20201216 Notulen raadsvergadering avond - beraadslagend

In Utrecht werd in één nacht zowel een moskee als twee synagogen beklad met hakenkruisen. In Amsterdam werd gisteren een baksteen gegooid door de

68

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

prachtige Westermoskee. Naar verluidt heeft de dader ook nog eens de nazigroet uitgebracht. Verschrikkelijk. Hier zien we duidelijk de vermenging van islamhaat en antisemitisme. De religieuze instellingen van moslims en joden blijven het mikpunt van racistische agressie. Het is belangrijk dat wij als raad altijd en consequent blijven opstaan tegen dit geweld. Ik wil dat nogmaals benadrukken. Tevens onderstreept dit de urgentie van onze motie voor het opzetten van een campagne tegen terreur en voor respectabel omgaan met elkaar. De burgemeester heeft destijds helaas een negatief preadvies gegeven maar wellicht kan de burgemeester daarnaar toch anders kijken in het licht van de recente gebeurtenissen en de campagne alsnog op te zetten. Wat DENK betreft zou het beleid moeten zijn dat er bij dergelijke verschrikkelijke gebeurtenissen met grote maatschappelijke gevolgen voor de stad altijd persoonlijk contact wordt opgenomen vanuit het college of de burgemeester. Is het college het daarmee eens? Ter afronding wil ik eindigen met een korte reflectie op het afgelopen jaar. 2020 was een uitzonderlijk jaar voor iedereen. We hebben dit met z’n allen moeten doorstaan en we kijken hoopvol uit naar 2021. Ik hoop dat er snel een vaccin beschikbaar komt en niet alleen in Nederland maar zeker ook in de armere delen van de wereld. Premier Rutte gaf het in zijn toespraak al aan.

Gelukkig is er zicht op het einde van deze coronacrisis. De fractie van DENK schaart zich achter deze boodschap en hoopt dat 2021 het jaar van hoop en herstel zal zijn. Dat zal inderdaad zijn als we excuses aanbieden voor ons slavernijverleden en daarom hebben we ook een motie ingediend om Keti Koti groots te vieren. We hopen dat de rest van de raad het daarmee eens is. Namens onze fractie wens ik iedereen veel sterkte in deze moeilijke tijd, al onze collega’s in de raad, de coalitie, de oppositie, het college en onze ambtenaren. Wij trekken motie nr. 1312 en nr. 1386 in. We hebben gewijzigde moties ingediend; dat zijn de nr. 1313, 1329 en 1425. De rest blijft zoals het is. De moties-Taimounti (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1312 en 1386) ingetrokken zijnde, maken geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: 177° Motie van het lid Taimounti inzake de Begroting 2021, Een financiële gift voor vitale vrijwilligers actief bij de lokale voedselvoorzieningen (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1313’) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

onze waardering te laten blijken aan actieve vrijwilligers van de lokale voedselvoorzieningen in Amsterdam, in de vorm van een cadeaubon waarvan de hoogte tenminste gelijk is aan het bedrag dat is toegekend aan de medewerkers van de handhaving en deze uit dezelfde dekking te financieren.

178° Motie van het lid Taimounti inzake de Begroting 2021, Motie van het lid Taimounti inzake de Begroting 2021, Onderzoek naar volksgezondheidsaanpak (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1329’) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

te onderzoeken hoe de schaarse financiële middelen en mankracht in het veiligheidsdomein efficiënter kunnen worden ingezet ter voorkomen en

69

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

bestrijden van wapengeweld en –bezit onder jongeren, bijvoorbeeld door meer in te zetten op maatregelen die gebaseerd zijn op de volksgezondheidsaanpak, en hierover te rapporteren aan de raad. 179° Motie van het lid Taimounti inzake de Begroting 2021, Jaarlijkse streefwaarden kinderarmoede (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1425’ ) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

jaarlijkse streefwaarden op te nemen in de Armoedemonitor om kinderarmoede tegen te gaan en deze te spiegelen aan de landelijke doelstellingen om kinderarmoede te verminderen tegen 2030.

De moties maken deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering.

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Biemond. De heer BIEMOND: We hebben vanmiddag uitgebreid gesproken over de sombere tijden waarin we leven en de gemeentefinanciën verkeren in navenant zwaar weer. Dat betekent dat de Algemene reserve moet worden aangesproken. Het is niet anders. Toch ligt hier een begroting voor die in balans is, zou ik zeggen, want er wordt niet alleen bezuinigd maar er wordt ook geïnvesteerd. Dat is knap maar ook nodig want we moeten de stad en de economie gaande houden. In deze tijd wordt zichtbaar dat we de overheid, de publieke functies, de publieke middelen hard nodig hebben, dat die onmisbaar zijn. Dus de gemeente heeft daarin een belangrijke rol. Belangrijk is ook dat de kwetsbare stad in fysieke zin, dus in de vorm van kades en bruggen gesteund blijft. Ik denk dat we na de vermanende woorden van voormalig wethouder Dijksma niet anders meer zouden durven. (De VOORZITTER: Mijnheer Biemond, uw geluid valt weg. Ah, ik hoor u ook weer.) (De heer KREUGER: De heer Biemond heeft het over investeringen en dan heeft hij het waarschijnlijk over de banenmotor, zo’n 78 miljoen euro. Kan hij uitleggen wat er precies nieuw is aan deze investeringen ten opzichte van waarin het was gelabeld in het klimaatfonds? Wat is daar anders aan?) Ik heb kennisgenomen van het duurzame herstelplan.

Dat betreft een plan 20212025 met een aantal banenmotoren en daarin zitten zo is berekend 15.000 arbeidsjaren. Het is denk ik verstandig dat we nu investeren en zorgen dat we banen blijven behouden. Dat zou mijn antwoord zijn op die vraag. (De heer KREUGER: Dat kon ik zelf ook wel lezen, maar wat is er anders aan dan wat er was gelabeld vanuit het klimaatfonds; wat is er anders?) Wat er anders is, is dat we het klimaatfonds bekijken vanuit de noodzaak van werkgelegenheid. Het belang daarvan onderschatten we nu omdat er nog zo veel staatssteun loopt waardoor nog heel veel bedrijven kunnen doorgaan. Maar zodra die

70

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

staatssteun wordt afgebouwd, zullen we zien dat er heel veel banen komen te vervallen. Dus het is heel noodzakelijk dat wij vanuit de stad investeren in werk. (De heer KREUGER: Volgens mij is dat helemaal niet zo. Er wordt niet specifiek geïnvesteerd in werk. Er wordt een investering gedaan die werk oplevert, maar dat was toch sowieso al het idee van geld dat in het klimaatfonds zat, dus dat daarmee een investering wordt gedaan die vervolgens werkgelegenheid oplevert? Wat is er dan anders?) Dat is drie keer dezelfde vraag. Ik denk dat het voor ons heel belangrijk is dat we de plannen, de investeringen die we hebben ten aanzien van de verduurzaming, dat we die juist koppelen aan banen en dat het voor iedereen zichtbaar is dat het iets oplevert. Dat levert werkgelegenheid op. Dat is denk ik juist in deze tijd essentieel. Het is ook een belangrijke pijler van deze begroting. Ook de extra kwetsbare bewoners moeten zo veel mogelijk worden ontzien. Maar laten we er geen doekjes om winden. Tegelijkertijd is zichtbaar dat dit ons allemaal raakt. De impact is enorm en veelzijdig. Toch moeten we proberen publieke voorzieningen zo veel mogelijk in stand te houden. De burgemeester zei eerder vandaag dat dat een medeverantwoordelijkheid is van ons allemaal en bij die woorden sluit ik mij graag aan.

