2. Onderzoek_De_Spullenbibliotheek_in_Amsterdam.pdf

Deze groep maakt al gebruik van diensten die vergelijkbaar zijn met de spullenbibliotheek, dus deze is al conceptueel overtuigd. Over het algemeen is te zien dat inwoners van Amsterdam die een klein woonoppervlak hebben en in een appartement wonen, alleen of samen met kinderen, een hbo/wo -opleiding hebben, jonger zijn dan 50 jaar en in stadsdelen Centrum of Oost wonen vaker behoren tot deze kansrijke doelgroep. Ook zien we in achtergrondkenmerken dat inwoners met een bibliotheek abonnement vaker behoren tot de kansrijke groepen. Er zijn geen barrières of drijfveren die er meer uitspringen voor deze groep ten opzichte van andere groep en . De uitdaging bij deze groep is om te voldoen aan de service die zij al gewend zijn van bestaande initiatieven of winkels. De nadruk ligt in het verleiden van deze groep om vaker en voor meer spullen een leendienst te gebruiken. Dat vraagt om meer kennis va n de klantreis en het wegnemen van potentiële pijnpunten die ontstaan tijdens het leenproces, om zo retentie en loyaliteit te verhogen. Als dat succesvol is, kan deze groep worden ingezet als ‘ambassadeurs’ die lenen en huren zichtbaar maken binnen de soci ale kring, om zo de norm te veranderen en leen/huur -gedrag te stimuleren.

De ervaren, ongeïnteresseerde groep (3) bestaat vooral uit inwoners met een hoger inkomen en een groter woonoppervlak Ongeveer een op de acht behoort tot de ervaren maar niet geïnteresseerde groep. Binnen deze groep bevinden zich relatief meer mannen en inwoners die in een eengezinswoning wonen in de leeftijd 50 tot 64 jaar oud. Ook hebben ze vaker een hoger dan modaal inkomen en woonoppervlakte groter van 100 m2. In de open toelichting lezen we terug dat verschillende barrières meespelen die deze groep minder geneigd maakt om gebruik te maken van de spullenbibliotheek ( Figuur 35 ). Zo is men bijvoorbeeld al tevreden met wat men nu gebruikt . Of is er überhaupt minder behoefte aan het lenen en huren van spullen . Maar wat daarnaast meerdere keren genoemd wordt is een

35

algemene zorg over de haalbaarheid van het idee en is men kritisch op of de gemeente de juiste partij is om dit idee op te gaan zetten en uit te voeren, omdat er al initiatieven bestaan (die dit kunnen oppakken) of omdat het volgens hen beter kan worden uitgebaat door een ondernemer. Figuur 35 Een greep uit de open toelichtingen groep

van respondenten uit de

ervaren, ongeïnteresseerde

“We hebben een buurt WhatsApp groep om spullen aan elkaar uit te lenen. Werkt prima, daar hoeft geen overheidsbemoeienis bij.” “Ik kan alles via de directe buren/familie regelen. Of via de deelapp in 1019. Persoonlijk geen behoefte aan een spullenbibliotheek.” “Ik ben in de gelegenheid om in mijn eigen spullen te voorzien maar kan me voorstellen dat dit voor mensen die minder te besteden hebben erg fijn is!” “De beschrijving die jullie hiervoor geven is helder en spreekt me aan. Het idee is mooi, maar mijn ervaring is, dat niet iedereen zorgvuldig met andermans spullen omgaat en het risico groot is, dat het een dure zaak wordt om de te lenen spullen heel te ho uden. Dus een mooi idee, maar ik zou het eerst ergens proberen om te kijken of het financieel haalbaar blijft.” “Ik vraag me af of dit nu echt door de gemeente opgezet moet worden. Ik zou als gemeente een initiatief als dit zeker willen faciliteren, een ondernemer zoeken die hier brood in ziet, en die helpen met locatie(s), business model, etc. Maar vooral níét zelf doen. Het gaat namelijk echt om iets anders dan een bibliotheek. Wel zou je bij bijv. het netwerk van Repair C afés misschien iets kunnen betekenen, het ligt een beetje in het verlengde daarvan.” “Er zijn al goede deelplatforms, zeker in grote steden zoals Amsterdam.

Niet nodig dat de gemeente Amsterdam daar iets voor aanbiedt.” “Vooral aansluiten bij initiatieven die al in de buurt zijn en niet weer iets nieuws optuigen . (..) .” “Is dit een activiteit die de gemeente zou moeten ondersteunen? Dit is meer iets voor een commercieel bedrijf.” De onervaren, ongeïnteresseerde groep (4) bestaat vooral uit ouderen, inwoners met basisopleiding, alleenstaanden of stellen zonder kinderen De groep die zowel nog geen ervaring heeft, als geen interesse in de spullenbibliotheek bestaat vaker dan gemiddeld uit inwoners die 65 jaar of ouder zijn, een basisopleiding hebben en alleen wonen of met partner zonder thuiswonende kinderen.

