de raad komt? Hoe wordt het beleidskader gemonitord en geëvalueerd? Lid WIJMENGA vraagt zich af of dit beleidskader de herinrichting niet nog ingewikkelder maakt dan deze al is. Zij mist de losse objecten.

In regel 3 wordt gesproken over de geparkeerde tweewielers en wordt gesteld dat fietsen die er altijd staan, worden meegenomen in de vrije doorloopruimte. Hoe wordt dit punt uitgewerkt? College Wethouder VAN DER HORST denkt dat het beleidskader een stap in de goede richting is. Het heeft zo lang geduurd, omdat het een worsteling is om de schaarse ruimte te verdelen. Voor de coronaperiode is het de inspraak ingegaan en vervolgens is het een tijd blijven liggen. Tot nu toe hebben alle verkeersmodaliteiten een norm met uitzondering van de voetgangers. Het is goed om de norm nu vast te stellen, want dan is er een uitgangspunt. Hierna kan dit altijd nog worden doorontwikkeld. Lid BOBELDIJK vraagt of de wethouder met dit laatste bedoelt dat zij niet uitsluit dat er ook een plan komt om de uitvoering in de toekomst te versnellen. Wethouder VAN DER HORST bedoelt dat het niet per se het eindpunt is van de positie van de voetganger. Het geldt voor nieuwe situaties, maar waar het echt knelt kan in samenspraak met de stadsdelen worden overgegaan tot verandering. Lid BOBELDIJK vraagt of de stadsdelen met dit kader juridisch aan de slag kunnen buiten een herinrichting om. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het geen juridisch kader voor een herverdelingsplan is. Overal zijn normen voor en er zal altijd een weging gemaakt moeten worden.

Met dit beleidskader is ervoor gezorgd dat de voetganger gelijkwaardig aan tafel zit. Voor scooters wordt in het centrum steeds meer gekeken naar waar ze wel mogen parkeren. Er wordt geprobeerd om zaken aan te scherpen om de schaarse ruimte van de stoep zo veel mogelijk voor de openbare ruimte te behouden. Lid IJMKER vraagt of het de bedoeling is dat een stadsdeel eerst een herverdelingsplan maakt en dat er vervolgens opties kunnen zijn als het opheffen van parkeerplaatsen. Zou het niet mogelijk zijn om dat nu al te doen op heel veel plekken waar het knelt? Wethouder VAN DER HORST stelt dat los van dit beleidskader wordt bekeken waar het knelt qua fietsparkeren en waar het mogelijk is om parkeerplaatsen op te heffen. Stadsdelen kunnen echter zelf een bepaalde straat aanwijzen waar zij breder willen kijken.

22

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Lid WIJNANTS leest dat de 2 m. doorloopruimte voor nieuwe situaties de norm is. Dit moet dus eigenlijk in alle gevallen gegarandeerd zijn. Het beleidskader fiets spreekt echter ook van een bepaalde afmeting en de auto ook. Wat krijgt prioriteit? Wethouder VAN DER HORST zegt dat het altijd zal knellen als alle normen worden toegepast. Met een norm zit de voetganger nu gelijkwaardig aan tafel in deze discussie, maar iedere situatie vraagt iets anders. Bij de zogenaamde fietsstraten worden auto’s en fietsen samengevoegd en dit biedt meer ruimte voor de voetganger, maar het moet wel veilig kunnen. Lid WIJNANTS wijst erop dat bij het volgen van het STOMP-principe gesteld zou worden dat eerst de minimale 2 m. voor de voetganger wordt geregeld, daarna de afmeting voor de fiets, de vrije busbaan et cetera. Het is de vraag of er een standaard prioritering wordt toegepast. Wethouder VAN DER HORST licht toe dat het STOMP-principe is bedacht om in ieder geval auto’s minder ruimte te geven, omdat deze de meeste ruimte innemen. Dit betekent echter niet dat er altijd alleen maar plaats moet zijn voor de eerste twee: stappen en trappen. STOMP is een uitgangspositie. Lid WIJNANTS hoopt dat hij goed begrijpt dat de norm 2 m. is, maar dat deze niet in alle gevallen keihard is. In dat geval kan hij ermee instemmen. Als de norm van 2 m.

altijd keihard is, heeft dit vergaande complicaties voor de inrichting van de stad. Wethouder VAN DER HORST herhaalt dat voor alle modaliteiten regels en normen zijn en nu is dat ook het geval voor de voetganger waardoor deze gelijkwaardig wordt. Zij hoopt dat de 2 m. wel zo vaak mogelijk kan worden gerealiseerd. Lid IJMKER wijst erop dat een toegankelijke stad wel een recht is. Wethouder VAN DER HORST is het hiermee eens en dit is een van de redenen om dit nu zo te doen. Lid BOBELDIJK vraagt of bij de ontwikkeling van een nieuwe wijk dit wel echt de norm is en hier niet van afgeweken wordt. Wethouder VAN DER HORST denkt dat er altijd afwegingen gemaakt moeten worden waarbij het, zeker bij nieuwbouw, heel belangrijk is dat de norm er is. Uiteindelijk moet per gebied worden bekeken of zaken passen. Lid BOBELDIJK zou eigenlijk verwachten dat bij een totaal nieuwe wijk de ruimte is voor de nieuwe norm. Wethouder VAN DER HORST vindt het moeilijk om er nu op vooruit te lopen. Zij denkt wel dat moet worden bekeken hoe het in de praktijk werkt en of het inderdaad zo is dat in de projecten heel veel extra ruimte voor voetgangers ontstaat. De handhavingsprioriteiten worden niet in het voetgangersbeleid bepaald. De stadsdelen kunnen prioriteiten opgeven en Centrum en West hebben bijvoorbeeld aangegeven prioriteit te geven aan handhaving op objecten in de openbare ruimte.