Of het nu gaat om voedselhulp of om veiligheid in de stad of om het behoud van culturele instellingen, we hebben al die publieke voorzieningen hard nodig. Dat brengt mij meteen bij de discussie over de bibliotheken. Ik ga toch even terug naar de gemeenteraad van 10 juni 2019. Dat is al weer even geleden. Ik sprak toen al uit dat de openbare bibliotheek en de sociaaldemocratie een gelukkig huwelijk hebben. De doelstelling van de openbare bibliotheek, emancipatie door kennisoverdracht, is ons op het lijf geschreven. Daarnaast juist door de spreiding van buurtbibliotheken over de hele stad creëren we ontmoetingsplekken in de buurten en die zijn onmisbaar. Dus hoewel we begrepen dat de pijn over alle portefeuilles werd verdeeld waren we bepaald ongelukkig met de voorgestelde besparing op de OBA met als gevolg sluiting van buurtbibliotheken. Ook wij zien dat er vernieuwing nodig is. Het karakter van de OBA verandert. De uitleen loopt terug maar de bezoekersaantallen stijgen. We vinden het verstandig dat er eerst een plan komt voor de verandering met mogelijk een herijking van het vestigingsbeleid en dat dat nu wordt besproken met de OBA. Met voor ons als uitgangspunt en dat geef ik de wethouder alvast mee, het behoud van de buurtfunctie van de bibliotheek.

De wethouder heeft in haar brief van 14 december 2020 gehoor gegeven aan de oproep in de raadscommissie om tot een meer integrale benadering te komen en de besparing op de OBA in de Begroting 2021 te schrappen. Daarvoor hebben wij met een aantal andere partijen een amendement ingediend en we zijn dus blij dat de buurtbibliotheken kunnen worden gered. Belangrijk voor de stad, juist belangrijk in deze tijd. (De heer CEDER: Een vraag aan de heer Biemond. Die onderschrijft het belang van de bibliotheek. Ik heb nog nooit in de coalitie gezeten, dus misschien kan hij het mij uitleggen. Als ik hem zo hoor, geeft hij aan dat dit een zelfstandige afweging is geweest van de wethouder en dat de PvdA vanaf het begin toen de begroting werd gepresenteerd het er niet mee eens was. Dat is wat ik uit zijn woorden proef. Klopt dat? Of heeft de PvdA samen met alle andere partijen in de coalitie gewoon haar verantwoordelijkheid genomen en dit als voorstel geaccordeerd waardoor ze later na druk vanuit de politiek en daarbuiten gezegd heeft dat dit toch geen verstandig plan is. Kan de heer Biemond aangeven hoe dat precies zit en mij meenemen in dit proces? Ik ben daar oprecht benieuwd naar.)

71

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ingewikkelde en lange vraag, terwijl het antwoord ook weer niet zo ingewikkeld is. U heeft gezien dat er deze zomer is gewerkt aan het stuk Samen sterker uit de crisis. Daar zat een taakvermindering in van 50 miljoen euro p.m. Dus die p.m.-post is toen niet onderverdeeld in de coalitiegesprekken. Die is vervolgens onderverdeeld over de portefeuilles zoals dat gaat in het college zo is mij verteld. De uitkomst daarvan is de begroting zoals die nu voorligt. Dat is het proces geweest waarvan ik begrijp dat dat een regulier proces is. Vervolgens hebben zich veel mensen gemeld, ook vanuit mijn partij, die zich ernstig zorgen maakten over het sluiten van die buurtbibliotheken en daartegen zijn wij toen net als overigens de ChristenUnie in het geweer gekomen. (De heer CEDER: Dank u wel, want dit is wel goed voor de zuiverheid van het debat. Ik begrijp goed dat het college een taakstelling had om te bezuinigen en dat het college of de wethouder dus een keus heeft gemaakt om te bezuinigen op de bibliotheek en dat de PvdA daarover is geïnformeerd en niet geconsulteerd en toen de PvdA dat hoorde, dacht dat dit geen verstandig plan was. En toen heeft u uiteindelijk gezegd dat u dit moest terugdraaien. Begrijp ik dat goed?) Ik denk dat het eigenlijk wat makkelijker is.

Ik zit net als de heer Ceder in een gemeenteraad dus ik word geïnformeerd op het moment dat de begroting wordt gepubliceerd. De begroting is zoals u heeft gezien, een heel ingewikkeld bouwwerk waarin nog een forse opgave lag voor het college om nog tot een taakvermindering te komen. Daaraan is op deze manier invulling gegeven. Met name toen zichtbaar werd dat daardoor buurtbibliotheken zouden worden gesloten, hebben wij ons daartegen uitgesproken met dit als resultaat. Overigens ook met dank aan andere partijen waaronder oppositiepartijen die daarin ook heel stelling namen. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik hoorde de heer Biemond zeggen dat hij blij is dat de buurtbibliotheken kunnen worden gered. Nu vroeg ik me af of het niet zo is dat de coalitie zelf dit probleem heeft veroorzaakt en is de heer Biemond het met mij eens dat het dan wel heel erg gemakkelijk wordt om allerlei problemen te veroorzaken die vervolgens kunnen worden gered?) Ik begrijp de vraag niet zo, eerlijk gezegd. Ik heb geen problemen veroorzaakt. Wel is het duidelijk dat we met z’n allen in de problemen zijn en de gemeentefinanciën in het bijzonder. We zitten in zware tijden waarin moeilijke keuzes moeten worden gemaakt waardoor alle portefeuilles worden geraakt. Dit heeft daarin zeker een rol gespeeld. (De heer CEDER: Dank voor de toelichting, mijnheer Biemond.

Ik zal de wethouder bevragen waarom zij dan deze keuze heeft gemaakt als er binnen de coalitiepartijen niet zo veel draagvlak voor was. U had het erover dat u zag wat het deed met de stad en ook dat de oppositie het daarmee niet eens was, maar u las ook alle voorstellen en alle preadviezen. We hebben het net gehad over de discussie kapitaal- en exploitatielasten, maar waarom heeft u niet gewoon de telefoon gepakt en gezegd, ik zie dit nu ook in, laten we samen ten strijde trekken. U heeft uw eigen weg gekozen. Ik ben benieuwd naar wat daarin de afwegingen waren. U geeft eigenlijk al terecht aan dat de oppositie dit al lang zag aankomen.) Met permissie, dan heb ik toch een stukje geschiedenis nodig om dat te pareren. Wij hebben in 2019 al een brief gevraagd van het college met de bevestiging dat er ook in buurtbibliotheken zou worden geïnvesteerd. Dat is de brief van 12 juni 2019. Nadat deze begroting op tafel kwam, hebben wij ons in de raadscommissie KDD van 11 november en 2 december vrij duidelijk uitgesproken over deze bezuinigingen. Ik heb inderdaad

72

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

kennisgenomen van onder andere de motie van de ChristenUnie, maar daarin zat alleen maar een dekking van de kapitaallasten van een paar ton en dat was onvoldoende. Vervolgens heb ik in het bijzijn van alle partijen in de raadscommissievergadering aan de wethouder gevraagd of zij inzage kon geven in een meer integrale aanpak inclusief de OBA Next met als uitgangspunt dat geen buurtbibliotheken zouden worden gesloten. Daaruit is de brief van 14 december voortgekomen. Daarop is vervolgens dat amendement gebaseerd. Dus dat is de duiding van de procedure die is gevolgd. Ik hoop dat dat het een en ander opheldert. (De VOORZITTER: Vast en zeker. Ik breng even in herinnering dat interrupties kort moeten zijn. Een kort statement, een korte vraag, en de antwoorden evenzeer.) (De heer TAIMOUNTI: Ik hoor de heer Biemond zeggen dat alle portefeuilles hiermee worden geraakt. Nu vraag ik me echt af als het gaat om de Agenda Autoluw en de 130 miljoen euro die naar het centrum gaat in verband met het verkeer, hoe dat dan wordt geraakt?) Uiteindelijk gaat het om de samenstelling. Een samenstelling waarbij we proberen én te investeren in de stad én te bezuinigen op de organisatie én in te leveren op de coalitieambities. Dat bedoel ik wanneer ik zeg dat daarmee portefeuilles worden geraakt – waaronder ook Verkeer en Vervoer. Die zullen zeker de dans niet ontspringen.

