20230607 verslag Gemeenteraad middag

70

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

die voor de gemeente werken integraal allemaal. Daar zijn we natuurlijk helemaal niet tegen. De VOORZITTER: Dank u wel. U was volgens mij gekomen bij het eind van uw betoog. Dan gaan we nog door naar de heer Khan. Gaat uw gang. Het lid KHAN: Dank, voorzitter. Wanneer Amsterdammers elke maand weken tekortkomen, wanneer de rijen bij de voedselbank niet korter worden, wanneer mensen aan het overleven zijn, dan is de vraag voor DENK niet, wat voor stad we in de toekomst zouden willen zijn. Mensen zijn nu aan het struggelen. De vraag moet zijn, wat kunnen wij als gemeenteraad voor deze Amsterdammers betekenen? Voorzitter, ik heb eerder aangegeven dat ik blij ben met de inzet van het college als het gaat om het bijplussen van de armoederegelingen, om voedselbanken structureel te financieren en dat we initiatieven in de stad blijven steunen, zoals die van Abdelhamid Idrissi die en gratis supermarkt runt. In deze Voorjaarsnota zien we investeringen die zeker ten goede zullen komen van de Amsterdammer. Denk aan de brug over het IJ, OBA NEXT, zeker, en laatstgenoemde zien we liever in het ‘…’ verschijnen. Terecht komt er ook geld bij de jeugdzorg, woningmarkt en blijft Amsterdam leiderschap tonen als het gaat om de asielopvang. Maar voorzitter, ik moet ook kritisch zijn. Ik ben immers van de oppositie.

De vraag die dan moet worden beantwoord is, bij wie worden rekening gelegd? En het zal u dan ook niet verbazen dat ik zal opkomen voor de autogebruiker. Voorzitter, wat ik niet begrijp is dat in de debatten altijd wordt gewezen naar het coalitieakkoord, maar later, wanneer we het altijd hebben in debatten, dan wordt er altijd strikt gehouden aan het coalitieakkoord. En we kunnen lezen in het coalitieakkoord dat de parkeerdruk niet hoger zal stijgen, of niet zal worden ingevoerd wanneer de parkeerdruk hoger uitkomt dan 90 procent. Die afweging is nog wel te volgen, maar is niet de afweging die het college volgt. Die heeft gekeken hoeveel extra euro's kunnen we krijgen van de autogebruiker om de begroting rond te krijgen. Ongelijk investeren voor gelijke kansen is de mantra, maar door betaald parkeren overal in te voeren in Nieuw-West en Zuidoost zijn het vooral de lagere inkomens die in de portemonnee worden geraakt. Dat zou nog enigszins rechtvaardig zijn als we er iets concreets daarvoor terug zouden krijgen. Maar de prijs van het ov-kaartje zakt niet, de dienstregeling is nog niet op het oude niveau en dat zijn investeringen waar Amsterdammers meer aan hebben. Het is niet alsof er geen miljoenen zijn om te experimenteren, maar die gaan naar knips in de wegen. Lokale ondernemers zijn tegen, taxichauffeurs zijn tegen, mensen die de auto nodig hebben voor werk zijn tegen.

Zegt u maar, de traditionele groepen van links, als je dan wil experimenteren, start dan met een pilot basisinkomen, verhoog de lerarenbonus, komt met een Amsterdams stadsbudget, aangezien het kabinet dat heeft bezuinigd. Dat zijn experimenten waar de Amsterdammer meer aan heeft in plaats van wegen blokkeren zonder betaalbaar alternatief. En voorzitter, dan over masterplannen en Aanpak Noord. Ten eerste een technisch punt, ik zag dat ook voorbijkomen in vragen van andere partijen, dat het voor ons best wel onduidelijk is waar het geld allemaal aan wordt besteed, omdat het verdeeld is over verschillende hoofdstukken. Dus mijn verzoek is om dat in het vervolg wel duidelijker te presenteren, zodat voor ons het in één oogopslag duidelijk wordt waar het geld precies naartoe gaat en wat de resultaten daarvan zijn. En ik wil toch nog het even hebben over het vertrek van mevrouw Saundra Williams. Want dat is keihard aangekomen in de buurt en we snappen dat volledig. Zij had, mevrouw Williams, in de korte tijd het vertrouwen gewonnen van de mensen in Zuidoost. Helaas

