20210526 Notulen beraadslagende vergadering - middag

Je hebt beide nodig in een stad die sterk groeit en waar je heel veel mensen wilt laten wonen. (Mevrouw VAN SOEST: Maar bent u er dan van op de hoogte dat er op een gegeven moment in natuurgebieden niet mag worden gebouwd en dat we dus nog maar heel weinig ruimte over hebben? Wat zou uw keuze dan zijn? Kiezen we dan voor windmolens of kiezen we voor woningen?) Ik ben ervan op de hoogte. Als we geen woningen bouwen, dan hebben we ook geen windturbines nodig en andersom is het ook zoiets. Dus het is een versimpeling van de stand van zaken. We hebben energie nodig maar we hebben ook huizen nodig. Dat heeft met elkaar te maken. (Mevrouw VAN SOEST: We hebben met z’n allen de ambitie om HavenStad te gaan bouwen. Als we HavenStad gaan bouwen, dan kunnen daar geen windmolens worden neergezet. Nogmaals, wat is dan uw keuze? Een voorkeur voor woningen of voor windmolens?) Ik vrees dat ik in herhaling val want het is een én én-verhaal. Om er een óf ófverhaal van te maken, dat is niet eerlijk. Wat nog veel belangrijker is, mevrouw Van Soest, als we die woningen in HavenStad gaan bouwen, dan moeten ze wel in de juiste handen terecht komen namelijk in de handen van de startende middenklasse die heel graag in de stad wil blijven wonen en die zich nu genoodzaakt voelt de stad uit te trekken.

Volgens mij is dat het belangrijkste wat we nu moeten doen: bouwen voor die middenklasse, voor die starter die hier een baan heeft bij het onderwijs, bij de politie of in de zorg. Dat is volgens mij het allerbelangrijkste. (De heer VAN SCHIJNDEL: Soms is het verstandig zaken los te laten dus om niet te trekken aan een dood paard. Als je moet kiezen, waarom nu niet dat gas? Dat mag nog best een flinke tijd doorduren in Nederland. Dus helemaal niet al die woningen van het gas af. Het is ongelooflijk prijzig. Dat weet u ook. Dus dat is een andere aanwending van schaarse middelen waar denk ik, de PvdA voor zou moeten zijn.) Waar wij vol van zijn, dat is een duurzame toekomst voor onze kinderen. Voor mij is dat het allerbelangrijkste. Ik wil niet eens een discussie voeren over geopolitieke verhoudingen en waar gas vandaan komt, want daar heb ik ook iets van te vinden, maar waarom het nu vooral gaat, is dat we als stad, juist nu, juist nu we de middelen hebben om te investeren en om keuzes te maken, de keuze maken om toekomstbestendig te zijn. Dat

54

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

gaat niet makkelijk, dat is soms ook ingewikkeld, maar we moeten wel die keuze maken. Dat is het leiderschap waar deze tijd om vraagt en daar sta ik volledig achter. Ik wil eindigen met het volgende. Starters moeten een veel eerlijker kans krijgen op een betaalbare woning ten opzichte van speculerende beleggers. Daar staan we niet als enige zo in; er zijn meerdere partijen die het daarmee eens zijn. Maar er zit wel verschil tussen. Dat gebeurt niet vanzelf. Dat doe je door een overheid die ook stuurt. Niet alleen veel bouwen maar ook eerlijker verdelen. Daarom ook een voorstel om als gemeente samen met ontwikkelaars afspraken te maken over hoe we startende kopers voorrang kunnen geven bij deze nieuwe woningen. Ik introduceer of herintroduceer in Amsterdam daarmee vandaag graag de sociale koopwoning. Ik denk dat dat namelijk iets is waaraan heel veel behoefte is in de stad. Amsterdam is een krachtige stad, een diverse stad. Het is goed om vandaag hier fysiek in de raadszaal te staan. Het maakt me hoopvol over het einde van corona. Dankzij de vaccins laten we steeds meer maatregelen achter ons. Het betekent dat we vooruit kunnen met de stad. Laten we daarmee vandaag beginnen maar wat mij betreft wel eerlijker en rechtvaardiger.

(De heer VELDHUYZEN: Hoor ik hier nu tussen de regels door dat de PvdA eigenlijk veel meer sociale huurwoningen wil bouwen dan die 40 procent die het stadsbestuur nu aanhoudt?) Dat heb ik niet, ook niet tussen de regels gezegd. Laat ik helder zijn. Wat ons betreft verkopen we geen sociale huurwoningen. De sociale huurwoningen die we in de stad hebben, moeten behouden blijven. Dit gaat erover dat we heel veel woningen bouwen en die bouwen we voor de middenklasse, maar ze komen niet terecht bij die groep. Wat we moeten doen, is ervoor zorgen dat die woningen daar terecht komen. Wat je daarvoor nodig hebt, is een overheid die reguleert. Met name regulering om de belegger die nu alles opkoopt, op afstand te houden. (De heer VELDHUYZEN: Daar kunnen collega Veldhuyzen en ik elkaar vinden, denk ik. Feit is dat die sociale huurwoningen nu wel worden verkocht en dat we eigenlijk niet genoeg bouwen op dit moment om ervoor te zorgen dat daadwerkelijk iedereen in deze stad kan blijven wonen, ook omdat grote gezinswoningen bijvoorbeeld verdwijnen en daarvoor studentenwoningen terugkomen waaraan een vijfjarig contract zit. Dat wordt wel geclassificeerd als een sociale huurwoning. Moeten we dan alsnog niet veel meer sociale huur bouwen dan we nu al doen?) Ik heb het vandaag al meermaals gezegd. De ambitie om meer te bouwen is belangrijk en dat moeten we ook blijven doen.

Maar blijven bouwen zonder eerlijker te verdelen, dat heeft geen zin. Dus we moeten alle woningen in alle segmenten die we met elkaar hebben afgesproken, bouwen. U geeft terecht aan, ook sociale huurwoningen gaan op een gegeven moment richting een plek waarvoor ze niet zijn gebouwd. Of ze worden verkamerd en dat moet je niet willen. Dus wat we moeten doen, is ervoor zorgen dat woningen eerlijk worden verdeeld naast dat ze ook moeten worden gebouwd. Dus wat mij betreft gaan we de komende tijd vooral proberen te kijken hoe we die woningen bij de juiste groep terecht laten komen – in dit geval starters, mensen met een maatschappelijk beroep en veel meer groepen die we in de stad en voor de diversiteit in de stad keihard nodig hebben. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ik heb in uw diversiteitsverhaal gemist dat een paar weken geleden grote betogingen zijn geweest ook op de Dam en daar zijn hele nare dingen geroepen. De oppositiepartijen hebben daarover schriftelijke vragen ingediend. Ik vind die vragen heel pertinent, heel neutraal en heel objectief. Waarom heeft de PvdA die schriftelijke vragen niet mede-ondertekend?)

55

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Deze vragen zijn mij niet bekend. Ik heb ze niet gezien. Volgens mij zijn vragen over dingen die over de schreef gaan, altijd goed en dat moet ook worden gedaan. Wat het met diversiteit te maken heeft, dat weet ik niet. Als er dingen in de stad niet goed gaan, dan moeten die worden benoemd en dan moeten daarover vragen worden gesteld. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Nanninga. Mevrouw NANNINGA: Dit is de laatste keer dat we de financiële resultaten van dit college bespreken en dit is wat JA21 betreft ook een mooie gelegenheid om de balans van ruim drie jaar kneiterlinks beleid te evalueren. Allereerst wil ik zeggen dat er eigenlijk best veel goed ging. Zo zagen we dat onder GroenLinkswethouder Groot Wassink dat mensen in de bijstand toch enige welwillendheid moeten tonen om weer aan het werk te gaan. De bruggen en de kades, de infrastructuur waarop onze mooie stad is gebouwd en die verbrokkelde en stond letterlijk op instorten staat na jaren misschien wel decennia van onverschilligheid en wegkijken en dit college is begonnen het enorme achterstallige onderhoud weg te werken. Daarvoor verdient ook de tegenwoordige burgemeester van Utrecht lof, oud-wethouder Dijksma. Qua veiligheid worden er voorzichtig stapjes gemaakt.

