Document · PDF

2. Kwartaalrapportage Q3 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.pdf

Raadscommissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water 12 januari 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de rapportage derde kwartaal 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (VN2022-033926)12.683 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

16 VERSLAG NUMMER

Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Kwartaalrapportage Q3 2022 26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

NR. 16

INHOUD

Verkeerscentrale Amsterdam

Piet Heintunnel

Michiel de Ruijtertunnel

Managementsamenvatting Q3 2022 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

Voortgang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.1 Bijdrage aan de stad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.3 Samenwerking met strategische partners . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2.4 Tegenspraak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

Programmabeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.1 Programmascope . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.2 Masterplanning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.3 Financiële stand van zaken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3.4 Risicomanagement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17

Bijlage 1. Afkortingen en definities . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Bijlage 2. Factsheets per project . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Factsheet project Renovatie Piet Heintunnel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel . . . . . . . . . . . . . . . 32

HOOFDSTUK 1

Managementsamenvatting Q3 2022 De rapportage over het derde kwartaal 2022 van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen. Tevens is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Scope Q2 2022 Q3 2022 Planning Q2 2022 Q3 2022

Financiën Q2 2022 Q3 2022

In het derde kwartaal is het dossier van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel overgedragen aan de tunnelbeheerder en is door de programmadirecteur decharge verleend aan de projectmanager. Daarmee is dit project geen onderdeel meer van de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Elk kwartaal worden probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning en de mijlpalen inzichtelijk maken. Eind september 2022 zijn de volgende planningen actueel: • De beoogde openstellingsdatum van de Piet Heintunnel blijft 2 december 2022. De verwachting is dat deze datum gehaald gaat worden, ondanks recente leveringsproblemen en bevindingen die uit de verschillende testen volgen en die nu opgelost worden. • De oplevering van de vernieuwde verkeerscentrale blijft gepland op eind 2025. • De software-aanpassingen voor de bediening en bewaking van de Michiel de Ruijtertunnel, evenals de aanschaf en implementatie van het Multi Aanraak Paneel zullen worden uitgevoerd in de periode tot medio 2023. In totaal is op dit moment voor circa € 246,3 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. In totaal is voor een bedrag van € 196,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 161,4 miljoen betaald. Bij de begroting worden jaarlijkse aanvragen gedaan voor de indexering van de beschikbare middelen.

Bij deze aanvragen is tot nu toe steeds de zogenaamde IBOIindex (index van de bruto overheidsinvesteringen) gehanteerd. Deze index is echter niet toereikend om de werkelijke prijsstijgingen te compenseren. Gezien de extreem hoge prijsstijgingen over 2021 wordt bij de Begroting 2023, ter compensatie daarvan, een aanvullend bedrag van € 3,6 miljoen aangevraagd. Indien dit bedrag beschikbaar wordt gesteld, zijn de prijsstijgingen tot en met 2021 gedekt. Voor prijsstijgingen die zijn opgetreden in 2022 zal een aanvraag worden gedaan bij de Voorjaarsnota 2023.

Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde programmakaders.

HOOFDSTUK 1

Managementsamenvatting Q3 2022 Risico’s Q2 2022 Q3 2022

Kwaliteit en Organisatie Q2 2022 Q3 2022

Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, dit budget is bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten. Net als in het tweede kwartaal blijven ook in het derde kwartaal twee ontwikkelingen in het programma een ernstige bedreiging vormen voor dit budget. Dit betreft ten eerste de extreme prijsstijgingen in het fysiek domein waarvoor vooralsnog geen volledige dekking is verkregen, en ten tweede de ontwikkelingen in de raming voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam waar de projectvoorbereiding meer tijd kost en de functionele systemen nog worden doorontwikkeld. Het gelijktijdig optreden van deze ontwikkelingen kan niet worden opgevangen in het beschikbare risicobudget. Het vraagstuk omtrent indexatie en daadwerkelijke prijsstijgingen binnen het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente en het college buigt zich daarover bij de Begroting 2023. Diverse externe audits zijn uitgevoerd of in uitvoering. De resultaten dragen bij aan kwalitatief betere producten en een grotere zekerheid op het behalen van de programmadoelen. Uit de uitgevoerde audit over Systems Engineering komt naar voren dat de programma-aanpakken een compleet geheel vormen dat voldoende kader biedt voor de inrichting van plannen en processen per project.