,

Uit de open toelichtingen halen we verschillende redenen waarom deze groep weinig interesse heeft in de spullenbibliotheek (Figuur 36 ). Zo spelen een algemene terughoudendheid vanwege twijfels over de hygiëne, voorkeur voor eigen spullen of het al hebben van veel spullen, gebrek aan vertrouwen in de kwaliteit van de spullen en meer interesse in tweedehands kopen versus huren/lenen een rol. Figuur 36 Een greep uit de open toelichtingen ongeïnteresseerd

van respondenten uit de groep

onervaren en

“Ik ben niet voor een spullenbibliotheek vanwege de hygiëne. Ik zou alleen ontsmette spullen willen lenen. Veel mensen zijn gewoon vies. Boeken uit de bieb vind ik ook vies.” “Ik kan me niets voorstellen dat ik zou willen lenen. Heb zelf op mijn leeftijd zo veel!”

36

“Ik koop liever de spullen, ik heb nooit iets nodig wat ik niet vaker gebruik, daar zijn dan vaklui voor.” “Ik kan me niet voorstellen dat de producten betrouwbaar zijn of aanwezig .” “Als ik het niet vertrouw, qua veiligheid spullen. Je weet niet wat een ander er mee heeft uitgehaald, zelf iets op ondeugdelijke wijze gerepareerd of zo of verkeerd gebruikt waardoor het bij jou net stuk gaat.” “Ik hou niet van kopen of huren van andermans ellende.” “In de huidige economie is het al gemakkelijk genoeg om op Marktplaats of in kringloopwinkels spullen goedkoop te vinden. Een spullen bibliotheek kan hier waarschijnlijk niet tegen concurreren .”

37

5 Aanbevelingen voor het service -ontwerp van de spullenbibliotheek

Uit de vragenlijst komen een aantal belangrijke motivaties en obstakels die belangrijk zijn om in acht te nemen bij het ontwerp van het concept . Daarnaast hebben de respondenten hun voorkeuren uitgesproken voor een aantal specifieke ontwerpkeuzes. De b elangrijkste motivaties om gebruik te maken van een spullenbibliotheek zijn: het bespaart kosten en ruimte , het past bij een duurzamere leefstijl , het biedt toegang tot specialistisch en kwalitatief gereedschap en de locatie is dichtbij . Maar ook dat het inwoners van Amsterdam in staat stelt meer klussen zelf op te pakken, mits zij ook kunnen worden voorzien van goed advies en een gebruiksaanwijzing. De b elangrijke barrières zijn; twijfels over de staat en kwaliteit van het product , aansprakelijkheid bij schade , en de beschikbaarheid van spullen. Verder worden hygiëne, het (gebrek aan) gemak waarmee spullen geleend kunnen worden , bereikbaarheid en openingstijden genoemd als mogelijke barrières om geen gebruik te maken van de spullenbibliotheek . Tot op zekere hoogte zijn een aantal barrières juist de negatieve vorm van bepaalde motivaties, zoals de bereikbaarheid en de kwaliteit van het product. Hieruit zijn een aantal voorkeuren af te leiden die hieronder verder worden toegelicht. Aanbod Qua type spullen is er vooral interesse in klus - en tuinartikelen.

Daarna volgen spullen in categorie hobby’s en activiteiten , elektronica , en schoonmaken. Het gaat Amsterdammers vooral om spullen die ze incidenteel gebruiken, wat aansluit op het huidige concept van de spullenbibliotheek . Het is daarbij wel belangrijk dat de producten van goed onderhouden zijn, en van goede kwaliteit. Ook moeten gebruikers het product snel kunnen omruilen of geholpen kunnen worden als het geleende product niet naar behoren blijkt te werken. Tot slot is het belangrijk om de actuele beschikbaarheid van producten duidelijk te communiceren . Locatie Wat betreft de locatie is er geen sterke voorkeur, al is gemak en nabijheid voor veel inwoners belangrijk. Verder is ruimtebesparing een van de motivaties om spullen vaker te lenen, inwoners die op een relatief klein woonoppervlak wonen hebben vaker interesse in het aanbod van de spullenbibliotheek . Dus is een centrale locatie wenselijk, waarbij vooral voor jongeren het aanbieden van spullen in een reguliere bibliotheek een logische eerste stap lijkt. Een centrale, goed bereikbare, en vooral zichtbare locat ie wordt ook aangeraden door bestaande initiatieven (zoals Leila; 2019). Type spullenbibliotheek De grootste voorkeur wordt gegeven aan een hybride oplossing, dat is een locatie waar men zelfstandig spullen kan lenen maar waar ook een medewerker aanwezig is voor hulp en advies.

Ook wil men dan het liefst betalen per geleend product en niet ergens aan vastzitten zoals bijvoorbeeld aan een lidmaatschap .

