2. Uvo Amsterdam 2024 + aanbiedingsbrief.pdf

Zaandam, 25 juni 2024

Hierbij bied ik de gemeente Amsterdam het addendum op de uitvoeringsovereenkomst (UVO) 2023-2026 met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) aan. Dit addendum geeft uw college inzicht in de afspraken voor 2024. Het addendum wordt vastgesteld op € 27.199.950,= De toevoegingen in de UVO 2024 zijn reeds in een eerder stadium met u besproken. De OD NZKG staat voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving in het Noordzeekanaalgebied. Dit doen wij door vergunningen te verlenen, toezicht te houden en de regels te handhaven. En door heldere adviezen aan onze opdrachtgevers. Zo werken we aan de grote uitdagingen van deze tijd, zoals het klimaat, gezondheid en de transformaties van gebieden. Een mooie missie in een dynamisch gebied dat steeds drukker wordt (meer industrie, meer mobiliteit en forse woningbouwopgave) en waar veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen spelen. Al deze ontwikkelingen hebben een impact op de leefomgeving, bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten. Van onze dienst vraagt dit om deskundig handelen en vakbekwaam te zijn met actuele kennis van zaken. Maar ook onafhankelijk, autonoom zijn met oog voor alle belangen en in nauwe samenwerking met andere overheden (zoals andere OD-en, de veiligheidsregio’s, GGD-en).

Wij zullen u zoals gebruikelijk adviseren als het gaat om knelpunten in wet- en regelgeving en beleid en gaan graag met u in gesprek over de beleidsopgaven in uw gemeente. Desondanks willen wij u meegeven dat ondanks al onze inspanningen om aan onze verantwoordelijkheden, wensen en verwachtingen van onze opdrachtgevers te voldoen, de nieuwe instroom in de organisatie lager is dan gewenst en dit van invloed zal zijn op het volledig invullen van al onze ambities uit de meerjarenbegroting. Voor de algemeen geldende contractuele afspraken met betrekking tot het beleggen en het uitvoeren van taken, verwijzen wij u naar het Dienstverleningshandvest Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2017, de methodiek Uniform Uitvoeringsniveau 2016 c.q. de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027. Wij ontvangen graag van u een ondertekend exemplaar retour.

Aldus overeengekomen en ondertekend te Zaandam op

Aldus overeengekomen en ondertekend te …. op ….

….

De voorzitter van de OD NZKG,

Gemeente Amsterdam,

Namens deze,

Namens het college,

De algemeen directeur van de OD NZKG,

De wethouder Deelnemingen,

Loes de Maat

De heer A. Scholtes

Uitvoeringsovereenkomst 2023 – 2026 Addendum 2024 Gemeente Amsterdam – OD NZKG

Inhoud Inhoud .............................................................................................................................................. 2 Inleiding ........................................................................................................................................... 4 Hoofdstuk 1 - Wettelijke en beleidsmatige kaders ........................................................................... 5 Maatschappelijke context ............................................................................................................................ 5 Wettelijke- en beleidskaders ........................................................................................................................ 5 Omgevingswet ........................................................................................................................................... 5 Samenwerkingsafsprakenketenpartners Noordzeekanaalgebied ..................................................................... 6 Bodembeleidskader..................................................................................................................................... 6 Uitvoerings & Handhavings Strategie............................................................................................................

6 Beleidsopgaven .......................................................................................................................................... 6 Inhoudelijke opgaven strategische werkagenda 2022-2024 ............................................................................ 7 Hoofdstuk 2 - Overkoepelend Beeld 2024 ........................................................................................ 8 Benodigde Uren en Financiële middelen ....................................................................................................... 8 Programma-overstijgende opgaven .............................................................................................................. 8 Water ........................................................................................................................................................ 8 Implementatie Omgevingswet ..................................................................................................................... 9 Omzetting inrichting naar milieubelastende activiteit ..................................................................................... 9 Regionaal Schakelpunt ..............................................................................................................................

10 Strafrecht................................................................................................................................................. 10 Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).............................................................................................................. 10 Hoofdstuk 3 Wijzigingen Programma's........................................................................................... 11 Jaarprogramma 2024 Milieu ...................................................................................................................... 11 Inzet uren en middelen ............................................................................................................................. 16 Jaarprogramma 2024 Bouw ....................................................................................................................... 17 Inzet uren en middelen ............................................................................................................................. 19 Jaarprogramma Bodem ............................................................................................................................. 20 Inzet uren en middelen ............................................................................................................................. 21

2

Jaarprogramma 2024 Randvoorwaardelijk .................................................................................................. 22 Randvoorwaardelijk inzet Uren en Middelen ................................................................................................ 23 Hoofdstuk 4 - financiële afspraken ................................................................................................. 25

3

Inleiding In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. Al deze ontwikkelingen hebben een impact op de kwaliteit van de leefomgeving. Bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten: iedereen heeft er baat bij dat de regio veilig en leefbaar is en blijft. Daarin heeft ieder een eigen verantwoordelijkheid, ook binnen de overheid. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voert hiertoe vergunningverlening, toezicht & handhaving en adviestaken uit in opdracht van acht gemeenten en drie provincies. De OD NZKG voert namens de gemeentes en provincies wettelijke basistaken en plustaken uit op het gebied van milieu, bouw en bodem. De werkzaamheden worden per opdrachtgever vastgelegd in een vierjarige uitvoeringsovereenkomst (UVO). Jaarlijks worden deze werkzaamheden geactualiseerd in een addendum op de UVO. Het Omgevingsbesluit (Ob) verplicht bevoegde gezagen uitvoeringsprogramma’s vast te stellen (art 13.8 Ob). Deze overeenkomst vult deze verplichting in op basis van doelen, prioriteiten en risico’s. Leeswijzer: Het document voor u behelst het Addendum 2024. Het beschrijft voornamelijk de wijzigingen ten opzichte van het voorgaande jaar. Hoofdstuk 1 schetst het inhoudelijk wettelijk en beleidsmatig kader waarbinnen de OD NZKG werkt.

Dat kader verandert in 2024 ingrijpend, bijvoorbeeld met de invoering van de Omgevingswet en de vaststelling van de nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie voor het werkgebied van de OD NZKG. Hoofdstuk 2 geeft de financiële samenvatting en benoemt concrete opgaven en nieuwe ontwikkelingen die de inhoudelijke programma's overstijgen. Deze zijn reeds behandeld en becijferd in de OD NZKG-meerjarenbegroting 2024-2027. In hoofdstuk 3 komen mutaties en aandachtspunten binnen de programma's Milieu, Bouw en Bodem aan bod. Ten slotte gaat hoofdstuk 4 in op de achterliggende financiële techniek. De invoering van de Omgevingswet maakt dat in 2024 een andere manier van begroten en afrekenen moet worden gehanteerd dan gebruikelijk. Dit hoofdstuk recapituleert de hierover reeds gemaakte afspraken en bevat geen nieuwe informatie.

4

Hoofdstuk 1 - Wettelijke en beleidsmatige kaders De OD NZKG staat voor een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving en staat letterlijk ten dienste van de omgeving. De OD NZKG voert daartoe de wet- en regelgeving en beleid uit, en draagt bij aan de ambities van de verschillende colleges. Tegelijkertijd acteren omgevingsdiensten in een bepaalde maatschappelijke en bestuurlijke context. Maatschappelijke context De OD NZKG werkt aan een goede verbinding met omwonenden en bedrijven, en een grotere zichtbaarheid voor de samenleving. De OD NZKG staat voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving en werkt daarbij intensief samen met andere omgevingsdiensten en overige overheden. In 2021 publiceerde de commissie-Van Aartsen haar rapport “Om de leefomgeving. Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur”. De OD NZKG omarmt de aanbevelingen uit het rapport, die zien op versterking van (onder andere) de positionering, schaalgrootte, financiering en informatievoorziening van de omgevingsdiensten. De OD NZKG is direct en via ODNL betrokken bij het interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel, ter opvolging van deze aanbevelingen. In 2024 wordt een concrete uitwerking hiervan verwacht met helderheid over de consequenties voor de OD NZKG.

