20210331 Notulen raadsvergadering middag

23

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Schijndel voor een aanvullende vraag. De heer VAN SCHIJNDEL: Ik weet niet of dit een aanvullende vraag is maar ik wil in aansluiting op wat mevrouw Poot te berde bracht, toch zeggen dat dit afschuwelijk is en dat dit echt niet kan. Dus op die manier elkaar over en weer intimideren in Nederland, dat is volstrekt ongepast. De VOORZITTER: Strikt formeel genomen is dat eigenlijk geen aanvullende vraag dus dan is daarmee het agendapunt afgewikkeld. Of wil de burgemeester hierop nog reageren? Het woord is aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik zou alleen de leden en ook de heer Van Schijndel nog willen bedanken voor hun betrokkenheid hierbij. Ik ga ervanuit dat die raadsbreed leeft. De VOORZITTER: Dan zijn we hiermee klaar met de mondelinge vragen.

2.a Interpellaties en actualiteiten Actualiteit inzake het door de burgemeester te voeren beleid tijdens betogingen op het Museumplein tegen de coronamaatregelen De VOORZITTER: Deze actualiteit is door het presidium doorgelaten met dien verstande dat het daadwerkelijk zou gaan over het beleid van de burgemeester tijdens de betogingen op het Museumplein over de coronamaatregelen en niet om het algehele coronabeleid hier in dit land en in de stad te bespreken. Daar zal ik als voorzitter strikt op toezien dus als een spreker het onderwerp te buiten gaat, dan zal ik hem of haar daarop aanspreken. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 42° Motie van het lid Van Schijndel inzake verstrekking van stukken betreffende de recente demonstraties tegen de lockdown, nr. 217.21 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

bovengenoemd proces verbaal zo spoedig mogelijk aan de raad te zenden indien nodig- met oplegging van geheimhouding.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Schijndel. De heer VAN SCHIJNDEL: Natuurlijk wil ik u heel erg ter wille zijn en zal ik mij bepalen tot het beleid inzake betogingen waarbij ik er natuurlijk wel op wijs dat de fysieke omgeving waarin betogingen zich afspelen, van invloed is op hoe je ermee omgaat. Er zijn vlak voor het begin van de raadsvergadering nog een paar extra stukken toegestuurd en die heb ik verspreid onder de woordvoerders. Even snel erdoorheen lopend hebben die niet geleid tot wezenlijk nieuwe inzichten. Het enige stuk dat nog niet ter

24

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

beschikking is gesteld, is het proces-verbaal van de politiechef op basis waarvan noodbevelen en gebiedsaanwijzingen veiligheidsrisicogebied werden gegeven. Rond de betogingen rond de lockdown gebeuren zaken die echt niet kunnen. Vreedzame protesten tegen de coronamaatregelen worden afgebroken door de politie op gezag van de burgemeester terwijl dat niet noodzakelijk is. De Leidsekade is het ergste voorbeeld. Honderden mensen, misschien wel duizend, uren lang, vier tot vijf uur lang, vastgehouden. Wat is de wettelijke grondslag daarvoor? Vrijheidsbeneming. Het gaat allereerst om de politieke en juridische controle met betrekking tot drie demonstraties namelijk die op 20, 21 en 28 maart. De verschafte stukken zijn inmiddels ontvangen waarvoor dank. Op de betoging van 20 maart was er een organisator, Rally for freedom and democracy. Inderdaad, vrijheid en democratie. Die had een aanvraag gedaan en kreeg de dag daarvoor te horen dat demonstreren op het Museumplein niet werd toegestaan. Ik wil er toch nog een keer op wijzen dat het tien dagen na dato verstrekken van die Wombrief veel te laat is geweest. Dan het optreden na het afbreken van de betogingen. De demonstranten werden naar de Leidsekade geleid en daar ingesloten door de mobiele eenheid.

Klopt het dat dit niet was op basis van bestuurlijke ophouding, artikel 154 A Gemeentewet? Op welke grondslag dan precies wel? Moeders die niet naar hun kinderen kunnen, verkleumde mensen die op het plein natgespoten zijn, geen eten en drinken daar, geen sanitaire voorzieningen, vier tot vijf uur lang. Kan de burgemeester in het bijzonder uitleggen wat aan dit alles proportioneel is? Werd aan de voorwaarden van de uitspraak Austin versus United Kingdom van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens voldaan? In een gezaghebbend commentaar van de Radbouduniversiteit lees ik dat het EHRM wel toestaat dat onder zeer uitzonderlijke omstandigheden tot groepsgewijze ophouding op straat wordt overgegaan door insluiting in een politiecordon, dat heet kettling, en het betreft dan echter een uitzonderlijke bestuurlijke overmachtssituatie en niet een variant die in een beleid kan worden verankerd. Kortom, eens maar nooit weer. Kan de burgemeester bevestigen dat ze dat nooit meer zal doen? Dan de demonstratie op zondag 21 maart. Vrijwel meteen na de start afgebroken. Er was voor het koffiedrinken geen aanspreekbare organisatie of organisator van de betoging. Waarom heeft de burgemeester op die dag haar taken laten waarnemen door de locoburgemeester, mevrouw Kukenheim? En dan de demonstratie van afgelopen zondag.

Is het glas nu half leeg of half vol? De demonstratie werd na een uur, dus om 15.00 uur, afgebroken. De demonstranten liepen de Van Baerlestraat op richting het Overtoom. Heel vreedzaam. De P.C. Hooftstraat was door de politie niet afgesloten, maar niemand ging daar rellen. Waarom heeft de Driehoek er kennelijk voor gekozen om de officier van Justitie een onwaarschijnlijk aantal gebiedsverboden, 305, te laten uitreiken? Dat is een belangrijke vraag. Eigenlijk was er vanaf de derde demonstratie volgens Het Parool voorbeeldig verlopen, niets aan de hand. Het is een vreedzaam betogen van honderden mensen met een hoog flowerpowergehalte. Dat heeft consequenties voor de proportionaliteitstoets van de ordehandhaving. De burgemeester hoeft immers niet te ontbinden want demonstreren is en blijft in Amsterdam bijkans heilig. Ik zou zeggen, als het bij elkaar staan in de buitenlucht zo vreselijk is, dan kan de burgemeester ervoor kiezen met warme temperaturen in aantocht streng in de parken te gaan handhaven. Ben ik ook niet voor, maar dat zou nog een veel betere inzet kunnen zijn. Ik meen dat dat zo is, want de betogingsvrijheid heeft rechtstatelijk een hogere waarde dan het louter willen verpozen in parken. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuyzen.

