20230607 verslag Gemeenteraad middag

We kunnen de ambtenaren die we al in deze teams hebben in Amsterdam, die kunnen we dus verantwoordelijk maken voor hun Europa-deel. Dat hoeft op ons echt geen heel veel uren te kosten. In Rotterdam doen ze precies hetzelfde en daar wordt het ontzettend goed ontvangen. (Het lid ROODERKERK: Dank. Ja, over die Europa-coördinator. Elke wethouder vraagt natuurlijk ook via de ambtenaren subsidies aan bij Europa voor projecten die zij doen. Dus volgens mij gebeurt dat al. Maar ik had eigenlijk een andere vraag. Bij de begroting vorig jaar, toen kwamen er pas achter bij de stemming dat Volt tegen de begroting stemde terwijl daar niks over was gezegd in het debat. Was gewoon even benieuwd wat Volt van plan is te doen met de Voorjaarsnota. Dan kunnen we het er ook over hebben.) Dank u wel voor de vraag. Dat hangt voor ons heel erg af van het antwoord van de wethouder en we willen daar graag nog over in gesprek met de wethouder. (Het lid ROODERKERK: Ja, dus Volt weet nog niet wat ze vinden van de Voorjaarsnota. En welk antwoord precies hangt het dan vanaf?) Op dit moment, omdat die bestuursopdracht zo blijft liggen, vraag ik me dus af, eigenlijk waar wij net even een kort debat over hadden, over bepaalde investeringen die er nu liggen en ik voel me niet genoeg meegenomen door de wethouder en eigenlijk niet genoeg gerustgesteld over wat we nu daadwerkelijk reserveren voor de toekomst.

Dus ik ga daar nu nog geen uitspraak over doen. Volgens mij is dit debat ook daadwerkelijk bedoeld om met elkaar in gesprek te gaan en ik ga daar graag over in gesprek met de wethouder. (Het lid ROODERKERK: Nee, dat staat u natuurlijk vrij om dat debat te voeren en ook in gesprek te gaan. Maar die bestuursopdracht die loopt gewoon, die loopt volgend jaar ook nog. Ondertussen hebben we gewoon een begroting, een Voorjaarsnota, beleid, we geven geld uit aan Amsterdammers, we maken keuzes voor grote investeringen van miljoenen in de stad. Welke bepaalde investering twijfelt u nog over?) Over een daadwerkelijke toezegging wat er wel of niet komt, daar twijfel ik over.

55

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, dank u voorzitter. Even ter verheldering, dus Europa is een mer à boire, het heeft allerlei raakvlakken met wat de stad doet. Kunt u zich voorstellen dat zeg een prioriteit waar ze mee aan de slag moeten, die ambtenaren hier, is Europees mededingingsrecht, het misbruik van marktmacht in de erfpacht, dat dat is een onderzoeksprioriteit. Bent u het daarmee eens?) Sorry, wilt u uw vraag nog een keer herhalen? En dan iets korter en bondiger, kan dat? (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, dat is geen bezwaar, ik doe dat graag. Europa heeft het mededingingsrecht, misbruik van marktmacht mag niet, dus ook in de grondmarkt mag je dat niet misbruiken. Dus dan is het onderwerp erfpacht, lijk ik één van de eerste dat in aanmerking komt om daar binnen de gemeente, binnen het stadsbestuur, heel goed naar te kijken. Bent u dat met mij eens?) Ik vind het ontzettend leuk ook om te horen dat mijnheer Van Schijndel zich ook interesseert in wat Europa voor Amsterdam betekent. Maar op dit moment willen wij vooral deze Europa-coördinators om te kijken naar hoe we wetgeving daadwerkelijk kunnen toepassen en hoe we dus aanspraak kunnen maken op meer Europese subsidies. En daar starten we, ik denk niet dat deze mensen op dit moment de capaciteit hebben om hele onderzoeken uit te richten. (Het lid BONS: Ja, dank u wel voorzitter. Wij horen Volt spreken over Europa.

Wij hebben ook wel vanuit BIJ1 ook weleens wat geroepen over het fort Europa waarin niet iedereen allemaal dezelfde mogelijkheden heeft. Het is voor ons ook belangrijk dat u kunt zeggen hoe, voorzitter, hoe we dat dan gaan borgen dat niet de nare, eigenlijk laten we zeggen de mensen die xenofobisch en racistisch denken binnen die Europese Unie en daar ook best wel een agenda in voeren. Hoe gaan we zorgen dat dat niet in Amsterdam komt?) Mooie vraag en ik denk dat de coördinators die wij hier krijgen als deze motie wordt aangenomen in die eerste plek Amsterdammers zijn en dat deze Amsterdammers heel goed kunnen waarborgen dat Amsterdam wat nodig heeft, dat wij een barmhartig stad zijn en een hele vrije stad, een hele open stad en dat zij juist kunnen kijken wat wij van Europa willen overnemen en hier willen toepassen. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage. En dan is het nu de beurt aan mevrouw Rooderkerk voor haar bijdrage. Gaat u gang. Het lid ROODERKERK: Dank, voorzitter. Het is natuurlijk vloeken in de kerk om hier nu meteen over Rotterdam te beginnen. Dat doe ik dan ook liever niet. Maar toen ik afgelopen week de onthulling zag van een standbeeld van een zwarte vrouw voor hun Centraal Station keek ik toch met enige jaloezie. Laten we wel wezen, Amsterdam is natuurlijk in vrijwel alles beter dan Rotterdam.

Onze grachten zijn mooier, ons vrouwenteam voetbalt beter en wij hebben hier geen calimerocomplex dus daarom stopt ook hier de vergelijking wat mij betreft. Maar wat het standbeeld Moments Contained zichtbaar maakte is dat vrouwen, maar ook mensen van kleur, vaak onzichtbaar zijn in onze straten. Caroline Criado Perez beschrijft in haar boek Onzichtbare vrouwen hoe zij ontbreken in het ontwerp van onze stad, met name richting de negentiende eeuw was het de vrouw die thuisbleef en de man op straat en daarom zijn die straten ook voor en door hen ingericht. Niet alleen voor vrouwen is sprake van ongelijke behandeling, maar ook voor bijvoorbeeld lhbti’ers, kinderen, ouderen en mindervaliden is de stad niet altijd veilig en toegankelijk. Daarom pleit

56

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ik ervoor dat wij onze stad inclusiever maken en daarmee rechtvaardiger. Door het onzichtbare zichtbaar te maken. Daarmee bereiken we een evenwichtigere stad, waarin welvaart wordt verdeeld en we zorgen voor duurzame groei. En voor de mannen in de zaal, daar hebben we juist ook jullie bij nodig. Amsterdam moet een stad zijn waar iedereen zich vrij voelt. Voorzitter, voor ons ligt een Voorjaarsnota die een evenwichtig beeld geeft in moeilijke tijden. Onze complimenten dan ook voor het college in de keuzes die zijn gemaakt. We zijn blij met de investeringen in de duurzame ontwikkeling van onze stad en rechtvaardigheid voor alle Amsterdammers. En ik licht er graag drie uit, vrouwen en lhbti’ers, het klimaat en de toekomst van onze kinderen. Ten eerste, een rechtvaardige stad voor vrouwen en lhbti’ers. We staan voor grote uitdagingen, vanuit de VS waait een conservatieve wind onze kant op richting het Europees continent waarover ik mij grote zorgen maak. In Polen is abortus verboden en landen als Hongarije volgen mogelijk. En de anti-genderlobby krijgt steeds meer voet aan de grond, ook hier in Nederland. Elke acht dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord. Maar liefst driekwart van de jonge vrouwen in Amsterdam krijgt te maken met straatintimidatie en vele lhbti’ers zijn slachtoffer van geweld.