Ook het rapport “Industrie en Omwonenden” van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) van april 2023 sluit naadloos aan op de missie van de OD NZKG om gezamenlijk, open, onafhankelijk en deskundig te staan voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. De aanbeveling aan de omgevingsdiensten is “Benut het systeem volledig om de gezondheid van omwonenden te beschermen tegen schadelijke industriële emissies. Communiceer proactief en wees transparant over incidenten, zorgen en klachten teneinde het vertrouwen van omwonenden terug te winnen.” De OD NZKG werkt daar actief aan en gaat daar in 2024 zeker mee door. Daarbij hoort tevens een actieve benadering van de wet- en regelgevende overheden. De ODNZKG zoekt de randen van de regelgeving op maar de normen zijn vaak niet streng genoeg om de gezondheid in de regio te borgen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het RIVM-rapport van september 2023 over de gezondheidseffecten van Tata Steel in de IJmond en uit de rechterlijke vernietiging van de strenge vergunning voor Chemours in maart 2023. De OD NZKG pleit al jaren actief voor strengere wettelijke normen en vindt hierbij in de samenleving, de media en de politiek steeds meer weerklank, zoals bij de inbreng gezamenlijk met de DCMR en ODRN in de hoorzitting van de Tweede Kamer over het OVV-rapport en ons position paper ter zake.

Wettelijke- en beleidskaders De eigen strategische werkagenda 2022-2024 van de OD NZKG vertaalt een aantal grotere opgaven naar waar de organisatie focus binnen de wettelijke- en beleidskaders op legt. Een belangrijke pijler van de strategische werkagenda OD NZKG 2022-2024 is de versterking van het instrumentarium voor vergunningverlening, toezicht houden, handhaven en adviseren. Een aantal belangrijke stappen ten aanzien daarvan wordt in 2024 gezet. Omgevingswet Dit Addendum UVO is de eerste onder het nieuwe omgevingsrecht, dat bijna alle taken van de OD NZKG beïnvloedt. Met ingang van 1 januari 2024 gelden andere (centrale maar ook decentrale) inhoudelijke regels, is een nieuw bijna alomvattend landelijk informatiesysteem van start gegaan (het Digitaal Stelsel Omgevingswet DSO) en verandert de wijze waarop overheden moeten samenwerken. De voorbereidingen lopen al vele jaren maar in de praktijk zal dit alsnog veel vragen oproepen. Zeker is dat de ketenpartners in het nieuwe omgevingsrecht meer van elkaar afhankelijk zullen zijn: bij de regelgeving in de legesverordeningen, de omgevingsplannen en -visies, rond de intake- en omgevingstafels en bij de advisering en integrale afstemming over aanvragen en meldingen. Hierover zijn in het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling afspraken gemaakt, zie daarvoor hoofdstuk 4.

Dat zal niet voorkomen dat er in de beginfase productieverlies zal optreden.

5

Samenwerkingsafsprakenketenpartners Noordzeekanaalgebied Samenwerking is een van de kernbegrippen van de Omgevingswet, die ons verplicht om als één overheid op te treden, samenhang te brengen in de fysieke leefomgeving en sneller te besluiten. Dat vergt coördinatie en afstemming van beleid, besluitvorming en uitvoering. De 23 ketenpartners in het Noordzeekanaalgebied hebben in 2023 gezamenlijk een set samenwerkingsafspraken opgesteld, onder meer over vooroverleg, adviestermijnen, vergunningverlening, financiële arrangementen, leges, ICT, informatievoorziening en over het beheer van deze samenwerkingsafspraken. In 2024 gaan de ketenpartners samen van start met de uitvoering en handhaving van de Omgevingswet. Bodembeleidskader Met de Omgevingswet komt het beleid voor bodem in een andere fase: van saneren naar beheren. De hele kijk op en benadering van bodemverontreiniging verandert: van de huidige sectorale gevalsgerichte aanpak met een vergunningsplicht ‘saneren’ naar een integrale activiteitengerichte aanpak met meldingsplicht ‘graven’. Hiermee samenhangend, heeft de OD NZKG voor gemeenten een nieuw bodembeleidskader en aanvullende bodemregels voor het Omgevingsplan opgesteld. Het nieuwe bodembeleidskader geeft samenhangend inzicht in de bodemregels en het bodembeleid onder de Omgevingswet.

Hoewel te vinden in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het omgevingsplan, staan de regels en het beleid daarin versnipperd weergegeven. Door ze in dit beleidskader logisch te groeperen en toe te lichten wordt het voor een initiatiefnemer duidelijk welke regels gelden bij activiteiten in, op of met de bodem. Dit beleidskader is een leidraad voor de uitvoeringspraktijk en creëert een uniforme werkwijze binnen het werkgebied. Overigens door deze uitgebreide voorbereiding op de Omgevingswet, zal de OD NZKG in staat zijn snel te acteren wanneer een volgende kabinet de Rijksnota “Water en Bodem Sturend” concreter uitwerkt. Uitvoerings & Handhavings Strategie Onder de Omgevingswet zijn de deelnemers van de OD NZKG verplicht een gezamenlijke U&H-strategie vast te stellen. Het betreft dan de basistaken maar de strategie geldt ook voor de zogenaamde plustaken (tenzij anders overeengekomen). Dit beleidsdocument draagt eveneens bij aan een uniforme werkwijze in het werkgebied. Gelijke situaties worden op eenzelfde manier beoordeeld en opgepakt. In de afgelopen periode is conform de strategische werkagenda OD NZKG 2022-2024 geconcentreerd op externe veiligheid, klimaat, milieugerelateerde gezondheid en transformatiegebieden. Daarop is verder voortgebouwd. Daarnaast zijn de opgaven beschermen en benutten uit artikel 1.3 van de Omgevingswet als uitgangspunt gehanteerd.

De actualisatie van het Regionaal Uniform Uitvoerings-en Handhavingsbeleid NZKG 2019 t/m 2022 is gerealiseerd in nauwe samenwerking met alle opdrachtgevers en sluit aan op landelijke kaders zoals de Landelijke Handhaving Strategie Omgevingsrecht (LHSO, nov 2022). Ook is intensief samengewerkt met de andere Omgevingsdiensten die actief zijn in Noord-Holland, te weten de Omgevingsdienst IJmond, Omgevingsdienst NoordHollandNoord en de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi & Vechtstreek, onder het motto gezamenlijk waar het kan, maatwerk waar het moet. Daardoor komt er meer uniformiteit en gelijk speelveld voor de gehele provincie Noord-Holland. De looptijd van de U&H-strategie is 4 jaar en is op 27 februari 2024 vastgesteld door het College van B&W van Amsterdam. Beleidsopgaven

De OD NZKG loopt in de praktijk soms aan tegen knelpunten in wet- en regelgeving of beleid die maken dat de omgeving minder dan gewenst beschermd wordt. Deze omissies zijn in 2022 met de opdrachtgevers uitgewerkt tot beleidsopgaven rond de thema’s afval, water, bodem, lucht, geur, duurzaamheid-energiebesparing, externe veiligheid en geluid. Deze zijn met alle opdrachtgevers gedeeld in de beleidsopgavenbrief van de ODNZKG aan de opdrachtgevers van 29 november 2022. Voor zover de knelpunten in 2023 niet zijn weggenomen, werkt de OD NZKG in 2024 graag samen verder aan de beleidsopgaven, teneinde de omgeving maximaal effectief te kunnen beschermen. Ook de beleidsopgaven die in de landelijke wet- en regelgeving moeten worden opgepakt, worden door de ODNZKG rechtstreeks en in ODNL-verband actief aangekaart bij het Rijk.