38

Inclusiviteit en de sociale functie van de spullenbibliotheek Deelnemers aan het onderzoek benadrukken ook de sociale functie die de spullenbibliotheek kan vervullen, met name doordat het als ontmoetingsplek kan dienen waar buurtbewoners spullen en kennis uitwisselen. Ook kan het inwoners met een kleine portemonnee t oegang geven tot spullen die normaal gesproken te duur zijn. Toch bestaat vooral bij deze groep de angst dat er bij het inleveren van spullen sprake is van schade waar de gebruiker voor moet betalen (terwijl deze schade er mogelijk al was). Zorg daarom dat de voorwaarden en wat er gebeurt in zo’n situatie duidelijk wordt gecommuniceerd. Daarnaast is de hulp die aanwezig is op de locatie van medewerkers of vrijwilligers essentieel , ook voor andere kwetsbare groepen zoals ouderen . We zien in dit onderzoek dat deze inwoners meer terughoudend zijn in het lenen van spulle n en dat een persoonlijke benadering en duidelijke informatievoorziening de drempel kan wegnemen om gebruik te maken van de spullenbibliotheek. Een wijkcentrum waar mogelijk al bekende en vertrouwde gezichten aanwezig zijn kan het vertrouwen in de spullenb ibliotheek verhogen. Een samenwerking met instanties die al in goed contact staan met de buurt kunnen helpen om dit te organiseren en advies te geven op de behoeften van deze groep .

39

6 Vervolgonderzoek

Dit vragenlijstonderzoek biedt inzicht in de houding en het gedrag van Amsterdammers omtrent lenen en huren, en brengt voorkeuren in kaart met betrekking tot het concept van een spullenbibliotheek. Op basis van deze resultaten zijn een aantal richtingen voor vervolgonderzoek te identificeren. Bijdrage aan brede welvaart De spullenbibliotheek heeft potentie om verder te reiken dan het bieden van toegang tot producten en het realiseren van circulariteitsdoelstellingen. Het initiatief kan bijdragen aan brede welvaart, bijvoorbeeld via positieve effecten op sociale cohesie, s ociaal kapitaal, inclusiviteit en kansengelijkheid, kwaliteit van leven en algemeen (Sanna & Michelini, 2021) . Daarnaast kan het inwoners ondersteunen bij het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden en praktische kennis (Sanna & Michelini, 2021) . Vergelijkbare initiatieven laten zien dat de impact breder kan zijn dan de primaire doelstelling. Zo is recent vastgesteld dat voedselinitiatieven in Amsterdam -Noord niet alleen bijdragen aan toegang tot (gezond) voedsel, maar ook aan sociale verbinding en bestaanszekerheid (New Economy, 2025). Bij de uitrol van de eerste spullenbibliotheken is het daarom aan te bevelen om deze bredere impact systematisch te monitoren.

Dit kan bijvoorbeeld door gebruikers en bezoekers te bevragen op ervaren opbrengsten, zoals kostenbesparing, sociale contacten, t oegenomen zelfredzaamheid en leerervaringen. Vervangpotentie en r ebound effect en Veel huishoudelijke en doe -het-zelfartikelen – zoals specifiek gereedschap, feestmaterialen of recreatieve attributen – worden gemiddeld maar enkele keren per jaar gebruikt. Vervolgonderzoek kan inzicht geven in de mate waarin toegang via de spullenbibliot heek leidt tot het uitstellen of afzien van aankoop. Volgens de Londense Lib rary of Things leidt een geleend produc t in 50% van de gevallen tot het voorkomen van een aankoop , op basis van gebruikersonderzoek (Library of Things, 2024) . Het is echter niet te achterhalen hoe betrouwbaar deze gegevens zi jn, omdat de methodologie niet v erder wordt toegelicht. Het is ook niet duidelijk of eventuele directe of indirecte ‘reboundeffecten ’ hierin zijn meegerekend , waarbij de gebruiker het door lenen bespaarde b edrag uitgeeft aan juist meer consumptie . De impact van deze ‘rebound ’ kan in ieder geval voor hergebruikte producten aanz ienlijk zijn (Bubinek, Knaack, & Cimpan, 2025) .

Dit kan beter in kaart worden gebracht door bijvoorbeeld gebruikers vooraf en achteraf te bevragen over hun aankoopintenties, door leen - en gebruiksfrequenties te analyseren, en door scenario -analyses te maken van vermeden aankopen, materiaalgebruik en CO₂ -impact. Ook kan worden onderzocht welke productcategorie ën de grootste vervangpotentie hebben en bij welke doelgroepen dit effect het sterkst optreedt. Inzicht in deze vervangpotentie is belangrijk om de daadwerkelijke circulaire en maatschappelijke impact van de spullenbibliotheek te onderbouwen en om strategische keuzes te maken in het aanbod.