De politie krijgt bodycams, pepperspray, kraken is voortvarend aangepakt door de burgemeester en het lijkt erop maar dat gaan we later in deze vergadering met elkaar bespreken, dat er misschien toch iets van wapencontroles gaat gebeuren. Dat zou mooi zijn. Maar goed, dat onderwerp bespreken we bij dat agendapunt. Verder is er bezuinigd op het ambtenarenapparaat. We gaan het gemismanagede afvalbedrijf verkopen. Het gekraakte ADM-terrein is ontruimd en daarmee is de illusie eindelijk doorgeprikt dat je in naam van rebellie en artistieke vrijheid gratis in Amsterdam kunt wonen. Zoals bij iedere begroting is daar het zoet en ook wel wat zuur. Want ook wij maken ons zorgen over de Amsterdamse middenklasse en die heeft wel een beetje het nakijken gehad de afgelopen jaren terwijl die middenklasse nodig is voor een gezonde, ongedeelde, en zo je wilt een diverse stad. De grootste zorg voor die middenklasse is de woningnood. Die is voor de middeninkomens alleen nog maar erger geworden. Dit linkse stadsbestuur heeft zelfs de minieme ambitie om in drie jaar 5.000 woningen voor de middenklasse te bouwen, niet behaald, bij lange na niet, nog geen twee derde van de beloofde middeldure woningen is gebouwd. Het zijn keuzes omdat dit college te veel andere dingen wilde. Er moet worden geïnvesteerd in duurzaamheid. De grond moest voor de hoofdprijs worden verkocht.

40 procent van de woningen moest sociale huurwoning worden. En dan ook nog heel veel bouwen voor de middenklasse, daarvoor is dan geen geld meer. Dat zijn keuzes en die zouden wij echt anders hebben willen maken. Niet alles kan en daarvan is de middenklasse de dupe geworden. Ze stond blijkbaar onderaan het lijstje. Degenen uit die groep van middeninkomens die zijn overgebleven, die hangen de donkere wolk boven het hoofd van de marxistische circulaire donuteconomie die dit college voorstaat. Een model waarin privébezit niet meer telt en duurzaamheid als een soort nieuwe god wordt aanbeden – of gouden kalf moet je dan geloof ik zeggen. JA21 lust geen cryptocommunistische donuts. Wij gaan meer voor het tompoucemodel. Een stevig gefundeerde laag van minimaal lagere inkomens, een dikke, volle laag middenklasse en een dun, deftig toplaagje. Dat lijkt ons een heel goede verhouding in de stad. Ik blijf in het gebakthema hangen. We hebben dan zo’n vrolijke donutAmsterdam moest en zou van het gas afgaan en moet in plaats daarvan worden aangesloten op het warmtenet, een beetje zo’n kolchozkachel, zo’n Sowjetverwarming waarin je niets te kiezen hebt, uiteraard gestookt op biomassa. Dat dit tientallen miljoenen euro’s, misschien wel miljarden gaat kosten waarbij Joost mag weten wie dit gaat ophoesten, niet Joost Eerdmans maar de spreekwoordelijke Joost, het mag de pret niet

56

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

drukken. Tweeverdieners met kinderen die altijd aan het rennen en vliegen zijn met schoolwerk, pianoles, voetbaltraining, opa en oma, er zit een aantal mensen van deze categorie in deze zaal denk ik, die wordt verteld dat ze dat niet meer met de auto mogen doen want het is allemaal vervuilend terwijl het ov dat niet allemaal kan opvangen. Wie toch een eigen huis bij elkaar hebben weten te sparen wordt ondanks de korting van D66 waarvoor dank, verteld dat ze per jaar duizenden euro’s moeten gaan ophoesten aan huur voor de grond, de feitelijke vorm van onteigening of gemeenschappelijk eigenaarschap waar veel communisten alleen maar van kunnen dromen. Kinderen mogen ook niet meer naar categorale scholen en dat ouders en kinderen dat zelf graag willen omdat ze daar beter van worden, dat is niet relevant. Kinderen moeten van dit college naar brede scholen en die moeten als nummertjes in een computer worden gelijkgeschakeld. De terechte roep om gelijke kansen is hiermee omgekat tot de dwang van gelijke uitkomsten. Veiligheid voor jezelf en voor je kinderen is ondanks de stapjes in de goede richting eigenlijk nog altijd ver te zoeken getuige de vele berichten over schietpartijen, kinderen die op basisscholen met messen rondsjouwen, gewapende overvallen. Een 100 procent veilige stad bestaat niet, dat weet ik ook wel.

Maar veel delen van Amsterdam zijn in de woorden van onze ombudsman nog altijd een wetteloze jungle. Handhaven blijft een beetje een vies woord. Men blijft zweren bij de fatwa van het de-escalerend optreden. En dan de staat van de stad qua financiën zelf. Margareth Thatcher zei ooit, als u mij het Engels toestaat, voorzitter, ‘the trouble with the socialist government is you eventually run out of other people’s money.’ En dit stadsbestuur is daarop geen uitzondering. De stad blijft na straks een jarenlang links feest met een grote kater achter. De lasten zijn verhoogd, de spaarpotten zijn geplunderd, de schuld is gestegen en nee, voorzitter, dat kunnen we niet geheel op het conto van de pandemie schrijven. De pandemie heeft eigenlijk onwillekeurig een beetje het linkse beleid uitgevoerd. Het slopen van reizen, van toerisme, van vliegen, van de horeca, van drukte in de stad. Amsterdam kampt met een aantal problemen als het gaat om woningbouw, veiligheid, mobiliteit, duurzaamheid, doorgeslagen identiteitspolitiek allemaal uitmondend in één groot probleem van demografische aard: de middenklasse heeft er genoeg van en laat Amsterdam al dan niet noodgedwongen achter zich. Ook gezinnen. We hebben hierbij een heel aantal moties en voorstellen die ik omwille van de tijd niet allemaal ga voorlezen.

Ik vraag u ze met interesse te lezen en natuurlijk ook om voor te stemmen om het tijd te keren. (De heer VAN DANTZIG: Thatcher. Ik was zelf geen groot fan, maar ze zei ook ‘There is no such thing as society.’ Heeft nu de afgelopen coronacrisis niet laten zien dat die er juist wel is? Weet u, je kunt mensen heel goed dingen laten doen als je ze niet voedt met wantrouwen maar als je probeert de handen in elkaar te slaan. U weet daar natuurlijk alles van want u bent, denk ik, heel terecht bij Forum voor Democratie weggegaan omdat u ook vond dat het wantrouwen werd aangejaagd. Dat was even mijn uitweiding over Thatcher. Dat vond ik leuk om even te delen. Maar mijn vraag is de volgende. U zegt dat dit college een grote financiële wanprestatie heeft geleverd. Maar de stad ligt er toch goed bij? We zijn bijna geruisloos door deze coronacrisis heengekomen. U stond links, rechts, vooraan dat er geld moest worden gegeven aan culturele instellingen en ondernemers en dat is gebeurd. U vindt dat er moet worden gebouwd, moet worden geïnvesteerd in de stad. Ja, dan loopt de schuld op. Het staat immers niet op de bankrekening van dit college. Is gebeurd. U bent dan toch bediend? Of vindt u het vervelend dat de plannen die u zo goed vindt, ook geld kosten?) Nee, zoals ik zei, politiek is keuzes maken en ik vind dat er niet altijd de juiste keuzes zijn gemaakt.

Ik vind dat wij schrikbarend te weinig bouwen met name voor die

57

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

middenklasse. Daarmee wil ik absoluut niet de niet-middenklassegroepen wegzetten. Die zijn ook belangrijk. Maar ik denk dat je die juist meetrekt door voor die middenklassegroepen beter te zorgen dan we nu doen. Ik zou daarin gewoon heel nadere keuzes maken namens JA21 dan D66. Daarover kunnen we het eens zijn, denk ik. (De heer ERNSTING: Het was een beetje een soort van plichtmatige column die werd voorgelezen door mevrouw Nanninga maar ik heb een vraag over een motie, de motie Behoud middenklasse – buitenstedelijk bouwen. Ik vroeg mij af waarom u dan die middenklasse buiten de stad wilt plaatsen.) Liever niet, maar we moeten natuurlijk wel kijken naar een stad die vrij vol en dichtbebouwd is. Buitenstedelijk wil niet zeggen dat mensen van heinde en verre moeten wonen, maar er zijn nog wel gebiedjes in en rond de stad waar wij denken dat het moet kunnen. HavenStad maar ook Scheggen. Daar moet gewoon naar worden gekeken. Nee, ik heb het niet zo hapklaar op een briefje voor u waar dat dan precies moet komen, maar dat is wat ik daarmee bedoel.

