20220217 Verslag gemeenteraad middag

Hier wil ik het voorlopig bij laten. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nanninga. Mevrouw NANNINGA: Voorzitter, iedereen die dit erfpachtstelsel ziet, weet dat het stelsel niet goed is. Even los van wel of geen erfpacht, de ideologie erachter. En ook even los van gekissebis, van het is de schuld van de burger, van GroenLinks of weet ik veel, dit stelsel is gewoon niet goed. Een Amsterdammer met een heel modaal inkomen, die in de jaren ’90 een huis kocht van twee ton, wordt nu behandeld als zeer vermogend, want het huis is inmiddels misschien wel zes ton waard. En dus komt het college langs ‘mag ik even vangen’, want het vermogen moet worden herverdeeld. Maar dat die Amsterdammer een huis van zes ton heeft, betekent natuurlijk nog niet dat diezelfde Amsterdammer zomaar al die duizenden euro’s per jaar kan opbrengen, want van overwaarde kun je geen schoenen voor de kinderen kopen of een rondje in de kroeg betalen. En waar dit stadsbestuur altijd zegt dat van de rijken de welvaart eerlijker wordt verdeeld, dat zal van de middeninkomens zijn die hier de hardste klappen vangen, want die kunnen dit soort bedragen niet ophoesten.

En wat ook niet uit te leggen is – dat heb ik in de commissie en volgens mij ook hier in de raad weleens gezegd – is dat veel Amsterdammers te horen kregen – en dat vind ik communicatief echt een probleem – ‘als u niets doet, gebeurt er niets’. Maar dat klopt natuurlijk niet. Nietsdoen is ook een keuze. En wie niets deed, maakte het alleen maar erger. Wie te laat overstapt, ook maar één dag, of niet overstapt, kan zijn bijdrage aan de Amsterdamse schatkist in het ergste geval zomaar zien vertienvoudigen. Als een bank zo met zijn klanten om zou gaan, dan zouden er heel wat partijen in deze raad echt op hun achterste benen staan. Ik pauzeer even. (De heer BOUTKAN: Mijn collega doet net alsof er heel veel mensen geen gebruik hebben kunnen maken van die overstapregeling, terwijl ik in de cijfers zie dat 85 procent zich heeft aangemeld en er komt een spijtoptantenregeling. Wat vindt u mijn collega daar dan van?) Ik ben heel blij met de spijtoptantenregeling, maar ik vind die vijftien procent nog steeds vrij veel. Deze zelfde logica zou je ook niet op de toeslagenaffaire toepassen denk ik. Ik vind het nog steeds niet zo’n humaan verhaal. (De heer BOUTKAN: De relatie tussen de toeslagenaffaire en de overstapregeling onder zeer gunstige voorwaarden, die gaat ontgaat mij

19

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

eerlijk gezegd helemaal. Maar de vraag is natuurlijk: vindt mijn collega dat nou goed dat uiteindelijk 85 procent gebruik heeft gemaakt van die overstapregeling? Althans, zich heeft aangemeld. 85 procent.) Ik heb geen oordeel over de keuzes van 85 procent van de erfpachters. Ik constateer hier een communicatief probleem, dat er is gezegd: als u niets doet, gebeurt er niets. Dat is gewoon niet waar en dat vind ik geen goede communicatie. (De heer BOUTKAN: Wat is dan het probleem ten aanzien van communicatie als 85 procent van die erfpachters zich heeft aangemeld en er vervolgens ook nog eens een spijtoptantenregeling komt?) Nou, ik hoef de heer Boutkan toch niet uit te leggen wat voor voeten dat hier in de aarde gehad heeft om dat een beetje recht te kunnen breien, om het een beetje rechtvaardig te krijgen. Dat tientallen Amsterdammers van al die erfpachtverenigingen, van al die belangenverenigingen van erfpachters, bijkans een tweede baan aan hadden- Naast hun gewone beslommeringen, om een beetje voor hun eigen hachje op te komen. Kom zeg. De Partij van de Arbeid ziet toch wel dat dat niet een werkbaar model was voor de erfpachters, als je zoveel moeite moet doen om gewoon een beetje in je recht te staan. Dat kan toch geen goed verhaal zijn.

(De heer ERNSTING: Ja, want ik schrok toch even, want is mevrouw Nanninga nou werkelijk de discussie over de prijs voor een overstap naar eeuwigdurende erfpachten aan het vergelijken met de racistische profilering van de belastingdienst?) Nee, vanzelfsprekend niet. Dat is veel erger. Maar de vergelijking was dat zo’n slagingspercentage, dat je dat op andere fouten van de overheid natuurlijk ook niet zou projecteren. Dus nu moet de heer Ernsting niet doen alsof ik dat inhoudelijk gelijk stel. Het ging mij om: met welke successcore ben je tevreden? Dat zou je bij andere onderwerpen ook niet zijn, op zo’n, ja, knullig dossier, laat ik het heel mild zeggen. (De heer ERNSTING: Voorzitter, ik vind dit een volstrekt onnavolgbaar antwoord. Ik snap er geen bal van. U vergelijkt zelf de discussie over prijsstellingen van een eeuwigdurende erfpacht en noemt daarbij de toeslagenaffaire, waarvan de staatscommissie, de parlementaire commissie, heeft geconstateerd ongekend onrecht, racistische profilering door de belastingdienst. Dat is toch iets totaal anders?) Ik constateer dat de heer Ernsting er inderdaad weinig van begrepen heeft wat ik net zei.

(De heer ERNSTING: Ja, wil mevrouw Nanninga dan misschien nog een poging doen wat licht in deze bizarre vergelijking te brengen?) Ik heb net gezegd dat de toeslagenaffaire veel erger is, maar dat de vergelijking van- Je bent natuurlijk niet tevreden met zo’n oplossingspercentage als de overheid een fout maakt. Dat zou je ook niet zijn bij de toeslagenaffaire. Er is natuurlijk geen enkel inhoudelijk vergelijk daartussen. Voorzitter, waar was ik. Ja, het onafhankelijke rapport Berenschot in opdracht van de raad zei dan ook terecht: dit stelsel is niet eerlijk, niet transparant, niet uitlegbaar. Er moet consumentenbescherming komen, meer regels over wat wel en niet kan, er moet een normenkader komen, doel en oorzaak van het stelsel moet onder de loep worden genomen. Tot mijn verbazing stuit dit op weerstand bij het college. Terwijl, het zijn alleen maar aanbevelingen om de hele zaak beter te maken. Ik begrijp nog steeds, voorzitter, tot op de dag van vandaag die weerstand niet. Het normenkader, nee, dat is prima. De consumentenbeschermingsregels van de AFM zijn niet nodig. Echte transparantie kan ook weer niet. Het beleid, nut en noodzaak, hoeft ook niet opnieuw te worden bekeken. Keep calm, carry on. Het rapport en de aanbevelingen, die toch voorzien in rechtvaardigheid en

20

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

herstel van onjuistheden vinden naar inzien van onze fractie onvoldoende gehoor, terwijl ons erfpachtstelsel echt een fundamentele herziening nodig heeft, inclusief de tarieven. En het echte bloedbad, voorzitter, dat gaat nog komen. Op dit moment heeft het grootste gedeelte van de stad nog een erfpachtcontract dat gebaseerd was op de oude rekenmethode. Die betalen nu nog relatief behapbare bedragen. Straks als grote delen van de stad overgaan op een nieuw contract, de prijzen exploderen, dán gaan we zien hoe het de stad steeds verder uitholt. Een stad waar alleen de allerrijksten nog kunnen wonen, omdat ze het wel kunnen betalen, of de lagere inkomens in huur- of sociale huurwoningen. Maar niet meer ertussenin. Ik vond het een heel mooi citaat van de heer Treub, moet ik heel eerlijk zeggen, wat de heer Ernstig gaf. En ik beken niet bekend met het verzameld werk van de heer Treub, maar ik kan me zomaar voorstellen dat hij dat toch niet zo bedoeld heeft. Voorzitter, D66 komt met een amendement. Dat amendement zal de aanbevelingen wat, ja, afzwakken, zo noem ik het maar, naar aanleiding van de kritiek van het college op het rapport. Dat vinden wij aan de ene kant jammer, maar we waarderen de constructieve opstelling van D66. Ik wil ze toch bedanken voor het indienen van het amendement.