40

Verbeteren van de klantreis Zoals beschreven in hoofdstuk 4 (Kansrijke doelgroepen voor de spullenbibliotheek) is er een doelgroep die al ervaring heeft met huur - en leendiensten. Wanneer deze groep bekend raakt met de spullenbibliotheek en een eerste product heeft geleend, verschuif t de opgave naar behoud en herhaalgebruik. De uitdaging is om lenen aantrekkelijker en vanzelfsprekender te maken dan nieuw kopen. Dit vraagt om een positieve gebruikerservaring, een soepel leenproces , en een passend aanbod. Structurele feedback van gebruikers biedt de informatie om hier op bij te sturen wanneer nodig . Door periodiek tevredenheid, gebruikservaringen en verbeterpunten op te halen, kan de dienstverlening continu worden verbeterd. Kennisuitwisseling met andere gemeenten Om toe te werken naar een landelijk ecosysteem en de bijdrage aan systeemverandering te vergroten, is actieve kennisuitwisseling met bestaande en nieuwe initiatieven in Nederland en daarbuiten van belang. Wanneer binnen dit netwerk overeenstemming wordt bereikt over gezamenlijke impactindicatoren die doorlopend worden gemonitord, ontstaat de mogelijkheid om een benchmark te ontwikkelen. Daarmee kunnen prestaties en impact van verschillende spullenbibliothek en met elkaar worden vergeleken. Dit maakt het mogelijk om succesvolle werkwijzen en vestigingen te identificeren en onderbouwd van elkaar te leren.

Zo kan de ontwikkeling van lokale initiatieven bijdragen aan een sterker, lerend en schaalbaar systeem.

41

Verwijzingen Bubinek, R., Knaack, U., & Cimpan, C. (2025). Reuse of consumer products: Climate account and rebound effects potential. Sustainable Production and Consumption. Buckley, C. (2025, Augustus). Why Shop? In Maine, the Library of Things Has It All (Almost). Opgehaald van The New York Times: https://www.nytimes.com/2025/08/20/climate/maine -library -of-things.html LA Times. (2025). Come for a book, leave with bongos — a Library of Things lets cardholders try, learn and create . Opgehaald van LA Times: https://www.latimes.com/socal/daily pilot/news/story/2025 -08 -03/come -for-a-book -leave -with -bongos -a-library -of-things lets -cardholders -try -learn -and -create Leila Wien. (2019). Opgehaald van Library of Things starterkit: https://www.leila.wien/wp content/uploads/2019/02/LoT -Starter -Kit.pdf Library of Things. (sd). Opgehaald van https://www.libraryofthings.co.uk/ Library of Things. (2024). How we calculate our impact (2024 update) . Opgehaald van Library of Things: https://www.libraryofthings.co.uk/blog/how -we -calculate -our -impact -2024 update New Economy. (2025). MKBA Voedselinitiatieven Amsterdam Noord. Opgehaald van Open Research: https://openresearch.amsterdam/image/2025/12/3/mkba_voedselinitiatieven_amsterd am_noord -263179007.pdf Orange County Public Libraries. (sd). Library of Things .

Opgehaald van Orange County Public Libraries: https://ocpl.org/books -more/library -things Sanna, V. S., & Michelini, L. (2021). Mapping the Impact: Assessment Methodologies and Policy Implications of the Collaborative and Sharing Economy. DOI: 10.1561/9781680838411.ch11: Becoming a Platform in Europe – On the Governance of the Collaborative Economy. The Sydney Library of Things. (sd). The Sydney Library of Things . Opgehaald van https://thesydneylibraryofthings.org.au/ Toronto Tool Library. (sd). https://torontotoollibrary.com/ .

42

Bijlage n

6.1 De vragenlijst Introductie Welkom bij deze vragenlijst. Fijn dat u wilt deelnemen aan dit onderzoek van de gemeente Amsterdam. Met deze vragenlijst wil de gemeente meer leren over hoe u denkt over het lenen en huren van spullen. Het invullen van deze vragenlijst duurt ongeveer 10 minuten. Uw deelname aan dit onderzoek is vrijwillig en u kunt op ieder moment uw deelname stopzetten. Uw antwoorden worden anoniem opgeslagen en verwerkt door de afdeling Onderzoek & Statistiek van de gemeente Amsterdam. Op basis van de verzamelde data zal een rapport met onderzoeksresultaten worden gepubliceerd op onderzoek.amsterdam.nl. Ook kunnen de antwoorden anoniem worden gedeeld met andere onderzoeksinstellingen. Er zal geen informatie worden gepubliceerd of gedeeld die terug te leiden zijn naar u als persoon. Wij danken u voor uw tijd en medewerking aan dit onderzoek. Huidige ervaring met lenen/huren, deelplatforms/diensten en gedrag In dit deel willen we meer weten over uw huidige ervaringen met het lenen of huren van spullen. Met spullen bedoelen we bijvoorbeeld elektronica, hobbyitems of gereedschap. Zo krijgen we inzicht in hoe Amsterdammers gebruikmaken van mogelijkheden om spullen te lenen of huren in plaats van te kopen. In Nederland kunt u dit bijvoorbeeld doen via: • Eigen kring: spullen lenen van vrienden, familie of kennissen, vaak gratis.