25

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De heer VELDHUYZEN: Ik houd het kort maar ik wil hier toch ook wel een aantal zorgen uitspreken. We hebben natuurlijk het nieuws gehoord dat de politie-inzet tot nu toe 5,5 miljoen euro heeft gekost. Het is niet dat er extra wordt geïnvesteerd, maar dat gaat ten koste van de politiecapaciteit die dan niet ergens anders kan worden besteed. Ik zou toch veel liever zien dat de politie die capaciteit besteed bijvoorbeeld aan het oplossen van verkrachtingszaken. Ik vraag me oprecht af of de politie-inzet nog wel op weegt tegen de nadelige effecten. Politiegeweld is wat BIJ1 betreft per definitie ongewenst maar het is een feit dat de demonstranten blijven terugkomen. Ik ben daar geweest. Ik heb met heel veel mensen gesproken en ze weigeren ook gewoon om zich aan die anderhalvemetermaatregel te houden. Dus ik vraag me af wat nu exact het doel is van de politie-inzet. Als het doel is de coronaregels te handhaven en het besmettingsgevaar zo laag mogelijk te houden, is het dan niet veel veiliger voor die demonstranten en voor Amsterdammers als die demonstranten op het Museumplein blijven in plaats van dat ze door de stad worden opgejaagd door de politie. Dan komen ze veel meer mensen tegen in die chaos en dan is de kans ook veel groter dat het virus zich verspreidt. Dus ja, daarover heb ik eigenlijk wel grote zorgen. Ik ben benieuwd wat de burgemeester daarover heeft te zeggen.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Het moet natuurlijk mogelijk zijn te demonstreren in Amsterdam en ook in tijden van corona en ook juist tegen zulke ingrijpende beperkingen op fundamentele vrijheden als waarmee we nu te maken hebben. Tegelijkertijd moet de volksgezondheid worden beschermd. Laat volstrekt helder zijn dat mensen in principe altijd gehoor moeten geven aan aanwijzingen van de politie dus ook aan noodbevelen. Laat dat glashelder zijn. Ook als je het er niet mee eens bent want dat is ook onderdeel van de rechtsstaat. Ik denk wel dat het goed is als de burgemeester de gemaakte afwegingen toch nog wat kan toelichten, niet omdat ik redenen heb om aan te nemen dat die niet zorgvuldig zijn gemaakt, maar ik denk dat het goed is die te bespreken. Het zorgt natuurlijk wel voor veel onrust. Ik heb ook de vraag of het zo is dat de ME daar standaard wordt ingezet met het omcirkelen van de demonstranten met voertuigen. Is dat omdat men geweld vreest en signalen heeft van wanordelijkheden? Of is het op grond van enkel het feit dat men geen gehoor geeft aan een noodbevel? Veel mensen zien dit met grote zorg niet alleen omdat er steeds onlusten zijn op het Museumplein maar ook vanwege de kosten waarmee de inzet gepaard gaat. Al die uren die de agenten daar bezig zijn, kunnen niet worden ingezet om boeven te vangen.

Is het niet mogelijk aan te sturen op een alternatieve manier om dit op de een of andere manier op te vangen? Is het nu zo dat mensen echt elk overleg weigeren? Dan kun je natuurlijk niets anders doen. Maar misschien is het toch mogelijk om te kijken of er iets anders mogelijk is en of men misschien toch openstaat voor andere locaties of meerdere locaties. (De heer VAN SCHIJNDEL: Mijn vraag aan de heer Boomsma is of het niet de hoofdvraag is of er überhaupt noodbevelen om de betoging af te breken, moeten worden gegeven. Waarom niet gewoon die betoging uitzitten tot zeg 16.00 uur en dat is het dan? Is dat geen verstandig beleid?) Dat is inderdaad een afweging die de burgemeester moet maken. Daarbij moet de burgemeester ook rekening houden met de volksgezondheid ook al is er op een gegeven moment een bepaalde onzekerheid, en met het beeld dat het schetst wanneer steeds massaal grote groepen mensen zich niet aan die maatregelen houden terwijl heel veel ondernemers en anderen zich heel veel moeite getroosten om dat wel te doen. Ik ben het

26

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

met de heer Van Schijndel eens, dat is een ingewikkelde afweging. Daarom denk ik dat het goed is dat de burgemeester dat wat nader kan toelichten. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ernsting. De heer ERNSTING: We hebben het hierover natuurlijk vaker gehad, over de demonstraties. Ook ten tijde van de avondklokrellen hebben we het hierover gehad. Ik moet ook denken aan de discussie die we hebben gehad over de protesten van Extinction Rebellion want er zijn natuurlijk wel verschillende raakvlakken. Ik kan me een interessant debat herinneren over burgerlijke ongehoorzaamheid en wanneer het wel geëigend is niet bevelen op te volgen en hoe je dat dan doet. Toen heeft de burgemeester terecht het proefschrift van Kees Schuit aangeraden waarin werd gesteld, als je burgerlijk ongehoorzaam bent, je in ieder geval gewetensvol bent maar ook geweldloos en ook niet anderen blootstelt aan gevaar en bereid bent gearresteerd te worden. Dat waren die vier voorwaarden die we toen hebben besproken. Twee daarvan zijn hier wel een beetje in het geding geweest. Geweldloos is het lang niet altijd geweest en we weten van eerdere demonstraties dat er mensen met wapens rondliepen. En ten tweede zou je kunnen zeggen dat in het kader van de volksgezondheid er wel degelijk mensen aan gevaar worden blootgesteld.

Dus ik vroeg mij af of dat ook overwegingen zijn bij de burgemeester in de handelkeuze die zij heeft. Die is natuurlijk heel beperkt. En ik vroeg mij af in hoeverre dit een landelijke lijn is waarop andere gemeenten op dezelfde manier omgaan. (De heer VAN SCHIJNDEL: Is het niet totaal onwetenschappelijk, de gedachte dat in die buitenlucht waar het virus zo snel verwaait, significant de volksgezondheid in het geding is? Dat is toch niet zo? Wereldwijd wordt dat erkend maar niet in Nederland.) Ook dit is een terugkerend thema natuurlijk. Ik ben geen wetenschapper en de heer Van Schijndel is dat ook niet. Wij volgen hier natuurlijk wel de regelgeving van de lockdown waarin we zitten, die vreselijke lockdown. Niemand vindt het leuk maar het is wel de situatie waarin we nu zitten. Daarin worden wij geadviseerd door OMT’s, door wetenschappers en door GGD’s en dat is natuurlijk wel de informatie waarop we het best kunnen afgaan . (De heer VAN SCHIJNDEL: De vraag is of de heer Ernsting erkent dat wanneer er een redelijke grond voor twijfel is over het gevoerde beleid, en dat heeft dan te maken met die anderhalvemetermaatregel in de buitenlucht, dat het stadsbestuur zich moet informeren over wat dan die stand van de wetenschap is. Dat is niet een puur Nederlandse zaak.) Daarmee ben ik het niet eens en dat heb ik net al duidelijk gemaakt.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Dantzig. De heer VAN DANTZIG: Ik denk dat het goed is dat we het over demonstraties hebben want demonstraties zijn in Amsterdam bijkans heilig. Wat ik in dit debat mis, is de ongelooflijke worsteling die onze ordehandhavers elke dag en zeker elk weekend hebben op het Museumplein. Ik raad al mijn collega’s aan daarvan regelmatig polshoogte te nemen want het is echt wonderbaarlijk hoe gedecideerd maar ook hoe kalmerend de politie optreedt. Er wordt echt zo min mogelijk geëscaleerd en als je ziet met wat voor agressiviteit deze politieagenten soms worden bejegend, vind ik het belangrijk namens D66 een compliment te maken aan de Amsterdamse ordediensten. Ik denk echt dat we een voorbeeld zijn voor het hele land. Maar mijn partij heeft wel zorgen. Ik realiseer me terdege dat je op dit moment niet overal demonstraties kunt toestaan met een ongelimiteerd aantal mensen. Het moet veilig kunnen. Ik zou wel graag een toelichting willen hebben op die

27

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

maximaal één demonstratie met 500 mensen. Eerder heb ik wel voorbeelden in Amsterdam gezien waar er met grotere aantallen is gedemonstreerd bijvoorbeeld in het Nelson Mandelapark. Zou dat nu toch niet op een manier kunnen? Ik wil daar graag feeling mee hebben. Ik ben ook realistisch en ik wil ook niet het onmogelijke vragen, maar ik denk wel dat dat belangrijk is. Waarover ik verder nog een vraag wil stellen, dat zijn eigenlijk twee dingen. Welke afwegingen spelen op dit moment bij het ontbinden van demonstraties en welk beslag legt dit bijna inmiddels voortdurend op het proces bij de Amsterdamse politie? (De heer VAN SCHIJNDEL: Ik ben herhaalde malen wezen kijken op het Museumplein en vooral de afgelopen vier, vijf, zes betogingen viel me de politie met de platte pet op. Die staat daar gewoon tussen demonstranten. Die maken een praatje of soms is er een stevig gesprek. Maar het is allemaal helemaal niet meer zoals het was bij de eerste twee betogingen. Toen was het vaak ook gajes dat de politie te grazen wilde nemen. Dat beeld is totaal veranderd. Herkent u dat, mijnheer Van Dantzig?) Nee, dat herken ik helemaal niet. Nogmaals, ik vind het een groot goed dat mensen mogen demonstreren ook tegen denkbeelden die niet de mijne zijn. Maar we hebben hier wel een botsing van wereldbeelden.