(De heer ERNSTING: Om dan toch even iets dieper de inhoud in te duiken want HavenStad noemen wij binnenstedelijk bouwen – dat ligt namelijk binnen de bestaande stadsgrenzen – en de enige plek waar buitenstedelijk kan worden gebouwd, daar is helemaal geen motie voor nodig, dat is een kwestie van even op de kaart kijken, dat zou dan Waterland zijn, een eeuwenoud Nederlands cultuurlandschap. Zou JA21 dat dan willen volbouwen?) Nee, maar er zijn ook nog scheggen ten zuidoosten van Amsterdam, de gebieden daartussen. En we kunnen richting Schiphol nog een stukje. Dat gaan we echt heel serieus bekijken wat ons betreft. (De heer ERNSTING: Dan wordt het wel duidelijk: dan wordt het de groene Scheggen volbouwen en het liefst op Schiphol. Klopt het dan?) Nou, als we Schiphol in zee zetten, dan is dat wel een heel langjarig plan, moet ik zeggen. We zijn zeker bereid daarnaar te kijken. Kijk, dit is een stad en ik vind grutto’s ook ontzettend lief, maar die hoeven van mij niet in de Lineusstraat te wonen zal ik maar zeggen. (De heer VAN DANTZIG: Kijk, als ras-Amsterdammer spreekt het mij wel aan dat we net doen alsof er na de stadsgrenzen één groot weiland is in Nederland. Het schijnt niet zo te zijn. Maar is het niet zo dat wij gewoon worden omringd door Amsterdam Noord, Zaandam en die hele corridor naar Schiphol, dat noem je volgens mij ook binnenstedelijk.

Ik heb daar in ieder geval geen koe gezien. Volgens mij wilde u gewoon twintig keer middenklasse in de motie zeggen, heel belangrijk, maar dit idee slaat toch gewoon als een tang op een varken? Er is helemaal niet zoiets als buitenstedelijk bouwen voor de middenklasse in Amsterdam.) Dat is er wel. Dat is een kwestie van het willen en het doen. Als de wil daar bij D66 niet is, dan begrijp ik dat maar wij zien wel mogelijkheden om rondom of tegen Amsterdam aan wel degelijk nog meer te kunnen bouwen. We moeten voldoen aan die bouwopgave. En ja, we zijn een stad. Ik vind dat die groen moet zijn en ik vind dat die niet onnodig vervuilend moet zijn maar ik vind ook dat we er een keuze in moeten maken om geen natuurgebied te zijn. Daarmee wil ik wel zeggen over monumentaal cultuurlandschap, daar kun je ook over discussiëren, dat we niet Waterland vol moeten gooien, nee. Maar er zijn echt wel opties. De motie vraagt erom daar gewoon eens naar te kijken. U schiet daar meteen van in een kramp maar ik denk dan, laten we daar gewoon eens pragmatisch naar kijken.

58

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

(De heer VAN DANTZIG: Sorry, in zo’n debat ga je af en toe wel eens een beetje een persiflage opvoeren. U heeft er blijkbaar goed over nagedacht. Alleen, als ik naar de kaart van Amsterdam kijk, ik ken die bijna uit m’n hoofd, dan denk ik, als je buitenstedelijk wilt bouwen, dan moet je eerst Diemen slopen, daar een weiland moet aanleggen of een bos om dat vervolgens weer te gaan bebouwen. Er is namelijk alleen maar groen dat Amsterdammers hard nodig hebben. Het Amsterdamse bos, Waterland, of dingen binnenstedelijk. Ik denk dat iedereen het wel wil onderzoeken, maar geeft u dan een hint waarnaar we moeten kijken.) Ik heb net heel concreet een aantal gebieden genoemd. Ik hoor HavenStad hier buiten de microfoon, maar dat is binnenstedelijk. Goed, daarover valt te discussiëren. Tot zover, voorzitter. (De heer VAN SCHIJNDEL: Kijk, het gaat om de bestemming die op gronden ligt. Als u spreekt over buitenstedelijk bouwen, dan is op dit moment het HavenStadterrein industrieterrein. Dat is dus buitenstedelijk. Zo kun je dat zien. Dat is een definitiekwestie. Ik vind het dus keurig en een beetje flauw van de heer Van Dantzig en de heer Ernsting om hiervan zo’n enorm punt te maken. Dat vind ik echt niet kunnen.) Waarvan akte. (De heer YILMAZ: Ik wilde nog een vraag stellen. Ik vind het bijzonder om te horen dat mevrouw Nanninga zegt dat ze claimt voor bouwen te zijn.

Bij het project Elzenhagen heeft JA21 tegengestemd omdat er een moskee zou worden gebouwd. Dus alleen omdat er een moskee kwam, heeft JA21 tegen de bouw van 1.800 woningen gestemd. Hoe serieus is mevrouw Nanninga nu?) Ja, dat klopt. Heel serieus, maar een moskee van de organisatie Diyanet waar echt van allerlei zaken problematisch zijn, dat vinden we dusdanig onwenselijk in de stad en dat is de afweging die wij daarin maken, dat we niet voor dát bouwplan waren. Wel voor die woningen. Wij wilden dat amenderen dus die moskee eruit. Dat is niet gelukt. Nou ja, dan zijn we niet voor dat plan. Wij zitten hier niet te wachten op infiltratie van Turkse overheidsorganisaties. (De heer YILMAZ: Bijzonder om te horen dat de haat van mevrouw Nanninga richting de islam toch zwaarder weegt dan de belangen van de Amsterdammers. Het gaat hier toch om 1.800 woningen. Ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe vaak zij in een Diyanetmoskee is geweest.) In mijn vorige leven als journalist met enige regelmaat. Ik weet echt niet meer precies hoe vaak. Maar ik weet wel dat Diyanet letterlijk het Turkse ministerie van geloofszaken van dictator Erdoğan is en dat willen wij gewoon niet in onze stad. Zo veel houd ik nog wel van Amsterdam ondanks dat ik er ook wel eens wat op te mopperen heb. (De heer YILMAZ: Ik heb geen vraag alleen een opmerking: Diyanet is geen ministerie.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Flentge. De heer FLENTGE: Ik kreeg vandaag een klein beetje het idee dat we verkiezingen als een interruptie gaan beschouwen straks bij het formatieproces dat vandaag al een beetje plaatsvond. Had u dat ook? Het was wat ongemakkelijk, kan ik u zeggen vanuit de stoel. Ik heb vandaag ook het idee dat er een soort slag om de middenklasse werd gevoerd. Ik wil u vandaag toch vooral ook een andere kant van Amsterdam laten zien waar mensen het wel echt moeilijk hebben. Dat zeg ik bijvoorbeeld over een groep toeslagenouders,

59

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

toeslagenschandaal zou ik het willen noemen, niet toeslagenaffaire zoals het in het interruptiedebatje werd genoemd. Toeslagenschandaal waarin een grote groep van die ouders in mijn Appgroep zit waarin we met elkaar heel veel uitwisselen aan hulp onderling. Het gaat bijna als een soort zelfhulpgroep aan de slag. Die ouders stellen mij vragen. Ik stuur dat door. Ik krijg dat terug. Ik ken er inmiddels een heel aantal maar ik weet van een dame hoe zij de afgelopen jaren haar kinderen eten heeft moeten geven, hoe ze heeft gesmeekt bij de Belastingdienst om met een oplossing te komen. Heeft gezegd, geef mij dan alsjeblieft aan hoeveel ik moet betalen, dan kan ik een regeling treffen en dan kan ik tien jaar lang krom liggen. Ze heeft gesmeekt. Ze was eigenlijk gestript van haar menselijke waardigheid. Gestript van haar menselijke waardigheid. Ze blijft overeind staan. Ze blijft positief. Ze geeft hulp aan andere mensen in de groep. Ik vind dat ontroerend ook nu als ik erover praat maar ook elke keer als ik daarmee word geconfronteerd. Dit is de menselijke waardigheid die zij uitstraalt juist in een tijd waarin zij het zo onnoemelijk slecht heeft gehad. Ten onrechte is ze achtervolgd in een heksenjacht en haar kinderen ook. Ik vind dat indrukwekkend. Ik dien daarover geen motie in.

