2. Kwartaalrapportage Q4 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
17 VERSLAG NUMMER
Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Kwartaalrapportage Q4 2022 14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
1
NR. 17
INHOUD
Verkeerscentrale Amsterdam
Piet Heintunnel
Michiel de Ruijtertunnel
1
Managementsamenvatting Q4 2022 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2
Voortgang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.1 Bijdrage aan de stad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2.3 Samenwerking met strategische partners . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2.4 Tegenspraak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
3
Programmabeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.1 Programmascope . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.2 Masterplanning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.3 Financiële stand van zaken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3.4 Risicomanagement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Bijlage 1. Afkortingen en definities . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Bijlage 2. Factsheets per project . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Factsheet project Renovatie Piet Heintunnel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel . . . . . . . . . . . . . . . 30
2
HOOFDSTUK 1
Managementsamenvatting Q4 2022 De rapportage over het vierde kwartaal 2022 van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen. Tevens is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Scope
In het vierde kwartaal van 2022 is de scope van het programma niet gewijzigd.
Q3 2022 Q4 2022 Planning Q3 2022 Q4 2022
Elk kwartaal worden probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning en de mijlpalen inzichtelijk maken. Eind december 2022 zijn de volgende planningen geactualiseerd: • De Piet Heintunnel is op 22 december 2022 overgedragen aan de tunnelbeheerder (met een aantal nog af te handelen restpunten), die de tunnel naar verwachting medio januari zal openstellen. • De oplevering van de vernieuwde verkeerscentrale blijft gepland op eind 2025. • De software-aanpassingen voor de bediening en bewaking van de Michiel de Ruijtertunnel zal (tijdens een beperkt aantal nachtelijke afsluitingen) enkele weken later worden uitgevoerd dan tot nu toe was gepland. Dit heeft echter geen consequenties voor het gebruik van de tunnel door het wegverkeer. Begin 2023 wordt de planning geactualiseerd.
Financiën Q3 2022 Q4 2022
Door de afgelopen kwartaal verleende kredieten voor de uitvoering van de nieuwe Verkeerscentrale en de compensatie van prijsstijgingen is het totaal beschikbare krediet afgelopen kwartaal gestegen naar € 289,4 miljoen. Om deze reden springt dit stoplicht naar groen. In totaal is voor een bedrag van € 198,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 184,1 miljoen betaald. Bij de begroting worden jaarlijks aanvragen gedaan voor de indexering van de beschikbare middelen. Voor prijsstijgingen die zijn opgetreden in 2022 zal een aanvraag worden gedaan bij de Voorjaarsnota 2023. Ten behoeve van het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) is een deel van het risicobudget op programmaniveau ingezet. Deze neutrale wijziging is eind december akkoord bevonden door de raad.
Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde programmakaders.
3
HOOFDSTUK 1
Managementsamenvatting Q4 2022 Risico’s Q3 2022 Q4 2022
Kwaliteit en Organisatie Q3 2022 Q4 2022
De prognose voor het tekort aan risicobudget voor de dekking van de indexeringen over de periode 2022 en verder is eind vierde kwartaal 2022 begroot op € 2,2 miljoen. Het vraagstuk van indexatie en daadwerkelijke prijsstijgingen in het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente. Door het Programma AWA worden de effecten van de prijsstijgingen gevoeld doordat de uurtarieven van ingehuurde medewerkers al jaren gemaximeerd zijn en niet geïndexeerd worden, waardoor de praktijk is dat medewerkers sneller dan voorheen hun contract niet uitdienen. Het risico dat de projecten geen integrale aanpak kennen, is beheerst en geen toprisico meer nu de Piet Heintunnel wordt bediend op basis van de uitgangspunten van de nieuwe Verkeerscentrale (project VCA). Voor het project VCA is er wel het risico dat de aansluiting van de andere tunnels op de vernieuwde VCA een erg complexe operatie is en tot verstoringen in de beschikbaarheid van die tunnels kan leiden. Diverse externe audits zijn uitgevoerd of in uitvoering. De resultaten dragen bij aan kwalitatief betere producten en een grotere zekerheid op het behalen van de programmadoelen. Uit de uitgevoerde toets op de kostenraming van project VCA blijkt dat deze raming gestructureerd is opgebouwd. De auditor heeft geadviseerd om voor engineeringskosten een lager bedrag aan te houden en voor de risicoreservering een hoger bedrag.
De raming is daarna op een aantal punten bijgesteld. Het Commissariaat Civiele Constructies (CCC) en de Adviesraad Wegtunnels zijn intensief betrokken bij de ontwikkelingen richting oplevering en openstelling Piet Heintunnel.
Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde programmakaders.
4
HOOFDSTUK 2
Voortgang
“Voor een bereikbaar en
verbonden Amsterdam.
Klaar voor de toekomst.”
Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam in het vierde kwartaal van 2022. Paragraaf 2.1 relateert de voortgang aan de programmadoelstellingen. Paragraaf 2.2 beschrijft de voortgang van de drie projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op mobiliteit in de stad en op de omgevingspartijen. Paragraaf 2.3 licht de samenwerking met onze partners toe. En in paragraaf 2.4 staat centraal welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.
2.1 Bijdrage aan de stad Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) zorgt ervoor dat de Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, eenvoudig te bedienen en gemakkelijk te onderhouden.
5
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Het programma heeft twee hoofddoelstellingen: 1. Het realiseren van veilige en beschikbare wegtunnels die voldoen aan de huidige wetgeving; en 2. Zorgen voor een uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels. Zodat ook in de toekomst de bereikbaarheid van de stad is geborgd Het programma bestaat nu nog uit drie projecten: • de renovatie van de Piet Heintunnel (uitvoering juni 2021 t/m eind december 2022; openstelling beoogd begin 2023); • de aanpassing van de Michiel de Ruijtertunnel (uitvoering in de tunnel is gereed; uitvoeren en testen van software-aanpassingen tot eind juli 2023); en • de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam (uitvoering van de nieuwe centrale is voorzien vierde kwartaal 2023 tot en met eind 2025 en de realisatie van de uitwijkcentrale eind 2026). Hieronder beschrijven we wat we in het vierde kwartaal van 2022 hebben gedaan om deze opgave te realiseren.
2.1.1
Overkoepelend
Per brief is de gemeenteraad op 28 november 2022 geïnformeerd over het uitstel van de geplande openstellingsdatum van de Piet Heintunnel op 2 december 2022. In november adviseerde de veiligheidsbeambte van Verkeer & Openbare Ruimte negatief over de openstelling, tenzij de bevindingen die in het advies als veiligheidskritisch werden aangemerkt werden opgelost. Ondanks uiterste inspanningen bleek uit de laatste tests, die plaatsvonden in de tweede en derde week van november, dat het niet haalbaar was om tijdig een openstellingsvergunning te verkrijgen. Daarom moest de openstelling helaas worden uitgesteld. Belangrijke bevindingen die aandacht vroegen waren de niet optimaal functionerende vluchtdeuren en de soms haperende weergave van camerabeelden vanuit de tunnel in de verkeerscentrale. Uiteindelijk is eind december de tunnel door de Alliantie opgeleverd, door de gemeente aanvaard en is de tunnel overgedragen aan de tunnelbeheerder. Een tweede belangrijke ontwikkeling in het vierde kwartaal van 2022 was het besluit tot vergaande samenwerking van de tunnelbeheerorganisatie en het programmateam Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Er werd al samengewerkt aan een implementatieplan ten behoeve van de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie. Inhoudelijk bleken beide partijen goed uit de voeten te kunnen met dit implementatieplan, maar de voortgang verliep trager dan gewenst.
