2023.10.18 Concept verslag

Onderbesteding ziet zij altijd als een prikkel om nog veel meer te versnellen. Onderbesteding betekent dat je iets aan de stad zou gaan leveren, maar dat het niet lukt. Je moet goed bevragen waarom het niet lukt, en wat gedaan kan worden om dat voor volgende keer te voorkomen. Veel aandacht werd gevaagd voor het Isolatieoffensief. De PvdA heeft gelijk: de opgave is ongelofelijk groot. Zij voelt enige teleurstelling over het bedrag in de tegenbegroting van de VVD. Op zeer korte termijn komt het college met het laatste deel van het Isolatieoffensief. Daaruit zal blijken dat het college een veelvoud van die 2,5 miljoen euro beschikbaar maakt. De VvE’s 2,5 miljoen euro geven is een druppel op een gloeiende plaat. De isolatie voor VvE’s is buitengewoon complex, dus hebben die heel veel hulp nodig. Dit alles kan besproken worden in een volgende commissievergadering. Zij antwoordt het lid Kreuger dat er twee relaties zijn tussen isolatie, dus energie besparen, en de energietransitie, dus het gebruik van nieuwe warmtebronnen. De SP kwam met een goed antwoord. Verder is er een enorm meningsverschil tussen JA21 en het college, en sommige andere partijen, over het begrip ‘transitie’. Haar opvatting van dat

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 18-10-2023

begrip is niet ‘het net even anders doen’. Voor haar is het ervoor zorgen dat het systeem volledig wordt veranderd. Een transitie is volgens het woordenboek een proces van fundamentele en onomkeerbare veranderingen in cultuur, structuur en werkwijze op systeemniveau. En daarop doelt zij. Zij wil ervoor zorgen dat mensen die het slecht hebben een lage energierekening krijgen. Er moet samengewerkt worden met coöperaties, zodat de energie in handen komt van de Amsterdammers. Zij ziet het niet als een vorm van begrijpen, maar als een groot meningsverschil met het lid Kreuger. Het lid KREUGER vraagt waarom de wethouder het Isolatieoffensief niet gewoon ‘aardgasvrij’ noemt. Er staat in de raadsinformatiebrief van het Isolatieoffensief dat de nadruk volledig wordt gelegd op energiebesparing. Voor een duurzame woning en het tegengaan van klimaatverandering zou dit een van de puzzelstukjes zijn. Naast het besparen van energie, gaat men ook door met de inzet van opwekken van duurzame energie en de overgang naar andere warmtebronnen. In de raadsinformatiebrief wordt isolatie dus heel sec gezien als een puzzelstukje dat niets te maken heeft met het veranderen van de energiebron. Waarom noemt de wethouder het Isolatieoffensief niet gewoon ‘aardgasvrij’? Wethouder PELS antwoordt dat het Isolatieoffensief veel meer is dan het aardgasvrij maken van woningen.

Tegelijkertijd is het een puzzelstukje in de volledige transitie. Daarbij probeer je het volledige systeem te veranderen. Maar ook het lid Kreuger ziet dat, als hij zegt dat het Isolatieoffensief een van de puzzelstukjes is in een grotere transitie naar een eerlijker en klimaatneutrale samenleving. Zij antwoordt de GroenLinks-fractie met betrekking tot de energiecongestie dat de elektriciteitsvraag nog steeds toeneemt. Zij dringt er in Den Haag op aan om de uitrol van meer infrastructuur te versnellen. Het is belangrijk te kunnen kiezen, bijvoorbeeld voor het aansluiten van scholen in plaats van vervuilende bedrijven. ‘Use it of lose it’ is heel belangrijk. Energie die je niet gebruikt, moet je teruggeven aan het net. Als er congestie is, heeft de gemeente niet de ruimte om lokaal te kijken, dus bijvoorbeeld een bedrijventerrein de opdracht geven om te onderzoeken of de bedrijven er met elkaar uit kunnen komen. Misschien kunnen bedrijven de congestie verminderen door processen op elkaar af te stemmen, maar de gemeente kan dat niet afdwingen. Ze kan alleen maar stimuleren. Voor het organiseren van een level playing field is ook reguleren nodig. Het Rijk moet veel meer het reguleren mogelijk maken. Zij zal de commissie bij dit alles veel betrekken. Amsterdam trekt samen op met de regio. Amsterdam heeft natuurlijk veel meer mensen in huis dan sommige andere gemeenten in de regio.