Dat wilde ik vandaag wel doen, maar gisteren waren er al goede ontwikkelingen in Den Haag en ik vraag in ieder geval wethouder Moorman wel deze ouders te blijven bijstaan. Ik vind dat zij en haar staf een compliment verdienen maar ik wil haar in ieder geval wel vragen dat te blijven doen. De andere kant van Amsterdam, de andere kant van Amsterdam is ook als u naar de vele voedselinitiatieven kijkt in de stad, dat zijn er veel, rijen dik, stichting De hoop voor morgen, die staat in Amsterdam-Zuidoost, mevrouw Mac-Nack staat er al jaar en dag een soort voedselbank te draaien met een kleine groep vrijwilligers. Rijen dik en het neemt toe. Leila en Maureen die in Amsterdam-Zuidoost honderden mensen op de wachtlijst hebben staan. Ze werken zich helemaal het snotje voor de ogen. Ze helpen ontstellend veel mensen. Yasmin Ishaak uit Amsterdam-Oost die elke keer wordt geconfronteerd met het feit dat zij aan het einde van de middag niet het voedsel kan meegeven dat ze willen. Of Esmeralda in Amsterdam-Noord. Of mensen in de Wildemanbuurt die eigenlijk zeggen, we hebben meer nodig. De stad staat op springen. Zo veel mensen komen in de armoede.

Samen met mijn collega Schreuders en de fractie van Denk hebben we een motie ingediend om te kijken of we die informele voedselhulp die nu in deze stad zo succesvol is en wat een toonbeeld is van solidariteit wat mij betreft om die op de een of andere manier overeind te houden totdat het niet meer nodig is. Ik wil het college complimenteren met het feit dat wij niet in de valkuil stappen om te gaan bezuinigen en alleen maar te kijken naar tijden van crisis en naar hoe we die stadsfinanciën nog een beetje goed overeind gaan houden, maar om te investeren in werkgelegenheid, te investeren in zorg, wederom in zorg. Ik vind dat een compliment waard ook richting de wethouder en richting alle partijen die dat ook gaan ondersteunen. Ik vind dat goed en ik vind dat fijn en ik vind dat prettig. Er zijn zo veel mensen in deze stad die sterk behoefte hebben aan die steun en die in de ellende zitten. Ik heb uw opinie ook gelezen, mevrouw Kuiper, en ik ben het volledig met u eens. Er wachten ook nog steeds mensen op huishoudelijke hulp. Dat is een kiezel in mijn schoen, kan ik u zeggen, maar ik ben wel blij dat wij het gebrek aan financiën landelijk in ieder geval zo veel mogelijk proberen te compenseren. Dan het andere deel van de stad. Amsterdam-Noord waar nu eigenlijk een beetje een bouwput is, waar al heel lang een bouwput is.

Waar enorm veel woningen uit de grond worden gestampt en waar je tegelijkertijd ziet dat in de bestaande wijken bij mensen die al jarenlang in Noord wonen, er eigenlijk niet van profiteren. Zij zitten daar. Ze zien de bouwput. Maar ze zien geen uitkomst voor hun kinderen om straks in een betaalbare woning te komen. Of in hun eigen wijk is het nog steeds kommer en kwel. Achterstallig onderhoud. De werkloosheid is er hoog. Er is gebrek aan werkgelegenheid. Daar hebben de kinderen

60

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

slechte schooladviezen. Daar zijn gezondheidsproblemen. Dat vindt allemaal naast elkaar plaats in die zich snel ontwikkelende stad Amsterdam. Er lijken zich bijna twee snelheden te ontwikkelen. Enerzijds de bouwput met mooie nieuwbouwwoningen voor heel veel nieuwe Amsterdammers en tegelijkertijd de bestaande wijken die achteraan komen. (Mevrouw VAN SOEST: Ik wil de heer Flentge vragen, want de SP heeft al die tijd aan de knoppen gezeten, zeven jaar lang, waarom hij daar niets aan gedaan heet.) U stelt terecht een kritische vraag. Ik denk dat we er wel wat aan hebben gedaan maar we hebben er niet genoeg aan gedaan. Zo eerlijk is het antwoord. Het is onvoldoende geslaagd. We hebben aan de ene kant een enorme bouwopgave. We moeten echt heel veel bouwen, heel veel betaalbaar. Helaas zijn er veel te veel dure woningen bijgekomen en helaas door allerlei ingewikkelde systematiek, dat noemen ze grex en zo, allemaal gedoe, betekent het eigenlijk dat het geld die de nieuwbouw in Noord heeft opgeleverd, gewoon te weinig terecht is gekomen in de oude buurten van Amsterdam. (Mevrouw VAN SOEST: Ik word hier echt een beetje moedeloos van. Wij hebben samen een motie ingediend om APK-keuringen te hebben voor schimmelwoningen. Weet u het nog? Daar is nooit iets mee gedaan. U heeft aan de knoppen gezeten. U had hier iets aan kunnen doen.

Waarom heeft u dat dan nooit gedaan?) Als een iemand mij persoonlijk niet kan verwijten dat ik niets aan schimmelwoningen heb gedaan- In de SP word ik grappend meneer Schimmel genoemd. Dat is een bijnaam die ik heel graag over de schutting kieper en teruggooi want dat wil ik niet. Bij dezen heb ik ‘m gemarkt. Heel stom van mij, besef ik nu. Had ik dus nooit moeten doen. Ik kijk even verlangend naar de media of zij dat nooit willen overnemen. Maar mevrouw Van Soest, er is heel hard gewerkt aan de woningkwaliteit. Heel hard. Zeker bij de sociale huurwoningen. Is het voldoende? Nee. Ik sta nog steeds wekelijks op allerlei plekken met bewoners daar tegenaan te ageren omdat ik het waanzin vind dat kinderen in een schimmelwoning moeten opgroeien. Dat blijf ik doen en dat doet het stadsbestuur gelukkig ook. En daarvoor hebben we uiteindelijk ook nog een beetje Haagse hulp nodig. Ik stelde de vraag aan de wethouder Wonen, maar het zou ook een vraag aan het hele college kunnen zijn. Moeten we niet ook gewoon deze tempo’s beter op elkaar gaan afstemmen? De huidige wijken in Amsterdam-Noord, daarin moet gewoon meer worden geïnvesteerd. Het moet sneller. Er worden dingen gedaan, er worden dingen ontwikkeld. Prachtig. Maar het mag allemaal nog wel een stukje scherper en beter. De rest van de stad profiteert wel heel veel van de nieuwbouw in Noord. Dan kom ik op het laatste punt.

Natuurlijk hebben we te maken met een pandemie, maar dat betekent niet dat we geen doorkijkje moeten maken naar de toekomst straks. Ik weet, als we niets doen en als we nu niet nadenken, dan komt straks het internationale bedrijfsleven weer grootschalig op de stad terecht dat internationale werknemers meeneemt, expats. En dat betekent uiteindelijk dat lokale Amsterdammers worden verdrongen. Ik vind nu al dat we daarover moeten kunnen nadenken en dat we niet alleen zeggen, we willen dat de lokale werkgelegenheid wordt gestimuleerd door bedrijven die zich hier vestigen maar ook dat we steng zijn als partijen niet die lokale jonge mensen willen opleiden. Daarvoor heb ik een motie ingediend. (De heer VAN DANTZIG: Mijn eerste vraag is wat u nu precies tegen internationals heeft. Ik ken u al heel lang, maar de afgelopen acht jaar heeft u altijd gezegd, de expat dit en de expat dat, de expat pakt onze banen af, de expat pakt onze woningen af. Het zijn toch ook gewoon mensen? Mensen die toevallig een andere taal spreken en misschien pasta eten in plaats van piepers, maar het zijn toch gewoon mensen?)

