20230316 Verslag Gemeenteraad avond

Maar ik proef ook wel breed steun daar eens na te denken over misschien wat voorstellen, nou ja, ik zeg buiten het doosje, om eens te kijken hoe we dit echt voor elkaar krijgen. Is creativiteit bij nodig. Ik sluit niet uit ook geld, maar dat moet nooit het leidmotief zijn, voorzitter. Ik bedoel, uiteindelijk moeten we dit voor elkaar krijgen. Ik zeg u ook toe - ook al was dat geen vraag van, heeft u die toezegging al - dat ik ook breed even met alle financiële instellingen ga kijken en ook met woningcorporatie, ongetwijfeld met collega Pels: Wat kunnen we nou doen in constructies waarmee dit makkelijker gaat? Want ja, marktomstandigheden veranderen en zolang we in die ellendige woningmarkt zitten kunnen we daar maar beter op voorbereid zijn. Dan voorzitter, de moties. -

Motie 095.23 van de leden Van Renssen, Minderhoud, Aslami, Broersen en Ahmadi inzake fondsen voor wooncoöperaties

Ja, natuurlijk, gaan we zoveel mogelijk ondersteunen. In veel gevallen is wel mijn indruk dat de coöperatie zelf de aanvraag moet doen, maar als het noodzakelijk is die driehonderd keer te controleren en daarbij te ondersteunen, dan doen we dat. En na te denken, wat er zou helpen. -

Motie 117.23 van de leden Ahmadi en Broersen inzake ontwikkel de Nieuwe Meent

Dan voorzitter, motie 117.23 ziet op de vraag of we nog een keer alles willen doen om ervoor te zorgen dat de Nieuwe Meent gaat slagen. Ja, daar ben ik positief over, maar we hebben dat ook al gedaan. Dus ik ga er negatief op preadviseren, want veel meer dan dit kunnen we niet.

40

R Jaar 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Vergaderdatum 16 maart

-

Motie 118.23 van de leden Ahmadi en Broersen inzake Red de Nieuwe Meent.

En motie 118.23 voorzitter, is het zelf ontwikkelen. Maar dat is echt een weg die het college niet op wil. De VOORZITTER: Punt. U heeft interruptie van mevrouw Van Renssen. Het lid VAN RENSSEN: Ja, dank, voorzitter. Ik ben heel blij om te horen dat de wethouder ook aangeeft dat we ook met verschillende financiële instellingen kunnen praten. En daarnaast inderdaad ook de motie zoals voorgesteld om dat EU fonds aan te schrijven en andere mogelijke fondsen. En ook daarin zouden we wat ons betreft, zo creatief mogelijk kunnen zijn dat we dat bijvoorbeeld ook met het Platform Wooncoöperaties Amsterdam doen of met het landelijke platform. Op die manier daarin samen kunnen werken. Ziet het college ook die mogelijkheid? De VOORZITTER: Wethouder. Wethouder VAN DANTZIG: Ja, voorzitter, lijkt mij een hele waardevolle suggestie. En tegelijkertijd, meldt u zich ook vooral hè bij die evalu… Nou ken ik uw raad een beetje voorzitter, dat zal automatisch wel gebeuren. Maar we blijven goede ideeën nodig, want deze regeling is iets waar we trots op zijn waar een aantal wooncoöperaties echt van gerealiseerd gaan worden. Maar ik denk dat we hier wel allemaal met pijn in het hart moeten concluderen dat het op dit moment de gemeente niet zal lukken nog meer te doen, omdat we ons tot het uiterste gerekt hebben voor de Nieuwe Meent. En dat is geen fijne boodschap, maar helaas wel waar we nu staan.

De VOORZITTER: Voorzitter, u heeft nog twee moties waar u het advies niet op heeft gegeven. Ja, je had er drie in totaal. Ik zie twee ‘…’ Dan heb ik niks gezegd. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Nee? Oké. Dan schors ik heel erg kort de vergadering voor een voorzitterswissel. Dank u. Voorzitter: het lid Van Renssen. 24. Kennisnemen van de Raadsbrief ter afdoening motie nr. 742.21 van de leden Veldhuyzen c.s. inzake opvang dakloze lhbtiq+’ers VN2023-007712 De VOORZITTER: Dank jullie wel. En er zijn nader ingediende moties: -

Motie Van der Veen c.s. inzake Dakloosheid en LHBTIQ+ Motie116.23 Bons c.s. inzake LHBTI-zorgpad Dan heeft het lid Ahmadi zich gemeld en het lid Van der Veen. Zijn er nog andere sprekers voor dit onderwerp? En dan mag ik denk ik nu het

41

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

woord geven aan de woordvoerder van BIJ1 en dat zal waarschijnlijk in dit geval het lid Bons zijn. U heeft het woord. Het lid BONS: En dan zou, sorry welkom. Dank u, voorzitter. Vorige week verloor de transgemeenschap een prachtige transpan van vierentwintig jaar die sterk in het leven stond. Werkte als zorgverlener voor meervoudig beperkte mensen, maar werd dakloos en kon niet komen tot de veilige juiste zorg. Deze transjongen was goed in zicht bij de organisaties, de hulpverlening rond drugsverslaving en gemeente. Echter door de dakloosheid en onderbehandeling in de zorg op verschillende zorgdomeinen, lukte het niet om voort te leven. Niet omdat er geen zorgaanbod is en hulp, maar omdat de specifieke omarming en warme zorg die ruimte maakt voor de genderidentiteit en seksuele oriëntatie, weinig tot geen ruimte kreeg. Een zorgpad is een verzameling van methodes en hulpmiddelen voor een bepaalde groep patiënten. Een zorgpad geeft helderheid over de stappen in het zorgproces; het geeft aan welk traject een patiënt doorloopt en welke zorgverlener op welk moment, welke acties onderneemt. Het doel van een zorgpad is het verlenen van patiëntgerichte veilige en doelmatige zorg. De doelgroep lhbtiq+, dak- en thuislozen is zo divers als de doelgroep zelf is. Maar vaak zien we momenteel wel dat meerdere mensen uit de lhbtiq-gemeenschap met grote problemen kampen.

Ik wil graag een inkijkje geven in de populatie en specifieke problematiek. Zo zijn er de jongeren die op hun achttiende uit huis worden gezet op het moment dat hun ouders de seksuele oriëntatie en/of genderidentiteit bevragen. Je zult maar in het eindexamenjaar zitten als achttienjarige transjongen en dan van de ene dag op de andere dag zonder inkomen en dak zitten. Gelukkig kon deze jongeman door een spin in het websessie met zorgaanbieders, de GGD, de politie direct komt, en de politie direct kon worden geschakeld met de transhuis, zodat deze jongen een nood plek krijgt bij PerMens. Het snel samenwerken en elkaar constructief treffen, daar is binnen de transgemeenschap de afgelopen jaren hard aan gewerkt waardoor deze jongeman zijn eindexamen heeft kunnen halen en nu in een BW woont. Maar niet iedereen in de gemeenschap heeft zoveel mazzel al met sterk betrokken belangenorganisaties die je casus behartigen in de wondere wereld van de MO en BW en de Centrale Toegang. Ik liep vorige week na een avondje film in de Eye in Noord, door de centrale hal van het Centraal Station. Ik liep daar gelukzalig met mijn lief en zag daar een paar, op een paar bankjes oudere homomannen. Ik herkende hun gezichten van de jaren negentig, voor mij bekende gezichten uit die tijd.