De regels voor ondernemers op stadsdeelniveau zijn niet gewijzigd door dit kader. Lid IJMKER erkent dat er regels zijn, maar deze worden niet goed gehandhaafd of er zijn misschien aanvullende regels nodig zoals precariobelasting. Wethouder VAN DER HORST stelt dat precariobelasting een brede discussie is. In dit kader is geprobeerd om de norm te zetten. Zij heeft ook goede hoop met de herverdelingsplannen per straat.

23

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Lid IJMKER is ongeduldig, omdat de herverdeling nog wel even gaat duren en zij denkt dat vooruitlopend hierop op verschillende locaties borden moeten verdwijnen om meer ruimte te creëren voor de voetgangers. Wethouder VAN DER HORST zegt dat dit regels zijn die stadsdelen zelf opstellen. Zij is bereid om dit in het portefeuillehoudersoverleg aan de orde stellen. Zaken als oversteekplaatsen en toegankelijkheid zijn geregeld in het handboek Rood van de Puccinimethode. Sociale veiligheid is veel breder dan alleen ruimte voor de voetgangers. Het nieuwe terrassenbeleid zal op het punt van de doorloopruimte het beleidskader voetganger volgen: de regels voor doorloopruimte bij terrassen die stadsdelen hanteren, blijven van kracht, maar deze veranderen bij nieuwe situaties. Het beleidskader is een norm en geen uitvoeringsprogramma. Lid ASRUF noemt als voorbeeld het verlopen van de vergunningen voor deelscooters. Deze staan vaak op de voetpaden en als er straks een norm is van 2 m. hoe wordt er dan voor gezorgd dat deze ruimte wordt gehandhaafd? Wethouder VAN DER HORST zegt dat het uiteindelijk de bedoeling is dat de scooters op ruimtes kunnen staan die daarvoor zijn bedoeld. Lid ASRUF vraagt of dit concreet betekent dat op het moment dat de 2 m. niet van toepassing is, hier ook geen deelscooter kan staan. Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat dit nu geen regel is.

Er zijn behalve deelscooters ook scooters van particulieren die er mogen staan. Lid ASRUF stelt voor om vergunningsafspraken te maken met deelscooterbedrijven over het parkeren binnen vakken. Wethouder VAN DER HORST is hier ook voorstander van, maar dit betekent wel dat er extra vakken moeten komen. Lid IJMKER vraagt wat concreet de inzet op korte en lange termijn is als het om een norm en niet om een uitvoeringsprogramma gaat. Wethouder VAN DER HORST herhaalt dat de norm bij alle nieuwe inrichtingen toegepast gaat worden en dat hiernaast ook herverdelingsplannen bestaan. Als dit niet voldoende is, zal er een voorstel moeten komen om het anders te doen met hierbij een budget. Eerder heeft zij al gezegd dat het niet de laatste stap is, maar dat het wel belangrijk is om nu de norm vast te stellen. Hier vanuit kan het gesprek verder worden gevoerd. Lid BOBELDIJK vindt dat er eigenlijk ook een uitwerkingsplan voor de voetganger bij hoort. Hij denkt dat hier geld voor moet worden gezocht. Wethouder VAN DER HORST begrijpt deze wens. Er is alleen niet genoeg geld om alles te doen en er moet pragmatisch worden omgegaan met de ambtelijke capaciteit voor nieuwe plannen en voor de uitvoering. Bij groot onderhoud moet de norm zeker meespelen. Het is de vraag of hier een uitvoeringsprogramma voor nodig is of dat dit moet worden verankerd in de standaard werkwijze bij groot onderhoud.

Bij de herverdeling wordt zeker gekeken naar prullenbakken en bankjes. Drempels in plaats van verhoogde kruisingsvakken hebben voordelen op het gebied van rainproof, omdat de straten beter regenwater kunnen bufferen en geleiden. Verhoogde kruisingsvakken hebben als nadeel dat auto’s de hoek kunnen afsnijden en makkelijk illegaal op de hoek kunnen parkeren. Verhoogde zebrapaden worden alleen in uitzonderlijke situaties toegepast. De wethouder deelt het gevoel over de RVV-ontheffingen en dit zal worden onderzocht en worden teruggekoppeld.