Wij kunnen namelijk ook tellen: zonder D66 is er helaas geen meerderheid voor het overnemen van de aanbevelingen. Wij zijn blij dat er wel stappen worden gezet in de goede richting. Voorzitter, het volgende college zal met deze aanbevelingen en met het hele stelsel aan de slag moeten. Wij hopen daar na de verkiezingen nog flink een steen aan bij te dragen, of twee of drie. En aangaande de erfpachters, die wensen we op 16 maart echt heel veel wijsheid toe. Tot zover. Dank u wel. De VOORZITTER: Dan zijn er geen andere sprekers, hebben zich gemeld. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Van Doorninck. Wethouder VAN DOORNINCK: Het is fijn dat we dit in de laatste raad in deze samenstelling kunnen bespreken, want we hebben het natuurlijk, zeker aan het begin van deze periode, denk ik wel elke commissie en raadsvergadering over erfpacht gehad. En ik denk dat sommige van die debatten ook een beetje de bouwstenen hebben gelegd voor een aantal stappen die we nu met elkaar willen gaan nemen. Er was een nieuw stelsel. Daar waren partijen voor, er waren partijen tegen, maar we moesten het er wel mee doen, want het was neergezet. En ik denk, een van de belangrijke conclusies van het Berenschotrapport is, de complexiteit van het stelsel is ook veroorzaakt door AB op AB te stapelen. Dat maakt het heel moeilijk. En dat maakt het ook zo moeilijk om dat op te lossen.

Dus we hebben ook met elkaar besloten dat we er samen uit moeten komen, dat we samen tot een stelsel moeten komen wat eigenlijk staat, maar wat verbetering nodig heeft. Daarom, voorzitter, er zijn weinig vragen aan mij gesteld, en dat is volgens mij ook mooi. Want dit is deels een ideologisch debat, deels een debat over ‘hoe gaan we nu verder’, wat ook typisch iets is wat de raad voert. Dus ik zal een paar vragen beantwoorden en me verder beperken tot het geven van preadviezen. En nogmaals, het is natuurlijk aan een volgende raad, een volgend college, hoe ze het precies gaan uitvoeren, maar ik denk dat wij nu de bouwstenen hebben vanuit het Berenschotrapport, vanuit het rapport van het college, vanuit de dwarskijksessies die straks worden georganiseerd en vanuit de input van erfpachters om die bouwstenen dan te gaan leggen om niet een nieuw systeem te bouwen, maar het huidige systeem te verbeteren. Er waren twee vragen aan mij gesteld door de heer Boutkan. Die zei: hoe zit het nou met die verankering van die onafhankelijke deskundigen. Ja, het is een systeem in het voortdurend stelsel, waarbij gezegd wordt, die vrijheid die die deskundigen hebben- Eentje wordt aangewezen door de erfpachter, eentje door de gemeente en samen kiezen ze een

21

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

derde. Dat werkt eigenlijk goed. Als je dat verder gaat verankeren, dan haal je die vrijheid weg. Die vrijheid is voor een erfpachter ook bijzonder belangrijk. Daarom hechten wij er toch wel aan om binnen dit systeem te gaan werken. Uiteindelijk heb je altijd een toets van een onafhankelijke rechter nog die dat borgt. Maar het systeem, dat beide partijen een eigen deskundige kunnen aanwijzen en samen een derde kiezen, zorgt ervoor dat dat wat ons betreft voor het voortdurende stelsel werkt. En dan de problemen bij de uitvoering. Die zijn er natuurlijk, want het is een gigantische operatie. De afdeling Erfpacht en Uitgifte is, ik weet niet voor hoeveel verveelvoudigd in de afgelopen jaren. Dus we zullen denk ik ook in de verbeterslagen die we willen gaan doen, die door het volgend college en de volgende raad zullen worden uitgevoerd, moeten we inderdaad ook laten zien dat we dat verankeren. En wellicht is een implementatietoets daarbij een goed idee. Dus dat is een advies wat we mee kunnen nemen. (De heer VAN SCHIJNDEL: Wethouder Van Doorninck zegt terecht dat dus die bescherming er is in het voortdurende stelsel, met die taxateurs.

Is het niet een mooie parallellie als in het overstappen naar eeuwigdurend, in dat stelsel, ook een onafhankelijke geschillencommissie de functie kan vervullen van de taxateurs in het voortdurende stelsel?) Ja, ik was nog niet toegekomen aan de preadvisering van de moties. En dit is een van de moties. Dus als de heer Van Schijndel even tijd heeft, dan ga ik even naar moties toe. Voorzitter, het amendement 177.22 van het lid De Jager. Ik vind dat een prettig amendement, want inderdaad, er zit heel veel in het rapport Berenschot wat heel goede aanbevelingen zijn en waar we graag mee verdergaan. Maar álle aanbevelingen, daar zitten inderdaad – en ik hoop dat we dat in onze beantwoording ook hebben kunnen laten zien – waar voor ons de knelpunten zitten waar we eigenlijk niet zo goed mee uit de voeten kunnen en we hebben ook een aantal punten, met name doordat het door Berenschot geopperd is, in ons eigen rapport ook kunnen meenemen. Ik denk door het amendement van D66, waardoor we inderdaad al het waardevolle van het Berenschotrapport kunnen combineren met onze eigen bevindingen, vind ik een heel erg goed idee. Ik hoop ook dat dat voor een volgende raad ervoor zorgt dat we gezamenlijk werken inderdaad aan die verbetering van het stelsel door deze twee met elkaar te combineren. Dus er is op geen enkele wijze bezwaar tegen aannemen van dit amendement.

Sterker nog, het college zou daar bijzonder tevreden mee zijn als het wordt aangenomen. Dan motie 178.22 van de heer Boomsma en mevrouw Naoum Néhmé. En nog meer. Excuus. Cum suis. De onafhankelijke geschillencommissie. Het is niet voor niets dat ook in het amendement wat ik net positief heb gepreadviseerd heb gezegd: laten we kijken of dat een goede manier is, omdat ik er niet van overtuigd ben dat per definitie altijd een onafhankelijke geschillencommissie de beste weg voor de erfpachter is voor dat rechtvaardigheidsbeginsel. Dat zou zo kunnen. Maar laten we dat even met elkaar bekijken of een onafhankelijke geschillencommissie- Omdat het echt wel anders werkt dan in het voortdurende stelsel met de deskundigen. Dat is echt een andere manier van hoe je daar komt. Dus ik zou echt willen zeggen: laten we het nu onderzoeken of dat een goede manier is en hoe we dat dan vervolgens ook met al die mensen uit de dwarskijksessies en anderen, hoe we dat dan gaan invullen. Dus ik zeg niet ‘er komt geen onafhankelijke geschillencommissie’, ik zeg alleen ‘ik weet niet zeker of dat de manier is’. En laten we alsjeblieft eerst breder gaan kijken: wat zijn nou de beste manieren om die rechtsbescherming maximaal vorm te geven. Dus op dit moment geen positief preadvies, maar het zou eruit kunnen komen. Maar laten we nou de tijd nemen om dat onderzoek te gaan doen.