Ze waren dak- en thuisloos en zitten vaak als een groepje oudere mannen bij elkaar om steun en veiligheid te krijgen in de koude nacht. Plotsklaps was ik uit mijn filmroes en zag mijn geprivilegieerde situatie onder ogen. Hoe moet het zijn als je rond je zestigste opeens op straat staat en dan op een station moet slapen? Voor lhbtiq+ personen is het niet altijd makkelijk of evident om binnen te komen via de Centrale Toegang MO BW en zodoende op een plek te komen die naast veilig, ook vriendelijk is met betrekking tot lhbtiq+ mensen. Iemand kan alle rechten hebben op zorg en veiligheid, maar kan soms niet geplaatst worden omdat er geen veilige omgeving is ontwikkeld in de

42

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

instellingen. Soms kunnen mensen ook niet geplaatst worden, omdat hun burgerservice gegevens niet matchen met hun beleefde genderidentiteit. Dus kortweg, onze achttienjarige transjongen die op straat stond, kon geen plek krijgen in de noodopvang omdat zijn papieren lieten zien dat hij geboren werd als meisje en nu een jongen is geworden. Hij mocht niet op de afdeling voor meisjes, maar die van jongen kon ook niet, want verkeerde paspoortgegevens. De bottleneck is dat er voor de GGD geen specifiek zorgpad bestaat, waar zij lhbtiq+ mensen die in de knel zitten kunnen uitvragen over specifieke steun en ondersteuning of persoonlijke begeleiding op het lhbtiq+ … De VOORZITTER: Pardon, ik onderbreek u om te zeggen dat u nog één minuut spreektijd heeft. Het Lid BONS: Oké. Goed, dan kan ik het niet afmaken, helaas. Dan ga ik toch … De complexiteit en de problematiek van deze mensen en de schaamte en het stigma speelt naast de lhbtiq+ identiteit vaak een grote rol, waardoor mensen niet komen tot aanmelden binnen het reguliere zorgpad. Door een duidelijk zichtbaar zorgpad te creëren kunnen zorgverleners met affiniteit en soms zelf ook behorend tot de doelgroep, transparant en binnen de bestaande structuren functioneren. Ook zal de samenwerking tussen de zorginstellingen en de GGD en lhbtiq+ gemeenschap beter worden ingericht op specifieke zorgvragers.

Wij zijn erg blij met het werk van de wethouder en wat er gebeurt en wat er aan ervaring is en kennis. En we hopen dat het meegenomen kan worden in de doorontwikkeling. Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan is nu het woord aan het lid Van der Veen, namens GroenLinks. Het lid VAN DER VEEN: Voorzitter, dank u wel. Ik hou het kort. In het onderzoek dat het college heeft laten uitvoeren, blijkt dat lhbtiq+’ers die dakof thuisloos zijn eenmaal in de maatschappelijke opvang voor meer uitdagingen staan dan anderen. Zij kunnen veel te maken krijgen met bijvoorbeeld discriminatie en onveiligheid, niet bevorderlijk voor herstel na dakloosheid. Daarom doet GroenLinks samen met andere partijen het voorstel om bij de verbouw van bestaande en of nieuwe opvanglocaties de mogelijkheden te verkennen voor een specifieke vleugel of afdeling voor lhbtiq+’ers. We dienen hierover een motie in en die past ook bij de wens van de doelgroep. En tot slot sluit ik mij ook aan bij de motie van BIJ1 met betrekking tot het zorgpad. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. En dat was inderdaad een korte bijdrage. Waren er nog andere leden van de raad die het woord willen voeren in de eerste termijn? Nee. Dan geef ik graag het woord aan de wethouder. Het woord is aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank, voorzitter en dank allereerst ook aan het lid Bons voor een indringend betoog.

Een indringend betoog dat

43

R Jaar 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Vergaderdatum 16 maart

ik eigenlijk alleen maar kan onderschrijven en waar ik ook aan de ernst van de vraagstukken zoals hierin geadresseerd ook niks aan af kan doen. Ik ga over tot de preadvisering van de moties voorzitter, omdat u mij anders tot beperking van mijn betoog zal manen. Ik kan eigenlijk, laat ik kort zijn, heel positief zijn over beide ingediende moties. -

Motie 116.23 Bons c.s. inzake LHBTI-zorgpad

Ten aanzien van de motie 116 van het lid Bons en anderen, kan ik alleen maar zeggen dat wij in april een netwerkbijeenkomst hebben waar juist sensitieve zorg en het delen van ervaringen centraal zullen staan. Dus we gaan met uw motie aan de slag, omdat ik uw oproep deel en ook van belang vindt. -

Motie 109.23 Van der Veen c.s. inzake Dakloosheid en LHBTIQ+

Ten aanzien van de motie van Van der Veen c.s., motie 109 zou ik eigenlijk ook willen zeggen: Wij hebben natuurlijk ervaringen, zowel ook in de winteropvang. We weten dat wij op dit moment in de winteropvang ook een specifieke locatie hebben, ervaringen in de opvang van Oekraïners en nog andere ervaringen. Dus ik zie geen enkel bezwaar om hetgeen u vraagt tegemoet te komen en kan dus deze moties positief preadviseren. Deze kunnen wat mij betreft dan ook beiden als toezeggingen worden beschouwd die vanzelfsprekend ter afdoening gewoon naar u toe komt. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan, is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ik constateer dat dat niet het geval is. 25. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief Stand van zaken tijdelijke noodvoorziening aan het Westerhoofd en de humanitaire toets VN2023007713 De VOORZITTER: Er zijn twee moties ingediend: -

Motie 086.23 van de leden Ahmadi c.s. inzet vrijwilligers en maatschappelijke organisaties in AZC’s en noodopvang Motie 108.23 van de leden Aslami c.d. Pilot asielzoeker versneld aan het werk.

En dan zie ik dat de leden Broersen en Aslami en Ahmadi zich hebben gemeld als spreker en BIJ1 heeft nog minder dan een halve minuut. Lid Van der Veen heeft zich ook gemeld, maar die zal niet het woord voeren. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Broersen van Volt. Mevrouw Broersen. Het lid BROERSEN: Dank, voorzitter. Amsterdam als open en inclusieve stad heeft haar verantwoordelijkheid genomen door onderdak te

44

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

bieden aan nieuwkomers toen veel mensen asiel zochten in Nederland. En daar mogen we hartstikke trots op zijn. Alleen blijft het integreren van asielzoekers een uitdaging op de arbeidsmarkt en in het dagelijks leven. Er zijn nog veel belemmeringen die voornamelijk bij het rijk liggen. Volt zet zich graag in voor iedereen die aan het werk wil, wie je ook bent. Organisaties staan te springen om hulp en veel statushouders en asielzoekers staan te springen om aan de slag te gaan. Laten wij er dan voor zorgen dat die drempels worden weggenomen. Daarom dienen wij samen met D66 een motie in om Amsterdam aan te dragen als pilotproject om de mogelijkheid tot werk voor asielzoekers te bevorderen. Daarbij blijven we opletten dat deze kwetsbare groep vol potentie eerlijk en duurzaam aan het werk kan. Maar je ergens thuis voelen is meer dan werk alleen. Hier kunnen vrijwilligersorganisaties een grote bijdrage leveren. Veel organisaties staan klaar om voor en met asielzoekers aan de slag te gaan, denk bijvoorbeeld aan taallessen. Dat bereidt kinderen voor op onderwijs en bereidt alle asielzoekers voor op hun toekomst in Amsterdam. Maar vooral vrijwillige organisaties weten elkaar, de opvanglocaties, asielzoekers en vrijwilligers niet altijd even goed te vinden. Dit is een gemiste kans en hier kan de gemeente een faciliterende rol spelen.

Daarom dienden wij samen met BIJ1 een motie in die vraagt de gemeente een netwerk op te zetten dat deze groepen helpt in contact te komen. Daarmee versterken we de ondersteuning en Amsterdamse nieuwkomers en helpen we ze thuis voelen. We zetten ons zo in voor een betere toekomst voor asielzoekers in Amsterdam. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan is het nu het woord aan het lid Aslami van D66. En ik maak van de gelegenheid gebruik te zeggen dat een iedereen natuurlijk het woord mag voeren, maar dat de heer Van der Veen zelf had aangegeven net het woord niet te willen voeren. Heer Aslami van D66. Het lid ASLAMI: Voorzitter, dank. Voorzitter, inmiddels lijkt de asielcrisis te stabiliseren en Amsterdam heeft tot nu toe laten zien dat we eigenlijk bovengemiddeld goed de organisatie rondom de opvang van asielzoekers hebben geregeld. Maar voorzitter, we zijn er nog niet. Zo blijkt uit de humanitaire toets dat het vooral ontbreekt aan werk en dagbesteding voor mensen in de opvang. Dit leidt tot uitzichtloosheid, tot stilstand en in tegenstelling tot Oekraïners zijn dit mensen die in de opvang zitten, die niet direct aan de slag mogen maar die dat eigenlijk wel graag willen doen. Dit leidt ertoe dat mensen de regie over hun eigen leven kwijtraken. Voorzitter, een goed voorbeeld hiervan is het verhaal van Abdellah.