24

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Commissie – tweede termijn Lid MOESKOPS meent dat RVV-ontheffingen door de gemeente worden verleend en in dit kader verzoekt zij de wethouder om ook naar de termijnen en de tijdelijkheid van de vergunningen te kijken. Er bereiken haar signalen dat er ook instanties buiten Amsterdam zijn die ontheffingen krijgen en ook deze ziet zij graag meegenomen. Bij Puccini komt zij terug op de zebrapaden. Wel benadrukt mevrouw Moeskops dat het haar met name om oversteekplaatsen bij scholen en dergelijke gaat. Lid BOBELDIJK heeft een van de insprekers gehoord over de Charter for Walking en hij is benieuwd naar hoe dit zich verhoudt tot dit beleidskader. Wethouder VAN DER HORST zegt toe om de termijnen en de instanties van buiten de stad in het onderzoek mee te nemen bij de RVV-ontheffingen. Bij de Puccini zal zij kijken naar de “gewone” oversteekplaatsen. Gemeente Amsterdam is lid van de landelijke City Deal Lopen en hieraan wordt ook een inhoudelijke en financiële bijdrage geleverd. De doelstellingen hiervan en het Charter en het Manifest lijken overeen te komen. Als de raad dit wenst, wil de wethouder onderzoeken of het van meerwaarde is om ook het Charter of het Manifest te ondertekenen. Lid BOBELDIJK vindt de praktijk altijd het meest belangrijk.

Wethouder VAN DER HORST zal hier in dat geval geen extra tijd in steken, maar benadrukt dat zij open staat voor de suggesties van de inspreker. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. De verwachting is dat het middellang zal worden besproken in de raad. Zij schorst de vergadering voor een korte pauze. Openbare Ruimte en Groen 7. Kennisnemen van bijgevoegde raadsinformatiebrief inzake het conceptbesluit tot vaststellen Wijzigingsbesluit compensatie en herplant bomen 2023 en Wijzigingsbesluit jaarvergunning bomenkap 2023 en afdoening motie 065.23 Nr. VN2023-013156 8. Kennisnemen van de beantwoording van bijgevoegd raadsadres met betrekking tot de notitie Herplant en Compensatie Bomen Nr. VN2023-014041 Agendapunten 7 en 8 worden gevoegd behandeld. Agendapunten 7 en 8 worden na agendapunt 5 behandeld. De VOORZITTER meldt dat een raadsinformatie brief over de stand van zaken een jaar na de stormenreeks is toegevoegd. Lid VAN PIJPEN dankt voor de verwerking van eerder ingediende moties. Er is een toezegging gedaan over de onderbouwing van het besluit om niet het volume, maar om een-op-een te vervangen. Dit wordt in de brief niet meer genoemd. Verder kijkt zij uit naar de evaluatie over de binnentuinen. In de commissie RO is het VTH-beleid besproken.

Zij gaat er vanuit dat in het nieuwe beleid de motie van de omkering van bewijsplicht van de herplantplicht wordt opgenomen. Kan dit beleid in deze commissie worden besproken? Lid BOBELDIJK begrijpt dat het college wijzigingen heeft doorgevoerd waarvan hij zich afvraagt of dit geen beleidswijzigingen zijn.

25

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Lid VAN PIJPEN wijst erop dat dit punt voor de derde keer wordt besproken en zij verzoekt een ieder zich te beperken tot zaken die nieuw zijn. Lid BOBELDIJK vindt de tekstuele verklaringen niet helder genoeg. Informatie over kapvergunningen blijft moeilijk te vinden voor bewoners. Lid TAŞLIYURT leest in de Bomenverordening en de Notie compensatie en herplant dat de gemeente zorgt voor een gezond bomenbestand en dat een te kappen boom wordt vervangen door een of meerdere bomen van in totaal gelijke boomwaarde. Op dit moment zijn er nog geen beleidsregels over welk type boom exact wordt herplant ingeval van kap. Klimaatadaptatie wordt steeds belangrijker en sommige bomen zorgen voor een meer verkoelend effect, voorkomen hittestress en droogteresistentie. Hoe kijkt de wethouder aan tegen het idee om in hoog risicogebieden bij kap meer van dergelijke bomen te planten? Lid DE VOS memoreert dat PvdD bij de begroting een motie heeft ingediend om structureel geld vrij te maken voor stormbomen. Het college heeft toegezegd om hier geld voor te reserveren in het programma Stadsbehoud. Wat is de stand van zaken hiervan? Wethouder VAN DER HORST werkt op dit moment aan een uitgebreide brief over de bomen. Deze komt voor de volgende commissie en de door mevrouw Van Pijpen gevraagde onderbouwing wordt hierin meegenomen. De evaluatie van binnentuinen wordt over twee jaar verwacht.

