20220914 verslag gemeenteraad avond

(Het lid AHMADI: Ja, het klinkt zo’n beetje alsof het eendimensionaal toegepast moet worden, alsof discriminatiegronden niet kunnen overlappen. Ik denk dat wij op dit punt heel vaak de discussie hebben gevoerd. Ik denk dat het wel zo is. Maar ik vraag mij af of mijnheer Van Schijndel ook het rapport heeft gelezen.) Ja, ik heb er een samenvatting van gelezen, en die was vrij gedegen.

18

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(Het lid AHMADI: Ik wil nog een heel korte opmerking maken. Ik kan u echt aanbevelen het hele rapport te lezen, voordat u zulke uitspraken doet. Sorry, via de voorzitter. Het blijft dus heel belangrijk, ik geloof dat de minister van Justitie daar ook op heeft gewezen, dat de strijd voor gelijkheid van rechten, dus gelijkberechtiging van mensen, gevoerd blijft worden. Ook over de autonomie van het individu, dus de keuzevrijheid, om de auteur van je eigen leven te zijn. Het is duidelijk dat in zekere moslim- of islamitische kringen daar nog een enorme vooruitgang te boeken valt. Dank u. (Het lid KHAN: Voorzitter, iedereen heeft vooroordelen. Ik ook. Ik moet toch mijn complimenten maken aan collega Van Schijndel. Ik dacht dat zijn bijdrage een heel andere kant op zou gaan, maar ik vond het toch wel positief en constructief, ook al ben ik het niet met alles eens. Een ondersteunende interruptie, zoals de heer Van Schijndel het zelf had gezegd.) De VOORZITTER: Nou, mijnheer Khan, ik gun u het bij dezen. Wilt u daar nog op reageren, mijnheer Van Schijndel? Het lid VAN SCHIJNDEL: Nou dank. Ik houd wel van die steun. De VOORZITTER: Dat is een mooi einde van uw betoog. Dank u wel, mijnheer Van Schijndel. Dan, leden van de raad, doet het mij wederom veel plezier om de heer Garmy voor zijn maidenspeech te mogen aankondigen. Een lange aanlooptijd. Namens de fractie van Volt.

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Garmy. Het lid GARMY: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik ben de enige in mijn familie die in Nederland is geboren en heb nu de gekke en te gekke eer om mijn lievelingsstad Amsterdam te vertegenwoordigen. Het is niet vanzelfsprekend dat ik hier sta. Een familie die vlucht van Jemen naar Israël. Een boot uit Polen die naar Brazilië ging in plaats van naar Amerika. Een man op een verre reis die uit de tram stapt en een vrouw vraagt om de weg. Uiteindelijk mijn opa en oma. Een serie vol toevalligheden die uiteindelijk naar mij leidde, naar dit moment. Voorzitter, ik heb altijd geleerd dat je iets terug moet geven aan de gemeenschap waarin je opgegroeid bent. Het toeval maakt dat je geboren wordt in een gemeenschap waarin iedereen door dat toeval het met elkaar moet zien te rooien. Om die gemeenschap tot een succes te maken moet je je inzetten, of het nou voor je land, stad, buurt of straat is. Om een gemeenschap te vormen, moet je verbinden met mensen die anders zijn dan jij. De nuance zoeken, en kijken waar je elkaar kan vinden. Toen ik achttien jaar was, verhuisde ik naar Israël. Ik ging een leiderschapsopleiding volgen. Israël is mijn tweede thuisland. Ik wilde een positieve bijdrage leveren aan de maatschappij. Mijn droom was het IsraëlischPalestijns conflict op te lossen. Helaas is dat nog niet gelukt.

Een paar weken na mijn komst brak er oorlog uit. Ik zat er vlakbij. Ik weet nog goed hoe het luchtalarm dagen- en nachtenlang afging. Hoe het voelde als het afging. Een geluid dat onder je huid gaat zitten, dat je gaat horen, ook als het er even niet is. De schuilkelder, de geur daarvan, de gespannen stilte, het wachten, de stomme grappen die je toch maakt, juist omdat je echt bang bent.

19

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Onze opleiding werd stopgezet. We moesten ons melden bij een stad aan het front. We kregen de taak om psychologische hulpverlening te leveren. Met een busje werden we om de zoveel uur naar verschillende families gebracht die dagenlang opgesloten hadden gezeten in een kleine ruimte. We moesten de kinderen proberen zover te krijgen dat ze met ons gingen praten over wat ze meemaakten. Kinderen die in shock waren van de situatie en niet in staat waren om naar buiten te gaan. Daar sta je dan, zelf nog een kind. Het was daar dat ik wist dat ik beleid wilde maken dat mensen kan helpen. Duizenden mensen tegelijk. Het was daar dat ik de drie lessen leerde die ik altijd zal toepassen. Om te beginnen: het kan niet in je eentje. Er kan überhaupt veel minder dan we allemaal zouden willen. Politiek gaat op zijn mooist over dingen die kunnen. Maar veel vaker gaat het over alle dingen die niet kunnen, zoals in je eentje een eeuwenoud conflict oplossen. Daarom is onze inzet ook zo belangrijk. Het klinkt als een cliché, maar je komt echt alleen verder als je dingen samen oppakt. Maar je moet daarvoor wel bereid zijn je in te zetten voor je gemeenschap. Inzetten voor de ander. Iedereen kan het doen op zijn eigen manier, maar daadwerkelijk doen is dé voorwaarde om vooruit te komen. De tweede les die ik leerde is nuance. We zijn allemaal de optelsom van vele verhalen.

En om vooruit te komen, moeten we ervoor zorgen dat die gelaagdheid ruimte krijgt. We moeten ons inzetten voor ontmoeting. Juist voor ontmoetingen die moeilijk zijn. En als laatste: er kan wel wat, zolang je vol overgave meedoet. En dan moet je vol overgave meedoen in de rol die je krijgt, of de rol die op dat moment nodig is. Een officier zei: als er een leider nodig is, wees dan een leider, en als er een wiel nodig is, wees dan een wiel. Je moet vol overgave meedoen in een groter geheel en accepteren dat dit geheel, zoals Europa of een stad als Amsterdam, niet helemaal te overzien is. En toch moet je erop vertrouwen dat het geheel de enige weg vooruit is. Want onderdeel zijn van een groter geheel dan jezelf is iets wat kracht geeft. En iets wat je veilig houdt. Ook dat speelde een rol in mijn opvoeding: veilig zijn. De angst dat je niet geaccepteerd wordt om je identiteit. Daarom moest ik mijn best doen, mezelf dienstbaar opstellen en het liefst ook verbergen wie ik eigenlijk ben. Voorzitter, het is misschien toeval dat ik hier terecht ben gekomen, maar niet dat ik hier gebleven ben. In Amsterdam voel ik mij thuis. Toen ik terugkwam uit Israël liep ik door de Maasstraat, de plek waar ik ben opgegroeid.

De geschiedenis van de stad, het horen van zestig talen, kerken, moskeeën, synagogen, mensen van over de hele wereld, de vrijheid van de Wallen, de coffeeshops, de nachtclubs -onze stad ademt nog steeds vrijheid en openheid. Maar ik realiseer mij dat die vrijheid niet vanzelfsprekend is en dat niet iedereen die vrijheid ervaart. Het onderzoek naar moslimdiscriminatie toont dat aan. Altijd kunnen zijn wie je wilt zijn. Voor die vrijheid ga ik mij in de komende jaren inzetten. Het is namelijk onze morele plicht als stadsbestuur er alles aan te doen, dat iedereen hier vrij kan leven. Juist nu. Juist als volksmenners met hun eigen opportunistische agenda nieuwe loopgraven graven en mensen tegen elkaar opzetten. Ik heb twee vragen aan de wethouder en de burgemeester. In mijn bijdrage geef ik aan dat je verschillend kunt zijn. Meerdere identiteiten kan hebben en je toch kan identificeren met een ander, en vervolgens het gesprek aangaan. Want verbinding, voorzitter, ligt altijd in het gesprek. Mijn vraag is dan ook: proberen de wethouder en de burgemeester bij de aanpak van discriminatie verschillende groepen uit Amsterdam actief bij elkaar te brengen? En zo ja, op wat voor manier wordt dat gedaan? Mijn tweede vraag, voorzitter, heeft betrekking op alle onderzoeken die zijn uitgevoerd door de gemeente, bij groepen in onze stad die niet altijd veilig en vrij zijn.

