Document · PDF

2. Projectnota Holendrecht 20220215 def.pdf

Tijdelijke Algemene Raadscommissie 7 april 2022, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Projectnota Centrum Holendrecht (ZD2021-016235)21.672 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Centrum Holendrecht Noord/zuidlijn

Projectnota

Definitief, vastgesteld op 15 februari 2022

Inhoud Samenvatting

Deel 1: Inleiding 1.1 Aanleiding en urgentie 1.2 Sociale ambities 1.3 Doel Projectnota 1.4 Leeswijzer

7 7 7 7 9

Deel 2: Het plan 2.1 Uitgangspositie en ruimtelijke context 2.1.1 Ruimtelijke context Gaasperdam 2.1.2 Holendrecht West 2.1.3 Centrum Holendrecht West 2.1.4 Gescheiden verkeerssysteem 2.1.5 Veiligheid 2.1.6 Bereikbaarheid: openbaar vervoer, fiets en voetganger 2.1.7 Structuur autoverkeer centrumgebied 2.1.8 Parkeren 2.1.9 Openbare ruimte, groen en kunst 2.1.10 Bebouwing 2.1.11 Woningvoorraad 2.1.12 Eigendommen bebouwing en grond 2.1.13 Voorzieningenstructuur 2.1.14 Cultuurhistorische waarde 2.1.15 Omliggende buurten 2.2 Het plan voor ruimtelijke en programmatische invulling centrumgebied 2.2.1 Toekomstbeeld centrum Holendrecht 2.2.2 Opgave herontwikkeling centrum Holendrecht 2.2.3 Ruimtelijke studie centrumgebied 2.2.4 Het raamwerk als basis 2.2.5 Bouwvelden 2.2.6 Routes

11 11 11 11 13 13 13 14 14 15 15 17 17 18 18 19 21 23 23 23 25 25 25 25

2.2.7 Openbare ruimte 2.2.8 De juiste functie op de juiste plek 2.2.9 Het studiemodel 2.2.10 Puzzelstukken 2.2.11 Bouwhoogten 2.2.12 De Holendrechtdreef 2.2.13 Varianten Holendrechtdreef 2.2.14 Woonprogramma 2.2.15 Maatschappelijke voorzieningen 2.2.16 Werken, winkels en horeca 2.2.17 Programma in de openbare ruimte 2.2.18 Opheffen parkeerplaatsen in de openbare ruimte 2.3 Uitgangspunten voor duurzaamheid 2.3.1 Energie 2.3.2 Schone Lucht, stimuleren schoon vervoer 2.3.3 Groen en natuurinclusief bouwen 2.3.4 Circulaire economie 2.3.5 Circulair bouwen 2.3.6 Afval

27 27 29 30 34 34 34 36 36 37 37 38 39 39 39 40 40 41 41

Deel 3: Verantwoording 3.1 Inleiding 3.2 Participatie 3.2.1 Buurtstudie 3.2.2 Kracht van de buurt 3.2.3 Wonen 3.2.4 Werken en Ondernemen 3.2.5 Levendig centrumgebied 3.3 Beleid- en wet- en regelgeving 3.3.1 Omgevingsvisie Amsterdam 2050 3.3.2 Bestemmingsplan 3.3.3 Koers 2025

43 43 43 43 43 43 44 44 44 44 45 45

Projectnota Centrum Holendrecht

3.3.4 Ontwikkelbuurt 3.3.5 Masterplan Zuidoost 3.3.6 Ruimte voor de economie voor Morgen 3.3.7 Amsterdams Detailhandelsbeleid 2018-2022 3.3.8 Woonagenda 2025 3.3.9 Hoofdgroenstructuur en ecologische structuur 3.3.10 Groenvisie 2020-2050 3.3.11 Groennormen 3.3.12 Gezonde (school)omgeving 3.3.13 Bewegende stad 3.3.14 Parkeren 3.3.15 Verkeer 3.3.16 Archeologie 3.3.17 Milieueffectrapportage (m.e.r.-plicht) 3.3.18 Geluid 3.3.19 LIB 3.3.20 Flora en Fauna 3.3.21 Luchtkwaliteit 3.3.22 Externe veiligheid 3.3.23 Windhinder 3.3.24 Bodem 3.3.25 Kabels en Leidingen 3.3.26 Water en waterkeringen 3.3.27 Watercompensatie 3.3.28 Klimaat adaptief ontwerp 3.3.29 Grondwater

45 45 45 45 47 47 47 47 47 48 48 48 49 49 49 49 49 49 50 50 50 50 50 51 51 51

Deel 4: Vervolg 4.1 Ontwikkelstrategie 4.2 Planning, proces en juridisch planologisch 4.3 Participatie en communicatie 4.4 Organisatie 4.5 Financiën

53 53 53 53 53 54

Colofon

Bijlage: Verslag van participatie

Kernboodschap Projectnota Centrum Holendrecht Centrum Holendrecht De Gemeente Amsterdam gaat het centrum van Holendrecht West een flinke opknapbeurt geven. Zo wordt het gebied aantrekkelijker en wordt de leefsituatie van de bewoners beter, bijvoorbeeld als het gaat om wonen en werken. Voor de vernieuwing werkt de gemeente samen met Eigen Haard, Wonam en Hoorne Vastgoed. Ook is er op diverse momenten overleg geweest met de buurt. Belangrijke onderdelen van de plannen • vernieuwing van het winkelcentrum, het buurthuis en de scholen en de sport- en speelvoorzieningen; • veiliger maken van loop- en fietsroutes; • betere aansluiting met het openbaar vervoer van station Holendrecht; • behouden, opknappen en uitbreiden van bomen, struiken en parkjes. Nieuwe woningen Een ander belangrijk doel is de bouw van zo’n 800 woningen, voor jong en oud. Zo kunnen mensen verhuizen naar een nieuwe woning, zonder dat zij daarvoor de buurt hoeven te verlaten. Op dit moment bestaat 92% van de woningen in Holendrecht uit sociale huur. Door ook woningen te bouwen, die duurder zijn om te kopen of te huren, wordt Holendrecht een meer gemengde buurt. Dit geeft de economie in de wijk een oppepper en zorgt voor nieuwe banen. Hier hebben zowel huidige als toekomstige bewoners en ondernemers voordeel van. Om te kunnen bouwen, moeten waarschijnlijk ook ongeveer 100 woningen worden gesloopt.

Dit is voor de bewoners zeer ingrijpend, maar nodig om Holendrecht écht te kunnen vernieuwen, en er (weer) een aantrekkelijke, levendige en veilige buurt van te maken.

Projectnota Centrum Holendrecht

Centrum

Ring Amsterdam Diemen Duivendrecht

Bijlmer

Amstel III Gaasperdam

Ligging in Amsterdam

1. Inleiding 1.1 Aanleiding en urgentie Holendrecht West heeft veel te bieden. Het is een groene en ruim opgezette woonbuurt aan de rand van Amsterdam. Met de trein of metro ben je zo in de oude stad, maar ook de natuur is om de hoek met het Centraal Park Gaasperdam, de Gaasperplas en het riviertje de Gein. Holendrecht West kent ook problemen. De bewoners ondervinden veel hinder van afval in de openbare ruimte en er zijn sociaal onveilige plekken. Bovendien is er behoefte aan meer verschillende soorten woningen, vooral voor jongeren en ouderen. Een hardnekkig probleem is dat (een deel van) de bewoners van Holendrecht West op sociaaleconomisch vlak al jaren achterblijft bij de rest van de stad. Het college van B&W wil daar graag verandering in brengen en heeft daarom de wijk in november 2017 als ontwikkelbuurt aangewezen. Essentieel in de aanpak is het verbeteren van de sociaaleconomische positie van de buurt en haar bewoners. Het verbeteren van de fysieke omgeving hoort hier onlosmakelijk bij. In Amsterdam is een groot tekort aan woonruimte. Holendrecht West biedt kansen om nieuwe woningen te bouwen. Het college van B&W heeft de ambitie om tot 2024 jaarlijks 7500 woningen bij te bouwen, waarbij de nadruk ligt op woningen die betaalbaar zijn voor mensen met een laag of gemiddeld inkomen.

In de Principenota Kansen voor Holendrecht (vastgesteld door het College op 23 juni 2020), is een analyse gemaakt van de wijk en zijn de kansen en ambities verkend voor heel Holendrecht. Het college heeft ingestemd met de onderstaande leidende ruimtelijke ambities voor Holendrecht en met de uitwerking van de transformatie en verdichtingsopgave voor het Centrum van Holendrecht West naar een 2e fase Plaberum product (Projectnota). 1. 2. 3.

Verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte; Verbeteren van de verbindingen met de omliggende buurten en binnen de buurt; Verbeteren van de anonieme ruimtes langs de dreef door verdichting. Deze

4. 5.

woningen bieden doorstromingsmogelijkheden aan bewoners in Gaasperdam; Verbeteren van de bestaande woningvoorraad; Ruimte voor nieuwe voorzieningen en duurzame infrastructuur

Ook heeft het College ermee ingestemd om complexen aan te wijzen waar bewoners met maatschappelijke binding aan het gebied voorrang krijgen op de nieuwe woningen.

1.2 Sociale ambities Holendrecht Naast de ruimtelijk ambities is er in dezelfde Principenota een aantal sociale maatregelen en kansen voor heel Holendrecht geformuleerd. Stadsdeel Zuidoost en de gemeentelijke directies in het sociale domein werken hier samen aan. Het afgelopen jaar is er vanuit de sociaaleconomische aanpak een voorziening voor jeugd en jongeren gerealiseerd op de Mijehof. Diverse organisaties en buurtinitiatieven werken hier samen om jongeren een betere toekomst te bieden. Vanaf januari 2022 wordt gestart met een traject van buurtbanen. Mensen die iets willen betekenen voor de buurt worden begeleid naar betaald werk. Ook wordt onderzocht hoe de ondernemers in de wijk het best ondersteund kunnen worden. Daarnaast is in 2021 het Masterplan Zuidoost opgesteld. Het doel van het masterplan is een veilig, dynamisch, divers, sterk en zelfbewust Zuidoost waar het fijn is om te wonen en werken. De focus in het plan ligt op kinderen, jongeren en volwassen tot 31 jaar, die dezelfde kansen en mogelijkheden moeten hebben om zich te ontwikkelen, veilig op te groeien en een goede baan te vinden als andere jongeren in Amsterdam en Nederland. Holendrecht is benoemd als een van de gebieden met een hotspotaanpak.

Vanuit het Masterplan is opdracht gegeven om in Holendrecht te onderzoeken of er jongerenhuisvesting gerealiseerd kan worden, met bijzondere aandacht voor de jongeren die niet veel te besteden hebben.

1.3 Doel projectnota Deze projectnota gaat specifiek over de uitwerking van de transformatie en verdichtingsopgave voor het centrum van Holendrecht West en onderzoekt de

Projectnota Centrum Holendrecht

mogelijkheden en de haalbaarheid om door middel van extra functies, waaronder woningbouw en voorzieningen, de wijk duurzaam te verbeteren. De bestaande kwaliteit, het groen in het gebied, blijft een belangrijke drager en wordt waar nodig versterkt. Met een nieuwe inrichting van het gebied kunnen woningen gemengd worden met de maatschappelijke en commerciële voorzieningen zodat er een levendig nieuw centrum ontstaat. Het gaat om een gebied dat nu bebouwd is en waar, om structurele verbeteringen mogelijk te maken, ingrijpende ruimtelijke wijzigingen nodig zijn waaronder sloop. In de voorliggende Projectnota wordt de technische en de financiële haalbaarheid van verschillende ruimtelijke scenario’s van transformatie en verdichting rondom de Holendrechtdreef onderzocht. Samen met de eigenaren van het vastgoed is onderzoek gedaan naar extra woningen en voorzieningen in het centrum. Dit heeft geleid tot een programmavoorstel met een ruimtelijke uitwerking in een studiemodel. Ook zijn de mogelijkheden onderzocht om doorstroming van huidige bewoners naar een nieuwe woning mogelijk te maken. Tenslotte zijn de relevante risico’s van de planontwikkeling onderzocht, o.a. op het gebied van milieu (MER), mobiliteit, fasering en eigendom.

1.4 Leeswijzer In deel 2 van deze projectnota worden de mogelijke ruimtelijke en programmatische ingrepen in het centrum van Holendrecht West beschreven en wordt ingegaan op de uitgangspunten voor duurzaamheid. Deel 3 vormt de verantwoording van de keuzes, waarbij ingegaan wordt op de voor het plangebied relevante beleids- en wettelijke kaders en uitvoerbaarheidsaspecten. Tenslotte wordt in deel 4 ingegaan op de ontwikkelstrategie, planning, proces en juridisch planologisch kader, participatie, communicatie en financiën.

Projectnota Centrum Holendrecht

IJmeer

Weesp

Amsterdam Rijnkanaal

rivier Gaasp

rivier Gein

Gaasperplas

Gein

Nellestein

Holendrecht Oost Reigersbos noord Centrum Holendrecht

Huntum Holendrecht West

o nH

Hakvoort Huigenbos

tio Sta

Paasheuvelweggebied

ht rec

d len

AMC

2. Het plan 2.1 Uitgangspositie en ruimtelijke context In dit hoofdstuk wordt het plan voor de ontwikkeling van het centrum van Holendrecht beschreven. Dit plan is nog niet definitief. Er wordt een raamwerk voorgesteld waarbinnen de verschillende ontwikkelmogelijkheden voor het centrumgebied verder verkend worden. Het voorgestelde raamwerk is robuust en laat binnen de contouren wijzigingen toe. Daardoor kunnen ontwikkelingen die nu nog niet voorzien zijn in de toekomst een plek krijgen. Het raamwerk vormt de basis voor de verdere uitwerking naar een stedenbouwkundig plan. Dat gebeurt tijdens de volgende fase van planvorming: het investeringsbesluit. Daarin zijn nog keuzes te maken en zijn er onderdelen die nader onderzocht moeten worden. De eigenaren, bewoners en gebruikers van het gebied zullen betrokken worden bij de uitwerking van het raamwerk. Naast de ruimtelijke context en het plan met de mogelijke ruimtelijke ingrepen en programmatische invulling zelf, worden in dit hoofdstuk ook de uitgangspunten voor duurzaamheid beschreven. 2.1.1 Ruimtelijke context Gaasperdam Amsterdam Zuidoost heeft tot op heden een slecht imago als het gaat om leefbaarheid en veiligheid. Wie het stadsdeel beter kent ziet dat het veel potentie en kwaliteiten heeft om de komende jaren uit te groeien tot een meer gemengd, vernieuwd en hoogwaardig deel van de stad.

Zuidoost is ruim opgezet met veel openbaar groen in de woonbuurten en in de parken, een goede infrastructuur en goede voorzieningen zoals winkelcentrum Amsterdamse Poort, Johan Cruijff Arena en Ziggo Dome. Daarnaast herbergt het stadsdeel met 140 verschillende nationaliteiten een haast ongeëvenaarde rijkdom aan culturen, verhalen en talenten De omgevingsvisie 2050 beschrijft een inspirerende toekomst; de ontwikkeling van Amsterdam tot meerkernige stad waarbij Zuidoost een hoofdrol speelt. Een verborgen parel in Amsterdam Zuidoost is Gaasperdam. Holendrecht is een van de buurten in Gaasperdam. Door de ruime opzet in lage dichtheid en een groene, autovrije binnenwereld onderscheidt Holendrecht zich van andere woonbuurten in Amsterdam. Het biedt een ander woonmilieu dan het woonmilieu van de drukke stad binnen de ring. De buurt heeft daarbij een bijzonder fraaie ligging aan de rand van de stad. Gaasperdam ligt aan het ommeland met het weidelandschap, de veenriviertjes Gein en Gaasp

en historische bebouwing. Aan de rand van de buurt bevinden zich de parkenwig met het Centraal Park Gaasperdam met voorzieningen als de schoolwerktuinen, kinderboerderij ’t Brinkie en de scouting, de Gaasperplas en natuurgebied De Hoge Dijk. Op de Gaasperdammertunnel komt een nieuw park en ook de zone rond het spoor in Amstel III wordt vergroend tot een Spoorpark. In de buurt zelf is veel groen, met name langs de belangrijke fietspaden en in de hoven tussen de woonblokken. Tenslotte heeft Holendrecht nog een troef in handen, namelijk de ligging direct aan een NS en metrostation. Deze optimale OV-verbinding, én de directe ontsluiting vanaf de A2 en de A9, maken Holendrecht een aantrekkelijke plek om te wonen en te werken. 2.1.2 Holendrecht West Holendrecht West is midden jaren 70 gebouwd. In de eerste ontwerpen voor Holendrecht van eind jaren 60 was de buurt net als heel Gaasperdam bedacht als hoogbouwwijk, zoals de Bijlmer. Begin jaren 70 is vanwege de negatieve ervaringen met de Bijlmer besloten om voor Gaasperdam terug te keren naar ‘gewone’ middelhoge etagebouw met aan de randen ruimte voor laagbouwbuurten. Gaasperdam werd een ware proeftuin voor nieuwe verkavelingen met autovrije straten, veel groen, gevarieerde woningtypen en een gescheiden verkeerssysteem met verhoogde dreven.