Die hebben we gisteren met een aantal raadsleden mogen ontmoeten bij BOOST in Oost. Abdellah heeft zijn verhaal gedaan en dat is een hoogopgeleide man uit Jemen die heel ingetogen, maar toch heel moedig met een grote grimlach zijn verhaal deed. En het raakte mij voorzitter, want Abdellah wil eigenlijk heel graag aan de slag. Hij is in procedure in opvang, hij wacht, maar hij mag niks doen. Hij wil werken, maar hij mag dat niet. Zijn leven staat letterlijk stil. En voorzitter, als we het hebben over het opbouwen van een nieuw leven in een nieuw land, integreren, de taal leren, dan staat

45

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

stilstand gelijk aan achteruitgang. Hoe kunnen we van nieuwkomers verwachten dat zij begrijpen hoe het hier werkt als zij niet de kans krijgen om echt daadwerkelijk mee te doen? De VOORZITTER: Ik onderbreek u even voor een interruptie, lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Ja, voorzitter, dank u wel. Wij staan hier in Amsterdam volgens mij naast elkaar als het gaat over het realiseren van humane opvang voor vluchtelingen en asielzoekers en ook om ervoor te zorgen dat zij ook zo snel mogelijk aan het werk kunnen gaan. Het voorstel wat nu voorligt via de motie die de heer Aslami ook met mij en anderen heeft ingediend, is volgens mij ook helemaal in lijn met wat het college wil en waar de wethouder eigenlijk al jaren voor strijdt. Maar volgens mij ligt de sleutel ook landelijk, want volgens mij zouden we eigenlijk helemaal geen pilot nodig hebben als er gewoon landelijk dit wordt geregeld. Dus mijn vraag aan de D66-fractie is eigenlijk: Hoe gaan zij ervoor zorgen dat zij hun collega's landelijk ook nou ja, dat ze dit gewoon gaan organiseren? In plaats van de mogelijkheid om pilots in te dienen. De VOORZITTER: Nou ja, een korte vraag lid Aslami. Het lid ASLAMI: Dank, voorzitter. Ik wil graag de heer Van der Veen bedanken, want wat hij vraagt is eigenlijk de strijd die wij voeren. Die voeren we al met collega's in Den Haag, al geruime tijd.

En laat ik er duidelijk over zijn voorzitter, dat het beleid in Den Haag tot nu toe eigenlijk alleen maar heeft geleid tot een falend asielbeleid waarvan we eigenlijk de consequenties afgelopen zomer hebben kunnen zien. Ik vond dat Nederland onwaardig en ik kan u met zekerheid zeggen, dat dat niet hetgeen is waar mijn partij voor staat en ik denk ook niet uw partij. Dus wij gaan graag aan de slag. En wat mij betreft begint dat hier in Amsterdam. Amsterdam is de stad die vooruitgang wil boeken. En alles wat we kunnen doen om Den Haag te helpen om dit mogelijk te maken, moeten we doen, voorzitter. De VOORZITTER: En dat leidt nog tot een vervolg interruptie, een korte bondige vervolg interruptie van het lid Van der Veen. Het lid VAN DER VEEN: Nou ja, ik zat inderdaad een beetje te zoeken naar een soort concreet voorbeeld waarmee u ook uw fractie in Den Haag ja, de juiste weg op kunt helpen. En ik weet niet of ik dat heb gehoord eigenlijk. De VOORZITTER: Het lid Aslami. Het lid ASLAMI: Ja, voorzitter. Als de heer Van der Veen even geduld heeft, dan gaat hij dat horen. Want voorzitter, ik vervolg mijn betoog. Als we kijken naar de mensen die graag willen meedoen vanaf dag één, dan ja, dan zien we dat dat eigenlijk wel kan, dat het wel werkt hè. We hebben dat kunnen zien met mensen uit Oekraïne.

En ja, dan is het eigenlijk des te triester dat de mensen die nu in de opvang zitten en die daar niet vandaan

46

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

komen, dat niet mogen doen. Dat ligt uiteraard en dat heeft de heer Van der Veen net ook uitgelegd, aan de belemmerende regelgeving uit Den Haag. Want mensen zoals Abdellah worden daardoor in de wacht gezet, in een wachtstand; ze komen eigenlijk niet vooruit. Daarom voorzitter, dien ik vandaag samen met een aantal collega's een motie in waarbij ik de wethouder oproep om in Den Haag te pleiten voor een pilot hier in Amsterdam, zodat mensen zoals Abdellah vanaf dag één mogen meedoen, kunnen meewerken en hun waardigheid terug kunnen krijgen. Zo is Abdellah niet de ander, maar een collega en hopelijk ook snel een buurman. Want daarmee geven we nieuwkomers de kans om stigma te doorbreken en hun waardigheid terug te nemen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kijk ik naar de raad. Hebben we nog andere leden voor hun bijdrage? Dat is niet het geval. En dan geef ik het … Ah uiteraard, mevrouw Ahmadi. Hoe zou ik u nou over het hoofd kunnen zien? Uw spreektijd is beperkt, maar daar bent u van op de hoogte. Het lid AHMADI: In het kader van de zeer beperkte spreektijd, was ik ook bij BOOST waar ik een ongelooflijk scala aan mooie organisaties en vrijwilligers heb gezien, die op zoek waren naar het netwerk om te kunnen ondersteunen in de asielopvang in Amsterdam.

Nu weet ik dat de waardevolle toevoeging van deze mensen niet alleen ziet in het ondersteunen in de vorm van dagbesteding, maar ook op de langere termijn sociale contacten biedt die onmisbaar zijn in de integratie van nieuwkomers in Amsterdam. Ik ben dan ook heel erg blij dat we een motie kunnen indienen om te kijken of we een netwerk kunnen optuigen, zodat COA en ook alle informele en formele organisaties elkaar beter weten te vinden om te zorgen dat het verloop van de integratie en de opvang in Amsterdam net iets beter verloopt, dat mensen elkaar kunnen ondersteunen waar nodig. Dank. De VOORZITTER: Dank u wel. Daarmee zijn we inderdaad aan het einde gekomen van de eerste termijn van de raad. Dan geef ik graag het woord aan wethouder Groot Wassink voor een reactie vanuit het college. Beantwoording college Wethouder GROOT WASSINK: Dank, voorzitter. Voorzitter, laat ik beginnen met te zeggen dat ik het echt heel erg oneens ben met het lid Aslami. Want als hij stelt dat de asielcrisis stabiliseert, zou ik willen zeggen: Het is allereerst geen asielcrisis, maar een opvang- en woningcrisis en van enige stabilisatie is totaal geen sprake. Ik hou echt rekening met - op vrij korte termijn, periode van weken - toestanden die nou ja, Ter Apel en misschien nog wat sterker dan dat we dat vorig jaar hebben gezien. Dus dat optimisme deel ik absoluut niet.

Ik ben overigens wél optimistisch over de motie die de heer Aslami heeft ingediend en natuurlijk klopt het. De heer Van der Veen heeft denk ik terecht aangegeven, dit is echt landelijke regelgeving. Het is mij een doorn in het oog hè, die 24 weken regel. Het kostgeld dat mensen aan het COA moeten betalen. Zeker in combinatie met dat we weten

47

R Jaar 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Vergaderdatum 16 maart

dat het inwilligingspercentage van mensen die op dit moment naar Nederland komen, zo ongeveer tweeëntachtig procent is hè. Dat betekent gewoon dat van de mensen die hier komen tweeëntachtig procent ongeveer een status krijgt. Ja, die mensen moet je natuurlijk gewoon zo snel mogelijk aan het werk helpen. Want er is niks zo funest voor mensen om ze twee jaar - en twee jaar is dan nog een vrij optimistisch getal hè – in het Nederlandse asielsysteem veroordelen we mensen natuurlijk nog veel langer tot passiviteit en tot vervreemding en tot eigenlijk stilstand van hun leven. Daar zou je op zichzelf al best wat van kunnen vinden. -

Motie 108.23 van de leden Aslami c.d. Pilot asielzoeker versneld aan het werk.