Daarom is het van belang dat we met de Voorjaarsnota extra investeren in het tegengaan van geweld tegen hen. Binnenkort worden straatintimidatie en andere seksuele misdrijven eindelijk strafbaar gesteld, landelijk, een lang gekoesterde Amsterdamse wens. Vooruitlopend op die wetswijziging dien ik dan ook een motie in voor een Roze in Roze vrouwennetwerk binnen de politie naar voorbeeld van Roze in Blauw en een app of onlinemeldpunt om de drempel om melding te doen te verlagen en te zorgen dat het ook echt straks tot veroordelingen leidt. Dan ten tweede klimaatrechtvaardigheid, een vrije stad betekent natuurlijk ook een stad die duurzaam is voor toekomstige generaties. Op dit moment ben ik vier maanden zwanger, dus voel ik het des te meer. We bevinden ons op een snelweg richting klimaathel met onze voet nog op het gaspedaal, dat waren niet mijn woorden maar van een Sloveense filosoof in de Groene Amsterdammer. Het klimaatprobleem kan voor velen uitzichtloos lijken en voelen alsof het te veel is en dat je bij de pakken gaat neerzitten. Maar verdergaande actie is wel nodig. Daarom is het denk ik ook goed als we spreken over wat er wel gebeurt. Dit jaar stevent de wereld af op een recordtoename aan hernieuwbare energie en de kosten van schone energie, met name zonne-energie, dalen pijlsnel.

Denemarken investeert voor een derde in Finlands windenergie en India besloot om de komende jaren geen kolencentrales te bouwen. En ook in Amsterdam trekken wij veel geld uit voor het klimaat. Geld reserveren staat echter niet gelijk aan klimaatresultaat, en dat laatste is belangrijk. En als we dan kijken naar de onderbestedingen, zijn we nog lang niet tevreden, maak ik mij zorgen, zeg ik ook richting onze wethouder. En ik kom daarbij graag met een concreet voorstel, want grote stappen zijn nodig. Laten we een einde maken aan de vervuilende cruiseschepen in het hart van onze stad. (Het lid BOOMSMA: Dank voorzitter. Ik las inderdaad het artikel van D66 in het Parool waarin dus cruiseschepen worden betiteld als plagen sprinkhanen. En ja, ik hoor dat D66 het klimaat belangrijk vindt, maar ze schrijven daar ook dat cruiseschepen 7 procent van de totale CO2-uitstoot van Amsterdam voor hun rekening nemen. Is dat inderdaad de reden dat D66 dan dit voorstel doet?) Die varende flatgebouwen, zoals we ze ook wel noemen, die varen op bunkerolie, dat is ook wel vloeibaar asfalt te noemen en dat maakt dat het megavervuilers zijn. Astma wordt bij één op de vijf kinderen veroorzaakt door luchtvervuiling en de dagelijkse luchtvervuiling van één cruiseschip staat gelijk aan 31.000 rondjes op de ring. Dus dat zegt al dat de klimaatimpact van die cruiseschepen is enorm.

Maar daarnaast is er natuurlijk ook

57

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

nog het punt van het toerisme. Het zorgt er ook nog eens voor dat er een massatoerisme is, steeds met schepen mensen die gewoon in het hart van onze stad wordt neergezet en zo de weg vinden naar de Wallen en vervolgens weer vertrekken. En dat zijn allemaal redenen waarom het duidelijk moge zijn dat de cruise wat D66 betreft haar langste tijd gehad heeft. (Het lid BOOMSMA: D66 zegt, de klimaatimpact is enorm. Maar wat D66 in het stuk schrijft, namelijk 7 procent van de totale CO2-uitstoot van de stad, is toch pertinente onzin. Dus ik begrijp niet hoe je dat uit je pen krijgt. Als je werkelijk bezig bent met het klimaat, dan heb je toch enig zicht en gevoel voor waar het werkelijk om gaat om die cijfers. En als je dat TNOrapport goed leest gaat het niet een 7 procent van de CO2-uitstoot van de stad, maar om 7 procent van de CO2-uitstoot van de scheepvaart en dat is in totaal rond de 0,1 procent van de CO2-uitstoot van de stad. Dus misschien is het een idee dat D66 zich iets beter gaat verdiepen in de cijfers) Ik ben blij om te horen dat de heer Boomsma het rapport erop heeft nageslagen, want er zijn inderdaad rapporten van geschreven door TNO, maar ook van CCE Delft. En ook de feiten die ik net noemde, die staan ook in die rapporten. Dus het is wel degelijk zo dat het een enorme klimaatimpact heeft en dat is onomstreden bewezen.

Dus laten we nu niet daarover een feitelijkheidje met de wetenschap willen gaan houden. (Het lid BOOMSMA: Ik vind het gewoon verkeerde cijfers noemen in een stuk dat zozeer snoeihard de aanval inzet op één sector en begint te praten over sprinkhanenplagen en dergelijk, vind ik toch wel een beetje jammer. En als het gaat om de luchtvervuiling, want dat is inderdaad wel degelijk een groot probleem bij cruiseschepen, maar er zijn toch allemaal afspraken gemaakt met de sector juist dat ze voor uitstootvrije cruiseschepen, dat die afspraken liggen er, er moet walstroom komen. Daar wordt ook volop in geïnvesteerd. Is dat niet nogal getuigen van een onbetrouwbare overheid om opeens dit proefballonnetje weer zo te laten vallen? Ze moeten zo snel mogelijk weg, al die investeringen weer voor niks. Zo kan je toch ook niet met bedrijven in deze stad omgaan?) Maar even, ik bedoel we gaan straks even samen met het rapport zitten, want de cijfers die wij gebruikt hebben komen gewoon uit die rapporten. En wat de heer Boomsma maar nu weer zegt, over die walstroom, dat kan dus helemaal niet voor alle schepen. Dus dit zijn natuurlijk allemaal drogredenen op basis waarvan nu wordt gedaan alsof die cruiseschepen niet een enorme klimaatimpact hebben. En dan neem ik echt gewoon even aanstoot aan, want het gaat natuurlijk helemaal nergens over.

Wil het CDA nu werkelijk waar beweren dat die cruiseschepen geen klimaatimpact hebben en dat het niet slecht is voor de stad en voor onze luchtvervuiling? Dat begrijp ik echt werkelijk niet. (Het lid KREUGER: Ja, dank wel voorzitter. Als het gaat om klimaatimpact en we moeten ook een beetje bij de wetenschap blijven. Maakt het dan bij CO2 uit waar op de wereld het de lucht in gaat?) Ja, ze kan waaien. Dus dat kan natuurlijk zo zijn dat die CO2 waait naar een andere plek. Dus dat lijkt mij evident. (Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. De CO2 waait weg. Maar er worden hier twee zaken door elkaar gehaald. D66 heeft het over milieu en dat is inderdaad iets anders, dat is iets lokaals. Maar bij CO2 maakt het toch niet uit of het in India de lucht in gaat of hier in Nederland of in Amsterdam of in IJmuiden? Dat is toch allemaal hetzelfde effect? Dus wat

58

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

is dan de overtuiging? Ja, het waait ergens anders heen. Kan mevrouw Rooderkerk dat uitleggen?) Volgens mij is dat toch al duidelijk, dat natuurlijk CO2 nergens uitgestoten moet worden. Ik heb net een aantal voorbeelden gegeven ook in mijn bijdrage waar we zien dat er bijvoorbeeld in een land als India besloten is om de komende vijf jaar geen kolencentrales te bouwen. Ik denk dat het heel belangrijk is dat we niet alleen in Amsterdam, maar overal op de wereld natuurlijk zorgen dat we de klimaatimpact tegengaan. Maar we moeten dat ook in Amsterdam doen. Het is natuurlijk te makkelijk om aan de ene kant de wetenschap in twijfel te trekken en aan de andere kant te zeggen, ja ergens anders doen ze het ook en dat doen wij wel lekker niks. Dat kan natuurlijk niet. (Het lid KREUGER: De wetenschap in twijfel trekken, volgens mij is mevrouw Rooderkerk de wetenschap in twijfel aan het trekken. Want leg nou eens uit hoe, en ik heb hierna geen interrupties meer, maar leg mij nou eens uit hoe dat werkt met die CO2-uitstoot die waait en waarom dat dan erger is dan dat hij bijvoorbeeld in IJmuiden aankomt en dat CO2-uitstoot dan naar Amsterdam waait? Wat is het verschil?) Dan begrijp ik niet welk punt JA21 hier probeert te maken. Want als nou de vraag, ik begrijp oprecht de vraag niet.