In Holendrecht West werd gekozen voor een toepassing van de zogeheten ‘Radburn’verkavelingsopzet, een opzet die verwijst naar de tuinstad Radburn uit 1929 en die na de oorlog in Amsterdam voor middelhoge bouw beproefd werd in bijvoorbeeld Buitenveldert. Dit principe werd in Holendrecht West uitgewerkt in een verkavelingsopzet van twee noord-zuid georiënteerde meanderstroken aan weerszijden van de autovrije, groene voet- en fietspadroute. De woningbouw bestaat uit vier bouwlagen met portiekontsluiting en bergingen op de begane grond. De woningentrees liggen aan de stenige hoven die zich naar buiten richten. De groene hoven richten zich naar binnen, naar de lobben van de parkstrook. Door de parkstrook loopt de belangrijkste noord-zuid fietsroute , het Abcouderpad. Het weelderige groen in de stedenbouwkundige meander is de drager van het plan. Vanaf de dreven zijn verschillende toegangen voor auto’s tot de parkeerterreinen aan de buitenranden.

Projectnota Centrum Holendrecht

Nieuwlandhof

Abcouderpad

Station Holendrecht Noorzijde

Ouderen wooncentrum de Drecht

Ochtenhof

Meerkerkdreef

Holendrechtdreef

Winkelcentrum

Maasdrielhof Onderdoorgang

Niftrikhof

Maasdrielhof

Gymzaal Scholen en buurtcentrum

Station Holendrecht Zuidzijde

12 Opheusdenhof

Abcouderpad

Meibergpad

Holendrechtplein

Cruyfcourt

Meibergpad Meernhof

Voor de afmetingen van de hoven in deze meanders is goed gekeken naar verschillende (plein)ruimtes in Amsterdam-Zuid. Het toegepaste verkavelingsprincipe is in de cultuurhistorische verkenning van Monumenten & Archeologie hoog gewaardeerd. Om Holendrecht West heen liggen infrastructurele lijnen: de verhoogde Meerkerkdreef aan de oostzijde, de overkapping van de Gaasperdammerweg (A9) aan de noordzijde en het talud van trein en metro aan de westzijde. Dwars door de woonbuurt loopt de verhoogde Holendrechtdreef, die het noordelijke en zuidelijke deel van elkaar scheidt. Het centrumgebied ligt rond het snijpunt van de Holendrechtdreef en het Abcouderpad. Ter plaatse van het centrumgebied wordt de meanderende structuur aan weerszijden van de Holendrechtdreef onderbroken. Hier liggen de winkels en voorzieningen. 2.1.3 Centrum Holendrecht West Het beschouwde plangebied centrum Holendrecht West is op bijgaande kaart aangegeven. De verschillende gebouwen en ruimtelijke elementen die meespelen in deze mogelijke ontwikkeling rond de Holendrechtdreef zijn: • ouderen wooncentrum de Drecht • Winkelcentrum Holendrechtplein en het parkeerterrein aan de Maasdrielhof • het complex aan het Meibergpad waarin buurthuis Holendrecht, de Morgenster en

• • • •

de Holendrechtschool gehuisvest zijn de aangrenzende openbare ruimte zoals het Cruyff Court en het Holendrechtplein de onderdoorgang met boksschool aan het Abcouderpad en de horecapanden aan het Abcouderpad de woningen en het parkeerterrein aan de Ochtenhof. Ook speelt de Holendrechtdreef zelf een belangrijke rol, evenals het aangrenzende NS en metrostation Holendrecht met spoortalud.

2.1.4 Gescheiden verkeerssysteem Het autoverkeer, de metro en de fietspaden zijn in heel Gaasperdam en dus ook in Holendrecht, gescheiden van elkaar aangelegd. De trein/metrobaan en autodreven liggen verhoogd en er is een fijnmazig (groen) fietsnetwerk dat kruisingsvrij onder de dreven en sporen door loopt. Dit is een onmiskenbare kwaliteit van het gebied: automobilisten, fietsers en voetgangers bewegen zich zo ongehinderd door de wijk. De verhoogde dreven maken echter ook harde grenzen tussen de verschillende buurten. De dreven zijn niet oversteekbaar en de buurten zijn op maaiveld slechts op enkele punten met elkaar verbonden via tunnels. 2.1.5 Veiligheid Een van de nadelen van het gescheiden verkeerssysteem is het anonieme karakter van de ruimtes langs de dreef, die niet levendig zijn en in de avonduren als niet-veilig worden ervaren. Dat geldt ook voor de fiets- en voetgangerstunneltjes die onder de dreven door lopen en voor de bushaltes met trappen en hellingbanen richting het winkelcentrum. Enerzijds komt dit door de inrichting, zoals bij de OV-haltes en parkeervelden, anderzijds komt het door de scheiding van functies in dit gebied. Na schooltijd en winkelsluiting zijn er geen ogen meer gericht op de straat en neemt de sociale onveiligheid toe doordat er geen woningen uitkijken op deze gebieden.

1 Hard: stenige hof 2 Zacht: groene hof

Projectnota Centrum Holendrecht

Amstel Business Park

E ET W

EG W

320 322 323 327 328

MAX

Stammerdijk

M53

I NC

I via de fijnmazigere, 66 secundaire fietsroutes niet optimaal is; één route loopt dood op Diemerde noordelijke stationsentree en kent in Holendrecht geen vervolg. De route via de bos Meibergdreef stopt bij de spoortunnel en kent eigenlijk geen duidelijk vervolg. Om via dit fietspad hetGanzenhoef winkelcentrum te bereiken rijdt men over de parkeerplaats bij de Drecht. 41 is in Holendrecht fijnmazig door de vele poorten in De voetgangersstructuur Bijlmer271 A9 de bebouwing. De dreef vormt een onderbreking in deze routestructuur. In het weide F E E R centrumgebied is met name de route tussen het winkelcentrum en het nieuwe D ER LM 41 in Amstel M53 III onlogisch. In 2020 zijn er tijdelijke maatregelen genomen om woongebied BIJ 66 met bebording het winkelcentrum beter vindbaar te maken. Bijlmer- 47 Kraaiennest 271 meer 2.1.7 Structuur autoverkeer centrumgebied 41 ELP RS F Ook voor autoverkeer KA REEis Holendrecht goed bereikbaar: via de S112, die door het D 41 je snel op zowel de A2 als de A9. De Holendrechtdreef is ArenA 1 plangebied loopt, ben 47 47 zone 4 49* 49* Nelsononderdeel van het hoofdnet Er lopen verschillende fietsroutes door het gebied, in noord-zuid richting gaat het auto. De Zuid49* Toekomst Mandelapark oost Abcouderpad richting Bijlmer Centrum.

In oost-west richting loopt het Meibergpad De autoverkeersstructuur in het centrumgebied Holendrecht is lastig te doorgronden 1 41 Station Bijlmer ArenA 5725 F bovendien 49* vanuit het Amstel III gebied naar de Gaasperplas. Op het snijpunt van deze twee niet eenvoudig te wijzigen. Het doorgaande verkeer gaat over de dreven, Een Gaasperpark RE ELD maar de voetgangers en fietsers niet. De verhoogde Holendrechtdreef is zo’n 475 2deze fietspaden P D fietspaden ligt het centrum van Holendrecht West. Via fiets je overdag 171* S R zone OR 49* KA A2 EEF Gaasperplas M50 GO F Ouder-en snel verder Gaasperdam in300 DR comfortabel of richting de HBijlmer. meter lang en vormt in Holendrecht West een barrière tussen de noord- en zuidzijde. 356 OODREE ‘s Nachts zijn deze K 47 kerk OE A9 R B van het Abcouderpad een tunnel voor voetgangers. Wegennetwerk Fietsnetwerk routes minder aangenaam. Omdat er geen zicht vanuit de woningen op de routes is, Halverwege is ter hoogte G 5825 49* N 171* is dat de aansluiting tussen Amstel III en Holendrecht 271 voelen ze niet veilig. Opvallend De Meibergdreef aan de westzijde van het spoor gaat over in de Holendrechtdreef. De 271 Bullewijk

PR OV

41 2.1.6 Bereikbaarheid: openbaar M54vervoer, fiets en voetgangerM53 44 Holendrecht West is met het openbaar vervoer zeer goed bereikbaar. Het plangebied M50 Venserpolder ligt naast NS station en metrohalte Holendrecht. Direct ten westen van het spoor ligt een Venserpolder busstation. Binnen 20 minuten ben je met het openbaar vervoer op Amsterdam CS en 10 EF binnen 10 minuten op Amstelstation. De bushalten liggen op de Holendrechtdreef. RE 202 De JKD I W doet 323 209 ALzijn manier waarop station Holendrecht en de buurt met elkaar verbonden geen DA 44 328 271 41 376* 375 Duivendrecht Station recht aan de potentie die de aanwezigheid van een NS-station met zich meebrengt. 377 Vanuit het station is op geen enkele manier zichtbaar dat je het centrum van de 378 wijk Strandvliet inloopt. Bij de zuidelijke uitgang is slechts een poort gemaakt in de meanderende 41 47 EEF bebouwing om aan te sluiten op het station. Bij de noordelijke uitgang kom je in de R 66 RD E Strandvliet woonwijk terecht in een ongedefinieerd gebied tussen de parkeerplaats en Bhet IJLMgroene 4 hof ten noorden van de Drecht. Johan Cruijff EEF