Als aanbeveling is meegegeven om de aanpakken in de projecten concreter door te vertalen. Door de adviesraad Wegtunnels zijn adviezen gegeven over de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie waaraan het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam een inhoudelijke bijdrage levert. Met het Commissariaat Civiele Constructies is intensief contact over de actuele stand van zaken rondom de route naar de aanvraag van de openstellingsvergunning en de openstelling van de Piet Heintunnel.

HOOFDSTUK 2

Voortgang

“Voor een bereikbaar en

verbonden Amsterdam.

Klaar voor de toekomst.”

Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam in het derde kwartaal van 2022. Paragraaf 2.1 relateert deze voortgang aan de programmadoelstellingen. Paragraaf 2.2 beschrijft de voortgang van de drie projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op mobiliteit in de stad en op de omgevingspartijen. Paragraaf 2.3 licht de samenwerking met onze partners toe. En in paragraaf 2.4 staat centraal welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.

2.1 Bijdrage aan de stad Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) zorgt ervoor dat de Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, eenvoudig te bedienen en gemakkelijk te onderhouden.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Het programma heeft twee hoofddoelstellingen: 1. Het realiseren van veilige en beschikbare wegtunnels die voldoen aan de huidige wetgeving; en 2. Zorgen voor een uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels. Zodat ook in de toekomst de bereikbaarheid van de stad is geborgd. Het programma bestaat nu nog uit drie projecten: • de renovatie van de Piet Heintunnel (uitvoering juni 2021 t/m 2 december 2022); • de aanpassing van de Michiel de Ruijtertunnel (uitvoering in de tunnel is reeds gereed; uitvoeren en testen van software-aanpassingen tot eind juli 2023); • de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam (uitvoering van de nieuwe centrale is voorzien vierde kwartaal 2023 t/m eind 2025 en de realisatie van de uitwijkcentrale eind 2026). Van een vierde project, de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel, is in het tweede kwartaal 2022 het ontwerp afgerond. Het ontwerp is overgedragen aan de tunnelbeheerorganisatie, samen met een dossier hoe verder te gaan als het wenselijk is om de renovatie alsnog uit te voeren. In het derde kwartaal 2022 is decharge verleend aan de projectmanager van dit project en is het geen onderdeel meer van de voortgangsrapportage over het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (zie verder paragraaf 3.1).

Hieronder beschrijven we wat we in het derde kwartaal van 2022 hebben gedaan om deze opgave te realiseren.

2.1.1

Overkoepelend

De openstelling van de Piet Heintunnel, gepland op 2 december 2022, komt steeds dichterbij. Dit is voor alle Amsterdammers een belangrijk moment – en zeker ook voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Het is de eerste van de vijf Amsterdamse wegtunnels die voldoet aan de nieuwe standaard die door het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is ontwikkeld en die met de door het programma ontwikkelde systemen wordt bediend. Deze datum betekent ook dat de beheerfase voor de Piet Heintunnel zich aandient. Om de overgang van ontwikkeling naar beheer soepel te laten verlopen, werken het programmateam en de tunnelbeheerorganisatie al geruime tijd nauw samen. Zoals we tot dusverre hebben gerapporteerd, blijft de inzet om de opgebouwde kennis en standaarden van het programma goed over te dragen aan de tunnelbeheerorganisatie. Tijdens een bijeenkomst begin september hebben we vastgesteld dat er veel is bereikt en dat er een goede basis ligt voor verdere implementatie. Uiteraard zijn er ook zorgen. Deels horen die bij de fase waarin het project Renovatie Piet Heintunnel zich bevindt: naarmate de deadline dichterbij komt, wordt de druk groter. Het programma eindigt twee jaar eerder: eind 2023 in plaats van eind 2025. De ondersteuning die het programma nu nog kan leveren, is dan niet meer aanwezig.