Denkt de wethouder nu genoeg

20

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

aanbevelingen te hebben om ons nieuwe antidiscriminatiebeleid te verbeteren. En zo ja, wat is de meest belangrijke stap die de gemeente moet zetten? Voorzitter, om af te ronden. Samenwerking heeft ervoor gezorgd dat wij op een continent leven dat tot voor kort uniek vreedzaam, veilig en welvarend was. Een continent dat heeft laten zien wat je kunt bereiken door voor elkaar op te komen. Alleen door onze fundamenten te versterken, voorkomen we dat onze stad, maar ook Europa, wegzakt in verdeeldheid, polarisatie en wantrouwen. Net gaf ik aan dat ik vroeger moest verbergen wie ik was. Alleen, dat kan niet meer. Ik sta nu hier, vol overgave. Ik sta hier namens alle Amsterdammers. Namens alle mensen die de hele wereld overtrokken omdat ze niet konden zijn wie ze waren. Namens alle mensen die vandaag nog moeten vechten om te kunnen zijn wie ze zijn. Namens alle mensen die ik toevallig ben: jong, man, joods, theoretisch opgeleid, politiek geïnteresseerd, voetbalfanaat. Én de mensen die ik niet ben. Ik geloof dat dat kan. Je kunt je met mensen identificeren, er oprecht zijn voor mensen die je zelf niet bent. Dat wil ik de komende jaren proberen. Dat ga ik doen. Als een wiel, als een raadslid, als een luisterend oor, als een leider, maar vooral als Amsterdammer. Ik heb er zin in. Dank jullie wel.

(Applaus) De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Garmy, voor uw mooie maidenspeech, uw wijze lessen. En mocht u er ooit onverhoopt in slagen het conflict wél op te lossen, dan zal de geschiedenis tonen dat dat hier is begonnen, in deze zaal, op dit moment. Dan is het opnieuw mijn genoegen, en een enorme deugd ook in dit geval, om mevrouw Lust aan te kondigen voor haar maidenspeech, namens de fractie van D66. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Lust. Het lid LUST: Dank u wel voorzitter. Dus zo ziet het er hier uit, mooi! ‘Hey, let’s be carefeful out there’. Zo besloot sergeant Esterhaus in de televisieserie Hill Street Blues iedere ochtend de zogenaamde roll call, de briefing voordat de politiemensen de straat op gingen. De oudere jongeren onder ons zullen zich dit herinneren. Naast Hill Street Blues was ik als kind dol op politieseries zoals Cagney&Lacey en Charlie’s Angels. Sterker nog, Charlie’s Angels speelden we ieder speelkwartier op school na. We ruzieden over wie Sabrina mocht zijn, want die was het stoerst. Zo jong als ik was, wist ik al dat ik later, als ik groot ben, bij de politie wilde werken. Toen ik op mijn negentiende oud genoeg was om te mogen solliciteren, werd ik echter niet aangenomen. Ik was te verlegen geweest in het sollicitatiegesprek. Fast Forward. Het is ondertussen 2004, en ik had mijn schuchtere jongere ik van mij afgeschud.

Ik solliciteerde opnieuw bij de Amsterdamse politie en dit keer werd ik wel aangenomen, en wel op de Centrale Meldkamer. Tsjongejonge. Wat een gekkenhuis en wat een constant aanbod van telefoontjes van burgers die boos, verdrietig, teleurgesteld, in paniek of bang waren. Ik heb tot nu toe nergens zo hard moeten werken, maar ik vond het geweldig. Na vier jaar stroomde ik door naar de masteropleiding tot recherchekundige en de 12,5 jaar daarna ben ik formeel vooral actief geweest in de professionele opsporing. Gewapende overvallen, zedenzaken, cold cases. Formeel, want tussen de bedrijven door was ik vaak heel druk met zaken gerelateerd aan lhbtiq+-vijandigheid als actief lid van het politienetwerk Roze in Blauw. In mijn 16,5 jaar bij de Amsterdamse politie heb ik honderden slachtoffers van anti-lhbtiq+-geweld en -discriminatie gesproken en ondersteund. Mensen

21

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

die het slachtoffer geworden waren van grove beledigingen, intimidatie, huiselijk geweld, vernielingen, wijkterreur, mishandelingen en zelfs moord. Dit alles deden wij als team Roze in Blauw vrijwillig, naast ons reguliere werk. Deels gefaciliteerd, maar vooral uit betrokkenheid en liefde voor onze Amsterdamse lhbtiq+-gemeenschap. Jarenlang heb ik intern gestreden om de continuïteit van Roze in Blauw te waarborgen in de vorm van een fulltime operationele unit. Maar hoe belangrijk de politie ons netwerk ook vond, zo belangrijk waren we kennelijk ook weer niet. Sterker nog, het voelde regelmatig veiliger buiten dan binnen. Immers, door velen uit de lhbtiq+gemeenschap werd en wordt Roze in Blauw op handen gedragen, maar intern werd ons deze loyaliteit op subtiele manier vaak niet in dank afgenomen. Mijn blauwe familie. Dat niet alleen de lhbtiq+-gemeenschap een bedreigde minderheid vormt, mag blijken uit het rapport over moslimdiscriminatie dat voor ons ligt. Een pijnlijk en lelijk probleem. En vele Amsterdammers worden er diep door geraakt, op identiteitsniveau. Een belangrijk punt dat uit deze rapportage naar voren komt is de noodzaak om de meldingsbereidheid van moslimdiscriminatie te vergroten, om zodoende beter zicht te krijgen op de omvang en aard van het probleem.

Zoals we bij In de Roze in Blauw vaak zeiden: we kunnen iets met wat we weten en we kunnen niets met wat we niet weten, dus laat ons het weten. In de Rib van 17 januari jl., wat voor mij dus jarenlang ‘Roze in Blauw’ betekende, stelt de toenmalig wethouder Diversiteit dat het voor het college belangrijk is om te benadrukken dat de kwantitatieve wijze van registratie ondersteunend kan zijn bij de aanpak van moslimdiscriminatie. Daartoe wil het college het Meldpunt Discriminatie regio Amsterdam nog beter in stelling brengen. Aan dat idee voeg ik graag het advies aan de burgemeester toe om ook nadrukkelijk in te zetten op het toegankelijker maken van de politie voor slachtoffers van moslimdiscriminatie. Hoe mooi zou het zijn als er een geformaliseerde, fulltime operationele unit komt, bemenst door politieambtenaren uit de bedreigde doelgroepen, die zich proactief richt op preventie en specifiek op de operationele afhandeling van zaken gerelateerd aan veiligheid en discriminatie. Ik beloof u dat de drempelverlagende functie van een dergelijke afdeling enorm zal zijn. Mijn oproep aan de burgemeester is dan ook om uit deze kasten te komen en de urgentie hiervan in de driehoek te agenderen.