22

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(De heer VAN SCHIJNDEL: Ja, ik vind dat eigenlijk toch een best positieve grondhouding, die blijkt van de wethouder. Maar we hadden het er eerder over en u opperde toen de Ombudsman. Dat leek mij onwerkbaar, want het zijn zoveel erfpachters. Die Ombudsman wordt overstroomd. Toen heb ik geopperd, de onafhankelijke geschillencommissie. Toen zei u weer van, ja, we beginnen er niet aan of we gaan hier niet staande de vergadering een systeem van rechtsbescherming bedenken. Maar het is mooi dat u het toch niet afwijst.) De VOORZITTER: En uw vraag is? (De heer VAN SCHIJNDEL: En is mijn vraag: welke andere mogelijkheden spelen op dit moment in uw hoofd over hoe je die rechtsbescherming anders zou kunnen vormgeven dan via een onafhankelijke geschillencommissie.) Wethouder VAN DOORNINCK: Mijn gedachten zouden uitgaan naar dat je een commissie hebt op het moment waar bijzondere maatwerkgevallen zijn. Zoals het nu geformuleerd wordt, is het alsof algeheel, overal geldt. Ik denk dat bijvoorbeeld – maar daar ga ik dan denk ik ook met de burgemeester misschien nog even over in gesprek – het hele verhaal over de rechtsbescherming waar de burgemeester mee bezig is, of we daar ook een koppeling kunnen gaan maken. Dus ik denk dat het een wat grotere zoektocht is.

Ik denk ook dat we moeten kijken naar een instrument wat niet per definitie een integrale toets nodig heeft, maar wat in principe ervoor zorgt dat degenen die zich ergens toe wensen de meest beste plek kunnen vinden waartoe zich kunnen wenden. En als ik het zo lees, is om nu meteen te zeggen ‘er komt een onafhankelijke geschillencommissie’ lijkt het een volledig, heel breed beeld te zijn. En ik wil kijken: waar is het nodig, zodat het zo effectief mogelijk kan werken. Maar we komen hierop terug. Dan kunnen we dat denk ik – of dat is dan de volgende raad – uitgebreid overzien als we dat- We gaan onderzoeken, zo staat het in het amendement van D66, dan komt er waarschijnlijk of een aantal opties of er komt er eentje uit waar dan de volgende raad het gesprek over kan voeren. (Mevrouw DE JAGER: Ja, ik wil toch heel graag op dit punt iets zeggen, omdat D66 al vanaf het begin dit een heel belangrijke aanbeveling vond vanuit Berenschot. We hebben daar ook vaker over gesproken. Het liefst zou ik natuurlijk die motie steunen, maar ik snap dat er eerst onderzoek nodig is.

Maar ik zou heel graag nog van de wethouder horen, leest zij het ook zo dat we gaan onderzoeken hoe en waar die geschillencommissie waardevol is en niet óf een geschillencommissie in deze waardevol is?) Kijk, als we gaan onderzoeken of en hoe het waardevol is, of hoe die waardevol is, dan moet je toch eerst kijken: is dat inderdaad de beste functie of zouden we inderdaad samen met de burgemeester op een ander soort functie komen? En dat is eigenlijk wat ik graag wil onderzoeken, want ik denk wel dat je een geschillencommissie toch met name voor maatwerk hebt. En dat is een heel ander verhaal dan bijvoorbeeld de onafhankelijke deskundigen die in het voortdurend stelsel werken. En ik ben bang dat op het moment dat we nu zeggen ‘het wordt een onafhankelijke geschillencommissie’ en pas later gaan invullen waar die precies voor bedoeld is, dat dat de omgekeerde weg is. Dat is eigenlijk het punt wat we maken. Dus ik zeg niet dat er een waardevol instrument moet komen, alleen ik denk dat het goed is om goed te onderzoeken wat we precies nodig hebben en waar we het precies voor nodig hebben. Dat zou best een onafhankelijke geschillencommissie kunnen zijn, maar dan wil ik wel dat dat ook goed beschreven wordt waar die onafhankelijke

23

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

geschillencommissie dan voor ingezet wordt of niet. Dat is volgens mij de zoektocht die we gaan doen. (Mevrouw DE JAGER: Zeker die laatste zin van de wethouder begrijp ik heel goed. Ik zou wel ervoor willen waken dat de insteek van dat onderzoek niet vooringenomen is naar een ander instrument. Ik zou wel graag willen dat dat onderzoek echt kijkt waar die onafhankelijke geschillencommissie meerwaarde kan hebben.) Ik zoek even naar het amendement, maar volgens mij staat daar letterlijk het woord ‘geschillencommissie’, dus is dat het meest logische instrument om als eerste te gaan onderzoeken. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja, maar u rept van het woord ‘ja, maatwerksituaties’. Het gaat om de toegankelijkheid van die geschillencommissie voor erfpachters, ook degenen die al zijn overgestapt, ben ik van mening. Want er zijn schrijnende situaties geweest. Dat is niet op voorhand uitgesloten neem ik aan.) Dat is niet op voorhand uitgesloten, maar wat ik al zei, ik wil dus inderdaad gaan kijken: waar is het precies nodig; en wat is dan het beste instrument? En zoals in het amendement ook staat- Het woord ‘geschillencommissie’ staat er, dus dat is uiteraard een logisch instrument om naar te kijken. Voorzitter, dan ga ik door met motie 179.22. Dat is nou niet een nieuwe motie. ik heb hem echt in allerlei- Ik wilde niet zeggen ‘in allerlei talen’, dat is het niet.

Maar in heel veel bewoordingen langs zien komen sinds ik wethouder ben. Ik ben bang dat ik gewoon hetzelfde preadvies ga geven als ik al die tijd heb gegeven. Er zijn gunstige voorwaarden geweest. Die zijn tot 8 januari 2020 geweest. Daar is nog best wel veel opgeplust. Ik zou niet zover willen gaan om dat weer helemaal terug te zetten. De VOORZITTER: Voordat u doorgaat. Dit was het oordeel over motie Maximum grondquote bij overstapregeling. Wethouder VAN DOORNINCK: Nee. Dit was Bevriezen mogelijkheid overstap volgens voorwaarden die golden tot 8 januari 2020. Maar ik geloof dat de nummers nu twee keer zijn omgedraaid. De VOORZITTER: Ja, wij beginnen zelf ook echt volledig in de war te raken. En dat is de reden waarom wij even- Wij gaan zo meteen definitief zeggen welk nummer erbij hoor. Maar gaat u door. Wethouder VAN DOORNINCK: Dan ga ik naar het preadviseren van de motie, waarvan we het nummer niet precies weten, maar waarvan de naam is Maximum grondquote bij overstapregeling van vijftien procent. Ja, dat is natuurlijk wel interessant, want we hebben- Die twee moties, die matchen ook niet helemaal bij elkaar. Want de ene motie, die zegt ‘hou nou die waarde vast van voor 8 januari 2020’ en eigenlijk zegt deze motie ‘we gaan een heel nieuw stelsel maken’.

En volgens mij, als er nou uit komt, uit het Berenschotrapport waar wij het met zijn allen over eens zijn, hoe we ook in de erfpachtdiscussie staan, is dat elke keer een stelselwijziging het voor de Amsterdammers alleen maar complexer en moeilijker heeft gemaakt. En ook echt het laatste zou zijn wat ik wil, is dat we nu weer naar een stelselwijziging gaan. De VOORZITTER: Als eerste de heer Boomsma en daarna de heer Van Schijndel.