ELS

RIJ

EEF

KD DIJ EN AV GR ‘S-

R KD

REE

EF RE

DR ERG

EEF

IB 1 ME 120 375 376* 377 378

120 OV netwerk

R ND

VALBURGDREEF 47

EEF

Gaasperdam

41 47 376* 375 377 378

Reigersbos

M54 M50 SCHOON HOVENDREEF 47 Auto netwerk

WAGENINGENDREEF

RK KE ER EF ME DR E

Station Holendrecht

G WE RG

126

Ouderkerkerplas

D UM NT

BE NT MU

NDE OF GHO BUR GEL SIN

rkerk mstel Fiets netwerk 14

EEF

271

120 375 126 377 376* 378 171*

171*

M54 M50

EG EW

AM TR .S G OuderkerkR oost BU

E GW SRU

Bullewijk

DR GA PIN

P FO

H AC

300 EG 356 W N

Gaasperplas

M50

M54

Gein

Gaasperzoom

Driemond

NC IA LE W

49*

-Ri

Amsterdam

EEF

Zuidoost

DR GA

E SB

LIN

OE GR

71* 328

Verrijn Stuartweg

n enA

JK WI RG

M54

Station Diemen-Zuid

202 209 66

G-

N RI

Diemen

Van der Madeweg

STRA ATWE G

Duivendrecht

RIJKS

Overamstel

19 Diemen Sniep 323 202 328 209 376* 375 377 Verrijn Stuart 378

Overamstel

WEG

Diemen-Zuid

Meibergdreef ligt laag en gaat pas omhoog aan de oostzijde van het spoor. Net na de spooronderdoorgang kan de auto afslaan de Oudenrijnlaan of de Nieuwegeinlaan in, om via een hellingbaan over de spoortunnels heen te rijden om de parkeervelden van de verschillende hoven te bereiken. De Holendrechtdreef is de enige toegang tot deze verder doodlopende routes naar de parkeervelden. De parkeerhoven aan de oostzijde van het Abcouderpad zijn op een vergelijkbare manier bereikbaar via afslagen aan de Meerkerkdreef. Het huidige winkelcentrum wordt bevoorraad via de afslag naar de Maasdrielhof. Vrachtwagens rijden hier over het parkeerterrein om de winkels te bevoorraden. Deze situatie is verre van ideaal want de vrachtwagens moeten manoeuvreren op het parkeerterrein. De twee scholen en het buurtcentrum zijn per auto niet bereikbaar. Via het fietspad (Meibergpad) kan men met ontheffing het plein en de school bereiken. Woon-zorgcentrum de Drecht is wel goed per auto bereikbaar. De Niftrikhof is bereikbaar via de Nieuwegeinlaan. 2.1.8 Parkeren In Holendrecht West wordt in de huidige situatie in de openbare ruimte geparkeerd op de parkeervelden aan de randen van de wijk. Er is geen betaald parkeren. Wel is er bij het winkelcentrum en op de Ochtenhof een blauwe zone. In totaal zijn er 2251 parkeerplaatsen in Holendrecht West. In het plangebied zelf bevinden zich op straat 290

inla

N laan

nrijn

e Oud Tu n

ege ieuw Ho le

Tu n

parkeerplaatsen. In 2019 is de parkeerdruk van Holendrecht West gemeten. Uit dit onderzoek kwam een gemiddelde parkeerpiek van 70,2% naar voren. Ook de herkomst van de geparkeerde voertuigen is onderzocht. Hieruit blijkt dat een aanzienlijk deel van de geparkeerde voertuigen niet van bewoners van Holendrecht is. Het lijkt erop dat veel auto’s in Holendrecht geparkeerd worden, waarna de eigenaar met het OV verder de stad in reist. 2.1.9 Openbare ruimte, groen en kunst Er is in Holendrecht West veel openbare ruimte en groen. Van de 72 hectare die Holendrecht West groot is, is bijna 50 hectare openbare ruimte (69,4%). In het centrumgebied is van de 12,2 hectare circa 8,7 hectare openbare ruimte (71,3%). Deze overmaat heeft zijn weerslag op de kwaliteit van de inrichting en het onderhoud en beheer. De openbare ruimte oogt op veel plekken in het centrumgebied sleets. Van de 12,2 hectare is 5,58 hectare onverhard (groen, water en sport) en 2,36 hectare bebouwd. De overige 4,26 hectare is verhard en bestaat uit de pleinen, trottoirs, parkeervelden en rijwegen. Het Holendrechtplein is in het plangebied de meest in het oog springende openbare Parkeervelden ruimte. Dit plein grenst aan de scholen en het buurtcentrum en biedt ruimte voor allerhande gebruik. Die ruimte maakt ook dat het plein als erg leeg ervaren wordt.

rec

ht dr ee

f (h

Bushalte op verhoogde dreef Projectnota Centrum Holendrecht

Parkeren op velden aan de randen

Veld A bestaande bebouwing: •

Niftrikhof 1: De Drecht is een woon-zorgcentrum. Het bestaat uit woningen voor ouderen en een gezondheidscentrum. De Drecht is ontworpen door Architectenbureau Van Woerden, Schneider, Deiermeyer en is in 1977 in gebruik genomen.

•

C A D

Nigtevechthof 1 t/m 46: portiekwoningen uit 1976

Veld B bestaande bebouwing: •

Ochtenhof 1 t/m 98: portiekwoningen uit 1976

•

Opheusdenhof 1 t/m 9: portiekwoningen uit 1976

Veld C bestaande bebouwing: •

Winkelcentrum Holendrechtplein uit 1976, ontworpen door Van Gool,

Veld D bestaande bebouwing:

•

Holendrechtplein 28,29,30,31 en 32, deel winkelcentrum uit 1976

•

Holendrechtplein 41, Gymzaal, bouwjaar 1979

•

Holendrechtplein 36,38,39,40,42,43 en 44, Verzamelgebouw scholen en buurthuis uit 1977

Veld E bestaande bebouwing •

Kunstwerk brug nr. 1305 uit 1976, ontworpen door D.L. Sterenberg.

•

Holendrechtplein 23 en 24, deel winkelcentrum onder/tegen de dreef uit 1976

Plattegrond met deelgebieden

De Drecht, veld A

Woonbebouwing veld B

Winkelcentrum, veld C

Buurtcentrum en scholen, veld D

Op de tegels van het plein is een kunstwerk aanwezig en in de vloer zijn bedriegertjes geplaatst. In het winkelcentrum zelf, op de parkeerplaats van het Maasdrielhof en rond de onderdoorgang en in de Ochtenhof en de Niftrikhof is in 2015 de openbare ruimte vernieuwd. Het deel van de wijk ten noorden van het plangebied is in 2018 en 2019 vernieuwd. Voor het zuidelijk deel wordt een Nota van Uitgangspunten voor aanpak van de openbare ruimte voorbereid. Het groen in Holendrecht is wisselend in kwaliteit. Er zijn prachtige stukken, waar beplanting en landschap elkaar versterken. Ook zijn er plekken waar de onderbegroeiing te dicht geworden is en onoverzichtelijke plekken zijn ontstaan. De autowegen zijn ruim met bomen en struiken ingericht en werken daardoor als groene doorgangen. Het groen scheidt de wegen mooi af van de buurten, maar wordt ook als onveilig ervaren door mensen die op de dreef de bus moeten nemen. Het spoortalud aan de westzijde van de buurt is aangewezen als ecologische structuur. Amfibieën, grote en kleine zoogdieren en andere organismen gebruiken deze relatief rustige en groene taluds om zich te kunnen verplaatsen. Er zijn in het plangebied enkele kunstwerken in de openbare ruimte aangebracht. Onder het viaduct van de Holendrechtdreef is een van de wanden voorzien van mozaïeken. Ook zijn er granieten speelschijven geplaatst die als zitplek gebruikt worden.