Voor de Amsterdam Arenatunnel ligt een ontwerp voor de renovatie gereed, maar de uitvoering is in portefeuille gehouden en zal op termijn worden opgepakt door de tunnelbeheerorganisatie. De vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam wordt na 2023 ook de verantwoordelijkheid van tunnelbeheerorganisatie, evenals het vervangingsonderhoud van de IJ-tunnel, waarvan eind 2022 de projectvoorbereiding aanvangt. Vanwege deze druk zien wij het potentiële risico dat de opbrengsten van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uiteindelijk niet ten volle worden benut. De vernieuwde Piet Heintunnel functioneert vanaf 2 december volgens de nieuwe standaard, maar voor de rest van het tunnelareaal geldt dat nog niet. Het kan daardoor zijn dat de Piet Heintunnel in de praktijk niet als ‘de standaard’ wordt ervaren, maar slechts als ‘een van de bedienpraktijken’. We doen er alles aan om de nalatenschap van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam zo goed en compleet mogelijk te laten landen in de tunnelbeheerorganisatie, om zo ten volle te kunnen profiteren – in financiële en 26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

maatschappelijke termen – van opgebouwde kennis en standaarden. Daar hoort bij dat we ook na oplevering van de Piet Heintunnel vanuit het programma nazorg blijven bieden en maximaal zullen bijdragen aan continuïteit. Met als doel: uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de Amsterdamse wegtunnels. In het derde kwartaal van 2022: • hebben we gezamenlijk de basis gelegd voor de verdere uitwerking van de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie, waarbij in vijf samenhangende werkpakketten verder is gewerkt aan het uitvoeren van verbeterpunten; • zijn gebruikerstesten uitgevoerd, waarbij verkeersleiders daadwerkelijk met de nieuwe systemen hebben geoefend en zijn gecertificeerd; en • is de voortgang besproken op de decharge van het programma en op de aantoonbaarheid van de programmadoelstellingen.

2.1.2

Veilig te gebruiken

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam zorgt voor een veilige, uniforme uitrusting voor de tunnels binnen zijn scope en werkt aan veilige technieken, procedures en handelingsprocessen. In een testcentrum kunnen we nieuwe systemen en installaties als Proof of Concept uitproberen, voordat we ze implementeren in de tunnels en in de vernieuwde verkeerscentrale. Ook kunnen we verkeersleiders opleiden, trainen en oefenen met behulp van de systemen in dit testcentrum. In het derde kwartaal van 2022: • heeft het testcentrum zijn nut in de praktijk bewezen. Door te oefenen met realistische scenario’s zijn wij onvolkomenheden in het ontwerp tegengekomen die mogelijkerwijs in de operatie tot een verstoring hadden geleid, maar die we dankzij het testcentrum kunnen verhelpen. Het systeem is op de proef gesteld door de gebruikers (de verkeersleiders). Daar zijn afwijkingen uit voortgekomen: de verkeersleider handelt anders dan het systeem verwachtte. Het vervolg is dat of verkeersleiders getraind moeten worden om anders te handelen, of dat de techniek of de procedure moet worden aangepast; • zijn gesprekken met de tunnelbeheerorganisatie over cybersecurity afgerond. Gebleken is dat er geen wijzigingen hoeven te worden doorgevoerd in de programmakaders.

De doorontwikkeling is onderdeel van de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie; • bereidden we de uitvoering van zogenaamde pentesten voor waarbij ethische hackers systemen onderzoeken op kwetsbaarheden, met als doel om de robuustheid van onze digitale systemen maximaal op de proef te stellen; • is een veiligheidscampagne voor alle medewerkers van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam volledig voorbereid en is de uitvoering gestart; • is een auditor gecontracteerd die moet toetsen of het programma werkt volgens trede 3 van de veiligheidsladder. De resultaten van de audit verwachten we in het vierde kwartaal van 2022; en • hebben we met alle medewerkers safety walks gedaan om de veiligheid van hun werkplek te beoordelen.

2.1.3

Eenvoudig te bedienen

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uniformeert systemen en procedures, waardoor de complexiteit vermindert, de kans op menselijke fouten afneemt en de inzetbaarheid van tunnelverkeersleiders verbetert. Een in 2021 uitgevoerde publieke businesscase laat zien dat hoe meer tunnels op een uniforme wijze (met uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing) worden aangestuurd en onderhouden, hoe meer financiële en maatschappelijke baten dit oplevert. Een belangrijk doel is daarom meer Amsterdamse wegtunnels op een uniforme en daarmee eenvoudige wijze te bedienen.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