Ik denk dat u een partij vertegenwoordigt die überhaupt niet gelooft dat corona bestaat terwijl ik een partij vertegenwoordig die hoopt dat we zo veel mogelijk dingen mogelijk kunnen maken totdat we eindelijk zijn bevrijd van dit ellendige virus door de vaccinaties. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ik moet even weerspreken dat mijn partij zegt dat corona niet bestaat. Dat is helemaal niet waar. Dan moet u zich beter oriënteren op wat mijn partij daarover heeft geschreven en wat mijn partijleider daarover heeft gezegd in bijvoorbeeld Het Parool.) Laten we eerlijk zijn, de dwaze verzameling virusontkenners bij Forum voor Democratie is inderdaad een breed scala. Ik weet ook niet wat precies het standpunt van vandaag is, maar volgens de heer Van Haga, volgens de heer Baudet is het een mild griepje en moeten we zo snel mogelijk alle maatregelen opheffen en worden er gewoon verkiezingsdemonstraties georganiseerd waar mensen elkaar de hand schudden. Ik bedoel, het zou kunnen dat u een andere mening heeft dan Forum voor Democratie en al die andere mensen. Dat is niet ongebruikelijk bij Forum voor Democratie. Maar laten we niet net doen alsof u helpt bij de bestrijding. U gelooft er niet in, dat mag, maar dat zijn niet mijn denkbeelden. De VOORZITTER: Dan zijn we daar mee aan het einde gekomen van de eerste termijn van de raad en dan zou ik even heel kort willen schorsen tot 14.30 uur.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema.

Burgemeester HALSEMA: Ik zou de raad willen danken en in het bijzonder de heer Van Schijndel dat ze mij in de gelegenheid stelt om eens met u te praten over wat er inmiddels ik meen elf keer heeft plaatsgevonden op het Museumplein. Het is nu ongeveer een jaar geleden dat de coronapandemie ertoe leidde dat onze bewegingsvrijheid aanzienlijk werd beperkt. Ik heb daarover toen gezegd dat we met gezonde tegenzin

28

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

zouden gaan handhaven. Daar ontstond wat rumoer over maar deze dagen kan ik dat nog wel eens herhalen zeker waar het om demonstraties gaat. Ik ben mij er altijd zeer bewust van geweest dat de maatregelen er zijn omwille van de volksgezondheid. Daaraan hoeft niemand van ons te twijfelen. Onze bewegingsvrijheid is daarom nu al heel lang sterk ingeperkt. Dat raakt ook het demonstratierecht. Weliswaar zijn de demonstraties uitgezonderd van de noodwet en is de bom daarmee veilig gesteld. Voordat ik met u ga praten over hoe wij optreden op het Museumplein, is het misschien wel goed toch nog even de context te schetsen. Op dit moment is het namelijk zo dat wij ons in de zwaarste lockdown bevinden. Op dit moment mogen maar twee mensen samen op straat zijn, geldt er een avondklok, zijn er talloze beperkingen aan het sociale leven van mensen gesteld. Er mag maar één persoon thuis worden ontvangen enz. enz. U kent de regels. Dat betekent dat er verregaande beperkingen aan de samenkomsten van mensen zijn gesteld om te voorkomen dat de besmettingen verder om zich heen grijpen. Op dit moment gaat het in Amsterdam niet goed met de besmettingen. Ook wij zien een wekelijkse toename van het aantal besmettingen. Wij zitten weer op het niveau zeer ernstig en maken ons grote zorgen. Zoals het ernaar uitziet, gaat we naar een derde piek en dat betekent dat we allerlei maatregelen hebben te nemen.

Tegelijkertijd kunnen we ook vaststellen dat de samenleving steeds meer moeite heeft om de maatregelen te volgen. Gisteren hebben we het Vondelpark opnieuw moeten sluiten en ook dat doen we met gezonde tegenzin omdat we mensen hun buitenruimte eigenlijk helemaal niet willen ontnemen. Maar op het moment dat daar feestjes beginnen plaats te vinden en mensen in groten getale bij elkaar groeperen, hebben we geen andere keuze. Dan over de demonstraties. U heeft allemaal gelijk en dat ben ik ongelooflijk met u eens. Het demonstratierecht is heel erg belangrijk en dat moet in Amsterdam beschermd zijn en zoveel mogelijk worden gewaarborgd. Via de Wet openbare manifestaties kunnen er beperkingen worden gesteld aan demonstraties als dat noodzakelijk is bijvoorbeeld om wanordelijkheden te voorkomen of omwille van de volksgezondheid. Ook in Amsterdam stellen wij die beperkingen. U weet ook dat we dat bijvoorbeeld in vergelijking met een aantal omliggende steden in mindere mate doen en dat doen we omdat we de traditie recht willen doen die in Amsterdam geldt. In andere steden mogen er bijvoorbeeld maar 100 of 200 of 300 mensen gelijktijdig demonstreren; in Amsterdam hebben we dat op 500 gezet. Ik kan u wel vertellen dat dat ook wel eens tot commentaar leidt in het land omdat men ook ziet dat er in Amsterdam wat ruimere regels gelden dan elders. Wij verbieden ook geen demonstraties.

We zeggen, wij bieden u een alternatieve locatie waar we het aantal mensen dat bij elkaar komt, zo goed mogelijk kunnen beheersen en er daarmee voor kunnen zorgen dat demonstraties ordelijk verlopen. Er worden stippen geplaatst. Wij zorgen dat de ruimte voldoende is voor 500 mensen en op het moment dat het er meer zijn, zorgen we dat het om locaties gaat die we dan kunnen afsluiten om te voorkomen dat er toch hele grote groepen mensen dicht op elkaar komen te staan. Dat is ook de reden waarom wij het Westerpark al een tijd aanwijzen als de meest ideale demonstratielocatie omdat we daar in de gelegenheid zijn om het aantal van 500 goed te kunnen managen en er goed voor te kunnen zorgen dat er niet een hele grote spontane aanwas is waardoor mensen veel te dicht op elkaar komen te staan. Op andere plekken maken we wel kleinere demonstraties mogelijk als we enige zekerheid hebben dat dat ruimschoots beneden de 500 blijft en er geen sprake is van spontane aanwas. Zo heeft u bijvoorbeeld de afgelopen tijd wel degelijk andere demonstraties op het Museumplein kunnen zien. Zo is er tegen de Syrische revolutie gedemonstreerd – ik meen nog het afgelopen weekend – ook op het Museumplein door een aanzienlijk kleiner aantal mensen die daarbij ook gewoon afstand hielden. Dan de situatie op het Museumplein.

Laat ik er geen misverstand over bestaan: in zoverre er sprake is van een organisatie onderhouden wij daarmee heel regelmatig contact.

29

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De heer Reininga, de initiatiefnemer van het kopje koffiedrinken, is twee keer bij mij uitgenodigd geweest, heeft één keer daarvan geen gebruik willen maken maar is de tweede keer wel aanwezig geweest. Toen hebben we met hem gepraat en gekeken of we opnieuw afspraken konden maken over de aantallen en over het onderling afstand houden omdat wij daartoe vanwege de volksgezondheid echt genoodzaakt zijn. Wij kunnen geen enorme massa’s mensen toestaan die urenlang op een kluitje gaan zitten, bij elkaar op de grond gaan zitten, demonstratief knuffelen, elkaars handen vasthouden terwijl elders in de stad twee mensen officieel mogen samenkomen, alle horecaondernemingen dicht zijn, detailhandel beperkt is – u kent de situatie. Dus wij zullen ook bij demonstraties de coronaregels moeten handhaven. Op het Museumplein is nu een groot aantal keren een groep mensen verschenen die zich niet aan de coronaregels houdt, geen afspraken met ons wil maken over alternatieve locaties, zich niet aan de onderlinge afstanden wil houden en die zeker in het begin en daarin heeft de heer Van Schijndel gelijk, gelukkig wordt het minder, maar zeker in het begin daarbij gewelddadig gedrag vertoonde waardoor er harder moest worden opgetreden.