Er is ook een provinciale taskforce, waarbinnen Amsterdam samen met de netbeheerders de opgedane kennis deelt met de verschillende gemeenten. Dat blijft Amsterdam doen. Er moet dus zeker naar het systeem gekeken worden. Het lid NADIF is bang dat grote en kleine gemeenten tegen elkaar worden uitgespeeld. Zij wil dat voorkomen. Amsterdam moet veel aandacht hebben voor de kleinere gemeenten. Wethouder PELS heeft die aandacht zeker. De uitdaging die Amsterdam ziet met de inpassingsplannen zal met de andere gemeenten gedeeld worden. Ze kunnen er dan op anticiperen, of het rechtstreeks overnemen. Zij antwoordt de Partij voor de Dieren dat zij het totaaloverzicht van de potjes schriftelijk met alle partijen zal delen. Daarbij zal zij aangeven waarom ze aflopen in die periode. Het wordt veroorzaakt door het Ravijn, namelijk dat de eigen middelen van de gemeente afnemen. Verder zijn de klimaatmiddelen van het Rijk voor de komende twee jaar toegezegd, waarna ze officieel ophouden te bestaan. Het Klimaatfonds is eenmalig ingesteld en is geprognosticeerd tot die tijd. Het zou in een volgende bestuursperiode weer aangevuld moeten worden. De incidentele middelen die zijn vrijgemaakt in deze coalitieperiode eindigen dan ook. In 2027 lopen dus allerlei potjes tegelijk af. Toch heeft zij het vertrouwen dat er juist middelen bijkomen door de gesprekken met het Rijk.

Zij stelt voor de vinger aan de pols te houden.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 18-10-2023

Het lid BAKKER is blij dat de wethouder er vertrouwen in heeft. Hopelijk komt het goed met het Rijk. Hoorde zij toezeggen dat er nog een brief komt over dit onderwerp? Wethouder PELS antwoordt bevestigend. Zij antwoordt de Volt-fractie dat het draagvlak onder de Amsterdammers sinds 2019, toen het 75% was, flink aan het stijgen is. Het was 88% in 2022. Terecht stelt het lid Garmy de vraag waarom men geen hogere doelstelling kiest. Zij wil vol inzetten op het draagvlak, zoals via het Klimaatspreekuur en de nieuwe Duurzaamheidsraad. De gemeente zal ervoor zorgen dat de processen op orde zijn, maar er komen nog ingewikkelde dossiers aan. Het programma Wind Amsterdam komt nog, met mogelijke effecten op het draagvlak. Er is met het oog daarop voorzichtig begroot. Zij vindt het geen probleem dat sommige mensen niet in klimaatverandering geloven, maar de raad en het college moeten een bredere maatschappelijke afweging maken. Het draagvlak hoeft geen 100% te worden, want zij wil geen mening opdringen. Door het bestuur zal echter een bredere maatschappelijke afweging gemaakt moeten worden. Het lid NORBRUIS vraagt of de wethouder het draagvlak wil onderzoeken bij de verschillende bevolkingsgroepen. Wethouder PELS antwoordt dat zij dat interessant vindt.

Vaak merkt zij in de gesprekken over duurzaamheid dat de mensen die als eerste betrokken zijn, vaak behoren tot een bepaalde hoog opgeleide bevolkingsgroep met een aardig inkomen. Ook zie je verschillen in interesse voor duurzaamheid met groepen mensen met een diverse achtergrond. Zijzelf vindt dat heel vervelend, en het is een nationaal probleem. Er zijn wat dat betreft stappen te zetten. Daarom wil zij een nieuwe Duurzaamheidsraad opzetten waarin verschillende perspectieven uitgenodigd worden om mee te doen. Misschien mensen die nu niet meteen uit zichzelf aan tafel komen zitten. Van de Amsterdamse aanpak volkshuisvesting heeft zij geleerd dat het werkt om een heel uitgebreide participatie te organiseren, en zelf bepaalde groepen op te zoeken. Zo wil zij het ook gaan doen. Er zullen met de Duurzaamheidsraad zelf groepen mensen uitgenodigd worden. Het zal laagdrempelig gemaakt worden om deel te nemen. Zij antwoordt het lid Haijen dat vanaf medio 2024 bij een gebruiksoppervlakte van meer dan 250 m2 het aanbrengen van zonnepanelen verplicht wordt voor bedrijven. Dat geldt zeker niet voor particulieren. Dat pad wil zij ook niet op gaan. Het lid HAIJEN bedoelde wel degelijk ook die bedrijven. Wethouder PELS herhaalt dat het dus gaat om behoorlijk grote bedrijven, niet om een klein winkeltje.