Maar ik ben het dus erg eens. En hoewel je zou kunnen betogen dat de motie overbodig is en hoewel je zou kunnen betogen dat het niet past dat een raadslid mij opdracht geeft voor wat ik bij de VNG doe, ben ik er toch positief over. -

Motie 086.23 van de leden Ahmadi c.s. inzet vrijwilligers en maatschappelijke organisaties in AZC’s en noodopvang

Dan voorzitter, motie 86. Die gaat eigenlijk over de initiatieven onder andere van het lid Ahmadi c.s. Ik heb ongeveer een jaar geleden een vergelijkbare motie negatief gepreadviseerd. Ik meen dat het de fractie van GroenLinks was die toen eigenlijk ook om hetzelfde vroeg. Ik denk dat het een samenwerking tussen u beiden was. Ik heb die toen negatief gepreadviseerd omdat ik eigenlijk vond dat het COA hier natuurlijk eerst verantwoordelijk voor is. Maar er is ondertussen wel wat veranderd. Wij zijn in Amsterdam natuurlijk wel in de geest van de spreidingswet aan het werken. U weet, wij vangen behoorlijk wat mensen op en ik zie ook met de toenemende druk - en dan kom ik weer bij de niet-gestabiliseerde opvangcrisis – dat het voor het COA ook echt heel moeilijk is om dit te doen. Ik denk echt dat het belangrijk is dat zowel formele en informele organisaties elkaar zeer nadrukkelijk gaan vinden. Dus ik beschouw, ik geef u eerlijk toe, ik heb hier eerder negatief op gepreadviseerd en ik ben van inzicht veranderd. Dat siert de mens, zullen we maar zeggen. En preadviseer deze motie nu positief. De VOORZITTER: Dank aan de wethouder. En inderdaad, ook de raad heeft soms voortschrijdend inzicht. Dat hoort bij het openbaar bestuur. Volgens mij leidt dat niet tot een tweede termijn. 26.

Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over stadsdeelpanels en bijbehorend handboek en leidraad VN2023-007714.

48

R Jaar 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Vergaderdatum 16 maart

De VOORZITTER: Daarvoor hebben zich drie leden aangemeld om het woord te voeren: leden Martens, Yemane van GroenLinks en het lid Broersen van Volt. Daarvoor zijn ook moties ingediend: -

Motie 099.23 Broersen, Krom, Ahmadi, Khan en Yemane inzake duidelijk maken van het mandaat bij stadsdeelpanels Motie 101.23 Martens inzake geen stadsdeelpanels

Het lid MARTENS: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij hebben dit een aantal weken geleden ook met zijn allen besproken en mijn partij is ontzettend duidelijk. Op het moment dat wij als gemeenteraad, als orgaan Amsterdam niet in staat zijn om de adviezen die onze collega's, hardwerkende collega's ophalen bij onze medebewoners in de stad, lijkt het ons zeer onverstandig om een extra bestuurslaag - en hoe we het ook zouden mogen noemen - te implementeren. Het plan dat voorligt, is en dat erkent mijn fractie ook, echt wel geschreven met de beste intenties. Maar wij geloven dat de stadsdeelpanels het werk zouden moeten doen wat onze collega's in de stadsdelen zouden moeten doen. Wanneer je kijkt naar de bedragen die wij gaan uitgeven aan deze stadsdeelpanels – we hebben het over zevenhonderdvijftigduizend euro. De financiële situatie van onze stad laat het wat mijn fractie betreft niet toe om dit soort hobbyprojecten in het leven te roepen. Daarom heb ik dan ook in eerste instantie een motie ingediend - natuurlijk een beetje gek, had een amendement kunnen zijn, maar dat is het niet – om geen stadsdeelpanels in het leven te roepen en het geld te gebruiken voor de kerntaken waar de gemeente Amsterdam voor verantwoordelijk is.

Mocht dat worden weggestemd, hebben wij een motie ingediend om nogmaals duidelijk te maken aan de stadsdelen dat scenario vier dus niet uitvoeren van de stadsdeelpanels, wat ons betreft ook een optie is. De VOORZITTER: Ik zie dat dat tot een interruptie leidt? Niet het geval. Het lid Belkasmi, aan u het woord. Het lid BELKASMI: Ja, voorzitter. Ik begrijp op zich wel de kritiek van de VVD over de stadsdeelpanels en tegelijkertijd is het voor de PvdA heel erg belangrijk, dat we die mensen bereiken die we momenteel niet goed bereiken. We zien in de tegenbegroting die we onder andere hadden gepresenteerd, dat jullie tegen de buurtbudgetten zijn, dat liever niet willen zien, de stadsdeelpanels liever niet willen zien. Dat roept toch bij mij en mijn fractie de vraag op: Wat dan wel? Welke ideeën heeft de VVD om juist die mensen te bereiken die we momenteel niet bereiken? De VOORZITTER: Dank u wel. En ik verzoek iedereen om via de voorzitter te spreken, ook bij interrupties. En dan is het woord aan mevrouw Martens. Het lid MARTENS: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, daar ben ik voor gekozen. Het is mijn baan via de voorzitter, mijn taak om met de mensen op straat in gesprek te gaan, het is mijn opdracht om te zorgen dat ik ruimte in

49

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

mijn agenda vrijmaak om dat te doen. Verder heb ik mijn collega's in de stadsdelen via de voorzitter, die ik van de week nog heb gevraagd wat het grootste advies is dat - wij noemen dat de Bermuda driehoek hè, dus de adviezen die verdwijnen vanuit de stadsdelen nooit aankomen op de Stopera is - en de lijst was ontiegelijk lang. Dus het werk dat zij verzetten in de stadsdelen moet eerst worden erkend, een plek vinden in dit orgaan waar wij hier over vergaderen voordat we nog meer mensen een worst voorhouden dat ze inspraak hebben in wat wij hier beslissen. De VOORZITTER: Dat leidt tot een interruptie. Het lid BELKASMI: Ja, voorzitter. Dit is eigenlijk een roep om de representatieve democratie zoals we die hier nu hebben. Maar het is volgens mij een en-en verhaal. We willen namelijk er en voor zorgen dat we juist die mensen bereiken die we momenteel niet bereiken om juist draagvlak te creëren voor ons beleid en vervolgens zegt het lid Martens ja, dat, ja, daar zijn wij hier voor. Dus trekt het lid Martens dan überhaupt alle participatie instrumenten die we momenteel inzetten daarmee ook in twijfel? De VOORZITTER: Het woord is aan het lid Martens. Het lid MARTENS: Voorzitter, de VVD krijgt jeuk van participatie instrumenten. Ik sta hier helemaal niet om participatie instrumenten te verdedigen, dus daar verschillen de VVD en de PvdA al in.

Wij zeggen: Zorg eerst dat wij ons werk kunnen doen, zorg dan dat onze collega's in de stadsdelen, hun adviezen hier terechtkomen voordat we nog meer Amsterdammers gaan vertellen dat zij inspraak hebben in iets waarvan we allemaal weten dat we daar helemaal niets mee gaan doen. De VOORZITTER: Het lid Belkasmi. Het lid BELKASMI: Tenslotte, voorzitter, participatie instrumenten zijn er juist om draagvlak te creëren bij de bewoners. Nou, de VVD heeft daar helemaal niks mee. Nou, dat begrijp ik. Maar hoe zorgen we dan wel dat we draagvlak creëren bij de bewoners? De VOORZITTER: Het lid Martens. Het lid MARTENS: Ja, voorzitter, nogmaals. Volgens mij wil mijn collega niet horen wat we zeggen. Wij hebben twee verschillende bestuurslagen in Amsterdam. Volgens mij zijn wij met zijn allen uitstekend in staat om dat te doen. Een ander antwoord is, laten we in ieder geval zorgen dat iedereen kan stemmen. Dit is echt een onderwerp wat ik heel erg pijnlijk vind in het licht wat wij hier vandaag bespreken met elkaar. De intenties zijn absoluut juist, maar op het moment dat de samenwerking tussen de stadsdelen en wat wij hier bespreken nog niet optimaal is, zegt mijn fractie, je doet er geen één Amsterdammer een plezier mee door iets te vertellen wat we wellicht niet waar kunnen maken.