Om te versnellen is besloten tot een gezamenlijke werkorganisatie, van waaruit de opgave van de tunnelbeheerorganisatie wordt aangestuurd. Daarmee is een betere overdracht georganiseerd van de binnen het programma opgebouwde kennis en kunde richting de tunnelbeheerorganisatie, hetgeen de maatschappelijke meerwaarde groter en de kostenbatenanalyse van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam positiever maakt, wanneer het programma eind 2023 ophoudt te bestaan. In het vierde kwartaal van 2022: • werkten we aan oplossingen voor bevindingen die uit tests naar voren kwamen ter voorbereiding van de openstelling van de Piet Heintunnel; • besloten we tot verdergaande samenwerking tussen het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam en de tunnelbeheerorganisatie, door per 1 januari 2023 medewerkers van AWA “uit te lenen” aan de tunnelbeheerorganisatie; en • werd het uitvoeringsbesluit genomen voor de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam. Daarmee is de realisatie gegarandeerd en kan dit project in 2023 worden aanbesteed.
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
6
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
2.1.2
Veilig te gebruiken
Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam zorgt voor een veilige, uniforme uitrusting voor de tunnels binnen zijn scope en werkt aan veilige technieken, procedures en handelingsprocessen. In een testcentrum kunnen we nieuwe systemen en installaties als Proof of Concept uitproberen, voordat we ze implementeren in de tunnels en in de vernieuwde verkeerscentrale. Ook kunnen we hier de verkeersleiders opleiden en trainen en kan geoefend worden met behulp van de systemen in dit testcentrum. In het vierde kwartaal van 2022: • hebben we in de Piet Heintunnel, op advies van de veiligheidsbeambte van Verkeer & Openbare Ruimte, realistische gebruikersscenario’s getest. Het betrof zowel nieuwe tests als hertests vanwege nieuwe softwarereleases. Met de tests werden bevindingen zichtbaar die we hebben opgelost, hetgeen de veiligheid en de beschikbaarheid van de tunnel na openstelling ten goede komt; • is in het kader van cybersecurity voor de Piet Heintunnel een aantal pentests uitgevoerd (penetratietests, waarbij ethische hackers systemen onderzoeken op kwetsbaarheden). Daaruit is de mogelijkheid om van buitenaf de systemen binnen te dringen niet gebleken; • is een veiligheidscampagne uitgevoerd voor alle medewerkers van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam; en • heeft het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam trede 3 van de veiligheidscultuurladder bereikt (op een schaal van 5).
De veiligheidscultuurladder is een instrument om te werken aan veiligheidsbewustzijn binnen de organisatie. Trede 3 wil zeggen dat veiligheidsregels belangrijk worden gevonden en dat actief werk wordt gemaakt van veiligheid.
2.1.3
Eenvoudig te bedienen
Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uniformeert systemen en procedures, waardoor de complexiteit vermindert, de kans op menselijke fouten afneemt en de inzetbaarheid van tunnelverkeersleiders verbetert. Dankzij uniformiteit worden de wegtunnels eenvoudig te bedienen. In het vierde kwartaal van 2022: • zijn belangrijke stappen gezet in de doorontwikkeling van de bediendesk voor de Verkeerscentrale Amsterdam, waarbij we zo veel mogelijk gebruik hebben gemaakt van de leerervaringen met de Piet Heintunnel. Er is een referentieontwerp van nieuwe bediendesks tot stand gekomen, die ook ergonomisch voldoet. Er zijn in totaal drie bediendesks waarop meerdere tunnels kunnen worden bediend.
Deze ontwikkeling heeft bijgedragen aan het uitvoeringsbesluit Verkeerscentrale Amsterdam; • hebben we de projecten VCA en MRT binnen het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam opdracht gegeven om gelijktijdige bediening van audio-video systemen en tunnel-technische installaties mogelijk te maken; • is een plan voorbereid om de beheeromgeving uit te breiden voor het gehele tunnelareaal; • is een kopgroep gevormd met verkeersleiders en vertegenwoordigers van de tunnelbeheerorganisatie, die in een tijdig stadium meepraten en -denken over eenvoudige bediening; en • hebben verkeersleiders aanvullende opleiding, training en oefening (OTO) gehad, zowel om vaardigheden te onderhouden als om te leren werken met wijzigingen in het systeem.
2.1.4
Makkelijk te onderhouden
Functioneel uniforme tunnels dragen bij aan eenvoudiger en daarmee efficiënter onderhoud. De tunnels geven straks real time informatie over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat onderhoud adequaat kan worden gepland en uitgevoerd. De voorspelbaarheid van het onderhoud wordt vergroot. Dit maakt het beheer van tunnels efficiënter en heeft een positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf.
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
7
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
In het vierde kwartaal van 2022: • is de ‘object type library’ versie 4.1 gereedgekomen. Dit is een bibliotheek met standaarden die nodig zijn om tot een functioneel uniforme tunneluitrusting te komen. De object type library is daarmee te gebruiken voor alle Amsterdamse wegtunnels; • is aangetoond, onder meer door fysieke schouwen, dat onderhoudsprincipes werken zoals bedacht; • is modulaire vervanging binnen het systeem van energievoorziening in de praktijk met succes toegepast; en • is met succes een test uitgevoerd, waarbij één tunnelbuis spanningsloos werd gemaakt terwijl de andere tunnelbuis openbleef. Op deze manier kan de openblijvende tunnelbuis beschikbaar blijven voor nood- en hulpdiensten.
2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.2.1
Voortgang projecten
Deze paragraaf geeft beknopt de voortgang weer op de drie projecten. Een uitgebreidere beschrijving is te vinden in de factsheets per project (bijlage 2). Project Renovatie Piet Heintunnel (PHT) De Piet Heintunnel is niet zoals gepland op 2 december 2022 weer opengegaan voor het verkeer. Uit de laatste testen (eind november 2022) zijn veiligheidsrisico’s naar voren gekomen die niet voor 2 december konden worden opgelost. De openstelling van de tunnel is enkele weken uitgesteld. Voorbeelden van deze veiligheidsrisico’s zijn de instelling voor het automatisch sluiten van de vluchtdeuren en de stabiliteit van de camerabeelden uit de tunnel op de schermen in de verkeerscentrale aan de Dijksgracht. De gemeenteraad is op 28 november 2022 geïnformeerd over de uitgestelde openstelling. Om de genoemde bevindingen op te lossen is een firmware-update in het transmissienetwerk van de camerabeelden uitgevoerd. Aan de vluchtdeuren zijn technische aanpassingen uitgevoerd, waarbij het issue met betrekking tot het sluiten van de vluchtdeuren is opgelost en met betrekking tot het openen van de vluchtdeuren binnen de technische haalbaarheid aangepast. Op basis hiervan en de daarna uitgevoerde testen is later in december geconstateerd dat de tunnel voldoet aan de vooraf gestelde eisen.