61

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Als ik dezelfde toon zet, dan zou ik u kunnen vragen, wat heeft u tegen Amsterdammers die niet betaalbaar kunnen wonen? Dat is precies dezelfde soort vraag. Wat heeft u tegen de noorderlingen in Amsterdam-Noord die geen betaalbaar huis kunnen vinden omdat ze vaak het gevoel hebben te worden weggeconcurreerd op de woningmarkt? En dat gevoel klopt vaak ook. Wat heeft u tegen die Amsterdammers? Als we elkaar op zo’n manier gaan bestoken, mijnheer Van Dantzig, dan ken ik er nog wel een paar. (De heer VAN DANTZIG: Dit is dus precies de essentie want u maakt er een tegenstelling van. Als uw wethouder gewoon doorbouwt, dan is die tegenstelling niet nodig. Maar u zegt, als er iemand van buiten Amsterdam komt, dan pikt die een woning van iemand in Noord. U schudt nu met uw hoofd maar dat zegt u net. Nou, daar neem ik echt aanstoot aan. Ik vind dat Amsterdam van iedereen is en u maakt er een tegenstelling van. Een tegenstelling tussen mensen die allemaal mensen zijn.) Wat is dat nu voor rare onzin, mijnheer Van Dantzig. Het gaat me helemaal niet om de mensen. Hier worden internationale bedrijven, internationaal kapitaal de stad in gehaald waar vervolgens met belastingvoordelen ook nog internationale werknemers bij worden gehaald. Het is het systeem, mijnheer Van Dantzig, die individuele expat gun ik de wereld.

Ik vind het fantastisch en ik snap het ook nog, maar mag ik dan opkomen voor die lokale Amsterdammer die soms wordt verdrongen, die achter het net vist en die niet weet waar hij nog zijn plekje kan vinden voor hem of zijn kinderen. (De heer VAN DANTZIG: Graag, maar dan moet u hem niet de expat noemen maar dan moet u het hebben over internationale bedrijven. Dan wil ik er wel bij zeggen dat al die Amsterdammers uiteindelijk ook bij internationale bedrijven werken. 32 procent van de banen in de regio Amsterdam wordt gecreëerd door buitenlandse bedrijven. Het gaat om 230.000 directe arbeidsplaatsen en nog 230.000 indirecte. Daar zullen een hoop Amsterdammers bij zitten. En bedrijven hebben internationale medewerkers nodig voor ICT, voor de tekorten op de arbeidsmarkt, in de agrarische sector, bij culturele diversiteit op de werkvloer. Dat kan toch gewoon samen bestaan? Ik hoop dat u internationale bedrijven niet wegzet als grootkapitaal, expats niet wegzet als mensen die niet welkom zijn in Amsterdam. Laten we gewoon proberen het samen te doen.) Ik zette niemand weg. Internationale bedrijven wonen niet in woningen. Dat doen mensen. En ik wijs op het systeem dat internationaal de stad binnenkomt en vervolgens heel vaak mensen vanuit buiten meeneemt.

Waarvoor ik pleit, is dat die 40 procent jongeren in Amsterdam-West die werkloos zijn, dat die worden opgeleid en dat die in die fintechbedrijven kunnen werken. Dat die werklozen in Amsterdam-Zuidoost of in Noord, die jongeren die weinig kansen hebben, dat die worden opgeleid om bij booking.com achter die computer te zitten. U gaat mij niet vertellen, mijnheer Van Dantzig, dat die jongeren dat niet zouden kunnen. Dat gaat u mij niet vertellen. Die kunnen worden opgeleid en die kun je meenemen. Die kun je een baan geven en dan hoef je niet te zeggen, kom maar allemaal mee naar Amsterdam. Dan kun je die lokale jongeren opleiden en dat geeft ook nog eens een keer heel veel positiviteit in de stad. (De heer VELDHUYZEN: Een kleine interruptie. Ik vond dit een beetje te spannend om er tussen te komen, maar ik wil een kleine nuance toevoegen. Ik deel de analyse over de rijke expats die Amsterdammers op een bepaalde manier verdringen maar het gros van de arbeidsmigranten die hier in Amsterdam zijn, dat zijn mensen met een kleine portemonnee en die hebben het ook heel erg moeilijk. Dus laten we niet doen alsof alle arbeidsmigranten of expats allemaal mensen zijn die Amsterdammers met

62

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

een kleine portemonnee verdringen omdat die arbeidsmigranten hoofdzakelijk ook mensen met een kleine portemonnee zijn.) Het is een goede nuance. Die klopt niet helemaal. Dat zijn de cijfers die ooit zijn opgeleverd in antwoord op mijn raadsvragen en die van mevrouw De Jong. Het klopt niet helemaal maar het betekent wel dat niet iedereen die vanuit het buitenland hierheen komt, een grote portemonnee heeft. Dat ben ik volledig met u eens. Ik hoop dat u van uw kant ook wilt kijken naar de ontwikkelingen die er zijn waardoor lokale Amsterdammers worden weggedrukt. In Amsterdam-Zuidoost, in Nieuwwest, in Noord. En ook dat is een ontwikkeling waarnaar ik nu al wil kijken om te voorkomen dat we straks in dezelfde situatie zitten. (De heer VELDHUYZEN: Dat wil ik zeker, collega Flentge. Dit is ook exact de reden waarom BIJ1 bijvoorbeeld een motie heeft ingediend om te stoppen met het investeren van miljoenen euro’s jaarlijks om multinationals naar de stad te trekken. De SP heeft daar toen tegen gestemd en ik begrijp dat dat is omdat ze in een coalitie zit. Maar wij maken ons hier zorgen om en wij proberen hier iets tegen te doen. Wellicht dat we daar meer met elkaar kunnen optrekken.) Zullen we dan samen optrekken bij de verkiezingen om dat zo snel mogelijk te laten verdwijnen? Op die manier werven, dat hoeft voor mij niet.

U weet dat je inderdaad soms in een coalitie zit en niet 100 procent je eigen verkiezingsprogramma kunt uitvoeren. Laten we zoeken naar nieuwe vormen van solidariteit en laten we de menselijke waardigheid voorop laten staan. Laten we blijven omkijken naar elkaar. Laten we het kapitaal remmen en temmen in deze stad. Dan hoop ik dat we nog redelijk sociaal deze ernstige crisis uitkomen. De VOORZITTER: Het is inmiddels 17.30 uur en dat betekent dat ik zou willen schorsen. We zouden om 19.30 uur weer doorgaan en ik denk ook dat dat het beste is. Ik opper even dat we misschien een halfuur eerder zouden kunnen beginnen maar dan betekent dat wel dat u al uw mensen zult moeten informeren want mensen moeten daar wel van op de hoogte zijn. Wat is wijsheid. Is er een groot aantal mensen dat nu nog een halfuur wil doorgaan? Goed, dan gaan we door tot 18.00 uur. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Mijn favoriete brouwerij De zeven deugden in Sloten heeft een nieuw bier gebrouwen speciaal voor mannen in het onderwijs. Dat heet Onder Weitzen of te wel bier voor meesters. Als eerbetoon. Het is jammer dat de wethouder Onderwijs er nu niet is. Ik weet niet of zij het stiekem toch al heeft gedronken. Het is heerlijk.

Dit is een samenwerking met de stichting Mokum meestert die zich inzet om het lerarentekort te bestrijden en speciaal om mannen aan te moedigen voor de klas te gaan staan. Echt een prachtig initiatief. We hebben meesters nodig, meesters, rolmodellen om een nieuwe generatie te vormen en we hebben ook dit soort initiatieven nodig van onderop uit liefde voor de stad. De heer Flentge of moet ik zeggen de heer Schimmel die had net al een aantal andere voorbeelden van dergelijke initiatieven. Dat is waar wij als Christendemocraten voor staan. De zorgzame stad van trotse en vrije burgers die verantwoordelijkheid nemen niet alleen voor zichzelf maar voor elkaar en voor de stad als ons gemeenschappelijk thuis. De coronacrisis heeft diepe wonden geslagen. Alle vorige sprekers hebben daarop gewezen, maar het dwingt ook tot een fundamentele herbezinning. Wat is er nu nodig voor die zorgzame stad die wij nastreven? Een van de belangrijkste voorwaarden is dat mensen weten en voelen dat de stad van hen is en dat ze niet passief worden vermalen door

63

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

anonieme en ongrijpbare machten, door de onzichtbare hand van de markt of de eeltige knuist van de staat. Nee, dat ze actief weten, wij worden gehoord, we horen erbij, wij beslissen mee, wij dragen ook bij. Dat is vrijheid. Vrijheid als zelfbestuur op het niveau van de ziel en van de staat. De vrijheid van wie meester is over zichzelf en dienaar van de samenleving waarvan hij zich dan onderdeel van weet. Het is ook daar in de samenleving, in verenigingen, sportclubs, buurthuizen, cafés, wijkcentra en ook in Appgroepen, coöperaties, stichtingen, kortom, het maatschappelijk weefsel van de stad waarin die vrijheid gestalte krijgt. Dat vraagt een dienstbare overheid. Een overheid die weet en snapt dat ze er is om die sociale ecologie te beschermen en niet om die te domineren, af te knijpen, te betuttelen of te vervangen. Een dienstbare overheid. De Algemene Beschouwingen zijn altijd aanleiding om een college en de coalitiepartijen aan te spreken op de resultaten. Wat is er waargemaakt van de ambities, wat is gelukt? Dat heeft het CDA de afgelopen jaren ook gedaan en dat zal het ook blijven doen. Maar we moeten constateren dat het het afgelopen jaar anders is gelopen door die mokerslag van de coronacrisis. Die heeft het besturen niet gemakkelijker gemaakt. Een nieuwe lente, een nieuw geluid zei Gorter in 1889. In 2018 was het wat ons betreft al geen nieuwe geluid.