50

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER: Ik zie dat er nog interruptie is. Het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor het lid Martens eigenlijk het hebben over het bestuurlijk stelsel. En ik vroeg me even af of via de voorzitter, het lid Martens ook inderdaad de evaluatie heeft gelezen van Necker en van Naem, die eigenlijk het bestuurlijk stelsel ook heeft geëvalueerd. De VOORZITTER: Het lid Martens. Het lid MARTENS: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik zal kort zijn. Ik loop hier al even rond, dus we hebben het hier ook al lang over ook, ook over de nieuwe vorm van de stadsdelen op dit moment. Vanzelfsprekend heb ik het rapport gelezen, anders dan zou ik hier niet staan. Maar we verschillen gewoon van mening hoe je bewoners en inwoners van Amsterdam laat participeren in wat we doen en wat mij betreft is dat zorgen dat zij hier inspreken en wij de tijd hebben om de straat op te gaan. De VOORZITTER: Een tweede interruptie, ga uw gang. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Maar het gaat volgens mij niet zozeer denk ik om hè, inderdaad verschillen wij natuurlijk van mening en van idealen en drijfveren.

Alleen, een onafhankelijke evaluatie is uitgevoerd en een van de aanbevelingen en bevindingen is eigenlijk dat er, het bestuurlijk stelsel en dus ook Amsterdam enorm gebaat is bij eigenlijk niet alleen een representatieve vorm van democratie, maar zeker ook die participatieve vorm van democratie. Bent u het hiermee eens? De VOORZITTER: Het lid Martens voor een antwoord. Het lid MARTENS: Voorzitter, dank u wel. Dat zou mogelijk zijn op het moment dat wat we nu hebben goed werkt. En wat mijn fractie betreft, als ik niet eens weet of de adviezen die de stadsdelen schrijven aankomen op deze plek, heeft mijn fractie besloten dat we daar niet naar willen kijken, dat we die zevenhonderdvijftigduizend euro op een betere manier kunnen uitgeven. De VOORZITTER: Een derde en laatste interruptie van het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Is het lid Martens dan via de voorzitter, met mij eens dat als wij vanuit de gemeenteraad niet genoeg doen met de adviezen of wellicht de stadsdelen niet genoeg doen, dat het aan ons is om dat beter te gaan doen. Maar dat we dan hè niet daarom maar andere vormen moeten gaan nou ja, afwijzen. De VOORZITTER: Het lid Martens? Een antwoord. Of ik geef u de gelegenheid om te antwoorden.

51

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Het lid MARTENS: Ja, dank, voorzitter. Ja, ik heb geantwoord. Ik weet niet wat ik nog meer moet antwoorden. De VOORZITTER: En bent u daarmee aan het einde van uw betoog? Dan vervolgt u uw betoog. Het lid MARTENS: Ja, dank, voorzitter, heel kort. Het is nogmaals ook aan de wethouder. Ik voorzie dat we hiermee doorgaan. Kan hij misschien een toelichting geven op hoe we zorgen dat ook daadwerkelijk als de stadsdelen ervoor kiezen om hiermee door te gaan, dat de adviezen ook daadwerkelijk hier op de agenda komen zonder dat wij daar wat hè - wat regelmatig gebeurt - zelf achteraan moeten? En kunnen wij van tevoren richtlijnen meegeven aan de bewoners die ons adviezen geven, wanneer we er wel of niet iets mee gaan doen? Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan is nu het lid Yemane voor haar bijdrage. Aan u het woord. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Ik wil het college en eigenlijk ook de wethouder bedanken voor de brief, het handboek en de leidraad over de stadsdeelpanels. Mijn complimenten ook aan hoe dit ter uitvoering is gegeven. Ik ben zelf ook bij een aantal bijeenkomsten geweest en ik vond het ontzettend fijn dat zowel raadsleden, maar ook stadsdeelcommissies en ambtenaren bij elkaar waren gekomen om eigenlijk na te denken over die invulling van zowel de leidraad als het handboek.

Mijn fractie is blij dat we dus met de stadsdeelpanels gaan starten en dat wij op deze manier met een participatieve vorm van democratie aan de slag gaan. Amsterdammers laten meedenken over hun eigen stadsdeel en dat opzetten middels een laagdrempelige, inclusieve en toegankelijke manier. In gesprek met verschillende stadsdeelcommissies kwamen we tot de conclusie dat dit ook een mooie kans is om meer sociale thema's te bespreken over buurtcohesie, positie van informele organisaties in het stadsdeel en wellicht ook het bespreken van opkomstbevordering bij verkiezingen. En ook wij als raad kunnen onderwerpen of adviezen uitvragen middels een panel. Door inwoners middels gewogen loting vanuit de stadsdelen mee te laten denken over de adviezen, organiseer je betrokkenheid, toegankelijkheid en een naar buiten gerichte wijze van besturen. De VOORZITTER: Het leidt tot een interruptie bij het lid Martens, aan u het woord. Het lid MARTENS: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik hoor mijn collega een wensenlijst opnoemen aan onderwerpen waar zij graag van zou zien dat Amsterdammers daarover meedenken. Is mijn collega op dit moment tevreden met hoe de adviezen die onze collega's en de stadsdelen, die zo superhard werken, hier worden opgenomen, overgenomen of überhaupt bij ons aankomen?

52

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER: Het lid Yemane. Het lid YEMANE: Dank u wel. Ik denk dat het aan ons als raad is wat ik net eigenlijk ook zei in mijn interruptie - als wij een advies binnenkrijgen. Ik denk dat het daarom ook goed is dat er een punt is toegevoegd ook de commissie van hè, dat er dingen vanuit de stadsdelen ook nu ook expliciet kunnen worden besproken, dat het nu ook in de agenda staat, maar het is uiteindelijk aan ons dat wij daar ook beter mee aan de slag gaan. De VOORZITTER: Een tweede interruptie van het lid Martens. Het lid MARTENS: Dank u wel, voorzitter. Ja, begrijp ik het nou goed dat mijn collega van GroenLinks zegt, oké we hebben dat orgaan, het functioneert nog niet helemaal naar behoren hè. Niet iedereen voelt zich gehoord in de stadsdelen, ze stemmen soms tegen het collegeakkoord in, daar wordt vervolgens niet zoveel mee gedaan. Hoe gaat GroenLinks dat dan doen met de adviezen die worden geschreven door burgers die misschien wel Forum voor Democratie aanhangen en Forumland willen openen op het Mercatorplein? Het lid YEMANE: Ja, maar volgens mij … De VOORZITTER: Het lid Yemane. Het lid YEMANE: Via de voorzitter. Volgens mij halen we nu twee dingen door elkaar.

Het stadsdeelpanel adviseert het stadsdeel, dus de stadsdeel gaat er dan toch vanzelf ook over wat zij dan weer met het advies van dat panel gaan doen? Kijk, volgens mij is dit allemaal inderdaad na die evaluatie vanuit Necker en Maen gekomen, dat dit misschien een vorm kan zijn. Vervolgens heeft volgens mij de raad, was er een raadsvoorstel en heeft volgens mij ook de VVD hiermee ingestemd. Dus ik begrijp zelf eigenlijk ook niet zo goed waarom we nu weer terugkomen op dat raadsvoorstel, terwijl we eigenlijk het handboek en de leidraad moeten gaan bespreken. De VOORZITTER: Het lid Martens, derde en laatste interruptie. Het lid MARTENS: Ja, dank, voorzitter. Het vertrouwen in de politiek is historisch laag. Het vertrouwen in wat mensen ons meegeven en wat wij doen in de stad, is historisch laag. Ik hoop dat mijn collega van GroenLinks begrijpt dat ik mij zorgen maak over adviezen die mensen geven, tijd aan besteden en wij wellicht niks mee doen omdat het niet in het straatje ligt van de plannen en ambities die wij hebben. Ik vraag me af of mijn GroenLinks collega zich daar net zoveel zorgen over maakt als ik? En of het dan verstandig is om deze mensen de hoop te geven dat ze invloed uit kunnen oefenen op iets waar ze geen invloed op kunnen uitoefenen? De VOORZITTER: Interrupties zijn kort en bondig meestal. Het lid Yemane.