De aanvaarding van de tunnel (oplevering van Alliantie naar project/programma AWA) heeft op 20 december 2022 plaatsgevonden. Vervolgens is de tunnel door project/programma AWA op 22 december 2022 overgedragen aan de tunnelbeheerder. Hierbij is ook een aantal door de Alliantie af te handelen restpunten vastgelegd. De tunnelbeheerder heeft vervolgens de laatste informatie, inclusief het aanvullend advies van de veiligheidsbeambte, aan de Omgevingsdienst verstrekt ten behoeve van de openstellingsvergunning. Eind vierde kwartaal was nog geen nieuwe openstellingsdatum van de Piet Heintunnel bekend. Op 22 december 2022 is de gemeenteraad geïnformeerd over de oplevering en overdracht van de tunnel en is gemeld dat in de tweede week van januari een openstellingsdatum werd bekendgemaakt. Project Vernieuwing Verkeerscentrale (VCA) Afgelopen kwartaal is door het project toegewerkt naar een uitvoeringsbesluit en aan de voorbereiding voor de uitvoeringsfase. Eind 2022 is het uitvoeringsbesluit (door het College van B&W) genomen en is het kredietbesluit (door de gemeenteraad) conform planning verleend, waardoor het project nu kan starten met de uitvoeringsfase.
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
8
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Daarnaast is het ontwerp voor de huisvesting geactualiseerd en vindt de voorbereiding plaats om de aanbesteding te starten voor het nieuw te realiseren gebouw. Parallel is gewerkt aan het ontwerp van de systemen ten behoeve van het bedienen en bewaken van de tunnels en het verkeersmanagement en is gestart met de voorbereiding voor het contracteren van de verdere ontwerpwerkzaamheden en de daadwerkelijke realisatie. Tot slot zijn de werkzaamheden rondom het kunnen bedienen van de gerenoveerde Piet Heintunnel vanuit de huidige centrale aan de Dijksgracht succesvol afgerond en is hiervoor het opleverdossier gereedgekomen. Overdracht naar de beheerder vindt gelijktijdig plaats met de overdracht van de gerenoveerde Piet Heintunnel. Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (MRT) Voor de resterende werkzaamheden aan de besturing, bediening en bewaking van de Michiel de Ruijtertunnel is door de gemeente, samen met haar private partners, gewerkt aan het uitvoeringsontwerp. Dit ontwerp is nu opgesteld en wordt gereviewd voor acceptatie. Daarnaast is gewerkt aan de voorbereiding voor de eerste pre-testen die gepland staan voor februari 2023. Deze worden uitgewerkt in een gedetailleerd migratieplan.
Het verwerken van een wijziging op het raakvlak tussen de verschillende besturingsinstallaties en de afstemming van deze raakvlakken tussen de verschillende ontwerpen heeft meer tijd gekost dan gepland. Op dit moment wordt bekeken hoe deze vertraging kan worden geminimaliseerd waarbij begin 2023 in afstemming met Stadsregie het definitieve tijdvenster wordt bepaald van de migratienachten die na de zomer vallen.
2.2.2
Bereikbaarheid
De afsluiting van de Piet Heintunnel heeft grote impact op de bereikbaarheid in de stad. Daarom wordt ingezet op stakeholdermanagement, verkeersmanagement, mobiliteitsmanagement en communicatie. Het verkeersbeeld is ten opzichte van het voorgaande kwartaal ongewijzigd, op de Zeeburgerdijk na. Daar is de verkeersintensiteit toegenomen. Omdat de Piet Heintunnel langer dicht blijft, is als maatregel de geotargeting-campagne ‘Ontwijk de Zeeburgerdijk’ herhaald ingezet. Naar aanleiding van de berichtgeving over het uitstel van de openstelling zijn reacties binnengekomen van de omwonenden van deze ongewenste route. De communicatie-uiting op tram 26 is na de berichtgeving over de openstelling verwijderd. De lopende acties gekoppeld aan de reisalternatieven zijn verlengd. De informatievoorziening via de navigatieapps Flitsmeister, TomTom, Waze en Google Maps werd in stand gehouden. Vanwege het uitstel van de openstelling was er sprake van een samenval met de werkzaamheden op de Mauritskade. Om de bereikbaarheid voor de ambulancedienst op de s100, onderdeel van omleidingsroute, te garanderen heeft het project Piet Heintunnel maatregelen getroffen. Deze maatregelen zijn afgestemd met de stadsregisseur, Stadsregie en Team Verkeerstactiek. Voor de Michiel de Ruijtertunnel heeft overleg plaatsgevonden met het raakvlakproject Herinrichting Kattenburgerstraat.
De omleiding voor de nachtelijke sluitingen (geïnitieerd door het programma AWA) en de onderhoudsnacht (geïnitieerd door de tunnelbeheerorganisatie) dienen op deze samenval te worden afgestemd. Ook vindt er regulier overleg plaats met de vertegenwoordiger van het Programma Taxi. Voor de nachtelijke stremmingen in februari hoeft het programma AWA geen extra maatregelen te treffen. Voor de nachtelijke stremmingen later in 2023 vindt nog afstemming plaats. 14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
9
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
2.2.3
Tevreden omgeving
Bewoners, bedrijven en weggebruikers in de omgeving van de bouwlocaties worden proactief betrokken, zodat vooraf duidelijk is wanneer eventuele hinder te verwachten is, wat de omleidingsroutes zijn en welke mobiliteitsalternatieven er zijn. We meten de tevredenheid regelmatig en voeren suggesties door voor verbetering. In het vierde kwartaal is de eindmeting voor de Piet Heintunnel voorbereid. Deze meting zal direct na openingstelling van de Piet Heintunnel naar de respondenten worden verstuurd. Op 28 november 2022 zijn de communicatie-uitingen voor de berichtgeving over het uitstel van de openstellingsdatum gepubliceerd. Hierop zijn 11 meldingen binnengekomen, zowel meldingen waarin begrip werd getoond als waarin teleurstelling en onbegrip werd geuit en zorg over de verkeersveiligheid en de leefbaarheid op de Zeeburgerdijk.
2.3 Samenwerking met de strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. In het programmaplan zijn deze stakeholders benoemd als onze strategische partners: 1. de tunnelbeheerder (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 2. de veiligheidsbeambte (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 3. de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Verkeersmanagement van de directie Verkeer & Openbare Ruimte 4. de stadsregisseur; en 5. de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Tunnelbeheerder, veiligheidsbeambte en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De samenwerking met zowel de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied als met de tunnelbeheerder is constructief. De samenwerking met de veiligheidsbeambte richt zich met name op de (wettelijk verplichte) adviestrajecten voor vergunningverlening en inhoudelijke veiligheidsaspecten met betrekking tot de Piet Heintunnel. Met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied vindt regulier overleg plaats over de stand van zaken van de projecten binnen het programma, waarbij de focus in het vierde kwartaal lag op het proces rondom de aanvraag openstellingsvergunning voor de Piet Heintunnel.
Na openstelling van de Piet Heintunnel zal gezamenlijk met de Omgevingsdienst bekeken worden hoe de overlegstructuur voor de resterende projecten binnen het programma zal plaatsvinden. Tunnelbeheerorganisatie Algemeen De afgelopen periode was de samenwerking met de tunnelbeheerorganisatie intensief en goed. Deze stond hoofdzakelijk in het teken van het afronden van de werkzaamheden en route richting openstelling van de Piet Heintunnel en van de voorbereidingen voor de werkorganisatie. Versterkingsopgave tunnelbeheerorganisatie In het vierde kwartaal is gekozen voor een nog intensievere samenwerking tussen de tunnelbeheerorganisatie (TBO) en het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA), in de vorm van een tijdelijke werkorganisatie. Dit is een logische vervolgstap op zowel de versterkingsopgave van de TBO als in het borgen van de resultaten en lessen van AWA bij de TBO. Op deze manier wordt vanaf januari 2023 gewerkt in de beoogde hoofdstructuur van de TBO, zodat ervaren kan worden of deze structuur werkt zoals bedoeld. Komend jaar kunnen evaluaties leiden tot aanscherping van deze hoofdstructuur.