We kunnen dit als politiek misschien niet direct afdwingen, maar zoals de Franciscaanse zegen luidt: ‘Mogen wij gezegend zijn met genoeg dwaasheid om te geloven dat we verschil kunnen maken in de wereld, zodat wij kunnen doen waarvan anderen zeggen dat het niet gedaan kan worden.’ Dank u wel. (Applaus) De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Lust. Ik denk dat wij allemaal enorm onder de indruk zijn van uw maatschappelijke betrokkenheid en de periode, de weg die u hebt afgelegd naar deze raadszaal. Daarmee -tenzij er andere sprekers zijn in eerste termijn, wat niet het geval is- zijn wij aan het einde gekomen van de eerste termijn van de raad. Ik kijk even naar het college. Het college heeft zojuist besloten dat wethouder Meliani in eerste termijn als eerste het woord mag voeren. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Dank voorzitter, er zijn niet heel veel vragen gesteld, want wij hebben er natuurlijk ook al over gesproken in de commissie. Maar ik wil beginnen met bijna

22

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

iedereen te complimenteren. Specifiek mijnheer Garmy, omdat ik bijna tranen in mijn ogen kreeg. Ik bevind me echt aan zijn zijde als het gaat om elkaar wat meer moeten gaan vinden, dus dat we die verbinding moeten gaan opzoeken. Ik zou al bij deze willen toezeggen dat ik in het Beleidskader 2023 -ik heb dat ook in de brief aangegeven- een procesvoorstel doe over hoe we dat gaan inrichten en op welke manieren we dat vorm gaan geven. Mijn collega heeft al eerder aangegeven dat een van de pijlers de verbonden stad is. Wat mij betreft gaan we daarop voort. Dan ziet u mij in ieder geval aan uw zijde, als we daarin samen kunnen optrekken. Wat mij betreft met de hele raad, omdat we daar heel veel mensen blij kunnen maken. In plaats van uit elkaar te groeien, moeten we elkaar weer gaan vinden. Daarmee hoop ik ook een beetje antwoord te geven op misschien meerdere vragen. Het lid Namane gaf aan dat zij ook wacht op het Beleidskader, maar ik wil het eigenlijk net even anders doen. Nogmaals, dat wil ik samen met u gaan inrichten, samen met alle aanbevelingen en de actieonderzoeken die zijn gedaan. Specifiek de aanbevelingen die nu gedaan zijn naar aanleiding van moslimdiscriminatie in deze stad. Dat zijn er een heleboel. Wij hebben die nu natuurlijk nog niet geïmplementeerd. Dat wil ik graag terug laten komen. Daarover wil ik eerst met u in gesprek.

Dat wil ik ook doen met alle allianties en groepen in deze stad die keihard hebben gewerkt om dit rapport op te leveren. Wat mij betreft komt dat allemaal terug in de beleidskaders. Ik zal al uw aanbevelingen, ideeën, moties en amendementen graag omarmen en hierin meenemen. Voorafgaand daaraan ben ik van plan om ook gesprekken te voeren met die gemeenschap. Dat gaan we nog organiseren. Ik nodig u daarbij graag uit. Er is een motie ingediend over anoniem solliciteren. Die ligt eigenlijk bij de wethouder P&O, maar ik kan die ook beantwoorden. Wij hebben eerder als college vastgesteld dat wij bij de bestuursopdracht diversiteit en inclusie ook kijken naar werving en selectie. Wij hebben er dus al ontzettend veel acties onder uitgezet om ervoor te zorgen dat je je uitgenodigd voelt om in deze stad te gaan solliciteren. Wat mij betreft is dat voldoende, maar daarom wil ik in ieder geval zeggen dat ik vind dat de raad in de gelegenheid moet zijn om te zeggen… Ik zou dus zeggen: ‘oordeel raad’. Het kan, het is een onderzoeksmotie. Maar ik wil aangeven dat meerdere steden, hoofdsteden, hieraan hebben meegedaan. We zien eigenlijk niet echt de impact daarvan. Maar misschien is het in Amsterdam anders. Dus oordeel raad. Ik vergeet nog een paar vragen. Het lid Martens vroeg hoe het zit met de stageplaatsen. Ik denk dat ik niet als enige werk aan het tegengaan hiervan.

Op het gebied van arbeidsdiscriminatie hebben wij de aanpak arbeidsdiscriminatie. Die ligt bij Sociale Zaken bij mijn collega-wethouder Groot Wassink. Die komt dus ook met een stuk uw kant op. Dat kunt u verwachten. Dan kunt u kijken welke stappen daarin zijn gezet. Maar dat is dus een collegebrede aanpak. Dat geldt eigenlijk ook voor P&O, waar we ook in samenwerken. Het zijn dus geen losse dingen. Ik moet even goed kijken wie ik vergeten heb. Nee, ik denk dat ik alle vragen heb beantwoord. Ja, er is een vraag, dat is het lid Bentoumya, nu weet ik het weer. Het is bijna een vraag. Ik vond uw verhaal en betoog trouwens echt geweldig. Wat ik nog even wilde zeggen, was wat we nou doen om onze organisatie van meer kennis te voorzien. Dat zit eigenlijk ook wel in de bestuursopdracht Diversiteit en Inclusie bij mijn collega-wethouder P&O. Wij zorgen dat die kennis binnenkomt. Er is op het gebied van religies bijvoorbeeld weinig kennis. Die vergroten wij door beleidsmedewerkers meer kennis te geven op het gebied van jodendom, christendom en islam. Ik denk dat dat nog veel beter kan. Daar werken we samen keihard aan.

23

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dank u wel, wethouder. Ik kijk even naar de burgemeester voor de beantwoording van openstaande vragen en het preadvies op motie 308. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Dank u wel voorzitter. Ik zou de leden willen bedanken voor hun inbreng en redelijk kriskras even door een aantal inbrengen heen willen gaan. En dan begin ik in omgekeerde volgorde denk ik, met de prachtige maidenspeech van de heer Garmy. Dank u wel daarvoor. De drie levenslessen die u op uw achttiende in heel bittere en moeilijke omstandigheden tot u nam, daar doen velen van ons toch een heel leven over. En dan nog. Het deed mij denken, dat citaat geef ik u toch mee, aan de woorden van een Australische komiek Tim Minchin, die ik tot vervelens toe citeer, waar mensen die mij goed kennen ook echt een punthoofd van krijgen. Maar ik vind het zo’n mooi citaat en ik moest er heel erg aan denken. Het luidt: ‘Empathy is intuitive, but is also something you can work on intellectually.’ En dat mogen wel meer mensen doen. Ik zou ook nog een opmerking willen maken in de richting van de heer Van Schijndel.

Ik krijg toch de indruk dat eeuwen van religieuze vervolging misschien niet helemaal bij u geland zijn, waarbij Ik toch ook nog even in herinnering wil brengen dat artikel 1 van onze Grondwet, het discriminatieverbod, begint met het verbod op vervolging op godsdienst. Discriminatie op godsdienst is niet toegestaan. het lijkt mij toch goed om dat even op te merken, en dat geldt voor alle geloven. (Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja, ik constateer dat de burgemeester mijn betoog dus heel anders heeft beleefd dan de heer Khan. Dat is jammer. Non-discriminatie is de kern van het westerse denken. Ook vrijheid, dus autonomie van het individu hoort bij de moderniteit. Ja, dat is klip en klaar. En iedereen die een beetje heeft gestudeerd, weet dat gewoon. Ik kan uw opmerking niet plaatsen, burgemeester. Sorry.) Wij hoeven hier niet in een leerstellige discussie te vervallen. Laat ik alleen zeggen dat ik moslimdiscriminatie als een van de grote problemen in onze samenleving zie. Ik was ook geraakt door de uitspraken van mevrouw Namane. Terecht -er is net het boek verschenen over de generatie 9/11- merkt zij op dat voor veel moslims in onze samenleving 9/11 ook heeft betekend dat zij veel vrijheid verloren en vaak in een schuldpositie terechtkwamen die zij niet verdienden. Dat gezegd hebbende, wil ik nog even door naar mevrouw Lust. Dank u wel, ook voor uw prachtige maidenspeech.