24

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

(De heer BOOMSMA: Ja, voorzitter, nee, dat de wethouder dat niet wil, dat verbaast me niet geheel. Maar het is geen volledige stelselwijziging en het is ook niet in tegenspraak met de andere motie; het is alleen een nieuwe cap. Dus in plaats van die cap op 49 procent, zet je hem ergens anders binnen het huidige stelsel. Dus is de wethouder het met mij eens dat er geen sprake is van een volledig nieuw stelsel, alleen met een eerlijkere begrenzing?) Wethouder VAN DOORNINCK: Laat ik het dan zo zeggen: er zijn in de loop van de anderhalve eeuw dat er erfpacht is verschillende stelselwijzigingen geweest. En sommige waren inderdaad een volledig nieuw stelsel en sommige waren dermate grote wijzigingen binnen het stelsel dat ze bijna leken op een heel nieuwe aanpak. Ik denk dat we deze motie onder de laatste categorie zouden kunnen laten vallen. De VOORZITTER: Gaat u door. Wethouder VAN DOORNINCK: Voorzitter, ik heb hiermee het amendement en de drie moties gepreadviseerd. Ik denk dat ik ook zou willen afsluiten met dat ik de raad dank voor deze prettige bespreking. De VOORZITTER: Ik kan me voorstellen dat u dat wil, alleen hebben we misschien een tweede termijn. Dus u bent iets te vroeg. Laat ik als eerste zeggen: de definitieve nummering van de moties. De motie Maximum grondquote draagt het nummer 179.22. En het bevriezen mogelijkheid overstap draagt het nummer 180.22.

Dit is definitief, zei ze er dreigend bij. Goed. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat mag. Laat ik eerst even kijken. U heeft behoefte aan een vraag te stellen. Mensen die nog een volwaardige tweede termijn willen of is daar geen behoefte aan? Geen behoefte aan. Dan kunt u gewoon nog een laatste vraag stellen, mevrouw Naoum Néhmé. Mevrouw NAOUM NÉHMÉ: Even een vraag over de motie van de heer Boomsma over de maximum grondquote. Kan de wethouder misschien reflecteren op de gevolgen daarvan, even ongeacht de hoogte of die moet komen 15 procent of 25 of 5. De gevolgen voor de rechtszekerheid en de gevolgen voor de Amsterdammers die al overgestapt zijn voor een grondquote hoger dan vijftien procent en de uitvoerbaarheid eigenlijk van deze motie? Wethouder VAN DOORNINCK: Ja, ik denk de spijtoptantenregeling gaat al een fikse uitdaging betekenen voor de uitvoerbaarheid. Ik denk, deze motie zou ik echt niet weten waar we moeten beginnen, want voor iedereen die al overgestapt is, zullen we een heel nieuwe berekening moeten maken. Daarom noemde ik het ook al ‘bijna een stelselwijziging’. Dus nee, om verschillende redenen – deels gewoon principieel, maar ook echt heel veel in uitvoerbaarheid – is mijn advies negatief op deze motie. (Mevrouw NAOUM NÉHMÉ: Ja, dus even om het goed te begrijpen.

Want het gaat al niet heel vlot met de uitvoering van de overstapregeling, laat staan inderdaad als je dan nu deze wijziging doorvoert. Kan de wethouder aangeven om hoeveel tientallen, duizenden, erfpachters dan eigenlijk achteraf een correctie zou moeten worden doorgevoerd als deze motie wordt aangenomen? En wat het betekent voor de belasting van de afdeling die nu nog bezig is met de afhandeling van alle aanvragen die binnen zijn gekomen.

25

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik zit even te denken, want volgens mij hebben wij kortgeleden bij Erfpacht de honderdduizendste overstap geregeld. Dat betekent natuurlijk niet dat voor iedereen het helemaal gedaan moet worden. Niet voor de mensen die vastgeklikt worden. Dus ik heb geen precies beeld van hoeveel mensen inderdaad afgekocht hebben. Maar het is een gigantische operatie, mevrouw Naoum Néhmé. En misschien even ten opzichte van uw eerste punt ‘het gaat al niet zo goed met de uitvoering’, nou ja, dat vind ik toch een beetje jammer. Want nee, het is namelijk gewoon echt een enorme klus waar heel veel ambtenaren hier van de gemeente Amsterdam ongelofelijk hard aan werken, echt met ziel en zaligheid. Dus ik zou willen zeggen: het is complex, het is lastig, maar er wordt keihard gewerkt door de ambtenaren van Amsterdam om dit voor Amsterdammers en voor de gemeente zo goed mogelijk te doen. (Mevrouw NAOUM NÉHMÉ: Geen vraag, maar ik sluit me graag aan bij de woorden van de wethouder. Ook alle dank natuurlijk voor de ambtenaren die dag in, dag uit inderdaad bezig zijn met de afhandeling van de overstapaanvragen. De VOORZITTER: De wethouder, is er behoefte aan een reactie? Of liet u het laatste woord aan mevrouw Naoum Néhmé. Wethouder VAN DOORNINCK: Ik denk dat ik voor deze vergadering het laatste woord laat aan mevrouw Naoum Néhmé. De VOORZITTER: Goed, dank u wel. De discussie wordt gesloten.

De VOORZITTER: Het volgende onderwerp dat op de agenda staat, is het Hamerkwartier. Dat is een stevig onderwerp. Ik stel voor om tot tien over half te schorsen en daarna gaan wij door. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering.

37. Vaststellen van de Investeringsnota Hamerkwartier, het Beeldkwaliteitsplan Hamerkwartier en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet VN2022-000266 en Ruimtelijke Ordening 38 Vaststellen van het bestemmingsplan Exclusiva Hamerkwartier en het besluit hogere waarden Exclusiva Hamerkwartier VN2021-035512 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid Flentge inzake IJplein-/Vogelbuurt verdient beter, nr. 88.22.

26

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Scenario’s uit te werken waarbij in achterstallig onderhoud in de openbare ruimte wordt aangepakt - Hierbij bijvoorbeeld te kijken naar: o Of en hoe eventuele opbrengsten van ontwikkeling van de Kinderboomlocatie ten goede kunnen komen aan de (directe) omgeving o Het herprioriteren van opknapbeurten van de openbare ruimte in de stad; - En deze scenario’s voor te leggen aan de raad De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Schreuders, Kılıç en Veldhuyzen inzake meer sociale huur in het Hamerkwartier, nr. 97.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Bij de verdere ontwikkeling van het Hamerkwartier te streven naar een verdeling van 60/40/0. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Schreuders, Kiliç̧ en Veldhuyzen inzake breed inzetten op deelbakfietsen, nr. 98.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Breed in te zetten op deelbakfietsen waarvan het gebruik ook mogelijk is door mensen met een kleine beurs, bijvoorbeeld via de Stadspas. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Schreuders, Kiliç̧ en Veldhuyzen inzake cultuur in het Hamerkwartier, nr. 99.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Zich in te zetten voor het behoud van de bestaande culturele ondernemingen in het Hamerkwartier, en zich dus bij de ontwikkeling van het Hamerkwartier in te spannen voor (her)huisvesting van culturele ondernemingen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Kuiper, Boomsma, Van Soest, Nanninga en Kiliç inzake een gedegen verkeersplan voor de Meeuwenlaan, nr. 115.22.

27

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Te komen tot een gedegen verkeersplan waarin de om de te verwachten toename van verkeersoverlast en verkeersonveiligheid aan de Meeuwenlaan te beperken waarin vanzelfsprekend partijen uit Hamerkwartier én Vogelbuurt actief participeren. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Kuiper, Boomsma, Van Soest, Nanninga en Kiliç̧ inzake bestaande ondernemingen concreet een toekomst te bieden, nr. 116.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Zich maximaal in te spannen om de zo bepalende ondernemers te behouden binnen Hamerkwartier en deze ruimhartig te faciliteren, dit middels het opstellen van een proactief plan. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van het lid De Jager inzake meer woningen in het middensegment in Hamerkwartier, nr. 117.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Bij de ontwikkeling van Hamerkwartier in het eindbeeld minimaal 50 procent van de woningen te realiseren in het middensegment. Om dit te bereiken wordt voor een deel van de Hamerkop 0/100/0 middensegmentwoningen gehanteerd en op andere kavels de mogelijkheid gegeven om in plaats van 30/40/30, 0/100/0 toe te passen.