Met die grote daken dragen die grote bedrijven verantwoordelijkheid naar de stad om daar zonnepanelen op te leggen. Tot 2024 zal de gemeente dit stimuleren. Dit lijkt haar ook de geijkte manier om ergens te komen: tot regulering komen via een haalbaar tijdspad, en tot dat moment stimuleren en ondersteunen om er te komen. Verder antwoordt zij dat de informele voedselinitiatieven terugkomen in de Voedselstrategie, die bij de volgende vergadering behandeld kan worden. Zij antwoordt het lid Havelaar dat er, ook samen met het havenbedrijf, volop ingezet wordt op het aantrekken van groene, duurzame bedrijven. Bekeken wordt of het mogelijk is binnen de haven een ecosysteem op te bouwen van bedrijven die elkaar opvolgen in de afvalstromen. Dat betekent dat het afval van het een bedrijf de grondstof vormt voor een ander bedrijf. De haven doet echt zijn best voor de circulaire economie. De gemeente nodigt de grote bedrijven die al in de stad zitten uit om mee te doen in de transitie en versneld te vergroenen en te verduurzamen. Het lid KREUGER wil graag weten wanneer de concrete doelstellingen, dus een bepaald aantal labelstappen voor woningen in 2025 of een aantal aardgasvrijwoningen in 2027, verwacht mogen worden.

19

Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Duurzaamheid en Circulaire economie

DC

Concept Raadscommissieverslag, 18-10-2023

Wethouder PELS antwoordt dat er doelstellingen opgenomen zijn in de Routekaart Klimaatneutraal. Er worden ook samenwerkingsafspraken gemaakt met de corporaties. Daarbij zal een aantal woningen genoemd worden dat wordt opgeknapt. Zij zoekt steeds naar een combinatie van doelstellingen en vervolgens de uitwerking. Zij zal met die afdeling Facilitair contact opnemen en er schriftelijk op terugkomen. Het lid LUST had een vraag gesteld over een communicatietool dat ingezet gaat worden, waardoor ervaren adoptanten tevredener gaan zijn over hun bijdrage aan een schone stad. Wethouder PELS antwoordt dat er inderdaad een tool ingezet wordt vanaf december. Die is ook al getest. Er wordt gewerkt met grondcommunicatie, beter bekend als ‘Green Graffiti’. Daarbij spuit je het vuil weg, waardoor het zichtbaar gemaakt wordt. De aanbesteding daarop verkeert in de laatste fase. Hiermee zal je op locatie mensen kunnen betrekken bij de vuilnisbakken die er staan en zo nieuwe adoptanten werven. Het lid NORBRUIS is blij dat de wethouder actie wil. Onderbesteding ziet zij als een prikkel om te versnellen. Zij vraagt hoe de raad daarbij kan helpen om te zorgen dat er actie wordt ondernomen. Wethouder PELS antwoordt dat het gesprek in de commissie belangrijk is. Ook het gesprek over bijvoorbeeld het draagvlak is belangrijk. De transitie gaat pijn doen en is nog maar pas begonnen.

Dit is naar voren gebracht in ‘Onze stad van morgen’. Daarbij kunnen ook raadsleden het gesprek aangaan met mensen in de stad, op zoek naar initiatieven. Het college kan de strijd tegen klimaatverandering niet op zijn eentje winnen. Dat kan alleen samen, met de raad, en uiteindelijk ook het hele land. Het lid GARMY leest in de begroting vaak dat de nadruk komt te liggen op de uitvoering. Hij vindt dat vaag. Als je een activiteit doet, voer je die toch sowieso uit? Hij vraagt dit soort taalgebruik voor een volgende keer te vermijden. Wethouder PELS zal voor een volgende keer nog eens kijken of de taal wat minder ambtelijk kan. Voor het bestuur en de ambtenaren zit er nog een hele wereld tussen het idee, de eerste verkenningen, het concept dat iemand opschrijft, de bespreking in de commissie, het opnieuw opschrijven etc. Aan ideeënvorming zit een hele cyclus verbonden. Als het helemaal nieuw is, hoe ga je het dan implementeren? In dit geval is het de bedoeling om vol in te gaan op de uitvoering en de daad bij het woord te voegen. Daarom wil zij vol op de uitvoering focussen. Met ‘Energie voor de stad’ wordt daarmee geëxperimenteerd. Zij zal voor een volgende rond kijken of het nog simpeler opgeschreven kan worden. De VOORZITTER concludeert dat de Begroting 2024 voldoende behandeld is. Dienstverlening 4.

Vaststellen van de Legesverordening Amsterdam 2024 (VN2023-021047) Dit agendapunt wordt gehamerd. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 11.30 uur.

20