Overigens ontvangen wij nog steeds informatie over mensen die zich zouden willen mengen en die wel degelijk uit zouden zijn op geweld of die mogelijk wapens bij zich zouden hebben. Dat is ook de reden waarom we tot nu toe gedwongen zijn het Museumplein tot veiligheidsrisicogebied te maken. (De heer VELDHUYZEN: Ik begrijp natuurlijk heel goed dat de burgemeester zich genoodzaakt voelt op te treden tegen neonazi’s of hooligans die daar naartoe willen komen, die wapens meenemen om geweld te gebruiken. Ik weet ook dat dat gebeurt. Maar dat optreden omdat de coronaregels niet worden nageleefd, dat begrijp ik ook, maar ik vraag me oprecht af of dat opweegt ... of dat resultaat beter is. Die mensen zitten daar te knuffelen en houden geen afstand maar volgens mij is dat qua besmettingsgevaar minder gevaarlijk dan wanneer die mensen door de stad rennen, worden nat gespoten, in contact komen met allerlei Amsterdammers in al die steegjes. Ik zou de burgemeester willen vragen daarop te reageren.) Ik heb eerlijk gezegd enige moeite met het beeld dat wordt geschetst dat mensen als vanzelf om 16.00 uur ophouden en zich dan spreiden door de stad. Wij moeten bij beëindiging van een demonstratie vaak de hoofdingang van het Vondelpark sluiten want het is voorgekomen dat mensen hergroeperen in het Vondelpark en daar dan doorgaan.

Dynamische demonstraties kunnen wij niet toestaan omwille van de risico’s van besmetting. Dat is overigens ook in geen enkele andere stad in Nederland toegestaan. De reden dat mensen op de Leidsekade werden ingesloten in afwachting van bestuurlijke verplaatsing, was dat men op weg was naar de Dam om daar te hergroeperen met ongeveer 1400 mensen. Wij zagen dus geen andere mogelijkheid dan dat daar tegen te houden omdat we een situatie op de Dam van grote groepen mensen die daar de coronaregels en masse zouden overtreden en bij elkaar zouden gaan zitten, niet wilden laten ontstaan. Daardoor waren wij genoodzaakt op te treden. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ik hoor de burgemeester zeggen dat in het belang van de volksgezondheid de gemeente moet gaan handhaven. Maar er zijn ongelooflijk veel regels in Nederland en de overheid kan niet alles handhaven. Dan geldt er dus niet een absolute verplichting op te handhaven. Er geldt in beginsel de verplichting dat de overheid zou moeten handhaven. Ze mag dus prioriteiten stellen. Dat erkent de burgemeester toch ook? Dan kan het toch verkieslijk zijn om de zaak te concentreren op het Museumplein en de mensen niet te verjagen waardoor ze naar elders trekken bijvoorbeeld naar de Dam?)

30

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ik denk dat ik u er in een later stadium misschien nog wel eens aan zal herinneren dat u een beroep doet op het niet handhaven van verplichtingen die er zijn maar dat even terzijde. Wat wij doen, is demonstraties faciliteren en dat doen we heel nadrukkelijk omwille van het demonstratierecht. Dat geldt zeker ook voor de demonstraties die plaatsvinden tegen de coronaregels want we begrijpen namelijk ook dat er behoefte is om te demonsteren tegen de coronaregels juist omdat die zo ver in de persoonlijke levenssfeer van mensen treden. Dus ik begrijp het verlangen. Tegelijkertijd is het niet zo dat mensen omwille van hun protest vrijgesteld zijn van de coronaregels die gelden. Die gelden voor alle demonstranten; die gelden voor alle onderwerpen die er bij demonstraties zijn en die gelden ook voor de manifestaties tegen de coronaregels. Als ik het dan eens bij u mag leggen, dan begrijp ik eigenlijk niet als u het demonstratierecht zo belangrijk vindt en als de Wet openbare manifestaties goed tot uitvoer moet kunnen komen, dat u mij dan niet helpt uit te leggen aan de demonstranten dat demonstraties zeker mogelijk zijn in Amsterdam in hogere aantallen dan in veel omliggende steden, maar dat men daarbij wel de minimale coronaregels in acht heeft te nemen.

(De heer VAN SCHIJNDEL: Hoewel ik de burgemeester heel graag wil helpen ben ik bang dat ik dat niet zal kunnen doen want zeker die anderhalvemetermaatregel in de open lucht, dus de innerlijke waarde van het voorschrift, daarin geloof ik niet. Daarvan weet ik zeker dat het onterecht is in de buitenlucht. Zo blijven we in deze kringetjes doordraaien. Daarom zou het goed zijn als u zich niet alleen op de GGD Amsterdam zou oriënteren maar ook op wat er elders te koop is, bijvoorbeeld bij professor Bonn van het UMC of professor Lohse van de Twentse Universiteit, Robert Dijkgraaff. Het aantal wetenschappers dat dit in twijfel trekt voor de buitenlucht is enorm. Waarmee u bezig bent, komt neer op mechanische wetstoepassing. Dat is toch niet verstandig?) Mechanische wetstoepassing is nooit verstandig. Laat ik u het volgende zeggen. Wij beoordelen de situatie heel situationeel. De handhaving van de coronaregels geldt met name bij excessen en zo beoordelen wij deze ook en zo beoordelen we deze ook bij ook voor demonstraties. In het Westerpark was bijvoorbeeld een paar weken eerder een manifestatie van Forum voor Democratie, u wellicht wel bekend. Daar waren met de organisator heldere afspraken gemaakt over het onderling afstand houden. Er waren stippen gelegd en toch ontstond daar op het laatst een situatie waarin men te dicht op elkaar ging staan en er werd gehost.

De periode dat dat duurde - we hebben meegekeken via de drone, we kijken meestal mee bij demonstraties - was kort. Vanaf het podium werd bij herhaling gezegd dat er afstand moest worden gehouden. De situatie waarin een exces ontstond, was heel kort en daarmee hebben we de demonstratie naar een einde willen brengen. Daarmee kom ik op het volgende punt ten aanzien van het Museumplein. Voor ons gelden enkele uitgangspunten elke zondag opnieuw. Wij willen de demonstratie faciliteren dus we blijven contact zoeken met de organisatoren om met hen te praten en te zeggen dat het op een andere plek mogelijk is. We blijven ook door middel van de vredeseenheden met de demonstranten ter plekke contact zoeken om hen eraan te helpen herinneren dat ze onderling afstand moeten houden. U verwees er zelf naar. Dat doen we een aantal keren, want ons uitgangspunt is als tweede (het eerste uitgangspunt is faciliteren) dat we als liefste willen dat een demonstratie kan plaatsvinden ook als deze niet is aangekondigd, ook als deze plaatsvindt op een plek die we hebben verboden. Daarbij willen we zo min mogelijk geweld gebruiken. Dus wij bouwen het elke zondag op en elke zondag hopen we dat het goed gaat en dat we het naar een einde kunnen brengen. Dus elke zondag kijken we mee. Maar eerlijk gezegd, afgelopen zondag nog voor het aanvangstijdstip van de niet-

31

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

toegestane demonstratie stonden er bijna 1000 mensen veel te dicht op elkaar en die mensen waren ook niet gevoelig voor de waarschuwingen die bij herhaling werden gegeven. Als u daar bent geweest, dan ziet u dat ook. Bij herhaling wordt er gewaarschuwd en dat doen we omdat we het gebruik van de zwaardmacht zo lang mogelijk willen uitstellen. Er wordt gewaarschuwd; er wordt nog eens gewaarschuwd; er wordt gevorderd het Museumplein te verlaten en daaraan wordt geen gehoor gegeven. Er worden noodbevelen afgegeven. Op dat moment is men verplicht het Museumplein te verlaten. Men doet dat niet. U weet ook dat men dan in strijd met de wet opereert en dat men dan misdrijven begaat. Men doet dat welbewust. Men blijft daar staan, keer op keer op keer. Dan kiezen wij ervoor om de waterwerper in te zetten. Waarom? Van alle middelen die we tot onze beschikking hebben, is het niet leuk maar het is naar verhouding geweldloos en redelijk effectief. Mensen vinden het heel onprettig maar zolang we de waterwerper inzetten en die werkt, hoeven we de ME niet in te zetten. Dus we bouwen het op. We zitten er zelf naar te kijken nu al elf zondagen lang. We kijken ernaar en we kijken in welke mate we effect hebben met onze maatregelen.