Indien dit niet leidt tot een verwacht aandeel van 50 procent middensegment in het eindbeeld, zal voor de tweede fase ontwikkeling (ruim 2000 woningen) het aandeel middensegment verder worden vergroot. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden De Jager, Mbarki en Kiliç inzake het bestemmen van woningen voor leraren, zorgmedewerkers en politieagenten in Hamerkwartier, nr. 118.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - 100 woningen in het sociale- en middensegment in Hamerkwartier te bestemmen voor leraren, zorgmedewerkers en politieagenten, waarvan een deel bestaat uit koopwoningen, zodra dit mogelijk is gemaakt in landelijke wetgeving. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

28

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Bloemberg-Issa, Kuiper, Van Soest en Veldhuyzen inzake sjoemelgroen in het Hamerkwartier, nr. 123.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Niet te sjoemelen met het groen in het Hamerkwartier en de groennorm binnen het projectgebied te behalen zonder dat het groen op daken/gevels wordt meegerekend. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Boutkan, Van Renssen en De Jager inzake verbeteren van de openbare ruimte in de IJplein-Vogelbuurt, nr. 137.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - De beschikbare informatie over de staat van de openbare ruimte in de IJpleinen Vogelbuurt beschikbaar te stellen aan de Raad en bewoners; - Direct te starten met het verbeteren van de openbare ruimte waar dat nu al kan; - Daarover actief te communiceren aan de bewoners van de IJplein-Vogelbuurt; - Te verkennen op welke wijze en op welke termijn dekking geregeld kan worden. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Flentge, Van Renssen, De Jager en Mbarki inzake woningen in Hamerkwartier met voorrang toewijzen aan Noorderlingen, nr. 158.22.

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - De lokale voorrangsregeling toe te passen in het Hamerkwartier en ernaar te streven dat 25 procent van de nieuwe sociale huur en middenhuur woningen die worden gerealiseerd in het Hamerkwartier, met voorrang wordt toegewezen aan bewoners uit het stadsdeel, en in overleg met betrokken partijen hiervoor woningcomplexen aan te wijzen; - Voor het nieuwbouw koopaanbod het gesprek met ontwikkelaars en/of eigenaren aan te gaan om deze voorrang te verkennen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Kiliç̧ en Van Renssen inzake ontwikkeling Hamerkwartier, nr. 166.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

29

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

Een serieuze inspanning te verrichten om de ondernemers die het Havenkwartier moeten verlaten een serieus betaalbaar alternatief te bieden om hun werkzaamheden aldaar te kunnen voortzetten.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: Motie van de leden Naoum Néhmé en Boomsma inzake aanpassen ontwerp Hamerkop, nr. 175.22. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Het ontwerp ruimtelijk plan Hamerkop (bestemmingsplan of aangepast omgevingsplan) aan te passen en aan de raad voor te leggen nadat met Albemarle overeenstemming is bereikt dat uit het eerdergenoemde onderzoek is gebleken dat circa 900 woningen binnen de VNG-richtafstand van een chemische fabriek, gelet op de huidige en toekomstige bedrijfsvoering van Albemarle, inclusief de duurzaamheidsambities van Albemarle, een aanvaardbaar woon- en leefklimaat met zich brengt voor de toekomstige bewoners. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Goed. Het woord hebben gevraagd de leden: Boomsma, Bloemberg-Issa, Flentge, Schreuders, Kuiper, De Jager en dan Van Renssen, Boutkan. Want het klopt dat u graag wat naar achteren wilde, hè? Ja. Goed. [...] Dat wordt lastig als iedereen achteraan wil, dan moet er iemand beginnen. [...] Kijk, iemand moet het spits afbijten. Ga uw gang, mevrouw. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Bloemberg-Issa. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: In de commissie heb ik ook al aandacht gevraagd voor het groen in het Hamerkwartier. Er wordt namelijk verder verdicht in deze buurt.

Wij hebben gekeken naar wat dat betekent voor het behalen van de groennorm in het Hamerkwartier. Wij hebben gezien dat de groennorm gehaald wordt, maar dat die gehaald wordt door middel van het meerekenen van groen op daken en aan de gevels. De Partij voor de Dieren vindt het hartstikke goed als er veel groen op daken komt. Groene gevels, daar hebben wij ook vaak initiatieven voor ingediend. Maar het punt is wel dat dat niet moet worden meegeteld voor de groennorm. Wij zijn er namelijk bang voor dat dat een precedentwerking gaat scheppen en dat die truc elke keer wordt toegepast. En op die manier is er minder groen op het maaiveld. Daarom heb ik ook een motie, mede-ingediend door verschillende andere leden, om niet te sjoemelen met het groen in het Hamerkwartier en gewoon de groennorm te halen op het maaiveld en niet het groen op de daken en de gevels meerekenen. (Mevrouw VAN RENSSEN: Mijn vraag was met name. Ik hoor u zeggen dat u eigenlijk iets tegen heeft op groen op daken, in ieder geval om dat mee te rekenen. Maar bent u bekend met het onderscheid tussen gebruiksgroen en ecologisch groen? En ziet u niet ook dat het ecologisch groen ook een functie heeft?)

30

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dank voor deze vraag, want dit geeft mij ruimte om dit nog verder toe te lichten. Natuurlijk zijn wij op de hoogte van die verschillende soorten groen in de stad. De Partij voor de Dieren vindt het heel belangrijk dat er ook kwalitatief groen is, dat er ecologisch groen is en dat daar voldoende voor wordt gemaakt in de buurt. Wij zien dat hier in de buurt veel groen wordt gerealiseerd op daken en aan de gevels. Dat is natuurlijk hartstikke positief. Maar ons punt is dat dat niet ten koste moet gaan van groei op het maaiveld. Dat dat anders in de verdringing komt terwijl we dat echt nodig hebben in deze stad. Dat is wat ik hier probeer duidelijk te maken. En ik denk dat dat een groot verschil is tussen uw en mijn partij. (Mevrouw VAN RENSSEN: Dat doet mij toch denken, voorzitter. Nu is het vrij grijs, dat gebied. Dus eigenlijk voegen we alleen maar groen toe. Dat ten eerste. En bent u het ook met mij eens dat het juist heel goed is dat we de referentienormen hebben die ook dit college voor het eerste eigenlijk zo toepast bij alle plannen? Dus dat het er uiteindelijk per saldo alleen maar groener op wordt door dit plan.) Het is hartstikke goed als in een grijs gebied groen wordt toegevoegd. Natuurlijk. En het is heel goed dat die referentienormen er zijn. Maar wat wij zien, is dat die referentienormen niet altijd gehaald worden.

Als het gaat om sport wordt het niet overal gehaald. Als het gaat om groen wordt het niet overal gehaald. En wat ik probeer duidelijk te maken met mijn motie, is dat de groennorm op dit moment gehaald wordt in het Hamerkwartier door het groen op de daken en de gevels mee te tellen. De Partij voor de Dieren zegt: doe dat niet. Groen op daken en gevels is hartstikke goed, maar maak daar niet een rekentruc van, zodat die groennorm gehaald wordt, terwijl het in feite niet gehaald wordt. De VOORZITTER: Mevrouw De Jager en daarna mevrouw Van Soest. (Mevrouw DE JAGER: Ja, we hebben het hier in de commissie ook al even over gehad. Allereerst wordt de groennorm gewoon wel gehaald. Maar ik heb toen gezegd, nou, ik waardeer heel erg de inzet van de Partij voor de Dieren voor meer groen, zeker in nieuw te ontwikkelen gebieden. Komen jullie dan ook met een voorstel? En toen zei mevrouw van Partij voor de Dieren, ja, dat komt er. En nu zie ik ook een motie, alleen daar staat niet in: laten we dan X of Y doen en daar meer groen realiseren. Dus waar blijft dan het concrete plan?) Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Mevrouw De Jager wijst erop dat de groennorm gehaald wordt. Volgens het collegevoorstel klopt dat: de groennorm wordt gehaald. Maar wat ik probeer duidelijk te maken, is dat de groennorm gehaald wordt door de daken en de gevels mee te rekenen.