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
10
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Aanbesteding Raamovereenkomst technische adviesdiensten Het programmateam AWA en de tunnelbeheerorganisatie hebben begin dit jaar besloten om gezamenlijk een aanbesteding te doorlopen voor een raamovereenkomst Technische Adviesdiensten Wegtunnels. Met deze raamovereenkomst kan zowel het programmateam AWA als de tunnelbeheerorganisatie tunneltechnische vraagstukken opdragen aan een gezamenlijke samenwerkingspartner. Op 9 juli 2022 is de Europese aanbesteding gestart met publicatie van de aankondiging, waarna drie gegadigden zijn geselecteerd voor de aanbesteding. Het afgelopen kwartaal zijn de dialoogfase en inschrijvingsfase van de aanbesteding doorlopen. Op 23 december zijn de inschrijvingen ingediend. In het eerste kwartaal 2023 volgt de beoordeling van de inschrijvingen en is de gunning voorzien. Stadsregisseur Het reguliere overleg met de Stadsregisseur is voor nu afgerond. Op dit moment zijn er geen nieuwe gespreksonderwerpen. In november is een afrondend overleg geweest over de mobiliteitsmaatregelen van de Piet Heintunnel en hoe deze verankerd kunnen worden in de stad. Amsterdam Bereikbaar (een samenwerkingsverband tussen vijf grote infrapartijen waaronder de gemeente Amsterdam) zal dit borgen en de kennis delen met de andere projecten in de stad.
2.4 Tegenspraak Bij complexe projecten is het organiseren van tegenspraak heel belangrijk. In de Regeling Risicovolle Projecten, waaronder het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam valt, is dit ook als regel opgenomen. Dit kwartaal is er tegenspraak geweest van de Adviesraad Wegtunnels, van het Commissariaat Civiele Constructies, van de Tenderboard Fysiek en daarnaast via audits van Horvat & Partners.
2.4.1
Adviesraad Wegtunnels
In november 2022 heeft de Adviesraad in een special gesproken over de bevindingen uit de testfase van de Piet Heintunnel. Tevens zijn enkele leden van de adviesraad in november en december nauw betrokken geweest bij de advisering over het afhandelen van een aantal veiligheidskritische bevindingen. Naast de vergaderingen (ieder kwartaal) geven adviesraadleden een-op-een advies aan de programmaorganisatie AWA en de tunnelbeheerorganisatie.
2.4.2
Commissariaat Civiele Constructies
2.4.3
Advies van Tenderboard Fysiek
In november 2022 heeft een overleg plaatsgevonden met het Commissariaat Civiele Constructies (CCC), waarbij de planning van het project Renovatie Piet Heintunnel richting openstelling is besproken. Naast dit reguliere overleg is het CCC frequent geïnformeerd en betrokken bij de actuele ontwikkelingen rondom testen, het issue van de vluchtdeuren en de uitloop van de openstellingsdatum. Het CCC heeft ook advies uitgebracht met betrekking tot het issue openingskracht vluchtdeuren en geadviseerd dat de openingskracht na aanpassingen niet meer belemmerend behoeft te zijn voor openstelling.
Afgelopen kwartaal heeft het programma AWA de Tenderboard Fysiek geraadpleegd voor verschillende contractdossiers. De volgende toetsen zijn uitgevoerd: • Op 10 oktober 2022 heeft de Tenderboard een positief advies gegeven op het addendum op het inkoopplan van project VCA waarin de inkoopafweging voor het deelproject functionele systemen staat uitgewerkt. • Op 11 oktober 2022 heeft de Tenderboard een positief advies gegeven op de aanbestedingsleidraad en het contractdossier van de aanbesteding Technische Adviesdiensten Wegtunnels. 14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
11
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
• O p 8 december 2022 heeft de Tenderboard een positief advies gegeven op de selectieleidraad voor de aanbesteding van het gebouw en de gebouwgebonden installaties van het project VCA. De adviezen en opmerkingen van de Tenderboard zijn verwerkt in de definitieve versies van alle getoetste documenten. De Tenderboard wordt in 2023 ook geconsulteerd voor de aanbestedingsleidraad en het contractdossier van het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam.
2.4.4
Uitvoeren van audits
Naast de eerstelijns kwaliteitsborging door de opdrachtnemers zelf en de tweedelijns toetsing van de werkzaamheden en resultaten van de opdrachtnemers door de projectteams, vinden in het programma AWA ook zogenaamde derdelijns audits plaats. Hiertoe heeft het programmateam AWA een raamovereenkomst met Horvat & Partners, als onafhankelijke en deskundige partij voor het verrichten van auditdiensten. De audits hebben tot doel het aantoonbaar borgen van de kwaliteit in het programma. Elk jaar wordt een auditplanning opgesteld waarbij aandacht wordt besteed aan de voor dat jaar relevante onderwerpen. In het vierde kwartaal 2022 zijn toets 16 “Opzet, bestaan en werking Verificatie- en Validatieproces (V&Vproces)” en toets 20 “Prognose Eindstand VCA” afgerond. De doelstelling van toets 16 was het toetsen van de doorvertaling en naleving door de projecten van het programmakader voor het V&V-proces, de aanpak V&V. Horvat heeft als hoofdconclusie getrokken dat verwacht wordt dat het programmakader voor het V&V-proces, hoewel generiek opgesteld, de projecten als gebruikers van het kader voldoende houvast biedt. Op basis van de aanbevelingen zijn twee verbetermaatregelen benoemd gericht op borging van V&V in de contracten en het uitvoeren van toetsen op de naleving van V&V door de projecten.
De doelstelling van toets 20 was het beoordelen van de raming voor de nieuwe verkeerscentrale die is opgesteld ten behoeve van het uitvoeringsbesluit volgens de Standaard Systematiek Kostenramingen (SSK-raming) Horvat heeft de conclusie getrokken dat de kostenraming gestructureerd is opgebouwd. De kosten in de raming zijn goed herleidbaar naar de onderliggende broninformatie. Echter niet op alle punten geeft de raming een voldoende betrouwbaar beeld van de te verwachten kosten en het risicoprofiel. De belangrijkste punten hierbij zijn: a) de engineeringskosten, die aanzienlijk hoger zijn dan Horvat passend acht; en b) de risicoreservering die juist lager is dan passend is bij een dergelijk project in deze fase en van deze complexiteit. In navolging van deze bevindingen heeft het project een extra challenge laten uitvoeren op de engineeringskosten en in het bijzonder op de kosten van de opdrachtgever (bedrijfsplan). Er is besloten een managementopgave mee te nemen van circa € 2 miljoen, waarmee de engineeringskosten worden verlaagd. Deze managementopgave is inmiddels verder uitgewerkt. Wat betreft de hoogte van het risicoprofiel heeft het project aangegeven dat dit een juiste constatering is. Het risicoprofiel zit aan de onderkant van de aangegeven bandbreedte.
Dit lijkt redelijk, met name omdat de nieuwe huisvesting op dezelfde plek is als het testcentrum VCA en omdat de doorontwikkeling van de functionele systemen gedaan wordt door (deels) hetzelfde team. Van de toetsen die momenteel in afronding zijn, wordt begin 2023 het rapport verwacht. De resultaten zullen in de rapportage over het eerste kwartaal 2023 worden beschreven. In januari 2023 wordt het auditplan 2023 vastgesteld.