Op het Holendrechtplein is in 2013 met een groot mozaïek het Wapen van Holendrecht aangebracht door Arno Coenen. Buurtbewoners hebben bijgedragen aan de totstandkoming. Vanuit de lucht is het mozaïek leesbaar, op de grond zijn het vooral kleurschakeringen in de bestrating.

is een kleine uitbreiding geweest. De andere éénlaags bebouwing in het plangebied betreft het verzamelgebouw met scholen en buurtcentrum. Rondom liggen kleinere en grotere schoolpleinen. Het gebouw is aan vervanging, dan wel grondige renovatie toe. Tenslotte is er ouderenwooncentrum De Drecht dat in oriëntatie afwijkt van het orthogonale grid. Deze vijf laags hoge woonvoorziening voor ouderen ligt tegenover het winkelcentrum. Door de diagonale ligging ontstaat een driehoekig plein. De portiekwoningen in het plangebied zijn eenvormig in opzet en in architectuur. De woningen zijn nog in goede staat. 2.1.11 Woningvoorraad In Holendrecht West staan 3230 woningen. Er zijn twee woningcorporaties actief: Eigen Haard aan de zuidzijde van de Holendrechtdreef en Stadgenoot aan de noordzijde. De woningvoorraad is eenzijdig en bestaat voor 92% uit sociale huurwoningen. Dit is veel hoger dan het stedelijk gemiddelde van 58%. De woningen zijn relatief groot, 69% is groter dan 70 m2 terwijl er nauwelijks kleinere (goedkopere) en grotere (duurdere) woningen aanwezig zijn. Er is behoefte aan nieuwe en andersoortige woningen in Holendrecht West. Voor de vele jongeren en ouderen in de buurt bestaan nu bijna geen mogelijkheden. De portiekflats hebben geen liften waardoor de woningen op de verdiepingen niet levensloopbestendig zijn. Daarnaast is er een tekort aan woningen voor starters.

Eigen Haard heeft een deel van de woningen in het zuidelijk deel van Holendrecht verkocht, en doet dat bij mutatie nog steeds. Ook wordt een beperkt aantal woningen

2.1.10 Bebouwing De bebouwing in het plangebied dateert uit eind jaren 70. Het winkelcentrum is autovrij en bestaat uit twee bouwblokken van één laag met daartussen een smalle voetgangersstraat. Aan de achterzijde bevindt zich een parkeerterrein en een laad- en losplek. Het centrum strekt zich uit onder de dreef door, ook in éénlaags bebouwing. Het winkelcentrum is in 2014 gerenoveerd. Er is een nieuwe bakstenen gevel geplaatst en er

Projectnota Centrum Holendrecht Stangenpark

Kunstwerk

naar de middenhuur gebracht. Het aandeel sociale woningen in de woningvoorraad in Holendrecht West zal als gevolg van deze ingrepen (zonder toevoegen van woningen) teruglopen. In het beoogde centrumgebied staan 107 portiekwoningen in veld B. In veld A zijn er 46 portiekwoningen en in de Drecht 311 wooneenheden. Alle woningen in het plangebied zijn sociale huurwoningen. 2.1.12 Eigendommen bebouwing en grond De grond in vrijwel het gehele plangebied is in eigendom van de gemeente Amsterdam en in erfpacht uitgegeven. Stadgenoot is eigenaar van wooncomplex voor zelfstandig wonende ouderen De Drecht. De woningen langs de Ochtenhof en Opheusdenhof zijn eigendom van Eigen Haard. Hoorne Vastgoed is eigenaar van het winkelcentrum. Enkele stukken grond in het centrumgebied zijn eigendom van de Stichting Evangelische Basisscholen en van Stichting Zonova. Als er op deze grond geen school meer gevestigd is, gaat de grond terug naar de gemeente. De strook van het spoortalud is in eigendom van Railinfratrust B.V.

2.1.13 Voorzieningenstructuur Holendrecht West is voornamelijk een woonbuurt. Langs het Abcouderpad ligt het winkelcentrum. De horecastrip van het winkelcentrum loopt onder de dreef door in het Holendrechtplein waar het buurthuis en twee basisscholen met gymzaal gehuisvest zijn. Sinds eind 2019 is Leer en Doe gemeenschap de Groene Hub tijdelijk gevestigd in een voormalige basisschool achter de horecastrip. Tegenover het winkelcentrum, aan de andere kant van het Abcouderpad ligt ouderenwooncentrum De Drecht met gezondheidscentrum en apotheek. Deze voorzieningen vormen samen het hart van de buurt. Sportvoorzieningen in het plangebied bestaan uit een basketbalveld, een Cruyff Court en een urban sportvoorziening (stangenpark) voor fitness en bootcamp activiteiten. De sportvoorzieningen zijn in 2021 opgeknapt. Verder zijn er het Amsterdams Bokscentrum (ABC) en een gemeenschappelijke gymzaal. Voor veldsporten zijn de bewoners aangewezen op de voorzieningen in het Nelson Mandelapark. In de buurt, maar buiten het plangebied, liggen enkele kinderdagverblijven, buurtwerkkamer Casa Jepie Makandra en enkele religieuze bijeenkomstgebouwen. Direct naast het plangebied, in Holendrecht Oost, bevindt zich een voorzieningencluster gericht op kinderen en jeugd met o.a. een basisschool en kinderopvang, een

OV Kantoor Winkels Horeca

Stadgenoot

Maatschappelijk

Eigenhaard

18 Eigendommen

Onderwijs Voorzieningen

Cruyffcourt

buurtgerichte kleinschalige dependance van het ROC, jeugd en jongerenwerk en initiatieven vanuit de buurt. Een ander centraal punt in de buurt is Station Holendrecht. Er zijn geen voorzieningen aanwezig in en bij het station.

•

2.1.14 Cultuurhistorische waarde Monumenten en Archeologie heeft een cultuurhistorische verkenning voor Gaasperdam uitgevoerd (december 2018). Holendrecht West is daarbij aangemerkt als stedenbouwkundige zone A. Dit wil zeggen dat het gebied te beschouwen is als dragende structuur van een hooggewaardeerd stadsgezicht. De bebouwing en het groen zijn van uitzonderlijke kwaliteit of gaafheid en het gebied is gerealiseerd volgens een belangrijk stedenbouwkundig ontwerp of maakt deel uit van een bijzondere ruimtelijke structuur.

In de ordekaarten voor architectuur is het overgrote deel van de bebouwing in Holendrecht centrumgebied aangeduid met architectuurorde 3 (middelhoge waarde). Het cluster van scholen en buurtcentrum is als orde 2 (hoge waarde) aangeduid. Orde 2 staat voor een architectuureenheid met een voor de periode karakteristieke architectonische vormgeving en/of typologie, die bovendien een belangrijke bijdrage levert aan de compositie van de verkaveling eenheid en het veld.

De waarden benoemd voor Holendrecht West zijn: • Verkavelingsopzet van twee lange meanderstroken • Lange autovrije groene route • Fraaie openbare ruimte • Veel en gevarieerd (openbaar) groen • Helder en bijzonder totaalontwerp • Rustige woonomgeving

•

Voetpadenstelsel dat via onderdoorgangen in de woonblokken doorloopt van parkeerpleinen naar binnenhoven Paviljoens voor diverse voorzieningen aan de groene route

Met een nieuwe stedenbouwkundige invulling van het centrumgebied is een wijziging van de bestaande structuur onvermijdelijk. Doel is om in het plangebied een nieuwe stedelijkheid te realiseren die aansluiting vindt bij de bestaande ontspannen woonomgeving en die geen onaanvaardbare afbreuk doet aan de hoge cultuurhistorische waarde. De ruime opzet van het groene Abcouderpad zal ook in dit nieuwe plan terugkomen. De openbare ruimte is het verbindende element, de fijnmazige routes blijven behouden. De nieuwe bouwblokken kunnen zich onderscheiden van de meanderende woonbebouwing, net zoals de huidige bouwblokken in het centrumgebied dat nu doen.

Historische luchtfoto Projectnota Centrum Holendrecht

Afmetingen bouwblok

A: Paasheuvelweggebied D: Our Domain

F: Warmteoverdrachtstation

E B: Entreegebied AMC

D B

20 C: Spoorpark Zuid

E: Park op Gaasperdammertunnel

Legenda Projectgrens Deelgebieden Buurtgrens

Projecten in de buurt Projectgebied 0

100

200

300

400

500

2.1.15 Omliggende buurten Het momentum lijkt daar voor Holendrecht. Marktpartijen zoals ontwikkelaars en eigenaren zien kansen in deze omgeving. Met name de centrale ligging bij Amstel III en het treinstation maken het gebied aantrekkelijk voor de toekomst. In de omgeving van Holendrecht spelen de volgende ruimtelijke ontwikkelingen die de omgeving van de wijk een kwaliteitsimpuls zullen geven: •

•

Gaasperplas: Het Toekomstplan Gaasperplas is op 16 maart 2021 door B&W vastgesteld. In hoofdlijnen zijn de ingrepen het verbeteren van routes en entreegebieden, herinrichting van het voormalig Floriadeterrein, toevoegen van zwemplekken, ontwikkelen van horeca en een stedelijke functie (museum), onderzoek naar zelfbeheer. Centraal park Gaasperdam: voor het centraal park Gaasperdam wordt onderzocht of, en zo ja, in welke mate, hier sportvoorzieningen gemaakt kunnen worden voor de georganiseerde (buiten)sport. Gaasperdammertunnel: Om de leefbaarheid in Amsterdam Zuidoost te verbeteren is een drie kilometer lange landtunnel tussen de spoorlijn Amsterdam-Utrecht en de rivier de Gaasp aangelegd met daarbovenop een park. De breedte van de tunnel en het park is circa zeventig meter. Het park op de A9-tunnel biedt kansen voor de bouw van woningen (en andere functies) aan de noord- en zuidzijde van de tunnel en het toevoegen van groene functies (sport & spel, tuinen, stadslandbouw en kleinschalige horeca) op de tunnel in de periode 2022 – 2025/2030. Arenapoort: In het winkelcentrum de Amsterdamse Poort worden woningen, winkels, horeca en andere commerciële voorzieningen toegevoegd, zodat het zich verder ontwikkelt tot centrum met regionale aantrekkingskracht. Reigersbos en H-buurt: Het ten zuiden van Holendrecht liggende Reigersbos is net als Holendrecht aangewezen als ontwikkelbuurt.