Als je dat eraf haalt, dan gaat er veertig procent van het groen af. Dus eigenlijk wordt de groennorm maar met zestig procent gehaald. En wat dus goed zou zijn, is om toch te kijken of om meer groen te realiseren of om eerlijk te zijn en te zeggen: we halen hier de groennorm niet; we gaan buiten het gebied, naast dit gebied, meer groen toevoegen, zodat we alsnog die groennorm op het maaiveld ook halen. (Mevrouw DE JAGER: Nee, uw punt was mij wel duidelijk, via de voorzitter. Maar mijn vraag was: wat is nou concreet het voorstel hoe we dan hier meer groen gaan toevoegen? Want dat staat niet in de motie of hoor ik ook niet van u. En ik denk dat alleen maar elke keer oproepen om de groennorm te halen, dan komen we steeds in diezelfde discussie terecht.) Ja, deze oproep doe ik juist om te voorkomen dat wij vaker in deze discussie terechtkomen. Want als wij nu akkoord gaan met het behalen van deze groennorm op die

31

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

manier, dan scheppen wij een precedent. Dan gaan we dat de komende jaren vaker zien in de plannen en op die manier komt er uiteindelijk minder groen in Amsterdam als wij gaan toestaan dat continu groen op gevels en daken wordt meegerekend. Dus dat is wat wij willen proberen te voorkomen. (Mevrouw DE JAGER: Ja, ik moet dan wel concluderen dat u nu niet een concreet plan heeft voor hoe we in dit gebied, waar we vandaag over praten en waar we ook wijzigingen in kunnen aanbrengen, dat u niet met een plan komt om daadwerkelijk ergens in dat plangebied toe te voegen. En dat vind ik wel jammer.) Ons idee is om eerlijk te zijn over die groennorm: we halen het niet. Dat kan op verschillende manieren alsnog gehaald worden. Misschien door minder te verdichten. Misschien door in de buurten eromheen meer groen te gaan realiseren, zodat er niet een rekentruc moet worden toegepast en het groen op de daken en aan de gevels moeten worden meegerekend. (Mevrouw VAN SOEST: Ja, ik ben het helemaal met u eens, mevrouw Bloemberg. En helemaal eens dat als we aan de tuintjes beginnen en de gevels en de dingen en de daken is het echt helemaal zoek. En we hebben al zo weinig groen nog in Amsterdam.

Maar mijn vraag is: hoe wilt u dit oplossen? Gaan we wat minder woningen bouwen? Of zegt u van, nou, laat één postzegeltje open, zodat we daar een parkje kunnen maken? Heeft u ook nog ideeën daarover?) Ik ben blij om te horen dat mevrouw Van Soest nog steeds achter mijn motie staat en mijn bijdrage. Zij is natuurlijk ook mede-indiener van de motie. De Partij voor de Dieren vindt het heel belangrijk dat in de stad waar wij wonen voldoende ruimte is voor groen, voor sport, voor voorzieningen en daar moet ruimte voor gecreëerd worden. Dus als dat betekent dat er op een plek minder gebouwd kan worden, minder verdicht kan worden om de leefbaarheid ten goede te komen, dan zal dat nodig moeten zijn. Want uiteindelijk hebben we er niets aan om in een grijze stad te wonen met zijn allen, waar te weinig groen is, waar te weinig sport is. En dat is ook een punt wat de Sportraad ons heeft geadviseerd, om daar goed naar te kijken. De Sportraad heeft ook gezegd: er is te weinig ruimte voor sport in de stad; wij zien dat er achteraf ruimte wordt gemaakt in het groen om alsnog sportvelden te creëren en daar moet van tevoren beter over nagedacht worden. Dus wij zijn het daar eigenlijk helemaal mee eens. Dat moet op wijkniveau ook goed worden toegepast.

Er moet ruimte voor sport zijn, er moet ruimte voor groen zijn, want als wij straks in een grijze, grauwe stad leven, dan zijn de Amsterdammers ook niet gelukkig. (Mevrouw VAN SOEST: Nog even, mevrouw Bloemberg, hoe gaan we dat nu oplossen? Heeft u enig idee hoe we dat zouden kunnen oplossen? Anders gaan we een keertje samen brainstormen, hoor, hoe het wel moet.) De VOORZITTER: Dat zou u natuurlijk altijd kunnen doen. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik heb daar voldoende ideeën voor. Ik probeer ook vaak bij investeringsnota’s of bestemmingsplannen juist aandacht te vragen voor het behalen van die referentienormen, zodat bewoners en toekomstige bewoners voldoende groen en recreatie en sportvoorzieningen in hun omgeving hebben. Ja, ik hoop dat dat de komende jaren steeds meer zal worden toegepast, dat dat ook steeds meer in de collegestukken bijvoorbeeld voor Havenstad, Raamwerk Havenstad, dat daar goed ruimte wordt gemaakt voor groen, recreatie, sport en natuurlijk de maatschappelijke voorzieningen.

32

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Mevrouw Van Renssen, u begon deze ronde, dus heeft nog één interruptie staan. Ga uw gang. (Mevrouw VAN RENSSEN: Waar mij het nog om gaat, is dat ik hoorde dat we niet in een grijze stad moeten leven. Dat klopt helemaal, want deze investeringsnota zorgt ervoor dat al dat groen juist wordt toegevoegd. En uiteraard, nooit genoeg voor Partij voor de Dieren – maar vooralsnog heeft u geen 45 zetels in deze raad – maar wel volgens de huidige referentienormen. Daar wordt aan voldaan. En er wordt groen toegevoegd. En daar investeren we 22 miljoen in onder andere. Dus gaat u akkoord met deze investeringsnota zoals die er nu ligt?) Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Er wordt groen toegevoegd. En mevrouw Van Renssen noemt opnieuw dat de groennorm behaald wordt, daar dat is nou eigenlijk het punt van Partij voor de Dieren. Wij vinden niet dat de groennorm gehaald wordt als groen aan een gevel meetelt. Dus wij kunnen daar dan niet mee instemmen. Wij zijn echt vóór groennormen. En als de groennorm niet gehaald kan worden, moet er een goed plan komen hoe dat dan verder in de omgeving behaald wordt. De VOORZITTER: Gaat u door. Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Dat was het einde. dank u wel. De VOORZITTER: Eens kijken wie zich meldt als tweede. Ik heb staan: de heer Boomsma. Dan heb ik staan: de heer Flentge. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Flentge.

De heer FLENTGE: Ik zou u heel veel zeggen en ik doe het helaas niet, want dat kan ik niet met mijn spreektijd verenigen. Ik heb twee moties ingediend. Die gaan over de Vogelbuurt en de IJpleinbuurt, de omringende buurten die eigenlijk al jarenlang op een houtje bijten waar de rest van de stad van Noord ontzettend hard en snel ontwikkeld wordt. En ik hoop echt uw aandacht voor die moties als het gaat over de Vogelbuurt, IJpleinbuurt, om toch te zoeken naar manieren om die investering echt vlot te trekken en ook de voorrang te regelen voor al die mensen uit de omringende wijken, dat als zij willen, dat ze met voorrang een plekje krijgen in het Hamerkwartier. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Schreuders. De heer SCHREUDERS: In Amsterdam-Noord wordt in rap tempo gebouwd. En het stadsdeel krijgt in korte tijd te maken met een enorme toename van het aantal bewoners. De al bestaande Noorderlingen, die voelen zich in alle veranderingen vaak vergeten. Het platform Red Amsterdam Noord en actiegroepen als Verdedig Noord, die tonen de onvrede die er is onder Noorderlingen over het tempo waarin en de manier waarop hun stadsdeel voor hun ogen verandert. Het is onze taak om dat soort zorgen serieus te nemen. Dat proberen wij te doen met een aantal moties, die ik even zal toelichten.