(De heer TAIMOUNTI: Ik heb de heer Biemond hoog zitten en ik weet dat hij de begroting goed heeft gelezen, maar misschien kan hij aangeven op welke wijze het centrum wordt geraakt als het gaat om deze portefeuilles?) Ik heb eerlijk gezegd nu niet paraat hoe dat per stadsdeel uitpakt. Ik vraag me ook af aangezien we de begroting vooral uit portefeuilles opbouwen of dat nu inzichtelijk is. Het is wel een heel terechte vraag juist om te kijken of er ook in de stadsdelen voldoende evenwicht is. Ik denk dat ons uitgangspunt altijd zou moeten zijn dat ook wat dat betreft de pijn zo veel mogelijk zou moeten worden verdeeld. (De heer TAIMOUNTI: Ik zal mijn vraag dan toch even anders stellen. Ik wil graag weten hoe de heer Biemond reflecteert op het feit dat we in het centrum alsnog parkeerplekken gaan verwijderen die geld opleveren en tegelijkertijd de fietspaden gaan verbreden terwijl in de buitenwijken, in Zuidoost, Noord en Nieuw-West de voedselbanken als paddenstoelen uit de grond schieten. Hoe kijkt de heer Biemond daarnaar? Vindt hij het in deze crisistijd nog steeds uit te leggen?) Ik vind het een heel goed punt en ik denk dat het ook goed illustreert dat je in het nu moet kijken als het gaat om het gemeentebestuur maar ook op de lange termijn.

Dus je moet de hele tijd kijken naar hoe de stad er nu uitziet en hoe we de stad nu op orde houden en waar willen we als stad naartoe? Ten aanzien van de Agenda Autoluw denk ik dat die belangrijk is voor ons gewoon in het kader van de volksgezondheid, in het kader van de luchtkwaliteit. Ik heb met veel mensen in de stad gesproken, ook daarover. En daarover maken mensen zich heel erg zorgen en terecht. Dat is denk ik een typisch onderdeel waarvan wij denken, daaraan moet je echt vasthouden in het belang van alle Amsterdammers. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik wilde eigenlijk even terug naar de heer Ceder die vroeg waarom de heer Biemond de telefoon niet had gepakt om even te overleggen over voorstellen die door de oppositie werden ingediend over de OBA. Nu vraag ik me af, is dat misschien zo dat de coalitie niet wil dat de oppositie de problemen die dit college veroorzaakt, oplost? Zit er misschien achter dat de coalitie dat wil redden?)

73

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dat is in ieder geval niet hoe ik erin zit. Ik wil ook meteen wel even de hand in eigen boezem steken. U zult zien dat ook oppositiepartijen het amendement hebben meegetekend, maar ik ben niet iedereen afgegaan. Dat is een omissie van mijn kant die door tijdsgebrek is ontstaan. Ik kan mevrouw Bloemberg verzekeren dat ik haar als eerste boven aan het lijstje zet. (De heer KREUGER: Even voortbordurend op wat de heer Taimounti net zei over de stadsdelen en het centrum waar nog steeds heel veel geld heen gaat. Dit interruptiedebatje hebben we ook al gevoerd met de vorige woordvoerder bij de begroting. Waar is het misgegaan met de PvdA dat ze de kwetsbare buurten zo uit het oog is verloren?) Dit debatje hebben we zelfs vorig jaar al gevoerd en ook toen hebben wij ons ferm verzet tegen dat frame. Het is zeker niet het geval dat de buurten uit het oog verloren zijn. Er is zeker gedebatteerd aan de hand van een lijst waaruit onder meer bleek dat een aantal investeringen dat stond gepland, niet doorging omdat de buurt zelf wilde dat het getemporiseerd werd of om andere redenen. Ik kan de heer Kreuger verzekeren dat wij wel degelijk juist die gelijkmatige verdeling van investeringen in de stad zeer goed in de gaten houden. Ik vind het ook heel prettig om wat dat betreft te verwijzen naar het overzicht prioriteiten stadsdelen in de begroting waarin dat zelfs pictografisch is weergegeven.

(De heer KREUGER: Dit is echt geklets; dit is écht geklets. De heer Boutkan heeft hierover zelf gezegd dat het per kwetsbaar stadsdeel een derde was dat was teruggevorderd en dat is naar het centrum gegaan. En dan komt de heer Biemond hier nu aan met een verhaal dat het om vrijwillige afdracht ging en dat dingen nog niet gereed waren. Hoe kan het dan dat precies in al die stadsdelen er een derde is gekort, precies een derde? Hoe kan dat?) Als ik een ding niet wil, is het iets anders zeggen dan de heer Boutkan. Dat is precies de reden waarom ik dit met hem heb voorbesproken. Dit is precies de insteek van de PvdA en daarmee zal de heer Kreuger met moeten doen. Ik wil ook nog iets zeggen over het gemeentelijk financieel beleid. De meerjarenbegroting die sluitend is, bevat een financieel herstelplan om de Algemene reserve aan te vullen. Dat is prudent maar dat is ook volstrekt noodzakelijk. Dat plan is voor een deel afhankelijk van de te verwachten erfpachtbaten en daarop wees de heer Torn ook al: daarin zit een onzekerheid. Dat wordt overigens ook gewoon bevestigd in de begroting. Er worden geen doekjes om gewonden. Mijn vraag aan de wethouder is of hij iets kan zeggen over de laatste stand daarvan en in hoeverre hij comfort heeft bij dit deel van het herstelplan. Ik zou heel graag willen weten wat zijn laatste gedachten daarover zijn.

Dan ga ik over tot een aantal wat meer procedurele vragen vooral omdat ik verwacht dat we bij de voorjaarsnota ook weer lastige afwegingen moeten maken. We hebben de P&C-cyclus voor 2020 vanwege de corona wat aangepast. Daar waren we allemaal bij. Mijn vraag aan de wethouder is of we voor 2021 weer de gebruikelijke volgorde, de gebruikelijke procedure hanteren en ook dus de gebruikelijke termijnen? Ik denk dat het voor de raad van groot belang is dat wij juist boven op deze P&C-cyclus zitten in deze tijden. Dan is er nog een vraag over de informatie die mogelijk komt over de herijking van het gemeentefonds. Wij zijn zoals iedereen weet, behoorlijk afhankelijk van de rijksgelden. Ik begreep van de wethouder in de raadscommissie dat er een brief wordt voorbereid die we in februari zouden krijgen, maar misschien kan de wethouder daarop vooruitlopend toch al zijn licht laten schijnen over wat de mogelijke uitkomsten daarvan zouden kunnen zijn.

74

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Tot slot heb ik in de brief van de wethouder van 30 oktober 2020 gelezen dat er een nieuw stelsel van investeringen is aangekondigd. Daardoor begrijp ik dat de raad zicht krijgt op de beschikbare ruimte van de investeringen en daarmee dus ook zicht krijgt op schuldontwikkelingen. Mijn vraag is of dat al ingaat, of we daarover al beschikken bij de aankomende voorjaarsnota want dat lijkt mij een heel bruikbaar instrument. Ik rond af. Het zijn sombere tijden. Daaraan hebben al veel mensen gerefereerd. Toch gloort er hoop en de economie van de stad is veerkrachtig. Ik zou zeggen, laten we met z’n allen nog even volhouden. Ik denk dat dat gaat lukken. Voor de administratie moet ik nog zeggen dat motie nr. 1260 een accentmotie wordt. Motie nr. 1306 en nr. 1323 worden ingetrokken. De motie-Mbarki en Van Dantzig (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1260) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-La Rose (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1306) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-Boutkan en Ernsting (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1323) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 180° Motie van de leden Mbarki en Van Dantzig inzake de Begroting 2021, Een banenmotor die draait voor iedereen (Gemeenteblad afd. 1, nr.