Voor het centrum van Reigersbos is een projectnota vastgesteld in april 2021. Momenteel wordt de investeringsnota afgerond. Reigersbos wordt met het toevoegen van detailhandel, horeca , maatschappelijke voorzieningen, werkfuncties en woningen verder uitgebouwd als hét centrum voor Gaasperdam. De ten noorden liggende H-buurt is ook een ontwikkelbuurt. Deze Principenota is vastgesteld in juni 2019. Het

•

Projectnota Centrum Holendrecht

stedenbouwkundig plan voor H-midden wordt begin 2022 vastgesteld. Mandelapark en omgeving Bijlmer Sportcentrum: Aan het park komt een stedelijk programma met woningen, scholen en maatschappelijke voorzieningen. Er wordt daarvoor een stedenbouwkundig plan opgesteld. Amstel III, Gebiedsontwikkeling Paasheuvelweggebied: Aan de westzijde van het spoor ligt het Paasheuvelweggebied. De gemeente werkt met verschillende eigenaren in dit gebied samen aan een gebiedstransformatie van monotone kantorenwijk naar een gemengde woonwerkbuurt met kantoren, woningen en voorzieningen. Het kantooroppervlak blijft circa 150.000 m2, daarbij komen circa 4.000 woningen en voorzieningen, zoals basisscholen. Het toevoegen van drie basisscholen voor de groeiende bevolking is hier lastig, omdat de gemeente hier maar een kavel bezit. Om die reden is een van de drie schoolgebouwen voorzien aan de oostzijde van het spoor. Direct naast station Holendrecht is Our Domain gerealiseerd. Deze campus bestaat uit drie gebouwen met een openbaar toegankelijke groen binnenterrein. Het programma bestaat onder meer ruim 1500 woningen, een kleine supermarkt, een sportschool en een horecagelegenheid. Entreegebied Amsterdam UMC locatie AMC: Het entreegebied van het AMC is heringericht. Het gebied wordt een levendig park met een sierlijk vormgegeven entreepaviljoen van het Amsterdam UMC. Oplevering vindt plaats in 2021.

Meibergdreefzone: In de toekomst gaat de Meibergdreef een logischere verbinding vormen tussen het Paasheuvelweggebied en het Amsterdam UMC - Locatie AMC. Er komen nieuwe dwarsverbindingen en het groene landschap wordt aantrekkelijker gemaakt. Uitvoering vindt plaats van 2021 tot en met 2025. Spoorpark Zuid: Er ligt een nieuw stadspark in de langgerekte groenstrook langs het spoor tussen station Bijlmer ArenA en station Holendrecht. Over de hele lengte van het park komt een doorgaande wandelroute. Warmteoverdrachtstation: Ten zuiden van de tunnel in de oksel van de Meerkerkdreef wordt een warmteoverdrachtstation gerealiseerd. In het voorjaar van 2021 is de bouw gestart, oplevering wordt verwacht in de zomer van 2022.

2.2 Het plan voor ruimtelijke en programmatische invulling centrumgebied. 2.2.1 Toekomstbeeld centrum Holendrecht In 2035 is het Centrum Holendrecht vernieuwd. Op het kruispunt van Abcouderpad en Meibergpad ligt dan een aantrekkelijk plein met winkels en voorzieningen. De mensen die daar op af komen zorgen voor levendigheid. Het is de ontmoetingsplek van de buurt. De winkels zijn gecombineerd met woningen voor onder andere ouderen, gezinnen en jongeren. Er zijn zo’n 1000 woningen bij gekomen in het centrumgebied. Er zijn kleine woningen en grote, voor bewoners met verschillende beurzen. Het eerst eenzijdige woningaanbod is daardoor vergroot. Hierdoor wordt de mix aan mensen in Holendrecht nog rijker en diverser. Het vernieuwde centrumgebied is stedelijker dan het was en past goed bij de oorspronkelijke opzet van de wijk. De kwaliteiten van het huidige Holendrecht zijn verwerkt in het nieuwe plan. Het groen heeft ook in het centrumgebied een belangrijke plaats. Nieuwe gebouwen met aansprekende architectuur vormen een aantrekkelijk centrum. Het toevoegen van woningen en het mengen van de functies in het centrum heeft ervoor gezorgd dat het ook ’s avonds een prettige plek is. Er zijn twee onderscheidende nieuwe basisschoolgebouwen gerealiseerd die gecombineerd zijn met sportvoorzieningen en zorg- en cultuurfuncties.

De nieuwe scholen en sportvoorzieningen in de openbare ruimte maken voor de jeugd een groot verschil. De openbare ruimte is grotendeels autovrij, vanaf het centrum loopt een aantrekkelijke looproute naar het station. De trein en metro zijn belangrijk, er wordt steeds meer gebruik van gemaakt doordat er meer mensen in het gebied wonen en werken. Rondom het station is er veel veranderd. Een stationsplein en hoge bebouwing markeren de plek. Doordat de Holendrechtdreef in de nabijheid van het station verlaagd is kan je makkelijk oversteken. De dreef vormt hier geen barrière. Kleinschalige werkruimten zijn rondom het station voor aantrekkelijke prijzen beschikbaar. Ondernemers uit het oude en het nieuwe Holendrecht ontmoeten elkaar hier. De wijk is klimaatbestendig en duurzaam gebouwd en maakt Holendrecht klaar voor de toekomst.

2.2.2 Opgave herontwikkeling centrum Holendrecht De geschetste toekomst toont een aantrekkelijk beeld van een vernieuwd centrumgebied. Om daar te komen moeten de doelen duidelijk zijn die ten grondslag liggen aan het ontwerp. We gaan in Holendrecht centrum aan de slag om de volgende redenen: 1.

Holendrecht heeft een veilig en aantrekkelijk centrum nodig: de centrale ontmoetingsplek voor de buurt Dat doen we door: • Functies zoals winkels, voorzieningen en scholen te combineren met wonen zodat er altijd ogen op straat zijn. • Hoogwaardig ingerichte openbare ruimte te koppelen aan functies en de belangrijkste routes. • Het autovrije karakter van Holendrecht te omarmen. • Fijnmazige routes te versterken die de buurten verbinden. 2. Stationslocaties in de stad willen we optimaal benutten. Dat doen we door: • Verdichten rondom het station, door toevoegen van woningen • Functiemenging in de bouwblokken rondom het station • Verbeteren doorwaadbaarheid van het gebied door de dreef te verlagen in de nabijheid van het station en door verbindingen te verbeteren met het Amstel III gebied. 3. Een diverse woningvoorraad sluit beter aan bij de verscheidenheid aan woonwensen. Dat doen we door: • Kwantitatief: het toevoegen van woningen • Kwalitatief: te bouwen voor doelgroepen, te sturen op woninggrootte en woonprogramma 4. Het verbeteren van de sociaal economische positie van de bewoners Dat doen we door: • Vernieuwen scholen • Vernieuwen maatschappelijke ruimten.

Projectnota Centrum Holendrecht

Raamwerk toekomstige ontwikkelingen

Groene route (Abcouderpad) als drager van het plan

Versterken en doorzetten verbindingen voor fietser en voetganger

1 2

Verbinden beide zijden van het spoor met o.a. een stationsplein

Dreef verlagen nabij onderdoorgang spoor

Holendrechtplein als centrale ontmoetingsplek

Bouwvelden sluiten aan op bestaande structuur

5 4 2

• •

Reserveren werkruimte waaraan behoefte is in plint. Samen met de bewoners bepalen we waar behoefte aan is Programma sociaal domein (separaat traject)

Samengevat is de opgave, om woningen, voorzieningen en werkfuncties in het centrum van Holendrecht toe te voegen, de openbare ruimte kwalitatief en sociaal veilig in te richten en de verbindingen met Amstel III en de omliggende buurten te verbeteren. Door functies als scholen en winkels te combineren met wonen en daarmee de monofunctionele opzet te doorbreken en woningen langs de anonieme dreef te bouwen, kan ook de stedenbouwkundige opzet van het centrum worden verbeterd. Dat moet samengaan met een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, vergroening en verduurzaming. 2.2.3 Ruimtelijke studie centrumgebied De mogelijkheden voor vernieuwing van het centrumgebied zijn de afgelopen maanden nader onderzocht in samenwerking met een deel van de eigenaren in het gebied; Hoorne Vastgoed en Eigen Haard. De samenwerking met eigenaren is essentieel omdat alleen met hun medewerking het plan tot stand kan komen. Dit brengt ook risico’s met zich mee. Zo kan (een deel van) het plan onuitvoerbaar blijken door gewijzigde inzichten bij een eigenaar. Architectenbureau Mecanoo is door de gemeente en de eigenaren gevraagd voor het maken van een ruimtelijke studie. Deze studie geeft inzicht in de mogelijkheden en onmogelijkheden met betrekking tot het plaatsen van de verschillende programmaonderdelen. Ook werden de wensen van de verschillende eigenaren gedurende de studie duidelijker.