71

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

werkt het niet meer voor haar, naar eigen reden doordat de systeemwereld en leefwereld niet goed op elkaar aansluiten. Voorzitter, de DENK-fractie blijft onverminderd het masterplan steunen maar ik vind dat we veel beter als de raad moeten worden meegenomen in wat er hier precies nu gebeurt. Het college reageerde vrij omfloerst op het vertrek van mevrouw Williams, er stond de samenwerking tussen de directies was spannend. Ja voorzitter, dat zegt eigenlijk helemaal niets. We moeten gewoon veel beter geïnformeerd worden. De raad investeert tientallen miljoenen euro's in de masterplannen en velen van ons hier die zijn ook gewoon emotioneel betrokken bij het masterplan. We willen heel graag dat het slaagt. Dus daarom wil ik ook, en mijn verzoek, om ons daarin beter mee te nemen. Tot slot voorzitter, er komt extra geld om discriminatie te bestrijden en daar zijn we het natuurlijk mee eens. Maar het blijft beperkt tot de bestrijding van lhbtqia+ en dat wekt bij ons wel de verbazing op. Niet dat er geld vrijgemaakt wordt om deze discriminatie grondig te bestrijden, nogmaals daar zijn we voor, maar de middelen worden beperkt tot één groep. Als we kijken naar het actieonderzoek tegen lhbtqi-discriminatie kunnen we lezen dat de slachtoffers zelf zeggen dat je het geld breed moet inzetten, oftewel intersectioneel.

En als we kijken naar het actieplan waar het geld naartoe gaat, daar zijn dat precies dezelfde punten die ook terugkomen in al die andere actieonderzoeken. Of het nou gaat om antisemitisme of antizwartracisme. Ik bedoel, een lage meldingsbereidheid, een lage aangiftebereidheid is het probleem bij elke minderheidsgroep. Maar toch kiest het college ervoor om het te beperken lhbtqia+. Ik ben wel heel erg benieuwd waarom is voor deze afweging gekomen? En tot slot voorzitter, nog een laatste vraag, die wil ik toch wel nu stellen. Ik dacht misschien zou het handiger zijn in de commissie, maar ik ben heel erg benieuwd, mijn reactie op mijn technische vraag over de kasschuiven, die zijn aangeven in een tabel. De kasschuiven naar asiel en migratie, daaruit bleek dat dat voortkomt, het geld komt voort uit de Werkbrigade. Ik ben heel erg benieuwd, wat betekent dit voor de Werkbrigade? Gaat het project dan, wordt het verminderd in het aantal mensen dat wordt aangesteld als Werkbrigade? Of wordt de stekker er uitgetrokken? Het is voor mij helemaal onduidelijk wat hiermee gebeurt. Dank u wel. (Het lid HEINHUIS: Dank wel, voorzitter. Ik hoor DENK beginnen met het betoog dat het bij een oppositie past om kritisch te zijn. Nou past het volgens mij ook gewoon bij een goede politiek partij om ook aan te geven waar je naartoe wil met de stad, wat je visie is op de stad, wat je belangrijk vindt.