1260’) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

bij de uitwerking van de banenmotoren zich er hard voor te maken dat ook voor Amsterdammers zonder VOG en/of startkwalificatie werkgelegenheid gecreëerd wordt.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger. De heer KREUGER: Een bijzondere begrotingsbespreking om meerdere reden. We zitten nog altijd midden in de coronacrisis en door de kersverse lockdown worden we opnieuw pijnlijk daaraan herinnerd. Zoals iedereen zich realiseert, borduurt de huidige begroting nog door op wat er logischerwijze het afgelopen jaar is gebeurd en dat was gewoon een ontzettend zwaar, een loodzwaar jaar voor de zorg, voor de mensen die ziek werden, voor de mensen die te maken hadden met verlies maar ook voor de ondernemers en andere mensen die hun baan of hun zekerheid dreigen kwijt te raken door deze crisis. In 2021 zal de stad opnieuw hard worden geraakt en dat geeft heel veel mensen toch een gevoel van onmacht dat je weet dat je de pijn ergens een klein beetje kunt verzachten door aan een paar knoppen te draaien maar dat je het echte probleem nu in ieder geval nog niet kan laten verdwijnen en dat is voor iedereen moeilijk. Dan hebben we natuurlijk nog het begrotingstekort, het enorme tekort dat nu ook over de komende jaren gaat en dat is voor de gemeenteorganisatie een enorme test. De heer Taimounti haalde het net ook al aan: de gemeente gaat nu nog uit van het middenscenario. Er was toen een technische sessie geweest waarin alle scenario’s waren uitgewerkt.

Het lijkt er nu echter op - of we hebben in ieder geval te maken met een valse start – dat het nog erger wordt dan het middenscenario. Dus de belangrijkste vraag die ik nu al meteen zou willen stellen, is wat

75

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

er overblijft van deze begroting. Of moeten we meteen in 2021 terug naar de tekentafel? Ik hoor het heel graag van de wethouder. Ondanks het vele werk van de ambtenaren en het college dat ze in deze crisisbegroting hebben gestoken wat wij op zich wel waarderen, gaan we toch tegen stemmen. Dat heeft er alles mee te maken dat het college op een aantal cruciale vlakken gewoon doorgaat met hetzelfde slechte en onlogische beleid van de afgelopen twee jaar waardoor de stad een minder leuke plek wordt om te wonen en te werken. Wij vinden dat in ieder geval niet de bedoeling maar kennelijk is de meerderheid van deze raad daar toch voor. Enkele voorbeelden: het opheffen van parkeerplaatsen, de Agenda Autoluw, de omgang met ondernemers, de Nota Varen, diversiteitswaanzin, prestigeprojecten die soms worden uitgesteld maar dan toch niet helemaal afgesteld, aardgasvrij, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Het staat er echt allemaal nog steeds in en dat moet er wat ons betreft gewoon uit. De Onafhankelijke Raadsfractie vindt nog steeds dat we heel anders met de stad moeten omgaan en dat we juist beleid moeten maken waardoor de stad vrijer wordt en een prettiger plek voor iedereen en niet alleen voor een aantal mensen binnen de ring of aan de gracht. Overal lezen we over het verdwijnen van de middengroepen uit de stad en dat we ons moeten inzetten voor een gemengde stad.

Daarom ben ik blij dat het college toch semi-sympathiek tegenover ons onderzoeksvoorstel staat. Wij willen dat het college niet alleen bij wonen waarop het zelf wat meer de focus legt, maar in de volle breedte een groot onderzoek start naar welke factoren de middengroepen in de stad houden, naar de stad toe trekken of juist de stad uitjagen. Is dat nu die parkeerplek voor de deur, is dat de vrije schoolkeuze, is dat erfpacht, is dat een betaalbare koopwoning? Het zou alles kunnen zijn, maar dat moet veel realistischer worden benaderd. Die motie hebben we inmiddels aangepast dus die is opnieuw ingediend. Ik kom zo nog met het nummer. Dit college pakt nog wel steeds van die kleine linkse deelgebiedjes die helemaal dichtgemetseld worden. Maar als je echt een gemengde stad wil, dan kan ik me niet voorstellen dat de rest van de gemeenteraad tegen dit voorstel van ons gaat stemmen. Dus wij hopen op brede steun en desnoods moet er wel een extra wethouder worden aangesteld. Er is nu natuurlijk een plekje vrij. Ik sta er best voor open dat te doen. Wellicht dat ik dan ook meteen de Nota Varen erbij kan pakken, want dan wordt dat ook meteen geregeld. Goed. Afsluitend nog een prangend voorbeeld van echt heel slecht beleid, beleid dat van de VVD tot aan GroenLinks wordt omarmd in deze stad en dat is de energietransitie. Ik heb vanmiddag weer eens even dat hele ding open gedaan.

Het is zo verschrikkelijk slecht. Het moet er gewoon uit. Als je iets slecht vindt, dan moet je er wel iets tegenover zetten. Dat heb ik dan ook gedaan met een isolatiemotie. Ik denk dat het tijd wordt dat we ons niet helemaal blind staren op aardgasvrij, maar dat we even wat korte en efficiënte klappen gaan geven op bepaalde zaken waarbij we én CO2 besparen én het wooncomfort vergroten én mensen meer geld over houden. Die motie hebben we aangepast en die hebben we opnieuw ingediend. Nog dank voor de ambtelijke ondersteuning die daarbij zit. (De heer BIEMOND: Ik hoor de heer Kreuger grote woorden spreken over isolatie. Nu hebben de heer Groen en ik op 30 september 2019 een motie ingediend waarin we zeiden dat we denken dat bij het uitwerken van de plannen voor banenmotoren een substantieel budget voor isolatie moet worden uitgetrokken. Nu heeft Forum voor Democratie, de partij waartoe de heer Kreuger toen nog behoorde, tegen gestemd. Dus ik vraag me even af hoe dat zich verhoudt.)

76

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Als het gaat om die banenmotor, dan is dat een heel breed pakket. Dat gaat om 78 miljoen euro waarbij maar een heel klein deel voor isolatie was bestempeld. Sterker nog, ik heb hierover in de zomer schriftelijke vragen gesteld met de heer Van Lammeren. Toen wilde het college er niet aan. En dan in een keer een paar maanden later wordt er in een keer 10 miljoen euro uitgetrokken voor isolatie. Dus eigenlijk is dat iets wat ik nog een klein stukje heb rechtgebreid in plaats van dat dat nu helemaal op het conto staat van GroenLinks en de PvdA. Dat is regelrechte onzin. (De heer BIEMOND: De heer Kreuger ontwijkt wel een beetje de vraag. Inderdaad, die motie van 30 september 2020 was vrij duidelijk. Waarom heeft hij daar toen tegen gestemd? Dat zou nu toch helemaal in zijn straatje passen?) Ik zou de motie er even bij moeten pakken maar waarschijnlijk gaat het dan uit van een te hoog energielabel. Dat kan ik mij voorstellen. Het is tot een bepaald niveau rendabel om te isoleren. Als je te ver doorgaat, dan wordt het niet meer rendabel. Ten minste, dan dient het een ander doel. Dan gaat het echt om die CO 2-besparing. Maar wij kijken daarbij naar betaalbaarheid en dat is waarschijnlijk dan de reden dat we die motie hebben weggestemd, mijnheer Biemond.

(De heer BIEMOND: Ik denk inderdaad dat het verstandig is dat de heer Kreuger die motie er even bij pakt, want wat hij nu zegt, daar klopt helemaal niets van. Ik geef hem graag de gelegenheid dat een keer te doen.) Yes, helemaal goed. Dan ga ik daar even naar kijken. Even zien waar ik was. De middenklassemotie is aangepast. Dat is motie nr. 1285. De isolatiemotie was nog niet ingediend. Die ziet er nu voor de eerste keer bij. Dan rest mij nog dat ik iedereen heel veel moed en wijsheid toewens en dat ik hoop dat we snel weer een pilsje kunnen drinken met z’n allen. De motie-Kreuger (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1285) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. 181° Motie van het lid Kreuger inzake de Begroting 2021, Behoud de middenklasse in Amsterdam (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1285’) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

te onderzoeken hoe we de middenklasse kunnen behouden in Amsterdam en daarbij mee te nemen in hoeverre gemeentelijk beleid hierbij een rol kan spelen, en bij dit onderzoek nadrukkelijk maar niet exclusief, de volgende gemeentelijke beleidsterreinen te betrekken:  wonen;  economie en werk;  mobiliteit en bereikbaarheid;  gemeentelijke lasten;  energietransitie.