Ik ben mij natuurlijk heel bewust van het werk dat u de afgelopen jaren met vele anderen ook heeft gedaan. Ik ben u daar heel dankbaar voor. De enige troost voor dat u daar niet meer werkt, is dat u hier nu bent. Uw voorstel vind ik natuurlijk buitengewoon sympathiek. Maar tegelijkertijd kan ik het niet omarmen. Ik denk dat u dat al vermoedde toen u zei dat het wellicht buiten mijn bevoegdheden ligt. De interne organisatie van de politie is de verantwoordelijkheid van de landelijke eenheid. De Nationale Politie kijkt daarop toe; dat doe ik niet rechtstreeks. Maar ook nog los daarvan, vraag ik mij af of je een gespecialiseerd team zou moeten opzetten. We hebben natuurlijk veel netwerken: een Turks, Marokkaans, joods netwerk. Die functioneren eigenlijk heel goed en effectief. Ik ken uw commentaar op de ontbrekende steun die er zou zijn voor Roze in Blauw, maar laat ik u wel zeggen dat er het afgelopen jaar behoorlijke doorbraken in zijn. Maar om dat aan te vullen met een specialistisch team -eigenlijk verhoudt zich dat niet goed tot de beweging die wij op dit moment bij de politie maken, juist door het aantal specialistische teams te verminderen.

24

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Maar ik vraag mij ook af of dat niet ondervangen kan worden met de netwerken die we hebben, waarbij ik me bovendien afvraag of we dan ook niet een gespecialiseerd joods team bijvoorbeeld in het leven zouden moeten roepen, omdat u ook weet dat er grote dreiging voor de joodse gemeenschap is in onze stad. Ik vraag mij af of het verstandig is om die weg verder te gaan. (Het lid LUST: Ja, ik wil daar graag aan toevoegen, of eigenlijk benadrukken, dat het belangrijk is om te weten dat de interne netwerken bij de politie gepositioneerd worden als specialistische netwerken, maar die uiteindelijk in de organisatie nauwelijks geborgd zijn. En daar rust een groot misverstand, want de interne netwerken bij de politie hangen samen -aan een zijden draadje eigenlijk- van welwillende, hardwerkende politiemensen die daar zich op vrijwillige basis aan verbonden hebben. En deze netwerken worden ingezet als zich een actualiteit voordoet. Ik zie aan de voorzitter dat ik moet afronden, dat zal ik doen. Mijn vraag is of u zich ervan bewust bent dat dit eigenlijk heel precaire evenwichten zijn. En dat als de mensen in die netwerken morgen zeggen dat ze ermee stoppen, het overmorgen weg is?) De VOORZITTER: Mevrouw Lust, ik heb u iets meer ruimte gegeven, maar daarmee is D66 door haar spreektijd voor de vergadering heen. Wij kunnen helaas niet meer uw bijdrage horen. De burgemeester kan nog reageren.

Burgemeester HALSEMA: Ik ben me daar zeker van bewust. Ik zou het buitengewoon goed vinden, met uw kennis en ervaring, dat wij bij de eerstvolgende vergadering, of in de commissie Algemene Zaken, waarbij ook de hoofdcommissaris zelf aanwezig is, dit gesprek zouden kunnen voortzetten. Omdat ik toch vind dat het een gesprek is dat u ook met de politie zelf moet voeren. Ik wil er toch een kanttekening bij plaatsen. Ik ben me ervan bewust hoe precair dit is en hoezeer het ook hangt op mensen. Tegelijkertijd stel ik ook vast dat ondanks dat we bijvoorbeeld Roze in Blauw wél geïnstitutionaliseerd hebben, dat ook op de lange termijn onvoldoende bescherming biedt in het voortbestaan, omdat het altijd afhankelijk blijft van de bereidheid van individuen om zich daar ook aan te verbinden. Dus ik vraag mij af of uw oplossing voldoende bescherming biedt voor het duurzaam -want dat is wat u wilt- tussen de oren krijgen van alle agenten hoe belangrijk het is om serieus om te gaan met discriminatiemeldingen. Om er oog voor te hebben dat discriminatie plaatsvindt, in het korps en in de samenleving. Ik vraag mij af of dit de manier is, maar ik zou graag zien dat we het gesprek actief voeren, en dat ook doen in de commissie AZ. (Het lid AHMADI: Ik denk dat mevrouw Lust wees op het feit dat de meldingsbereidheid in de samenleving behoorlijk laag is.

Daarom is het moeilijk om dit onderwerp te vergelijken met andere doelgroepen, omdat de discussie of je met een hoofddoek aan het werk mag gaan bij de politie alleen bij deze groep leeft. Daarom is het ook belangrijk om te kijken wat er in deze groep gedaan kan worden om specialistische teams op te richten, zodat er herkenbaarheid tot stand kan komen. Maar ook een gevoel van veiligheid om naar de politie toe te stappen. Als we nu kijken in de samenleving… Je hoeft als moslima bijna geen rechtenstudie meer te doen als je advocaat wilt worden, omdat het dragen van een hoofddoek zo vaak omstreden wordt. Ik denk dat dat ook meespeelt bij meldingsbereidheid. Herkenbaarheid zou daar heel goed van pas kunnen komen.)

25

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Laat ik in ieder geval even zeggen dat er heel veel jonge vrouwen rechten studeren. Daaronder zijn ook heel veel islamitische vrouwen. Wij hebben op de VU een heel actieve vereniging van jonge moslims die juist ook rechten studeren. Dat even als feitelijke correctie. De meldingsbereidheid op discriminatie is überhaupt laag. En ze is zeer laag onder moslims. Dat wordt aangekaart. Dat wordt zowel bij het Meldpunt Discriminatie steeds serieuzer genomen, als bij de politie. De politie móet daarop acteren. Ik zou ook u willen uitnodigen om hierover het gesprek te voeren met de hoofdcommissaris in de commissie AZ. (Het lid AHMADI: Dat is goed. Rechten studeren is anders dan rechter mogen zijn, als je ervoor kiest om een hoofddoek te dragen. Want dat is op dit moment onverenigbaar. Daarom denk ik wel dat het echt iets is om over na te denken, om de herkenbaarheid bij de politie en andere instituties te verhogen voor deze best wel kwetsbare doelgroep, die continu geraakt wordt en zich niet veilig genoeg voelt om zich altijd uit te spreken.) Dank u wel voorzitter. Het is niet eerste keer dat mevrouw Ahmadi mij zou willen verleiden tot het voeren van allerlei landelijke discussies, waarover interessante posities zijn in te nemen. Ik weersta de verleiding.

De minister van Justitie heeft zich heel recent heel duidelijk uitgesproken over het dragen van hoofddoekjes, bijvoorbeeld in handhaving. Daar hebben wij ons voorlopig als gemeente naar te voegen. Maar die discussie zal ook terugkeren, omdat daar waar het over de handhaving gaat, de heer Khan en anderen een motie hebben ingediend. En dat komt vast binnenkort weer aan de orde. Tot slot. Hiermee heb ik ook het bruggetje gemaakt naar de motie van de heer Khan. Ook hier weersta ik de verleiding tot het voeren van een inhoudelijke discussie. Laat ik er het volgende van zeggen. Eigenlijk is dit een oproep aan de raad. Ik zou het oordeel over de motie dan ook aan de raad willen laten. Als de motie een meerderheid haalt, zal ik de wens van de raad vanzelfsprekend doorgeleiden naar Kamer en kabinet. De VOORZITTER: Dank u wel burgemeester. Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. Dat is niet het geval. Dan sluiten we dit agendapunt. We gaan even vijf minuten schorsen. De vergadering is geschorst. De VOORZITTER heropent om 21.20 uur de geschorste vergadering en stelt aan de orde: Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel) 18. Kennisnemen van de raadsinformatiebrief en de bijgevoegde verkenning over AmsterDOEN VN2022-023152 De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van de leden Nadif, Broersen, Schmit en Ahmadi inzake investeren in coöperatieve economie, nr.