Het was eerder oud-links gekrakeel en het werd een hele lange coronawinter. Maar ik wil wel aansluiten bij de complimenten die door sommige voorgangers zijn gemaakt, ook door mijn collega Nanninga, over de dingen die wel goed zijn gegaan en die wel zijn aangepakt. Dat is zeker zo. Maar de crisis dwingt ons om nog meer dan voorheen prioriteiten te stellen. Ik moet zeggen dat de afgelopen tijd op allerlei thema’s, de afgelopen jaren veel partijen in de stad steeds meer richting het CDA zijn gekomen. Er is echt een CDA-wind gaan waaien door de stad en daar ben ik blij mee. Jarenlang kregen wij weinig bijval als we pleitten voor minder blow- en braltoerisme, voor een beter imago van de stad, als we pleitten voor meer nadruk op het behouden van gezinnen en de middenklasse in de stad, als we pleitten voor de fundamentele kerntaken in de stad, voor goed onderhoud van onze infrastructuur, als we opriepen geen vals romantisch beeld te hebben van drugsmisbruik. Nou, inmiddels zien we veel meer partijen toch onze kant op komen. Maar het volgende jaar wordt wel cruciaal om toch nog daadwerkelijke fundamentele stappen te gaan zetten. We zullen moeten gaan vechten voor elke baan. We zullen alles op alles moeten zetten voor het herstel van de economie, voor onze concurrentiepositie, om die te herstellen, om die te verbeteren en bedrijven te ondersteunen bij dat herstel.

We moeten Amsterdam bevrijden uit de klauwen van die drugsmaffia. We willen geen doorstart als narcostad; we willen een gezonde stad. We moeten de veiligheid op straat herstellen. Dat geweld, die wapenwedloop met mensen bij jongeren nu zelfs op een basisschool, nu ook met Kalasjnikovs door onze straten, dat moet stoppen, dat schreeuwt om maatregelen. We moeten die wapens de wijk uit krijgen en jongeren op het rechte pad. Verder moeten we ons kostbare erfgoed en ons kostbare, dierbare landschap beschermen. We moeten inderdaad gaan vechten voor de middenklasse vooral voor gezinnen. We willen geen stad alleen voor arm en rijk. Een stad zonder die middenklasse, zonder die gezinnen, die verliest zijn hart. Er zijn allerlei moties ingediend en die steunen wij ook. Het is goed om veel onderzoek te doen. Het is ook geen rocketscience tegelijkertijd. Heel veel weten we al. We moeten gewoon meer en goed bouwen. We willen schone straten, we willen ervoor zorgen dat je kunt parkeren als je een auto nodig hebt. We moeten zorgen voor passend en goed onderwijs. Tot slot een ander onderwerp dat ook een prioriteit vormt en dat is dat we moeten werken aan het herstel van vertrouwen in de stad. De zorgzame stad die wij voorstaan, dat begint met vertrouwen.

Helaas zien we ook steeds meer wantrouwen in de stad zowel tussen overheid en bewoners als tussen bewoners onderling als tussen gemeente en bedrijfsleven. Pieter Omtzigt heeft naar aanleiding van het toeslagschandaal gepleit voor

64

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

een nieuw sociaal contract. Ik denk dat dat ook iets is waaraan we de komende tijd aan zullen moeten werken. Dat sociaal contract staat ook hier onder druk. Wat het CDA betreft is het natuurlijk ook een contract niet alleen tussen de mensen die nu leven maar ook tussen de doden, de levenden en de ongeborenen. Tussen alle generaties. De vraag is hoe het hier in Amsterdam zit met dat sociaal contract met die verhouding tussen burger en overheid. Laten we niet denken dat zoiets niet hier kan gebeuren. Bij het afzwaaien zei onze ombudsman de heer Zuurmond dat de overheid hard en kil kan zijn. Ik vind het te makkelijk wat de heer Ernsting zei, dat allemaal wijten aan rechtse partijen die uit rancune handelen. Dat is onvoldoende. Je moet ook kijken naar hoe we het hier doen en of we niet veel te veel toch nog steeds top-down bezig zijn, hoe we die echte participatie vormgeven, of het niet toch vooral een hobbeltje is dat verplicht moet worden genomen. In ieder geval is dat de indruk die heel veel mensen in deze stad hebben en daaraan moeten we werken. Laat ik ook zeggen dat bijna alles wat misging bij die toeslagenaffaire, gaat nu ook mis bij het erfpachtbeleid. Daar speelde in de toeslagenaffaire, als je een foutje maakte in die aanvraag voor de toeslag, dan moest je het hele bedrag terugbetalen, soms 10.000 euro.

Bij erfpacht geldt, als je een fout hebt gemaakt, als je je niet op tijd hebt geregistreerd op de website van de gemeente, dat je ook 10.000 euro of meer extra moet betalen. Datzelfde geldt voor het geval dat je om persoonlijke omstandigheden twee dagen te laat hebt gereageerd op het aanbod van de gemeente. Laten we daarin flexibel zijn. Hier moet de gemeente Amsterdam humaan zijn en niet hardvochtig en knevelend. Dus laten we dat de komende jaren nu eindelijk eens oplossen. Volgens mij speelt net als bij de toeslagenaffaire hier ook het gebrek aan dualisme een rol. Ik roep partijen die krampachtig vasthouden aan coalitieafspraken die zijn ingehaald door de realiteit op, toon nu de openheid om voortschrijdend inzicht te tonen. Ik roep die partijen dus ook op om elkaar de ruimte te gunnen om het goede te doen voor de stad en voor de inwoners/ Stel die Amsterdammer centraal in plaats van je eigen dogma’s en je gelijk. Ik was wel verbaasd door de heer Van Dantzig net, een soort dreigement meteen richting partijen alsof er overal wordt geformeerd. Dus hij is eigenlijk al coalitiedwang aan het toepassen voordat er überhaupt sprake is van een coalitie en voordat er überhaupt sprake is van verkiezingen. Is dat nu de nieuwe bestuurscultuur die we willen bereiken? Ik denk dat daar een opdracht ligt voor ons allemaal.

Ik wil afsluiten met een citaat van filosoof Welmoed Vlieger van gisteren. ‘Het is tijd dat de ziel weer terugkeert in de politiek, in het bedrijfsleven, in de samenleving als geheel voorbij calculatie en instrumentalisme.’ Dat is onze opdracht. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Soest. Mevrouw VAN SOEST: Tijdens de Algemene Beschouwingen is het de bedoeling dat we terugkijken op het afgelopen jaar en daar worden wij niet vrolijk van. Dit college heeft Amsterdammers slapeloze nachten bezorgd met plannen die onuitvoerbaar bleken en bij nader inzien niet haalbaar waren. De lijst met mislukkingen breidt zich in rap tempo uit. Van het gas af. De Van der Pekbuurt heeft nu de renovatie uitgesteld. Vorige week werd bekend dat de woningbouwcorporatie Ymere de renovatie van 11.000 woningen voor minstens twee jaar uitstelt en dat terwijl er eerder was beloofd de sterk verouderde woningen op korte termijn te renoveren. Mensen zitten letterlijk in de kou en worden al tien jaar lang aan het lijntje gehouden. De burger krijgt ondertussen de ene na de andere belastingverhoging om de oren. De ozb is met 20 procent verhoogd boven op de verhogingen van voorgaande jaren. Parkeertarieven schieten door het dak waardoor de zwaar getroffen middenstad nog verder de nek wordt omgedraaid.

