20230126 verslag Gemeenteraad middag

Het lid BROERSEN: Van wat ik heb gehoord zijn er nog veel mensen die hier nog buiten vallen, die alsnog of nog naar de rechter gaan stappen, of daarmee bezig zijn, wat dus ook kosten met zich mee gaat brengen. En ik vond het heel erg fijn om te horen dat de wethouder net zei: we zijn een stapje in de goede richting aan het zetten. Dat betekent dat we er nog niet zijn. Dus in mijn ogen lijkt het me goed om dan nog een stap bij te zetten. Ik zou die boetes absoluut niet willen zien als inkomsten, en ik vind het bizar om uiteindelijk de begroting te vullen over de rug van mensen die een eerste fout hebben gemaakt. Ik kan daar gewoon echt niet bij met mijn gedachten. Ik

20

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

begrijp, nou ja, ik begrijp eigenlijk niet waarom deze motie negatief wordt gepreadviseerd, want ik denk echt dat we hier nog een extra stap zouden moeten zetten in de goede richting. Wethouder PELS: Ja voorzitter, volgens mij heb ik al uiteengezet met betrekking tot de werkwijze waarom ik vind dat we deze motie moeten ontraden. En daarnaast is het zo, dat kunt u door de hele begroting lezen, dus misschien is dat eerder een gesprek bij Financiën, dat natuurlijk het innen van boetes uiteindelijk een inkomsten is voor de gemeente, die ook weer worden besteed voor maatschappelijke doeleinden. Maar dat is misschien een discussie om elders te voeren. Dan kom ik bij de motie van het CDA met betrekking tot de verlaging van het bedrag naar 800 euro. Ook die moeten we ontraden. Het gemiddelde dat in Amsterdam wordt verdiend per nacht is 218 euro, dus dat betekent dat je in vier nachten de boete eruit verdiend zou hebben. En om even te vergelijken, wij doen nu deze stap, maar in Barcelona betaalt een burger 30.000 euro op het moment dat ze daar niet aan de vergunningsvoorwaarden voldoen en Parijs 15.000 euro. Dus ik denk dat Amsterdam hier al echt een mooie stap heeft gezet. Dan met betrekking tot de vereenvoudiging, de andere motie vanuit het CDA.

We hebben ook in de commissie besproken dat we echt alledrie de stappen nodig hebben, want aan de registratieplicht kunnen we geen eisen stellen, bijvoorbeeld het aantal personen. Dat moeten we met een vergunningsplicht doen. Wat we wel hebben afgesproken, wat in mijn brief ook staat, op het moment dat de nieuwe Europese wetgeving daadwerkelijk ook in werking treedt, dan gaan we kijken: zijn er nog mogelijkheden om bijvoorbeeld te versimpelen. Want dat is nu net aangenomen, dat speelt over een half jaar, heb ik ook opgenomen in de brief en dan gaan we ernaar kijken. Maar op dit moment, we hebben het nodig om ook eisen te kunnen stellen en die moeten we via de vergunning doen, dus daarom moet ik de motie ontraden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Aslami voor een interruptie. Het lid ASLAMI: Dank, voorzitter. Ik ben blij dat de wethouder, want ik stond hier al, maar ze begon al over de Europese wetgeving. Ik ben eigenlijk wel blij dat u daarover begint. Kunt u daar wat meer over vertellen en bent u ook bereid om de raad daarover te informeren, want ik denk dat dat het een en ander vereenvoudigt in dit dossier, maar ook überhaupt de hele discussie rondom platformen en hoe we ons als stad verhouden tot dit soort platformen. De VOORZITTER: Waarbij ik wel even wil meegeven dat het college nog ongeveer zeven minuten spreektijd heeft.

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Pels. Wethouder PELS: Nou, dan schieten we meteen op. Dat is heel fijn, de wetgeving die vanuit Europa komt, want daardoor krijgen we veel meer inzicht vanuit de platforms. Dus we kunnen ook nog veel beter gaan handhaven. En ik denk dat op het moment dat we dat hebben, wil ik u graag daarover informeren en dan moeten we denk ik beschouwen de werking daarvan of we uiteindelijk ook ons eigen systeem aanpassen of niet.

21

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

(Het lid NANNINGA: Dank voorzitter. Ja, ik begrijp dat hier een bedrag van ongeveer drie ton aan onvoorziene kosten mee is gemoeid. Nou heb ik dat bedrag ook niet op mijn bankrekening staan zelf, maar voor de gemeente is het ook weer niet het eind van de wereld. Als er bijvoorbeeld, en hoe beoordeelt de wethouder dat, zomaar even 150.000 euro op de plank ligt voor het vernietigen van een boekenoplage, ja dan moet het, en dit gaat gewoon echt over mensenlevens die hun toekomstperspectief in de knoei zien komen met die boetes, dan moet die drie ton toch ergens wel te vinden zijn? Hoe weegt de wethouder die twee uitgaven waar dan potjes voor zijn, of niet zijn, tegen elkaar af?) Ja voorzitter, daar moet ik u teleurstellen, want ik weeg die potjes niet alleen af omdat ze niet binnen hetzelfde programma vallen. Dus wat ik heb gedaan is echt maximaal de stretch gezocht in het lopende jaar van 2022 en de onderbesteding die we hadden ook hiervoor ingezet. Als we nog verder zouden gaan, dan zouden we ook moeten gaan snijden in onze beleidsambities, zoals bijvoorbeeld de handhaving en daar heb ik niet voor gekozen. De VOORZITTER: Ik neem aan dat u mevrouw Nanninga wilt teleurstellen en niet mij? De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nanninga voor een tweede interruptie. Het lid NANNINGA: Dank. Ja ik had wel een beetje appels-peren antwoord verwacht.

Het was misschien ook een beetje flauw retorisch grapje van mij. Maar zonder gekheid, het is toch niet een bedrag waarvoor we echt als gemeente heel erg moeten schrapen of mensen op straat moeten zetten. Terwijl het bedrag wel groot genoeg is om echt heel veel persoonlijk leed te verlichten. En ook recht te doen aan de rechtsgelijkheid, omdat we een soort rare knip hebben gemaakt met die datum en de mensen daarvoor de dupe zijn gewoon van het feit dat ze te vroeg een fout hebben gemaakt. Dat is toch niet rechtvaardig? Wethouder PELS: Ja voorzitter, ik snap de overwegingen goed. En tegelijkertijd om u even mee te nemen in mijn afwegingen, toen de coulanceregeling werd voorgelegd, hebben we ook in de commissie besproken, was dat vijf ton. En in de eerste instantie werd er gezegd: nou, daar moeten we dekking voor zoeken, bijvoorbeeld uit de coalitiemiddelen voor Wonen. En toen heb ik gezegd: nee dat kan niet, dat doet teveel pijn. Want dat betekent dat we dat geld niet gaan uitgeven aan kwetsbare groepen, want we hebben nog meer groepen in de stad om te bedienen. Uiteindelijk hebben we die ruimte wel gevonden in de onderbesteding, maar niet meer dan dit. En dat is ook gewoon wat het is op dit moment. En daarnaast, naast het geld, want het geld dat ik aangaf, vind ik niet het belangrijkste punt en daarom noemde ik het ook als laatste, gaat het mij echt om de werkwijze.