53

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Nogmaals, het stadsdeelpanel adviseert het stadsdeelcommissie. Die gaan over tweeëntwintig taken en daar mogen ze over adviseren. Dit is ook een reden waarom wij ook, waarom ik bijvoorbeeld ook mede indiener ben met de motie van Volt omdat verwachtingsmanagement zeker ontzettend belangrijk is, ook bij deze bewoners. En ik denk juist dat een stadsdeelpanel een enorm goed middel is om juist die stille doelgroep die inderdaad niet per se naar de stembussen gaat, om die te bereiken met zo'n laagdrempelige panel. De VOORZITTER: Vervolgt u uw betoog? Pardon, ik zie nog een interruptie van het lid Van Schijndel, excuus. Aan u het woord. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dank u wel, voorzitter. Het is eigenlijk een ophelderende vraag, want het staat me niet meer bij, die stukken heb ik zo lang geleden eens bekeken. De gewogen loting, van hoeveel mensen en hoe is die weging eigenlijk? Kunt u dat even uit de doeken doen? De VOORZITTER: Een verduidelijkende vraag over de stukken van het lid van Schijndel. Het lid Yemane, het staat u vrij daarop te reageren. Het lid YEMANE: Dank u wel, voorzitter. Ja, er wordt inderdaad gewerkt met een gewogen loting, gestratificeerde loting. Er wordt ook gekeken naar bijvoorbeeld zoveel procent die een huurwoning heeft of een koopwoning heeft, wordt gekeken naar leeftijd, naar achtergrond.

Dus al deze verschillende elementen worden meegenomen, zodat die panels ook inderdaad echt een representatieve nou ja, groep is eigenlijk voor degenen die in dat stadsdeel wonen. De VOORZITTER: Een vervolg interruptie. Het lid VAN SCHIJNDEL: Wat is de beoogde omvang van zo’n gremium, zo’n panel? De VOORZITTER: Het lid Yemane en ik waarschuw dat u nog minder dan een minuut spreektijd heeft. Het lid YEMANE: Dan wil ik via de voorzitter eigenlijk het lid Van Schijndel vooral verwijzen naar de leidraad en het handboek, want daar staat alles in over hoe de panels zijn ingezet en hoeveel mensen daaraan mogen deelnemen. Nou, daarnaast wil ik ook weer bij dit agendapunt het belang van het meenemen van informele organisaties en buurtplatforms benadrukken in het uitvoeren van de stadsdeelpanels, zodat we ook andere mensen bereiken die wellicht niet stemmen, niet zelf referendum opzetten of andere democratische wegen bewandelen. Ik kijk uit naar de evaluaties van de eerste twee panels. Dank u, voorzitter.

54

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER: Dank u wel. En dan kijk ik, geef ik graag het woord aan het lid Broersen van Volt voor bijdrage in eerste termijn. Het lid BROERSEN: Dank u wel, voorzitter. Op een dag als gisteren vieren we de democratie. Het is mooi dat we gisteren een hoge, de meest hoge opkomst in ruim dertig jaar hebben gezien voor deze verkiezingen, maar democratie is wat Volt betreft meer dan verkiezingen alleen. Het reikt verder dan eens in de zoveel maanden je stem uit kunnen brengen en democratie werkt pas echt als mensen actief en doorlopend kunnen deelnemen. Als Amsterdammers gezien, gehoord en meegenomen worden of nog beter, mee kunnen beslissen over besluiten die hun leven beïnvloeden. Een samenleving waar de overheid dit mogelijk maakt en waar mensen vanuit alle hoeken en lagen van de samenleving actief deelnemen, is een samenleving met een gezonde democratie. De overheid moet mensen vertrouwen op hun kennis en kunde. Geef ruimte aan de ervaring en kennis van de Amsterdammer die dagelijks te maken heeft met ons beleid. Het is geen geheim dat het vertrouwen in de politiek laag is. Meer en betere inspraak voor Amsterdammers of dat wat we met een chique woord democratisering noemen kan helpen bij dit te herstellen. Onderzoek laat zien dat democratisering op lokaal niveau daarbij helpt en democratisering zorgt ervoor dat mensen zich meer verantwoordelijk voelen bij publieke zaken.

Het vergroot betrokkenheid van bewoners, moedigt mensen aan om in gesprek te gaan met mensen met een andere mening en draagt bij aan draagvlak voor beslissingen. Amsterdam zet goede stappen op dit gebied, tegelijkertijd blijven we scherp. Het is belangrijk om duidelijk te maken aan Amsterdammers wat er met hun inspraak gedaan kan en zal worden. Daarbij moet je ook eerlijk zijn over wat er niet mogelijk is, bijvoorbeeld door landelijke wetgeving. Doe je dit onvoldoende, dan kun je de verkeerde verwachtingen bij mensen scheppen en creëer je enkel meer wantrouwen in de politiek. Uitleggen wat er precies met de adviezen wordt gedaan en wat voor impact de adviezen hebben, kort samengevat is in het verstrekken van mandaat, is essentieel voor het goed inrichten van meer burgerinspraak. Om dit ook in de uitvoering van stadsdeelpanels te waarborgen, dienen wij een motie in voor een aanpassing in het handboek zodat hier ook expliciet staat vermeld dat de panels duidelijk van tevoren weten welk mandaat ze hebben. Ik hoop op jullie stem. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. En daarmee zijn we gekomen tot het einde van de eerste termijn. En dan geef ik graag het woord aan de wethouder Groot Wassink voor een beantwoording. Beantwoording college Wethouder GROOT WASSINK: Dank, voorzitter. Ik zal proberen het kort te houden.

55

R Jaar 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Vergaderdatum 16 maart

-

Motie 099.23 Broersen, Krom, Ahmadi, Khan en Yemane inzake duidelijk maken van het mandaat bij stadsdeelpanels

Ten aanzien van motie 99 van het lid Broersen kan ik eigenlijk alleen maar positief zijn. Ik denk dat dit een hele belangrijke toevoeging is, dus wat mij betreft moeten we dit gewoon doen. -

Motie 100.23 Martens en Khan inzake een actieve communicatie over alternatieven voor stadsdeelpanels

Dan ten aanzien van motie 100 over de alternatieven. Ja, ik heb dit eigenlijk al aan het lid Schmit toegezegd in de commissie, dus ik vind het wel een beetje overbodig om hier nu nog een motie over in te dienen. Die toezegging staat volgens mij gewoon op de toezeggingenlijst, dus ja, dan moeten we volgens mij gewoon niet nog een keer een motie. -

101.23 Martens inzake geen stadsdeelpanels

En dan motie 101 van het lid Martens. Ik zei al, natuurlijk is het voor colleges en raden heel goed om soms op je standpunten terug te komen. Dat kan, is helemaal niks mis mee, dat hoort er ook een beetje bij. Maar het maakt niet dat ik hier positief over ben, voorzitter, want ik vind dat waar de VVD nu op terugkomt ook wel een beetje merkwaardig hè. We hebben stadsdeelpanels inderdaad toegevoegd aan de representatieve democratie vanuit Necker en Naem. De VVD heeft daar overigens ook gewoon voorgestemd en het is ook allerminst de bedoeling om een nieuwe bestuurslaag te creëren. En ik deel de zorg van de VVD-fractie wel over de advisering van de stadsdelen. Overigens gaan de stadsdeelpanels heel expliciet alleen de stadsdelen adviseren en niet u. Maar u gaat natuurlijk uiteindelijk zelf over de mate waarin u stadsdeel adviezen zelf serieus neemt en ik geloof dat het toch ook nog wel een advies – ik meen unaniem vanuit stadsdeel Noord was over zonnepanelen waar de VVD toch echt grote moeite mee had. Dus ik vind het op zich niet raar hè. Je kunt best het oneens zijn met een advies, maar dus de mate waarin je iets serieus neemt, ja, dan moet u toch echt naar uzelf kijken. En helemaal geen misverstand, het staat een ieder natuurlijk fraai om van inzicht te veranderen.

Maar in dit geval ben ik dat niet en vind ik de argumentatie onder de motie van de VVD dun en nou ja, op zijn zachtst gezegd, gezocht. Dus met veel enthousiasme ontraad ik deze motie. De VOORZITTER: En dan leidt dat toch tot interruptie van lid Martens. En nogmaals, we praten via de voorzitter, zeg ik ook tegen de wethouder. Lid Martens. Het lid MARTENS: Ja, via de voorzitter aan de wethouder. Is de wethouder met mij dat de financiële situatie waar de gemeente Amsterdam op dit moment voor staat anders is dan een paar jaar geleden?