Het studiemodel is door de gemeente op kansen en haalbaarheid onderzocht en geeft inzichten voor de verdere uitwerking naar een stedenbouwkundig plan.

worden als de omstandigheden daar om vragen. Het raamwerk wordt gevormd door bouwvelden, routes en openbare ruimte. Het studiemodel geeft een mogelijke invulling van het raamwerk. Het toont hoe het gebied er uit kan komen te zien en overtuigt dat een goede ruimtelijke invulling mogelijk is. Het is nadrukkelijk nog geen stedenbouwkundig plan. Dit zal in de volgende fase, die van het investeringsbesluit, gemaakt worden en hierbij zullen eigenaren en bewoners nauw betrokken worden. 2.2.5 Bouwvelden Het raamwerk bestaat uit een aantal bouwvelden die in maat en schaal aansluiten op de bestaande structuur van Holendrecht. De hoofdmaatvoering is terug te voeren op de bestaande meanderende bouwblokken die zo kenmerkend zijn voor de stedenbouwkundige opzet. Door het doorzetten van de fijnmazige voetgangersstructuur ontstaan de bouwvelden. Er zijn verschillende invullingen van de bouwvelden denkbaar. Het kunnen gesloten bouwblokken zijn, maar ook kan het bouwblok opgeknipt worden tot meerdere volumes. 2.2.6 Routes Het Abcouderpad blijft de groene ruggengraat in het gebied. Vanaf Station Holendrecht loopt er een herkenbare, nieuwe langzaam verkeer route naar het winkelcentrum van Holendrecht dat in een van de bouwkavels aan het Abcouderpad ligt. Het Meibergpad blijft bestaan en is vooral bedoeld voor doorgaande fietsers richting de Gaasperplas.

De Holendrechtdreef vormt samen met de twee langzaam verkeer routes (Meibergpad en pad zonder naam) vanuit de station entrees een duidelijke verbindingen tussen Amstel III, het Centrumgebied en de Gaasperplas. Er wordt nieuwe bebouwing

2.2.4 Het raamwerk als basis Er is een raamwerk ontworpen waarbinnen verschillende programmatische en ruimtelijke invullingen bedacht zijn die tonen hoe een toekomstige ontwikkeling eruit kan zien. Deze puzzelstukken vormen samen het toekomstbeeld, maar kunnen in de tijd nog aangepast

Projectnota Centrum Holendrecht Gesloten bouwblok

Meander blokken

Open blokken structuur

toegevoegd om deze routes te begeleiden . In het raamwerk wordt uitgegaan van een transformatie van de dreef. Deze wordt over een lengte van circa 100 meter verlaagd om rondom het station de barrière werking weg te nemen. Ter hoogte van het Abcouderpad is de dreef weer op hoogte zodat daar ongehinderd het langzaam verkeer het autoverkeer kan kruisen. Dit gescheiden systeem is typerend voor de oorspronkelijke ruimtelijke opzet van Holendrecht. 2.2.7 Openbare ruimte In het raamwerk zijn twee pleinen opgenomen. Aan het Abcouderpad komt het centrale nieuwe plein. Rondom dit plein wonen mensen en zijn winkels en voorzieningen gesitueerd. Het moet een levendige plek worden waar mensen elkaar graag ontmoeten en verblijven. De openbare ruimte wordt stedelijk en groen: compact en kwalitatief ingericht met voldoende ontmoetingsplekken en verzorgde groenvakken. Ook is er een plein bij de zuidelijke uitgang van het station. Het is niet groot, maar wel aantrekkelijk door een mix van horeca en winkels die je in de nabijheid van een station verwacht. Ook zijn hier werkruimtes. Deze zijn kleinschalig waardoor het gebied goed aansluit op zowel de woonwijk als op het Amstel III gebied waar grotere kantoren gehuisvest zijn. Aan de westkant van het spoor, in het Spoorpark, is ook plek om te ontspannen en elkaar te ontmoeten,

Rondom de scholen zijn er verschillende verblijfsplekken van wisselende grootte. Er zijn ruime wandelroutes met speelaanleidingen en zitplekken, gecombineerd met sportvoorzieningen zoals het stangenpark, basketbalveld en Cruyff Court. Deze plekken zijn niet specifiek opgenomen in het raamwerk. In het stedenbouwkundige plan zullen ze hun precieze plek en afmeting krijgen. De onderdoorgang bij het Abcouderpad (het tunneltje) wordt sociaalveiliger ingericht. Het is essentieel dat een deel van de brug en het in de tunnel gesitueerde gebouw aangepast worden om het gevoel van sociale veiligheid te vergroten en de toegangen naar de bushaltes veiliger te maken. Ook onderzoeken we in het vervolgtraject de mogelijkheid om de doorgang te verbreden. De bushaltes zijn op de hoger liggende dreef gesitueerd. Er is zicht vanaf woningen op de haltes. 2.2.8 De juiste functie op de juiste plek In het raamwerk is nog niet voor elke functie vastgelegd waar deze komt. Er zijn wel behoorlijk wat afhankelijkheden. Zo kunnen de scholen bijvoorbeeld alleen op veld D en een deel van veld B komen vanwege de verplichte afstand tot drukke wegen en het spoor. En een winkelcentrum moet goed aangesloten zijn op de hoofdwegenstructuur om laden en lossen te faciliteren. Veld B en veld C komen daarvoor in aanmerking.

Voor het goed functioneren van de openbare ruimte is het belangrijk om bepaalde uitgangspunten vast te leggen. Rondom het station is een mix van wonen, werken en

D B Plattegrond met deelgebieden Projectnota Centrum Holendrecht

Referentiebeeld groene stationsomgeving

voorzieningen essentieel. Rondom de pleinen is het belangrijk dat er levendige functies in de plinten (begane grond) van de bouwblokken komen. In het winkelcentrum moeten onaantrekkelijke, stille achterkanten vermeden worden. Om dit te voorkomen dienen grote winkels altijd afgezoomd te worden met andere functies. Het toevoegen van meer woningen zorgt voor de levendigheid die gewenst is in het centrumgebied. 2.2.9 Het studiemodel Het model van Mecanoo Architecten schetst een compleet nieuwe invulling van het centrumgebied. Voor de verschillende velden zijn puzzelstukken gemaakt die in het raamwerk passen en de verschillende programmatische invullingen van de deelgebieden illustreren. Om de noodzakelijke vernieuwing van het centrumgebied mogelijk te maken is het belangrijk dat er geschoven wordt met functies binnen het gebied. Ook de eventuele

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

vernieuwing van het winkelcentrum zou gebaat zijn bij een verplaatsing zodat het een betere aansluiting krijgt op het Amstel III gebied waar geen winkelcentrum komt. Het situeren van de juiste functie op de juiste plek, met inachtneming van de mogelijkheden en onmogelijkheden van fasering zijn bepalend voor de modellen. Zo kunnen de scholen slechts op een beperkt deel van het plangebied terugkomen, vanwege het beleid met betrekking tot fijnstof langs drukke wegen. In het studiemodel is bovendien onderzocht welke typologie van bouwblokken, in massa en hoogte, goed aansluit op het bestaande gebied. Ook is invulling gegeven aan de contramal van de bebouwing; de openbare ruimte. Hoogwaardig vormgegeven ruimte die een toevoeging vormt op de aanwezige kwaliteit in Holendrecht. In het studiemodel is het winkelcentrum verplaatst van veld C naar veld B. Een andere mogenlijkheid is dat het winkelcentrum op de huidige plek blijft en slechts een deel van de winkels naar veld B gaat. De beide scholen zijn in veld D gesitueerd.

Nieuw stationsplein als toegangspoort tot Holendrecht Centraal Plein met rondom scholen, winkels en horeca, daarboven wonen Winkelcentrum op kruispunt van routes langs Abcouderpad Maatschappelijke functies nabij scholen 2 basisscholen met daarboven wonen Sport en spelen centraal tussen scholen Dreef als groen decor Locale tuin met gemeenschappelijke functie.