Op het moment dat we dat hier heel anders gaan doen, dan moeten we ook bij Belastingen anders gaan werken en ook op andere vlakken. Dit is de standaard werkwijze van de overheid om het op deze

22

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

manier aan te pakken en daar ben ik niet, ik vind deze casus niet het moment om daarvan af te wijken. Dus het geld is in die zin maar een klein detail. De VOORZITTER: En opnieuw, u wilt mevrouw Nanninga meenemen en niet mij. Mevrouw Nanninga, voor een derde interruptie? Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nanninga voor een derde interruptie. Het lid NANNINGA: Ja, laatste puntje, voorzitter. Hoe beoordeelt de wethouder ja, die tijdsknip die is gemaakt? Acht zij dat niet gewoon rechtsongelijkheid? Het zijn allemaal Amsterdammers die allemaal dezelfde fout hebben gemaakt, een deel is wel gecompenseerd en een deel niet. Wethouder PELS: Nee, zo zie ik dat niet, voorzitter. Dat heb ik net ook uitgelegd waarom niet. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een interruptie. Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, we hebben hier nu een financiële discussie, terwijl we hebben vastgesteld met zijn allen dat deze boetes eigenlijk te snel, onrechtmatig, op een verkeerde manier zijn vastgelegd. Dus zouden we hier niet de discussie moeten hebben over het feit of het hier gaat of we deze mensen allemaal gaan compenseren en niet over hoeveel geld dat kost? Dat moet voorop staan, wethouder. Wethouder PELS: Ja voorzitter, volgens mij heb ik net aangegeven dat voor mij de financiën een klein detail zijn.

Dus u mag daar bij mij op aanslaan, maar daar gaat het bij mij niet over. Daar moet u het gesprek met uw collega raadsleden over voeren. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, als het niet om de financiën gaat, dan hebben we een eerste stap gezet. Want volgens mij kunnen we dan heel makkelijk concluderen dat we gewoon die datum gaan vervroegen, zodat iedereen eronder valt en we deze problemen voor alle Amsterdammers hebben opgelost die met deze boete te maken hebben gekregen.) Ja voorzitter, ik hoop niet dat u in onze spreektijd mee gaat rekenen als we onszelf moeten herhalen. Want ik heb net aangegeven dat het komt omdat de werkwijze, dit is de standaard werkwijze die wij hanteren, niet alleen als gemeente, maar binnen de overheid. Dat is mijn voornaamste argument om het zo te doen. Financiën is een detail. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, in de commissie hebben we het ook over deze werkwijze gehad. Nu vallen mensen die dus niet het geld hadden om door te kunnen blijven procederen erachter, eruit. Dus mensen die geld hebben en tijd hebben om door te blijven procederen die krijgen wel coulance. Mensen die dat geld hadden niet. Dat lijkt mij niet rechtvaardig. En ik zou daar toch bij de wethouder een beroep op

23

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

willen doen; laten we nou rechtvaardig beleid voeren voor alle mensen die deze boete hebben gehad en het niet afhankelijk laten zijn van de tijd en middelen die mensen hebben om te blijven procederen.) Ja voorzitter, ik hoorde niet een vraag. Ik heb volgens mij duidelijk uiteengezet waarom ik deze motie ontraad. De VOORZITTER: U kunt uw betoog vervolgen. U bent aan het einde? Ah, u bent aan het einde van uw betoog. Dan ga ik vragen of er behoefte is aan een tweede termijn. Ik zie mevrouw Broersen in ieder geval aanstalten maken. U heeft al een interruptie? Dat mag ook. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen voor een interruptie. Het lid BROERSEN: Via de voorzitter aan de wethouder, ik begrijp nog steeds niet waarom de motie wordt ontraden. U heeft het uitgelegd, we verschillen hier van mening. Ik vind het nog steeds ongelijkheid, maar dat is dan oké. Kan ik de wethouder vragen om maatwerk? Het gaat hier om mensen van wie het leven echt is verprutst. Mensen die hier echt, het zijn echt geen boeven, het zijn echt geen mensen die hier een huis hebben gekocht om het maximaal te verhuren. Dit gaat om maatwerk. Het zijn mensen die de juridische procedure hebben stopgezet, omdat ze gewoon niet meer kunnen.

Kan er hier maatwerk worden geleverd bij dit handjevol mensen, waarvan er echt, die gewoon echt geen toekomstbeeld meer hebben hierdoor? Wethouder PELS: Ja voorzitter, ik begrijp heel goed, want ik heb die gesprekken gevoerd, ook de pijn van de individuele gevallen. En die ben ik hier ook echt niet aan het ontkennen of bagatelliseren. Daar gaat het niet om. Ik heb aangegeven, het gaat ook niet, het is ook niet voor alle gevallen hetzelfde dat iedereen zo hard geraakt is dat ze niet verder konden. Dat wisselt natuurlijk ook per beeld. Laten we niet alleen één standaard beeld neerzetten van wie er geraakt is. Maar ik heb aangegeven, dit is de werkwijze. Zo gaan we ermee om, zowel naar de Raad van State als de standaard werkwijze die we overal betreffen. Op het moment dat we hier een uitzondering maken, dan zou dat een effect hebben op onze werkwijze in het algemeen en ook in juridische zin maak ik mij zorgen in hoeverre dat dan vervolgens standhoudt. Want wat betekent dat dan voor alle andere zaken? Ik denk, we hebben een duidelijke stap gezet nu, er is ook duidelijkheid en het is altijd naar als er mensen net buiten de boot vallen. Maar het is ook heel vaak, zoals nu, niet te voorkomen.

(Het lid BROERSEN: Dit is de werkwijze, maar wat vindt u zelf rechtvaardig?) Ja voorzitter, ik vind dat een van de mooiste dingen, denk ik, aan besturen, dat je een casus voorgelegd krijgt, dat je ziet ook wat voor persoonlijk leed erachter zit en dat je vervolgens de rol krijgt om heel veel verschillende belangen tegen elkaar af te wegen. En onze bestuurlijke realiteit en de afspraken die we daarin hebben gemaakt, is daar één van. Ik heb mij al maximaal gerekt met de coulanceregeling, in de commissie heb ik ook gedeeld, de adviezen daarover waren niet positief, maar ik dacht: dit is iets dat ik wil doen om juist te laten zien dat we deze mensen hebben gehoord. Dus ik heb die ruimte gezocht in mijn begroting. Dat betekent ook dat we die vijf ton

24

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

niet aan iets anders uitgeven, niet aan andere groepen die dat nodig hebben in de stad. Ik heb mijn best gedaan, dit is wat ik kan leveren. De VOORZITTER: Dank u wel, wethouder. Ik kijk even rond of er nog behoefte is aan een tweede termijn. Nog één interruptie? Nou, laatste interruptie van de heer Von Gerhardt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Von Gerhardt voor een laatste interruptie. Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, ik hoor de wethouder zeggen: ik heb het maximale gedaan. Maar volgens mij is het maximale doen de keuze die wij hier als raad hebben. Dus ik vraag me ook af aan de wethouder, als wij dit als raad willen, als wij dit als raad besluiten, gaat u dat dan ook doen? Is die mogelijkheid er of is die mogelijkheid er niet? Wethouder PELS: Ja voorzitter, volgens mij hoef ik niet uit te leggen hoe het hier werkt. Op het moment dat u een motie aanneemt, dan zal ik mij tot het maximale inspannen om dat mogelijk te maken en dan ook de consequenties daarvan in kaart te brengen. Het is alleen zo dat het college, vanwege de verstrekkendheid ook de motie ontraadt. (Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, daaruit concludeer ik gelukkig dat dus nog niet het maximale is gedaan en dat we dus de keuze hebben om die mensen die er nu buiten vallen toch nog te kunnen helpen.