6

Inhoudelijke opgaven strategische werkagenda 2022-2024 Een andere belangrijke pijler binnen de strategische werkagenda OD NZKG 2022-2024 betreft de inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieu-gerelateerde gezondheid en transformatiegebieden. Uiteraard is de inzet op deze thema's langjarig. In 2024 wordt een aantal specifieke accenten geplaatst. Klimaat Er is veel aandacht voor het terugdringen van het energiegebruik en het gebruik van schaarse primaire grondstoffen dat de aarde uitput. Duurzame energie- en grondstofbronnen zijn voor een goed klimaat de toekomst. De OD NZKG wil in 2024 verdere stappen zetten om voor alle opdrachtgevers een samenhangende inzet te leveren op het thema Circulaire Economie. Daarnaast zet de OD NZKG fors in op energiebesparing, zoals met een versnelling op de verplichting voor kantoren van Label-C en de handhaving van de energiebesparingsplicht voor bedrijven. Een uitgebreide beschrijving van de werkzaamheden vindt u in hoofdstuk 3 onder het programma Milieu. Milieugerelateerde gezondheid Bedrijven en bewoners zitten in het Noordzeekanaalgebied dicht bij elkaar. De OD NZKG richt zich al jaren op het verminderen van negatieve effecten van bedrijfsactiviteiten op de gezondheid van inwoners.

Geruggesteund door de rapporten uit 2023 van de OVV en het RIVM rond Tata blijft de OD NZKG in 2024 scherp aan de wind varen bij regulering, toezicht en handhaving rond milieugerelateerde gezondheid op alle bedrijven in het werkgebied. Zo wordt extra en actiever ingezet op het inzichtelijk maken van emissies van Zeer Zorgwekkende Stoffen en de maatregelen die bedrijven moeten nemen om deze te minimaliseren. Transformatiegebieden De opgaven op het gebied van klimaat, de energietransitie en woningbouw brengen een forse transformatieopgave met zich mee. De OD NZKG zet zich door scherper aan de wind te varen bij de uitvoering en handhaving van milieuregels in voor een aanpak aan de bron, waarmee nieuwe ruimte ontstaat voor andere functies. OD NZKG intensiveert de inzet van kennis en expertise bij keuzes in de ruimtelijke planvorming. Veiligheidsrisico’s en gezondheidsrisico’s bij keuzes in de benutting van de ruimte voor nieuwe of andere functies worden door de ODNZKG vroegtijdig gesignaleerd en waar nodig op de bestuurlijke tafel geagendeerd. Dit gebeurt onder andere in advisering ten aanzien van ruimtelijke planvormingsprocessen.

7

Hoofdstuk 2 - Overkoepelend Beeld 2024 Voor de financiering van de UVO 2024 is aanvankelijk uitgegaan van de Meerjarenbegroting 2024-2027. Een kanttekening is hierbij op zijn plaats. De ambities van de OD NZKG – zie onder – zijn gebaseerd op actuele wet en regelgeving, maatschappelijke en autonome ontwikkelingen en veranderingen in ons reguliere werk. De ambities zijn eerder afgestemd in de meerjarenbegroting en vinden doorvertaling in deze uitvoeringsovereenkomst. Bij elkaar opgeteld zijn de autonome groei en de ambities groot. Ze betekenen opnieuw een forse toename van ons werk, tegen een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Er zijn nog nauwelijks ervaren medewerkers op de arbeidsmarkt en inhuurmarkt beschikbaar. De werkzaamheden die voortvloeiend uit de UVO 2024 worden daarom door ons in relatie tot de (kwantitatief en kwalitatief) beschikbare capaciteit heroverwogen, wat kan leiden tot nadere prioritering, en waar nodig afschaling en neerwaartse bijstelling. Het beschikbare budget voor de UVO vanuit de gemeente Amsterdam was daarnaast ook onvoldoende om voor januari 2024 een financieel passende overeenkomst af te kunnen sluiten. Vanuit Amsterdam is gedurende de eerste helft van 2024 nog aanvullende financiële dekking beschikbaar gekomen.

Op een tweetal onderwerpen is op verzoek van de gemeente Amsterdam de begroting aangepast omdat er intern binnen de gemeente Amsterdam geen aanvullende dekking beschikbaar is gesteld door dienst(en) die de producten afnemen. Het gaat om ondermijning en circulaire economie. Tot slot is de begroting van de UVO 2024 op basis van de analyse van de productie na drie maanden licht naar beneden bijgesteld en kan nu een financieel passende UVO worden aangeboden. De totale begroting voor de uitvoeringsovereenkomst 2024 is €27,2 miljoen. Benodigde Uren en Financiële middelen

Totaaloverzicht Bouw output Bouw regie Bouw Materieel taakgebonden budgetten Bouw totaal Bodem output Bodem regie Bodem totaal Milieu / Brzo output Milieu / Brzo regie Milieu / Brzo Materieel taakgebonden budgetten Milieu / Brzo totaal Randvoorwaardelijk Kern Randvoorwaardelijk programma overstijgend Randvoorwaardelijk taakgebonden budgetten Randvoorwaardelijk totaal Totaal

Uren 2024 Bedrag 2024 16.008 € 1.860.494 69.171 € 8.039.081 € 290.000 85.180 € 10.189.575 15.139 € 1.759.511 19.453 € 2.260.865 34.593 € 4.020.376 41.137 € 4.780.917 32.087 € 3.729.115 € 131.498 73.223 € 8.641.530 19.131 € 2.223.405 15.992 € 1.858.596 € 266.468 35.123 € 4.348.469 228.119 € 27.199.950

Programma-overstijgende opgaven In de meerjarenbegroting OD NZKG 2024-2027 is reeds een aantal ontwikkelingen c.q. opgaven benoemd waar de OD NZKG in 2024 de handschoen voor opneemt. Ze worden in financieel in deze UVO doorvertaald. Water Al het grond- en oppervlaktewater in Nederland moet in 2027 volgens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) een goed leefgebied vormen voor de planten en dieren die er thuishoren en er moet redelijk eenvoudig

8

drinkwater van te maken zijn. Ook in het werkgebied van de OD NZKG ligt een urgente opgave met betrekking tot de kwaliteit van het water en de beschikbaarheid ervan voor drinkwater, natuur, landbouw en bedrijven. Dit vraagt aanvullende inspanningen, zoals ook gesignaleerd in de beleidsopgavenbrief. De bevoegdheden hierover zijn versnipperd en deze taken vragen dan ook veel inzet op de samenwerking met alle betrokken ketenpartners. De taken die bij de OD NZKG zijn belegd in relatie met deze urgente opgave zijn in de uitvoeringsafspraken tot op heden laag geprioriteerd. Om een voldoende bijdrage te kunnen leveren aan de opgave van de KRW zijn extra middelen nodig voor de ontwikkeling van een robuuster VTH-product Water (onder Programma Milieu). Dit wordt projectmatig aangepakt. De focus ligt in eerste aanleg op het vergroten van kennis en expertise ten aanzien van water in productieprocessen en op meer toezicht op indirecte lozingen. De gevolgen van waterschaarste worden in beeld gebracht met daarbij een handelingskader voor de OD NZKG en de ketenpartners. Door meer data en informatie uit de systemen te halen kan beter geprogrammeerd worden om efficiënt een passende bijdrage te leveren aan de opgave van de KRW. Implementatie Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 brengt veel onzekerheden met zich mee.

Dat raakt het inhoudelijke werk, omdat met de nieuwe regelgeving nog geen ervaring is en jurisprudentie ontbreekt. Ter ondersteuning van de medewerkers richt de OD NZKG een serviceorganisatie in. Ook zal de OD NZKG aanzienlijk capaciteit nodig hebben voor het administratieve werk dat voortvloeit uit de onvolkomenheden van het DSO. Dat is primair gebouwd op het faciliteren van bevoegde gezagen, niet op behandeldiensten als omgevingsdiensten. Onder meer bij het (geautomatiseerd) routeren van aanvragen en meldingen binnen en tussen behandeldiensten leidt dat tot een teruggang ten opzichte van het huidige Omgevingsloket. De kosten zijn geraamd in de UVO onder het product Omgevingswet regulier en Omgevingswet extra werkzaamheden. Omzetting inrichting naar milieubelastende activiteit De Omgevingswet wijzigt de grondslag van de milieuregulering van de inrichting naar de milieubelastende activiteit (mba). Dit maakt allerlei aanpassingen nodig in de systemen, te beginnen met het opnemen van de relevante mba in het inrichtingen-bedrijvenbestand (met circa 17.000 inrichtingen) en uiteindelijk met het vaststellen van op mba gebaseerde kengetallen voor de financiering. De omzetting van inrichting naar mba is projectmatig opgepakt. Het project kent een branchegerichte en een vergunninggerichte aanpak.