Dat hebben een aantal partijen gedaan. Ik hoor van DENK daar niet een heel concreet, voor mij in ieder geval, duidelijk nu een visie op. Ik ben daar wel benieuwd naar. En daarnaast denk ik, waar deze Voorjaarsnota nou echt in uitblink is het investeren in verbinding. Dat is voor onze partij althans heel erg belangrijk. En dat zien we daar ook in terug. Dat zien we bijvoorbeeld ook terug in de investeringen die gedaan worden in het ov, om die verdere verschraling tegen te gaan. Daar wordt echt fors geld voor vrijgemaakt. Is dat dan niet ook iets waar DENK op z’n minst een beetje positief over kan zijn? Want volgens mij zijn dat ook investeringen die DENK belangrijk vindt, die ook bijdragen aan die verbinding in de stad. Dus ik ben toch wel benieuwd of de heer Khan daar een reflectie op kan geven.) Ja voorzitter, zeer zeker. Kijk, elke euro meer voor het ov, dat zullen wij zeker steunen. Maar gister werd bijvoorbeeld bekend dat als we kijken naar het personeelstekort bij het GVB, dan spreek je over meer dan 12 procent. En elke procent om dat tegen te gaan kost weer een miljoen. En hier wordt zeven en een half miljoen vrijgemaakt. Dat betekent dat we niet eens voldoende middelen hebben vrijgespeeld om dat personeelstekort op te

72

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

vangen. En dan praten we nog niet over de tramlijnen die zijn afgeschaald, dan praten we nog niet over het verlagen van de ov-kaartjes. Je kan het hele rijtje langsgaan. Ik bedoel, er moet veel meer erbij komen en in de buitenwijken worden er 30 miljoen euro extra opgehaald met de uitbreiding van betaald parkeren. Ik zou liever willen zien een veel groter aandeel daarvan, dat het terechtkomt in het ov. (Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter en ik denk dat de heer Khan mooie uitdagingen schetst ook, waar het ov voor staat. En ik denk dat we elkaar, in ieder geval onze partijen, elkaar aan elkaars zijde, hoop ik in ieder geval, kunnen vinden als we strijden voor beter openbaar vervoer, over toegankelijk openbaar vervoer, over het tegengaan van die verschraling. Maar mijn collega van DENK weet natuurlijk ook dat die verantwoordelijkheid niet alleen hier bij deze gemeente ligt en dat het ook niet passend is bij de gemeente om de hele begroting van het GVB te dekken. Dus ik hoop dat we ook daarin samen kunnen optrekken. Volgens mij gebeurt dat ook in Vervoerregioraad en ook op andere plekken. Ik hoop juist ook dat we samen kunnen strijden voor verbinding, want ik denk dat het heel belangrijk is, juist ook dat partijen die in de oppositie zitten, die dat belang erkennen, ook kijken naar het positieve.

Eigenlijk wat ik eerder ook al bijvoorbeeld aan uw collega van de SP vroeg en ik hoop dat de heer van Denk dat ook wil doen.) Ja voorzitter, zo direct gaan we het hebben over de uitbreiding voor betaald parkeren. Mijn collega Koyuncu heeft een aantal moties voorgesteld waarmee we het ov bij kunnen plussen. Als we willen samen optrekken, dan zijn we natuurlijk uiteraard bereid, hebben we in de afgelopen periode ook gedaan. Dat willen we heel graag voortzetten. Dan hoor ik graag de reactie van de PvdA op die moties, zodat we daarin inderdaad samen kunnen optrekken om het ov te verbeteren. (Het lid BONS: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik wilde graag de heer Khan vragen of de opmerkingen over de lhbti-groep en het financiële budget, daar wil ik eigenlijk een vraag over stellen omdat ik graag wil uitvragen of mijnheer Khan ervan bewust is dat er veel islamitische, veel mensen met een met een biculturele achtergrond zitten in die groepen die juist in deze stad de meeste discriminatie en geweld ook wel ervaren. Dus ik zou graag willen weten of die reflectie vanuit DENK daarover ook op die manier is gemaakt.) Voorzitter, kijk ten eerste als het gaat om het aantal meldingen van discriminatie zijn het niet-islamitische lhbti’ers die daar de meeste slachtoffer van zijn. Maar dan is het afkomst, huiskleur, achtergrond, dat komt elk jaar terug in de politiecijfers. Twee weken geleden weer.