299.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders

26

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

-

R

Samen met organisaties in de stad uit te werken hoe publieke-civiele samenwerking structureel kan bijdragen aan een sterke coöperatieve en democratische economie Een uitvoeringsplan op te stellen voor een Amsterdamse coöperatieve incubator met daarbij een aantal concrete pilots gericht op lokale uitdagingen

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: We gaan dit agendapunt in vijf minuten afronden voor de wethouder, want die heeft een overleg. Het is het kennisnemen van de raadinformatiebrief en de bijgevoegde verkenning over AmsterDOEN. Er hebben twee leden het woord gevraagd. De eerste is mevrouw Nadif namens GroenLinks. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Nadif. Het lid NADIF: Dank u wel, nogmaals namens het lid IJmker. Het agendapunt AmsterDOEN, je moet het wel goed zeggen. We doen ook een motie erbij. Ik vind het wel leuk, want de vorige periode deed ik natuurlijk Economische Zaken. Het is heel erg mooi dat ik ook mag meewerken aan deze motie. Het gaat er eigenlijk om dat we willen kijken hoe we samen met organisaties in de stad uit kunnen werken hoe publiek-civiele samenwerking structureel kan bijdragen aan een sterke, coöperatieve en democratische economie, en dat we echt gaan kijken naar concrete pilots, gericht op lokale uitdagingen. Ik hoop op een positief preadvies en ook op brede steun in de raad. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Nadif. De volgende spreker is mevrouw Broersen namens Volt. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Broersen. Het lid BROERSEN: Dank u wel voorzitter, dit is gelukkig een punt waarover GroenLinks en Volt het wel eens zijn. Amsterdammers zitten vol eigen initiatief.

Dus dat bloeit van mensen en organisaties die de stad mooier maken, of aan elkaar willen laten zien hoe mooi de stad is. De stad zal in de komende jaren tegen verschillende vraagstukken aanlopen waar initiatieven van bewoners en organisaties nodig zijn om tot de juiste oplossingen te komen. Maar we hebben allemaal gelezen dat vrijwilligers schaars zijn, of dat Amsterdammers zich niet gesteund voelen als ze zelf ondernemen. De grootste boosdoener voor actieve bewonersparticipatie is geen steun. AmsterDOEN is het perfecte voorbeeld van het stimuleren van bewonersinitiatieven. En hoe wij de bewoners en de initiatieven zelf goed kunnen steunen. AmsterdDOEN onderzoekt dan ook wat voor tool de Amsterdammer nodig heeft die wij als gemeente kunnen faciliteren. Volgens AmsterDOEN zit het versterken van het ecosysteem in communicatie en organisatiekracht, wat ook draagvlak bevordert. Denk bijvoorbeeld aan het aantrekken van MKB-bedrijven die een coöperatieve energietransitie kunnen ondersteunen. Het gaat erom dat zeggenschap en eigenaarschap dichter bij elkaar komen te liggen. Iets waar de gemeente in kan ondersteunen. AmsterDOEN is permanent een bèta. Het zal altijd in ontwikkeling blijven. Daarom is het nu aan ons, als raad, om met een voorstel in AmsterDOEN aan de slag te gaan.

27

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Er worden concrete voorstellen gepresenteerd over hoe AmsterDOEN doorontwikkeld kan worden, waaronder een incubator die dit kan versterken. Een incubator, een organisatie bestemd om de groei van startende initiatieven succesvol te versnellen, kan verschillende diensten aanbieden. Van begeleiding, coaching, kennis en de toegang tot netwerken, tot simpelweg financiering. De conclusie van AmsterdamDOEN omschrijft dat de incubator de aanjager kan zijn voor coöperatieve economie. Andere steden gingen Amsterdam al voor. In New York, Barcelona, Parijs, Londen en Berlijn wordt hierin al geïnvesteerd. De motie die wij mede met GroenLinks, D66 en BIJ1 hebben ingediend, stimuleert deze incubator met pilots gericht op concrete vraagstukken. Dit stimuleert behalve ondernemerschap, draagvlak en vertrouwen in elkaar. Met deze motie maakt AmsterDOEN nog meer positieve impact op de Amsterdammer. De VOORZITTER: Mevrouw Broersen, de spreektijd van Volt is helaas op. Dus u kunt nog… Het lid BROERSEN: Nog één zin. De VOORZITTER: Nou, gaat uw gang. Het lid BROERSEN: Fijn. Ik wil de wethouder dan ook vragen wat hij van deze incubator vindt, en of hij denkt dat hij bewonersinitiatieven positief zal beïnvloeden. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Broersen. Wat de wethouder ervan vindt gaan wij nu horen, want het woord is aan wethouder Groot Wassink.

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Groot Wassink. Wethouder GROOT WASSINK: Dank voorzitter. De raad kent mij als iemand die het eigenaarschap en de zeggenschap van bewoners wil vergroten. Ik denk dat AmsterDOEN daar inderdaad een belangrijke bijdrage aan kan leveren. Mevrouw Broersen had het over een bèta. Ik begreep het niet zo, maar heb het gevoel dat we op hetzelfde spoor zitten. Ik denk dus ook dat een incubator, of anderszins, hetgeen ook de motie voorstelt, precies bevordert wat u beoogt. Ik denk namelijk dat bewoners veel nadrukkelijker een positie geven, de publiek-civiele samenwerking veel nadrukkelijker een plek geven, kan in deze stad. Ik denk dat dat belangrijk is en dat we daarmee moeten experimenteren. Het college kan deze motie dan ook positief preadviseren. De VOORZITTER: Dank u wel, wethouder. Zijn er nog leden in tweede termijn die het woord willen voeren? Dat is niet het geval. Dan is hiermee het agendapunt gesloten en kan de wethouder snel vertrekken. Dan gaan wij door naar het volgende… Nou ja, dat bedoelde ik niet in overdrachtelijke zin. Wij gaan door naar het volgende agendapunt. De discussie wordt gesloten. Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie 19.

28

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Kennisnemen van de Verduurzamingsrapportage 2022 over de voortgang op de Uitvoeringsagenda Duurzame Organisatie 2020–2030 VN2022-024139 De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van het lid Krom inzake plantaardige keuze mogelijk maken, nr. 307.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders De keuze voor plantaardig binnen de gemeentelijke organisatie mogelijk te maken door te zorgen dat minstens de helft van de voedsel- en drankopties die aangeboden worden in gemeentelijke gebouwen volledig plantaardig is. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: De leden Krom en Heinhuis hebben het woord gevraagd. Ik kijk als eerste naar mevrouw Krom namens de Partij voor de Dieren. Het lid KROM: Dank u wel voorzitter. De fractie van de Partij voor de Dieren is blij om te zien dat er werk gemaakt wordt van de verduurzaming in de eigen organisatie. Er is echter wel een aspect dat wat ons betreft nog onderbelicht blijft in deze rapportage, en dat is de consumptie van dierlijke producten. Er wordt een of twee keer gerefereerd aan initiatieven zoals de Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel. Dat is mooi, maar de CO2impact van het consumeren van dierlijke producten is enorm. Het verdient daarom ook echt een prominentere plek in deze duurzaamheidsplannen.

Als we kijken naar het voedsel- en drankenaanbod in de eigen organisatie, reflecteert dat bijvoorbeeld nog steeds niet de eiwittransitie die we als gemeente hebben omarmd. In de koffieautomaten is er bijvoorbeeld nog steeds uitsluitend 100 procent koemelk te krijgen. Bij de Partij voor de Dieren blijven we braaf met onze pakjes havermelk onder de arm naar de koffieautomaat wandelen, maar die koemelk staat natuurlijk wel in schril contrast met de gemeentelijke duurzaamheidsambities. Wij denken ook dat wij als gemeentelijke organisatie met dit nietduurzame aanbod een verkeerd signaal afgeven naar de buitenwereld en naar de bezoekers die we ontvangen in de gemeentelijke gebouwen. Want hoe kunnen wij vragen dat mensen duurzamer gaan consumeren als we die duurzamere opties zelf helemaal niet aanbieden? Ondanks een Meatless Monday is het aanbod in de eigen kantine allesbehalve plantaardig. Sterker nog, als veganist valt er vaak weinig of niks te halen. Het is toch vreemd dat wij die duurzame voedselkeuze wel promoten in beleidsstukken, maar onze kantine zelf vullen met milieuvervuilend dierenleed. In deze duurzaamheidsrapportage staat dat de gemeente mensen graag wil stimuleren om duurzamere keuzes te maken.