De omkering van de bewijsplicht kan, indien gewenst, in deze commissie worden besproken. Het is vanzelfsprekend goed om in het kader van klimaatadaptatie de juiste bomen op de juiste locatie te planten. Dit kan niet helemaal worden gestandaardiseerd, omdat iedere plek om een integrale aanpak vraagt. In de genoemde brief komt de wethouder ook terug op de stand van zaken met betrekking tot de (herplant van) de stormbomen. Lid DE VOS zou eigenlijk structureel geld willen reserveren voor stormen in de toekomst. Wethouder VAN DER HORST zal nagaan of kan worden geborgd dat er structureel middelen zijn om te borgen dat bomen vervangen kunnen worden ingeval van stormschade. Dit wordt in de brief meengenomen. De stadsdelen zijn bezig met de communicatie rond kapvergunningen voor bewoners. Lid DE VOS wijst erop dat PvdD een initiatiefvoorstel heeft ingediend om bomenkap beter over het voetlicht te brengen. Lid BOBELDIJK heeft een vraag gesteld over vrij grote wijzigingen die door het college zijn vastgesteld. Wethouder VAN DER HORST denkt niet dat er sprake is van een beleidswijziging, maar dat uitvoering wordt gegeven aan de moties. Lid BOBELDIJK zal de vragen hieromtrent schriftelijk stellen. De VOORZITTER concludeert dat agendapunten 7 en 8 voldoende zijn besproken.

26

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

9. Kennisnemen van de afdoening van motie 989 van het lid Vroege inzake tegengaan van reclame-uitingen op openbare steigers Nr. VN2023-014040 Lid Bobeldijk heeft verzocht om TKN-1, aanpak illegale passagiersvaart, te betrekken bij agendapunt 9. Dit agendapunt wordt mogelijk later besproken in de commissie AZ of MOW. 10. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over het Dashboard Klimaatadaptatie Nr. VN2023-014037 Agendapunt 10 wordt na agendapunten 7 en 8 behandeld. De VOORZITTER meldt dat het agendapunt 10 ter bespreking is geagendeerd door lid Taşliyurt (D66). Lid TAŞLIYURT stelt dat het dashboard goed laat zien waar de risico's voor de stad en voor de Amsterdammers zitten. Het is een eerste versie, wanneer wordt de volgende versie verwacht en hoe zal deze eruitzien? In de commissie van 12 januari jl. is de voortgangsrapportage Klimaatadaptatie behandeld en is gevraagd of de activiteiten uit de rapportage opgenomen kunnen worden in het dashboard. De wethouder heeft dit toegezegd en de vraag is of dit nog steeds op de planning staat. Is het mogelijk om het dashboard zo in te richten dat per type risico(gebied) de voorgenomen aanpak in kaart wordt gebracht? Hoe kan het dashboard worden gebruikt in de aanpak van klimaatadaptatie van de gemeente? Lid VAN PIJPEN constateert dat de eerste versie nog moet worden aangevuld.

Hoe recent zijn de gebruikte data en wanneer komen voor droogte, overlast en overstroming ook de data over klimaatrisico’s en klimaatbestendigheid? Lid DE VOS vraagt wat wordt gedaan met het dashboard. Lid BILGIN stelt dat een van de kansen voor klimaatadaptatie de Lutkemeerpolder is. Hier ziet hij liever een voedselbos in plaats van een verhard bedrijventerrein. Wethouder VAN DER HORST denkt dat de uitdaging is om het dashboard zo goed mogelijk in de organisatie en in de buitenwereld bekend te maken, zodat iedereen ermee gaat werken. Er wordt vanuit het programma Klimaatadaptatie bekeken waar het het meeste knelt en hoe hier versneld op kan worden ingegrepen. Voor alle nieuw te bouwen zaken wordt goed gekeken naar klimaatbestendigheid. De hitte- en droogtedata zijn van 2022, de wateroverlast is uit 2016 en overstromingen uit 2021. Deze gegevens zullen vanzelfsprekend geüpdatet moeten worden. De informatie van Weesp zal, zodra die er is, worden toegevoegd. De risicokaarten voor de thema’s droogte, neerslag en overstromingen worden toegevoegd aan het dashboard. Vervolgens wordt het uitgebreid met de koppelkansen en wordt ernaar gestreefd om elk thema gelijkmatig te vullen. Naar verwachting zal de volgende versie in het laatste kwartaal van 2023 gereed zijn en hierin zal een eerste selectie van de inspanningen worden verwerkt.

Lid BOBELDIJK vraagt of met het dashboard ook wordt gekeken naar de consequenties. Wethouder VAN DER HORST legt uit dat het dashboard de data bevat van waar het knelt zodat de maatregelen hierop gericht kunnen worden. Ook wordt getoond waar al maatregelen zijn genomen. De financiële consequenties worden niet in het dashboard verwerkt.

27

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Lid TAŞLIYURT wil het onderwerp piepen naar de raad. Lid DE VOS sluit zich hierbij aan. De VOORZITTER concludeert dat dit naar verwachting om een korte behandeling in de vergadering van 19 juli zal gaan. De VOORZITTER schorst de vergadering tot 19.30 uur. AVONDDEEL De VOORZITTER heropent de vergadering die met agendapunt 15 start. Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 11. Ondernemers komen in de knel door het verbod op fossiel vrachtvervoer in steden Nr. VN2023-013976 Agendapunt 11 wordt na agendapunt 6 behandeld. De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 11 is geagendeerd door lid Wijnants (VVD). Lid WIJNANTS heeft veel signalen ontvangen van ondernemers die de doelen wel ondersteunen maar stellen dat de randvoorwaarden niet op orde zijn: er zijn geen laadpalen en de potjes van de subsidie zijn steeds leeg. In de nationale Uitvoeringsagenda Stadslogistiek worden twee evaluatiemomenten gepland in 2024 met betrekking tot de haalbaarheid en eventuele aanpassingen. Vindt de wethouder het haalbaar om het verbod in 2025 door te zetten? In Nederland zijn er 147.000 vrachtwagens waarvan er 270 elektrisch zijn. Als het verbod wordt doorgezet, moeten er snel mitigerende maatregelen worden genomen. Lid IJMKER zegt dat in het stuk staat dat de beslissing al in 2014 is aangekondigd.