Afgelopen zondag leidde dat er bijvoorbeeld toe dat mensen dan op een kluitje gaan zitten, bij elkaar, veel te dicht op elkaar, noodbevel na noodbevel, mededeling om te moeten vertrekken. Men vertrekt niet; men is in overtreding. U weet dat ook net zo goed als ik. En op dat moment is besloten dat mensen worden aan gehouden. Je moet wat. Anders ben je als ordehandhaver op een gegeven moment niet meer geloofwaardig. En uiteindelijk hebben de mensen die zijn aangehouden, een strafrechtelijk verbiedsgebod gekregen omdat men bij herhaling laat zien niet te willen luisteren. (De heer VAN SCHIJNDEL: Ik hoor de burgemeester zeggen, uiteindelijk moet je wat. Er is een noodbevel gegeven, maar ik heb nu juist zo veel moeite met het geven van die noodbevelen waardoor mensen in overtreding raken. Dat weet ik ook. Zo zit dat technisch in elkaar. Maar geef dat noodbevel dan om 15.45 uur en niet aan het begin van de bijeenkomst of op het midden zoals afgelopen zondag het geval was.) Dat is echt afhankelijk van het gedrag van de demonstranten zelf. Afgelopen zondag was er voor het aanvangstijdstip dat men zelf hanteert al sprake van zo’n massa die zich niet aan de coronaregels hield, die niet luistert naar de waarschuwingen van politie, dat ons geen andere keuze blijft.

Dat is echt de verantwoordelijkheid van demonstranten zelf op het moment dat men keer op keer op keer niet wil luisteren naar het gezag. Vind ik dit leuk? Nee, ik vind dit niet leuk. Maar wij zouden graag zien dat men afstand houdt, dat men zich houdt aan de regels. Wij kijken het aan; we kijken het vele zondagen aan. Maar als men steeds dichter op elkaar kruipt, gaat schelden naar de politie – dat is namelijk ook wat er keer op keer gebeurt dat men verbaal wel degelijk intimiderend is - en de afgelopen keer hebben we daarbij ook nog situaties gehad waarbij zogenaamde veteranen zich positioneerden tegenover de ME waarachter mensen dicht op elkaar gingen zitten – dan ontstaan er onmogelijke situaties. Dan zijn wij gedwongen in te grijpen. Dat doen we getrapt. U zult ook zien dat de ME buitengewoon beheerst als elf weken achter elkaar optreedt waarbij het gebruik van geweld echt minimaal is. Ik moet ook zeggen dat ik heel trots ben op de Amsterdamse politie en op de ME en de wijze waarop zij dat eigenlijk elke zondag opnieuw doet. Het is ook een vertoon van beheersing en wel degelijk gedecideerd gedrag. Dat is noodzakelijk. U heeft een heel groot aantal technische vragen gesteld. Laat ik er een aantal even snel langs lopen. U verwijst naar de Leidsekade. Ik heb net al uitgelegd waarom wij daar overgingen tot bestuurlijke verplaatsing.

Bestuurlijke verplaatsing is mogelijk op basis van een noodbevel ex artikel 175 Gemeentewet. Deze mogelijkheid bestaat al jaren en daarvoor verwijs ik u naar de brief van de minister van Justitie van 19 december 2011. Bestuurlijk

32

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

verplaatsen is de laatste tijd in Amsterdam vaker gebeurd bijvoorbeeld tegen de actievoerders van Extinction Rebellion, bijvoorbeeld op de Stadhouderskade twee keer en rond de Zuidas. (De heer VAN SCHIJNDEL: Bestuurlijke verplaatsing kan gewoon op basis van de bepalingen die u noemt, maar het gaat om het vier tot vijf uur lang vasthouden van 1000 mensen op de Leidsekade. Dat is een vrijheidsbeneming waarin de wet nu eenmaal niet voorziet, Godzijdank nog steeds niet. Dat was in mijn ogen disproportioneel, onrechtmatig. Zo lang, vier tot vijf uur lang, die vrijheidsbeneming.) U sprak ook over moeders die niet naar hun kinderen konden en verkleumde mensen die op het plein waren nat gespoten. Laten we wel wezen, het ging om mensen die alle bevelen van de politie en van de driehoek keer op keer hadden genegeerd en die tegen het oordeel van het gezag in een dynamische demonstratie hielden en op weg waren naar de Dam om daar te hergroeperen. Er was geen sprake van vrijheidsbeneming; er was sprake van het wachten op bestuurlijke verplaatsing. Aangezien de groep de toegestane aantallen ver overschreed, duurde dat wachten langer. Dat heeft bij Extinction Rebellion ook langer geduurd.

We hebben in contact met het GVB en daarmee heb ik me persoonlijk bemoeid, zo veel mogelijk bussen proberen te charteren om mensen zo snel mogelijk bestuurlijk te kunnen verplaatsen maar dat neemt wel tijd in beslag. (De heer VAN SCHIJNDEL: Kan de burgemeester een brief sturen naar Den Haag met een technische uiteenzetting hoe dit onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens mogelijk is? Dus die Austinzaak die ik noemde.) Dat kan zeker. Ik heb daarover voor u een buitengewoon uitgebreid juridisch antwoord op en ik kan me voorstellen dat het voor u en voor de voorzitter het misschien plezieriger is als ik dat even op papier zet. Dan krijgt u dat antwoord schriftelijk. U heeft het over de rally for freedom and democracy van 20 maart. U zegt dat ze het pas een dag van te voren te horen kregen. Dat is niet waar. De organisatie is eerder op de hoogte gebracht dat het Museumplein geen geschikte locatie was. Er hebben verschillende gesprekken plaatsgevonden met de organisator op maandag 15, woensdag 17 en donderdag 18 maart waarbij steeds het signaal is gegeven dat het Museumplein geen geschikte locatie was vanwege het grote aantal. Men verwachtte 5.000 deelnemers en vanwege het beperkte aantal maatregelen dat de organisatie zelf trof om grote aanwas te voorkomen. Dit besluit is uiteindelijk geformaliseerd in een Wombrief die op vrijdag 19 maart is verstuurd.

