2. Rapport Monitor 2025 Omgevingsvisie v13042026.pdf

ij de start van de

was van wantrouwen . Kinderen werden

niet goed bij het traject betrokken en de gekozen oplossing werkte

niet goed .

Rekenkamer: Bouwen aan de complete stad Bouwen aan de complete stad - Rekenkamer Amsterdam -Zaanstad Enkele citaten hieruit : ‘Het is moeilijk om participatie betekenisvol invulling te geven ’ (p.26). ‘Een traditionele bron van informatie over de behoefte van Amsterdammers en bedrijven bij gebiedsontwikkeling is het participatietraject rondom (investerings)besluiten. Dit blijkt in de praktijk lastig te organiseren. In de beginfase van een ontwikkeling zi jn er vaak nog geen bewoners, en omwonenden tonen weinig interesse. Naarmate de ontwikkeling vordert, groeit de betrokkenheid, maar zijn de plannen vaak al g rotendeels vastgesteld, waardoor de invloed van belanghebbenden beperkt blijft en dit tot frustratie leidt ’ (p.39). Voorts wordt de vinger gelegd op de druk van 7.500 woningen per jaar , die het belang van goede participatie hier en daar wat wegdrukt . Evaluatie participatieverordening Evaluatie Participatieverordening december 2025 - openresearch.amsterdam Sinds juni 2024 heeft Amsterdam een participatieverordening. In december 2025 verscheen een eerste voorzichtige evaluatie.

Daarin wordt geconstateerd dat de procedurele afspraken meestal worden nageleefd , maar ook dat ‘projectbeheersing’ nog altijd voorop staat , dat niet alle professionals overtuigd zijn van de meerwaarde van participatie , dat participatieruimte soms kleiner wordt gehouden dan nodig en er nog altijd een oververtegenwoordiging is van oudere en hoogopgeleide deelnemers . Voorzichtig w ord t de vraag opgeworpen of het niveau ‘informeren en luisteren ’ een mogelijkheid in de p articipatieverordening moet blijven , aangezien d it soms leidt tot verzwaring van de projectlast zonder dat de positie van Amsterdammers ermee wordt versterkt . Voorts blijkt het aantal buurtrechtaanvragen niet toege nomen en zijn er nog geen buurtrechten toegekend.

49

Ervaren invloed op besluitvorming De omgevingsvisie stel t dat de invloed van burgers op stedelijke besluitvorming laagdrempeliger en toegankelijker moet . Ongeveer een derde van de Amsterdammers vindt dat er voor burgers voldoende manieren zijn om hun mening kenbaar over de gang van zaken in de gemeente. In Weesp, Centrum en Zuidoost vindt men dit vaker voldoende dan gemiddeld, terwijl in Zuid een kleiner deel het hiermee eens is. Het gevoel dat bewoners invloed hebben op wat er voor de stad wordt besloten is (nog) minder breed gedeeld : z o’n 14 procent vindt dat ze voldoende invloed hebben. In Centrum, West en Noord is men hier iets positiever over. Ook bij deze stelling scoort Zuid lager, en ook in Nieuw -West is de score laag . In de Burgermonitor 2023 is de doelgroep veranderd van 16 -plussers naar 25 -plussers. Hierdoor is één -op -één vergelijken met eerdere jaren niet goed mogelijk. Echter komen de cijfers uit 2023 overeen met de cijfers uit eerdere jaren, wat niet duidt op een grote verschuiving. Stellingen over invloed gemeentepolitiek, per stadsdeel, 2023

[3 0]

50

Wooncoöperaties In de omgevingsvisie wordt als doel gesteld om in 20 40 tien procent van de woningvoorraad te laten bestaan uit wooncoöperaties . Wooncoöperaties zijn een vorm van collectief wonen waarbij bewoners zelf eigenaar zijn en zo betaalb are en zelfstandige huisvesting creëren. Opgeleverde en verwachtte oplevering van aantal 2030 [3 1]

woningen in wooncoöperaties, 2023

–

De afgelopen drie jaar zijn drie woningcoöperaties gerealiseerd, die samen 87 woningen tellen . Dit waren pilotprojecten , exclusief CPO’s en MO’s . De komen de jaren worden naar verwachting aanzienlijk h ogere aantal len coöperatiewoningen opgeleverd . Deso ndanks komt het omgevingsvisiedoel van tien procent niet in zicht . In onderstaande kaart zijn de kavels voor wooncoöperaties weergegeven. Wooncoöperaties naar beschikbaarheid, 2025

[3 2]