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
12
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
Hieronder een volledig overzicht van de auditplanning 2022. NR
ONDERWERP
SOORT
PLANNING
STATUS
15
Opzet, bestaan en werking Kwaliteitsmanagementsysteem
Audit
mrt-22
Afgerond
16
Opzet, bestaan en werking Verificatie- & Validatieproces
Audit
mrt-22
Afgerond
17
Werking Kwaliteitsborging binnen de matrix
Audit
mei-22
In afronding
18
Opzet, bestaan en werking Systems Engineering
Audit
april-22
Afgerond
19
Cybersecurity
Audit
nov-22 Wordt uitgevoerd begin 2023
20
Prognose Eindstand VCA
21
Implementatie Versterkingsopgave TBO
22
Aantoonbaarheid programmadoelstellingen
23
Leerervaringen Alliantiecontracten
Review
juli-22
Afgerond
Audit
okt-22
In afronding
Review
nov-22
In afronding
Evaluatie
jan-23
13
HOOFDSTUK 3
Programmabeheersing Het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (versie 2.0) is vastgesteld door het College van B&W op 31 mei 2022. Op basis van dit plan wordt per kwartaal gerapporteerd over de voortgang van het programma.
3.1 Programmascope De scope van het gehele programma is gedefinieerd in het programmaplan. Dit geeft de mogelijkheid om op basis van de VTW-procedure (Verzoek Tot Wijziging) formeel wijzigingen van de programmascope vast te stellen. In het vierde kwartaal 2022 is de scope van het programma niet gewijzigd.
3.2 Masterplanning De masterplanning omvat de planning van de drie uitvoeringsprojecten en de planning van de Operational Concept Description (OCD). De vigerende masterplanning is versie 5.0. Deze planning is door het College van B&W vastgesteld op 31 mei 2022. Voor de projecten Vernieuwing Verkeerscentrale en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel zijn in het vierde kwartaal probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning zichtbaar maken. In onderstaande tabel zijn de mijlpalen voor start en einde van de uitvoering opgenomen. Per mijlpaal staat een haalbaarheid als percentage vermeld. Dit percentage geeft een beeld van de kans dat een mijlpaal tijdig worden bereikt. In de factsheets (bijlage 2) is per project een meer gedetailleerde planning opgenomen. UITVOERINGSPROJECTEN
START
HAALBAARHEID
EINDE
HAALBAARHEID
UITVOERING
START
UITVOERING
EINDE
Vernieuwing Verkeerscentrale
1-10-2024
98%
31-12-2025
82%
Renovatie Piet Heintunnel
25-6-2021
100%
20-12-2022
100%
Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel fase 2
17-12-2021
100%
31-7-2023
0%
Vernieuwing Verkeerscentrale (VCA) Vanuit de onzekerheidsanalyse die is uitgevoerd op de planning is de haalbaarheid van de mijlpaal Ingebruikname vernieuwde VCA dit kwartaal toegenomen van 68% naar 82%. Belangrijkste reden van deze toename is dat met het uitvoeringsbesluit en het verkrijgen van het uitvoeringskrediet het substantiële risico op het kritieke pad van het niet tijdig halen van het uitvoeringsbesluit – en daarmee ook start aanbesteding van het VCA-gebouw – is komen te vervallen.
14
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (MRT) Als gevolg van latere opstart en afstemming van raakvlakken tussen Equans en Heijmans in het ontwerpproces is het niet meer mogelijk om alle migratienachten voor de zomer 2023 uit te voeren. Begin 2023 zal in afstemming met Stadsregie opnieuw het tijdvenster worden bepaald van de migratienachten die dan na de zomer 2023 vallen. Renovatie Piet Heintunnel (PHT) Op 20 december 2022 is het project opgeleverd door de Alliantie aan het programma AWA en op 22 december 2022 heeft de overdracht naar de tunnelbeheerder plaatsgevonden. In de komende drie maanden zullen de restpunten worden afgehandeld. De tunnelbeheerder zal de tunnel na het verkrijgen van de openstellingsvergunning openstellen. Bij het aflopen van het vierde kwartaal was nog geen nieuwe openstellingsdatum bekend. Ontwikkelingen in de planning en de uitvoeringsperiode Piet Heintunnel De oorspronkelijke uitvoeringstermijn voor de renovatie van de Piet Heintunnel was 15 maanden nadat de voorbereidende werkzaamheden waren afgerond. De tunnel zou volgens dat plan eind maart 2021 voor alle verkeer gesloten worden en eind juni 2022 worden opengesteld. In deze kwartaalrapportages is in september 2020 gemeld dat als gevolg van de landelijke maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus, de start van de uitvoering met 3 maanden was vertraagd naar eind juni 2021.
Na verdere analyse van de effecten van de coronamaatregelen op de uitvoeringswerkzaamheden en om meer zekerheid te krijgen over de openstellingsdatum, werd de afronding van renovatie verzet naar 30 september 2022. Door de effecten en de lange duur van de coronamaatregelen van circa twee jaar en ook als gevolg van tegenvallers tijdens de renovatie zoals lange levertijden, werd de openstellingsdatum uiteindelijk gepland op 2 december 2022. Nu de Piet Heintunnel naar verwachting medio januari opengesteld zal worden, is de tunnel ruim drie maanden langer dan oorspronkelijk gepland gesloten geweest voor het wegverkeer.
3.3 Financiële stand van zaken Op dit moment zijn voor € 289,4 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. In de afgelopen periode zijn twee nieuwe kredieten toegekend aan het programma, te weten: • Krediet van € 39,5 miljoen behorend bij het uitvoeringsbesluit voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam, waarbij ook over een neutrale kredietwijziging is besloten. • Aanvullend krediet € 3,6 miljoen voor aanvullende prijsstijgingen over 2021. In totaal is voor een bedrag van € 198,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 184,1 miljoen betaald. Dit is 64,7% van de prognose einde werk over het gehele programma.
Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Prognose Einde Werk HUIDIGE VERSLAGPERIODE Q4-2022 STAVAZA 20-12-2022 prijspeil budget 01-01-2022 DEELPROJECT
Initiële Raming
Gemeent. Begroting
Verplicht
Actueel Krediet / Expl.