En ik zou dan ook wel een beroep willen doen aan de wethouder: kies dan ook voor die groep, kies dan ook voor die mensen die nu de dupe zijn om die ook te helpen.) Ja voorzitter, ik heb uiteengezet dat ik de pijn van de persoonlijke casus goed begrijp en ook zelf heb gehoord, de bestuurlijke afwegingen die we hebben moeten maken en ik blijf bij mijn advies bij de moties. De VOORZITTER geeft voor de laatste maal het woord aan het lid Von Gerhardt. Het lid VON GERHARDT: Ja voorzitter, daaruit concludeer ik dat de wethouder weliswaar de pijn wel ziet, maar onvoldoende om daar ook maatregelen op te nemen. De VOORZITTER: Wethouder, ik hoorde geen vraag meer. U mag het woord voeren. Oké, ik had net al geconcludeerd dat er geen behoefte was aan een tweede termijn. Dan kunnen we dit agendapunt afronden. Algemene Zaken 21a. Kennisnemen van de krantenartikelen over de toespraak van de burgemeester op de ‘Transatlantic Mayor Dialogue’ VN2023-002722

25

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER: Gaan we door naar het volgende agendapunt. Dat is 21a, het kennisnemen van de krantenartikelen over de toespraak van de burgemeester op de ‘Transatlantic Mayor Dialogue’. Het woord is gevraagd door de heer Van Schijndel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja dank u wel, voorzitter. We vatten de draad van het debat in de commissie AZ weer op. De keynote speech van de burgemeester was op de mondiale burgemeestersconferentie, als het ware de globalistische elites daar weer bijeen -dat is een grapje-. In de commissie hadden we het over de vraag, dus ik wil, die speech is eigenlijk een litanie van onjuistheden of dingen die een beetje onverstandig zijn in mijn ogen. Ik wil daar niet zo op ingaan, voor mij is dit aanleiding de vraag te stellen en te beantwoorden of, wanneer de burgemeester zich over landelijke wetgeving en thema’s mag en soms ook moet uitlaten. Ik ga eerst in op het beoordelingskader hiervoor en daarna op maar één enkele mijns inziens minder gepaste uitlating van de burgemeester. De aan te leggen maatstaven voor het doen van uitspraken over landelijke, voor de stad schadelijke wetgeving ontleen ik aan het vennootschapsrecht. Inderdaad, dat recht bevat uitstekende criteria om het vaststellen van wanbestuur te structureren.

Dus voor de burgemeester om zich uit te spreken over een landelijk thema, moet er zijn: 1. Een ernstige misstand, bijvoorbeeld corona, inperking van grondrechten, mogelijk ongerechtvaardigd; 2. Gegronde redenen om aan een juist Rijksbeleid te twijfelen en, in dat kader de verplichting zelf uit te zoeken hoe het precies zit en hoe het mogelijk heel anders moet. Want de burgemeester kan natuurlijk niet zomaar wat roepen; De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Martens voor een interruptie. Het lid MARTENS: Ja dank u wel, voorzitter. Via de voorzitter vraag ik aan collega Van Schijndel: bent u bekend met de uitspraken van de heer Van Meijeren, een partijgenoot van u, dat filosoferen over mogelijke maatschappelijke vraagstukken op evenementen die niet werk gerelateerd zijn mogelijk moeten zijn? Het lid VAN SCHIJNDEL: Ik weet niet op welke uitspraak u doelt. (Het lid MARTENS: Ja via de voorzitter, het is leuk om te mogen kiezen in de vele uitspraken, maar uw partij, via de voorzitter, is van mening dat je soms mag filosoferen, zoals bijvoorbeeld dat we via burgerlijke ongehoorzaamheid het parlement omver zouden moeten kunnen werpen. Uw partij is daarbij van mening dat dat zou moeten kunnen achter gesloten deuren.

Misschien kan de heer Van Schijndel uitleggen wat dan precies het verschil is als de burgemeester met een groep gelijkgestemden filosofeert over niet echt hele relevante zaken.) Burgerlijke ongehoorzaamheid kan, de criteria van Kees Schuyt worden gevolgd. (Het lid MARTENS: Ja dank u wel, voorzitter. Ja ik wil het graag wat concreter maken, omdat de heer Van Schijndel zo vaak onze spreektijd

26

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

opmaakt aan zaken waar we eigenlijk in Amsterdam niet over gaan. Dus ik ben gewoon op zoek naar antwoorden, via de voorzitter. Wat doet uw eigen partij zoveel anders dan de burgemeester in deze bijeenkomst heeft gedaan?) Van alles en nog wat. <de voorzitter en het lid Van Schijndel spreken door elkaar heen> Dus het tweede criterium, gegronde redenen aan een juist Rijksbeleid te twijfelen en 3. De verplichting om het zelf uit te zoeken en hoe het heel anders moet. Daarnaast, en ik kijk naar het lid, de vice voorzitter Wijnants, is er natuurlijk ook het bestuursrecht, dus de eis van zorgvuldige bewijsvoering. Dan over bijvoorbeeld lockdowns en avondklokken; op dit zeer gewichtige punt is de burgemeester haar onderzoeksverplichting gewoon niet nagekomen. Zo simpel is het. Er werd in Amsterdam helemaal niks onderzocht, de adviezen van het OMT werden als dé wetenschappelijke waarheid aanvaard. Dus de aanpak in Zweden, de uitlatingen van hoogleraren van Stanford, Harvard, Oxford en in Nederland Maurice de Hond en vele anderen, de burgemeester heeft er geen enkel acht op geslagen. Het was enkel die hartenkreet van wat voor de jeugd zo ontzettend zwaar was, ‘het is zo erg’, roept links erg vaak. Voorzitter, de burgemeester was nota bene roomser dan de paus met haar mondkapjesvoorschrift in de open lucht op de Wallen.

Vraag 1: erkent de burgemeester ‘hindsight’ dat ze het gewoon verkeerd heeft gezien? Voorzitter, nu de toespraak, prestigieuze uiting. De burgemeester rept van nieuwe extremistische groepen, ‘new extreem groups’, die zich keren tegen de democratie en de rechtsstaat, zijn anti-overheid, inclusief de rechtbanken, de wetenschap, de journalistiek en de kunst en cultuur. Voorzitter, een kanttekening, in de eerste plaats rechtspraak, wetenschap, journalistiek, kunst en cultuur zijn mans genoeg om zich in het publieke debat, indien nodig, te verweren. Ten tweede, heel ernstig, vind ik, is dat de burgemeester de bron van het antioverheidssentiment miskent. Mensen begrijpen niet dat onze overheid, by the way, die zich naar mijn mening terecht niet per se hoeven zien als de hunne, zelf in de democratische rechtsstaat de grondbeginselen grof schendt. Kijk naar het toeslagenschandaal, waar waren de rechters toen je ze nodig had? Ook bij het beroep op de rechtspraak tegen de desastreuze avondklokken en lockdowns kregen burgers nul op het rekest. En het toppunt is de Urgenda-uitspraak, waarin de Hoge Raad de scheiding der machten bij het grofvuil zet. (Het lid MARTENS: Voorzitter, een punt van orde.) De VOORZITTER: U wilt een punt van, een ordevoorstel doen? (Het lid MARTENS: Ja voorzitter, heel graag) De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Martens voor een ordevoorstel.

Het lid MARTENS: De heer Van Schijndel is nu volgens mij een heel betoog aan het houden over zaken waar wij in Amsterdam niet over gaan. Ik zou daar graag een uitspraak over horen van de voorzitter in dit geval.

27

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER: Nou mevrouw Martens, de heer Van Schijndel gaat in principe over zijn eigen woorden. Ik constateer wel, dat hetgeen hij zegt wel enigszins in overeenstemming is met het agendapunt dat hij zelf heeft aangemeld, namelijk de toespraak van de burgemeester. Dus ik was op dit moment niet voornemens om de heer Van Schijndel dat te ontzeggen. Ik zou de heer Van Schijndel wel willen verzoeken om kort en bondig te blijven, zodat hij niet onnodig de tijd van de raad inneemt. U vervolgt uw betoog. Het lid VAN SCHIJNDEL: Dat beloof ik. Dus bij het grofvuil zet de scheiding der machten, dat doet de Hoge Raad. Nota bene zonder eerst het Europese Hof voor de Rechten van de Mens om advies te vragen. Ik snap dat wel, hoor. De rechters van het Europese Hof zouden zich hebben afgevraagd of ze bij de Hoge Raad gek zijn geworden. Voorzitter, waar mensen genoeg van hebben is dat overheden tegenwoordig totaal niet in staat zijn om prangende maatschappelijke problemen aan te pakken. Want, zo luidt het refrein, EU-recht en Verdragsrecht staan daaraan in de weg. In haar speech had de burgemeester juist dit ongeloof van de mensen in het land kunnen en moeten adresseren.