Plattegrond studiemodel Projectnota Centrum Holendrecht

2.2.10 Puzzelstukken Invulling veld B Veld B ligt direct naast de spoorlijn. Op veld B komt een stationsplein met voorzieningen. Dit plein is prettig om te verblijven en leidt via een diagonale route door naar het hart van Holendrecht dat zich ter hoogte van het Abcouderpad bevindt. In veld B komen een (of twee) nieuw te bouwen supermarkten. Ook komt hier aanvullende detailhandel en horeca. De route door het gebied wordt als het ware begeleid door deze functies. Doordat de dreef rondom het station verlaagd is kan de supermarkt vanaf de dreef laden en lossen in een inpandige ruimte. Het bouwblok naast het station heeft een toren van circa 45 meter en markeert daarmee de stationslocatie. In dit bouwblok vlak bij het station zijn ook werkfuncties ondergebracht, menging van functies past bij de goede bereikbaarheid. 60

60 60

Werken 547.46 m²

Maisonette 47.60 m²

Maisonette 48.23 m²

Maisonette 49.00 m²

Maisonette 49.70 m²

Overgang gebouw en maaiveld

ingang app

Impressie studiemodel veld B

Maisonette 47.60 m²

Maisonette 100.82 m²

Maisonette 100.59 m²

Maisonette 60.79 m²

Maisonette 48.82 m²

Maisonette 100.43 m²

ingang app

Maisonette 100.83 m²

ingang app

Maisonette 48.96 m²

Maisonette 48.96 m² School 927.72 m² Maisonette 47.60 m² 2333 866 LD

2333 866 LD

ingang app

School 410.40 m²

Schoolplein 1140.48 m²

Retail 511.66 m² Retail 62.62 m²

Schoolplein 1954.04 m²

Schoolplein 614.58 m²

Maisonette 47.60 m²

School 2131.60 m²

Retail 460.11 m²

60 60

Retail 150.16 m²

ingang app

Retail 111.25 m²

Retail 106.39 m²

Maisonette 48.82 m²

Maisonette 60.54 m²

Maisonette Maisonette 48.63 m² 49.70 m²

LD 866 2333

Retail 383.60 m²

Maisonette 49.04 m²

ingang app

Maisonette Maisonette 49.04 m² 47.79 m²

ingang school

50m

Retail 210.07 m²

Plattegrond studiemodel veld B

60 60

Maisonette 49.00 m²

Retail 526.39 m²

Retail 99.75 m²

Maisonette 46.90 m²

Maisonette 47.60 m²

Opslag / fietsenstalling 144.19 m²

2333 866 LD

ingang app

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 48.64 m² 48.70 m² 100.45 m² 48.64 m²

Maisonette Maisonette Maisonette 47.60 m² 47.60 m² 49.00 m²

Maisonette 49.00 m²

ingang school

60 60

Maisonette 47.60 m²

Retail 1958.60 m²

Retail 1074.25 m² 60

Maisonette 49.00 m²

2333 866 LD

Maisonette 47.60 m²

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 49.70 m² 49.70 m² 48.65 m² 48.65 m² ingang app

Retail 98.01 m²

Parking 1361.17 m²

Maisonette 48.65 m²

parkeren

Maisonette 47.60 m²

Expeditie 400.55 m²

Maisonette 49.00 m²

Retail 47.60 m²

Maisonette 47.60 m²

Werken 406.12 m²

ingang app

60 60

ingang app

60 60

ingang app

Retail 149.80 m²

Werken 98.00 m²

ingang app

60 60

ingang app

Werken 98.00 m² 60

Opslag / fietsenstalling 937.99 m²

ingang app

Maisonette 49.00 m²

50m

Maatschappelijk 273.80 m²

Maatschappelijk 1387.59 m²

ingang app

Maisonette Maisonette 47.76 m² 47.77 m²

Maisonette 47.53 m²

Maisonette 48.23 m²

Maisonette 47.49 m²

60 60

Maisonette Maisonette 47.77 m² 47.77 m²

Retail 205.17 m²

Maisonette 49.00 m²

Maisonette 47.55 m²

Maisonette 48.23 m²

Werken 827.25 m²

60 60

Maisonette 47.55 m²

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 47.64 m² 47.64 m² 47.99 m² 49.39 m²

60 60

Maisonette 48.23 m²

Maisonette 47.94 m²

Maisonette Maisonette 49.32 m² 47.99 m²

ingang app

Maisonette 48.23 m²

Maisonette 47.94 m²

Maisonette 47.87 m²

Parking 4283.40 m²

Maisonette 47.55 m²

Opslag / fietsenstalling 749.61 m²

Maisonette 47.87 m²

Maisonette 48.23 m²

Maisonette 47.55 m²

Maisonette 47.94 m²

2333 866 LD

Maisonette 48.23 m²

Maisonette 47.55 m²

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 47.53 m² 47.53 m² 47.87 m² 49.27 m²

Maisonette 47.55 m²

Maisonette Maisonette 49.20 m² 47.87 m²

Maisonette 47.87 m²

Maisonette 48.23 m²

Maisonette 49.00 m²

Werken 606.32 m²

Maisonette 47.55 m²

Werken 501.53 m²

ingang app

Maisonette 48.23 m²

ingang app

Maisonette 47.62 m²

LD 866 2333

Maisonette 47.60 m²

ingang app

Maisonette 47.60 m²

Maisonette Maisonette 49.70 m² 47.43 m²

Maisonette 47.43 m²

Maisonette 47.60 m²

Maisonette 47.42 m²

Maisonette 47.38 m²

ingang app

Maisonette Maisonette 47.43 m² Maisonette 47.43 m² 47.43 m²

Maisonette 47.60 m²

2333 866 LD

Maisonette 47.60 m²

Maisonette 49.00 m²

ingang app

60 60

Werken 547.46 m²

60 60

ingang app

Maisonette 49.00 m²

Referenties autovrije straten en daktuinen 63

Invulling veld C In het studiemodel is het bestaande winkelcentrum verplaatst naar veld B waardoor er in veld C ruimte is voor woningbouw. De gevellijn aan de westzijde wordt naar het oosten verschoven zodat de groene zone rondom het Abcouderpad ruimer wordt en er meer ruimte is voor groen in het centrum. Als alternatieve invulling van het studiemodel is er een invulling gemaakt waarbij ook het parkeerveld betrokken wordt voor woningbouw. Ook is een mogelijkheid dat het winkelcentrum op de huidige plek blijft en een eventuele uitbreiding van aanvullende winkels op veld B komt. Dit scenario moet nog onderzocht worden.

Actieve publieksruimte

60 60

ingang app

60 60

Maisonette 49.00 m²

erken .46 m²

Maisonette 47.60 m²

Actieve gezonde corridors met sport, recreatie en o

Maisonette 47.60 m²

Maisonette Maisonette 49.20 m² 47.87 m²

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 47.53 m² 47.53 m² 47.87 m² 49.27 m²

ingang app

Maisonette 47.87 m²

Maisonette 47.94 m²

ingang app

Maisonette 49.00 m²

Werken 606.32 m²

2333 866 LD

LD 866 2333

Opslag / fietsenstalling 749.61 m²

Maisonette 47.87 m²

Maisonette 47.94 m²

Maisonette 47.87 m²

Maisonette Maisonette 49.32 m² 47.99 m²

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 47.64 m² 47.64 m² 47.99 m² 49.39 m²

Werken 827.25 m²

ingang app

Retail 205.17 m²

Impressie studiemodel veld C

Plattegrond studiemodel veld C 50m Maatschappelijk 273.80 m²

Maatschappelijk 1387.59 m²

Maisonette 100.82 m²

Maisonette 100.59 m²

Maisonette 60.79 m²

Maisonette 48.82 m²

Maisonette 60.54 m²

Maisonette 100.43 m²

ingang app

ingang school

Maisonette 100.83 m²

2333 866 LD

ingang app

Maisonette Maisonette 48.63 m² 49.70 m²

Maisonette 46.90 m²

Maisonette 49.00 m²

Retail 1958.60 m²

Maisonette 47.60 m²

Opslag / fietsenstalling 144.19 m²

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 49.70 m² 49.70 m² 48.65 m² 48.65 m²

Maisonette Maisonette Maisonette Maisonette 48.64 m² 48.70 m² 100.45 m² 48.64 m²

Maisonette Maisonette Maisonette 47.60 m² 47.60 m² 49.00 m²

Maisonette 47.60 m²

Maisonette 49.00 m²

Maisonette 48.65 m²

ingang app

Opslag / fietsenstalling 937.99 m² 60

LD 866 2333

ingang app

Retail 99.75 m²

Retail 460.11 m²

Schoolplein 1954.04 m² Maisonette 48.96 m²

ingang app

Maisonette 47.60 m²

School 927.72 m² Maisonette 47.60 m²

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11344373/1