182° Motie van het lid Kreuger inzake Drie vliegen in één klap met (revolverend) isolatiefonds: Meer wooncomfort in oude stadswijken, lagere woonlasten en minder CO 2uitstoot (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1437) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders:

77

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

R

met de Amsterdamse woningcorporaties in gesprek te gaan en daarbij gezamenlijk tot een plan van aanpak te komen wat tot doel heeft:  het wooncomfort in oude stadswijken, zoals Amsterdam-Noord, te vergroten;  de energierekening van huurders blijvend te verlagen;  de CO2-uitstoot (kostenefficiënt) en op korte termijn omlaag te brengen.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer N.T. Bakker. De heer N.T. BAKKER: De heer Kreuger had het over wat linkse deelgebieden. Ik zal er meteen eentje noemen, de rijen bij de lokale voedselbank in de buurt die direct eten verstrekken worden steeds langer en langer. Een rondgang van de SP langs deze verschillende initiatieven in de stad leveren schrijnende verhalen op. Vrijwilligers vertellen over kinderen die ze niet genoeg eten kunnen meegeven of gezinnen die ze naar huis moeten sturen zonder voedselpakket simpelweg omdat het eten op is en de middelen ontbreken om een buffer aan voedsel op te bouwen. De honger en armoede nemen toe in de stad als gevolg van de coronacrisis. Dit kunnen we als raad niet zo maar laten passeren. Daarom ben ik blij dat ik gesteund door een meerderheid in de raad van coalitie en oppositie een amendement mag indienen dat 750.000 euro vrij maakt ter ondersteuning van de voedselinitiatieven. Met dit geld kunnen hulpinitiatieven worden geholpen met de aanschaf van koelkasten, huren van opslagplekken, het kopen van bruikbare mondkapjes enz. Het is goed dat we financieel te hulp schieten, want de nood in de stad is zeer hoog. Dan een ander deelgebied. Een tweede kwetsbare groep zijn de dakloze Amsterdammers in de opvang. Ook hiervoor springt de raad in de bres.

Er komen extra middelen om extra plekken in de winteropvang te realiseren. Ook dat is heel hard nodig. Voordat ik overga op de administratie nog een derde deelgebied. Ik wil graag de aandacht vestigen op de Amsterdammers die het slachtoffer zijn geworden van de Belastingdienst. De verhalen van Amsterdammers die het slachtoffer zijn geworden in wat de toeslagenaffaire is gaan heten, zijn schrijnend te noemen. Je kinderen geen schoolspullen meer kunnen meegeven of iedere maand aan de telefoon hangen met de woningbouwcorporatie om een huisuitzetting te voorkomen. En dat allemaal met dank aan de Belastingdienst die je volkomen onterecht als fraudeur bestempelt. Nu dreigt er weer iets mis te gaan. Veel ouders zitten door toedoen van de Belastingdienst in de schuldsanering en de 750 euro kerstgift die gedupeerde ouders de komende week krijgen met dank aan SP-kamerlid Renske Leijten en Pieter Omtzigt dreigt te verdwijnen in de zakken van schuldeisers en bewindvoerders. Deze signalen horen we uit verschillende plekken in het land. Daarvoor hebben we een motie en die dient de SP in onder andere met het CDA. De motie roept het college op het gesprek aan te gaan met bewindvoerders om ervoor te zorgen dat ook ouders in de schuldsanering 750 euro op hun rekening kunnen ontvangen.

Ook vraagt de motie de gemeente het bedrag niet te verrekenen met kwijtschelding van belastingen of uitkeringen. Tot slot de administratie. Alles is reeds verwerkt door de geweldige griffie, maar voor de liefhebber en meeschrijver is het amendement voor voedselhulp uiteindelijk nr. 1421’ geworden. Het beroemde, nu al beruchte food capital motie is nr. 1277’ geworden. De toeslagenmotie krijgt nr. 1430. En motie nr. 1308 is ingetrokken.

78

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De motie-N.T. Bakker, Veldhuyzen en Taimounti (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1308) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-Flentge, N.T. Bakker, Roosma, Mbarki, Van Dantzig en Taimounti (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1421) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-Flentge, Kat, Martens, Biemond en Nadif (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1277) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Bij de Algemene beschouwingen stelde ik al de vraag in hoeverre de aannames in deze begroting nog kloppen aangezien men bij het gekozen scenario nog niet eens uitging van een tweede golf. Dus sinds maandag lijkt me dat niet waarschijnlijker geworden. Ik verwacht eigenlijk dat de gemeente op een tekort afstevent in de Jaarrekening 2021. Ik zal daar dit keer geen bezwaar tegen maken, want dit is niet het moment om conservatief te gaan begroten. Je kunt je zelfs afvragen of het überhaupt wenselijk is om nu te streven naar een sluitende begroting in deze hoogst uitzonderlijke situatie. Volgens mij is dat eigenlijk niet zo, zeker als je dat alleen kunt bereiken door in deze crisis allerlei lasten te verzwaren.

Het is goed dat er ondanks de crisis toch extra geld komt voor enkele fundamentele kerntaken van de gemeente, veiligheid en handhaving en dergelijke, maar het verzwaren van de lasten is precies wat je op zo’n moment niet moet doen. Dat geldt voor bedrijven want die zijn al zwaar getroffen. Wat dat betreft ben ik het helemaal eens met de heer Torn. Maar dat geldt minstens zo zeer voor woonlasten bijvoorbeeld in de vorm van precariobelasting. Wonen is een basisvoorziening. Wonen is geen luxe, wonen is geen keuze. Iedereen moet gewoon ergens wonen. Dus ik snap gewoon niet hoe het kan dat allerlei partijen dag in dag uit zeggen dat Amsterdam een betaalbare stad moet blijven, zorgen hebben over lastenverzwaringen maar dan wel zelf de woonlasten in de vorm van een precariobelasting voor een kleine groep van een paar duizend Amsterdammers wil gaan verdubbelen. Ik kan dat niet rijmen. En ik kan ook niet rijmen dat men dan niet verder komt met ‘daarover hebben we het al gehad’ en ‘dat is al besloten’ en ‘die discussie is al gevoerd.’ We gaan er vrijdag over stemmen. Er wordt al zo veel aangepast in deze begroting. Zoals is gebleken was de informatievoorziening echt slecht. Ik heb dat in de raadscommissie aangegeven en daarop kon de wethouder eigenlijk geen goed antwoord geven. Dus ik wil hem nogmaals vragen hoe hij dat nu ziet. Dit raakt zo veel mensen echt.