56

R Jaar 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Vergaderdatum 16 maart

De VOORZITTER: De wethouder. Wethouder GROOT WASSINK: Voorzitter, dit ben ik denk ik met het lid Martens eens. Ik meen dat het een jaar of twee geleden was, dat er toch echt een dusdanig groot financieel gat dreigde. Dat wij genoodzaakt waren om echt fors in te grijpen in de begroting. En op dit moment kan ik alleen maar constateren voorzitter, dat de situatie niet zo slecht is. Nou klopt het dat natuurlijk vanwege de rijksoverheid er een dreigend ravijn is, ik geloof daar persoonlijk niet zo in. Maar de situatie is in heleboel opzichten stukken beter dan een paar jaar geleden. De VOORZITTER: Daarmee denk ik dat we aan het einde van de beraadslaging zijn gekomen. Er werd nog gesuggereerd om eventueel motie 100 in te trekken. Is daar nog aanleiding toe gezien bij de raadsleden? Ik constateer dat dat niet het geval is. 27. Kennisnemen van de voortgang bestuursopdracht inzicht in beleid, geld en keuzes VN2023-007715 De VOORZITTER: Daarvoor zijn er drie leden die zich hebben gemeld om dit te bespreken. Dat is dan lid Garmy van Volt en het lid Burgers van de VVD die nog minder dan drie minuten spreektijd heeft en het lid Khan van DENK die ook ongeveer drie minuten spreektijd heeft. Dan geef ik graag het … Oh, pardon. En er zijn natuurlijk ook moties ingediend en dat betreft onder andere: -

Motie 088.23 Garmy c.s. inzake evaluatie van activiteiten Motie 089.23 Garmy en Khan inzake duurzaam inzicht in beleid, geld en keuzes - Motie 093.23 Burgers, Boomsma en Garmy inzake ook grondexploitaties en reserves onder de loep bij bestuursopdracht - Motie 097.23 Khan inzake uit te voeren waar de Rekenkamer om vraagt. Dan mag ik nu voor de eerste termijn het woord geven aan… Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter? De VOORZITTER: … aan de heer Garmy van Volt. En de heer Van Schijndel wil straks ook het woord voeren of heeft … Klopt dat? Ja, uitstekend. Het lid Garmy, aan u het woord. Het lid GARMY: Yes, dank, voorzitter. We willen nogmaals wethouder Semian Lysias bedanken voor de geleverde inzichten en het hele heldere rapport. Volgens onze fractie is het goed dat Amsterdam kritisch kijkt naar eigen keuzes, inkomsten en uitgaven. Het is de beste manier om ervoor te zorgen dat we de juiste keuzes voor de stad blijven maken en dat wij investeren in dingen die echt werken en ons soms vooruithelpen. We kijken ook uit naar

57

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

de vervolgstappen. Voor dit onderzoek is een extern consultancy bureau ingeschakeld. Het is belangrijk dat we daar niet afhankelijk van worden. We moeten als gemeente zelf ook in staat zijn onze eigen keuzes en activiteiten onder de loep te nemen, zonder meteen te grijpen naar een extern bedrijf. We dienen daarom een motie in die het college verzoekt te onderzoeken hoe we als gemeente een duurzame manier kunnen vinden om deze inzichten in de toekomst zelf te verkrijgen. Er zijn twee punten uit het onderzoek die ik graag onder de aandacht wil brengen. Om te beginnen, het viel ons op dat de onderzoekers constateren dat er bij ongeveer de helft van activiteiten die door Amsterdam worden uitgevoerd er geen evaluatie op de beoogde effecten is gedaan of gepland staat. Evaluaties lijken ons van groot belang; zonder evaluatie kan je immers moeilijk beoordelen wat de effecten van activiteiten en programma's van de gemeente zijn. Het geeft ons als raad, maar ook het college de mogelijkheid om te zien of de dingen die we uitvoeren Amsterdammers daadwerkelijk vooruithelpen. Daarnaast is het ook belangrijk dat we aan onze inwoners kunnen laten zien dat we beleid uitvoeren wat resultaat oplevert. Daarom dienen wij samen met een aantal andere partijen een motie in, dat het college verzoekt een overzicht te maken van activiteiten waarvoor nog geen evaluatie is gedaan of gepland staat.

Daarbij vragen we ook om te benoemen waarom er nog geen evaluatie heeft plaatsgevonden en hoe het college dit wenst op te lossen. Tenslotte willen we graag wat duidelijkheid vragen. Dit rapport is opgesteld als opmaat naar de voorjaarsnota. Er lopen nu verschillende onderzoeken voor meer inzicht in de totale begroting en onze financiële keuzes, inzicht in keuzes, geld en beleid. In de brief die met ons gedeeld is, staat dat het onderzoek de informatie moet opleveren die nodig is om opnieuw fundamenteel naar de begroting te kijken. Op basis hiervan kunnen er bij de voorjaarsnota en begroting keuzes worden gemaakt over onze investeringen. Die keuzes worden nu uitgesteld en zullen niet voorliggen tijdens de komende voorjaarsnota, omdat het onderzoek nog niet volledig is afgerond. Dit betekent dat wij de moeilijke keuzes die gemaakt moet worden, uitstellen. Uit de raadsbrief blijkt dat deze informatie ook niet beschikbaar zal zijn bij de komende begroting. Tijdens de commissievergadering vroegen we ook op basis van het advies van de Rekenkamer om een agenda, zodat we kunnen volgen welke informatie we precies wanneer kunnen verwachten. Ook omdat er verschillende data zijn gecommuniceerd.

Kan de wethouder hier al meer over vertellen? Wat ons ook opviel, is dat de wethouder tijdens de commissievergadering aangaf dat er geen taboes zijn, ook niet voor grote investeringen zoals bijvoorbeeld de OANEX. Alle grootschalige investeringen zullen tegen het licht worden gehouden en we moeten - ik citeer - echt wel keuzes maken. Een aantal maanden geleden gaf wethouder Moorman aan dat de intentie van het college niet is om investeringen zoals de OANEX te cancelen. Hoe moeten we dit precies interpreteren, wat moeten we hieruit begrijpen? Voert het college met een open vizier het onderzoek uit, waarbij alle opties openliggen en er op basis van de uitkomsten keuzes worden gemaakt? Of liggen er al plannen en afspraken op tafel die wat het college

58

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

betreft ongeacht de uitkomst van deze onderzoek moeten komen? We horen het graag, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is nu het woord aan het lid Burgers van de VVD. Het lid BURGERS: Ja, voorzitter, dank u wel. In minder dan drie minuten zal er anderhalf, meer dan anderhalf miljard euro de revue passeren. Ik doe dat in een korte inleiding en daarna even twee onderwerpjes noemen en dan ben ik alweer klaar. Inzicht in beleid, geld en keuzes. Een fractiegenoot van mij noemde, zei tegen mij, dat zou eigenlijk de perfecte titel zijn van ons nieuwe verkiezingsprogramma. En ik denk dat hij daar gelijk in heeft. Maar de situatie voor dit college, daar hebben we eigenlijk nog één ander woord voor nodig en dat illustreert de situatie heel goed. Dat is het woordje geen. Geen inzicht, geen beleid, geen geld en geen keuzes. Dat zal ik uitleggen. In het onderzoek wordt meerdere malen genoemd de meerjarenbegroting, de begroting voor de komende jaren. Wat daarin enorm opvalt, is het aantal stelposten dat daarin wordt genoemd; het gaat om meer dan vierhonderd miljoen. Ach, vierhonderd miljoen, wat is dat nou? Nou, ik vind het best veel geld. En om die reden, zoals jullie weten trouwens stel posten hè, dat zijn bedragen waarvan de omvang nog niet zeker is. Dat is echt jargon voor boekhouders.