Betaald
VORIGE PERIODE
Nog te verplichten
PEW Q4 2022
Saldo t.o.v. Raming
PEW Q3-2022
PEW Mutaties
1
2
3
4
5
6
7=4+6
8=1-7
Programma
38,2
34,0
34,0
27,1
24,5
6,9
34,0
4,2
38,2
-4,2
Piet Heintunnel
89,9
120,9
120,9
121,6
116,6
-0,9
120,7
-30,8
120,6
0,1
Michiel de Ruijtertunnel
14,6
16,4
16,4
15,2
12,9
1,9
17,0
-2,5
16,9
0,1
Arenatunnel
13,1
13,1
13,1
7,9
7,9
0,0
7,9
5,2
7,7
0,2
Verkeerscentrale
59,1
76,1
76,1
25,2
21,4
50,8
76,1
-17,0
70,6
5,5
Risico voorzieningen + indexering
74,6
28,9
28,9
1,0
1,0
27,5
28,5
46,1
27,3
1,2
289,4
289,4
289,4
198,0
184,1
86,2
284,2
5,2
281,2
3,0
Totaal AWA
9 10 = 7 - 9
- : overschrijding en + : onderschrijding
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
15
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Toelichting: 1. De eerste kolom (initiële raming) laat de oorspronkelijke SSK-ramingen zien (van de scope op het moment van de rapportage), waarbij de risicovoorzieningen van de projecten (deels) zijn gealloceerd op het niveau van het overkoepelende programma. 2. De aanwending van de risicovoorzieningen met betrekking tot de projecten vindt plaats op basis van neutrale kredietoverhevelingen naar de betreffende projecten. De besluitvorming hierover vindt plaats bij de kwartaalrapportages. 3. De voor indexering toegekende kredieten (die nog niet aan projecten zijn toegekend) worden opgenomen onder de laatste regel van de tabel, samen met de risicovoorzieningen. Mutaties Prognoses Einde Werk (PEW) In het vierde kwartaal 2022 hebben de volgende mutaties plaatsgevonden ten opzichte van het derde kwartaal 2022: AWA Programma De verlaging van de prognose einde werk (PEW) voor het programma met € 4,2 miljoen betreft de neutrale kredietwijziging, die is doorgevoerd bij het uitvoeringbesluit van project VCA. Renovatie Piet Heintunnel De prognose einde werk (PEW) voor de renovatie van de Piet Heintunnel is (nagenoeg) gelijk gebleven ten opzichte van de vorige rapportage. Dit ondanks dat de uitvoeringswerkzaamheden vertraagd waren afgerond en de aanvaarding is getekend op 20 december 2022.
Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel De prognose einde werk (PEW) voor de renovatie van de aanpassingen van de Michiel de Ruijtertunnel is (nagenoeg) gelijk gebleven ten opzichte van de vorige rapportage. Renovatie Amsterdam Arenatunnel Nu de werkzaamheden zijn afgerond en het project is afgesloten, zijn de totale kosten van het project bepaald op € 7,9 miljoen, een kleine stijging ten opzichte van de vorige rapportage. Ten opzichte van de beschikbaar gestelde kredieten blijft € 5,2 miljoen over. Het restantkrediet van circa € 5,2 miljoen kan in principe vrijvallen bij de jaarrekening 2022. Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam Het uitvoeringsbesluit en de kredietaanvraag zijn eind 2022 aan het bestuur voorgelegd en goedgekeurd. De geactualiseerde raming bedraagt € 83,1 miljoen (inclusief risicovoorzieningen). Indexering Voor prijsstijgingen die zijn opgetreden in 2022 zal een aanvraag worden gedaan bij de Voorjaarsnota 2023. Zoals eerder aangegeven zijn de prijzen het afgelopen jaar aanzienlijk gestegen. Werken derden Bij het uitvoeren van de renovatie aan de Piet Heintunnel is om praktische redenen gekozen om bepaalde werkzaamheden onder te brengen bij de Alliantie Piet Heintunnel. Dit heeft in beginsel geen financiële consequenties voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. De kosten worden doorbelast aan de betreffende opdrachtgevers.
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
16
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Het betreft vier werken derden: • Toevoegen twee duikers project Sluisbuurt, in opdracht van de directie Grond en Ontwikkeling. De waarde van de opdracht is € 2,8 miljoen. Op dit moment staat de uitvoering van de tweede duiker on hold aangezien er een aangescherpte eis is gesteld voor de acceptabele zettingen die mogelijk aanpassing van het ontwerp noodzakelijk maken. • Gedeeltelijke ontvlechting installaties wegtunnel en tramtunnel, in opdracht van de voormalige directie Metro en Tram. De werkzaamheden zijn uitgevoerd en de waarde van de opdracht was € 1,5 miljoen. • Onderhoud van bestaande tunneltechnische systemen tijdens renovatie Piet Heintunnel, in opdracht van de tunnelbeheerorganisatie. De waarde van de opdracht is € 225.000. • Voorbereidingen voor het kunnen inhuizen van het datacenter/ de serverruimte voor VRI-VIS (Verkeersregelinstallatie-Verkeersinformatiesystemen) in de nieuwe verkeerscentrale. De kosten voor de voorbereidingen worden door de directie Verkeer & Openbare Ruimte gedragen. Deze werken derden zijn niet opgenomen in de eerder gepresenteerde tabel met cijfers in deze rapportage, aangezien daarin gerapporteerd wordt over de kredieten en verplichtingen van het programma zelf. Neutrale kredietwijzigingen Besloten is om een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma.
Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan de raad voorgelegd. In de voordracht van het uitvoeringsbesluit VCA in het vierde kwartaal 2022 is voor de aanvullende financiering reeds een neutrale kredietwijziging van € 11.793.069 behandeld en goedgekeurd. Voor het toekennen van de prijsstijgingen over 2021 en 2022 voor de Piet Heintunnel is een neutrale kredietwijziging van toepassing van € 3,5 miljoen vanuit het programmakrediet en er is ook sprake van minderwerk van € 227.473 dat vanuit het krediet van de Piet Heintunnel weer naar het krediet voor risicovoorzieningen op programmaniveau moet worden overgeheveld. In de voordracht bij deze kwartaalrapportage is een beslispunt opgenomen, waar de raad wordt gevraagd in te stemmen met bovenstaande neutrale kredietwijziging. In de tabellen in deze rapportage is deze mutatie reeds vooruitlopend op dit besluit verwerkt.
Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Neutrale kredietwijzigingen Kredietwijzigingen Q4-2022
Actuele Begroting
Vorig Krediet
Mutaties op Krediet
Actueel Krediet
Waarvan Risicovoorziening
Programma
38,2
34,0
38,2
-4,2
34,0
0,0
Risicovoorziening (Programma)
74,6
28,9
33,7
-4,8
28,9
23,5
Piet Heintunnel
89,9
120,9
117,6
3,3
120,9
0,0
Michiel de Ruijtertunnel
14,6
16,4
16,4
0,0
16,4
0,0
Arenatunnel
13,1
13,1
13,1
0,0
13,1
0,0
Verkeerscentrale
59,1
76,1
27,3
48,8
76,1
0,0
289,4
289,4
246,3
43,1
289,4
23,5
Totaal AWA
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
Actuele Raming
17
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
3.4 Risicomanagement De voortgang van de beheersing van de toprisico’s op programmaniveau is per risico opgenomen in onderstaande risicobeschrijvingen. De belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot de toprisico’s in het vierde kwartaal 2022 zijn: • De integraliteit van de bedienketen is aangetoond door middel van het bedienen van de Piet Heintunnel vanuit de verkeerscentrale aan de Dijksgracht 1. Hiermee is het risico dermate beheerst dat het geen toprisico meer is. Voor het project VCA geldt wel dat er nog een risico is dat de integraliteit tussen de bediening van de verschillende tunnels en de vernieuwde VCA onvoldoende is. Hier wordt in de factsheet van de VCA verder op ingegaan. • De prognose voor het tekort aan risicobudget voor de dekking van de indexeringen over de periode 2022 en verder is eind vierde kwartaal 2022 begroot op € 2,2 miljoen. Naast de hieronder vermelde toprisico’s geldt ook dat door het programma AWA de effecten van de prijsstijgingen worden gevoeld doordat de uurtarieven van ingehuurde medewerkers al jaren gemaximeerd zijn en niet geïndexeerd worden, waardoor de praktijk is dat medewerkers sneller dan voorheen hun contract niet uitdienen.
18
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Toprisico’s programma AWA: RISICO 1: HET IS NIET MOGELIJK OM AAN TE TONEN DAT VOLDAAN IS AAN DE PROGRAMMADOELSTELLINGEN.