Dan praat je over, ik weet niet meer uit mijn hoofd, maar een aandeel tussen de 50, 60 procent. Elk jaar keer op keer. Maar goed, meldingen geven ook niet een heel zuiver beeld van de totale omvang van discriminatie omdat heel veel mensen gewoon geen melding maken van discriminatie. Maar ik wil eigenlijk daarvoor waken. Ik wil niet in deze richting komen, want dan krijg je een soort van een wedstrijd wie het meest gediscrimineerd wordt. De vraag was, zijn er islamitische lhbti’ers. Of course, natuurlijk, maar dat is precies mijn punt. In het actieonderzoek tegen lhbti-discriminatie, daarin wordt gezegd inderdaad dat er overlap is van discriminatiegronden en daarom zeggen de respondenten zelf, wil je dit effectief bestrijden dan moet je het in z’n geheel bekijken. Intersectionalisme, dat spreekt natuurlijk BIJ1 aan. En dat is ook de reden waarom ik ook mijn vraag gesteld heb, van hoe komt het dat als dat het beleid is van de gemeente, als het terugkomt in de actieonderzoeken van de gemeente en we lezen de Voorjaarsnota, dan zien we dat alleen

73

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

maar geld wordt vrijgemaakt voor de bestrijding van lhbti-discriminatie. Ja, ik ben heel erg benieuwd, waar ligt dat aan? Waarom per se één groep uitlichten? De VOORZITTER: Dank u wel. Dan was u volgens mij aan het eind gekomen van uw bijdrage en dan gaan we nu over naar de bijdrage van mevrouw Bons. Het lid BONS: Dank u wel, voorzitter. Het is met plezier en een brandend hart voor rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid dat ik in naam van BIJ1 voor u sta vandaag. We bedanken het college van burgemeester en wethouders voor hun onophoudelijke inspanningen. Amsterdam, onze geliefde stad, staat voor uitdagende en complexe vraagstukken die de kern van onze bewoners raken. We vechten voor een inclusievere samenleving waarin gelijke kansen voor iedere inwoner vanzelfsprekend zijn. Een samenleving waarin afkomst en klasse niet bepalen wie je kunt zijn, waar racisme en discriminatie tot het verleden behoren. Onze stad Amsterdam is echter niet onschuldig. De fundamenten van onze stad zijn stevig verankerd in de VOC en de WIC, organisaties die onmiskenbaar hebben geprofiteerd van de slavernij. Om onze huidige situatie volledig te begrijpen moeten we als inwoners eerst erkennen waar onze rijkdom vandaan komt en wie de offers hebben gebracht om deze te realiseren.

Mijn eigen voorouders die afkomstig waren van de Bandaeilanden hebben de bittere realiteit van de nootmuskaat- en kruidnagelhandel ervaren. Ze leden onder onuitsprekelijke omstandigheden van perkslavernij, herendiensten en geweld en ontvingen weinig in ruil voor hun ontberingen. In onze pogingen een dieper inzicht te krijgen in onze stedelijke financiën moeten we ook begrijpen waarom bepaalde groepen in onze stad zich onzichtbaar voelen, terwijl hun geschiedenis integraal deel uitmaakt van onze nationale welvaart. We moeten het hoofd bieden aan de opkomende spanningen op het gebied van kleur en afkomst die direct verbonden zijn met koloniale verdeel- en heersmechanismen. BIJ1 streeft naar radicale gelijkwaardigheid en door deze lens beoordelen we de Voorjaarsnota. Het is bemoedigend om te zien dat het coalitieakkoord doelen omvat die de meest gemarginaliseerde groepen in onze samenleving centraal stellen. Vanuit deze visie komt een intersectionele analyse naar voren waarmee we mensen identificeren die in onze groep het minst gehoord worden. Dit zijn vaak de mensen die weinig tot geen middelen hebben, in armoede leven, een zwakke positie op de arbeidsmarkt hebben of mensen van kleur zijn of een niet-westerse religie aanhangen. Om deze mensen te helpen hun positie te verbeteren is beleid nodig dat breed gedragen wordt.