Tevens zien we een forse verhoging van de precario waardoor woonbootbewoners financieel dreigen te kapseizen. Het was dan ook dit

65

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

zelfgenoemde groene college dat vergat om openbaar groen mee te nemen in de nieuwe bouwplannen. Dat loste het op geheel eigen wijze wel even op. Creatief door de volkstuinen openbaar te maken en die toe te voegen aan het openbaar groen. Het is nog afwachten wanneer de voor- en achtertuinen van de Amsterdammers openbaar worden verklaard om de kapdrift van dit college te compenseren. Bij de bouwplannen vergeet het stadsbestuur eerst de infrastructuur aan te leggen en bouwt het alle plekjes met name in het groen vol onder het motto ‘We moeten woningen bouwen.’ Maar vol is vol. Alkmaar wil de Amsterdammers al gaan weren uit de huizen die ze daar opkopen om de ellende van de woningmarkt in Amsterdam te ontlopen. Alkmaar wenst geen Amsterdammers binnen haar stadsgrenzen. Burgerparticipatie en burgerinspraak zijn door dit college eigenhandig de nek omgedraaid. Daar kunnen veel bewoners over meepraten. In Amsterdam-Noord bijvoorbeeld waar de gemeente is begonnen met het op grote schaal verdichten van het stadsdeel. Ze wil maar liefst 60.000 woningen gaan bouwen in Amsterdam-Noord – en dat met al die windmolens. Ik zie het niet zitten. Maar tegelijkertijd verzuimt het college het de zittende bewoners vanaf het begin hierbij goed te betrekken, respect te tonen voor de bestaande kwaliteit van Amsterdam-Noord.

De gevolgen van zo veel nieuwbouw vooraf goed in kaart te brengen, het extra verkeer, de aantasting van het groen, en het verdwijnen van de rust. Er is voor de bestaande verwaarloosde wijken en haar bewoners nog veel te doen. Ondertussen verdwijnt het vele groen net als de mooie natuur met de snelheid van het licht. Het vliegenbos, het Noorderpark, Rietland, Schellingwouder scheg, Elzenhagen en al dat groen dat Noord zo bijzonder maak, worden bedreigd. Duizenden bomen zijn al gekapt. De herplant is een lachertje. Tot slot heeft het college het vertrouwen van de Amsterdammers in de gemeenteraad beschaamd, kapot gemaakt en misbruikt ten aanzien van de zoekgebieden voor de windmolens. Ik zal hier bij de behandeling van de RES uitgebreider op ingaan. Het stadsbestuur probeert door schimmige corporaties een-tweetjes met provinciale linkse bestuurders, dubbele-pet-ambtenaren en onder valse voorwendselen de Amsterdammers gigantische windturbines op te dringen. De GroenLinksklimaatdroom wordt voor ons een klimaatnachtmerrie, zei een van de honderden insprekers. De honderden insprekers en de vele demonstraties met hoge opkomst laten glashelder zien dat Amsterdammers die windturbines niet willen. Verbazing alom om maar liefst zeventien windmolens te plaatsen in een stad als Amsterdam. 150 m hoog, op 350 m afstand van plekken waar gezinnen wonen en kinderen spelen.

De Europese richtlijnen worden doodleuk genegeerd want voor molens van 150 m hoog geldt een afstand van 1,5 km tot de woonwijken en dus niet die 350 m. De windturbines van deze orde worden namelijk gezien als zware industrie. Die bouw je niet in een woonwijk tenzij GroenLinks aan de knoppen zit. Dat gebeurt het zonder pardon. Met gedeputeerde en partijgenoot Stigter werden de laatste juridische hobbels weggenomen door wethouder Van Doorninck. Zij maakt van onze mooie stad een industriegebied om de eigen klimaatdromen werkelijkheid te maken. Het proces van de gemeente is extreem ondoorzichtig. Er worden spelletjes gespeeld met burgers van Amsterdam, zei een inspreker en die slaat daarmee de spijker op z’n kop. Wij willen dat de burgers van onze stad en hun gezondheid wél serieus worden genomen. In Enschede is er een stop gezet op het afgeven van vergunningen voor de bouw van windturbines. Het stadsbestuur aldaar wil eerst de gevolgen voor de volksgezondheid helder hebben. Wij willen dat Amsterdam hieraan een voorbeeld neemt en we dienen daarom een motie in. Dan wil ik even het dictum voorlezen.

‘Verzoekt het college eerst een gedegen onderzoek te laten uitvoeren naar de gevolgen voor de volksgezondheid en de gevolgen voor kinderen van het plaatsen van windmolens in de directe omgeving van woonhuizen en tot de uitkomst daarvan bekend is, geen definitieve beslissing te nemen over het toestaan

66

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

van windturbines nabij gevoelige bestemmingen en dit niet eerder te doen voordat de zekerheid er is dat er geen blijvende schade kan ontstaan voor de bewoners in welke vorm dan ook.’ Het kan namelijk niet zo zijn dat blinde ambities van dit college ten koste gaan van de gezondheid van de Amsterdammers. Dit college maakt meer kapot dan je lief is. Het wordt hoog tijd om een streep te trekken. Dan heb ik nog even een vraag aan de heer Van Dantzig want ik kon net geen interruptie plegen. De heer Van Dantzig heeft het over dat hij graag drijvende woningen wil op het IJ of ik weet niet waar. Maar goed, hoe ziet hij dat als het is volgeplempt met windturbines? Hoe kun je dan nog die drijfwoningen realiseren? (De heer VAN DANTZIG: Dit is vooral vanwege mijn groot respect voor mevrouw Van Soest. Ik vind dat ik het van een antwoord moet voorzien als mij wat wordt gevraagd. Kijk, ik denk dat het kan. Het IJmeer is vrij groot. In de haven is ook vrij veel ruimte. Maar natuurlijk is het een gevecht om de ruimte. We leven in Nederland. Dat is constant dus je zult hierbij met nieuwe windmolens ook rekening moeten houden, ook voor de toekomst. Het grote voordeel is natuurlijk wel dat je veel meer aan natuurwaarde overeind kunt houden in die plas waardoor het misschien wel lukt om daar windturbines neer te zetten. Maar dat het een zoektocht is, mevrouw Van Soest, dat ben ik zeer met u eens.

Ik hoop ook dat u de zoektocht met ons kunt aangaan maar zo klonk het net niet.) Ik wil alleen nog aan de heer Van Dantzig vragen en aan de rest van de raad eigenlijk ook, we moeten keuzes maken. Bouwen we nu windturbines of gaan we woningen bouwen die we in Amsterdam heel hard nodig hebben? (De heer VAN DANTZIG: Eens.) Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: 2021, een jaar waarover we over enige maanden hopelijk kunnen zeggen dat we in het postcoronatijdperk zijn beland. Graag draag ik namens de ChristenUnie bij aan de financiële en beleidsmatige overwegingen die we op dit moment als raad kunnen overzien en/of verwachten. Voor het college het laatste volledige begrotingsjaar. Het Covid-19-virus heeft een enorme impact op de stad gehad en dat dwingt tot scherpere keuzes. Ik sta hier namens BBB. Wellicht schrikt u maar ik bedoel daarmee Bewoners Boven Bezoekers. Ik dacht, 17.55 uur, ik moet even iedereen wakker maken. Dat is geen nieuwe partij, BBB, en dat is geen afsplitsing van een bestaande partij, maar dat staat in dit geval voor een uitgangspunt of zo u wilt voor een meetlat. Bewoners boven bezoekers. Op die manier hebben we deze voorjaarsnota dan ook beoordeeld en wij zullen met inhoudelijke moties komen. Dat we allereerst ten dienste moeten staan voor onze eigen Amsterdammers en dan bedoel ik ook alle Amsterdammers.