Na afronding van het programma blijkt het niet mogelijk om aan te tonen dat voldaan is aan de programmadoelstellingen (met name wat betreft uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels). OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:
WIJZIGING T.O.V. Q3-2022
OORZAKEN: 1. Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam bestaat uit verschillende projecten. Het is niet vanzelfsprekend dat de individuele projecten samen invulling geven aan de programmadoelstellingen wanneer ze gereed zijn. Dit geldt vooral voor doelstelling 2 van het programma (zie paragraaf 2.1). 2. Als er onvoldoende rekening gehouden is met beleidskaders komt dit in de aantoonbaarheid van de projecten en het programma naar boven. Daarnaast is het mogelijk dat er beleidskaders gewijzigd zijn tijdens de looptijd van het programma, zodat formeel wel aan de bij aanvang gestelde eisen wordt voldaan, maar de beheerder van de beleidskaders toch niet tevreden zal zijn. 3. In het geval er wel voldaan is aan de doelstellingen kan dit nog steeds moeilijk aantoonbaar zijn als bijvoorbeeld de benodigde bewijsstukken ontbreken, of als de doelstellingen niet SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) zijn geformuleerd.
Het opstellen van het “Aantoonbaarheidsstatement” en het “Programma Decharge Document” lopen op schema. Volgens planning zullen deze documenten respectievelijk in Q1 en Q3 2023 gereed zijn.
BEHEERSMAATREGELEN: 1. Binnen het programma wordt extra aandacht besteed aan het thema aantoonbaarheid. Het onderwerp is een vast onderdeel van werkoverleggen en rapportages. In overleg met de tunnelbeheerder wordt concreet afgesproken hoe, door wie en wanneer de borging van dit onderwerp plaatsvindt. Een en ander wordt vastgelegd in een Aantoonbaarheidsstatement dat als bijlage zal worden opgenomen bij het Programma Decharge Document. 2. Wijzigingen in de toegepaste beleidskaders worden gemonitord. 3. Voor verkeersleiders uit te voeren testen meewegen bij het bepalen van aantoonbaarheid.
14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
De analyse op de beleidskaders zijn afgerond. Het programma voldoet aantoonbaar aan alle relevante kaders. Voor de niet relevante beleidskaders is een onderbouwing opgesteld waarom deze niet van toepassing zijn. Monitoring op wijzigingen in de kaders blijft nodig. Er hebben aanvullende gebruikerstesten plaatsgevonden samen met de verkeersleiders. Hier heeft de beheerder mede de inhoud van de testen kunnen bepalen. Om te zorgen dat de verkeersleiders gesteld staan om de tunnels te bedienen, zijn aanvullende trainingen georganiseerd om eventuele wijzigingen in de bediening te kunnen toelichten en om de vaardigheden op peil te houden.
19
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
RISICO 2: DE BEOOGDE MEERWAARDE VAN DE PUBLIEKE BUSINESSCASE VAN HET PROGRAMMA AWA WORDT NIET BLIJVEND GEREALISEERD.
De publieke businesscase voor het programma AWA, die in 2021 is uitgevoerd, laat zien dat het financiële effect van de genomen maatregelen aan de tunnels positiever wordt naarmate het (toekomstig) vervangingsonderhoud van de overige Amsterdamse wegtunnels op gelijke wijze wordt aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing). Ook zal er sprake zijn van besparingen op onderhoudskosten en van minder verkeershinder en minder reistijdverlies en daardoor minder milieuschade. Door de uniforme uitrusting en bediening zullen in de toekomst kortere tunnelsluitingen nodig zijn. In het kader van de fysieke opgave van het programma AWA zijn werkwijzen en producten ontwikkeld, die een vervolg moeten krijgen in de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie (TBO) om zo bij te dragen aan het behalen van de in de businesscase geformuleerde meerwaarde. Aangezien het programma AWA een vervroegde einddatum kent, zal ook de versterkingsopgave versneld moeten worden om een ‘warme’ overdracht te kunnen bewerkstelligen. Zonder een succesvol en tijdig doorlopen versterkingsopgave krijgen de werkwijzen en producten van het programma AWA geen vervolg en kunnen deze niet worden toegepast.
Dit heeft een negatieve impact op de publieke businesscase van het programma AWA, maar ook op de meerwaarde die de uniforme tunnelprojecten hebben voor de hele gemeente Amsterdam. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:
WIJZIGING T.O.V. Q3-2022
OORZAKEN: 1. Het ontbreekt de TBO aan personeel om invulling te geven aan de ontwikkeling van de beheeropgave. 2. Niet alle projecten uit het programma zullen volledig afgerond zijn bij overdracht aan de TBO. Met name de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam zal onder opdrachtgeverschap van de TBO gerealiseerd worden. 3. De Arenatunnel en de IJ-tunnel zullen niet binnen het Programma AWA gerenoveerd worden. 4. De opgave ‘beheer op orde’ van de TBO moet gelijktijdig met het einde van het programma (vierde kwartaal 2023) gereed zijn. 5. Voor het voortzetten van de aanpak van het programma AWA zal de tunnelbeheerder tijdig een organisatieplan met bijbehorende financiële middelen moeten aanvragen. Het bewustzijn van de urgentie van dit risico is niet evident.
Er is verdere invulling gegeven aan de versterkingsopgave. Het blijft een uitdaging om voldoende inzet te organiseren in een kwartaal waar ook de Piet Heintunnel in de afrondende fase zit.
BEHEERSMAATREGELEN: 1. Het programma AWA en de TBO zijn een aanpak van duwers (AWA) en trekkers (TBO) overeengekomen om te zorgen dat de kennis van het programma AWA ‘warm’ wordt overgedragen aan de TBO. Dit is beschreven in het implementatieplan ‘Versterkingsopgave tunnelbeheerorganisatie’. In het vierde kwartaal 2022 is ervoor gekozen de samenwerking met TBO nog intensiever vorm te geven middels een werkorganisatie van TBO en AWA. 2. Eind 2022 / begin 2023 voert Horvat een audit uit op de voortgang van de versterkingsopgave vanuit het perspectief van het programma en de beheersing van dit risico. 3. Specifiek met de tunnelbeheerorganisatie praten over het proces dat ingezet moet worden om tijdig beschikking te hebben over voldoende financiële middelen. Aanvraag hiervoor dient begin 2023 gedaan te worden. 14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
Vooruitkijkend op 2023 is er afgesproken om in het kader van de versterkingsopgave een werkorganisatie in te richten waarin mensen van de tunnelbeheerorganisatie en het programma AWA in 2023 samen aan het werk zullen gaan. De gedachte hierachter is dat een periode van learning-by-doing een goede aanvulling is op theoretische kennisoverdracht en de tunnelbeheerder in staat moet stellen om eind 2023 de taken van het programma succesvol over te nemen.
20
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 14-02-2023 KENMERK TAWA/57646
RISICO 3: ER IS ONVOLDOENDE RISICOBUDGET BINNEN HET PROGRAMMA AANWEZIG.
Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten. De extreme prijsstijgingen in het fysiek domein waarvoor vooralsnog geen volledige dekking is verkregen, vormen een ernstige bedreiging voor dit budget. Het vraagstuk omtrent indexatie en daadwerkelijke prijsstijgingen binnen het fysieke domein speelt binnen de gehele gemeente. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:
WIJZIGING T.O.V. Q3-2022
OORZAKEN: 1. In de contracten met de aannemers en andere opdrachtnemers zijn verschillende indexeringen van toepassing (CBS GWW 4213 Bruggen en tunnels, CBS CAO-lonen per uur, 24-30 33 Metalektro, CBS CPA M71.12 Ingenieurs en aanverwant). Voor de indexering van de budgetten die wij als programma ontvangen van de gemeente wordt de IBOI gebruikt als indexeringsstandaard. Ieder jaar worden deze indexeringen individueel vastgesteld en is het mogelijk dat hier in bijzondere situaties grote verschillen ontstaan.