Hoe kan het dat de overheid er een potje van maakt? Dat ze alle beleidsvrijheid om te doen wat de overheid moet doen heeft verloren? Maar de burgemeester repte er niet van, kennelijk heeft zij geen idee, gemiste kans is het. Waarom is de burgemeester, dat is de tweede vraag, op dit volstrekt voor de hand liggende, cruciale punt, de bron van het anti-overheidssentiment niet ingegaan? Al met al gaat het veel te ver gepassioneerde coronademonstranten in dezelfde hoek als jihadistische terroristen te zetten. Het gebrek aan proportie is stuitend. Dan, verder zei de burgemeester dat extremistische groepen vijanden zoals Europese Unie en World Economic Forum aanvallen en dat ze complottheorieën over klimaatverandering, energiecrisis en immigranten verspreiden. Voorzitter, wat is dat nou? Over the top, dat is het. De EU en de WEF mogen best worden gezien als nagels aan de doodskist van de democratie, toch? En hoe weet de burgemeester wat wel en niet een complottheorie is? Voorzitter, ik zou menen dat over corona excuses van de Rijksoverheid en ook van de decentrale overheden als uitvoeringsmachines volkomen op zijn plaats zijn. Ook om de boosheid in een aanzienlijk deel van de bevolking te verminderen. Verzoening en heling lijkt me zeer heilzaam voor het behoud van de maatschappelijke vrede.

Voorzitter, volgens Forum voor Democratie kan het gehele Nederlandse openbaar bestuur beter eerst eens naar zichzelf kijken. Alles overziend, het grootste gevaar voor de democratische rechtsstaat komt zeer zeker niet uit de hoek van de vermeende extremisten, de uitholling komt van binnenuit. Zie het Urgenda-arrest, die het parlement afserveert, en de weigering van de rechterlijke macht de schandalige inperking van grondrechten, lockdowns enzo, serieus en inhoudelijk te beoordelen en te redresseren. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, meneer Van Schijndel. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren op dit agendapunt? Dat is niet het geval. Dan gaan we luisteren naar de burgemeester. Oh, er is nog een interruptie, zie ik, van mevrouw Rooderkerk. Gaat uw gang.

28

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Rooderkerk voor een interruptie. Het lid ROODERKERK: Ja, ik ik wil hier toch even op reageren, want de heer Van Schijndel zegt dat de uitholling van de democratie van binnenuit komt. En wat de heer Van Schijndel hier doet, dat zie ik eigenlijk toch een beetje in dat licht. Want wat er gebeurt, er wordt een agendapunt geagendeerd dat eigenlijk helemaal niet gaat over onderwerpen waar wij ons inderdaad mee bezig houden, ik hoor iets over complotten, over het WEF, ik hoor echt het algehele Forum-evangelie weer over ons uitgespreid worden. En dan vraag ik me toch af, als de heer Van Schijndel reflecteert op zijn eigen rol binnen ons bestuur, in welk opzicht hij denkt dat dat van bijdrage is aan de raadsvergadering die wij hier met elkaar hebben en aan het werk dat wij doen voor Amsterdammers. Het lid VAN SCHIJNDEL: Nou ja, ik heb de belofte afgelegd tot de Grondwet en ik moet mijn werk naar eer en geweten doen. En dus de gemeente was uitvoeringsmachine voor dat landelijke coronabeleid en daar kan ik een punt van maken. (Het lid ROODERKERK: Ja natuurlijk kunt u daar een punt over maken, maar soms voelt het een beetje of u hier ‘live’ aan het trollen bent.

Alsof er een soort van twitterkanaal open wordt gezet waar dan allerlei complotten de raad binnenkomen, waarvan ik dan denk: wat is nou de functie daarvan ten aanzien van de onderwerpen die wij hier met elkaar bespreken? Ik zou het toch fijner vinden als er gewoon door Forum wordt deelgenomen aan debatten over agendapunten en niet ‘at random’ onderwerpen worden geagendeerd om de algemene complottheorieën van Forum nog een keer naar voren te brengen.) Dus dan moeten we het aan de burgemeester vragen wat ze nou bedoelt met complottheorieën. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Rooderkerk voor een laatste interruptie. Het lid ROODERKERK: Ik denk niet dat dat de vraag is voor de burgemeester. Ik denk dat het helder is wat de complottheorieën zijn die Forum verspreid en die opnieuw hier worden verspreid. En dat het helder mag zijn dat ik me daartegen uitspreek en dat ik me daartegen zal blijven uitspreken en dat ik dat niet van waarde vind voor onze democratie. De VOORZITTER: En dat is ook uw goed recht. Meneer Van Schijndel, wilt u daar nog op reageren? Het lid VAN SCHIJNDEL: Er is helemaal geen sprake van complottheorieën, want die hebben we niet. We hebben kritiek op de Hoge Raad. We hebben kritiek op de landelijke overheid. De VOORZITTER: Oké. Is er, zijn er alsnog leden die het woord willen voeren in de eerste termijn? Dat is niet het geval.

Dan gaan we luisteren naar de burgemeester voor beantwoording.

29

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Ja. (De VOORZITTER: Ik onderbreek u heel even, want u staat nog als Zita Pels, haar pasje. Moet u even naar de linkerkant gaan.) Dank u wel, voorzitter. Ja, laat ik als eerste zeggen, de heer Van Schijndel die zegt dat ik op een bijeenkomst was van globalistische elites. Het was een internationale uitwisseling van burgemeesters van over de hele wereld die spraken over het gevaar van radicalisering en gewelddadig extremisme in hun steden. En ik had net daarvoor geluisterd naar een echt ontroerend, maar ook ontluisterend betoog van de burgemeester van Pittsburgh die een aanslag op de synagoge in Pittsburgh had doorstaan. En wij wisselden ervaringen uit. En wij wisselden ook ervaringen uit over de opkomst van nieuw-extremistische groeperingen. Groeperingen die zich met name tegen de overheid richten en daarbij complottheorieën verspreiden, waarbij ik maar even versta onder complottheorieën dat dat gaat om de overtuigingen dat er groepen van mensen bezig zijn criminele of andere voorbereidingen te treffen om de overheid omver te werpen of de democratie omver te werpen. Ik heb daar een betoog gehouden. En ik heb daar mijn zorg uitgesproken over deze nieuwe vorm van soms gewelddadig extremisme.

En daarbij heb ik ook gesproken over enkelingen die zich voegden onder verder vreedzame anticorona demonstraties en misbruik maakten van de vreedzame demonstranten om daar geweld te verspreiden. En ik heb gezegd dat dat ernstig is, omdat daarmee legitieme demonstraties illegitiem werden en in een verkeerde reuk kwamen te staan en dat wij zorgvuldig vreedzame demonstranten moeten scheiden van gewelddadige extremisten. Maar ik heb daarbij ook de zorg uitgesproken dat het publieke debat soms vergiftigd dreigt te worden door bijvoorbeeld ook democratische politici die gebruik maken van extremistische complottheorieën. En daarbij heb ik letterlijk het volgende citaat gebruikt: ‘In Nederland zijn er een paar politici die pathetische maar niet onschuldige initiatieven nemen om hun aanhangers op te zetten om journalisten te haten en naar het parlement te marcheren zonder daarbij het gebruik van geweld volledig uit te sluiten.’ Misschien zit daar de pijn voor de heer Van Schijndel. En laat ik in algemene zin alleen nog zeggen, ook een burgemeester komt vrijheid van meningsuiting toe die is beschermd in de Grondwet.