En dan is het ook nog coronacrisis. Het lijkt mij dus heel goed dat de wethouder op z’n minst toezegt dat er geen verdere verhogingen komen. Mensen voelen zich vogelvrij omdat er geen bescherming is bij die precario terwijl het wel om woonlasten gaat. Dus je zou op z’n minst moeten zeggen, die mogen niet meer stijgen met wat voor huur zou gelden. Als er dan geen meerderheid zou zijn en ik hoop nog steeds dat die er wel is, voor het terugdraaien van die verhoging, laten we dan op z’n minst die 8 euro aanhouden die voor de huur geldt in de stad of op z’n allerminst de tarieven voor volgend jaar niet nog verder verhogen maar die van dit jaar aan te houden. Dat lijkt me echt wel het allerminste zeker als je de precario voor terrassen wat geen basisbehoefte is zoals wonen, helemaal schrapt. Dus alsjeblieft, laten we dit doen. Dan over erfpacht. Ook hier doe ik toch een poging. Beste ambtsgenoten van de coalitie. Steun het pleidooi van de vrijwel voltallige oppositie voor een pardonregeling voor de late overstappers. Kijk nu gewoon even wat dit beleid dat hier is gemaakt, doet met mensen. Ik spreek bijvoorbeeld met Jeroen, een jonge Amsterdammer. Die heeft een paar jaar geleden een huis gekocht met een Woz-waarde van 286.000 euro. Hij is veel op reis

79

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

voor zijn werk en hij heeft de communicatie over het nieuwe stelsel niet goed gevolgd. In ieder geval heeft hij de urgentie niet goed begrepen. Hij probeerde wel in te loggen op die gemeentelijke site, maar die werkte op dat moment niet. Daarna is het er niet meer van gekomen. Nu blijkt dat het feit dat hij niet is ingelogd, hem 90.000 euro extra kost. 90.000 euro omdat je niet hebt ingelogd en de datum kon aanvinken op de site. Hij kan ook kiezen voor een jaarlijkse canon en dat kost dan 2300 euro extra per jaar omdat hij die datum heeft gemist. Extra! Dat is dus meer dan een maandsalaris. Ik kan het niet anders zeggen: dit is niet iets wat een fatsoenlijke overheid kan en mag doen. Zo zijn er dus 23.000 Amsterdammers die nu gedupeerd zijn. Sommigen zullen er misschien zelf voor kiezen om niet over te stappen, maar daaraan verandert een pardonregeling niets. Dan kun je toch niet volstaan met de woorden ‘we hebben het nu eenmaal besloten’ of ‘we hebben het er in de raadscommissie zo vaak over gehad’ wat de wethouder zei. Er zijn nu eenmaal veel mensen in deze stad die niet maandelijks raadscommissievergaderingen van Ruimtelijke Ordening volgen. Dus je hebt een zorgplicht als gemeente. Die communicatie is ook gewoon ernstig tekortgeschoten.

Het CDA heeft indertijd samen met D66 en met de PvdA en anderen gepleit voor een zo goed mogelijke brief aan erfpachters die de urgentie echt overdraagt. Maar wat stond er in die communicatie, het kan gunstig zijn om nu over te stappen. Kan gunstig zijn is niet hetzelfde als het gaat anders 90.000 euro extra kosten. Dat is gewoon de mensen niet goed informeren. Ik kan me niet voorstellen dat de heer Van Dantzig of mevrouw De Heer of haar opvolger dat niet met mij eens zijn. Klopt het of heb ik gelijk? Het hefboomeffect is niet gecommuniceerd. Een korting van 81 procent dat hier nodig zou zijn om vergelijkbaar te zijn met het oude stelsel is niet gecommuniceerd. Erfpachters zijn niet gewaarschuwd voor de mogelijke waardedaling van hun woning. In de communicatie van de gemeente werd gezegd, als u niet overstapt, verandert er voor u niets. Dat is niet waar want het canonpercentage verandert, de depreciatie verandert, de BTW-aftrek vervalt. Dus er werd niet alleen onvolledig gecommuniceerd; er werd ook verkeerd geïnformeerd. Daardoor zijn mensen in slaap gesust. Kortom, er worden soms fouten gemaakt bij overheden. Dat komt voor. Maar dan moet je als bestuurder de bereidheid hebben om het te corrigeren als mensen door dit beleid in zware problemen komen.

Dan wil ik wel een compliment maken voor het feit dat de coalitie een aantal reddingsoperaties te elfder ure nog in gang heeft gezet voor bibliotheken, Museum Het Schip, voor het Bostheater en ook de wijkcentra. Dat waren allemaal bezuinigingen waartegen het CDA en een groot deel van de oppositie heeft gepleit. Ik vind het mooi dat dat is gelukt. Ik ga nu niet een wedstrijdje doen wie het meest voor bibliotheken is, maar ten aanzien van de coalitiemotie voor het Bostheater heb ik nog wel een vraag. Het is een verzoek aan het college om op zoek te gaan, maar een organisatie heeft iets meer zekerheid nodig om plannen voor volgend jaar te kunnen maken. Misschien kan de wethouder alvast enige vorm van garantie geven of uitleggen hoe ze dat voor zich ziet. Ik wil ook nog benadrukken dat ik heel blij verrast ben met de motie van de leden Rooderkerk en Kat over de stegen van Amsterdam. Daarover heb ik in het verleden ook veel vragen gesteld en daarvoor heb ik ook aandacht gevraagd. Dus dat is echt top. Het CDA heeft met een aantal anderen nog een motie ingediend om bij Artis de vinger aan de pols te houden. Onze dierentuin mag niet het slachtoffer worden van corona. Dan heb ik nog een gewijzigde motie nr. 1319’ ingediend om geen cursussen wit privilege te geven aan ambtenaren.

In het relevante beleidsdocument staat dat de gemeente aan de slag gaat met cursussen wit- en interseksueel privilege en dan krijgen we een brief waarin niet wordt gecommuniceerd dat daarvan geen sprake zal zijn. Vervolgens zegt de wethouder wel in de raadscommissie dat hij het niet gaat doen. Het is

80

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

allemaal erg onlogisch. Het gaat ook om cursussen privilege in het algemeen. Het is duidelijk vanuit de ideologie die daarachter zit, dat witprivilege een voorname vorm daarvan is. Dus het is ook een beetje een woordspelletje om dan te zeggen, dat gaan we niet doen. Het is hoe dan ook wat het CDA betreft een slechte zaak om een omstreden ideologie als gemeente te gaan geven in de vorm van cursussen en trainingen aan ambtenaren. Ik dien daarom een accentmotie in. Tot slot dank voor het positieve preadvies ten aanzien van onze bijna raadsbrede motie over de stadsgesprekken over de vrijheid van meningsuiting en religie. Ik vond het preadvies wel erg mager ondanks dat het positief was. Ik denk dat zo’n bijna raadsbreed signaal heel goed en belangrijk is. Ik wilde eigenlijk de burgemeester vragen daarop wat nader in te gaan hoe ze die uitvoering daarvan ziet en hoe die de komende tijd gestalte zal krijgen. Dan trek ik nog drie moties en amendementen in: nr. 1326 voor extra handhaving, nr. 1334 over het spreekuur van de wethouders en nr. 1341 voor een benchmark. De motie-Boomsma (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1319) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-Boomsma(Gemeenteblad afd. 1, nr. 1326) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-Boomsma (Gemeenteblad afd. 1, nr.

1334) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De motie-Boomsma (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1341) ingetrokken zijnde, maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 183° Motie van het lid Boomsma inzake de Begroting 2021, Geen privilegetrainingen voor ambtenaren (Gemeenteblad afd. 1, nr. 1319’) Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

geen privilegetrainingen aan te bieden aan Amsterdamse ambtenaren.

De motie maakt deel uit van de beraadslaging. . De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Soest. Mevrouw VAN SOEST: Geen stap meer voor kwetsbaren, dat is de titel van de column van Michiel Couzy vorige week in Het Parool. Dit komt nu eens niet uit De Telegraaf. De kwetsbare inwoners hebben meer en meer moeite het hoofd boven water te houden als gevolg van de stijgende prijzen en de verschraling van de voorzieningen. Dit geldt voor al voor Amsterdam waar de prijzen harder stijgen dan elders. Buurtwinkels verdwijnen, openbaar vervoer verschraalt her en der en wijkcentra hebben het moeilijk. Dat schrijft Couzy en dat is mij uit het hart gegrepen. Je zou denken dat het linkse stadsbestuur er alles aan doet om het leven van deze kwetsbare Amsterdammers gemakkelijker te maken en voorzieningen overeind te houden. Maar niets is minder waar. De afgelopen weken is er een karrevracht aan bezuinigingen, belastingverhogingen en maatregelen over de Amsterdammers uitgestort die juist de meest kwetsbare stadsgenoten keihard raken. De zwakste schouders dragen de zwaarste lasten. Er zijn geen heilige huisjes, zei wethouder Everhardt manmoedig over de bezuinigingen. Dat hebben we geweten. De