Branchegericht: In 2023 is op basis van de ODNL-handreiking een werkwijze ontworpen, in pilots getest en waar nodig bijgesteld. Vanaf de zomer 2023 is de aanpak breed uitgezet in de organisatie. In de eerste fase worden de inrichtingen per branche op basis van een steekproef omgezet. In de steekproef wordt per branche uitgezocht welke mba’s voorkomen binnen de branche. Als een mba bij minstens 80% van de inrichtingen altijd voorkomt, wordt deze voor de gehele branche geautomatiseerd toegekend. In de tweede fase worden de automatisch omgezette mba’s gecontroleerd tijdens toezichtcontroles, behandeling van klachten, vergunningaanvragen etc. Niet alle inrichtingen kennen dezelfde controlefrequentie / contactmomenten. Er zal dus nog een doorloop van de definitieve omzetting zijn, tot het eerste contactmoment. De kosten zijn toegevoegd aan de UVO op basis van de verdeelsleutel per opdrachtgever onder de post materieel taakgebonden budget. Vergunningsrecht: Het is een wettelijke plicht voor het bevoegd gezag om nieuw beleid door te voeren in de vigerende omgevingsvergunningen Milieu. Inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024 leidt in de jaren erna tot een nog grotere opgaaf met betrekking tot de actualisaties dan er al was.

Zo moeten bijvoorbeeld binnen 2 jaar na inwerkingtreding maatwerkvoorschriften worden gemaakt voor alle bedrijven die met metaal, hout of steen in de open lucht werken en moet bij minimaal de BRZO-bedrijven (en mogelijk ook bij de Afvalinrichtingen) een voorschrift met betrekking tot financiële zekerheid in de vergunning worden opgenomen. Ook zal een flink aantal vergunningen moeten worden aangepast aan de indeling in mba’s. In 2023 is met het screenen van vergunningen gestart en is nagegaan welke mba’s van toepassing zijn. Dit gebeurt handmatig en

9

is arbeidsintensief. De screening zal doorlopen in 2024 en 2025. Onder de Omgevingswet blijven eerder verleende vergunningen van kracht (overgangsrecht). In 2024 zal meer duidelijk worden welke handelingen nodig zijn om omgevingsvergunningen in overeenstemming te brengen met de Omgevingswet. Het gaat onder meer om het intrekken van vergunningen waar de vergunningplicht is vervallen, het eventueel opstellen van maatwerk voorschriften etc. Het is niet realistisch om er vanuit te gaan dat deze actualisaties binnen twee jaar na inwerkingtreding zullen zijn afgerond. De kosten zijn gebaseerd op het aantal vergunningen en zijn opgenomen onder de post programmatisch actualiseren extra. Regionaal Schakelpunt Vanuit het Rijk wordt gevraagd om een regionaal schakelpunt (RSP) waar de kennis over bodem samenkomt. Na de pilotfase in 2023 wordt het RSP in 2024 voorlopig doorgezet vanuit de OD NZKG, gefinancierd door de Provincie-Noord Holland. In 2024 zal in een bestuurlijk bodemberaad de organisatie en financiering vanaf 2025 worden besproken. Strafrecht Uit diverse rapportages blijkt in Nederland toenemende milieucriminaliteit. Zoals gesteld in het rapport ‘Handhaven in het duister’ van de Algemene Rekenkamer worden milieuovertredingen en -criminaliteit meestal pas zichtbaar als je er actief naar op zoek gaat.

Door koppeling van de aanpak veelplegers, ondermijning, ketentoezicht en strafrecht is het mogelijk om hier meer grip op te krijgen. Dit vraagt om intensivering van de samenwerking tussen opsporingsdiensten en adequate opvolging in de strafrechtketen naast de inzet van bestuursrechtelijke handhavingsinstrumenten. De OD NZKG brengt op dit moment het 'Streefbeeld strafrecht' in kaart, wat duidelijkheid zal bieden over de groeiopgave voor de komende jaren. De kosten zijn geraamd onder de post milieu regie. Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) De maatschappelijk noodzaak om inzicht te hebben in de emissies naar lucht, bodem en water van Zeer Zorgwekkende Stoffen bij vergunningplichtige bedrijven is groot. Ook voor gemeentelijke vergunningplichtige bedrijven (ca. 336 bedrijven) geldt een informatieplicht waarvan zij al vóór 1 januari 2021 hadden moeten voldoen. Daarnaast dienen deze bedrijven een vermijdings- en reductieprogramma (VRP) in te dienen. Door het hoge aanbod van vraaggestuurd werk is hier echter beperkt aandacht voor geweest bij de OD NZKG. Daarnaast is er per 1 januari 2023 een belangrijke verscherping van 76 ZZS-normen van kracht geworden, die begin november 2022 pas was aangekondigd.

De OD NZKG gaat voor de gemeente Amsterdam in 2024 21 bedrijven aanschrijven op de informatieplicht en indienen van de Vermijdings- en reductieprogramma’s (VRP’s), ook voor de aangescherpte normen. Deze werkzaamheden zullen geprioriteerd worden op basis van onder andere risico’s, milieuzwaarte, omgevingstype en naleefgedrag. De kosten zijn geraamd onder de post milieu regie.

10

Hoofdstuk 3 Wijzigingen Programma's In dit hoofdstuk staan de wijzigingen in 2024 ten opzichte van de programma's 2023 en enkele aandachtspunten benoemd. Jaarprogramma 2024 Milieu Voor het programma Milieu is de doorwerking van de Omgevingswet duidelijk zichtbaar. De outputproducten Milieu worden ook in de PDC Omgevingswet berekend per bedrijvencategorie en voorlopig niet omgezet naar milieubelastende activiteiten (MBA). Dit volgt na afronding van het project Omzetting van inrichtingen naar MBA eind 2025. De wijzigingen in de producten zijn te zien in de PDC Ow. Bedrijvenbestand en milieubelastende activiteiten Voor de basis van de financiering van het outputpakket Milieu blijft het bedrijvenbestand centraal staan. In de gemeente Amsterdam is sprake van 8.156 bedrijven in het bedrijvenbestand. Dit is een stijging van 412 bedrijven ten opzichte van 2023. Het basistakenpakket is onder de Omgevingswet gewijzigd. Dit heeft tot gevolg dat er basis MBA’s overgaan van de gemeente naar de OD NZKG, bijvoorbeeld op het gebied van de basistaak energiebesparingsplicht. Er is een uitvraag gedaan bij uw gemeente welke bedrijven onder de wettelijk verplichte basistaak energiebesparing vallen. Er worden momenteel afspraken gemaakt over de wijze van samenwerking, bijvoorbeeld als het gaat om horecabedrijven.

De overdracht van dossiers vindt in onderling overleg plaats waarbij deze door de OD NZKG worden geconverteerd naar MBA’s. In het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zijn de juiste behandeldiensten aangekruist. Er is gekozen voor een pragmatische werkwijze: als er een aanvraag vergunning, melding of informatieverzoek binnenkomt van een ‘nieuw’ bedrijf, dan wordt dit bedrijf volgens de normale werkafspraken overgedragen. Andere bedrijven worden overgedragen tijdens de jaarlijkse overdracht in september. Milieuleges Nieuw onder de Omgevingswet is de mogelijkheid om leges te heffen voor vergunningen van een MBA bij een bedrijf. De gemeente Amsterdam heeft deze mogelijkheid opgenomen in de legesverordening. De werkafspraken rondom heffen en innen zijn conform de werkafspraken bij de huidige bouwleges. Dat betekent dat de OD NZKG de heffingsbrief stuurt en de gemeente Amsterdam het legesbedrag int. Circulaire Economie De gemeente Amsterdam en de OD NZKG werken al jaren samen aan deze grondstoffentransitie en stemmen activiteiten en doelen met elkaar af. De OD NZKG heeft de visie dat de circulaire economie (CE) in de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) moet worden geïntegreerd. Het doel is om in de vergunningverlening voorwaarden te stellen omtrent een doelmatig gebruik van energie en grondstoffen, en het voorkomen van het ontstaan van afvalstoffen.