Mijn voorganger, burgemeester Cohen, heeft daar bijvoorbeeld gebruik van gemaakt na de moord op Theo van Gogh, burgemeester Van der Laan heeft dat gedaan na de uitspraak ‘minder, minder, minder’ en ik heb dat bijvoorbeeld zeer uitgesproken gedaan na de aanslag in Christchurch. En ik zal dat bij dit soort grote, urgente, de democratie bedreigende aanslagen en gebeurtenissen altijd blijven doen. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja dank u, voorzitter. De burgemeester noemt daar een aantal inderdaad hele grote gebeurtenissen, waarbij het gepast en eigenlijk gevergd worden kan van de burgemeester zich uit te spreken. Maar in het citaat dat u gaf, wat betrekking had op een onvoorzichtige uitlating of wat dan ook, dat hoeft u helemaal niet aan te halen. Dat maakt het juist lager, uw toespraak, die verder misschien

30

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

wel in grote lijnen oké was, maar waar toch storende, in mijn ogen, elementjes in zaten. Dat is een opmerking, voorzitter, dank u wel.) De VOORZITTER: Het verzoek is om voortaan via de voorzitter te spreken, meneer Van Schijndel. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel. Het is goed om te horen dat u mijn toespraak eigenlijk waardeerde, maar dat er een paar, wat u betreft, kleine storende elementjes in. Ik vroeg me overigens wel af of u hem gelezen had, omdat namelijk de helft van de toespraak gewijd is aan de verantwoordelijkheid van overheden en bestuurders zelf om anti-overheidssentimenten te adresseren. Omdat namelijk de toespraak er ook over gaat dat het de overheid zelf is die aanleiding heeft gegeven voor anti-overheidssentimenten, en dan noem ik met name, zoals u ook doet, de toeslagenaffaire. Dus het is een beetje vreemd dat u mij vervolgens verwijt dat ik de overheid niet noem, terwijl ik juist in meerdere uitingen, niet alleen in deze toespraak, maar ook in de brief die u ontvangen heeft, altijd zeg: vertrouwen begint bij de overheid. En wij zijn zelf tekort geschoten. Dus dat is mijn uitgangspunt. Verder denk ik dat ik zelf in staat moet zijn om gebeurtenissen in hun grootte en drama te kunnen beoordelen en daar uitspraken over te doen.

Dat was hier bijvoorbeeld de aanleiding om ook uitspraken te doen over het misbruik van coronademonstraties door gewelddadige individuen of radicale individuen; op de Dam hadden mensen gelopen met een galg. En vervolgens hadden ze op social media die galg gebruikt om een oproep te doen om de minister van Volksgezondheid op te hangen. Die demonstratie was mede georganiseerd door Forum voor Democratie en ik heb u noch uw partijgenoten ooit afstand daarvan horen nemen. En in plaats van dat u mij attaqueert, omdat ik wel weet waar de grens ligt, zou u eens bij zichzelf te rade moeten gaan en zelf het onderscheid tussen extremisme, geweld en vrijheid van meningsuiting beter moeten normeren. De VOORZITTER: Dank u wel, burgemeester. Met alle begrip voor de context van het debat. Maar juist in dit soort situaties wel goed om via de voorzitter ook te blijven spreken en elkaar niet rechtstreeks aan te spreken met ‘u’. Ik zie dat de heer Van Schijndel nog een tweede interruptie wil. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel voor een tweede interruptie. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja dank u, voorzitter. Ik had ook de burgemeester de vraag gesteld of zij dus ‘with hindsight’ eigenlijk kan erkennen, dat zou de verzoening bevorderen in de samenleving, ja, dat zij en de Rijksoverheid de corona-aanpak verkeerd heeft, verkeerd is verlopen.

De VOORZITTER: Ik moet de heer Van Schijndel er wel op wijzen dat het de bedoeling is in de gemeenteraad Nederlands te spreken, dus ‘with hindsight’ moet ‘in retrospect’ zijn. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wat betreft de corona-aanpak, ja op het gevaar af als een gebroken grammofoonplaat te gaan klinken

31

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

in de discussie met de heer Van Schijndel, de gemeente Amsterdam, de Veiligheidsregio heeft uitvoering gegeven aan Rijksbeleid. Dat heeft ze gedaan als uitvoerder van nationale wetgeving in loyaliteit, maar ook in overtuiging, omdat er sprake was van een groot gevaar voor de volksgezondheid. Daarnaast heb ik meerdere malen aangegeven in publieke debatten en hier in de raad, dat er een grens is aan de mate waarin er pressie gebruikt moet worden om in crisissen te opereren. Dat heb ik met name gedaan bij het gebruik van de avondklok en ik heb verschillende malen gewezen op de negatieve effecten van de aanpak voor jongeren. Dus heb ik spijt? Nee, geenszins. De VOORZITTER: Dank u wel, burgemeester. En ik wijs de heer Van Schijndel erop dat hij nog dertien seconde spreektijd heeft voor de rest van de vergadering. Ik denk niet dat er behoefte is aan een tweede termijn. Dat is niet het geval. Dan sluit ik dit agendapunt. De VOORZITTER schorst de vergadering om 14.35 uur Voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER heropent de vergadering om 14.49 uur Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit 24. Kennisnemen van het voortzetten van het meerjarenplan Verkeersveiligheid in 2023 en van de Monitor Verkeersveiligheid 2021 VN2022-044898

De VOORZITTER: Dames en heren, ik heropen deze vergadering. En aan de orde is agendapunt 24, kennisnemen van het voortzetten van het meerjarenplan Verkeersveiligheid in 2023 en van de Monitor Verkeersveiligheid 2021. Er zijn twee moties ingediend. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie zijn binnengekomen: Motie van het lid Koyuncu inzake beter in beeld brengen van ongevallen, nr. 008-23 -

-

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders om: Afspraken te maken met de overige ziekenhuizen binnen de gemeente, Ambulancediensten en sleepdiensten inzake aanleveren van data over ongevallen; Te onderzoeken hoe data over fietsongevallen verbetert kan worden.

Motie van het lid Koyuncu inzake onderzoek naar effecten van ‘noise cancelling’ in het verkeer, nr. 009-23 -

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

32

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

-

bij het rijk te pleiten voor een onderzoek naar de effecten van het gebruik van koptelefoons en in het bijzonder het gebruik van ‘noise cancellation’ in het verkeer; te onderzoeken welke gesprekspartners van de gemeente kunnen worden betrokken bij de totstandkoming van bovengenoemd onderzoek; de nadelige gevolgen van het gebruik van koptelefoons in het verkeer nadrukkelijker in haar communicatie over verkeersonveiligheid mee te nemen.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: En het woord is gevraagd door de leden Koyuncu en IJmker. En dan heeft de heer Koyuncu het woord. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu. Het lid KOYUNCU: Ja voorzitter, dank u wel. Ik zie in het dagelijks leven steeds vaker mensen met een koptelefoon deelnemen aan het verkeer. En hier maak ik me zorgen om, met name omdat veel van de koptelefoons een noise cancelling functie hebben. Daardoor hoor je niet wat er om je heen gebeurt. Dat is ook een van de redenen waarom er een verbod in Frankrijk is om met een koptelefoon achter het stuur te zitten. In Nederland gaan we daar minder streng mee om, om het nog beter te verwoorden: kijken we een beetje weg. Het maakt niet uit of je fietst, auto rijdt of loopt, in het verkeer is het belangrijk dat je hoort en ziet, anders kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. Dat appen in de auto en op de fiets verboden is, geeft eigenlijk al aan dat wij het gevaar van afleiding inzien. En dat is mooi. Of dit verboden zou moeten worden, is ook een vraag die heel veel voorkomt op het internet. Daar kun je heel veel artikelen nalezen die hierover zijn geschreven. Uit een aantal onderzoeken blijkt dat vooral jongeren veel te luide muziek op hebben wanneer ze een koptelefoon gebruiken. Ook stelt men dat het risico op ongelukken met een koptelefoon tien keer meer is.