• (Online) deelplatforms: spullen lenen van onbekende mensen in de buurt, vaak gratis of tegen een kleine vergoeding. • Winkels, verhuurbedrijven of webshops: producten huren van een commerciële partij, vaak voor een vast bedrag per uur/dag/week/maand. 1. In hoeverre vindt u het aantrekkelijk om … Type vraag: Grid (Zeer aantrekkelijk, aantrekkelijk, neutraal, niet aantrekkelijk, helemaal niet aantrekkelijk + weet ik niet/geen antwoord) 1. spullen gratis te lenen van vrienden, familie of kennissen. 2. spullen gratis te lenen van onbekende mensen in uw omgeving via een (online) deelplatform. 3. spullen tegen een kleine vergoeding te lenen van onbekende mensen in uw omgeving via een (online) deelplatform. 4. spullen te huren via een winkel, verhuurbedrijf of webshop.

43

2. Heeft u wel eens spullen geleend of gehuurd van anderen (zoals elektronica, hobbyitems of gereedschap)? Type vraag: Multiple choice 1. ja, via bekenden (vrienden, familie of kennissen) 2. ja, via een (online) deelplatform 3. ja, via een winkel, verhuurbedrijf of webshop 4. nee 5. weet ik niet, geen antwoord (alleen stellen als vraag 2 = Nee) 3. Waarom leent of huurt u geen spullen van anderen? Type vraag: Multiple choice 1. ik koop het liever zelf 2. ik weet niet waar ik spullen kan lenen/huren 3. ik vind het teveel gedoe 4. uit culturele overtuiging 5. anders, namelijk 6. geen specifieke reden 7. weet ik niet, geen antwoord (alleen opties tonen die gekozen zijn bij vraag 2) 4. Wanneer heeft u voor het laatst spullen geleend of gehuurd… Type vraag: Grid (langer dan een jaar geleden, korter dan een jaar geleden, weet ik niet, geen antwoord) 1. via bekenden (vrienden, familie of kennissen) 2. via een (online) deelplatform 3. via een winkel, verhuurbedrijf of webshop (alleen opties tonen voor ‘korter dan een jaar geleden’ bij vraag 4) 5. Hoe vaak heeft u in de afgelopen 12 maanden iets geleend op gehuurd? Type vraag: Grid (1 keer, 2-3 keer, 4-5 keer, 6-10 keer, meer dan 10 keer, weet ik niet, geen antwoord) 1. via bekenden (vrienden, familie of kennissen) 2. via een (online) deelplatform 3. via een winkel, verhuurbedrijf of webshop

Interesse in lenen Type vraag: Grid (5 punt: helemaal eens tot helemaal oneens + weet ik niet, geen antwoord) Extra instructie: Stellingen randomiseren, maar positieve en negatieve stellingen wel gescheiden houden op twee verschillende pagina’s 6. In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? 1. Ik zou liever iets lenen/huren dan kopen 2. Ik vraag bij bepaalde producten zoals gereedschap eerst mijn omgeving (bijv. vrienden, familie, buren) of ik het kan lenen, voordat ik het zelf koop. 3. Mensen in mijn omgeving (bij. vrienden, familie, buren) vragen mij regelmatig of ze spullen tijdelijk mogen lenen.

44

[Vervolg op volgende pagina] 4. Het huren van spullen via een winkel of webshop vind ik vaak te duur ten opzichte van tweedehands kopen 5. Het huren van spullen via een winkel of webshop vind ik vaak te duur ten opzichte van nieuw kopen 6. Er zijn te weinig aanbieders van spullen die ik nodig heb in mijn buurt

Interesse in concept Bieb der Dingen Introductie In dit deel leren we graag meer over uw kijk op het lenen van spullen. Er zijn in Nederland steeds meer mogelijkheden om spullen te gebruiken zonder ze zelf te hoeven kopen. Eerder beschreven we al deze twee voorbeelden hiervan: • •

(Online) deelplatforms: spullen lenen van of uitlenen aan mensen in de buurt of een initiatief gerund door vrijwilligers, vaak tegen een kleine vergoeding. Winkels, verhuurbedrijven of webshops: producten huren, zoals gereedschap of apparaten, tegen een vast bedrag per dag, week of maand.