Dus niet alleen de bewoners die goed voor zichzelf kunnen opkomen maar ook de Amsterdammers die hier niet komen inspreken. Zelfs de Amsterdammers die hier al jaren werkzaam zijn en niet legaal onderdak hebben gevonden in deze stad. Ik denk bijvoorbeeld aan de twee Marokkaanse zussen die jarenlang in een garage woonden en zich in de openbaarheid waagden door het interview enkele maanden geleden in Het Parool en die hier ook hebben gesproken voor ons. Jarenlang gingen ze naar school met als gevolg een perfecte integratie in Amsterdam. Het getuigt van barmhartigheid om zulke jonge mensen een toekomst te gunnen. Laat de wapenspreuk van Amsterdam hierin getoond mogen worden: heldhaftig, vastberaden, barmhartig. U kent de Amsterdamse ChristenUnie inmiddels enkele jaren. Het zal u dan ook niet verwonderen dat we in dit laatste jaar van deze vierjarige raadsperiode opnieuw

67

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

pleiten voor een menswaardige aanpak van een aantal zaken waarvoor we steeds de aandacht hebben gevraagd. Dat we opkomen voor mensen in de schulden. Voor daklozen. Voor ongedocumenteerden. Voor mensen die gevangen zitten in de mensenhandel – of dat nu prostitutie of slechte arbeidsomstandigheden zijn. Het is u allen bekend. Maar we willen ook opkomen voor de middenklassegezinnen die de stad uit worden gejaagd door de hoge huizenprijzen. Daar is al veel over gezegd en ik sluit me daar ook bij aan. Dat wordt deels veroorzaakt door de veelal tijdelijke expats van bedrijven die zich hier vestigden en die de prijzen verder opdreven. Dat heeft geleid tot onevenwichtigheid. Als gemeente moeten we ons hiervan bewust zijn en flankerend beleid maken zodat gezinnen uit de middenklasse niet en masse vertrekken. Ook hierbij geldt het BBB-principe, Bewoners Boven Bezoekers. Als we het hebben over bewoners, dan vinden we de zorgplicht van de gemeente voor haar inwoners essentieel. Er zijn nu veel hulpbehoevende Amsterdammers die geen hulp bij de huishouding krijgen. Ook hier geldt, bewoners voorop dus de basale zorgtaken horen op orde te zijn. Een van de groepen die ik net noemde, willen we er apart uitlichten en dan heb ik het over hen die vastzitten in gedwongen prostitutie.

Als zij willen uitstappen, is het vinden van een passende en betaalbare woning een enorme drempel voor het daadwerkelijk uitstappen. Dat moet anders en daarom dienen we een motie in. Er zijn veel ontwikkelingen gaande op dit beleidsterrein maar goede, laagdrempelige uitstapmogelijkheden zijn toch wel de eerste en de belangrijkste zaken waarin we moeten voorzien. Dat er tot nu toe per jaar slechts een enkeling via de geijkte weg een woning krijgt toegewezen laat zien dat dit keihard nodig is. Hulporganisaties vertellen ons dat ze in contact zijn met tientallen vrouwen en mannen die zouden willen uitstappen maar door praktische en financiële bezwaren worden tegengehouden. Het vinden van een betaalbare woning is het grootste obstakel. Het ChristenUniebeleid betekent ook dat we willen inspelen op de behoeften van onze inwoners aan een groene omgeving, een ommetje, even buiten zitten, elkaar ontmoeten via een wandeling. We kennen het inmiddels allemaal. We hebben het buiten zijn hard nodig ook voor ons psychisch welbevinden. De druk op de openbare ruimte zoals de parken is dan ook groot. De wachtlijsten voor een volkstuin zijn lang geworden. Zelfs dagtuinen en buurttuinen bijvoorbeeld voor de voedselbanken zijn populair. We willen dan ook voorstellen om zoekgebieden, ja, u hoort het goed, het woord is inmiddels besmet, om zoekgebieden voor volkstuinen als beleidsdoel op te nemen.

Daarvoor hebben wij een motie. Een van de gevolgen van de coronacrisis is dat het winkelaanbod mogelijk flink zal gaan veranderen. De meeste mensen hebben het gemak ervaren van online winkelen. Dat zal niet zonder gevolgen blijven en dat zal mogelijk leiden tot een verschraling van het winkelaanbod. Tegelijkertijd is er die woningnood. De ChristenUnie wil dan ook onderzocht hebben in hoeverre het mogelijk is om het via een bestemmingsplanwijziging mogelijk te maken dat winkels en mogelijk ook een deel van de horeca wellicht kan worden veranderd in woningen of daar waar het niet nodig is als maatschappelijke bestemming, bijvoorbeeld voor een huisartsenpraktijk. Dan doelen we met name op die gebieden die niet als beoogde winkelcentra staan ingepland in de Omgevingsvisie. Op dit punt komen we met een motie. En dan tot slot. Er zijn ook wat financiële keuzes in de voorjaarsnota waarop we als ChristenUnie echt kritiek hebben. Zo kiest het college ervoor de beprijzing van de openbare ruimte die kostendekkend zou moeten zijn voor festivals nog een jaar uit te stellen. Tegelijkertijd kiest het college er bijvoorbeeld ook voor om het programma Woningkwaliteit na deze periode niet meer van een structurele financiering te voorzien. Dat gaat nota bene slechts om 400.000 euro. Over Bewoners Boven Bezoekers gesproken.

Voor deze coalitie is de aanpak van slechte woningkwaliteit blijkbaar niet belangrijk genoeg waardoor de zuinige 400.000 euro die hiervoor stond gereserveerd, voor de toekomst moest worden geschrapt. Waarom, voorzitter, vraag ik via u aan het college. Ik nodig de coalitiepartijen

68

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

dan ook uit om samen met ons naar andere oplossingen te gaan zoeken de aankomende weken. De inzet van de ChristenUnie ten opzichte van het voorgestelde beleid zal in de aankomende weken verder worden uitgewerkt in de commissies. We willen het college veel succes maar bovenal Gods zegen wensen in dit laatste ongetwijfeld niet al te gemakkelijke jaar. De VOORZITTER: En met deze woorden schors ik de vergadering voor de dinerpauze en dan zien we elkaar weer om 19.30 uur hier in deze zaal of digitaal. De vergadering is geschorst.

69

Jaar

2021

Vergaderdatum 26 mei 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

INDEX

21.302 Motie van de leden Van Dantzig en Naoum Néhmé inzake de Voorjaarsnota 2021, Bouwen op water ............................................................................................................17 21.303 Motie van de leden Van Dantzig en Poot inzake voorbereiding politieke keuzes van de toekomst ....................................................................................................................17 21.307 Motie van de leden Van Soest en Khan inzake de Voorjaarsnota 2021 Gezondheid boven windturbines .........................................................................................................18 21.311 Motie van de leden Poot, Van Dantzig en Kuiper inzake neutrale opkomstbevorderingscampagnes ...................................................................................70 21.312 Motie van het lid Kuiper inzake de Voorjaarsnota 2021, Plan van aanpak huisvesting uitstappende sekswerkers ...........................................................................18 21.313 Motie van het lid Kuiper inzake de Voorjaarsnota 2021, Van winkels naar woningen ........................................................................................................................................18 21.314 Motie van het lid Kuiper inzake de Voorjaarsnota 2021, Zoekgebieden voor nieuwe volkstuinen

......................................................................................................................18 21.327 Motie van de leden Khan en Veldhuyzen inzake roep Amsterdam uit tot antiApartheidsstad ................................................................................................................18 21.328 Motie van de leden Yilmaz en Veldhuyzen inzake beëindigen van de samenwerking met Tel Aviv ....................................................................................................................19 21.333 Motie van het lid Flentge inzake banen voor lokale werknemers .........................19 21.335 Motie van de leden Ernsting, Van Dantzig, Mbarki en Flentge inzake langjarig onderzoeken gevolgen corona op ongelijkheid ..............................................................19 21.336 Motie van de leden Ernsting en Van Pijpen inzake lobby richting het Rijk voor de verbreding van de toegang van de daklozenopvang ......................................................19 21.339 Motie van de leden van Dantzig, Mbarki, Ernsting, Poot, Van Lammeren, Boomsma, Van Soest, Kuiper en Veldhuyzen inzake versterken hoogste orgaan ........19 21.340 Motie van de leden Poot, Torn en Boomsma inzake Voorjaarsnota 2021, Impact tegenvallers op algemene reserve..................................................................................20 21.341