Allereerst is het volgens mij van groot belang dat we ervoor zorgen dat er bij de ontwikkeling van het Hamerkwartier geen verdringing plaatsvindt van de mensen uit de omliggende, al bestaande, buurten. Het Hamerkwartier moet een buurt worden waarin we een mix zien van oude én nieuwe Noorderlingen. En om eerlijk te zijn: dat zie ik niet

33

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

helemaal terug in het huidige investeringsplan. We moeten in die bouwplannen rekening houden met beide groepen. Dat betekent dat er voor de bestaande bewoners voldoende sociale huur moet worden gebouwd en dat er betaalbare middenhuur beschikbaar moet zijn om eventueel naartoe door te stromen. Laten we wel wezen: aan heel dure woningen is in Amsterdam geen gebrek. Vorig jaar stonden er duizenden woningen met een huur vanaf 1.250 euro leeg in de stad. Ik denk dat die betaalbare woningen echt het uitgangspunt moeten zijn bij het Hamerkwartier. Daar heeft iedereen behoefte aan. Daarom hebben wij samen met DENK en met BIJ1 een motie voor het bouwen van zestig procent sociale huur en veertig procent middeldure huur. Tegelijkertijd is het belangrijk dat we de bestaandeDe VOORZITTER: Voordat u doorgaat, want ik zat even te wachten tot u met dit onderwerp klaar was. Mevrouw De Jager heeft een interruptie. (Mevrouw DE JAGER: Het is alweer even terug, een paar zinnen terug. Maar er werd gezegd ‘geen verdringing van de huidige bewoners’, maar het is nu een wijk waar niemand woont. Dus hoe ziet u die verdringing precies?) De heer SCHREUDERS: Ik denk dat je dat moet zien in de context van het hele stadsdeel. We voegen daar een wijk toe, waar nu het plan is om daar tachtig procent alleenstaanden neer te zetten. Daarnaast liggen wijken waar veel arme bewoners van het stadsdeel wonen.

En dat heeft een effect op de hele samenhang van het hele stadsdeel, als je dat gaat doen. Als je tachtig procent woningen gaat bouwen voor alleenstaanden volgens dertig-veertig-dertig, naast wijken waar ongelooflijk veel sociale huur nog bestaat, dat is een ongelooflijk groot contrast waar ervoor gaat zorgen dat ook de waarde van de woningen in die buurten opgewaardeerd worden en dat die buurten mee-gentrificeren. En daar wil ik voor oppassen. (Mevrouw DE JAGER: Ik herken die tachtig procent niet. Maar heel even terug op het vorige punt: ik begrijp best dat u die zorgen uit. Die zijn overal geuit. Maar laat dan helder zijn dat het niet ‘verdringing’ is dat mensen weg moeten, omdat er hier gebouwd wordt, want zo zit het natuurlijk niet. Ik ben daarnaast benieuwd – maar dat is een tweede vraag – of u ook iets gaat vertellen over hoe u dat gaat financieren als u volgens die percentages gaat bouwen.) Ja, op dat laatste punt wil ik ingaan. Ik denk dat het allereerst ook een houding vereist dat we ons er niet bij moeten neerleggen dat we met normen als dertig-veertig-dertig gaan werken, want dat betekent gewoon dertig procent betaalbaar en de rest is gewoon voor heel grote groepen in deze samenleving níet betaalbaar.

Ik denk dat het ook een verschil is tussen uw partij en die van mij, dat ik heel graag met die actiegroepen uit Noord wil optrekken om die norm te gaan veranderen en ook een heel ander soort grondpolitiek te gaan voeren. Wat mij betreft moet de gemeente veel meer gaan doen aan het in eigen beheer nemen van de grond, zodat er ook veel meer zeggenschap over ontstaat, zodat we niet om allerlei technisch ingewikkelde redenen uitkomen op een norm als dertig-veertigdertig waarin dus gewoon twee derde van de woningen, ja, voor volgens mij de groepen waar uw partij ook voor zegt op te komen – de leraren, de verpleegkundigen – onbetaalbaar wordt. (Mevrouw DE JAGER: In concludeer dat u precies niets zegt over hoe u dat gaat financieren. Ik denk dat deze mensen juist niet geholpen zijn met politici die allerlei dingen beloven zonder dat vervolgens waar te kunnen maken, want dan bouw je alleen maar teleurstelling in.)

34

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Bedankt voor die constatering van D66. Mijn constatering is dat D66 alleen maar aan het bouwen is voor de rijken en het allemaal op de koop toe neemt dat Noord alleen maar harder gaat veranderen de komende jaren, dat mensen zich er alleen maar minder in thuis gaan voelen in hun eigen stadsdeel. Dan ga ik door. Tegelijkertijd is het ook belangrijk dat we de bestaande cultuur, de rafelranden, in Noord ook koesteren, dat we die overeind houden en dat we die gaan faciliteren. Dat betekent dat we bestaande culturele initiatieven die er zijn en ondernemingen, dat we die moeten behouden voor de buurt, zodat het onderscheidende karakter wat die met zich meebrengen in die buurt blijft bestaan. Wat ons betreft doe je dat niet alleen met gebouwen die in hun ontwerp verwijzen naar het industriële verleden van het gebied, maar dat doe je vooral door de bestaande bewoners en gebruikers te steunen, zodat díe het bestaande karakter van de buurt overeind kunnen houden. Wat ons betreft doen we dat door bestaande ondernemingen en zeker culturele ondernemingen met een openbare functie te behouden voor de buurt. Zo zorgen we voor een buurt die de geschiedenis, die juist ook door zoveel nieuwe bewoners wordt gewaardeerd, voort te blijven bestaan in de praktijk. En ook daarvoor dienen wij samen met DENK en BIJ1 een motie in met als doel de bestaande cultuur te behouden.

En dan nog over mijn laatste motie. Wij willen dus een ongedeelde wijk daar bouwen, waar plek is voor de oude én de nieuwe Noorderling. En terwijl we de geschiedenis van de buurt omarmen, willen we ook vooruitkijken en toekomstbestendig bouwen. We streven een energieneutrale wijk na gericht op de lokale maakindustrie en een circulaire economie. We bouwen een wijk waar de openbare ruimte van iedereen is, en dus niet van de auto. De parkeernorm gaat omlaag naar 0,3 per huis en er wordt geïnvesteerd in mobiliteitshubs. (De heer VAN SCHIJNDEL: Het is de eerste keer dat Democratisch Socialisten zich uitlaat over het stadsdeel Noord. Een geweldig stadsdeel, maar waar men absoluut niet zit te wachten op circulair en dus klimaatneutraal van het gas los. Daar zijn de mensen vreselijk tegen. En terecht: dat jaagt ze op kosten.) Ja, ik begrijp heel goed dat de heer Van Schijndel die constatering doet, want ik zie ook dat er heel veel onvrede is in de samenleving over de energietransitie zoals die nu is vormgegeven. En wat volgens mij juist de crux is, is dat we ervoor moeten zorgen dat circulair ertoe leidt dat dat voor iedereen verbetering oplevert. En niet, zoals dat nu is, dat veel van de duurzame plannen die er door het kabinet naar buiten komen, maar ook door dit stadsbestuur, vooral ten goede komen toch van de meer geprivilegieerde groepen.

Wat mij betreft moeten we dat eerlijk verdelen, zodat iedereen daarin mee komt. En dan zien we ook dat het draagvlak zal toenemen. De VOORZITTER: Gaat u door. De heer VAN SCHIJNDEL: Dank u, voorzitter. De VOORZITTER: Sorry, ik had u even niet gezien. De heer Van Schijndel, een korte interruptie. Met de nadruk op ‘kort’. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ja, dus die klimaatrechtvaardigheid, dat betekent dus dat de mensen worden gecompenseerd door de overheid. Dus door de belastingbetaler. Dus een uitbreidende overheids- Dat werkt toch voor geen meter? Daar moet je toch nooit aan beginnen?)