Daarnaast is er een nog een vorm van lenen: • Spullenbibliotheek: Een spullenbibliotheek is een professioneel beheerde, fysieke plek in de buurt waar u voor een korte periode (bijvoorbeeld een dag tot ongeveer een week) spullen van goede kwaliteit kunt lenen – bijvoorbeeld een boormachine of grote pannenset – dit tegen een kleine vergoeding of via een lidmaatschap. Ook kan je deelnemen aan workshops en activiteiten om nieuwe vaardigheden te leren met de spullen in de spullenbibliotheek. Denk aan een cursus met de naaimachine, plantaardig koken of tuinieren. Type vraag: Single 7. Had u vóór deze vragenlijst al gehoord van een spullenbibliotheek? 1. Ja, en ik weet wat het is 2. Ja, maar ik heb er geen beeld bij 3. Nee 4. Weet ik niet, geen antwoord [volgende pagina] Toelichting Spullenbibliotheek deel 2 De gemeente Amsterdam wil door middel van een professionele spullenbibliotheek in drukbezochte locaties in de wijk het mogelijk maken om als Amsterdammer tijdelijk spullen te lenen in plaats van ze te kopen. Het doel is om het lenen van spullen makkelijker en toegankelijker te maken voor iedereen in de stad. Via een website (of fysiek, indien gewenst) kunt u spullen reserveren en ophalen in de dichtstbijzijnde ‘spullenkast’.

45

De spullenbibliotheek is laagdrempelig – u heeft geen creditcard nodig, er zijn kortingsregelingen voor mensen met een lager inkomen. Ook wordt het aanbod afgestemd op de behoeften per stadsdeel en seizoen. Elke spullenkast biedt een compact en zorgvuldig samengesteld aanbod van ongeveer 40 producten, verdeeld over verschillende thema’s: Hobby’s en activiteiten • Elektronica • Klussen en tuin • Schoonmaken

• • • •

Wonen en slapen Koken en tafelen Gezondheid Groene keuze

Hieronder ziet u een voorbeeld van hoe de spullenbibliotheek werkt: Stel dat u een naaimachine nodig heeft. U kijkt op de website of deze beschikbaar is, maakt eenmalig een account aan en reserveert het product. Vervolgens haalt u de naaimachine op bij de dichtstbijzijnde spullenkast en brengt u deze na gebruik weer terug. Daarnaast ontvangt u tips voor het gebruik van het item.

Type vraag: Single 10. Stel dat er een spullenbibliotheek bij u in de buurt komt. Hoe waarschijnlijk is het dat u daar gebruik van zou maken? 1. Zeer waarschijnlijk 2. Waarschijnlijk 3. Neutraal 4. Onwaarschijnlijk 5. Zeer onwaarschijnlijk 6. Weet ik niet, geen antwoord

Type vraag: Open 11. Hoe zou volgens u de ideale spullenbibliotheek eruit moeten zien? Denk aan de locatie, het type spullen, de dienstverlening of andere dingen die u belangrijk vindt.

Toelichting spullenbibliotheek deel 3 Er worden momenteel drie typen spullenbibliotheken ontwikkeld, die verschillen in service en gebruiksgemak:

46

Helemaal zelf doen: u leent spullen zelfstandig via een onlinesysteem met lockers; ophalen en terugbrengen kan op elk gewenst moment 2. Hulp op locatie: een medewerker is aanwezig om de spullen aan u te overhandigen, advies te geven over het gebruik van het product en vragen te beantwoorden. 3. Zelf doen met hulp op locatie: een combinatie van beide typen: u kunt zelfstandig spullen lenen, maar er is ook een medewerker aanwezig om u te helpen indien u vragen heeft over het gebruik van het item. 1.

Helemaal zelf doen

Hulp op locatie Zelf doen met hulp op locatie

Type vraag: Extra instructie:

Single [niet randomiseren] Toelichting deel 3 tonen boven de vraag (en ook de afbeeldingen als dat mogelijk is) 12. Van welk type spullenbibliotheek zou u bij voorkeur gebruikmaken? 1. Helemaal zelf doen 2. Hulp op locatie 3. Zelf doen met hulp op locatie 4. Geen van deze 5. Anders, namelijk [open] 6. Weet ik niet, geen antwoord

47

Drijfveren en ervaren barrières bij de spullenbibliotheek Introductie: In dit deel willen we beter begrijpen wat u zou motiveren om spullen te lenen bij de spullenbibliotheek, en wat u eventueel zou tegenhouden. Type vraag:

Grid (Heel belangrijk, belangrijk, neutraal, onbelangrijk, heel onbelangrijk + weet ik niet/geen antwoord) 13. Welke redenen om spullen te lenen via de spullenbibliotheek zijn belangrijk voor u? 1. Kostenbesparing 2. Ruimtebesparing 3. Toegang tot spullen die ik niet kan kopen 4. Mogelijkheid om producten uit te proberen 5. Duurzaamheid 6. Sociaal contact 7. Nabijheid van de locatie Type vraag: open 14. Ontbreekt er in voorgaande vraag een belangrijke reden voor u om gebruik te maken van de spullenbibliotheek? Zo ja, welke?