Was er niet genoeg tijd voor de ondernemers om zich hierop voor te bereiden? Lid WIJNANTS bevestigt dat het werd aangekondigd, maar veel ondernemers lopen er tegenaan dat het om enorme investeringen gaat waar de gemeente wel oog voor zou moeten hebben. Lid IJMKER meent dat er aardig wat subsidies beschikbaar zijn gesteld en vraagt of de gemeente hier niet voldoende oog voor had. Lid WIJNANTS denkt dat dit kennelijk niet het geval is, maar hij wacht hiervoor de beantwoording van de wethouder af. Lid BILGIN vraagt of Amsterdam wel genoeg rekening houdt met de regio. In de dorpen rond Amsterdam zitten veel kleine ondernemers die afhankelijk zijn van Amsterdam als economisch centrum en nog niet voldoende middelen hebben om een elektrisch voertuig aan te schaffen. De beperkingen die worden ingevoerd zouden negatieve gevolgen kunnen hebben voor de lokale economie in de dorpen. Lid IJMKER informeert naar de laadcapaciteit van de regio en vraagt of hier in VRAverband op wordt ingezet. Wethouder VAN DER HORST meldt dat de uitstootvrije uitvoeringsagenda in het college is vastgesteld en deze wordt op 6 juli a.s. besproken in de commissie. Hierin worden voor een groot deel de landelijke regels gevolgd. Het is belangrijk om duidelijkheid en

28

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

handelsperspectief te bieden aan de ondernemers om draagvlak te creëren voor de investeringen in uitstootvrij. De invoering van de uitstootvrije zone gaat ook gepaard met ontheffingen en geleidelijke overgangsregelingen. Het Rijk stelt subsidie beschikbaar en er gelden belastingvoordelen. Ook werkt Amsterdam nu aan een sloopsubsidie en zijn er privileges voor ondernemers die elektrisch rijden. Het definitieve rijksbeleid op het gebied van ontheffingen wordt begin 2024 vastgesteld. De gemeente Amsterdam maakt zich er hard voor om de huidige redenen voor ontheffingen in de milieuzone ook te laten gelden voor de uitstootvrije zone. Er wordt samengewerkt met verschillende partijen in de regio voor het aanbrengen en stimuleren van een regionaal en landelijk dekkend (snel)laadnetwerk. Amsterdam is actief binnen de verschillende werkgroepen en samenwerkingsregio’s van de nationale agenda Laadinfrastructuur. Ook is er goed contact met het project MRA Elektrisch waarbinnen overheden binnen Flevoland, Noord-Holland en Utrecht samenwerken om elektrisch vervoer te stimuleren en om het netwerk van publieke oplaadpunten te realiseren. De landelijke subsidies waren fors en snel op en de staatssecretaris heeft toegezegd om te kijken naar nieuwe middelen voor subsidie. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. 12.

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Garage onder het Willibrordusplein Nr. VN2023-014042 Agendapunt 12 wordt afgevoerd van de agenda. 13. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief en de brief aan minister Harbers over de geluidsschermen A10 Noord Nr. VN2023-014036 Agendapunt 13 wordt afgevoerd van de agenda. Sport en Bewegen 14. Afdoening motie nr. 388accent 'extra fietsen voor kinderen van ouders met middeninkomens in de knel' Nr. VN2023-014039 De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 14 is geagendeerd door lid Moeskops (D66). Lid MOESKOPS constateert dat de motie onder Sport en Bewegen staat, maar er is gesteld dat het om mobiliteitsgeld gaat dat is omgebogen. Zij vindt dat het onderwerp onder verkeer moet vallen en vraagt hoe de wethouder dit ziet. Wethouder VAN DER HORST zal hiernaar kijken. Het geld staat op dit moment bij programma 2 en hieruit zou voortvloeien dat zij de woordvoerder is. In de volgende commissie zal zij hierover duidelijkheid verschaffen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken.