51

Segregatie -index De omgevingsvisie gaat in op de negatieve gevolgen van segregatie. De mate van segregatie wordt gemeten aan de hand van de segregatie -index. Dit is een waarde tussen 0 en 1 , waarbij een 0 neerkomt op een volledig gelijke verdeling van doelgroep en over de gemeente , en een 1 op volledige segregatie. De omgevingsvisie benoemt de toenemende segregatie naar sociaaleconomische status (SES) sinds 2014 en beoogt een afname daarvan . In onderstaande grafiek wordt de SES uitgesplitst in drie groepen: bewoners met een lage SES, bewoners met een midden SES en b ewoners met een hoge SES. De segregatie -index wordt berekend op wijkniveau, binnen de gemeente Amsterdam. Segregatie -index , Amsterdam, 2019 – 2023 [3 3]

Mensen met een hoge SES wonen het meest gesegregeerd (bijvoorbeeld in de Concertgebouw buurt) , gevolgd door de mensen met een lage SES (bijvoorbeeld in de K buurt) . De middengroep woont het meest gemengd. De segregatie -index is voor bewoners met een lage SES en een hoge SES de afgelopen jaren licht afgenomen, terwijl deze voor bewoners met een midden SES heel licht is toegenomen. Al met al neemt de segregatie dus iets af, zoals de omgevingsvisie beoogt . In absolute aantallen is het aantal mensen met een hoge SES in dezelfde periode wel met bijna 35.000 toegenomen, terwijl het aantal bewoners met een lage SES met ruim 6.000 afnam: een signaal van verdere gentrificatie van de stad. Daarbij komt dat , hoewel de segregatie -index voor twee groepen iets is afgenomen, wel degelijk ruimtelijke patronen zijn te zien van de verdeling van deze groepen over de stad. Bijgaande kaart laat zien waar mensen met een hoge SES vooral wonen: in delen van het Centrum, Zuid en Oost. Omgekeerd wonen bewoners met een lage SES veel vaker in Nieuw -West, Zuidoost en Noord.

52

Percentage bewoners met een hoge SES, per wijk, 2023

[34]

53

Buurttevredenheid Het verbeteren of in stand houden van de leefbaarheid in buurten is een van de belangrijkste doelen van de omgevingsvisie . Een van de manieren om dat te meten, is door te kijken naar hoe tevreden bewoners zijn met hun eigen buurt. In de gehele gemeente geven bewoners daarvoor een voldoende , met de laagste scores voor s ommige delen van Nieuw -West en de Burgwallen in het centrum . Tevredenheid met buurt, per wijk, 2023 (rapportcijfer)

[8]

De buurttevredenheid in 2023 verschilt niet veel van die van 2021. De grootste vooruitgang is te zien in de nieuwe buurt Sloterdijk Nieuw -West, waar de buurttevredenheid is gestegen van een 5,6 naar een 6,3. In het Centrum is de grootste achteruitgang te zien : in de Burgwallen -Oude Zijde is de tevredenheid gezakt van een 7,3 naar een 6,1. Ook in de Grachtengordel -West is de buurttevredenheid gedaald, al ligt de tevredenheid nog wel hoog .

54

Literatuurlijst

[1] Movares (2025). Onderzoek Vrijetijdsvoorzieningen Amsterdam. [2] O&S (2024). Monitor Attracties MRA 2023. Peildatum : 2023. Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/monitor [3] Harbers, A., Van Amsterdam, H., & Spoon, M. (2024). Opgehaald van https://www.pbl.nl/publicaties/rudifun

-attracties -mra-2023

Rudifun 2024. PBL. -2024

[4] Planbureau voor de Leefomgeving (2024). RUDIFUN 2024 [Dataset]. Peildatum: 2024. Opgehaald van https://dataportaal.pbl.nl/RUDIFUN/RUDIFUN_2024 [5] LISA (2024). LISA [Dataset]. Peildatum: 2024. Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/interactief/dashboard kerncijfers?tab=indicator&thema=economie&indicator=BHWP_1000INW&indeling=stadsdele n&jaar=2024&gebied=A&taal=nl [6] Centraal Bureau voor de Statistiek (2025). Werknemersbanen en reisafstand; woon werkregio [Dataset]. Peildatum: 202 4 https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85481NED/table?dl=C40A8

- en

[7] Rijksidenst voor Ondernemend Nederland (RVO) (2025). MilieuPrestatie Gebouwen MPG

–

[8] Onderzoek & Statistiek (2024). Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2023 . Peildatum: 2023. Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/wonen -in-demetropoolregio amsterdam -2023 [9] Gemeente Amsterdam (202 6). Monitor Woningbouwplannen (1 -1-202 6) [Dataset]. Peildatum: 1 januari 2026 Opgehaald van https://maps.amsterdam.nl/woningbouwplannen_monitor/ [10] Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Peildatum: 2025 [11] O&S (2025). Monitor bedrijfsruimte [Dataset]. Peildatum: 2025 [12] LISA, 2024 Peildatum: 2024