81

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

meest kwetsbare huisjes krijgen namelijk de gepeperde rekening door de brievenbus gepropt. De wethouder Ruimtelijke Ordening heeft even de volkstuinen in de ijskast gezet, maar wij willen erop wijzen dat dat misschien wel voor de bühne is. Wij maken ons ernstig zorgen over al die bezuinigingen die nu over de volkstuinen worden uitgestrooid. Was er niet juist een PvdA’er, Jette Kleinsma, die als staatssecretaris riep dat ouderen hun pensioen maar moeten aanvullen met een moestuin? Ook dat pensioen is dus verkwanseld door de linkse kameraden. De duurste kroppen sla van Amsterdam komen straks uit eigen moestuin. Alle zorgen die ik van de tuinders heb ontvangen, heb ik gevat in een zwartboek dat ik de assistent van de wethouder heb aangeboden. En dan het ouderenvervoer. Ook het aanvullend openbaar vervoer voor ouderen en mensen met een beperking wordt kapot bezuinigd door dit stadsbestuur. Juist de kwetsbare groepen die door de komst van de Noord/Zuidlijn het fijnmazige ov-netwerk al zagen verdwijnen en door de coronacrisis keihard zijn geraakt, zien hun wereld door dit college nog kleiner worden. De deur uitgaan wordt namelijk onbetaalbaar voor deze mensen waardoor de eenzaamheid en het sociale isolement alleen nog maar groter wordt. Draai die bezuinigingen terug op het aanvullend openbaar vervoer. Dan de ouderenwoningen.

Twee jaar nadat mijn initiatiefvoorstel voor kleinschalige ouderenhuisvesting is aangenomen, is er nog altijd helemaal niets gebeurd. Sterker nog, woningen die voor ouderen geschikt zouden zijn, worden massaal uit het woningbestand getrokken en voor veel geld verkocht. Het is schandalig wat er zich in onze stad afspeelt. Wanneer gaat het college eindelijk eens uitvoering geven aan mijn initiatiefvoorstel? En hoe gaat het college ervoor zorgen dat er voldoende woningen komen voor de groeiende groep ouderen? Nog een schrijnend geval en dat is waarover ik me heel boos maak: de wijze waarop met mensen wordt omgegaan die op de armoedegrens leven. Ze moeten bijvoorbeeld rondkomen van een AOW’tje maar ze worden keihard gestraft als ze met hangen en wurgen wat spaargeld hebben opgebouwd voor hun begrafenis van ongeveer 2.000 tot 3.000 euro. Neem het voorbeeld van de meneer die lange tijd in het ziekenhuis heeft gelegen. Twee benen afgezet en met zijn minimale inkomen heeft deze meneer normaal gesproken recht op kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Alleen omdat hij in die tijd in het ziekenhuis lag, kon hij geen geld uitgeven. Er stonden wat extra centjes op zijn bankrekening. Weg kwijtschelding. Ieder jaar moeten deze mensen met hun billen bloot en alles aanleveren alsof ze de grootste criminelen zijn. Wat mij betreft komt daaraan definitief een einde.

Ik wil voorstellen dat alle Amsterdammers die een inkomen hebben tot 15.000 euro – een wethouder verdient geloof ik net aan dit bedrag per maand – automatisch vrijstelling krijgen van de gemeentelijke belastingen. Dat scheelt enorm veel aan ambtenarengedoe en die kunnen we beter inzetten voor andere doeleinden. Daarvoor hebben we een motie ingediend. Dan de afvalstoffenheffing. Die is ook maar liefst dit jaar met 188% en ook vorig jaar met 18% gestegen, dus inmiddels is het 36% duurder geworden om je vuilnis buiten te zetten. Maar de kwaliteit ervan omhoog? Nee. Sommige delen van de stad lijken bij tijd en wijle wel op een vuilnisbelt. Dan heb ik het niet over Amsterdam-Zuid. De grootste rotzooi ligt namelijk altijd in de zwakste wijken. De bibliotheken zal ik maar overslaan want daarover maak ik me helemaal kwaad. Als de oppositie met voorstellen komt, worden die weggewoven. Doet de coalitie het, dan wordt het goedgekeurd. Ik snap er nog steeds niets van en ik hoop op de verkiezingen. Dan de precario bij de woonboten. Iedereen heeft een boekje aangeboden gekregen en daar vielen mij de schellen van de ogen. Hoe kan het voorkomen dat de wethouder en misschien kan de wethouder daarop straks even ingaan, dat hij ons niet juist

82

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

heeft geïnformeerd? Dat is een doodszonde. En dit niet alleen. We hebben het meegemaakt met De Meervaart waarin we op het laatste moment, een avond van te voren, een belangrijk stuk onder ogen kregen. Waar is dit college mee bezig, met dit stiekeme gedoe? Het is voor mensen met een normaal salaris onbetaalbaar geworden om op hun geliefde boot te wonen. Bezwaar maken heeft geen enkele zin. Die komt namelijk afzender retour door de Dienst belastingzaken met het argument dat die slechts uitvoert. Hoe kil kun je het hebben? De woonbootbewoners zijn voor het college een gemakkelijke prooi. Bij geen enkele andere groep Amsterdammers heeft de gemeente de afgelopen jaren de huurlasten meer dan verdubbeld. Huurders of eigenaren van woonhuizen genieten een rechtstreekse bescherming. Woonbootbewoners niet. Dat is lekker makkelijk graaien en prijsschieten voor dit college. Ook daar hebben wij een zwartboek met de meest schrijnende verhalen voor u gebundeld en dat is ook richting de assistent van de wethouder gegaan. Kunst en cultuur. Dit college geeft 20 miljoen euro meer uit vergeleken met de Begroting van 2020 aan kunst, cultuur en erfgoed. Dit in een tijd van crisis. Mensen raken hun baan kwijt, ondernemers leggen het loodje en dit college doet alsof er niets aan de hand is.

Het kan toch niet zo zijn dat de horecaondernemer op de hoek omvalt en het Koninklijk Theater Carré wordt gecompenseerd voor omzetverlies? Daarnaast wordt het Kunstenplan zoals vastgesteld in 2019 dus voor de crisis, gewoon uitgevoerd alsof er niets aan de hand is. Graag een reactie van de wethouder. De gemeente Amsterdam beschikt over een van de grootste kunstcollecties van Nederland. Niet alleen de Nachtwacht en de Joodse Bruid van Rembrandt maar ook de bijna volledige collectie van he Amsterdams gemeentelijke museum zijn eigendom van de gemeente Amsterdam. Daarnaast beschikt de stad ook nog eens over honderd duizenden archeologische vondsten, tientallen monumenten en buitenkunst. Bezit van de stad, dus van u en van mij, van ons allemaal. Diezelfde stad die vorige week keihard bezuinigingen en belastingverhogingen doorvoert om alle tekorten te dekken. Laten we de stad nu eens gewoon een huishouden noemen. Stel uw inkomen daalt fors; de spaarrekening is leeg, uw auto is kapot, de wasmachine begeeft het tot overmaat van ramp. Ondertussen heeft u ook nog een Rembrandt, een Picasso of een Corneille aan de wand hangen. De meest logische reactie van uw omgeving zal zijn, dan verkoop je dat kunstwerk toch? De tering naar de nering zetten is mij altijd geleerd. Dat is precies waarvoor ik wil pleiten.