Tevens blijkt uit een onderzoek van een internationaal bedrijf dat, wanneer je een koptelefoon op hebt, het gemiddeld vier seconde langer duurt voordat je in het verkeer kan reageren. Wanneer het om grote Nederlandse onderzoeken gaat, is het heel erg stil. Alle grote organisaties geven aan dat er niet voldoende cijfers beschikbaar zijn, maar nemen geen initiatief om een onderzoek te beginnen. Het is een grote blinde vlek. Op internet zijn verhalen te lezen van mensen die betrokken zijn geweest waarbij een koptelefoon mogelijk een rol heeft gespeeld. Een van de punten die structureel terugkomt is, dat (in)de registratie van de ongelukken niet bijgehouden wordt of er sprake is van een koptelefoon. Zo zou het systeem van de politie daar niet geschikt voor zijn. Daarom verzoek ik de wethouder om dit aan te kaarten in Den Haag. Een signaal uit de hoofdstad is erg belangrijk. Naar mijn mening past dit ook prima binnen de ambities om te gaan naar nul verkeersslachtoffers. En voorzitter, het kost de wethouder geen 27 miljoen euro. Daarnaast kunnen wij zelf ook bij onze verkeersveiligheidsacties gebruik maken van een waarschuwing om het gebruik van een koptelefoon en in het bijzonder

33

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

de noise cancelling. Ik hoop dat de wethouder en collega’s bereid zijn om gezamenlijk een eerste stap te zetten richting meer aandacht voor dit groeiende probleem. Dan voorzitter, over de ongevallenregistratie. Dat de ongevallenregistratie niet op het gewenste niveau is, weten we al heel lang. Volgens de stukken is de gemeente sinds 2009 bezig met het op orde brengen van de registratie. Ik heb er zelf in 2018 van de toenmalige wethouder hele mooie woorden en toezeggingen gehoord om dit eindelijk te regelen, maar helaas, nog altijd zijn er problemen en tekortkomingen. Zo krijgen we niet van alle ziekenhuizen ongevallendata, ook ontbreken data van ambulancediensten. De grootste problemen ervaren we bij de registratie van fietsongevallen en dat moet beter. Gelukkig wil de wethouder hier werk van maken. Ik geloof haar ook en wil haar ook bedanken voor haar bereidheid hiervoor. Echter dit is een scenario dat wij eerder hebben gezien en gaat het iedere keer weer net iets anders dan we van tevoren hebben gepland. En daarom wil ik toch samen met de rest van de raad en het college ervoor zorgen dat we niet veel langer hoeven te wachten. Wij dienen dan ook een motie in. We willen daarmee aangeven dat dit een heel serieus, zwaar onderwerp is, waar wij ook de nodige opvolging in willen zien.

het college wil 27 miljoen euro uitgeven aan 30 km-maatregelen, maar daarmee is, zoals de wethouder gisteren ook zelf aangaf, het werk niet af. Het vrijwaart ons niet om verder te werken aan verkeersveiligheid. Vandaar de motie, ik reken op uw steun. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid IJmker. Het lid IJMKER: Ja dank, voorzitter. En goed dat ook het lid Koyuncu begon over de ongevallenregistratie. Dat is iets waar ik zelf ook al twee jaar vaak op hamer. Ik begrijp dat de wethouder ook opnieuw in gesprek is met de ambulancedienst, dus misschien kan ze daar ons ook een update van geven. In de commissie hebben we ook uitgebreid gesproken over de e-bike, en vooral de opgevoerde e-bikes, die ook, nou ja, niet echt een positief effect hebben op de verkeersveiligheid. Nou, de wethouder heeft toegezegd dat ze daar ook actief mee bezig is en dat we er binnenkort meer informatie over zullen krijgen. Waarbij ik nog wel twee opmerkingen bij zou willen maken, namelijk één, dat we ervoor moeten waken dat we de ene fiets tegen de andere gaan opzetten. Volgens mij leven we uiteindelijk in een stad waar gewoon de auto nog veel te dominant is, en als er meer ruimte is, kunnen volgens mij beide, of alle soorten fietsen mooi naast elkaar bestaan.

En ten tweede dat ik natuurlijk heel blij ben met de 30 km per uur, dat we hopelijk vandaag gaan aannemen in het uitvoeringsplan en dat dat ook een belangrijke bijdrage gaat leveren aan verkeersveiligheid. (Het lid ASRUF: Ja dank u wel, voorzitter. Mevrouw IJmker die geeft aan dat we geen fietsen tegenover elkaar moeten zetten, maar ik denk wel dat het wel heel duidelijk een verschil is of je met een e-bike een bepaalde snelheid kunt bereiken, of een normale fiets. En als we kijken wat we nu doen met 30 km per uur voor auto’s, dan zorgen we ervoor dat er een veiligere stad ontstaat, maar er zijn ook gewoon nog e-bikes voorstelbaar die gewoon harder kunnen dan 30 km per uur, zeker de opgevoerde varianten. Is het lid IJmker het daarmee eens?)

34

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Zeker, en dat is ook waarom de wethouder volgens mij gaat kijken naar maximum snelheid op de fietspaden. En zo ik zei is ook bij fietsstraten waar genoeg ruimte is, kunnen die verschillende snelheden goed naast elkaar bestaan. De VOORZITTER: Dank u wel. Andere sprekers hebben zich niet gemeld. Dan is het woord aan de wethouder. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van der Horst. Wethouder VAN DER HORST: Dank u wel, voorzitter. En inderdaad, met 30 km invoeren, we zijn nog niet klaar en het werk zal gewoon doorgaan. Zeker ook als we het hebben over de fiets, maar ook over heel veel andere zaken die we gewoon nog moeten voortzetten. Ik denk dat er een paar dingen goed zijn. We moeten geen fietsen tegenover elkaar zetten, we moeten ons er ook van bewust zijn dat de veiligheidsrisico’s in het verkeer, dat we ook moeten oppassen om te gaan zeggen, te veel te richten op: ‘oh, dan moet de fiets dit doen, dan moet de fiets dat doen, dan moeten ze zo en zo en zo’, want het gevaar komt wel vaak van een ander voertuig af, die in een afgesloten auto zit, mogelijk ook met muziek aan, met ramen ertussen. Die hoort zeker ook niet wat een fietser allemaal al hoort, zelfs misschien met een zacht muziekje op. Dus je moet wel even dat in perspectief zetten met elkaar, denk ik altijd.

Het is wel goed om niet altijd, als we het hebben over verkeersveiligheid, te denken: oh, daar moeten de kwetsbare verkeersdeelnemers zich aanpassen. Waarbij, dat gezegd hebbende, ik zeker zie, we richten ons nu vooral op ‘mono’, niet bellen, niet bellen met in de hand, probeer handsfree te bellen als je op de fiets bent. Dat is een hele landelijke campagne ook, die zet zich heel erg daarop in. En ik denk dat het best wel, nou ja we kunnen het er best wel over hebben of wij dat vanuit Amsterdam, we zitten ook in zo’n landelijke werkgroep om het te hebben over de campagnes, om wel dit dus op te werpen. Gewoon in een gesprek daar: hé. Nou ja, als de campagne zo succesvol is dat iedereen zijn mobieltje niet meer in zijn hand heeft, wat doen we dan met het geluid dat nog wel in de oren zit en kunnen we misschien in zo’n campagne mensen daar ook iets bewust van maken. Dus ik wil de suggestie best meenemen. Ik vind een motie om te lobbyen naar Den Haag; om hier een verbod, vind ik wat ver gaan op dit moment. Het lijkt mij veel beter om eerst eens te beginnen met een gesprek, gewoon om eens even te kijken of er vanuit anderen deze zorgen ook zijn en of we daar eventueel iets mee kunnen. (Het lid KOYUNCU: Ja voorzitter, ik wil de wethouder bedanken voor de toezegging. Ik wil bij deze dan ook die motie intrekken.

Ik wil ook iets meegeven aan de wethouder; ik heb af en toe de indruk dat als we het over verkeersonveiligheid hebben, dat we direct naar de auto wijzen. Ik heb in de afgelopen jaren iemand die ik heel goed kende verloren, die is onder een tram gekomen, omdat hij bezig was met zijn telefoon en er was geen auto bij betrokken. Er zijn heel veel andere momenten waarop mensen, we zijn mensen, verkeer veroorzaken, bewust, onbewust, en ik denk dat we niet alleen kunnen concluderen dat dat alleen maar vanuit de auto komt. En ik hoop dat de wethouder dat ook, ook in haar communicatie, maar ook in het beleid dat ook onderstreept.)