Type vraag:

Grid (Heel belangrijk, belangrijk, neutraal, onbelangrijk, heel onbelangrijk + weet ik niet/geen antwoord) 15. Welke redenen om geen spullen te lenen via de spullenbibliotheek zijn belangrijk voor u? 1. De staat van onderhoud 2. De kwaliteit 3. De beschikbaarheid 4. Het vervoer 5. Het leenproces 6. De kosten 7. Aansprakelijkheid bij schade of verlies

Type vraag: open 16. Ontbreekt er in voorgaande vraag een belangrijke reden voor u om geen gebruik te maken van de spullenbibliotheek? Zo ja, welke?

Wensen en behoeften Introductie: De spullenbibliotheek kan verschillende soorten producten aanbieden. We willen graag weten welke categorieën u het interessantst vindt, en wat u belangrijk vindt bij het lenen van spullen. Type vraag:

Multiple

48

17. Voor welke soorten spullen zou u de spullenbibliotheek vooral willen gebruiken? Er zijn meerdere opties mogelijk. 1. Hobby’s en activiteiten 2. Elektronica 3. Klussen en tuin 4. Schoonmaken 5. Wonen en slapen 6. Koken en tafelen 7. Gezondheid Introductie: De spullenbibliotheek kan op verschillende manieren worden ingericht. We willen graag weten wat u het meest aanspreekt. Type vraag: Single, random excl. fixed 18. Op welke locatie zou u een spullenbibliotheek het liefst bezoeken? 1. Bibliotheek 2. Wijkcentrum 3. Winkelcentrum 4. Woongebouw of buurtvoorziening 5. Kantoor- of werkplek 6. Schoolgebouw 7. Sporthal 8. Anders, namelijk [open] [fixed] 9. Maakt mij niet uit [fixed] 10. Weet ik niet, geen antwoord [fixed]

Stellen indien: vraag 20 = 20.1 of 20.2 (zeer) belangrijk Type vraag: Multiple (random)Op welke manier zou u willen dat de spullenbibliotheek gaat bijdragen aan ontmoeting en samenwerking in uw buurt? Kies alle opties die voor u van toepassing zijn. 1. (nieuwe) buurtbewoners wegwijs maken in de buurt 2. Een klusje doen voor een buur met spullen uit de bibliotheek 3. Buurtbewoners leren kennen en vaker tegenkomen 4. Samen activiteiten organiseren en/of hobby’s uitvoeren (zoals een workshop, handwerken, repaircafé of thema-avond) 5. Informatieve bijeenkomsten organiseren (bijv. over klussen, vergroening, energiebesparing) 6. Een plek om spullen of tips met elkaar te delen 7. Een ontmoetingspunt waar men makkelijk een gesprek kan beginnen 8. Samenwerken aan wijkprojecten (bijv. vergroening, schoonmaakacties, buurtinitiatieven) 9. Samen dingen uitproberen met geleende spullen (bijv. kookworkshop, tuinactie) 10. Een plek waar ik ook spullen heen kan brengen die ik niet meer gebruik 11. Anders, namelijk [open] [fixed] 12. Weet ik niet, geen antwoord [fixed]

49

Type vraag: Single 19. Als u gebruik zou maken van de spullenbibliotheek, welk betalingsvorm heeft dan uw voorkeur? 1. Pay-per-use, waarbij u betaalt per geleend product 2. Een abonnement waarmee u onbeperkt producten kunt lenen 3. Een lidmaatschap waarmee u korting krijgt op elk geleend product maar wel per product betaalt 4. Anders, namelijk.. Type vraag: Single 20. Zou u ervoor open staan om ook zelf spullen aan te bieden aan de spullenbibliotheek (in bruikleen of donatie)? Indien ja, graag benoemen welk type product 1. Ja, namelijk [open] 2. Misschien 3. Nee 4. Weet ik niet, geen antwoord

Sociale norm Type vraag: Single 21. Hoeveel mensen in uw sociale kring kiezen er zover u weet bewust voor om spullen te lenen of te huren, in plaats van nieuw te kopen? Als u dit van bepaalde personen niet weet, ga er dan vanuit dat zij hier niet mee bezig zijn. Met sociale kring bedoelen we vrienden, familie of kennissen. 1. niemand 2. een paar 3. ongeveer de helft 4. de meesten 5. iedereen 6. Weet ik niet / geen antwoord Type vraag: Single 22. Hoe denkt u dat de mensen in uw sociale kring zouden reageren als u minder spullen zou bezitten en vaker spullen zou lenen of huren? Met sociale kring bedoelen we vrienden, familie of kennissen. 1. Heel positief 2. Positief 3. Neutraal 4. Negatief 5. Heel negatief 6. Weet ik niet / geen antwoord Type vraag: Single 23. Hoe vaak ziet of hoort u iets over het lenen of huren van spullen? Bijvoorbeeld op het nieuws, (buiten)reclame, in de winkel, evenementen, radio of podcasts. 1. nooit 2. af en toe