55

Opgehaald van https://www.rvo.nl/onderwerpen/wetten gebouwen/milieuprestatie -gebouwen -mpg

-en-regels -

[1 3] RVO (2025). Energielabels in Amsterdam [Dataset]. Peildatum: 2025 Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/interactief/dashboard kerncijfers?tab=indicator&thema=duurzaamheid&indicator=WLABELAB_P&indeling=amsterd am&jaar=2025&gebied=STAD&taal=nl [1 4] Gemeente Amsterdam – Energie voor de Stad (2025). Monitor Uitvoering Energietransitie 2025 . Peildatum: 2021 – 2024 (elektriciteitsinfrastructuur) en 2019 – 2024 (zon - en windenergie) Opgehaald van https://openresearch.amsterdam/image/2025/9/9/monitor_uitvoering_energietransitie_2025 -332360816.pdf [1 5] CBS, bewerking O&S. Peildatum: 2023 Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/artikel/hoe van -de -gemeente -amsterdam [1 6] CBS, bewerking O&S. Peildatum: 2023 Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/de amsterdam -xiii -2024 -2025

-groot -is-de -co -2-voetafdruk -

-staat -van -de -stad -

[1 7] Luchtmeetnet (2024) . Peildatum: 2024 Opgehaald van https://data.rivm.nl/data/luchtmeetnet/Vastgesteld

-jaar/2024/

[1 8] GGD Amsterdam. Jaarrapport luchtkwaliteit Amsterdam 2023. Opgehaald van https://openresearch.amsterdam/nl/page/115847/jaarrapport amsterdam -2023

-luchtkwaliteit -

[19 ] GGD Amsterdam (2024). Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. Peildatum: 2024 Opgehaald van https://ggdgezondheidinbeeld.nl/viewer?workspace_guid=5f336ff7 4290 -b5d3 -4b80ce7109c3 [2 0] Gemeente Amsterdam (2025). 30 km/u in de stad . Peildatum: 2025 Opgehaald van https://openresearch.amsterdam/nl/page/124453/onderzoeksrapport km -u-in-de -stad

-d726 -

-30 -

[2 1] Gemeente Amsterdam (z.d.). 30 km/u in de stad [Dataset]. Opgehaald van https://maps.amsterdam.nl/30km/ [2 2] O&S (2023). Monitor fietstevredenheid 2023 . Peildatum: 2023 Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/monitor

-fietstevredenheid -2023

56

[2 3] Gemeente Amsterdam (2025). Monitor Verkeersveiligheid, 30km/u, Voetganger en Fiets 2024. Peildatum: 2024 Opgehaald van https://openresearch.amsterdam/nl/page/124071/monitor verkeersveiligheid -30km -u-voetganger -en -fiets -2024 [2 4] Gezondheidsraad. Beweegrichtlijnen 2017. Den Haag: Gezondheidsraad, 2017; publicatienr. 2017/08. Opgehaald van https://www.gezondheidsraad.nl/site/binaries/site content/collections/documents/2017/08/22/beweegrichtlijnen -2017/kernadvies Beweegrichtlijnen -2017.pdf [2 5] NOC*NSF (april 2025). NOC*NSF Sportdeelname Index. Peildatum: April 2025 Opgehaald van https://openresearch.amsterdam/nl/page/126178/sportdeelname amsterdam --- april -2025

-index -

[2 6] Gemeente Amsterdam (2024). Vijf jaar herbestemmen parkeerplaatsen. Peildatum: 2025 Opgehaald van https://openresearch.amsterdam/nl/page/115496/vijf -jaar-herbestemmen parkeerplaatsen [2 7] Gemeente Amsterdam (2025). Amsterdamse Thermometer Bereikbaarheid 2024 Peildatum: 2023 Opgehaald van https://openresearch.amsterdam/nl/page/122945/amsterdamse thermometer -bereikbaarheid -2024 [2 8] O&S (2026). Monitor Peildatum: 2025 Opgehaald van

.

Groen 2025.

[29 ] O&S (202 4). Monitor Voedsel. Peildatum: 2023 Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/monitor

-voedsel -2024

[3 0] O&S (2024). Amsterdamse Burgermonitor 2023. Peildatum: 2023 Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/publicatie/amsterdamse 2023

-burgermonitor -

[3 1] Team Zelfbouw [Interne dataset]. Peildatum: 2025 [3 2] Gemeente Amsterdam – Grond en ontwikkeling. Peildatum: 2025 Opgehaald van https://maps.amsterdam.nl/zelfbouwkavels/ [3 3] CBS, bewerking O&S (2023). Peildatum: 2023 Opgehaald van https://onderzoek.amsterdam.nl/dataset/basisbestand amsterdam -bbga

-gebieden -

57