Wij zeggen heel simpel: bied die dan ook aan! Zorg dat die plantaardige opties er dan ook echt overal zijn, zodat mensen die graag een duurzaam broodje of een kopje koffie zonder dierenleed willen consumeren, ook bij de gemeente terechtkunnen. Wij dienen daarom vandaag een motie in waarbij we pleiten voor 50 procent plantaardige producten in onze kantines en koffiemachines. Kan de wethouder aangeven of ze ook het belang ziet van een meer plantaardig aanbod in de gemeentelijke gebouwen voor de duurzaamheidstransitie? En is de wethouder het met ons eens dat we als gemeente een voorbeeldrol zouden moeten hebben? Dank u wel.

29

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Krom. Ik heb begrepen dat mevrouw Heinhuis geen behoefte meer heeft. Zijn er andere leden die het woord willen voeren in eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan kijk ik naar wethouder Pels…Van Buren zie ik. Gaat uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Buren. Wethouder VAN BUREN: Dank u wel. Voorzitter, als gemeente hebben wij een focus op vegetarisch beleid voor onze cateraar. Wij hebben een contract met de catering, met Compass Group. Dat duurt nog tot eind 2024, november 2024. Wij zijn wel in gesprek met hen, of we meer plantaardige opties kunnen hebben voor melk. Wij gaan ook samen met de leveranciers werken aan een onderzoek naar een eiwitmonitor. Voor dranken hebben we een contract met Selecta. Dat loopt nog tot 2023 en kan ook nog verlengd worden. Wij staan positief tegenover deze motie en gaan onderzoeken met onze leveranciers wat we verder kunnen doen, in de tussentijd dat het contract nog loopt. En ook kijken als de contracten verlengd worden wat we daarmee kunnen bespreken. Wat ons betreft kan deze motie worden aangenomen. De VOORZITTER: Dank u wel wethouder. Ik heb ook nog wethouder Pels hier staan, maar kennelijk niet. Oké. Prima, is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan kunnen we ook dit agendapunt sluiten. We gaan door naar het volgende agendapunt. De discussie wordt gesloten.

Afval en Reiniging 20. Kennisnemen van de raadsbrief uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam 2021 VN2022-023324 De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van de leden Van Pijpen, Noordzij en Lust inzake de hoeveelheid afval opnemen in de rapportage, nr. 302.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders Om in de vervolgrapportages over Schoon Amsterdam informatie en data op te nemen over de hoeveelheid verzameld restafval en grof vuil. Dat in algemene zin en als gemiddeld aantal kilo’s per inwoner weer te geven. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van de leden Bobeldijk en Burgers inzake Meting schoonheidsgraad aanpassen aan beleving bewoners, nr. 303.22

30

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders – – – –

Onderzoek te doen naar de vraag hoe de meting van de schoonheidsgraad zo kan worden aangepast dat deze meer aansluit bij de beleving van de bewoners; De ervaren overlast hierin leidend te laten zijn; De relatie te onderzoeken tussen volle containers en de hoeveelheid reinigingswerk; De raad te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van het lid Koyuncu inzake Tijdelijk inzetten van bovengrondse afvalcontainers, nr. 305.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders – –

–

Te onderzoeken waarom er onvoldoende met de meldingen van bewoners wordt gedaan; Dit probleem desnoods op te lossen door tijdelijk bovengrondse afvalcontainers te plaatsen om te voorkomen dat de afvalvoorzieningen niet achterblijft op de toename van het aantal bewoners; Hierover te rapporteren aan de raad.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat is ingekomen: Motie van de leden Burgers, Boomsma, Krom, Garmy, Koyuncu, Van Pijpen, Noordzij en Lust inzake extra inkomsten voor Amsterdamse verenigingen, nr. 309.22 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders – – – –

De mogelijkheid voor verenigingen om oud papier en karton op te halen voor een financiële vergoeding van de gemeente te onderzoeken; Hierbij dit soort initiatieven van andere gemeentes als voorbeeld te nemen; Amsterdamse sport- en muziekverenigingen te betrekken bij dit onderzoek; De raad te informeren over de uitkomst en de mogelijkheid om dit initiatief uit te voeren voor te leggen aan de raad.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Er is een aantal leden dat het woord wil gaan voeren. Ik kijk als eerste naar de heer Burgers namens de VVD. En verder hebben nog het woord gevraagd: de leden Van Pijpen, Noordzij, Bobeldijk en Van Schijndel. Ik zie ook nog mijnheer Koyuncu.

31

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Burgers. Het lid BURGERS: Dank u wel voorzitter. Wij hebben het vanavond gehad over het Israëlisch-Palestijns conflict. Wij hebben het gehad over het staatsrecht. Wij hebben het gehad over moslimdiscriminatie en wij hebben het gehad over preventief fouilleren en nog allerlei andere interessante onderwerpen. En nu mag ik het gaan hebben over vuilniszakken. Ja, en dat aan het eind van de dag. Eigenlijk, voorzitter, zouden we het anders moeten doen. Want afval is toch echt de grootste ergernis van Amsterdammers. De Amsterdammers vinden het dus wel degelijk belangrijk dat wij het in deze gemeenteraad hebben over het afval en over de troep in Amsterdam. Wij hebben in de TAR van 29 en 30 juni de rapportage Resultaten Schoon Amsterdam van 2021 besproken. In de rapportage stond dat in 2021 er 32.500 meer meldingen waren geweest dan in 2020. De meest voorkomende melding was drie woorden: container is vol. Ik herhaal: container is vol. Die melding is dus heel vaak gedaan. Wij hebben dat besproken met elkaar en de wethouder heeft er ook antwoord op gegeven. Al heel snel in de beantwoording gaf de wethouder aan dat er inderdaad wel degelijk grote stappen nodig waren en dat zij met een verbeterplan zou komen. Ik denk dat de erkenning van het afvalprobleem in Amsterdam een groot goed is. Ik denk dat het begint met het erkennen van het probleem.

Mijn fractie is heel blij met die erkenning van de wethouder. Maar het kan niet alleen bij woorden blijven; je moet ook echt daden laten zien om Amsterdam schoner te krijgen. In elk geval heb ik een vraag voor de wethouder. Wij denken dat Amsterdam schoner moet en we denken dat het goed zou zijn als de afvalverwerkers, dus de mensen die werken bij de dienst Afval, beter beloond zouden worden. Het kan niet alleen blijven bij woorden alleen; het beroep moet aantrekkelijker worden. Ik denk ook dat dat past in de oproep van onze regering van minister Van Gennip om de salarissen in Nederland te verhogen. Het gaat ons overigens natuurlijk wel alleen om de medewerkers van de dienst Afval. Het salaris verhogen is ook al eerder genoemd in de campagnetijd. Ik zag onlangs een campagnefilmpje op AT5 waarin de lijsttrekker van de VVD in debat gaat met de lijsttrekker van GroenLinks, Groot Wassink. Daarin zegt Groot Wassink: inderdaad, wij moeten investeren in de reinigers. Hij constateert dat de VVD en GroenLinks het op dat punt met elkaar eens zijn. Ik denk dat dat een goede voorzet is. Ik zou aan de wethouder willen vragen of zij kan onderzoeken wat er mogelijk is op het gebied van salarisverhoging van de medewerkers dienst Afval, zodat zij beter worden gewaardeerd en zodat het beroep aantrekkelijker wordt. Maar, voorzitter, dan heb ik ook nog een motie.