De prognose voor het tekort aan risicobudget voor de dekking van de indexeringen over de periode 2022 en verder is eind vierde kwartaal 2022 begroot op € 2,2 miljoen.
BEHEERSMAATREGELEN: 1. Het programma brengt ieder kwartaal het effect van de indexeringen in beeld. Effectieve beheersing door het programma op dit exogene risico is niet mogelijk. 2. De mogelijke tekorten worden integraal vanuit het programma beschouwd.
Voor de tekorten als gevolgen van de prijsstijgingen 2021 is bij de Begroting 2023 aanvullende dekking gehonoreerd ter grootte van € 3,6 miljoen. Het uitvoeringskrediet VCA is beschikbaar gesteld.
21
BIJLAGE 1
Afkortingen en definities AAT
Amsterdam Arenatunnel
ATS
Amsterdamse Tunnel Standaard
AWA
Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
3B
Besturing, Bediening en Bewaking
CCC
Commissariaat Civiele Constructies
COB
Centrum Ondergronds Bouwen
DBP
Directie Bijzondere Projecten
DMC
Directie Middelen en Control
EVD
Eindverantwoordingsdocument
IBA
Directie Ingenieursbureau Amsterdam
KES
Klant Eis Specificatie
MRT
Michiel de Ruijtertunnel
NMA
Netwerk Metropool Amsterdam
OCD
Operational Concept Description
OD NZKG
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
OTL
Object Type Library
OTO
Opleiden, Trainen en Oefenen
PHT
Piet Heintunnel
SDT
Spaarndammertunnel
SSK
Standaardsystematiek voor Kostenraming
TBO
Tunnelbeheerorganisatie
UKVCA
Uniform Koppelvlak Verkeerscentrale Amsterdam
V&OR
Directie Verkeer en Openbare Ruimte
VCA
Verkeerscentrale Amsterdam
VTW
Verzoek tot Wijziging
VRI Verkeersregelinstallatie Warvw
Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels
IJT
IJ-tunnel
22
BIJLAGE 2
Factsheets per project Voor de drie projecten binnen het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is in de bijlage een factsheet toegevoegd.
Verkeerscentrale Amsterdam
Piet Heintunnel
Michiel de Ruijtertunnel
23
FACTSHEET
Vernieuwing Verkeerscentrale Toelichting Management
In het vierde kwartaal lag de focus op het bestuurlijk laten vaststellen van de totale projectscope en het verkrijgen van de financiële middelen om daarmee de volledige projectscope te kunnen realiseren. De voorbereidingen voor deze besluitvormingen hebben veelal tot en met het derde kwartaal plaatsgevonden, waarna in het vierde kwartaal het bijbehorende ambtelijke en bestuurlijke traject is doorlopen. Het Uitvoeringsbesluit is op 15 november 2022 genomen door het College van B&W en op 22 december 2022 is door de gemeenteraad het investeringskrediet beschikbaar gesteld. De voorbereidingsfase, zoals bedoeld in de gemeentelijke PBI-fasering, is hiermee afgerond. De uitvoeringsfase begint vanaf januari 2023. In het vierde kwartaal heeft het project gewerkt aan een nieuwe en gedragen aanpak om gesteld te staan voor de uitvoeringsfase. Het project is opgedeeld in drie deelprojecten om het beheersbaar te houden, waarbij de aanpak nadrukkelijk is gericht op het borgen van de integraliteit tussen de verschillende onderdelen. De organisatie en project- en contractbeheersing worden hier specifiek op ingericht, waarbij nauwe samenwerking met de betrokken private partners en hun uitvoeringskennis en betrokkenheid en vroegtijdige validatie met de gebruiker (TBO) een belangrijke rol heeft.
Parallel hieraan is gewerkt aan de volgende zaken: • Het herijkte definitief ontwerp voor de huisvesting van de nieuwe verkeercentrale is afgerond. In februari 2023 start de aanbesteding om een opdrachtnemer te selecteren op basis van de Europese niet-openbare procedure. De selectieleidraad is in december succesvol behandeld bij de Tenderboard Fysiek. • De aanvraag voor de omgevingsvergunning ten behoeve van de daadwerkelijke bouw is ingediend bij de gemeente Ouder-Amstel. • In november is de aanbieding van Grond & Ontwikkeling aan GVB voor de splitsing van het erfpachtrecht op het LCM-terrein door GVB ondertekend. De formele afhandeling via de notaris is opgestart. Met deze ondertekening is de weg vrijgemaakt om de nieuwe verkeerscentrale ook daadwerkelijk te bouwen op een eigen perceel. • Afronden en vaststellen van het inkoopplan voor de functionele systemen. Dit inkoopplan is een addendum op het reeds vastgestelde inkoopplan voor de nieuwe verkeercentrale. Daarmee zijn de inkoopsporen geïdentificeerd en kunnen de contractvoorbereidingen en/of marktbenaderingen worden voorbereid. • In samenwerking met V&OR zijn uitgangspunten gedefinieerd voor de bouwkundige renovatie van de uitwijkvoorziening van de nieuwe verkeerscentrale.
Deze bouwkundige renovatie heeft betrekking op een gedeelte van het zuidelijke dienstgebouw van de IJ-tunnel waar de huidige verkeerscentrale is gevestigd. Deze werkzaamheden kunnen pas plaatsvinden na opening van en verhuizing naar de nieuwe centrale.
24
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q4 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
• In samenwerking met V&OR wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de functionele systemen, zoals de bediendesk en de centrale systemen. Werkzaamheden zijn opgestart om deze in een alliantiesamenwerking met een marktpartij verder te ontwikkelen. In samenwerking met V&OR worden zaken met grote impact op het ontwerp van bijvoorbeeld de bediendesk in een kopgroep behandeld.
Scope
Op dit moment worden oplossingen voorbereid van het issue rondom gelijktijdige bediening van de tunneltechnische installaties via het SCADA-scherm en de Audio/Video-installaties via het AV-scherm en van het issue rondom het inhuizen van de Integrale Leidingentunnel in de nieuwe VCA. Beide zullen als scopewijziging aan het project worden toegevoegd.
Tijd
Vanuit de onzekerheidsanalyse die is uitgevoerd op de planning is de haalbaarheid van de mijlpaal Ingebruikname vernieuwde VCA dit kwartaal toegenomen van 68% naar 82%. Belangrijkste reden van deze toename is dat met het verleende uitvoeringsbesluit het substantiële risico op het kritieke pad van het niet tijdig halen van het uitvoeringsbesluit en daarmee ook start aanbesteding van het VCA-gebouw is komen te vervallen. DETERMINISTISCH Mijlpaal nr.
Omschrijving
Stuurmijlpaal MP5.0
Stand Q4
∆ met SMP (wk) Stand Q3
PROBABILISTISCH
∆ met vorige Q (wk)
haalbaar- P50 huidige Q heid Toelichting tov MP5.0
P85 huidige Q
VERKEERSCENTRALE AMSTERDAM 1
Start Project
7-1-2019
7-1-2019
0
7-1-2019
0
Afgerond
2
Projectbesluit
7-2-2020
7-2-2020
0
7-2-2020