29

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

TOEGEVOEGDE AGENDAPUNTEN Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 15. Slechte staat van het materieel en werkomstandigheden bij het GVB Nr. VN2023014762 De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 15 is geagendeerd door lid Koyuncu (DENK) die niet aanwezig is en wordt vervangen door de heer Mangal. De commissie FKD en wethouder Scholtes zijn uitgenodigd bij het onderwerp. Lid MANGAL vindt het artikel in Het Parool zeer verontrustend. Uit eigen onderzoek van het GVB blijkt dat er een direct verband bestaat tussen de hoge werkdruk en de financiële problemen. Volgens het college waren sanitaire stops en pauzes gegarandeerd, maar de fractie van DENK heeft signalen ontvangen dat er zelfs geen ruimte was voor toiletbezoek en deze signalen worden nu bevestigd door de eigen rapportage van GVB. DENK heeft er ook eerder op gewezen dat het materiaal niet goed was. Behalve dat de Arbowetgeving flagrant wordt geschonden, blijkt nu dat een chauffeur veel eerder op zijn werk moet komen om een bus uit te zoeken die voldoet aan de eisen van veiligheid. De vele storingen bij de metro zijn te wijten aan de implementatie van een nieuw systeem in oud materieel. Waren aandeelhouders en concessiehouders wellicht op de hoogte van de situatie? Wat was de rol van de RvC gedurende dit proces? De gemeente is voor 100% eigenaar en betrokkenheid en verantwoordelijkheid zijn van cruciaal belang.

Er wordt 7,5 miljoen euro extra uitgegeven van belastinggeld. Een verzuim van 1% kost 2,5 miljoen euro en er is een verzuim van 11%. De 7,5 miljoen euro gaat dus rechtstreeks naar het betalen van het ziekteverzuim. Kan de wethouder garanderen dat de burger geen risico loopt met het gebruik van het verouderde materieel? Waarom blijft geïnvesteerd worden in een systeem dat niet effectief blijkt te zijn en waar toezichthouders en leidinggevenden moeite lijken te hebben om toezicht op te houden? Hebben de wethouders nog vertrouwen in de directie en RvC van het GVB? Als zij dit nog hebben, waar wordt dit dan op gebaseerd? Lid BILGIN heeft dezelfde signalen als de heer Mangal ontvangen en dit geldt ook voor de stadsdeelcommissie Noord. Er zijn bussen die te hard rijden om schema’s te halen en passagiers die verwondingen oplopen door rijgedrag. Hoe gaat de gemeente ervoor zorgen dat de werkdruk niet nog hoger wordt? Alle maatregelen ter hoogte van 72 miljoen euro om het verlies te compenseren, lossen het probleem slechts gedeeltelijk op. Lid MOESKOPS zegt dat de signalen in de krant niet best zijn, maar het onderzoek is van het GVB zelf en op dit moment is werkdruk in alle sectoren een enorm probleem in verband met arbeidstekorten. In de Regioraad is een motie aangenomen die oproept dat voor een volgende concessie goed werkgeverschap wordt verankerd als voorwaarde.

Lid MANGAL erkent dat de werkdruk overal heel groot is, maar het is heel gevaarlijk om werkdruk te hebben in een bedrijf dat miljoenen passagiers vervoert. Wat is de reactie van mevrouw Moeskops naar aanleiding van het slechte materieel? Lid MOESKOPS herkent de quote van de chauffeur uit het rapport. Het is echter niet duidelijk of dit systematisch voorkomt. Het GVB is bezig om de hele vloot te elektrificeren. Voor haar is het lastig om te bepalen wat de raad met het onderzoek moet doen. Lid MANGAL heeft de schriftelijke vragen van DENK meegestuurd en de antwoorden staan haaks op de resultaten uit de rapportage.

30

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Lid MOESKOPS wijst erop dat de wethouder de vragen van DENK heeft gesteld bij het GVB dat nu een eigen onderzoek heeft gedaan met als resultaat dat de antwoorden op vragen uit het verleden niet kloppen. Lid BILGIN stelt dat het niet alleen om signalen uit een krantenartikel gaat. Ook veel stadsdeelcommissieleden uit Noord hebben op een andere manier signalen ontvangen die duiden op een meer dan standaard werkdruksituatie. De gemeente is 100% aandeelhouder van het GVB. Heeft mevrouw Moeskops zelf geen signalen ontvangen buiten het krantenartikel? Lid MOESKOPS heeft wel eens sociaal mediafilmpjes gezien. Het GVB is bezig met een onderzoek om te achterhalen wat er aan de hand is en heeft dit zelf geïnitieerd. Wat de gemeente kan doen is door de Regioraad gedaan. Zij is heel benieuwd naar de reflectie van de wethouders. Lid ASRUF denkt dat zolang het GVB 100% deelneming is van de gemeente, de gemeente er iets mee moet, zeker als het gaat om arbeidsomstandigheden. Elk signaal moet serieus worden genomen. Het is goed dat het GVB zelf onderzoek gaat doen, maar de wethouders kunnen hier ook een rol in spelen. Als aandeelhouder moet worden gewezen op goed werkgeverschap en goede arbeidsomstandigheden voor werknemers bij het GVB. De vraag is vooral of het om incidenten gaat of dat het om iets structureels gaat.