Over de Leidsekade hebben we het gehad. De grondslag die daarvoor is gekozen, dat antwoord zal ik voegen bij de schriftelijke beantwoording. U stelde mij nog de vraag waarom ik mijn taken heb laten waarnemen door de locoburgemeester. Dat leek mij een kwestie van zuiverheid. De demonstratie die op die dag plaatsvond, zou gericht zijn tegen mij. Overigens bleek dat op de dag zelf nog wel mee te vallen. Het leek mij juist om de neutraliteit en objectiviteit te waarborgen dat de locoburgemeester in de driehoek de voorbereiding en besluitvorming tijdens de demonstratie ter hand nam. (De heer VAN SCHIJNDEL: Met alle respect voor mevrouw Kukenheim, de burgemeester staat op en gaat naar bed met de openbare ordehandhaving. Ik vind het toch niet zuiver dat ik de burgemeester moet aanspreken op wat er is gebeurd terwijl ze niet aan de knoppen zat. De wethouder zit hier nu niet. We zitten hier niet in een situatie van ik verschoon me maar even, het lijkt me wel zuiver want de demonstratie is mede tegen mij gericht. Nee, dan blijft de burgemeester gewoon voor de volle 100 procent aansprakelijk

33

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voor de openbare ordehandhaving. Dan moet ze die taken niet overlaten aan de wethouder. Zo werkt het in het Publiek recht, ben ik van mening.) (De VOORZITTER: Mijnheer Van Schijndel, het woord aansprakelijk lijkt me in dit debat niet helemaal aan de orde. Ik denk dat het goed is dat wel zuiver te houden want het is een woord dat hier niet past wat mij betreft.) (De heer VAN SCHIJNDEL: Mee eens, voorzitter.) (De VOORZITTER: En in principe mag een burgemeester of een wethouder zich laten vervangen als dat nodig is. Dat mag hier ook wel even worden gezegd.) Ik moet zeggen dat ik wel blij ben met deze woorden van de voorzitter want anders zou ik ook nooit meer een dag op vakantie kunnen of me bijvoorbeeld verder dan 40 km van Amsterdam kunnen vervoegen want op dat moment heb ik namelijk mijn taken aan de locoburgemeester over te dragen. Maar u heeft ook gelijk. Kijk, de operationele besluiten op de dag heb ik overgedragen aan de wethouder omdat ik te allen tijde wilde voorkomen dat de suggestie zou kunnen ontstaan als er een demonstrant rondliep met een bord waarop stond Weg met Halssema met twee ss’n in het bekende lettertype, dat er dan kon worden gedacht dat ik niet tegen die kritiek zou kunnen en om die reden optrad. Dat wilde ik niet en dat leek mij heel belangrijk.

Aan het eind van de dag draag ik de bestuurlijke verantwoordelijkheid en daarom zit ik hier ook en voert u het gesprek met mij. Weet u, ik heb het gevoel dat ik de meer algemene vragen die door de verschillende leden zijn gesteld, in mijn iets uitgebreidere betoog eigenlijk allemaal heb beantwoord. Ik heb het gevoel dat wat er resteert bij de heer Van Schijndel een aantal redelijk technische vragen is. Ik zou willen voorstellen die in een veegbrief op te nemen. De heer Van Schijndel is namelijk zo vriendelijk geweest mij zijn spreektekst van te voren aan te reiken waardoor ik de vraag precies ken en deze nauwkeurig kan beantwoorden en in een veegbrief alsnog naar u toestuur. U heeft namelijk wel degelijk gelijk: het demonstratie vergt een grote mate van juridische nauwkeurigheid en sterke democratische controle en daarom ben ik blij dat u mij de vragen stelt. De VOORZITTER: Ik kijk even naar de heer Van Schijndel. Zou dat een idee zijn? Er komt trouwens zo nog wel een preadvies om motie nr. 217.21. Kunt u instemmen met het sturen van een brief? Er komt sowieso al een brief uw kant op. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Schijndel. De heer VAN SCHIJNDEL: Dat is me even een inkijkje in het stadsgebeuren dat de burgemeester daar geeft over mijn spreektekst, zeg. Anyway, wanneer zou dan de veegbrief komen? Komende zondag is er weer een demonstratie.

Het zou fijn zijn als de brief er vrijdag is, denk ik dan. Ook vind ik het erg belangrijk dat er heel nadrukkelijk wordt ingegaan op die Leidsekadesituatie en het hele lange gedwongen verblijf van de mensen daar. Dat moet echt heel goed worden beargumenteerd dat dat naar Nederlandse maatstaven kan. Dat is wat ik zou willen meegeven. De VOORZITTER: De vraag is dus eigenlijk aan de burgemeester met name of het lukt de brief op vrijdag aan te leveren. De burgemeester gaat vervolgens zelf over de inhoud van die brief. Lukt het, burgemeester, om vrijdag deze brief aan te leveren? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema.

34

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Burgemeester HALSEMA: Als gevolg van de vele demonstraties en de voortgaande crisisbestrijding zijn mijn ambtenaren op dit terrein behoorlijk zwaar belast. We gaan kijken wat we kunnen doen, waarbij ik wel wil aantekenen dat ik de vragen over de Leidsekade wel degelijk heb beantwoord. Ik vind het niet nodig daarvan nog eens een herhaling te geven. Het waren mensen die in afwachting waren van bestuurlijke verplaatsing en vanwege de grootte van de groep heeft dat een aantal uren in beslag genomen voordat de hele groep was verwijderd. (De heer VELDHUYZEN: Ik dacht eigenlijk dat de burgemeester klaar was, dus ik wilde nog een ding toevoegen. Eerder werd het een en ander gezegd dat er nu veel normale mensen zouden zijn, geen mensen die op zoek zijn naar geweld. Dat klopt. Die zijn er natuurlijk ook. De grootste groep is volgens mij vredelievend. Ik heb hier beelden van onder andere weer Ben van der Kooi die een joodse begraafplaats heeft besmeurd, NVU voorpost, Defend Limburg, de belagers van Pieter Omtzigt. Daar zijn gewoon beelden van afgelopen zondag en die kan ik met iedereen hier delen. Dat moet ik even gezegd hebben. Volgens mij weet de burgemeester dat ook. Er waren wel degelijk gewelddadige rechtsextremistische groeperingen en individuen afgelopen zondag daar aanwezig.) In algemene zin zou ik het volgende willen zeggen.

Ik heb een probleem met de demonstratie vanwege het overtreden van de coronaregels op grote schaal. Ik zie tegelijkertijd ook dat het publiek dat daar komt, buitengewoon gemengd is. Daar staan ook veel Nederlanders met zeer serieus te nemen zorg. En juist om die reden zou ik nogmaals de oproep willen doen aan mensen om contact met ons op te nemen, ervoor te zorgen dat u aanspreekbaar bent want wij willen de demonstraties graag faciliteren. Als er sprake is van mensen met voornemens van geweld die zich daaronder mengen, dan zorgen wij dat de politie daarover zo goed mogelijk is geïnformeerd. Dan heb ik nog advies te geven over de motie. De motie bereikte mij pas heel laat dus ik moet even kijken. U vraagt mij het proces-verbaal van de politie naar de raad te sturen. Die motie moet ik ontraden. Wij gaan echt niet over het verstrekken van politieinformatie en de politie zelf is gebonden aan verstrekkingsgrondslagen. (De heer VAN SCHIJNDEL: Het is misschien appeltje-eitje. De besluiten, die noodbevelen en de gebiedsaanwijzingen, dat is allemaal gebaseerd of daarbij wordt verwezen naar het proces-verbaal van de politiechef. De politie is niet heilig, wel vaak heel verstandig, maar ik wil kunnen wegen of wat daar staat als mogelijke risico’s en signalen en over mogelijk, mogelijk, mogelijk, de genomen besluiten en bevelen kan dragen.

Dus ik heb dat proces-verbaal voor de controletaak gewoon nodig. Als de burgemeester dat onprettig vindt of het beter vindt dat met oplegging van geheimhouding te verstrekken, dan ben ik daarmee niet blij, maar dat zou dan moeten kunnen.) Ik heb hier echt bezwaar tegen. Het gaat hier om operationele informatie waarop de politie moet worden vertrouwd. Voordat we het weten, moet de politie anders telkens operationele informatie onder geheimhouding verstrekken aan de raad en dat lijkt mij echt niet de bedoeling. Dus ik heb hier bezwaar tegen en ik ontraad de motie. (De heer VAN SCHIJNDEL: Kan de burgemeester in de brief meenemen wat nu precies de juridische regels zijn waarop zij zich beroept om dat proces-verbaal niet ter beschikking te stellen?) Dat doe ik graag. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval.

35

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De discussie wordt gesloten.