Is nu de vraag, maakt het uit waar de CO2 de lucht in gaat? Ja, nee, en dan zeg ik dus, we moeten dus niet alleen hier voorkomen dat de CO2 de lucht ingaat maar ook elders en het lijkt mij dat dat niet heel ingewikkeld is. En volgens mij ook een heel duidelijk antwoord. En als u dat niet vindt, dan vraag ik me af of de wetenschap in twijfel trekt, omdat het toch echt wetenschappelijk bewezen is en onomstoten duidelijk dat het heel slecht is voor ons milieu, waar dan ook, om CO2 de lucht in te laten gaan. En daar verzet ik mij tegen. En daarom doe ik ook een concreet voorstel. En dat lachen is nu heel leuk, maar over honderd jaar is dat echt minder grappig. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja voorzitter, ik maak hier echt toch bezwaar tegen. Dus die voorstelling van zaken van er is de wetenschap. Er is de wetenschappelijke waarheid. Er is het intergouvernementele panel on Climate Change. Er wordt heel verschillend gedacht over de impact van CO2-uitstoot op opwarming. U hebt wel een punt over de milieuvervuiling, dus roet en stofdeeltjes, dat moet je tegengaan in de stad. Dus dat kan een goed argument zijn, ben ik van mening, om die cruiseschepen te weren naast het massatoerisme.) Ja, zo zie je dat het dus een hele kleine glijdende schaal is naar klimaatontkenning. Dat was precies mijn punt.

Het moge duidelijk zijn, wat D66 betreft, laten we de Passenger Terminal verdwijnen in Amsterdam en vinden we daar een hele mooie nieuwe bestemming voor, cultuur, een nachtclub, woningen. Ik sta open voor suggesties en ik hoop op jullie steun en ik weet dat ook de SP dit natuurlijk ook altijd een belangrijk punt vindt om de cruise de stad uit te laten gaan. Dus ik denk dat we daar zeker ook onze partner kunnen vinden. Dan ten derde, een rechtvaardige toekomst voor onze kinderen. Ik zou geen D66’er zijn als ik niet zo vinden dat de toekomst begint bij het onderwijs. En hierbij hebben wij ook veel aandacht voor het mbo. Maar goed onderwijs begint bij voldoende leraren en het lerarentekort in de stad neemt alleen maar toe. Ondanks de inzet van de gemeente liegen de cijfers er niet om. We scoren al jaren een onvoldoende als het gaat om de uitval van startende docenten en dit heeft enorm vol impact op de kinderen in onze stad. Met ons initiatiefvoorstel Aandacht voor de startende leraar wil D66 van het docentschap weer een van de aantrekkelijkste beroepen maken van de stad. Met onder meer een lerarenbeurs, een traineeship en een fonds gunnen we niet alleen leerlingen, maar ook leraren de kans om zich te blijven ontwikkelen.

59

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter, tot slot, met de Voorjaarsnota die voor ons ligt doen we de noodzakelijke investeringen in onze mooie stad, want we moeten blijven strijden tegen conservatieve pushback op verworven rechten van vrouwen en lhbti’ers, vergaande klimaatactie laat niet op zich wachten en onze kinderen verdienen een toekomst waarin zij niet alleen iets maar ook iemand kunnen worden. Daarom investeren we in Amsterdam als vrije stad, nu en voor de volgende generaties, zodat we niet alleen de mooiste stad van het land, maar ook de meest rechtvaardige zijn. (Het lid MARTENS: Ja, dank u voorzitter. Even terug naar het een van de belangrijke onderdelen vandaag, namelijk de financiën. Ik lees in het verkiezingsprogramma van D66 dat het uitgangspunt blijft dat de gemeentelijke begroting jaarlijks sluitend is en dat lukt op dit moment vanaf 2027 niet meer. Ik ben eigenlijk heel erg benieuwd hoe reflecteert D66 daarop en kunnen we voorstellen van jullie verwachten om dat tegen te gaan? Want dan heeft u de VVD aan uw zijde staan.) Ik neem aan dat de VVD hiermee doelt op het zogenoemde ravijn wat er aankomt, namelijk doordat de gemeentebegroting vanuit het rijk gekort wordt hebben wij een tekort op de begroting. Eerst was het 2026, nou is daarover onderhandeld met het rijk en is dat uitgesteld naar 2027. Dus in die zin hebben we natuurlijk al heel wat geld weer gewonnen.

Maar daar zit absoluut nog een gat. En dat is niet alleen zo in Amsterdam, maar dat is zo in heel veel gemeenten en de reden dat dat zo is en dat wij dat ook zo in onze begroting zetten, is omdat wij vinden dat er meer geld bij moet vanuit het rijk. En dat is ook de onderhandelingen die wij doen en het zou dus heel onhandig zijn en ook niet zo heel slim om dat nu helemaal dicht te gaan leggen met geld uit Amsterdam als je nog aan het onderhandelen bent. Ik neem toch aan dat een VVD'er dat toch wel begrijpt. (Het lid MARTENS: Dank, voorzitter. Ja, ik begrijp een hele hoop. Ik ben het er alleen niet altijd mee eens. Ik hoop dat u dat begrijpt. Maar betekent dit nou goed dat D66 eigenlijk inzet op het feit dat het rijk over de brug komt en op het moment dat ze dat niet doen, dat is mijn vraag, welke actie kunnen we dan verwachten van D66?) Ja, daar zetten we inderdaad op in. We hebben daar ook een minister zitten, minister Kaag die we daar ook over hebben gesproken. Dus daar zetten we zeker op in en daar wordt aan gewerkt. En ik wil dus ook niet vooruitlopen op wat we anders gaan doen, want daarmee maken we natuurlijk ook die onderhandelingspositie weer minder goed. Maar we zullen er natuurlijk altijd voor zorgen dat we zorgen voor een begroting die, zoals die nu ook is, prima binnen de waarde van de provincie ligt en dat die gewoon voldoet en goedgekeurd wordt.

(Het lid KREUGER: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Rooderkerk had het net over vergaande klimaatactie, maar het enige wat ik eigenlijk heb gehoord is dat cruiseschip wat dan weg moet en de CO2 wegwaait en zo. Maar komt er nog meer?) Jazeker komt er meer. Als u kijkt op pagina 10 en 11 van het stuk van wethouder Pels, ziet u daar allerlei klimaatacties staan, een hele rij aan klimaatacties die genomen moeten worden waarbij ik dus zojuist ook heb gezegd dat wij daar kritisch als D66 op meekijken dat het ook echt daadwerkelijk gebeurt. Maar u heeft daar een heel rijtje, dus u kunt zelf misschien een actie kiezen waar u dan het meeste op hoopt. (Het lid KREUGER: Dank, voorzitter. Als het gaat om bijvoorbeeld al die aardgasvrijprojecten die erin staan, dan hoop ik dat het er helemaal niet van komt. Maar de vraag is eigenlijk, want D66 zegt het moet allemaal nu gebeuren en daar zijn we nog op tijd, of in ieder geval, dat is iets wat de heer Hofland heel vaak zegt, maar wanneer gebeurt het dan? Want er

60

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hadden nu eigenlijk al drie hele wijken van het gas af moeten zijn en ze zijn er niet. Dus waar kunnen we u over nou een x-aantal jaar op afrekenen?) Dus eigenlijk had de heer Kreuger wel gezien welke acties er allemaal genomen worden. En daar vinden bij elkaar. Wij vinden elkaar in die zorgen dat we ook echt deze projecten en al deze acties die hier staan, in dit stuk van de wethouder, dat die ook echt leiden tot klimaatresultaat. Dat is wat ons betreft ontzettend belangrijk en er moet ook heel hard aan gewerkt worden. En daarom heb ik zojuist ook in mijn bijdrage gezegd dat wij vinden dat dat moet worden uitgegeven, dat die projecten moeten worden afgerond, dat we dus echt daadwerkelijk resultaat hebben en niet alleen plannen. En daar zullen wij ook op letten en daar kunt u uiteraard het college op afrekenen. (Het lid KREUGER: En wat is dan in dit geval het resultaat? Laten we dan het einde van deze bestuursperiode nemen, hoeveel woningen moet er dan van D66 van het van het gas af zijn?) We hebben een grootschalig isolatieoffensief van 24.000 woningen waaraan wordt gewerkt en dat is natuurlijk wat wij als doel hebben gehoord van het college waaraan gewerkt wordt en daar zullen wij hen kritisch op volgen.