Nu roep ik natuurlijk niet direct op om een meesterwerk van Rembrandt te verkopen, maar ik wil graag de discussie starten. Duizenden kostbare kunstwerken liggen namelijk in depots te verstoffen of hangen in kantoren van hoge ambtenaren en wethouders. Ontoegankelijk voor het publiek dus, hetzelfde publiek dat wel de eigenaar is van al die werken en tegelijkertijd alle bezuinigingen en lastenverhogingen om de oren krijgt. Dat is niet uit te leggen aan de mensen in de stad. Daarom wil ik een uitgebreide inventarisatie van het gemeentelijk kunstbezit zodat we met elkaar kunnen kiezen welke werken we willen behouden en welke kunnen worden afgestoten. Met de opbrengst zijn de bezuinigingen dan van tafel en kunnen de Amsterdammers echt de vruchten plukken van hun kostbare bezit. De meest kwetsbaren zijn de klos in deze stad. En wat zei de fractievoorzitter van nota bene de socialistische partij over deze begroting in de krant? Ach, het is een rot verhaal maar ja, we hebben de meest kwetsbaren ontzien. Wie neemt ons nu eigenlijk in de maling? De spijker wordt keihard op de kop geslagen door de baas van het Hiltonhotel. Met knip- en plakwerk van onze wethouder zou ik mijn bedrijf niet redden. Sterker, als ik met zulke maatregelen kwam, werd ik meteen naar huis gestuurd. Voorzitter, dank u wel. Ik had het niet beter kunnen zeggen. Tot zover.

83

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Ceder. De heer CEDER: Sinds de eerste behandeling van de door het college voorgestelde begroting is er nogal wat gebeurd en veranderd. Over een heel aantal zaken dat in deze begroting staat, ontstond al aan het begin van de bekendmaking beroering. En we zijn inmiddels al een aantal weken verder. Ik zou het nu heel uitgebreid kunnen gaan hebben over hoe de coalitie geregeld de ChristenUnie maar ook andere oppositiepartijen star de deur heeft gewezen in met name de eerste termijn van de begrotingsbehandelingen toen met name de oppositiepartijen de vinger legden op onacceptabele keuzes, bijvoorbeeld op de bezuinigen op de wijkbibliotheken terwijl het prestigeproject OBA Next alsnog werd doorgedrukt of hoe weinig er mogelijk bleek toen enkele partijen waaronder de ChristenUnie wezen op de nood bij dak- en thuislozen. Ik zou ook kunnen benoemen hoe de afgelopen dagen de plannen toch zijn overgenomen en er een mediaoffensief is gestart waarbij de coalitiepartijen nu de redders lijken te zijn van de problemen die hun eigen college zelf heeft veroorzaakt. Maar daarmee is niemand gediend. Ik ben vooral heel blij dat de scherpste randjes uit het voorstel van hun eigen college worden gehaald. Dan gaat het uiteindelijk om de inhoud en dan ben ik blij dat het een en ander wordt geregeld.

Daarom mijn complimenten aan de coalitiepartijen die daar niet vies van waren om deze stap te zetten. Toch zijn er nog wel enkele andere zaken die ik graag anders zou willen zien en waarvoor ik alsnog aandacht vraag. Allereerst de noodopvang van gezinnen. Er is heel veel gewijzigd en er is ook ophef geweest, maar hoe schrijnend is het dat er in de afgelopen dagen van alles mogelijk lijkt in de begroting maar dat het op dit punt doodstil blijft. De bezuiniging op de noodopvang voor dakloze gezinnen, dat vind ik pijnlijk en ik vind ook dat de coalitie hiermee een gigantische en kapitale fout maakt. Ik heb veel partijen iets horen zeggen over de meest kwetsbaren, maar we laten juist deze mensen letterlijk in de kou staan. Ik hoop daarom alsnog op steun voor het voorstel nu er met de OBA Next uit de plannen meer geld lijkt over te blijven. Daar kom ik zo nog op. Het volgend punt, het masterplan Zuidoost. In het debat met de burgemeester tijdens de raadscommissie AZ heb ik het gehad over het nut en de noodzaak van een langdurige investering van twintig jaar. In januari van dit jaar waren partijen nog overwegend positief, maar de burgemeester waarschuwde toen al dat dit plan alleen kans van slagen had als de aanpak wordt gedragen door de raad voor een langere periode. Het masterplan Zuidoost is met veel bombarie aangekondigd, maar het dreigt een zeepbel te worden.

Er is namelijk maar voor twee jaar begroot. De burgemeester gaf tijdens het debat in de raadscommissie AZ aan dat het niet gebruikelijk is dat er financiële keuzes voor een langere periode en voor het volgende college worden neergelegd. Dit is uiteraard niet waar. Ook in deze begroting worden er keuzes gemaakt en worden de bezuinigingen op tal van vlakken en worden de financiële keuzes ook gewoon in de toekomst bij het volgende college neergelegd. Het is dus gewoon een politieke keuze. Ik doe alsnog een beroep op de raad om zijn verantwoordelijkheid te nemen. Laat dit een masterplan zijn en geen proefballon. Ik sprak een van de leidinggevenden van een van de welzijnsorganisaties in Zuidoost vandaag en die gaf aan dat het huidige plan waarin er maar voor twee jaar geld wordt begroot, funest zou zijn voor het draagvlak. Het beeld komt weer overeen met het idee dat opnieuw de politiek niet over de brug komt. U moet goed beseffen dat door deze onzekerheid met een financiering voor twee jaar investeerders ook terughoudend zullen zijn met langetermijninvesteringen. En zolang de ChristenUnie in deze raad zit, zullen we er alles aan doen om een goed masterplan neer te zetten. Maar we staan wel aan het beginpunt van of een goed plan of een politieke zeperd. Ik hoop echt dat we alsnog de

84

Jaar 2020 Afdeling 2 Vergaderdatum 16 dec. 2020

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

keuze maken en voor het amendement stemmen dat wij hebben ingediend waarbij we in ieder geval de opgave voor de komende tien jaar neerzetten om hiervoor geld uit te trekken. Dan ten aanzien van de wijkbibliotheken. Er is al heel veel gezegd. Het merendeel van de oppositie heeft de accentmotie ingediend die in de lijn en de richting van de brief van het college gaat. Maar ik heb toch een aantal vragen aan de wethouder. Ik vraag me of hoe de wethouder tot dit besluit is gekomen. Heeft de wethouder dit besluit genomen en dit beleid gemaakt zonder de coalitiepartijen te consulteren? Er lijkt immers nog wat discussie over te zijn. Als dat niet zo is, dan is dit dus alleen uw beleid en dan heeft u zelfstandig deze keuze gemaakt op de wijkbibliotheken. Zo nee, dan hoor ik graag van u of de coalitiepartijen hiervan van te voren wisten en eigenlijk hebben ingestemd. Ik vind het belangrijk om te weten, dus ik hoor graag hoe dat proces richting de begroting is gegaan. Daarnaast staat uw beleid nog steeds overeind en de begroting staat nog steeds tenzij die wordt geamendeerd. Ik vroeg mij ook af wat u gaat doen met de motie van de oppositie.

Gaat de wethouder deze negatief preadviseren waarin hij consequent is en in lijn met het eerdere standpunt dat er niet bezuinigd mag worden op de OBA Next of gaat de wethouder de motie positief preadviseren – wat dus een andere lijn zou betekenen dan het eerder ingeslagen beleid. Ik hoor graag hoe de wethouder daarnaar kijkt en wat dat betekent voor de eerdere preadviseringen. U heeft immers stevige woorden gebruikt als het gaat om de noodzaak van de OBA Next en om die reden heeft de wethouder de motie van de ChristenUnie, maar ook van DENK, van het CDA, ontraden. De wethouder had ook kunnen zeggen zoals gebruikelijk is, wij adviseren u om deze motie aan te passen omdat we wel in dezelfde gedachtelijn denken. Dat heeft de wethouder niet gedaan dus ik vraag me af wat daarvoor de aanleiding is geweest. Dan nog een financiële vraag. Klopt het dat met het vrijvallen van het geld door het uitstellen van de OBA Next er nog 5 miljoen euro in de exploitatie is vrij gekomen dat niet is besteed? Dat hoor ik graag van de wethouder en zo ja, dan wil ik gelijk een motie indienen waarbij dat geld ten goede kan komen voor het sociale weefsel van de stad. En klopt het dat ook de kapitaallasten zijn vrijgekomen en dat daarvoor nu nog geen oplossing is? Dat hoor ik graag.