Ook zal hier toezicht op gehouden en gehandhaafd moeten worden. Deze CE-gerelateerde milieuthema’s afvalpreventie en grondstoffenbesparing zijn op dit moment niet (goed) geïntegreerd in de VTH-taken. Zo blijft een essentieel juridisch-bestuurlijk instrumentarium onbenut. Om dat te kunnen doen is ook een deel kennisopbouw nodig en een vertaling naar de praktijk. In de komende jaren wil de OD NZKG met alle opdrachtgevende gemeenten in het Noordzeekanaalgebied de opgave voor de grondstoffentransitie verder uitwerken. De kosten voor de integratie van CE in de VTH-taken zijn niet opgenomen in dit aangepaste UVO aanbod. Mogelijk wordt deze taak alsnog toegevoegd aan de UVO 2024 als extra opdracht indien er budget beschikbaar komt.

11

Gesloten Bodemenergiesystemen Per 1 januari 2024 is de aanleg en het gebruik van de gesloten bodemenergiesystemen (GBES) een milieubelastende activiteit onder de Omgevingswet. De uitvoer van VTH-taken rondom GBES is een wettelijke basistaak van de Omgevingsdienst. In 2021 is een kostenraming opgesteld en gedeeld per gemeente. In deze prognose zijn de geraamde aantallen meldingen gesloten bodemenergiesystemen uitgemiddeld van de jaren daarvoor. De UVO 2024 baseert zich op de kostenraming uit 2021. De afrekening vindt plaats op basis van werkelijk gemaakte uren (regie). In het Landelijk Grondwaterregister zijn voor Amsterdam + Weesp 1.612 gesloten bodemenergiesystemen geregistreerd. Voor 2024 schat de OD NZKG in dat sprake zal zijn van 58 meldingen/vergunningaanvragen. De uren zijn op basis van regie. Omdat de gemeente Amsterdam de reguleringstaak GBES al in mandaat heeft gegeven aan de OD NZKG worden hier alleen de extra kosten aan voor de uitbreiding met de toezicht- en handhavingstaak aangegeven. Open Bodemenergiesystemen Onder de Omgevingswet wordt het bevoegd gezag over de open bodemenergiesystemen (OBES) verdeeld over de Provincie Noord-Holland en gemeenten. De provincie blijft het bevoegde gezag voor bestaande OBES en wanneer een nieuwe OBES via een enkelvoudige aanvraag wordt verleend.

De gemeente wordt het bevoegde gezag wanneer sprake is van een vergunning naar aanleiding van een meervoudige aanvraag. In die situatie verleend de gemeente de vergunning waarbij er de verplichting is dat de OD NZKG in mandaat van de provincie om advies wordt gevraagd. De toezichtstaak is een basistaak voor de omgevingsdiensten; de gemeenten moeten deze taak bij de OD NZKG beleggen. Op dit moment is nog onbekend hoe vaak deze situatie zich in de praktijk gaat voordoen. Het voorstel is om 2024 te gebruiken om meer inzicht te krijgen en dit werk op regiebasis uit te voeren. Veranderingen Milieuadvies ten opzichte van 2023 De komst van de Omgevingswet beoogt decentralisatie van bevoegdheden en een grotere rol voor omwonenden en de private sector. Gelijktijdig ziet de OD NZKG vanuit het Rijk de beweging naar meer centrale sturing vanuit uitvoeringsprogramma’s op basis van ambitieuze milieudoelen. De vertaling naar regionaal en lokaal beleid en de uitvoering hiervan leidt tot een toename naar de vraag om inzet van kennis en expertise en het delen daarvan. De inzet op het product Milieuadvies betreft vaak nieuwe opgaven die zich in latere fase meer vertalen naar de concrete uitvoering van VTH-taken.

Inschattingen worden gebaseerd op de ervaringen van de afgelopen jaren en het inzicht met betrekking tot gemeentelijke plannen tot aanscherping van milieubeleid, (gebiedsgericht-) ruimtelijk beleid en complexe bouwprojecten waarbij de expertise op de milieuthema’s bij de Omgevingsdienst ligt. Belangrijk is dat het vragen van advies onder het stelsel van de Omgevingswet een minder vrijblijvend karakter zal krijgen. Ook ongevraagde adviezen zullen nodig zijn voor een robuuste uitvoering van de VTH-taken. Het gaat om advies op gebied van lucht/geur, geluid en trillingen, externe veiligheid, afval/circulaire grondstofstromen (hier zijn ook aanvullende uren voor opgenomen in de begroting onder milieuadvies), energiebesparing, natuur, water en licht. Daarnaast gaat het om advies en lobby werkzaamheden bij ontwikkelingen regelgeving en beleid (programma-, project-, gebieds- en kavelniveau, of thematisch) vanuit gespecialiseerde kennis en kennis van de uitvoeringspraktijk en ondersteuning bij externe communicatie op milieuthema’s. Geluid Voor het onderwerp geluid wordt een intensivering verwacht onder de Omgevingswet omdat het beleid en de zonebeheermodellen aangepast moeten worden en daarnaast is sprake van nieuwe zonebeheer gebieden.

Verder is sprake van complexe ruimtelijke inpassingsvraagstukken als gevolg van de Regionale Energiestrategie (RES) en woningbouw in stedelijke gebieden en een intensivering door nieuwe geluidsbronnen (wind op land en transformatiestations).

12

Energiebesparing Energiesparing is belangrijk om Nederland vóór 2050 energieneutraal te maken. In het Nationaal Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Gemeenten en omgevingsdiensten zetten zich volop in om bedrijven te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Dat is in veel gevallen een wettelijke verplichting. De gemeente Amsterdam heeft hier de afgelopen jaren een ambitie in getoond, waarbij de OD NZKG als partner een aandeel levert aan de verduurzaming en energiebesparing. De OD NZKG heeft de afgelopen jaren sterk ingezet op stimulering van toezicht en handhaving bij bedrijven om te voldoen aan de wettelijk verplichte energiebesparende maatregelen. De OD NZKG draagt op deze manier bij aan het behalen van de doelen uit het Nationale Klimaatakkoord.

Inzet OD NZKG gericht op intensivering/versnelling van de energiebesparingstaken In 2023 is de OD NZKG aan de slag gegaan met een toegewijd team Toezicht en Handhaving Energiebesparing. Dit team voert zowel het toezicht vanuit het Bouwbesluit -BBL- als de Wet milieubeheer -BAL en BBL- en Waterwet -BAL- uit. Dit team wordt ondersteund door bijvoorbeeld data- en informatiespecialisten, businesscontrollers, juristen en natuurlijk energiespecialisten.

Uitbreiding basistakenpakket Met de verbreding van de energiebesparingsplicht heeft het Rijk ervoor gekozen om het toezicht op de energiebesparingsplicht geheel bij de omgevingsdiensten te beleggen door het in het basistakenpakket op te nemen. Om de overdracht van de gemeente Amsterdam naar de OD NZKG in goede banen te leiden is nauwe afstemming en samenwerking nodig. Hierbij moet onder andere door de gemeente inzichtelijk worden gemaakt voor welke bedrijven de uitvoering van deze taak onder de OD NZKG komen te vallen. Ervaring in de tweede helft van 2023 leert dat het geven van dit inzicht door de gemeente Amsterdam zeer arbeidsintensief of niet op alle onderdelen mogelijk is. De OD NZKG is in overleg met de gemeente Amsterdam om waar mogelijk de taak energietoezicht al over te dragen en afspraken te maken over de wijze van samenwerking in het toezicht bijvoorbeeld bij de horeca inrichtingen. Medio 2025 is een aanpassing in de Energiewet aanstaande. Deze aanpassing moet er voor zorgen dat de energiegegevens van de netbeheerders beschikbaar komen voor de omgevingsdiensten. Hiermee wordt eenvoudig duidelijk welke bedrijven midden- en (zeer)groot verbruik hebben en waarvoor de wettelijke verplichtingen voor energiebesparing gelden.