(Het lid BROERSEN: Het lid Rooderkerk vroeg net eerder tijdens mijn bijdrage wat we wel en niet zouden doen als Volt, want daar was u nog niet helemaal achter, was lid Rooderkerk nog niet helemaal achter. Maar stel, we hebben de bestuursopdracht nu voor ons uitgeschoven, alweer, en de bestuursopdracht komt er en er blijkt dat er niet voldoende geld is voor alle projecten die wij in Amsterdam willen uitvoeren. Wat ligt er dan voor het eerst uit voor mevrouw Rooderkerk?) Ik denk dat er ten eerste wat verwarring is over wat een bestuursopdracht inhoudt. Ik bedoel, wij hebben natuurlijk gewoon zicht op de begroting, we willen nog dieper zicht met die bestuursopdracht, dus dat is ook gewoon een lopend proces. Wat wij willen is dat de investeringen die nu gedaan worden, die nu als harde investeringen in de Voorjaarsnota staan, dat die ook worden uitgevoerd. Maar laat ik dan een tegenvraag stellen. We missen nog 50 miljoen voor de brug over het IJ. Waar wil Volt dat we dat vandaan halen? De Noord/Zuidlijn, het doortrekken daarvan, moeten we dat doen volgens Volt? Wel of niet? Het bouwen van de OBA NEXT, is Volt daar voor of is Volt daar tegen? (Het lid BROERSEN: Ik vind het wel leuk dat als ik een vraag stel, dat ik dan een tegenvraag krijg, dat is echt ontzettend volwassen. Ik zou u graag de vraag eerst willen zeggen, ik zou hem graag eerst willen stellen.

Uiteindelijk zullen we keuzes moeten maken, wat gaat er bij u als eerste uit? En dan kan ik ook kleur bekennen.) Ik zou zeggen een volwassen debat is toch, dat gaat over het stellen van vragen. Dat is toch wel een beetje de hele reden dat we hier natuurlijk staan met elkaar. Dus ik begrijp niet helemaal waar dat vandaan kwam. Volgens mij zijn de keuzes die we maken heel helder. Die staan heb ik in de Voorjaarsnota. Ik ben nog steeds benieuwd, wat vindt Volt? (Het lid BROERSEN: Ik krijg nog steeds geen antwoord. Om daar dan mee af te ronden, ik liet me net een beetje verleiden in het korte debat over of wij wel of niet instemmen met de Voorjaarsnota op dit moment. Ik hoop dat u wel weet dat we vandaag niet stemmen over de Voorjaarsnota.) Ja, dat weet ik. Ja, ja dat weet ik en de keuzes die we maken staan in de Voorjaarsnota. (Het lid MARTENS: Ik kan het alleen maar gezelliger maken nu, dus ik heb een hele concrete vraag. Ik heb een hele concrete vraag. Nee, maar even aanhakend, ik bedoel wat mijn collega van Volt zegt is natuurlijk heel

61

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

terecht. Want als je het interview van de wethouder Financiën terugkijkt op AT5, dan zegt zij heel concreet, ik laat op dit moment onderzoeken op welke rem moet moeten trappen mocht dat ravijn heel dichtbij komen en het rijk niet meedoen. Dus de vraag van Volt is natuurlijk heel legitiem. Wat zou D66 dan opgeven?) Ik heb altijd geleerd om niet op wat-als-vragen te antwoorden. Als mijn oma wieltjes had, dan was ze een trein. We zien het bij de volgende begroting of bij de Voorjaarsnota. Als er dan bezuinigingen moeten worden gedaan, dan gaan we daar natuurlijk besluiten in nemen. Dit zijn de keuzes die we nu maken. Er worden hele harde keuzes gemaakt overigens, er worden natuurlijk keuzes gemaakt om investeringen wel te doen, investeringen niet te doen. Er worden ook, een tweede Jaap Edenbaan gaan we niet doen. Er zijn ook al veel dingen waar wij nu voor kiezen om niet in te investeren. (Het lid MARTENS: Ja voorzitter, ik kan me toch echt niet voorstellen dat D66 hier gelukkig mee is. De partij waarvan onze hoop was dat we nog enigszins afkoerste op een gezonde gemeentefinanciën zegt, laat maar komen dat ravijn. Wij gaan ervan uit dat het rijk bij stort. En punt twee is, wij gaan nu nog helemaal nergens over nadenken, dat doen we pas als we met onze neus tegen het ravijn aanstaan.

Het is een legitieme vraag van coalitiepartijen waar we met zijn allen nadenken over de grote projecten die komen. Ik heb mijn rijtje opgenoemd. Mijn collega van Volt gaat er vast nog mee komen binnenkort. Maar mijn vraag aan D66 is, wat is uw rijtje? Dat is toch een heel logisch debat om te voeren bij de Voorjaarsnota?) Ik vind het een heel logisch debat om te voeren bij de Voorjaarsnota, welke keuzes maak je wel, welke maak je niet, en die zijn dus te lezen in de Voorjaarsnota. Dus dat is volgens mij heel helder waar wij dan voor kiezen. En als ik dan dus hoor van de VVD dat zij zeggen, ja een investering voor een theater in Nieuw-West, doe maar niet. Een investering voor een bibliotheek in Zuidoost, doe maar niet. Dan vraag ik me toch een beetje af, maar die investering in de sporthallen in Zuid, die gaan we ook doen, 117 miljoen. Dat doen we dan wel? Is dat een soort eliteopportunisme van de VVD? Het lid MARTENS: Voorzitter, ik zou het theater inruilen voor het niet invoeren van parkeertarieven in Zuidoost. Dus als je het hebt over elitaire besluitvorming, dan haal ik die V van volkspartij met liefde weer aan. Maar de andere kant is, het is nu heel duidelijk, D66 zegt wij staan achter deze financiële besluitvorming.

Wij zeggen bam, met zijn allen op het ravijn af en op het moment dat we er bijna overheen kieperen, dan gaan we met het geld van Amsterdammers wedden en kijken waar we kunnen bezuinigen. Ja, hier legt mevrouw Martens toch echt woorden in de mond die ik nooit heb uitgesproken. Wat ik zeg is dat wij natuurlijk een hele prudente begroting afleveren. Wij blijven prima binnen de signaalwaarde van de provincie, dus 90 om 30 procent. We hebben gezegd, we koppelen de schuld los, de standaardschuld van de erfpachtschuld, want daar zit waarde in, we koersen af op een percentage van 110 procent. Dat houden we allemaal goed in de gaten. Dat zullen we ook blijven doen. Tegelijkertijd voeren wij een lobby met de VNG richting het rijk om ook te zorgen dat die gemeentebegroting weer op peil komt, zodat wij niet afstevenen op dat ravijn en dat is het eerste wat wij moeten doen en vervolgens gaan we kijken wat er uitkomt en daarna blijven we natuurlijk altijd goede keuzes maken voor onze begroting in de stad. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja voorzitter, dank. Volkomen begrijpelijk dat u in dit stadium dus niet wil aangeven waar dan binnenkort of over een paar jaar op bezuinigd zou moeten worden. Andere vraag, over prioriteiten en

62

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

posterioriteiten, ik meen 10 miljoen extra voor het bevorderen van de woningbouw. Vindt u dat niet wat mager?) Het is overigens niet zo dat ik niet wil aangeven waarop bezuinigd zou moeten worden of waar we bijvoorbeeld iets aan de lasten moeten. Ik dien vandaag een motie in met PvdA en GroenLinks die zegt, laten we de toeristenbelasting verhogen. Ik denk dat dat een goed idee is om dat te doen en dat zorgt natuurlijk ook dat wij weer wat extra vet op de botten hebben als stad. Dus dat zijn natuurlijk gewoon keuzes die we maken. Maar die 10 miljoen voor de woningbouw, ja ik denk dat het belangrijk is dat wij daar extra geld voor hebben neergezet. Want we zien natuurlijk ook allemaal dat het lastig is met inflatie, met rentestijgingen om die woningen te bouwen, die 7.500 per jaar die we eigenlijk willen bouwen. Het is natuurlijk de vraag of dat gaat lukken. We zijn er vorig jaar helemaal overheen gegaan, ruim over de 8.000, maar we gaan het dit jaar niet redden. Dat durf ik al te voorspellen. Dat is ook precies de reden dat wij dus extra geld in de portefeuille hebben gedaan, ook voor volkshuisvesting om te zorgen dat we ook op dat vlak extra uitgaves kunnen doen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, de strekking van mijn vraag is dat 10 miljoen op een grote begroting van 6 miljard of zo, dat dat heel erg weinig geld is.