3 Wijzigen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2015 Nr. VN2021002447 De VOORZITTER: Dan komen we nu bij het heugelijke moment dat de heer Warmerdam zijn maidenspeech gaat houden. Daarvoor zou ik hem nu heel graag het woord willen geven. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Warmerdam. De heer WARMERDAM: Beste raad en college, wat een eer om hier vandaag te spreken in de gemeenteraad van Amsterdam. Al vroeg wist ik dat ik Den Haag zou verlaten voor het bruisende Amsterdam zodra ik de kans kreeg. Dus direct nadat ik mijn achttiende verjaardag vierde, pakte ik mijn koffers en vertrok ik naar Bos en Lommer. In deze stad vol vrijzinnigheid danste ik voor het eerst het klokje rond. Op festivals waar ik mezelf kon zijn nog voor ik wist wie ik was, zag ik de zon opkomen. In deze stad vol expressie bezocht ik voor het eerst postmoderne optredens in het Fametheater en in Vrankrijk waarvan ik niets begreep. In deze stad vol mogelijkheden maar ook vol uitdagingen ben ik ook keihard gevallen. Ik ben Sjoerd Warmerdam en vanaf vandaag mag ik samen met jullie Amsterdammers vertegenwoordigen als lid van de gemeenteraad namens D66. In deze stad ging ik onderuit. Het gebeurde juist op het moment dat alles op rolletjes liep. Lieve vrienden, een prima baan, warme familie en ineens stort alles in. Ineens speel je de hoofdrol in een toneelstuk waarvoor je nooit auditie hebt gedaan.

Shit. Wees gerust, collega’s, ik weet dat dit een raadsvergadering is en geen therapiesessie. Ik lig hier niet op een sofa maar ik sta hier in een bijzonder rommelig fractiekantoor van mijn partij. Dus voor nu houd ik het bij: ik ging onderuit. Ik wil aangeven wat die ervaring met mij heeft gedaan. Die ervaring heeft mij als mens en als politicus veel geleerd. Dat we allemaal kwetsbaar zijn. Dat iedereen fouten mag maken en dat domme pech bestaat. Wanneer je rent, struikelt en valt, is dat een snoeihard lesje nederigheid. Nooit zal ik een stadsgenoot veroordelen wanneer zij of hij in de problemen zit. Mijn ervaring heeft mij geleerd dat het iedereen kan overkomen dat je de hulp en zorg van anderen nodig hebt en dat dat oké is. Ik ging onderuit maar Amsterdam ving mij op. Amsterdam liet zich van haar meest barmhartige kant zien. Voor elke zorgvraag blijkt in onze stad een hulpverlener of een instantie te zijn. Ik gun alle Amsterdammers een Marmoja die zonder vooroordelen zorg aan mij verleende. Of een Alex die niet in zorgprotocollen dacht maar mij de ondersteuning durfde bieden die ik op dat moment nodig had. Elke zorgvraag en instantie waren prachtig, maar ook een valkuil.

Over die vele gezondheidscentra, KJK’s, OKT’s, AOF’s, MOC’s en al wat meer kun je als Amsterdammer die zorg nodig heeft, het overzicht verliezen terwijl je dan juist in een situatie zit waarin je die zorg en dat overzicht zo nodig hebt. Als u in een soortgelijke situatie heeft gezeten, dan herkent u dit. Des te belangrijker is het dat ervaringsdeskundigen een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling en uitvoering van beleid, van jong tot oud, in alle kleuren die onze stad rijk is. Ik ben blij om te zien dat dit college deze visie met mij deelt. Amsterdam ving mij op en liet mij weer vliegen. Amsterdam moet het vangnet zijn voor hen die dit nodig hebben zodat ze daarna weer zelf kunnen vliegen. Namens D66 zal ik mij het komende jaar vol overgave inzetten voor de gezondheid van Amsterdammers. Gezondheid is zo veel meer dan alleen niet ziek zijn. Gezondheid gaat verder dan goede

36

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

zorg. Gezondheid is de vrijheid hebben om jezelf te kunnen ontplooien. Want hoe vrij zijn wij als onze gezondheid de kansen beperkt? Ik geloof dat wij alleen echt vrij zijn als we dat samen zijn, als iedereen gelijke kansen krijgt en als we mensen helpen die het nodig hebben. Dat is het beste recept voor een vrije samenleving. De VOORZITTER: Van harte gefeliciteerd namens de hele gemeenteraad met uw maidenspeech en het delen van uw persoonlijke verhaal. Ik zie dat er veel wordt geklapt bij iedereen thuis. We kijken uit naar uw volgende bijdrage in nog heel veel debatten. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Ik wil natuurlijk de heer Warmerdam feliciteren. Voor het geval iemand denkt, wat heeft dit wat de heer Warmerdam zojuist heeft verteld nu eigenlijk te maken met het onderwerp, dan is dit precies waarover het gaat bij de buurtteams. Dit is precies de gedachte van de Wmo en zoals wij daaraan invulling geven in Amsterdam namelijk dat Amsterdam erop moeten kunnen vertrouwen dat je kunt rennen en dan kunt struikelen en vallen en dat Amsterdam er dan staat om je op te vangen zodat je weer kunt vliegen. Dat is wat we graag willen.

We willen dat in buurten doen, laagdrempelig, heel duidelijk zichtbaar, zonder een woud van eeuwig veel instanties waar je van hot naar her wordt gestuurd maar gewoon mensen met een hands-on mentaliteit die je in de buurt gaan helpen. Daarvoor zijn behalve mensen en goede ideeën ook allemaal juridische besluiten nodig zodat het ordentelijk wordt vastgelegd en mensen weten waar ze aan toe zijn en waarop ze recht hebben, waarop ze kunnen rekenen. Dat is uiteindelijk die verordening waarover u straks allemaal gaat stemmen. Een belangrijk onderdeel daarvan en dat is nog een link met de maidenspeech, gaat over ervaringsdeskundigheid. Dat staat goed op onze agenda en dat wordt nu ook met de introductie van de buurtteams echt in de praktijk gebracht. Ik ben daarover heel erg enthousiast en ik weet dat uw raad dat ook heeft. U heeft daarop verschillende initiatieven ingediend. Kortom, nogmaals een compliment voor de inbreng van D66 zojuist. Ik hoop dat we goed kunnen gaan beginnen met die buurtteams, want ik misbruik mijn inbreng dan ook heel even om te zeggen dat het morgen 1 april is, de officiële start van die buurtteams. Dat is natuurlijk ook een heel erg bijzonder moment. We gaan beheerst van start met hele grote sprongen voorwaarts en zeker af en toe ook eentje achteruit. Daarom blijven we er allemaal omheen staan.

Ik zal de raad daarover goed informeren maar het is wel goed om dat even te markeren. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. Is er behoefte aan een stemverklaring? Er zijn geen stemverklaringen.

4 Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel Aanpak ondermijning sportclubs van de leden Poot en Mbarki en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel Nr. VN2021-005178 De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Poot.

37

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Mevrouw POOT: Ik zal ook het woord voeren namens de heer Mbarki. Fijn dat we dit kunnen bespreken, de Amsterdamse aanpak sportondermijning. Ik hoef het hier in deze raad niet te memoreren, sport is belangrijk. Het gaat niet alleen om de ontwikkeling van kinderen; het gaat ook over verbroedering, over saamhorigheid en laten we niet de rolmodellen vergeten die sport kan voortbrengen. Het is eigenlijk alleen maar belangrijker geworden in deze coronatijd en daarmee is het wat ons betreft des te belangrijker geworden om sport en om clubs te vrijwaren van ondermijning. Dat komt helaas voor. Als u ons initiatiefvoorstel leest, dan leest u er ook een aantal voorbeelden van maar u leest ook dat het eerder in enquêtes aan de orde is geweest, dat het eerder in onderzoeken aan de orde is geweest en ook de heren Tops en Tromp hebben er in hun onderzoeken over gesproken. Het komt helaas voor in alle sporten, niet alleen in voetbal. Het komt helaas voor in alle sporten dat er sprake is van ondermijning, intimidatie, zwart geld waardoor de sport wat ons betreft wordt besmeurd en dat willen we niet. Daarom stellen we deze Amsterdamse aanpak sportondermijning voor. Waar het bijvoorbeeld gaat over het inventariseren, ook het inventariseren van geldstromen, bewustwording bij sportclubs, maar ook hele concrete maatregelen als het gaat om VOG’s en huurvoorwaarden.