Hij is benieuwd of de wethouders signalen hebben ontvangen van de or van het GVB. Een paar maanden geleden waren deze in ieder geval niet bekend. Het is ook interessant welke rol de or gaat spelen in het onderzoek. College Wethouder SCHOLTES is aanwezig als wethouder Deelnemingen, dus in de rol van aandeelhouder. Overigens is de gemeente niet 100% aandeelhouder, want ook de VRA heeft een prioriteitsaandeel. Hij herkent het probleem van de werkdruk en het hoge ziekteverzuim ook bij andere ov-bedrijven. Bij RET in Rotterdam is het ziekteverzuim zelfs 13%. Dit is standaard een onderwerp dat wordt besproken met de directie van het GVB en de RvC. Bij de laatste aandeelhoudersvergadering is het ook besproken. Het is een goed teken dat het GVB zelf het initiatief heeft genomen tot een onderzoek. Het belangrijkste is dat duidelijk is dat de directie en de RvC aandacht hebben voor de werkdruk en het ziekteverzuim. Met het GVB zal worden besproken welke acties gekoppeld zullen worden aan de resultaten uit het onderzoek en hierover zal de wethouder terugkoppelen aan de gemeenteraad. Lid MANGAL begrijpt dat de wethouder het rapport zelf niet heeft gezien en hij vraagt waarom niet. Wethouder SCHOLTES zegt dat het om een intern rapport van het GVB gaat. Als aandeelhouder wil hij niet op de stoel van de directie zitten.

Voor hem is het belangrijk om in gesprek te gaan met het GVB over hoe gevolg wordt gegeven aan de huidige situatie. Wethouder VAN DER HORST vult aan dat de 7,5 miljoen euro randvoorwaardelijk is en alleen wordt ingezet voor het netwerk. Lid MANGAL vraagt of precies is omschreven waar het geld aan moet worden uitgegeven en wat hiervoor moet terugkomen. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het geld beschikbaar wordt gesteld vanwege een financieel probleem. Met het GVB en de Vervoerregio wordt gekeken naar de mogelijkheden. Dit onderwerp wordt in de Regioraad besproken. Lid MANGAL wijst erop dat de 7,5 miljoen euro van de gemeenteraad van Amsterdam komt en daarom zal het hier besproken moeten worden. Hij wil graag weten of

31

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

er daadwerkelijk ritten worden gemaakt voor het bedrag of dat er personeel wordt aangetrokken. Wethouder VAN DER HORST zegt dat er ritten voor gemaakt worden, maar als hiervoor personeel nodig is dat betaald moet worden, komt dit op hetzelfde neer. Lid BOBELDIJK ziet ook dat personeelstekorten in vrijwel alle branches speelt, maar worden de materiaalproblemen ook meegenomen in de gesprekken met het GVB? Wethouder VAN DER HORST stelt dat dit niet haar taak als wethouder is. Zij heeft niet de rol als aandeelhouder, omdat deze rollen zijn gescheiden. Lid BOBELDIJK vindt het logisch dat signalen over bepaalde lijnen die niet rijden of over rijgedrag naar de Vervoerregio gaan. Wethouder SCHOLTES zegt dat wordt gereageerd op een rapport in de krant. Hij gaat het gesprek aan als aandeelhouder met de direct over wat het rapport heeft opgeleverd en hij zal voor alle genoemde punten aandacht vragen. Lid ASRUF begrijpt dat de wethouder hier voor de zomer op terugkomt. Wethouder SCHOLTES probeert voor de zomer met de directie van het GVB te spreken over het onderzoek en hij zal hierover terugkoppelen naar de raad. Lid ASRUF hoopt dat de urgentie er is om het gesprek zo spoedig mogelijk aan te gaan, zodat ook snel aan oplossingen kan worden gewerkt. Wethouder SCHOLTES voelt de urgentie zeker, maar deze voelt hij ook bij de directie.

Hij doet zijn best om het gesprek zo spoedig mogelijk te voeren en terug te koppelen. Lid ASRUF roept hier oe op, omdat nogal wat wordt gevraagd van het GVB. Lid MANGAL vraagt of de wethouder kan garanderen dat er veilig wordt gereden met het huidige materieel. Wethouder VAN DER HORST kent het rapport ook niet. Zij heeft geen andere informatie tot haar beschikking dan dat de uitvoering veilig genoeg is om de weg op te gaan. Lid MANGAL vraagt of de wethouder er schriftelijk op kan terugkomen zodra zij kennis heeft genomen van het rapport. Wethouder VAN DER HORST antwoordt dat het veel meer haar rol van de Vervoerregio raakt. De bedrijfsvoering is aan het GVB en het is wel heel moeilijk voor de gemeente om alles te controleren. Verkeersveiligheid is vanzelfsprekend een heel belangrijk onderwerp en als zij hierover signalen ontvangt of er aanleiding toe bestaat, zal zij uiteraard de raad hierover informeren. Lid MANGAL is niet heel tevreden met de beantwoording. Hij wil graag precies horen waarom er een discrepantie bestaat tussen de antwoorden op zijn schriftelijke vragen en de informatie uit het rapport. De vragen zijn namelijk slechts een paar maanden geleden gesteld. Wethouder VAN DER HORST zegt dat de vragen van een jaar geleden zijn terwijl het rapport veel recenter is. Lid MANGAL zegt dat de signalen al langer bestaan en binnen het bedrijf ook bekend waren.