Dat bent u toch met mij eens?) Het is 10 miljoen erbij, dus er stond natuurlijk al veel geld, er komt nu geld bij. Dus ik denk dat dat ook goed is. En verder is natuurlijk geld niet het enige, we moeten ook zorgen dat er voldoende bouwmensen zijn. Dat is natuurlijk ook waar vooral nu die woningbouw op stuk loopt, omdat we gewoon heel krap zitten in het personeel. En zo zijn er nog heel veel andere factoren te noemen die het lastig maken. Maar geld is natuurlijk niet het enige. (Het lid KREUGER: Dank, voorzitter. Nog over het voorstel van de PTA, want ik zag daar geen dekking bij staan. Dus ja, van welk geld?) Ik neem aan dat u refereert aan de toeristenbelasting verhogen. Welk voorstel van de PvdA heeft u het anders over? Oké, ik verstond PvdA. PTA heb ik gevraagd om, een motie ingediend en gevraagd aan het college om de PTA op te heffen en een exitplan daarvoor te maken. En dat zullen we dan vervolgens voor krijgen in de raad en dan kunnen we kijken of er nog extra middelen voor nodig zijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan was volgens mij ook aan het eind gekomen van uw bijdrage. Er zijn geen interrupties meer. Dan kunt u naar uw plek. En dan is het nu de beurt aan mevrouw Alberts van de SP. Gaat uw gang. Het lid ALBERTS: Dank u wel, voorzitter.

Voorzitter, wanneer ik Mark Rutte zou zijn en ik zou vandaag de Staat van de Stad Amsterdam bespreken, dan zou u allen een jubelverhaal krijgen. We weten hoe hij dat doet als hij over Nederland spreekt, Nederland is een fantastisch land. Om vervolgens alle opgenoemd problemen weg te lachen of te stellen dat hij daar geen actieve herinnering aan heeft. Maar ik ben Mark Rutte niet. En dat wist u natuurlijk ook wel. Want net zoals inmiddels op allerlei plekken duidelijk wordt dat het piept en kraakt in Nederland, kunnen we dat net zo goed zien in Amsterdam en de SP maakt zich daar zorgen om. De rijen bij de voedselbanken groeien, die bij de informele voedselbanken minstens zo hard. De dakloosheid neemt toe, de zorg is in een zorgwekkende toestand beland. Het openbaar vervoer moet je zo langzamerhand met een lichtje zoeken. De toeristenmeuk vernietigt de mooie binnenstad en er komen nog allerlei bedreigingen aan, bezuinigingen. Het komende ravijn is overigens nog steeds niet gedempt. En als we het van het kabinet moeten hebben, nou ja ik ben daarnet begonnen met de premier.

63

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Maandag opende het Parool met de kop, dringen voor een sociale huurwoning en wethouder Pels lanceerde haar plan om tot een eerlijke verdeling van de schaarse hoeveelheid sociale huurwoningen te komen. Deze keer was er aandacht voor economisch daklozen. Maar hoe goed bedoeld ook, het is weer een voorrangsregeling, weer verdeling van de schaarste. Maar voorzitter, we redden het niet meer met meer van hetzelfde. Echte problemen vereisen echte oplossingen. En dat kan. De tijd is voorbij om in problemen en moeilijkheden te denken maar juist in oplossingen, dus dat je zegt, nee dat kan niet, dat kan niet. Nou, we gaan eens kijken hoe wel. Omdat het er steeds meer op begint te gaan lijken dat nieuwbouw het zwaar gaat krijgen moeten we dus extra zuinig zijn op wat we nu al hebben, de bestaande voorraad en aan corporaties kunnen we dat niet alleen overlaten. Want elke week weer horen we dat er weer sociale huurwoningen in de verkoop gaan en voor bedragen die sociale huurders niet kunnen opbrengen. En dat gebeurt door woningcorporaties notabene, organisaties die ooit opgericht zijn om voor volkshuisvesting te zorgen. En het zal ook niet ophouden. Ze hebben al aangekondigd de komende tijd rond de 1.000 woningen per jaar te willen verkopen en wij roepen het college en de raad dan ook op om ons aanvalsplan te steunen.

En dat luidt, wij nemen als gemeente de stap om die woningen die in de verkoop gaan op te kopen en zo te behouden voor de stad en voor de woningzoekenden met de smallere beurs. En gaan nou niet meteen in de nee-stand, denk hier goed over na en neem ons idee over. Want de wooncrisis heeft ingrijpen door de overheid nodig en daarnaast zorgt het ervoor dat de druk op opvanginstanties kan afnemen. De SP staat daarin niet alleen, want vandaag kon u een helder ingezonden stuk lezen van Henk Licher voorheen werkzaam als stedenbouwkundige bij de gemeente Amsterdam. En hij eindigt zijn betoog met de volgende tekst, hij citeert er eerst oud-wethouder Duco Stadig want die wees erop, schrijft hij, dat de noodzaak vooraf gedegen onderzoek te doen naar welke woningtypes behoefte is in de stad, en hij zegt dan verder, wordt dit fonkelnieuwe woongebied ook toegankelijk gemaakt voor mensen met lage inkomens, grootste lijders aan de woningnood, wordt dan voorkomen dat het gebied prijs wordt gegeven aan private ontwikkeling met maximalisatie van de opbrengst als oogmerk. Hier ligt een taak voor het gemeentebestuur. Zegt mijnheer Licher. En hij gaat verder, net als bij de volkswoningbouw in de jaren dertig is een scherp gemeentelijk grondbeleid vereist, gepaard aan sociaal beleid ten aanzien van huren en koopprijzen. Er werd destijds zelfs een Gemeentelijk Woningbedrijf voor opgericht.

En hij stelt de vraag, is dat te straf? Nou zegt hij, straffe tijden vragen om straf beleid. Strafbeleid dus. Het geld voor ons plan om sociale huurwoningen te behouden door ze op te kopen zien wij ruimschoots in deze Voorjaarsnota aanwezig. Om te beginnen stoppen we met de plannen, hij is al eerder voorbijgekomen maar ik noem hem ook, voor de nieuwe Meervaart en we gaan de huidige Meervaart renoveren. Het nu gereserveerde budget kunnen we dan verlagen met 60 miljoen, om het vervolgens te steken in woningen. En er is meer voorzitter, het zal geen geheim zijn dat ik heel blij was toen het bericht kwam dat de stekker uit de Willibrordusgarage werd getrokken. Maar de vreugde was maar van korte duur, want in deze Voorjaarsnota wordt de reservering voor een Smart Mobility Hub aangekondigd. Ik weet haast niet waar te beginnen. Wat een monstruositeit. Het reguliere openbaar vervoer wordt jaar na jaar afgebroken en nu gaan we geld uittrekken voor leenvervoer. Leenvervoer wat de verdere vermarkting van het openbaar vervoer alleen maar versterkt. Ik begrijp niet dat de partijen die in dit college zitten en altijd zeggen dat ze voor openbaar vervoer zijn, dit kunnen goed praten. En dan wordt het onbegrijpelijke ding verpakt in een roze strik van sport en daklozenopvang. Kun je daar dan nog wel tegen zijn? Nou de SP vindt van wel.

Wij zeggen dan, verlaag die reservering met 20 miljoen en gebruikt dat geld voor ons opkoopplan. Kun je de daklozen een echte woning geven.

64

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En verder vinden we het onbegrijpelijk dat er 11 miljoen wordt bijgeplust op de plannen voor de viering van Amsterdam 750 jaar, 11 miljoen. En wij zeggen dan, gebruik dat geld voor ons opkoopplan. Voor veel Amsterdammers is het namelijk pas feest als ze een betaalbare woning hebben. Voorzitter, dit college stelt voor om de toeristenbelasting te verhogen. En dan denk ik met weemoed terug aan mijn partijgenoot Willem Paquay die zijn hele raadsperiode, hele raadsperiode, bot ving op zijn voorstellen om de toeristenbelasting te verhogen. Willem is er niet meer, maar zijn verzoek wordt, en zo leg ik het dan maar uit, postuum ingewilligd. En toch zijn we niet tevreden. De verhoging zal maar zeer beperkend remmend werken op die toeristenstroom. En de problematiek rond de toeristen zal gewoon blijven. En wij stellen dan voor om deze belasting verder te verhogen zodat een bedrag van 75 miljoen opgehaald kan worden. Ik heb het idee dat dat iets meer is dan de coalitiepartijen voorstellen, maar ik zou zeggen, doe met deze mee. Dit is een fantastische motie om goed geld op te halen en het zal zoden aan de dijk zetten. En dat geld kan gebruikt worden voor ons plan om sociale huurwoningen op te kopen. Ik had nog zo’n mooie slotzin. Niet voor een dak boven het hoofd van toeristen maar voor een dak boven het hoofd van ons inwoners. Dat was hem. (Het lid HEINHUIS: Ja, dank wel, voorzitter.