50

3. 4. 5. 6.

regelmatig vaak erg vaak weet ik niet / geen antwoord

Achtergrondkenmerken Introductie: Deze gegevens helpen ons de resultaten beter te begrijpen en te vergelijken tussen groepen Amsterdammers. Uw antwoorden blijven anoniem. Type vraag: Single 24. Wat voor type woning woont u in? 1. Appartement zonder buitenruimte 2. Appartement met balkon 3. Appartement met tuin 4. Eengezinswoning (tussenwoning of hoekwoning) 5. Twee-onder-een-kapwoning 6. Vrijstaande woning 7. Woonboot 8. Studentenwoning / kamer in een gedeeld huis 9. Seniorenwoning / zorgwoning 10. Anders, namelijk [open] 11. Weet ik niet / wil ik niet zeggen

Type vraag: Single 25. Wat is ongeveer de woonoppervlakte van uw woning? Inclusief woonkamer, keuken, slaapkamers en overige kamers. Exclusief balkon, berging en tuin. 1. Minder dan 30 m² 2. 30–49 m² 3. 50–74 m² 4. 75–99 m² 5. 100–124 m² 6. 125 m² of groter 7. Weet ik niet / wil ik niet zeggen

Type vraag: Multiple 26. Heeft u een aparte opslagruimte? Bijvoorbeeld een berging in het gebouw, een schuur, box of extra ruimte buiten de woning. 1. Ja, in het gebouw waar ik woon 2. Ja, buiten het gebouw (bijv. schuur, box, garage, ruime zolder) 3. Nee, ik heb geen aparte opslagruimte 4. Weet ik niet / wil ik niet zeggen Type vraag: Multiple 27. Maakt u op dit moment ook gebruik van andere abonnementen? 1. Nee [single][fixed] 2. Bibliotheekpas

51

3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Cineville Museumjaarkaart Video streamingsdiensten (Netflix, HBO, Videoland bijvoorbeeld) Muziek streamingsdiensten (Spotify,, Soundcloud bijvoorbeeld) Krant- of tijdschriftabonnement Anders, namelijk [open] Weet ik niet, geen antwoord

Type vraag: Multiple 28. Wat zijn qua tijdsbesteding belangrijke activiteiten die uw bezighouden doordeweeks (naast slapen en eten)? Meerdere antwoorden mogelijk. 1. Huishoudelijke taken (zoals 10. Tijd doorbrengen met vrienden koken, schoonmaken, de was, en/of familie etc.) 11. Winkelen voor plezier 2. Verzorging (mantelzorg, 12. Gamen kinderen, huisdieren) 13. Lezen 3. Werk 14. Bezoek aan cafés of restaurants 4. Studeren 15. Bezoek aan sportwedstrijden 5. Sporten en bewegen 16. Cultuur (musea, theater, etc.) 6. Creatieve hobby’s (zoals 17. Wellness (zoals bezoek aan een schilderen, tekenen, boetseren) sauna, schoonheidsspecialiste, 7. Klussen en repareren kapper) 8. Tuinieren 18. Anders, namelijk [open] 9. Vrijwilligerswerk 19. Weet ik niet, geen antwoord Type vraag: Multiple 29. Wat zijn qua tijdsbesteding belangrijke activiteiten die uw bezighouden in het weekend of tijdens uw vakantie (naast slapen en eten)? Meerdere antwoorden mogelijk. 1. Huishoudelijke taken (zoals 17. Wellness (zoals bezoek aan een koken, schoonmaken, de was, sauna, schoonheidsspecialiste, etc.) kapper) 2. Verzorging (mantelzorg, 18. Anders, namelijk [open] kinderen, huisdieren) 19. Weet ik niet, geen antwoord 3. Werk 4. Studeren 5. Sporten en bewegen 6. Creatieve hobby’s (zoals schilderen, tekenen, boetseren) 7. Klussen en repareren 8. Tuinieren 9. Vrijwilligerswerk 10.

Tijd doorbrengen met vrienden en/of familie 11. Winkelen voor plezier 12. Gamen 13. Lezen 14. Bezoek aan cafés of restaurants 15. Bezoek aan sportwedstrijden 16. Cultuur (musea, theater, etc.)

52

30. Zou u het leuk vinden om het concept van de Spullenbibliotheek uit te testen als gebruiker? Zo ja, laat dan hier uw e-mailadres achter. U ontvangt dan een bericht met meer informatie. U zit nergens aan vast, en u kunt op elk moment uw medewerking opzeggen. [einde vragenlijst, standaard bedank tekst en open vraag met ruimte voor opmerkingen/vragen over het onderzoek]