Laat ik het even inleiden; volgens mij heb ik nog zeeën van spreektijd. Ik ben zoals u misschien kunt zien, echt uit de klei getrokken. Ik woon nu al dertig jaar in Amsterdam, maar vroeger in een heel klein dorp in noordwest-Overijssel. En daar kwam elke eerste zaterdag van de maand een grote trekker met een aanhangwagen langs ons huis. Er werd dan geschreeuwd: oud papier inleveren! Daar kon je dan je oud papier in gooien. Dat werd gedaan door de plaatselijke voetbalvereniging. Op een gegeven moment leerde je die mensen kennen. Zij leerden ons kennen. En dan was het een wedstrijd wie het meeste papier in te leveren had. Nou, ik zou willen kijken of we dat in Amsterdam ook kunnen gaan doen, zodat bijvoorbeeld muziekverenigingen, sportverenigingen en ook de scouting daarvan kunnen profiteren. Mijn motie is daarover ingediend. Jullie begrijpen, het mes snijdt aan twee kanten. Amsterdam wordt hierdoor schoner en de verenigingen die het zo nodig hebben, en die zorgen voor saamhorigheid en sociale cohesie in onze stad, zullen dan de mogelijkheid hebben om

32

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

bijvoorbeeld een nieuwe trompet of een nieuwe doelpaal te kopen. Voorzitter, daar wou ik het even bij laten. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Burgers. Ik moet eraan denken dat u tijdens uw maidenspeech niet iets over uw jeugd wilde vertellen. Ik ben blij dat u die kans dan nu toch nog gepakt heeft. De volgende spreker is mevrouw Van Pijpen namens GroenLinks. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Pijpen. Het lid VAN PIJPEN: Ja, dank u wel voorzitter. En ook wij hebben nog zeeën van spreektijd, dus wat dat betreft kan ik nu ook eindelijk een keer… Ik heb namelijk heel vaak op het laatste moment, of bij een van de laatste agendapunten, het woord. Ik wilde dat gebruiken voor dit inderdaad belangrijke onderwerp. Het laatste punt ging over jeugd herinneren in combinatie met kartonophaal. Ik ben weliswaar geboren in Amsterdam, maar opgegroeid in Brabant. Dan kwam ik weleens in de Efteling. Dus het papier hier is misschien ook nog een suggestie die we nog eens mee kunnen nemen. Maar goed, alle gekheid op een stokje. Het is inderdaad een superbelangrijk onderwerp, afval en reiniging van de stad. Dat was ook de reden dat ik samen met Diederik Boomsma rapporteur volgens de Duisenbergmethode was. Wij hebben ons ook verdiept in hoe we de stad schoonmaken en -houden. Wij kwamen toen tot een aantal conclusies. Een daarvan was dat de cijfers versnipperd zijn en soms ook incompleet.

Ik ben heel blij dat we, nu we deze rapportage hebben, ook voldaan wordt aan ons verzoek om dat beter inzichtelijk te maken. Want willen we sturen op een schone stad, dan moeten we ook weten wat de effecten zijn van ons beleid en dat we sturingsinformatie hebben. Ik ga er dan ook van uit dat we de informatie die in deze rapportage staat minimaal jaarlijks, en wellicht vaker, als dat nodig mocht blijken, ook ontvangen. Voor GroenLinks is er altijd een verbinding tussen onze inzet voor een schone stad en de inzet voor de circulaire economie. Dus de verbinding tussen afval en reiniging is heel goed, want de inzet is wat ons betreft niet alleen op het schoonhouden van de stad, maar ook op vermindering van afval. Die afvalberg moet uiteindelijk kleiner. En dat is een belangrijk beleidsdoel voor een schone stad. Daarom heb ik ook een motie, om in de toekomstige rapportage ook de hoeveelheid afval en grofvuil, dus het restafval en het grofvuil, op te nemen. Over de gehele stad, en gemiddeld per inwoner. Wie weet wat voor trend we daar kunnen zien om ook te zorgen dat de hoeveelheid afval per inwoner en voor ons als stad naar beneden gaat. Voorzitter, ik begon met de uitkomsten van de Duisenbergrapportage.

Naast de conclusie over de versnipperde stuurinformatie en cijfers, trokken we ook de conclusie dat de subjectieve stuurinformatie, namelijk de ervaring van Amsterdammers over hoe schoon of hoe vies de stad soms is, ontbreekt. Ontbreekt… nou ja, we krijgen een tweejaarlijkse monitor, maar we vonden die erg beperkt en hij werd ook te weinig benut als het gaat om de inzet van het beleid. Die conclusie staat wat mij betreft ook nog steeds overeind. Ik wil de wethouder dan ook graag oproepen om ook in het beleid dat in de komende tijd op ons af gaat komen -ik hoop snel, eigenlijk, want het is superbelangrijk… In het coalitieakkoord hebben we natuurlijk ook afgesproken dat er een burgerberaad komt over afval. Daar verheug ik mij ook heel erg op, om te kijken wat voor ongelofelijk goede ideeën er kunnen komen uit dat burgerberaad. Zo’n onderwerp als van hoe je subjectieve ervaringen -en met ‘subjectief’ bedoel ik gewoon persoonlijke ervaringen, zoals we het zien, en niet alleen de cijfers van wat de instanties brengen- kunt meenemen in de beoordelingen van het beleid.

33

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

En eventueel ook in de wijziging van het beleid. Dat wil ik de wethouder nadrukkelijk vragen. En tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van Pijpen. Dan doet het mij, ten slotte, veel plezier en ook deugd om aan te kondigen: de heer Noordzij, ons jongste raadslid in deze raad, voor zijn maidenspeech. En ik hoop niet dat u allemaal ingewikkelde afkortingen gaat gebruiken, mijnheer Noordzij! Dan moet u er een legenda bij geven. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Noordzij. Het lid NOORDZIJ: Dank u wel voorzitter. Drie jaar geleden -ik was toen vijftienorganiseerde we als Fridays For Future onze eerste grote klimaatstaking. Met 35.000 mensen stonden we op het Koekamp in Den Haag. We eisten klimaatrechtvaardigheid, omdat de wereld kapot gaat als we niets doen. En een paar uur later kwam de reactie van premier Rutte. Hij zei: Ik ziet het als een mooie steun voor ons beleid. Ik was er stil van en we voelden ons moedeloos. Dit kwam niet doordat Rutte niet gaf wat wij wilden. Dit kwam omdat Rutte niet naar ons luisterde en niet op ons verhaal reageerde. Hij had precies nul seconden naar ons verhaal geluisterd. Hij was enkel bezig met het eigen succes en het eigen verhaal. En hij was electoraal misschien succesvol. Maar het vertrouwen in de politiek daalt en daalt door dit soort acties.

Dat is ook de reden dat ik hier nu wil staan, omdat vertrouwen mij veel meer waard is dan platonisch succes. ‘Start where you are, use what you have, do what you can.’ Het was de lijfspreuk van de aan AIDS overleden tennisser Arthur Ashe, en het is mijn motto voor mijn werk met de stad. Ik ben hier om te werken aan een stad waarin juist de jongste generatie de route uitzet. En ik wil plekken aan tafel voor mijn generatie, en voor de inwoners van wijken die we nog steeds te vaak vergeten, omdat ze niet zoals de advocaten in Oud-Zuid de hele dag de tijd hebben om hun mening te geven. Voor de mensen in de stad die te weinig gezien worden. Ik wil deze mensen steevast aan tafel, daar waar de beslissingen gemaakt worden. Want ik heb de overtuiging dat elke keuze die niet met hen gemaakt is, een verkeerde beslissing is. Voorzitter, bijna 500.000 Amsterdammers hebben niet op iemand van ons in deze raad gestemd. Ze geloven in niemand van ons en het contact met deze Amsterdammers is zwak, terwijl wat wij hier doen van grote invloed is op de Amsterdammers. En ik geloof in de strijd die daar nu uit voortkomt. Een strijd die wij, wij allen, bij het weten en herkennen van dit getal, zouden moeten voelen. Wij hebben de verantwoordelijkheid om de onbeantwoorde vragen, verborgen problemen en vergeten Amsterdammers op te zoeken, te ontmoeten, te spreken, te vertegenwoordigen en te steunen.