Want ik heb toch wel een vraag. Ik hoor de SP veel dingen zeggen waar mijn partij het ook mee eens is in het belang van die volkshuisvesting. Maar de partij van mevrouw Alberts moet het toch ook met ons eens zijn dat er meer is in een stad dan alleen huisvesting. Het gaat ook om sociale plekken, om ontmoeting. En die plekken moeten we ook faciliteren, daar moeten we in investeren, die moeten we creëren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de prachtige bibliotheek in Zuidoost of een heel erg mooi theater in Nieuw-West, stadsdelen waar we al jarenlang veel te weinig in hebben in geïnvesteerd en die stadsdelen verdienen dat ook. Dat is ook rechtvaardig dat we daar nu extra in gaan investeren, ongelijk investeren voor gelijke kansen. Ik hoor mevrouw Albers vooral veel dingen zeggen waar zij tegen is. Kan zij misschien iets meer uitweiden over waar zij dan wellicht ook voor is?) Nou weet je wat zo grappig is? Mensen zeggen nooit, en het is een bijna een standaarduitdrukking voor mij, maar zeggen bijna nooit als ze aardappelen voor hun neus krijgen, dat die precies goed gaar zijn en dat er de juiste hoeveelheid zout op zit. Je krijgt het wel te horen als ze zijn aangebrand, of niet gaar, of wat dan ook. Dus ik val over de dingen waarvan ik denk het kan beter. De dingen die goed zijn, of het kan ik mee door, heeft u mij niet over gehoord.

(Het lid HEINHUIS: Voorzitter, ik wil mevrouw Alberts dan toch wel uitdagen om iets te noemen in dat gerecht wat mevrouw Alberts voor zich ziet, wat wel heel erg goed smaakt, wat wel echt mooi is en wat ook past bij de visie die de SP heeft voor Amsterdam. En breder dan alleen die volkshuisvesting, ik ben het daarmee eens dat dat een heel belangrijk onderdeel is. Maar het is niet het enige wat onze stad tot onze geliefde stad maakt. Het is niet het enige waardoor we de ziel van Amsterdam kunnen beschermen. Dus ik wil mevrouw Alberts toch uitdagen om iets meer uit te weiden en ook met iets positiever geluid te komen over de keuzes die we hier gaan maken bij de Voorjaarsnota.) Oké, ik word uitgedaagd om complimentjes uit te delen. Nou prima. Nou wij zijn het heel erg eens met bijvoorbeeld de plannen rond het onderwijs. Dit staat niet per se in deze Voorjaarsnota, maar die bespreken we wel vandaag. Ja, dat wilde u horen, alstublieft. De VOORZITTER: Dank u wel. U was klaar met uw betoog? Dan gaan we nu naar de volgende en dat is mevrouw Nanninga van JA21. U krijgt het woord. En we streven naar

65

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

om halfzes te gaan pauzeren. Dus kan iedere iedereen zich alvast een beetje op gaan voorbereiden en verheugen. Het lid NANNINGA: Dank u wel, voorzitter. Bij het samenklinken van drie of meer noten, dan spreken we van een akkoord. En met deze woorden presenteerde dit college alweer een jaar geleden haar coalitieakkoord op basisschool ‘t Koggeschip in Amsterdam Nieuw-West. Een ogenschijnlijk prachtige intentieverklaring die de Amsterdammers het vertrouwen moest geven dat onder leiding van de Partij van de Arbeid, GroenLinks en D66 alles in deze stad gelijker, eerlijker en duurzaam ging worden. Want als je maar vaak genoeg dezelfde holle kreten van de daken schreeuwt, dan moet de rood-groene heilstaat toch echt een keertje van de grond gaan komen. Zo moet de gedachte van deze partijen zijn geweest. En dit alles gaat nu ook inmiddels al vijf jaar lang, het is een beetje voortzetting van het oude college natuurlijk, gepaard met een overweldigende golf aan persberichten. Uiteraard nooit over het feit dat er daadwerkelijk een van hun luchtkastelen van de grond is gekomen, maar slechts over het feit dat de voornemens zijn luchtkastelen op te laten stijgen. Als er iets is waar dit college goed in is, is het wel krantenkoppen scoren met proefballonnetjes.

Denk bijvoorbeeld aan 60 procent CO2-reductie in 2030, de ambitie aardgasvrij in 2040, terwijl er vorig jaar slechts 1.500 woningen van het gas gehaald zijn, 1.500 op een woningvoorraad van 450.000. In dat tempo zijn we nog ruim 250 jaar bezig en dat zou wel ruim op tijd zijn voor de volgende ijstijd, maar het is toch een beetje traag. En we hebben natuurlijk nog het klimaatfonds, opgericht in de vorige periode terwijl er tot op heden maar mondjesmaat uitgaven uit worden gedaan. Er wordt een bedrag in het potje gestopt, er gaat een ronkend persbericht de deur uit, bij het Parool worden dan braaf de chocoladeletters uit de kast getrokken en de argeloze Amsterdammer, die denkt dat het college er maar weer druk mee is. Voorzitter, dit is een pr-college en dat maakt, voorzitter, dat dit college geen stad bestuurt, maar een pr-bureau runt met belastinggeld. Wensdenken en symboolpolitiek staan altijd centraal, hoofd- en bijzaken worden niet of nauwelijks van elkaar onderscheiden en er wordt hier gemanaged op micro- dan wel macroniveau en zelden precies goed. Want terwijl ieder weldenkend mens ziet dat met het financiële ravijn na 2026 in het vooruitzicht de broekriem moet worden aangetrokken, kiest het college ervoor om onverminderd in te blijven zetten op de deug- en prestigeprojecten.

Denk hierbij aan de Smart Mobility Hub, aan het slavernijmuseum, het verder optuigen van asielopvang en illegalenhotels, de bouw van de OBA NEXT, het GroenLinkse witte-wijntheater in de Sloterplas. Wat JA21 betreft had gewoon normaal doen het credo moeten zijn van deze Voorjaarsnota. (Het lid HEINHUIS: Dank u wel, voorzitter. Er moet me toch iets van het hart. Want ook mevrouw Nanninga gaat mee in dat toch wel bijzonder gekozen frame van prestigeprojecten terwijl dat nou juist zijn, dat zijn plekken voor Amsterdammers, plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, plekken voor nieuwkomers, u noemt het ook al. Plekken voor mensen die Amsterdam nodig hebben, voor wie Amsterdam belangrijk is en die Amsterdam een thuis kan geven. En JA21 als, noem ik het typerend misschien conservatieve partij, zou dat toch ook juist moeten aanmoedigen, dat Amsterdam een plek blijft waar mensen zich welkom voelen, waar mensen een thuis kunnen vinden, waar ze elkaar kunnen ontmoeten, waar verbinding ontstaat. Dat is toch ook voor een partij als JA21 van belang. En ik begrijp echt niet waar dan die enorme kritiek op dit soort keuzes vandaan komt.)

66

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dank voorzitter. Dat wil ik mevrouw Heinhuis van de Partij van de Arbeid best uitleggen. Ik noemde net al even hoofd- en bijzaken, prioriteiten. Het is allemaal heel prachtig om elkaar in zo'n glimmende megabibliotheek te kunnen ontmoeten en verbinden. Maar het wordt een beetje lastig als de hele stad het water inkukelt omdat de kades niet onderhouden worden. En dat is maar één voorbeeld. (Het lid HEINHUIS: Ja toch jammer, want ik denk dat verbinding en investeren in de jongeren van onze stad, juist in Zuidoost, ongelooflijk belangrijk zijn. En dat zijn geen bijzaken. Dat zijn absolute hoofdzaken. Dat zijn prioriteiten voor onze stad, voor onze gemeenteraad in meerderheid althans. Maar dat zou ook voor JA21, de wereld gaat verder dan alleen de cijfertjes op papier. We moeten ook kijken, wat betekent het voor de stad? Dat betekent dat we keuzes moeten maken, dat betekent dat we investeringen moeten doen en het zou JA21 ook sieren als ze af en toe ook kijken, dezelfde uitdaging als voor de SP, naar wat er nou wel goed gaat. Wat zijn nou keuzes die JA21 wel kan steunen en waar JA21 ook wel achter staat? Want ik mis echt wat de visie van deze partij is op Amsterdam. Wat is dan het Amsterdam dat JA21 graag voor zich zou zien?) Daar ga ik mevrouw Heinhuis in het vervolg van mijn betoog ook op bedienen. Dus als dat niet naar tevredenheid is, dan hoor ik haar graag nog een keer terug.