Wij hebben het voorstel aangepast aan de bestuurlijke reactie en ik hoop dat mijn collega’s, dat deze raad volmondig instemt met dit voorstel. De VOORZITTER: Ik begreep dat u ook namens de heer Mbarki sprak en dat hij dus zelf niet de behoefte heeft het woord te voeren. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik zou mevrouw Poot en de heer Mbarki heel erg willen bedanken voor het initiatief dat ze hiermee hebben genomen. Het belang van het tegengaan van ondermijning in de sport is onbetwist. U doet een aantal voorstellen die voor ons heel werkbaar zijn en waaraan wij graag gevolg willen geven. Van de week werd bekend dat wethouder Kukenheim vanaf 2022 alle trainers en begeleiders van sportverenigingen verplicht een VOG te hebben en eigenlijk zou je daarmee kunnen zeggen dat vooruitlopend op aanname van uw initiatiefvoorstel eigenlijk een van uw voorstellen al een beetje is uitgevoerd. Ik heb met andere woorden geen enkel bezwaar tegen aanname van dit voorstel en ik hoop dat u mij de komende jaren creatief blijft helpen bij het tegengaan van ondermijning. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. De discussie wordt gesloten. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een stemverklaring? Ook dat is niet het geval.

Ik kan de leden nog niet feliciteren met het al dan niet aannemen van hun initiatiefvoorstel want we zullen de schriftelijke stemming moeten afwachten.

5 Wijzigen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in verband met het algeheel afsteekverbod van consumentenvuurwerk Nr. VN2021-006589 De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen:

38

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

43° Motie van de leden Van Lammeren en Boomsma inzake het wijzigen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in verband met het algeheel afsteekverbod van consumentenvuurwerk, Organiseer centraal georganiseerde vuurwerk- en lasershows in Amsterdam, nr. 176.21 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

met Oud en Nieuw 2021/2022 op meerdere locaties in Amsterdam een professionele drone-, laser- of vuurwerkshows te organiseren, zodat Amsterdammers in alle stadsdelen daarvan kunnen genieten, tenzij Coronamaatregelen dat nog steeds onmogelijk maken.

44° Motie van de leden Boomsma en Poot inzake het vuurwerkverbod (Compensatie voor getroffen vuurwerkondernemers, nr. 214.21 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

Amsterdamse vuurwerkondernemers te ondersteunen bij het aanvragen van nadeelcompensatie en daarbij ook te kijken naar de toekomst door te betrekken dat het vuurwerkverbod ook voor toekomstige jaarwisselingen zal gelden, alsmede naar de mogelijkheden en wenselijkheid van sluiting dan wel verplaatsing.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ernsting. De heer ERNSTING: Ik ben namens GroenLinks heel verheugd om te zeggen dat we deze stap nu formeel gaan nemen. Daar hebben we natuurlijk lang op aangedrongen net als de Partij voor de Dieren die hiervoor een initiatiefvoorstel heeft gedaan en we hebben ook landelijk daarvoor actie gevoerd. Ik denk dat dat correct wordt uitgevoerd. We hebben er in de raadscommissie Algemene Zaken genoeg bij stil gestaan. Ik ben benieuwd naar de preadviezen op de moties die zijn ingediend en daar zal ik goed naar luisteren. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boutkan. De heer BOUTKAN: Ik wil graag eerst een compliment maken aan mijn collega de heer Van Lammeren van de Partij voor de Dieren die zich de afgelopen jaren enorm heeft ingezet om de overlast door het afsteken van vuurwerk tegen te gaan. Ik denk dat dat ook de reden is dat we uiteindelijk hier zitten met die mooie voordracht waarvoor de complimenten aan het college. We hebben het afgelopen jaar kunnen zien wat voor een positief effect een afsteekverbod heeft op de stad: minder ambulanceritten, minder ellende. Ik denk dat het goed is dat we snel aan de slag gaan met het verder uitwerken. Nog wel even twee opmerkingen.

We blijven het ontzettend belangrijk vinden dat er plek is voor jongeren in de stadsdelen om ook hun feestje te kunnen vieren. We zijn ook voorstander van dat mooie, nationale aftelmoment en van lokale vuurwerkshows. Ik hoop ook dat de collega’s of althans, de partijen van hen, die straks in Den Haag de dienst gaan uitmaken, dat die ook bij hun eigen partijen gaan pleiten voor een verkoopverbod. Ik denk namelijk dat een verkoopverbod landelijk bijdraagt aan betere handhaving hier in de stad van een afsteekverbod. Ik wacht net als de heer Ernsting de preadvisering van de moties af.

39

Jaar

2021

Vergaderdatum 31 maart 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Poot. Mevrouw POOT: In aanvulling op met name de raadscommissie Algemene Zaken zou ik hier nogmaals aandacht willen vragen voor de ondernemers. Ook dat komt zo meteen terug in een motie die de heer Boomsma mede namens mij zal indienen. Wij veranderen als overheid de spelregels en dan vindt de VVD ook dat je daarover met ondernemers moet spreken. Ik begrijp dat er ondertussen een gesprek is gepland tussen de burgemeester en de ondernemers. Ik hoop gewoon echt van harte dat de burgemeester bereid is naar de ondernemers te luisteren en met hen kan nadenken en kan kijken hoe ze hen kan helpen. We kunnen er lang of kort over praten maar ze raken een zeer belangrijk deel van hun omzet kwijt. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Lammeren. De heer VAN LAMMEREN: Toen ik in 2017 het initiatiefvoorstel inleverde, had ik niet gedacht dat we het pas drie of drieënhalf jaar later in de APV gingen opnemen. Die periode heeft er wel aan bijgedragen dat de steun voor een algeheel vuurwerkverbod over de afgelopen jaren groter is geworden. Niet alleen in Amsterdam maar ook daarbuiten. We zien ook dat een afsteekverbod voor vuurwerk in andere steden is geïmplementeerd of waar ze bezig zijn dat te implementeren. We hebben er een coronacrisis voor nodig gehad om te kunnen aantonen hoe het wel weer kan.

Oud en nieuwvieringen werden gewoon oorlogszones. Niet de avond zelf maar ook de avonden ervoor en erna. Er werd beter naar de artsen geluisterd die al jarenlang tegen het afsteken van consumentenvuurwerk demonstreerden. We hebben een jaarwisseling gehad van minder ellende, minder slachtoffers, en dat geldt ook voor jongeren, en uiteindelijk ook minder overlast. Ik ben wel blij dat het nu in de APV wordt opgenomen. Daarbij merk ik op dat de Partij voor de Dieren altijd voorstander is geweest voor centraal georganiseerde vuurwerkshows. Liever tegenwoordig drone- dan wel lasershows. Ik heb ook met de heer Boomsma van het CDA een motie hiervoor om dat mogelijk te maken. Zijn we er dan? Nee, we zijn er niet maar we zijn bij wat Amsterdam maximaal kan doen. We zijn er nog niet. Landelijk zal er ook een verkoopverbod moeten komen en daarom wil ik andere partijen die zich achter deze APV-wijzigingen scharen, oproepen de lobby richting Den Haag te steunen want dat helpt onze zorgverleners en zal de overlast verder beperken. (De heer BOUTKAN: Even over de motie. Begrijp ik nu goed dat de heer Van Lammeren en de heer Boomsma ook vragen om lokale, laat ik zeggen traditionele vuurwerkshow met traditioneel vuurwerk?) Wat in het initiatiefvoorstel stond, is dat er centrale shows moeten worden georganiseerd. Wel door professionals. Ook door de gemeente.