35

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

De motie-Koyuncu, nr. 008-23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Wethouder VAN DER HORST: Nou, ten eerste wil ik u condoleren met uw verlies, want dat is toch vreselijk. Er zijn veel te veel mensen die het verlies kennen, zoals deze. En dat zijn er vaak veel meer dan waar we ons bewust van zijn. Verkeer maakt echt veel slachtoffers en inderdaad, niet alleen de auto. Dat kan op heel veel verschillende verkeersmodaliteiten zijn. Ik wilde het gesprek even in balans brengen met elkaar om ons niet alleen maar op de kwetsbare deelnemers te richten, maar ook op juist de veroorzakers soms van die ernstige ongelukken. Ik denk dat de focus in eerste instantie daarop moet zijn. Waarbij we altijd vanuit alle hoeken moeten kijken. Daarom staat ook in het coalitieakkoord om te kijken naar een maximum snelheid voor de fiets en is dat ook zeker iets waar ik heel voortvarend mee aan de slag ben. Want de signalen uit de stad zijn duidelijk, dat men zich ook daarom grote zorgen maakt en dat de fietsers zich ook onveilig voelen, juist door de grote verschillende snelheden van de fiets. Dat absoluut, dus dat kan ik u zeker meegeven. Dat andere, over de ambulancepersoneel etcetera, het is inderdaad waar, daar hebben we het vaak over gehad. En ik hoor de heer Koyuncu ook zeggen: ja, daar hebben we het al zo vaak over gehad, ik ga nu dan maar een motie indienen.

Maar eigenlijk vraagt de motie toch iets wat we al doen en een motie gaat er niet voor zorgen dat dat proces makkelijker gaat. Want wij zijn afhankelijk van die ambulancediensten, van de ziekenhuizen voor de gegevens. En we zijn nu intensief in gesprek en ik kan u wel toezeggen dat ik een update kan geven over die gesprekken in maart, want ik hoop dan ook even daar iets meer concreet over te kunnen vertellen. Mevrouw IJmker heeft er inderdaad ook al aandacht voor gevraagd eerder, en de heer Koyuncu ook eerder. Dus dat kan ik u toezeggen. (Het lid KOYUNCU: Voorzitter, ook voor deze toezegging wil ik de wethouder bedanken. Ook die motie wil ik intrekken bij deze. En als laatste wil ik de wethouder meegeven dat daar waar wij iets kunnen doen als raad, dat wij dat heel graag willen doen. En laten we in deze bestuursperiode hier in ieder geval een positieve wending aan geven, zodat we het niet in de volgende bestuursperiode wederom hebben over dit soort tekortkomingen. Dus alle steun richting de wethouder.) De motie-Koyuncu, nr. 009-23, ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. Wethouder VAN DER HORST: Ik vind dat een hele mooie gezamenlijke ambitie die we kunnen uitspreken met elkaar. En ik dank ook voor deze constructieve houding. De VOORZITTER: Dank u wel.

Daarmee bent u aan het einde van uw betoog? Goed, en dan meld ik nog dat motie 008-23 en motie 009-23 zijn ingetrokken. En dan kunnen we daarmee door naar, althans, ik moet natuurlijk even vragen of er behoefte is aan een tweede termijn, maar volgens mij is die er niet. 25.

36

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Kennisnemen van de Rapportage deelmobiliteit 2022 VN2023-001156 De VOORZITTER: Dan gaan wij door naar agendapunt 25, kennisnemen van de Rapportage deelmobiliteit. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn binnengekomen: Motie van de leden Koyuncu en Asruf inzake maak een einde aan de toeslag voor gebruik van deelmobiliteit in Zuidoost en Noord, nr. 010-23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - In gesprek te gaan met de bedrijven achter de deelmobiliteitsconcepten om een einde te maken aan deze extra toeslagen; - Bij de actualisatie van het beleid over Deelmobiliteit te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om ervoor te zorgen dat ook in de toekomst deelmobiliteit financieel haalbaar is voor Amsterdammers uit met name de stadsdelen aan de rand van de stad. Motie van het lid Asruf inzake onderzoek naar kosten deelvervoer, nr.

027-23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Te onderzoeken wat de kosten zijn voor het gebruik van deelvervoer in Amsterdam in verhouding tot het gebruik van openbaar vervoer; - De kosten voor deelvervoer uit te splitsen naar de verschillende varianten van deelvervoer, te weten deelauto’s, deelscooters en deelfietsen (zowel vast als free-floating), en daarbij inzicht te geven in de verschillende ritprijzen in vergelijking met ritprijzen over dezelfde afstand met het openbaar vervoer; - De raad hierover zo spoedig mogelijk maar uiterlijk bij de eerstvolgende rapportage deelmobiliteit te informeren. Motie van het lid IJmker inzake niet alleen huren, ook echt delen mogelijk maken, nr. 051-23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Niet-commerciële vormen van deelmobiliteit ook op te nemen in toekomstige rapportages over deelmobiliteit en een plek te geven in de actualisatie van het gemeentelijk beleid deelmobiliteit 2023. Motie van de leden IJmker, Boomsma en Asruf inzake belofte van deelscooters waarmaken, nr. 052-23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Duidelijke criteria en eisen op te stellen waaruit moet blijken hoe het aanbod deelscooters bijdraagt aan de ambities voor mobiliteit in Amsterdam;

37

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

Voor de actualisatie van het gemeentelijk beleid deelmobiliteit 2023 geupdatete cijfers te delen met de raad waarop de belofte van deelscooters getoetst kan worden.

Motie van de leden IJmker en Moeskops inzake meer deelauto’s moet leiden tot meer openbare ruimte, nr. 053-23 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - In de actualisatie van het gemeentelijk beleid deelmobiliteit 2023 duidelijk te maken hoe het aanbod van deelauto’s leidt tot het verdwijnen van parkeerplekken van particuliere auto’s; - In toekomstige rapportages over deelmobiliteit het aantal opgeheven parkeerplaatsen als gevolg van het aanbod van deelauto’s op te nemen. De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Als sprekers hebben zich gemeld de leden Asruf, Koyuncu, Moeskops, Minderhoud. En moet ik daar nog..de heer Garmy en IJmker. Dan is het woord aan de heer Asruf. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Asruf. Het lid ASRUF: Ja voorzitter, ik denk ook even direct een punt van orde; ik denk niet dat het lid Minderhoud hier het woord over zou voeren, maar dat zal ik doen voor de PvdA-fractie. Voorzitter, uit de rapportage komt een best wel homogeen beeld naar voren wie er gebruik maakt van deelvervoer. Dat zijn toch jonge mannen tussen de 25 en 35 jaar en vooral ook nog in het centrum van Amsterdam. Als het aan mijn fractie ligt, voorzitter, gaan we voor betere spreiding over de rest van de stad.

Wij investeren in wijken in Zuidoost en Nieuw-West en in Noord om ervoor te zorgen dat het OV-netwerk daar optimaal gaat rijden, gaat functioneren en dat deelvervoer daar ook een optimale aanvulling op gaat worden. We moeten daar flink nog wat stappen in zetten. En ik denk dat de wethouder dat ook in de commissie heeft benadrukt. En we hebben eerder ook gesprekken gevoerd over hoe kunnen we ervoor zorgen dat deelvervoeraanbieders er ook voor gaan zorgen dat die spreiding ook daadwerkelijk tot stand gaat komen. Ik heb ook eerder de suggestie gedaan om te kijken naar of mogelijk een concessie hierbij een oplossing zou kunnen bieden, waarbij we in die concessie zouden kunnen kijken naar de prijs, naar het klantenaanbod, maar ook de spreiding over de stad. De wethouder heeft in haar rol als voorzitter van de VRA ook tijdens de regioraad toegezegd om dit onderzoek te gaan uitvoeren. En ook hier, in de Amsterdamse gemeenteraad, denk ik dat het goed is om dit punt nogmaals te bevestigen. Dan, voorzitter, heb ik ook een motie ingediend over het onderzoek naar kosten deelmobiliteit ten opzichte van het openbaar vervoer. Ik denk dat het goed is om in kaart te brengen hoeveel het nou eigenlijk überhaupt kost om gebruik te maken van die verschillende vormen van deelvervoer. En ook daarbij rekening te houden met de afstanden die afgelegd worden ten opzichte van het openbaar vervoer.