Ik heb in de technische sessie gevraagd luid en duidelijk waar iedereen bij was: Wat is nou eigenlijk, waar staan die stelposten nou eigenlijk voor? Kan ik daar een overzicht van krijgen? Dat kon ik krijgen, dat werd me toegezegd. Daarna heb ik het voor de zekerheid nog een keer gevraagd in de commissie FKD. De wethouder knikt en dat is ook zo, ik heb dat gevraagd en dat is toegezegd. Maar goed, daarna kreeg ik in een brief die we allemaal hebben ontvangen een heel klein staatje met ongeveer zes getallen en een paar alinea's met uitleg. En ja, ik vind toch echt dat als we het hebben over vierhonderd miljoen euro, dat we echt wel wat meer uitleg willen, mogen krijgen. Want ja, we hebben in 2026 hè geprononceerd negen komma één miljard schuld. Ik vind het heel veel, ik maak me daar zorgen over. En ik neem ook mijn controlerende taak als gemeenteraadslid heel serieus. Ik wil dus weten hoe het zit met die vierhonderd miljoen euro. Ik wil precies … De VOORZITTER: Ik interrumpeer u even om te zeggen dat u nog minder dan een minuut spreektijd heeft. Maar u was goed bezig met uw controlerende taak en het spijt me dat ik u van uw apropos heb gebracht. Het lid BURGERS: Dan doe ik het heel kort, mevrouw de voorzitter. Ik beroep mij op Artikel 169, wat de wethouder natuurlijk heel goed kent.

Artikel 169 van de Gemeentewet waarin staat dat de gemeenteraad de controlerende taak heeft en dat de informatie die ze nodig, daarvoor nodig heeft, dat ze die behoort te krijgen. Ik vind het gek dat ik hier drie keer om moet vragen, dus ik zou dat echt heel graag willen hebben. Dan het volgende punt en daar heb ik ook een motie over. In het onderzoek wordt meer dan de helft van de begroting onderzocht, vele

59

R Jaar 2023 Vergaderdatum 16 maart

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

miljarden. Toch zijn er twee punten die niet worden behandeld waarvan de Rekenkamer zegt, dat zou je wel moeten doen. Dat gaat over de reserveringen en over de grondexploitatie. Wij vinden dat dat ook moet worden onderzocht, omdat daar politieke keuzes aan ten grondslag liggen. Het maakt nogal wat uit, het gaat over één komma drie miljard. Van belang is dat er een integraal besluit, een integraal besluit kan worden genomen. De reden precies waarom het college dit onderzoek heeft verricht. En wij willen dan ook dat die worden meegenomen en daarom dienen we een motie in, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Daarmee was u aan het einde van uw bijdrage en denk ik ook aan uw spreektijd. Dan gaan we door naar de volgende spreker en dat is het lid Khan van DENK. En DENK heeft nog drie en een halve minuut. Aan u het woord. Het lid KHAN: Ja, dank, voorzitter. Ik kan wel wat korter zijn, want ik sluit me eigenlijk aan bij de vragen die zijn gesteld door mijn twee voorgangers. Ja, ik heb ook een motie gediend. Die gaat erom, om dat we ook meer inzicht willen aan de ja, wat er precies ten grondslag ligt aan de beleidskeuzes die worden gemaakt, aan de uitleg. Dat we daar eigenlijk structureel inzicht in willen.

Ik vond dat de Rekenkamer hele goede vragen had gesteld, maar ik denk dat het belangrijk is dat we als raad niet afhankelijk zijn van een derde instanties om hierop gewezen te worden. Ik wil dat eigenlijk structureel inbedden dat we voortaan elke keer uitleg krijgen over waar bepaalde beleidskeuzes op zijn gepasseerd. Wat zijn de aannames die daaraan ten grondslag liggen? Heb ik verder uitgewerkt in de motie en sluit eigenlijk aan zoals ik net zei, bij de vorige sprekers. Dan een laatste vraag nog. Ja, bij de Begroting 2023 werd aangegeven ja, we gaan de grote keuzes maken bij de Voorjaarsnota 2024. Inmiddels is aangeven dat we bij de Voorjaarsnota 2024 inzicht krijgen in drie programmaonderdelen en er komt een methodiek voor inzicht in de gehele begroting. Ik ben nou benieuwd, kunnen we dan nog wel die grote keuzes maken wanneer we de Voorjaarsnota 2024 ontvangen? De VOORZITTER: Dat was het einde van de bijdrage. Het lid Van Schijndel, wil u …? Het lid VAN SCHIJNDEL: Voorzitter, ik heb geen nieuw gezichtspunt. De VOORZITTER: Ik hoorde al inderdaad dat u daarvan af ziet. Daarmee zijn we denk ik aan het einde gekomen van de eerste termijn van de raad. Voordat ik het woord aan de wethouder geef voor de bijdrage van het college, wil ik graag even met u delen dat we heel graag door willen zo meteen hier na dit agendapunt. Het is het laatste agendapunt.

We hebben nog schriftelijke stemmingen en daarna moeten we nog alle, over alle besproken agendapunten besluiten. Dus ik zou alle raadsleden willen oproepen om nu in deze raadszaal aanwezig te zijn, zodat we zo meteen direct door kunnen gaan met de schriftelijke stemming. Dus wellicht kunt u

60

R Jaar 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Vergaderdatum 16 maart

ook nog eventueel daar uw collega's toe oproepen? Dat gezegd hebbende, geef ik nu graag het woord aan wethouder Van Buren. Beantwoording college Wethouder VAN BUREN: Ja, dank u wel, voorzitter. Het is al laat, maar ik zal het ook proberen kort te houden. We hebben gelukkig in de commissie er ook al uitgebreid over kunnen spreken met elkaar. En toch nog even, ik wil toch nog wel even benadrukken, dit rapport geeft ons een inzicht op hoofdlijnen. Het is een soort luchtfoto, een optelsom van onze prioriteiten door de jaren heen en de komende tijd gaan we verder verdiepen. Het is niet zo dat wij niet weten waar wij onze uitgaven aan uitgeven, dat die niet bekend zijn. Die verantwoorden we ook gewoon in de begroting en we worden daar ook in gecontroleerd door de ACAM. Maar het is meer om de verdiepingsslag te maken, om meer inzicht te krijgen en betere keuzes te kunnen maken. Het laat ons ook zien wat wel opvallend is; bepaalde uitgaven zijn toch wel opvallend. Bijvoorbeeld bij mij was overheid, de overhead in Programma B, dat heeft me wel verbaasd. Daarom willen we dus ook snel aan de slag om daar een verdiepingsslag op te maken, dus dat wil ik nog wel even benadrukken. Ten aanzien ook van de vragen van de heer Burgers. Inderdaad, er bestaan geen taboes en we gaan alle, alle investeringen … Oh sorry, van de heer Vol…, Garmy waren de vragen. Van de heer Volt, sorry.

Er bestaan geen taboes en we zijn nu ook in de voorbereidingen bezig en bij de aanloop naar de Voorjaarsnota presenteren we ook hè, nemen we ook mee de schuldontwikkeling; we verantwoorden schuldontwikkeling, we kijken naar de investeringen en we komen daar ook met voorstellen. Dan komen de eerste voorstellen en die bespreken we ook in de Voorjaarsnota. En de uitkomsten willen we ook al eerder met u delen. Ik denk dat het volgende week is, dan krijgt u van mij de informatie over een aantal scenario’s ten aanzien van de schuldontwikkeling. Hebben we nog geen besluit overgenomen, daar wil ik de raad ook graag in meenemen, voordat we gaan besluiten. Zodat we daar vooraf ook al met u over kunnen discussiëren. Dus dat heeft ook te maken met de investeringsruimte en welke grote investeringen we nog gaan doen. Maar we hebben nog alle keuzemogelijkheden daarin, daar wil ik u ook zoveel mogelijk in meenemen. Dan kom ik denk ik bij de moties die zijn ingediend. -

Motie 093.23 Burgers, Boomsma en Garmy inzake ook grondexploitaties en reserves onder de loep bij bestuursopdracht

Dan wil ik eerst reageren op de motie van VVD, motie nummer 93 over grondexploitaties en de reserves meenemen. Ten aanzien van de reserves wat ik net ook al zei, die vallen ook onder de bestuursopdracht, die nemen we mee. Wij hebben ook een overzicht gestuurd, dat ging ook over de data hè. In de raadsbrief van twee weken geleden aan de raad staat ook een bijlage, zit een bijlage in, wat we ook hadden toegezegd. In het overzicht,