Is de wethouder wel goed geïnformeerd door het GVB?

32

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Wethouder VAN DER HORST wijst erop dat onderzoek doen tijd kost en het is goed dat er intern onderzoek is gedaan, omdat hier vervolgens op geacteerd kan worden. Het is wellicht goed om even af te wachten wat het GVB met de resultaten gaat doen. Lid MANGAL vraagt of het medewerkerstevredenheidsonderzoek – al dan niet geheim – kan worden gedeeld met de raad. Wethouder SCHOLTES zegt dat het om een intern rapport van de directie van het GVB gaat waarmee duidelijk wordt gemaakt dat het belangrijk is om werk te maken van het tegengaan van de werkdruk en het ziekteverzuim. Het is geen gemeentelijke dienst. De rol van de aandeelhouder is om de continuïteit en goed werkgeverschap te bewaken en met het GVB in gesprek te gaan over wat met de resultaten uit het onderzoek wordt gedaan. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat lid Mangal verzoekt om het te piepen naar de raad van 19 juli waar het naar verwachting om een korte behandeling zal gaan. 16. Mogelijke komst elektrische steps op Amsterdamse wegen Nr. VN2023-014870 agendapunt 16 wordt na agendapunt 14 behandeld. De VOORZITTER deelt mee dat agendapunt 16 is geagendeerd door de leden Wijnants (VVD), Asruf (PvdA) en Moeskops (D66). Lid WIJNANTS vindt dat erover nagedacht moet worden hoe met e-steps wordt omgegaan.

In de vorige periode is regelgevend kader opgesteld voor eventuele steps in de verhuur, maar hij vraagt zich af of hier geen loopholes in zitten. Hij vraagt welke stappen de wethouder richting Den Haag neemt om de zorgen, die breed worden gedeeld in Amsterdam, over te brengen. Lid IJMKER deelt de zorgen van voorgaande spreker. Het is vol in de stad en dit is ook tijdens de bespreking over het voetgangersbeleid gebleken. Zij heeft begrepen dat er in G4-verband een brief is gestuurd en informeert naar de grote lijnen uit deze brief. Lid ASRUF zegt dat PvdA geen voorstander is van steps in de openbare ruimte en volgens hem moet ervoor worden gezorgd dat de e-steps niet in Amsterdam terechtkomen. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om dit te voorkomen? Lid MOESKOPS sluit zich grotendeels aan bij voorgaande sprekers. Bij de stukken is motie 811 gevoegd, maar in dezelfde vergadering is ook de motie 812 aangenomen die een stuk verder ging en waarin werd gevraagd om minimaal gebieden uit te zonderen voor e-steps. Mocht het niet mogelijk zijn om e-steps te weigeren, dan zou het goed zijn om onderscheid te maken tussen privé-steps, deel-steps en de verhuur-steps en wel plaatsen aan te wijzen waar de steps geparkeerd moeten worden en deze aan te wijzen op de gemeentegrens.

Lid BILGIN kent voordelen van e-steps, maar hij begrijpt wel de roep om deel- en huursteps te verbieden omdat deze voor veel overlast zorgen. Steden als Kopenhagen hebben creatieve oplossingen bedacht, zoals een huur- en parkeerverbod in bepaalde delen van de stad. In hoeverre is de wethouder op de hoogte van de buitenlandse voorbeelden, hoe wil zij wil omgaan met e-steps in Amsterdam en hoe zij wil omgaan met privé-steps? Lid WIJMENGA is ook geen voorstander van e-steps en is benieuwd hoe kan worden voorkomen dat er e-steps via verhuur op de fietspaden terechtkomen. Ook vraagt zij of het ministerie heeft gereageerd op de brandbrief van de G-4.

33

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Mobiliteit, Openbare veiligheid en Water Concept raadscommissieverslag, 15 juni 2023

MOW

Wethouder VAN DER HORST heeft eerder al aangegeven dat de steps wat haar betreft ook niet wenselijk zijn. In G4-verband en in F10-verband (18 fietssteden) zijn deze zorgen ook gedeeld over het LEV Kader dat in ontwikkeling is en deze zijn ook geuit naar Den Haag. Hierover is vorige week constructief met de minister gesproken. Hij heeft aangegeven te kijken naar de mogelijkheden om binnen het LEV Kader te variëren binnen de grote steden. Na de zomer moet er meer duidelijkheid zijn over hoe dit eruit komt te zien. De wethouder kent nog niet alle buitenlandse voorbeelden. Op deel-steps kan meer worden gestuurd dan op privébezit, maar ook privégebruik op de wegen wordt bij voorkeur verboden. Op dit moment zijn e-steps toegelaten op de openbare weg als bijzondere bromfiets. Lid WIJNANTS is blij met de beantwoording en hij verzoekt de wethouder de raad op de hoogte te houden van de gesprekken. Wethouder VAN DER HORST zegt dit toe. Zodra meer bekend is, zal zij de commissie informeren. Sluiting De VOORZITTER dankt de aanwezigen voor hun bijdrage en sluit de vergadering om 21.30 uur. De volgende vergadering is op 6 juli 2023.

34