Daarom staan wij hier. De stad ingaan kan niet verworden zijn tot een politiek containerbegrip. Ik vind dat politiek niet alleen de mores kan zijn van het stadhuis. En ja, ik vind dat wij als gemeenteraad te vaak en te veel daar ons gevecht voeren, in ons eentje. Mensen zijn mijn agenda. De raad, het stadhuis, louter mijn middel om samen die agenda tot resultaat te maken. De stem van de stad als heilige graal. Voorzitter, mogelijk is het buiten de orde van deze vergadering, maar ik wil toch hardop de vraag stellen: hoe gaan wij er raadsbreed voor zorgen dat we de komende vier jaar echt het opkomstpercentage gaan verhogen? Dat ook de half miljoen Amsterdammers die niet gingen stemmen aandacht en positie krijgen in het debat dat wij hier met ons allen voeren. Hoe zorgen we daarvoor, met zijn allen, links, rechts of rechtdoor? Ik wil de suggestie doen dat alle partijen zich aan dit gemeenschappelijke doel committeren en er samen mee aan de slag gaan. De verkiezingen zijn pas echt gewonnen wanneer meer mensen hebben gestemd. En de cijfers over de meldingen van overlast door afval die staan

34

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

in het rapport dat we nu behandelen, gaan niet over de overlast van afval in de verschillende stadsdelen. Ze gaan over de afstand tussen de gemeente en de Amsterdammers. In sommige stadsdelen zijn er 35.000 meldingen gedaan. In elk stadsdeel minimaal 25.000. Op één stadsdeel na. In Zuidoost zijn nog niet eens 10.000 meldingen gedaan. Niet omdat mensen daar minder overlast hebben van afval, maar omdat melden niet iets is wat je zomaar even doet. Mensen hebben soms wel andere dingen aan hun hoofd. Het zijn die mensen, van onze stad, die mijn intrinsieke agenda nu vormgeven. Mensen die geen melding doen van afval in hun straat, omdat hun zorgen gaan over de vraag of hun kind wel met ontbijt naar school kan. Mensen die vooral bezig zijn met het einde van de dag halen, met het weinige geld dat ze nog hebben. Mensen die hun vrije tijd gebruiken om anderen te helpen die het lastig hebben. Mensen die geen melding doen omdat ze er geen vertrouwen in hebben dat het wordt opgeruimd. Zij lopen over straat, zien dat vuil, en ergeren er zich net zo kapot aan als de inwoners van Oud-Zuid. Maar ze hebben de tijd, mogelijkheden of het vertrouwen niet om zich tegen ons aan te bemoeien. Omdat wíj dat te moeilijk maken. We zagen het ook terug bij de verkiezingen. 29% was de opkomst in Zuidoost. Ruim 70% van de mensen heeft daar niet gestemd.

De tweedeling is in de stad pijnlijk zichtbaar, juist ook op dit dossier. Ik vraag aan de wethouder welke plannen zij heeft om te zorgen dat Zuidoost niet achterblijft. Hoe voorkomt de wethouder dat volle of kapotte containers in het ene stadsdeel snel gefikst worden, terwijl afval in Zuidoost zich opstapelt en de gemeente daar dan niet is. Beleid op afval moeten wij nooit maken op basis van meldingen. Wij moeten het maken door een combinatie van objectief onderzoek en het gesprek dat we voeren bij de speeltuin, voor de afvalbak en bij het buurthuis. Graag een reactie van de wethouder op deze stellingname. Voorzitter, dit verhaal is mijn belofte aan de stad. Begin waar je bent, gebruik wat je hebt, doe wat je kan. De stormram, dwars door de deur die onrecht heet. Dat raadslid wil ik zijn. Dank u wel. (Applaus) De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Noordzij. Ik denk dat uw pleidooi voor de raad als middel en het verhogen van de opkomst een gezamenlijke opdracht voor ons allen is. Zeker bij u is die uit het hart gegrepen. Dan heb ik de heer Bobeldijk nog op mijn lijstje staan, namens de SP. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Bobeldijk. Het lid BOBELDIJK: Voorzitter, dank u wel.

Ik zal geen poging doen om de resterende tijd van de SP op te gaan maken, maar ik vind het wel heel belangrijk dat we dit onderwerp geagendeerd hebben, helemaal in lijn met een aantal vorige sprekers, die ook hebben aangegeven dat dit een heel belangrijk punt is voor de Amsterdammers. Want ik denk dat een deel van de Amsterdammers het in plaats van ‘Monitor Schone Stad’ liever ‘Monitor Vuile Stad’ noemen. Zo ervaren zij hem soms. Dat sluit ook aan bij een bepaald punt dat wij in de rapportage zien, wat vragen oproept en waarop we ook antwoorden willen zien. Als je kijkt naar het cijfer dat bewoners geven over overlast voor vuil, dan zakt dat van een 5,7 naar 5,2. Kortom, men vindt het vuiler, of men heeft in ieder geval meer overlast van vuil. Tegelijkertijd zie je allerlei inspanningen die door de gemeente worden gedaan die best goed zijn. Zoals kijken of de containers vaak genoeg niet vol zitten, zodat je gewoon

35

Jaar 2022 Vergaderdatum 14 sept. 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

je spullen kwijt kunt. Dat we daar steeds beter in scoren. Dus de kaartjes kleuren groen, terwijl de tevredenheid van de bewoners naar beneden gaat. Dat roept een vraag op waar ik vermoedens over heb, maar op vermoedens moet je geen beleid vormen. We gaat het in de toekomst over beleid hebben, maar ik denk dat we ook de informatie moeten hebben, of op zijn minst een stukje onderzoek zouden moeten doen, waar dat verschil vandaan komt. Waarom kijken bewoners naar buiten en zeggen dat het eigenlijk slechter wordt? Terwijl wij allerlei dingen doen om het beter te maken, en rapporteren: het wordt beter! Daar zit een verschil in. In de motie roepen we het college op om hier een stukje onderzoek te doen, om de resultaten mee te kunnen nemen in het verder vormgeven van beleid en maatregelen die nodig zijn om tevredener bewoners -want dat is voor ons primair- te krijgen. VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Bobeldijk. Ik heb eerst op mijn lijstje staan de heer Van Schijndel namens Forum voor Democratie. Mijnheer Van Schijndel, u heeft nog 1 minuut en 16 seconden. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Van Schijndel. Het lid VAN SCHIJNDEL: Ja voorzitter, heel veel dank. In een niet grijs verleden, maar ongeveer twintig jaar geleden, ben ik een tijd organisatieadviseur geweest, overigens bij een typisch PvdA-kantoor, Andersson Elffers Felix.

Dat was heel leuk, het ging over de defensieorganisatie die helemaal anders moest. Wat ik toen heb geleerd is dat in overheidsorganisaties de inrichting van de werkprocessen heel belangrijk is. Het gaat dus niet alleen over het salaris van de medewerkers, dat volgens de VVD hoger zou moeten. Een beetje raar. Maar het gaat vooral om de inrichting van die werkprocessen. Ik las in geloof ik Het Parool dat er een nieuwe aanpak was bij het rijden van de ritten om de containers te legen. En dat is allemaal faliekant misgelopen. Dus ik geef aan de wethouder mee om vooral te leren hoe die werkprocessen in elkaar zitten, of die niet gestroomlijnd kunnen worden, en of de containers niet anders kunnen worden ontworpen, dat ze niet telkens stuk gaan. Dat is eigenlijk de suggestie. De VOORZITTER: Perfect op tijd, mijnheer Van Schijndel. Dank u wel. Ik zie de heer Boomsma weer rennen, maar we hebben eerst nog de heer Koyuncu namens DENK. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Koyuncu. Het lid KOYUNCU: Dank u wel, voorzitter. Er zijn nieuwbouwwijken waar het aantal afvalcontainers achterblijven op het aantal inwoners. U moet zich voorstellen dat er een aantal containers wordt geplaatst. (De VOORZITTER: Mijnheer Koyuncu, u zit nog op de spreektijd van de heer Van Schijndel. Die is op, dus op zich is dat niet zo’n probleem, maar uw eigen spreektijd is toch beter.