Het beschikbaar komen van deze gegevens zou het aantal bedrijven dat er door de uitbreiding van het basistakenpakket met de energiebesparingstaak volledig inzichtelijk maken. Tot de wetswijziging een feit is, zijn afspraken gemaakt hoe de OD NZKG deze taak zal uitvoeren. Provinciaal Energiebesparingsakkoord Noord-Holland De provincie Noord-Holland heeft in 2022 het ‘Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse bedrijven’ gelanceerd. Hiermee komt een subsidieregeling op basis van cofinanciering beschikbaar voor toezicht op de energiebesparingsverplichting. Doordat het aanvragen en verkrijgen van de subsidie gedurende 2022 heeft plaatsgevonden is er met de werkzaamheden gestart op 1 januari 2023 en duurt het akkoord tot en met 2026. De OD NZKG volgt bij het bepalen en uitvoeren van de werkzaamheden het afgesloten provinciaal akkoord waarbij het uitgangspunt is dat alle energierelevante bedrijven eind 2026 minimaal één keer zijn gecontroleerd door een toezichthouder en er bij zoveel mogelijk bedrijven alle energiebesparende maatregelen zijn doorgevoerd. De werkzaamheden voor de OD NZKG betreffen in 2024 het vervolg van de inventarisatie van nog onbekende energierelevante bedrijven, het verwerken van de informatieplicht meldingen en het uitvoeren van controles bij type A/B en C bedrijven.

De werkzaamheden zijn daarbij gebaseerd op de bedragen die in de subsidieaanvraag en de planningstool behorende bij de subsidie aanvraag bij deze taken zijn opgenomen. Voor de gemeente Amsterdam betreft dit een subsidiebedrag van € 657.573. Het daadwerkelijke aantal controles dat daarvoor gedaan kan worden, wordt bepaald door het bestuurlijk vastgestelde uurtarief.

13

Label C - Bouwbesluit OD NZKG is sinds januari 2023 bezig met het toezicht en de handhaving op het energielabel (Label C) van kantoren met een oppervlak groter dan 100m2, met uitzondering van de gemeente Amsterdam. De gemeente Amsterdam voert zelf het toezicht en handhaving uit op de panden van 100 m2 – 800 m2. Voor de uitvoering van toezicht en handhaving is een handhavingsstrategie opgesteld en afgestemd met de opdrachtgevers. Voor het uitvoeren van de controle werkzaamheden is Label C budget beschikbaar dat via de gemeentefondsen aan de OD NZKG wordt toegekend. In 2024 wordt er vanuit het Rijk een nieuwe invulling aan de EPBD-aanpak gegeven (zie ook paragraaf EPBD), waardoor de verwachting is dat een uitwisseling tussen Label C en EPBD gelden niet/slechts beperkt mogelijk zal zijn. Op dit moment worden de eerste verbeterplannen beoordeeld en zijn de eerste lasten onder dwangsom uitgestuurd. Om daar goed op door te kunnen pakken wordt er naast het beschikbare budget via het gemeentefonds van € 126.580 een extra budget van € 114.000 beschikbaar gesteld. Het label C budget valt onder programma bouw.

In 2024 zal de focus met name liggen op: - Het beoordelen van de verbeterplannen; - Handhaving in de vorm van (voornemen) Last onder Dwangsom en de inning daarvan; - Uitzoeken van de onzekere kantoren (er is nog een rest aan locaties waar bepaald moet worden of de Label C voorwaarden van toepassing zijn op de daar aanwezig kantoorfunctie). EPBD Energiekeuring - Bouwbesluit De OD NZKG voert, bij de bedrijven waar hij het mandaat voor heeft, het toezicht uit op de energiekeuring van de klimaatinstallaties (EPBD III). De keuring bestaat uit een onderdeel voor verwarmingssystemen en een onderdeel voor airconditioningsystemen. In 2023 is gebleken dat het toezicht op de energiekeuring voor deze systemen nog niet mogelijk was op de manier waarop de wetgever de keuring heeft ingericht, omdat de noodzakelijke certificeringen van de verantwoordelijke keuringsinstanties nog niet op orde waren. Dit heeft als gevolg gehad dat de EPBD gelden in 2023 niet volledig konden worden ingezet. Daarbij is de keuze gemaakt het ongebruikte deel van de gelden in te zetten voor de aanpak Label C (zie ook de voorgaande paragraaf).

Voor wat betreft de EPBD-werkzaamheden heeft de OD NZKG in 2023 deelgenomen aan een onderzoek van Buitenlandse Zaken (BZK) gericht op het beter laten werken van de keuringen (een onderzoek heeft aangetoond dat deze keuringen weinig worden toegepast en door de markt weinig gewaardeerd wordt). Dit heeft geresulteerd in de afspraak dat de OD NZKG een nieuwe aanpak gaat ontwikkelen in 2024. De insteek daarbij is om tijdens de energiecontroles informatie op te vragen die anderzijds beschikbaar zouden zijn uit de keuringen. Verder worden er landelijke werkgroepen gevormd voor de ontwikkeling van de nieuwe ronde (EPBD IV), waar de OD NZKG aan deelneemt. Voor de EPBD is het nog niet bekend welke bijdrage er uit het gemeentefonds beschikbaar wordt gesteld in 2024. In de UVO 2024 is rekening gehouden met het bedrag uit het gemeentefonds uit 2022 € 144.364. Afgesproken wordt dat, zodra dit bekend is voor 2024, de aanvullende gelden aan de OD NZKG beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering van de EPBD werkzaamheden in 2024. Vervoermanagement Het toezicht op het vervoermanagement gaat over het personenvervoer, het Besluit CO2-reductie werkgebonden personenmobiliteit opgestart (hierna genoemd: Normstelling personenvervoer) en het goederenvervoer.

Personenvervoer: In Nederland gaat het om 8.000 concerns met meer dan 100 werknemers die aan de normstelling personenvervoer moeten gaan voldoen. De hoofdkantoren van de concerns worden aangesproken. De OD NZKG heeft binnen haar gebied circa 1.200 hoofdkantoren van concerns die zullen worden gecontroleerd. Hiervoor komt via het gemeentefonds circa €100,- per bedrijf per jaar beschikbaar. De precieze aantallen bedrijven en het bijhorende budget zullen begin 2024 naar zeggen van het Rijk (IenW) bekend worden.

14

Normstelling personenvervoer: Op dit moment is deze taak nog niet opgenomen in de UVO. De voorbereidingen en aanpassingen aan het zaaksysteem voor deze taak zullen door de OD NZKG in 2024 worden uitgevoerd na inwerkingtreding Omgevingswet en toekenning middelen vanuit het gemeentefonds aan de OD NZKG. In 2025 wordt het toezicht op de Normstelling personenvervoer daadwerkelijk opgestart. De ‘normstelling’ start daarbij met alleen een rapportageplicht per 1 januari 2025. Als na trendanalyse de noodzakelijke CO 2-reductie van 1,5 megaton (2030) niet wordt gehaald, zal per 1 januari 2026 een werkelijke CO2-norm voor het individuele bedrijf gaan gelden. De data worden uitleesbaar via het e-loket. Goederenvervoer: Voor het goederenvervoer is op dit moment de regelgeving en dekking (bijvoorbeeld via het Gemeentefonds) nog niet bekend. Laadinfra: De taak laadinfra elektrisch vervoer valt onder de EPBD III. Ketentoezicht In 2021 en 2022 zijn drie pilots uitgevoerd om inzichtelijk te maken welke capaciteit er structureel voor ketentoezicht benodigd was. Deze pilots betroffen asbest, E-waste en grondstromen. De werkzaamheden voor deze basistaak waren tot 2023 geen structureel onderdeel van de UVO’s. Op basis van deze pilots is een inschatting gemaakt van de structurele inzet op ketentoezicht. De structurele inbedding van het ketentoezicht is in de zomer van 2023 gestart bij de OD NZKG.