In hoeverre zorgen we ervoor dat openbaar vervoer als publieke voorziening ook daadwerkelijk blijft floreren zoals het altijd heeft gefloreerd in de wijken waar het ons om gaat?

38

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

En voorzitter, als we dan kijken naar de cijfers, dan is bijvoorbeeld, er staat in de rapportage dat 34 procent van de gebruikers van Free-floating deelauto’s zijn laatste rit anders met openbaar vervoer had gemaakt. Dat is ook een vraag aan de wethouder: hoe kijkt zij hiernaar? Is openbaar vervoer nog steeds het uitgangspunt of is deelvervoer op termijn een vervanging of iets dergelijks? Dank u wel, voorzitter. (Het lid KOYUNCU: Ja voorzitter, collega Asruf stelt een terechte vraag of deelmobiliteit een vervanger is van OV. Is dat het volgens de PvdAfractie?) Ja dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het heel belangrijk is om te investeren in openbaar vervoer. Dat is echt de hoek waar de klappen nu op dit moment vallen. We moeten ervoor zorgen dat reizigers ook daadwerkelijk terug in het OV gaan en ik denk dat deelmobiliteit daar een mooie aanvulling op kan zijn. Als ik bijvoorbeeld een voorbeeld mag noemen, als we in Zuidoost de metro pakken en bij eindhalte 53 Gaasperplas aankomen, dan is er daarna geen enkele buslijn in de avond bijvoorbeeld om naar Weesp te gaan. Waarom is dat niet een moment om daar deelvervoer aan te bieden? Dat je met je scooter of met je fiets, dat je richting Weesp kunt gaan, overdag maar ook in de nacht.

(Het lid KOYUNCU: Kan deelmobiliteit een aanvulling zijn als het niet beschikbaar is?) Dat is precies de vraag die ik ook aan de wethouder stel en u geeft me hier ook direct aanleiding om mijn laatste vraag te stellen aan de wethouder. Dat gaat over de vergunningverlening; welke voorwaarden hebben we nu om ervoor te zorgen dat we ook daadwerkelijk die spreiding in de stad kunnen krijgen? Een concessie is wel echt een mogelijk middel, maar we bieden op dit moment ook vergunningen aan. Welke voorwaarden zijn er daarvoor? (Het lid BOBELDIJK: Ja, want het is wel een belangrijke discussie, want die aanvulling, hoe ziet u dat als deelvervoer? Wat vaak huurbedrijven, commerciële bedrijven zijn. Als die op de een of andere manier het openbaar vervoer zouden gaan verdringen hierin.) Dat is voor mij dus echt niet de bedoeling. Wat voor mij vooropstaat is dat we investeren in openbaar vervoer en dat deelvervoer ook daadwerkelijk een aanvulling is en geen vervanging van het openbaar vervoer. De VOORZITTER: Dat was het einde van uw betoog? Het lid ASRUF: Ik had al mijn loopje gemaakt richting mijn plek. De VOORZITTER: Oja, dat is waar. Goed, dan is het woord aan mevrouw Moeskops. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Moeskops. Het lid MOESKOPS: Excuus, ik dacht dat er nog iemand voor zat. De VOORZITTER: Ja, dat is mijn fout. Met een excuus aan de heer Koyuncu. Die mag direct na u.

39

R Jaar 2023 Vergaderdatum 26 jan. 2023

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

Het lid MOESKOPS: Het is mij om het even. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, de heer Koyuncu, voor het mogen voordringen. Deelmobiliteit, ja het is een branche in de kinderschoenen. Sinds 1995 kennen we ons eerste deelmobiliteitsbedrijf in Nederland, maar we zitten nog steeds in de fase van pionieren, het zijn nog steeds startups. We zien het aan de doelgroep die er gebruik van maakt. Zoals zo vaak bij innovaties zijn dat helaas de jongemannen die als eerste over de brug komen. Met toch als, misschien wel juist een beetje verdrietige, uitzondering de deelbakfiets die gebruikt wordt om kinderen naar school te brengen en dat daar de vrijgezelle moeders als meeste van gebruik maken. En dat doet toch wel wat met me, deze cijfers. Ik denk ook dat we een hoop nog niet weten. Ik ben een hoopvol mens, ik zie een hele hoop gebeuren, er zit nog weinig verdienmodel op deelmobiliteit. Maar we zien wel ook dat dat beter wordt. (Het lid ASRUF: Ja dank u wel, voorzitter. 1995 en 2023, dat is toch al bijna 30 jaar geleden. Dus om te spreken van een startup, dat vind ik opmerkelijk enigszins. En tegelijkertijd wil ik ook aan het lid Moeskops vragen van: hoe ziet zij de toekomst van deelvervoer? Hoe zorgen we ervoor dat die rapportage die er nu ligt dat we die volgend jaar niet nogmaals hebben?) Dank u wel. Dat zijn twee vragen.

Om met de laatste te beginnen, hoe ziet u de toekomst? Nou hoopvol. Dat zal ik ook zo straks in mijn betoog verder uitweiden. En het is ja kijk, een startupfase kan lang duren. Het is een fase in een bedrijf. Overigens bestaat, het eerste deelmobiliteitsbedrijf heeft het geloof ik twee jaar volgehouden, toen zijn ze alweer gestopt, als ik me niet vergis, maar pin me niet vast op de maanden daarin. (Het lid ASRUF: Ja voorzitter, mijn vraag was toch echt een andere. Het was niet of de toekomst hoopvol was. De vraag was: hoe gaan we er daadwerkelijk voor zorgen dat de rapportage van 2022 niet hetzelfde wordt als 2023?) En zoals ik ook al zei, zal ik daar zo in de rest van mijn betoog op terugkomen, dus dat ga ik dan nu doen. De toekomst is hoopvol als het om mij gaat in deelvervoer. Ik denk niet dat we het overigens in een jaar gaan omgooien. Het is namelijk een branche die in ontwikkeling is en het is ook een culture shift, ook al mag ik geen Engels praten in de raad, voorzitter. Het is, nee we hebben nu echt te maken met een groep die nu aan het wennen is. De cijfers zijn ook hoopvol, we hebben landelijk onderzoek die laat zien dat jonge delers minder geneigd zijn om naar privé bezit over te gaan. Maar dat betekent wel dat we dus inderdaad een groep mee moeten krijgen die nu op zijn zestiende begint met een hele nieuwe manier van het gebruiken van mobiliteit.

Het is een tijd van de lange adem. We hebben ook te maken met inderdaad een lastig verdienmodel. We zien dat bedrijven en de aanbieders eigenlijk nog geen euro verdienen en moeite hebben om eigenlijk de dingen te doen die we zo graag van ze willen. Ik denk dat we allemaal spreiding van deelmobiliteit over de stad willen. Maar het is ook erg lastig om dat te vragen aan bedrijven die vervolgens eigenlijk nu al moeite hebben in onze drukke gebieden om de broek zelf op te houden. Ik denk alleen wel dat we dat gesprek met ze aan kunnen. Ik heb meerdere gesprekken gehad met een aantal deelmobiliteitsaanbieders en ik zie daar hele hoopvolle berichten. De wens om kinderzitjes te plaatsen in auto’s als de vloot eenmaal groot genoeg is, de wens om dit