BIJ1 strijdt voor systeemverandering op sociaal, economisch en ecologisch niveau. Bij elke commissie en bij elke raadsvergadering hoor je via ons de stem van mensen uit de marge. BIJ1 wil functioneren als een caleidoscoop die een rijkdom aan kennis en ervaringen biedt van de straat, van het bedrijfsleven en de overheid. We werken samen met alle andere partijen die opkomen voor de kleine groepen in de samenleving die zich aan de randen bevinden. Als uw aandachtig luistert naar onze bijdrage zult u een aarzeling opmerken bij ons, een terughoudendheid en zeker een afstand tot structuren die ons belemmeren. We streven naar een radicale transformatie waarbij we onze gemeentelijke afdelingen, onze bestuursstructuren en onze samenwerkingen heroverwegen. We zijn ambitieus in onze doelstellingen, gericht op de lange termijn, we dromen van een wereld waarin racisme en discriminatie verleden tijd zijn en waarin geen klassenverschillen bestaan, waardoor we radicaal gelijkwaardig kunnen samenleven. Onze kritiek op de Voorjaarsnota is dat we graag een duidelijk engagement willen zien om te werken aan diepgaande structurele verschuivingen van macht, geld en aandacht naar gebieden die historisch gezien achtergesteld zijn. We zijn hier en we blijven hier, bij

74

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

elke algemene beschouwing laten we de stemmen horen van zwarte mensen, mensen van kleur, islamitische en joodse gemeenschappen, queer en lhbtqia+-gemeenschappen en alle weirdo's en paradijsvogels en progressieve stemmen. Het was Angela Davis die zei, in een racistische samenleving is het niet voldoende om niet-racistisch te zijn, we moeten antiracistisch zijn. Met elke ademteug strijden wij voor gerechtvaardigdheid, gelijkheid en inclusie. We zijn BIJ1 en we zullen blijven strijden tot we een wereld hebben gecreëerd waarin iedereen wordt gezien, gehoord en gewaardeerd. In het licht van dit alles roepen we op tot actie en directe doelen met betrekking tot structurele systeemveranderingen. Dit kost geld waar wij voor moeten begroten op alle domeinen. Laten we samenwerken, niet alleen voor onszelf, maar voor de generaties die na ons komen. Laten wij een Amsterdam bouwen waarin iedereen gelijke kansen heeft, ongeacht hun afkomst of klasse. Laten we werken aan een wereld waarin racisme, discriminatie en klassenverschillen niet langer bestaan. Samen kunnen we een radicale systeemverandering teweegbrengen, samen kunnen we een stad creëren die echt voor iedereen is en samen met BIJ1 en u allen kunnen we een wereld bouwen waarin iedereen wordt gezien, gehoord en gewaardeerd. Wij hebben nog wat vragen, ook voor de wethouders.

Hoe gaat u borgen dat er financiën zijn voor de transitie en de structurele veranderingen in de fundamenten van de gemeentelijke voorzieningen? Hoe gaan we financieel borgen dat de minst draagkrachtigen structureel worden ondersteund? Zodat de stad van de toekomst gelijkwaardiger en eerlijker wordt. En in hoeverre kunnen budgetten schuiven op de integrale samenwerking tussen de wethouders en de domeinen? Als men kruispuntdenken najaagt, lijkt het belangrijk dat er flexibele en schuivende schotten zijn tussen de verschillende domeinen. Is hieraan gedacht? Dank u. De VOORZITTER: Dank voor uw bijdrage. Ik zie geen interrupties en dat betekent dat we de vergadering gaan schorsen en dan zien we elkaar om halfacht in deze zaal weer, want dan beginnen we, halfacht. De VOORZITTER: Ik schors de vergadering

75