Het motto, het credo, voorzitter, had gewoon normaal doen moeten zijn van deze Voorjaarsnota. (Het lid ERNSTING: Voorzitter, dank u wel. Ik wilde een andere interruptie plegen, want het ging even over dat ravijn. Dat was ook net even een interruptiedebatje met mevrouw Martens, met mevrouw Rooderkerk geloof ik. Dat ravijn, dat komt omdat het kabinet weigert om het gemeentefonds aan te vullen, of in ieder geval daar een besluit over te nemen. Het staat gewoon compleet stil, de wetgeving rond dat gemeentefonds. Alle gemeentes in Nederland hebben daar last van en hier staan JA21 en de VVD dan te verkondigen dat Amsterdam dan maar zelf dat gat moet vullen, maar minder moet doen. Dat is toch eigenlijk niet het dienen van het Amsterdamse belang. Daar maak ik groot bezwaar tegen.) Ik hoorde geen vraag, voorzitter. Nou ja, wel flauw, ik wil er best even op ingaan ook. Dat kan, maar wij moeten het doen met de middelen die wij hebben. Ik ben het met mijnheer Ernsting eens dat dat gemeentefonds, ja dat is een landelijk probleem. Daar probeer ik daar ook via mijn partij in bescheiden mate wat aan bij te dragen. Die ernst, dat voel ik ook. Maar binnen de middelen die we hebben, moeten we verstandige keuzes maken. En die doen wij anders dan GroenLinks, denk ik.

En we zien dat financiële gat op ons afkomen en dan is er geen geld voor al die hobby- en wensprojecten waar we het nu aan verspillen en daar staan wij gewoon anders in. (Het lid ERNSTING: Er is nog geen financieel gat, er lopen nog gesprekken. Het kabinet moet nog afkomen met hoe het verder gaat met het gemeentefonds. En tot die tijd is het Amsterdamse belang ermee gediend, en het belang van alle gemeentes in Nederland, er is zelfs een vereniging van raden in verzet, van allerlei gemeentes in het hele land die hiermee bezig zijn. En dan is het heel dom om dan nu al te zeggen dat wij het wel gaan oplossen voor onze eigen stad. Dat is niet in het belang van Amsterdam.) Ik vind verantwoord omgaan met belastinggeld en rekening houden met de toekomst, vind ik zeer verstandig. Dus dat is niet dom. Dat betekent, voorzitter, dat we moeten kiezen voor al die zaken die echt verschil maken voor de Amsterdammers. Dat we moeten kiezen voor een veilige, schone, goed onderhouden stad, voor stad met voldoende

67

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

woningen, voor een stad waar ook de middenklasse en gezinnen het hoofd boven water kunnen houden. Prestigeprojecten zoals de nieuwe Meervaart, de OBA NEXT, het slavernijmuseum, dat is waar wij nu op dit moment aan de knoppen kunnen draaien qua bestedingsruimte. In een tijd dat de geldkraan steeds verder dicht gaat en dat er inderdaad, ik noem het weer, dat ravijn nadert van 90 miljoen euro te kort, dat is gewoon een realiteit waarmee moeten omgaan. En als kers op de taart gaan we ook nog eens 11 miljoen extra verbrassen omdat de stad 750 jaar bestaat. Er is zelfs niet genoeg geld om een broodnodige brug naar Amsterdam Noord te bouwen. Als je dan toch over verbinden hebt, ik vind het wel iets belangrijker eerlijk gezegd dan een witte-wijntheater. Wat JA21 betreft worden alle niet-urgente projecten geschrapt, gaat er geen 16 miljoen naar het opleuken van de Gaasperplas en Noorderpark, wordt het gemeentelijk vastgoed alleen verduurzaamd waar dat revolverend kan en moet de Smart Mobility Hub natuurlijk makkelijk commercieel gefinancierd kunnen worden. En zo niet, als dat niet lukt, is er ook geen reden om daar gemeenschapsgeld in te stoppen. Als je beperkte middelen hebt, moet je slim zijn.

En veel projecten zouden ook een stuk kostendekkender kunnen als ze bijvoorbeeld gepaard gingen met duurdere woningbouw, wie zou er niet boven een ijshal kunnen wonen? Waarom bouwen we de sporthallen Zuid niet een paar etages de lucht in met dure kapitale lofts erop. Je verliest er niks bij, want nu hebben we 0 woningen, bouw je er een paar dure koopwoningen bij, dat financiert die verbouwing, daar komt woonruimte bij. Het is win-win. We zullen in deze commissieronde en in de tweede termijn hier in de raad met de serie moties en voorstellen komen om wat gezond verstand in het kasboekje van onze mooie stad te brengen. Eén directe, effectieve besparing, voorzitter, wil JA21 hier direct voorstellen, wel per motie. Het betreft onze Amsterdamse ambtenaren, die mogen maar liefst 10 procent van hun werktijd in door het college goedgekeurd activisme stoppen, namelijk het klimaatactivisme. Alle andere vormen niet, dat is natuurlijk al heel vreemd. Wie zegt dat je niet voor Roemeense puppy's mag opkomen of er zijn vast ook antivax-activisten. Ik ben er niet van, maar waarom mogen die niet in hun vrije tijd activisme voeren? Maar goed, over doorbetaald onder werktijd, 10 procent klimaatactivisme. En ze mogen vier dagen per jaar vrijwilligerswerk doen terwijl ze worden doorbetaald.

Wat je doet afvragen wat er dan nog vrijwilligerswerk aan is, want doorbetaald vrijwilligerswerk, voorzitter, dat is net zo'n oxymoron als gratis geld. Wat wel weer het thema is voor deze Voorjaarsnota, maar dat terzijde. Anyway, voorzitter, als 10 procent van de totale fte van de gemeente kennelijk in iets anders gestopt kan worden dan het werk waar we die ambtenaren voor betalen, dan is er maar één conclusie mogelijk, Amsterdam heeft 10 procent te veel ambtenaren in dienst. Volgens de wethouder kunnen we dus 10 procent besparen op die loonkosten. JA21 zal een motie indienen met deze strekking en als de wordt aangenomen levert dat boem, meteen een structurele extra besparing op van zo’n 145 miljoen euro per jaar. Als we alle prestigeprojecten schrappen, we pakken een en ander wat slimmer aan, dan houden we in de aankomende jaren ruim 600 miljoen euro over en van dat geld kunnen we de hoogstnoodzakelijke dingen aanpakken. Nu komt het lijstje, wat wil JA21 dan wel? Welnu, we kunnen de overige 125 miljoen bijleggen die nodig is voor die brug over het IJ, we kunnen de bruggen en kades weer sterk maken. Want los van dat al die monumenten natuurlijk moeten blijven staan, vrachtwagens moeten gewoon de stad in kunnen wat JA21 betreft.