Hierbij zijn in eerste instantie de drie afvalstromen uit de pilots als structurele toezichtstaak geïmplementeerd. Daarnaast is de OD NZKG ook gestart met drie nieuwe pilots die door de provincie Noord-Holland zijn gefinancierd op de afvalstromen autowrakken, kunststof en textiel. Deze pilots lopen door in 2024. Uit deze pilots moet blijken of deze afvalstromen ook een structureel karakter zouden moeten krijgen in het ketentoezicht. Daarnaast zal ook nagedacht worden over vervolgpilots. Aandachtspunten bij de implementatie van het ketentoezicht is onder andere de noodzakelijke verbreding van de kennis en werkwijze van het toezicht binnen de OD NZKG. Er is en wordt onder andere ingezet op bijscholing en opstellen en aanpassen van (nieuwe) werkprocessen. Daarnaast moet ook de samenwerking met ketenpartners verder geïntensiveerd worden. De arbeidsmarkt-krapte speelt ook bij de implementatie van ketentoezicht een rol. Het voortzetten van de in 2023 ingebrachte uren is een vereiste voor 2024 en verder om deze basistaak tot volwaardig te kunnen uitvoeren. Milieu VTH-uitvoering De OD NZKG deelt deze taken op in enerzijds vergunningverlening & regulering en anderzijds toezicht & handhaving.

De volgende taken zijn gepland voor 2024: Regulering Milieu & Leefomgeving Meldingen/kennisgevingen Wm Maatwerkbesluiten Omgevingsvergunningen milieu Waarvan actualisaties Actualisatietoetsen MER beoordelingstoets

Begroting 2024 250 73 73 26 5 6

Toezicht en Handhaving Milieu & Leefomgeving Eerste controle

Begroting 2024 1.632

15

Branche (Verblijfs)gebouwen: kantoren, scholen, hotels, e.d. Afvalsector Agrarische sector Automotive Beton, asfalt en puinbrekers BIGS Bouw en hout Chemische sector (inclusief kunststof) Explosieven en schietbanen Groot- en detailhandel Horeca, sport en recreatie Installaties Metalectro OVERIG RBML Scheepvaart en havens Tankstations Verf, drukkerijen, chemische wasserijen, e.d. Voedingssector Zorgsector

Aantal controles 251 50 10 169 17 0 66 20 5 245 286 130 49 13 0 75 29 29 97 90

Inzet uren en middelen Dit leidt tot de volgende inzet van uren en middelen. Milieu en Brzo - output Product niveau 1 R&T Niet Meldingsplichtige Bedrijven Bal & OP (A) R&T Informatieplichtige bedrijven Bal (B1) R&T Meldingsplichtige Bedrijven voor (Meervoudige) Milieubelastende Activiteiten Bal & OP (B2) R&T Vergunningplichtige Bedrijven voor (Meervoudige) Milieubelastende Activiteiten Bal, H3 & OP (C) Rie Overig Regulering & Toezicht (M&L+M&I) Totaal Milieu en Brzo output

Begroot uren 2024 1.829 8.789 15.063 13.298 2.158 41.137

Bedrag 2024 € € € € € €

212.530 1.021.498 1.750.592 1.545.523 250.776 4.780.917

16

Milieu en Brzo - regie Product niveau 1

Product niveau 2

Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Advies Milieu Advies Milieu Advies Evenementen Evenementen Projecten Milieu/Brzo Totaal Milieu en Brzo regie

Advies VTH programmering & uitvoeringsbeleid Intensieve handhaving VTH GBES(incl Besluit lozen buiten inrichting) BAL Programmatisch actualiseren (extra) Ketentoezicht Regulering & Toezicht overige ZZS/Gemeentelijke bedrijven Indirecte Lozingen Provinciaal Energieakkoord IOV Milieuadvisering Zonebeheer Geluid Evenementenadviezen vergunning en advies Toezicht evenementen (geluid) Ondermijning

Begroot uren 2024 760 225 2.449 1.236 2.000 1.162 1.040 974 5.658 1.113 11.484 516 2.794 386 289 32.087

Bedrag 2024 € € € € € € € € € € € € € € € €

88.333 26.125 284.656 143.686 232.440 135.021 120.869 113.198 657.573 129.330 1.334.670 60.009 324.719 44.861 33.626 3.729.115

Jaarprogramma 2024 Bouw In deze paragraaf staan de wijzigingen ten opzichte van het programma Bouw in 2023. In de bouw is sprake van veel internationale en landelijke ontwikkelingen. Het gaat onder meer om de stikstofproblematiek, schaarste van bouwmaterialen (onder meer door de oorlog in Oekraïne en Corona), arbeidsmarktproblematiek, energiecongestie en de sterk oplopende inflatie en daarmee samenhangende rentestijgingen. Het Economisch Instituut voor de Bouw heeft een analyse gemaakt op basis van de nationale woon- en bouwagenda waarbij de opgave is om per jaar 100.000 nieuwe woningen te bouwen per jaar. Ten opzichte van voorgaande jaren zou dit een stijging van het aantal aanvragen betekenen. Wel moet rekening worden gehouden met de economische onzekerheden die mogelijk kunnen leiden tot een extreme daling van het aantal aanvragen. Om met alle onzekerheden die er zijn toch tot een realistische inschatting te komen van de te verwachten aanvragen is bij de gemeente Amsterdam informatie opgehaald die heeft geleid tot een prognose voor 2024. Concreet betekent dit dat de eindejaarsverwachting voor 2023 grotendeels is aangehouden. Wet Kwaliteitsborging De Wet Kwaliteitsborging (Wkb) is met ingang van 1 januari 2024 van kracht geworden.

Het publiekrechtelijke deel van de Wkb gaat eerst alleen voor nieuwbouw in gevolgklasse 1 (dat zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en kleinere bedrijfspandengelden). Het besluit om vanaf 2025 ook het verbouwen van bouwwerken onder de Wkb te laten vallen is begin juni 2024 met een half jaar uitgesteld. In de huidige situatie doet de overheid een ruimtelijke en technische toets. Onder de Wkb wordt de technische toets voor een toenemend aantal categorieën bouwwerken door private partijen uitgevoerd. De verwachting is dat de ruimtelijke en technische vergunning meestal gelijktijdig zullen worden aangevraagd. De Wkb betekent een wijziging van de uitvoering van de taken voor toezicht op de kwaliteitsuitvoering van de bouw. Dit betreft alleen voor de bouwactiviteiten categorieën die vallen onder gevolgklasse 1. De effecten voor de bouwtaken die door de OD NZKG worden uitgevoerd zijn beperkt, omdat het in deze eerste fase om de kleinere, minder risicovolle bouwwerken gaat waar geen preventieve toets met een vergunning gevraagd wordt, maar wel een bouwmelding voor in de plaats komt. In de PDC Ow is een nieuw product, Bouwmelding, opgenomen. Voor de lichtste categorie vergunning plichtige-aanvragen is op het output pakket 5% minder begroot en dit bedrag is het regie product

17

Bouwmeldingen toegevoegd. De OD NZKG werkt met een handelingskader dat is afgestemd met de opdrachtgevers. Mobiel Puinbreken Onder de Omgevingswet valt deze taak onder het programma Bouw in plaats van Milieu. Het heeft raakvlakken met sloop en hergebruik van grondstoffen en het gebroken materiaal wordt als gereed product als grondstof onder de Beoordelingsrichtlijn in of op de bodem gebracht. De uitvoering van de taak is van belang omdat sprake is van gevaarlijke stoffen en afvalverwerking fraudegevoelig is. Het is geen basistaak. De OD NZKG blijft deze taak uitvoeren voor de gemeente Amsterdam. Bouw Output, Regulering en Toezicht BOM B8 Op Bouw output wordt voor de grote ontwikkellocaties (BOM B8) een plus verwacht ten opzichte van 2023 als gevolg van extra inzet op Eleven Square. Daarnaast verwacht de OD NZKG in 2024 circa tien aanvragen voor elektrische onderstations (zie onder elektriciteitsinfrastructuur). Geohydrologische toetsing In 2021 is het Afwegingskader Grondwater neutrale kelders vastgesteld, waarin de (on)mogelijkheden voor kelderbouw in Amsterdam per gebied is beschreven. Het gaat om 150-170 aanvragen per jaar waarvan ingediende geohydrologische onderzoeken moeten worden getoetst (geschat 0,5 fte). De omvang van deze adviestaak is relatief klein. Op verzoek van VTH stadsdelen is er voor gekozen om deze adviestaak centraal te laten uitvoeren door de OD NZKG.