35

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De heer SCHREUDERS: We kunnen hier een ideologische discussie voeren denk ik tot in den treure over de rol van de overheid: hoe groot die moet zijn en wat de taken daarvan allemaal zouden moeten zijn. Ik denk niet dat we daar nu uitkomen. De VOORZITTER: Nee, dan breng ik even in herinnering dat we het hier over het Hamerkwartier hebben. Meneer Schreuders, gaat u door. De heer SCHREUDERS: Ik was gebleven bij de mobiliteitshubs. Door het weghalen van de auto ontstaat er meer ruimte voor de bewoner, maar daardoor vervalt wel ook een stukje mobiliteit, al helemaal voor het vervoer van spullen. Daarom willen wij graag inzetten met de deeleconomie, als onderdeel van een circulaire stad, op deelbakfietsen. Zo investeren we in een vervoersmiddel dat voor bijna iedereen toegankelijk is – bijvoorbeeld als je dat ook koppelt aan de stadspas – en past binnen de stad van de toekomst. Ook daarvoor dienen wij samen met BIJ1 een motie in. Laten we er samen voor zorgen dat het Hamerkwartier een ongedeelde wijk wordt waarin iedereen zich thuis en welkom voelt, een trotse wijk met een prachtige geschiedenis die deze meeneemt naar een mooie toekomst. Dank u wel. De VOORZITTER: Ik zie mevrouw Van Soest al klaarstaan. U had zich niet opgegeven om het woord te voeren. [...] U sneakt een beetje ertussendoor, maar ga uw gang. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Soest.

Mevrouw VAN SOEST: Ja, dank u wel, voorzitter. Het was ook niet mijn bedoeling om te spreken daarover, maar gehoord de discussie vond ik dat ik toch ook wel even wat moest zeggen. Dus ik ben het niet eens met de voorstellen die mijn voorganger naar voren bracht. Er zijn heel veel sociale woningen in Amsterdam-Noord. En dat daar een beetje gemengd wonen komt, is helemaal niet zo erg als het maar geen overhand heeft, want dát geeft de leefbaarheid van de buurten. De woningen die verkocht worden in die oude wijken, die mensen moeten de hele dag werken om hun hypotheek te kunnen voorzien. Maar in de buurt hebben ze geen tijd om zich met de buurt te gaan bemoeien. Dus wat krijg je? De leefbaarheid in die buurten verdwijnt helemaal. Maar ik ben helemaal niet voor dat postzegelgedoe in het Hamerkwartier, want we hebben vijf jaar geleden een motie raadsbreed aangenomen om er een oudere, vriendelijke stad van te maken. En waarom gaan we nou niet eens een keertje in die buurt een voorziening maken waar ouderen samen kunnen wonen met eventueel een verzorging erbij? In al die vier jaar is er niets met mijn motie gedaan, maar er zijn heel veel ouderen die niet meer thuis kunnen wonen. Maar we moeten toch eens gaan kijken of daar ook eens een keer een voorziening voor gemaakt kan worden in de wijken, kleinschalig, zodat die mensen- Maar daarmee maak je meteen ook een heleboel woningen vrij.

We hebben behoefte aan woningen, aan bestaande woningen. Er hoeft niet altijd bijgebouwd te worden als we maar eens gaan kijken of we ook wat meer voor die ouderen zouden kunnen doen. Dus ik ben tegen dit plan, tenzij de wethouder zegt: we gaan er een ouderenvoorziening van maken. Dan ga ik met haar mee. Maar ik wil nog één opmerking maken. Het groen, we hebben groen links college, maar GroenLinks laat het groen helemaal links liggen. En dat vind ik toch wel heel erg. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper.

36

Jaar

2022

Vergaderdatum 17 februari 2022

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Mevrouw KUIPER: Het Hamerkwartier, ja, ik woon er vlakbij. Ik woon in de Vogelbuurt. Soms ontstaat er een beeld van, nou, Hamerkwartier, dat wordt hip en dat wordt toekomstgericht en dat wordt helemaal geweldig, en de Vogelbuurt is een beetje sneu. Nou, het tegendeel is het geval. De Vogelbuurt is een ontzettend sterke wijk. Mensen hebben een enorm sterke sociale binding met elkaar. Als er wat gebeurt, iedereen weet het binnen de kortste keren en er wordt hulp geboden aan elkaar. Dus als het gaat om ‘we hebben straks twee buurten en hoe verhoudt zich dat tot elkaar’, dan hoop ik vooral dat de bewoners van het Hamerkwartier iets leren van de sociale samenhang van de Vogelbuurt, want daar is heel veel te leren. En ik hoop dat dat ook blijft. Ik gun de bewoners van de Vogelbuurt dus ook een plek waar ook groen is en waar het ook prettig wonen is. Ik ben overigens uit interesse – en daarmee sluit ik aan bij wat collega Van Soest inbracht – bij een bijeenkomst geweest, waarbij de gemeente inventariseerde of er behoefte was aan ouderen om met elkaar in een woonvorm iets te creëren. Om in het Hamerkwartier dus voor ouderen een plek te vinden. Dat was een interessante bijeenkomst in het buurthuis. Daar ben ik bij geweest. En een van de signalen die we daar teruggaven aan de gemeente is, zorg dan ook dat er een OV is en dat mensen niet helemaal naar het metrostation hoeven.

Nou, dat is even buiten mijn voorbereide stukje, maar in reactie op mevrouw Van Soest. Ik denk dat er veel te winnen is en dat het een heel mooie wijk kan worden, waarbij ook de bewoners van de Vogelbuurt het gevoel hebben: ja, wij horen, net zo goed als de rest van onze omgeving, bij de stad en dit kan echt ook een verbetering geven. Want wat het nu is, dat is echt een verwaarloosd, oud bedrijventerrein, waar niemand van geniet. Waar wel overigens nog ondernemers zijn, maar daar kom ik straks op terug. Maar er moet iets gebeuren. En dat vinden ook alle bewoners in dat hele gebied. (Mevrouw VAN SOEST: Ja, ik ben het natuurlijk helemaal met mevrouw Kuiper eens. Ja, u heeft niet in het college gezeten, maar vijf jaar lang loop ik er al voor te pleiten dat wij meer voor de ouderen moeten gaan bouwen. Ook de ouderen wat meer bij elkaar gaan wonen. En mijn vraag is: bent u het met mij eens dat we op de plaats van de Hamerstraat, dat we daar nou eens een voorziening gaan bouwen voor de ouderen?) Wat mij betreft zo breed mogelijk verkennen, alle mogelijkheden benutten. En u heeft helemaal gelijk als u zegt van, dit gaat ook plek bieden, omdat deze oudere bewoners uit de huizen weggaan en het is een verbetering voor iedereen. Dus ik ben het in die zin helemaal met u eens. Voorzitter, de plannen zijn groots, veelbelovend en het kan een substantiële groei betekenen.

Er komen heel veel woningen bij als dit doorgaat. De verdichting neemt toe, maar daarmee moeten we letten op de vergroening en de biodiversiteit. Ik heb dan ook van harte mee de motie ondersteund die is ingediend door Partij voor de Dieren. Want dit is echt belangrijk om bij te dragen aan een schonere lucht en een betere leefbaarheid, niet alleen voor de bewoners van het Hamerkwartier, maar ook die van de Vogelbuurt. Dan de verkeerssituatie. Dit wordt ter plaatse, bijvoorbeeld de Meeuwenlaan, nu al als zorgelijk ervaren door de buurtbewoners. Dat bleek ook uit de inspraak en ook de mails die wij ontvangen. Er zijn zorgen op dat punt. We delen die zorgen en we dienen daartoe een motie in, samen met het CDA, de Partij van de Ouderen, JA21 en DENK, om hiermee een voorstel te doen. Het Hamerkwartier is niet leeg. Er zijn nu heel veel ondernemers actief en ook de creatieve sector. Maar met name ook die ondernemers, die willen wij niet verdrijven doordat daar nu nieuwe bouwplannen zijn. We houden zorgen over het voortbestaan van die