Er moet geld gestoken worden in een beter vestigingsklimaat, er moet geld gestoken worden in een vriendelijker klimaat voor huisartsen, Amsterdammers moeten niet de stad uit hoeven om primaire zorg te kunnen krijgen. JA21 wil geld steken in het heropenen van verzorgingstehuizen. Dat levert aan de ene kant een aantoonbare besparing op en het is aan de andere kant de best denkbare aanpak van eenzaamheid onder onze ouderen. En tot slot, de enige manier om voor de Amsterdammer daar te zijn als gemeenteraad en de

68

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

kosten niet verder te laten oplopen, dat is de lasten niet nog verder te laten stijgen. En daar investeren we ook graag in. Tot zover voorzitter, dank u wel. (Het lid ERNSTING: Ja voorzitter, dank u wel. Hoorde ik mevrouw Nanninga nou zeggen dat ambtenaren 10 procent van hun tijd in activisme mogen steken?) Ja, op Binnenlands Bestuur, voorzitter, dat was een buitengewoon interessant artikel, dat kan ik u zo doen toekomen desgewenst, waarin stond dat er een convenant is gesloten dat de Amsterdamse ambtenaar 10 procent van zijn of haar werktijd mag besteden aan klimaatactivisme. Dat is natuurlijk schitterend, maar ik heb er een beetje moeite mee dat een ambtenaar zijn tijd gaat besteden aan een die-in terwijl hij eigenlijk gewoon een vergunningsaanvraag moet afhandelen. Dus als dat soort overbodige flauwekul kan, ik zie de wethouder nee knikken, dus dan moet zij mij straks maar uitleggen hoe dat echt zit, maar 10 procent van je tijd aan klimaatactivisme mogen besteden, ja dan kunnen we net zo goed dat geld gewoon besparen en aan iets nuttigs besteden. (Het lid ERNSTING: Ja voorzitter, ik heb het stuk gelezen. Ik heb het denk ik beter gelezen dan mevrouw Nanninga, want er staat dat er 10 procent van de tijd besteed mag worden aan het behalen van de klimaatdoelstelling van de gemeente die door deze gemeenteraad zijn vastgesteld.

Het gaat niet over activisme, het gaat over het werken aan de klimaatdoelstellingen van deze gemeenteraad. Precies wat ambtenaren moeten doen. Dat is toch goed?) Nee mijnheer Ernsting, dat vind ik helemaal niet goed. Want wie heeft gezegd dat, er zijn heel veel ambtenaren bezig voor wie werken aan klimaatdoelstellingen helemaal niet in hun takenpakket zit. Dus die mensen moeten zich gewoon bezighouden met … Kijk, hebben we het over een ambtenaar die belast is met het uitvoeren van het klimaatbeleid, nogal wiedes, die besteedt als het goed is 100 procent van zijn tijd daaraan. Maar ambtenaren vrijspelen, naast vier dagen per jaar betaald vrijwilligerswerk, om aan klimaat aandacht te besteden terwijl dat niet hun kerntaak is, dat is natuurlijk waanzin. (Het lid ERNSTING: Deze gemeenteraad heeft gezegd dat klimaat een integrale opgave is en dat alle afdelingen daaraan mee moeten werken. En dat is precies wat er nu gebeurt. En het gaat niet over activisme, de hele premisse van uw verhaal klopt gewoon niet.) Dan heb ik dat stuk toch echt anders gelezen, want het staat er wel degelijk ook in, zeg ik tegen mijnheer Ernsting. En dan nog, als het al integraal is aan de werkzaamheden, dan hoeft er ook niet 10 procent apart voor te worden vrijgespeeld.

Dus daar kan echt nog wel een flinke kaasschaaf langs als daar zoveel tijd aan verknoeid kan worden door ambtenaren, om daar wat geld op te besparen voor nuttige projecten. (Het lid KHAN: Ja, dank voorzitter. Die moet ik gelijk rechtzetten, voorzitter. We horen JA21 zeggen, we willen geen slavernijmuseum, we willen geen OBA NEXT. En toen kwam het wensenlijstje van JA21. Maar ik hoor dan eigenlijk niets wat eigenlijk daarvoor in de plaats komt voor Zuidoost. Heeft u iets voor Zuidoost?) Om te beginnen lijkt het grootste probleem in Zuidoost de spuigaten uitlopende criminaliteit. En ja goed, wij zetten zoals de heer Khan heel goed weet, altijd in op veel meer handhaving, repressie, et cetera. Om eerst die orde even op zaken te stellen. Want ik denk dat ook jonge mensen in Zuidoost daar meer baat bij hebben dan in een mooie, glimmende bibliotheek een boekje te kunnen halen. (Het lid KHAN: Ja voorzitter, maar inzetten op veiligheid hoor ik niet terugkomen in het wensenlijstje van JA21. En ik denk dat de jongeren uit Zuidoost wel degelijk wat hebben aan onderwijs in de vorm van zo'n OBA

69

Jaar

2023

Vergaderdatum 7 juni 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

NEXT. Maar laat ik dan een aantal dingen erbij nemen. Ik bedoel, als we kijken naar de behoeftes van de mensen in Zuidoost, ik bedoel ze pleiten al jarenlang om een beleid tegen institutioneel racisme, maar daar stemt JA21 altijd tegen. Sterker nog, ze vinden niet eens dat het bestaat. Dat is natuurlijk heel erg gek, gezien het toeslagenschandaal. Maar als we bijvoorbeeld kijken naar armoedebestrijding, er zijn verschillende moties geweest om bijvoorbeeld meer geld vrij te maken voor voedselvoorzieningen. En wat doet JA21? Ze stemmen tegen. Dus mijn vraag is, wat heeft JA21 tegen de mensen in Zuidoost?) Het is een beetje vreemd om op grond van financiële prioriteiten te stellen dat wij ons partij iets tegen mensen in Zuidoost zouden hebben. Wij komen altijd op voor de belangen van mensen in Zuidoost. Wij volgen als enige, nee niet als enige, als een van de twee of drie partijen in deze raad de wens van bijvoorbeeld mensen in Zuidoost die vragen om preventief fouilleren, waar iedereen hier tegen is, om hun kinderen veilig te houden. Het is een onzinvraag (Het lid KHAN: Dank, voorzitter. Ja, dat horen we wel vaker. Ik bedoel, wanneer de wensen vanuit Zuidoost, een deel van de wensen het Zuidoost overeenkomen met de agenda van JA21, dan worden zij als voorbeeld aangehaald. Maar wanneer het gaat om institutioneel racisme, dan horen we JA21 niet.

Wanneer het gaat over armoedebestrijding, horen we JA21 niet. En nu weer in uw wensenlijstje, er komt gewoon letterlijk niets terug voor de mensen in Zuidoost. Dus ja, wat gaat u voor hen betekenen?) Institutioneel racisme is een fabeltje. Nederland is geen racistisch land. En ik zou van DENK precies hetzelfde kunnen zeggen, die loopt hier altijd op de trom te slaan dat zij er zo zijn voor Zuidoost, maar als die mensen vragen om veiligheid voor hun kinderen in de vorm van preventief fouilleren, dan zijn ze niet thuis. Dat past niet in hun ideologie. Dus kijkt u eerst even in de spiegel zelf, zeg ik tegen mijnheer Khan. (Het lid BONS: Dank u wel, voorzitter. Ik hoorde net mevrouw praten over dat integrale voor de ambtenaren, dat dat niet helemaal het idee was, dat wordt niet helemaal gedragen geloof ik door JA21. Maar ziet u dan niet dat het werk op een integrale manier ook voordelen heeft? Want als u zo voor de veiligheid en repressie zou zijn, dan denk ik dat u dat ook graag wilt zien in allerlei werkzaamheden van mensen op allerlei afdelingen. Dus kunt u daar iets over toelichten?) Nou, ja voorzitter, ik ga me best doen. Ik begrijp de vraag niet helemaal, maar als ik daaruit destilleer dat mevrouw Bons wil dat wij vinden, omdat wij bijvoorbeeld veiligheid heel belangrijk vinden, dat ambtenaren zich daarmee bezighouden.

Nee, wij willen graag dat er ambtenaren voor zijn die zich bezig uit met veiligheid en dat de rest gewoon zijn werk doet, ook als dat niet met veiligheid te maken heeft. Maar ik snap niet helemaal wat mevrouw Bons bedoelt. (Het lid BONS: Voorzitter, ik hoor mevrouw Nanninga en ik hoor daar toch dat er geen wens is om op geen enkele agenda integraal te werken. Is mevrouw Nanninga dat met mij eens?) Wat is een agenda? Weet je, klimaatactivisme subsidiëren, mogelijk maken, faciliteren onder werktijd… We hebben ook al dat gedoe gehad met die mail van activistische ambtenaren die ook allemaal klimaatonzin wilden. Dan kun je zeggen, ja maar iedereen heeft zijn eigen doel en activisme en ik denk dat we dat echt buiten de ambtenarij moeten houden. Niet als privépersoon, maar als ze aan het werk zijn. Wat betreft integraal agenda’s uitvoeren, ja neem zoiets als de integriteitscode, dat doen natuurlijk alle mensen