De kosten voor deze inzet worden in rekening gebracht onder bouw output, regulering en toezicht BOM B8. Elektriciteitsinfrastructuur (project EVA) In Amsterdam zal de komende jaren de elektriciteitsinfrastructuur fors moeten uitbreiden en worden vernieuwd aangezien de maximale capaciteit van het elektriciteitsnet is bereikt. Voor de ontwikkelingen in de stad zoals bedrijfsuitbreidingen, woningbouw, het realiseren van stedelijke voorzieningen en duurzame ambities zoals emissie-loos vervoer is het tijdig klaar hebben van een betrouwbaar energiesysteem van belang. Voor de verbetering en uitbreiding van de elektriciteitsinfrastructuur in Amsterdam zullen er de komende jaren circa 40 omgevingsvergunningen worden aangevraagd. De planning/ doorlooptijd voor het ontwikkelingen van de infrastructuur voor duurzame energie is nog onzeker daardoor is het aanbod voor het beoordelen van vergunningen voor de OD NZKG in de komende jaren nog lastig te voorspellen. De OD NZKG gaat op verzoek van VTH stadsdelen alle omgevingsvergunningen behandelen. De kosten worden in rekening gebracht onder bouw regie BomB8. Vooroverleg De OD NZKG gaat via zijn eigen website ‘vooroverleg’ actief stimuleren. Ontwikkelaars, bedrijven en inrichtingen worden benaderd om ze te informeren over de wijzigingen onder de Omgevingswet en het vooroverleg onder de aandacht brengen.

Vooroverleg helpt namelijk om de versnelde procedures waar te maken. We verwachten dat ontwikkelaars, bedrijven en inrichtingen hier meer gebruik van gaan maken. Advies Constructieve Veiligheid De slechte arbeidsmarkt raakt in het bijzonder het team Constructieve Veiligheid. Ook in 2024 zal het kwaliteitsniveau op de minst risicovolle onderdelen van een advies conform beleid afgeschaald worden. Inzet expertise bouw Brandveiligheid/ gelijkwaardigheidscommissie Het Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen het Bouwbesluit) kent duidelijke prestatie-eisen. Soms kan een plan niet rechtstreeks aan deze regels voldoen, maar is het aantoonbaar dat er op andere, gelijkwaardige wijze toch wordt voldaan aan het doel van het artikel. De gelijkwaardigheidscommissie is in te zetten om gelijkwaardigheid te bepalen bij onder andere energieprestatieberekeningen, de aansluitplicht op warmte-

18

infrastructuur en brandveiligheidsvraagstukken. De gelijkwaardigheidscommissie neemt geen besluiten maar geeft adviezen aan het bevoegd gezag. Voor 2024 is een aanvullende vraag gesteld om vanuit het Expertise Team Brandveiligheid in Amsterdam tot inzet van de Gelijkwaardigheidscommissie (geschat 20-25) verzoeken tot gelijkwaardigheid bij gebruiksmeldingen en controle ervan. De inzet van de commissie valt onder Uitvoeringsbeleid Bouw. Projecten onder de UVO Voor het programma Bruggen en kademuren wordt voor 2024 een hogere inzet verwacht, omdat de vergunningverlening in 2024 vrijwel volledig door de OD NZKG zal worden verricht. Het aantal vergunningaanvragen zal naar verwachting niet toenemen door een andere aanpak van het programma Bruggen en Kademuren, waaronder meer inzet op levensduur verlengende maatregelen. Zuidasdok is een van de grootste infrastructurele projecten van Nederland. Het project zorgt voor een betere bereikbaarheid van Amsterdam en van het noordelijk deel van de Randstad, zowel over de weg als met het openbaar vervoer. Voor Programma Zuidasdok zijn meer uren geraamd, omdat naast project Openbaar Vervoer Terminal (OVT) 1 en 2, nu ook project Knooppunt Nieuwe Meer (KNM) is aanbesteed. Voor dit project komen er in 2024 veel vergunningaanvragen voor bruggen, viaducten, geluidschermen, fly-over, etc.

De bouwwerkzaamheden voor de ruwbouwfase van project OVT gaan in 2024 onverkort door. Ook voor het Project Hoogfrequent Spoor verwachten wij een lichte toename van onze inzet. Inzet uren en middelen Dit leidt tot de volgende inzet van uren en middelen.

19

Bouw - regie Product niveau 1

Product niveau 2

Bouw Maatwerk Bouw Maatwerk Bouw Maatwerk Bouw Maatwerk Bouw Maatwerk Bouw Maatwerk Advies Constructie Evenementen Advies Constructieve Veiligheid Regulering en T&H tunnels

Regulering & Toezicht BOM B1, B4, B5, B6 (Groot) Regulering & Toezicht BOM B8 (complex) Reguliere Handhaving Vooroverleg Klacht/incidentmelding Bouw Bouwmelding (Alle BOM Categorieën)

Programma AWA (lijntunnels Asd) Noord/Zuidlijn Oostlijn Zuidasdok

BENG/MPG Beoordelingen Label C/Keuringsverplichting klimaatinstallaties EPBD UitvoeringsBeleid Bouw Ketenmelding Sloop/Asbest Asbest Ketenmelding Sloop/Asbest Sloop regulier Ketenmelding Sloop/Asbest Splitsing Asbest taken Ketenmelding Sloop/Asbest Mobiele puinbrekers Projecten Toezicht Zorgconvenant Project Programma Hoogfrequent Spoor Project Bruggen en Kademuren Totaal Bouw regie

Begroot uren 2024 5.329 5.322 2.114 1.614 160 14 1.010 29.000 206 427 267 6.235 1.796 3.334 3.175 4.580 420 541 69 403 1.750 1.403 69.171

Bedrag 2024 € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

619.362 618.559 245.689 187.632 18.624 1.681 117.432 3.370.380 23.926 49.663 31.039 724.632 208.739 387.477 369.005 532.323 48.757 62.854 8.018 46.818 203.385 163.085 8.039.081

Jaarprogramma Bodem In dit hoofdstuk staan de wijzigingen ten opzichte van het programma Bodem in 2023. Wijzigingen in het programma Bodem onder de Omgevingswet Doordat de Omgevingswet veel wijzigingen met zich meebrengt zijn de hoofdcategorieën voor de Bodem outputproducten in de PDC Ow aangepast, waarbij zoveel mogelijk aansluiting is gezocht bij de systematiek van de huidige PDC. De begroting is nagenoeg gelijk gebleven aan de UVO 2023, een aantal producten zijn van naam gewijzigd, zie ook PDC-OW. Grondwater De gemeente Amsterdam organiseert zelfstandig het vervolgoverleg/aanpak van een door de OD gemelde grondwaterverontreiniging. Eventueel wordt de regie en/of nadere analyse van een gemelde grondwaterverontreiniging via een specifieke maatwerkopdracht aan de OD NZKG opgedragen. Het is noodzakelijk een handreiking op te stellen onder welke voorwaarden de informatieplicht door gemeenten worden ingestuurd en hoe de provincie informatieplichten beoordeelt. Voor de aanvullende uren van signaleren en verzorgen informatieplichten is een regiepost Omgevingswet grondwater zware impact in de UVO 2024 opgenomen. Voor de vervolgaanpak zijn geen standaard regie-uren opgenomen. BIS De uitvoering van Fase 2 van het project BIS Omgevingswet-proof wordt verplaatst naar 2025. Hierdoor zijn de bedragen uit de meerjarenbegroting voor Fase 2 niet in de UVO 2024 opgenomen.