In het derde kwartaal van 2022: • hebben we vrijwel alle verkeersleiders opgeleid en gecertificeerd zodat ze de nieuwe bediening van de gerenoveerde Piet Heintunnel kunnen en mogen uitvoeren; • zijn we begonnen met het voor andere tunnels beschikbaar maken van de beheeromgeving die we voor de Piet Heintunnel hebben gebouwd; • zijn we begonnen met het beschikbaar maken voor het gehele tunnelareaal van de test- en acceptatieomgeving (waar we software testen) die we voor de Piet Heintunnel hebben gebouwd; • zijn we begonnen met het uitwerken van onze filosofie voor opleiden, trainen en oefenen (oto), ter voorbereiding van de beheerfase; en • is besloten technische aanpassingen door te voeren zodat het gelijktijdig bedienen van de tunneltechnische installaties via het SCADA-scherm (dat signalen verzamelt, doorstuurt, verwerkt en visualiseert) en de Audio/Video-installaties via het AV-scherm mogelijk wordt. Hiertoe is een aanvullende eis verwoord, die middels VTW’s aan de projecten worden aangeboden ter verwerking in de ontwerpen. De impact in tijd en geld wordt momenteel nog inzichtelijk gemaakt maar de verwachting is dat deze financieel kan worden gedekt met de risicovoorzieningen die door het programma worden aangehouden voor dit soort omstandigheden.

2.1.4

Makkelijk te onderhouden

Functioneel uniforme tunnels dragen bij aan eenvoudiger en daarmee efficiënter onderhoud omdat ze straks real time informatie geven over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat onderhoud adequaat kan worden gepland en uitgevoerd. De voorspelbaarheid van het onderhoud wordt vergroot. Dit maakt het beheer van tunnels efficiënter en heeft een positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf. In het derde kwartaal van 2022: • zijn veel testen uitgevoerd van installaties in de Piet Heintunnel en is gewerkt aan de migratie van systemen van de Verkeerscentrale Amsterdam. Doel is daarmee aan te tonen dat de bedienketen werkt, namelijk dat de installaties in de Piet Heintunnel en de bediening in de verkeerscentrale goed samenwerken. In het vierde kwartaal worden de bevindingen van de gehouden testen verwerkt en hopen we de integraliteit van de bedienketen te hebben aangetoond; • hebben we baseline 4.1 van het standaard tunnelareaal afgerond. Een baseline is te vergelijken met een foto van een vooraf bepaald moment. De dan geldende informatie wordt in de baseline samengevoegd. Tot en met het eerste kwartaal 2023 wordt gewerkt aan de baseline 5.0, waarin de huidige leerpunten en ervaringen zijn verwerkt zodat deze gereed is voor het volgende project, het vervangingsonderhoud van de IJ-tunnel.

Dit stelt de tunnelbeheerorganisatie in staat om de uniformiteit ook in toekomstige tunnelprojecten te waarborgen, zodat de doelstellingen in het kader van eenvoudige bediening, veilig gebruik, makkelijk onderhoud en toekomstbestendigheid kunnen worden bewerkstelligd; • is de aanbesteding voor het onderhoud van de Piet Heintunnel afgerond; • is een onderhoudsploeg voor de Piet Heintunnel gemobiliseerd en opgeleid; en • bereiden we voor de Piet Heintunnel gebruikerstesten voor, die we vanaf begin oktober uitvoeren.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.2.1

Voortgang projecten

Deze paragraaf geeft beknopt de voortgang weer op de projecten. Sinds de vorige rapportage is de beschrijving van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel vervallen, omdat in het tweede kwartaal 2022 de werkzaamheden aan dit project volgens planning waren afgerond en het dossier in het derde kwartaal aan de tunnelbeheerder is overgedragen. Een uitgebreidere beschrijving van de drie nog lopende projecten is te vinden in de factsheets per project (bijlage 2). Project Renovatie Piet Heintunnel De renovatie van de Piet Heintunnel is inmiddels vergevorderd. De werkzaamheden buiten bestaan nu vooral nog uit het aanbrengen van nieuw asfalt in de tunnel en de architectonische stempelbekleding in de toeritten. De testfase is bijna afgerond en heeft geresulteerd in de nodige bevindingen. Er wordt momenteel hard gewerkt om alle bevindingen te verwerken en de juiste werking van alle systemen aan te tonen. In oktober wordt een integrale test met de verkeersleiders uitgevoerd, evenals een brandoefening en een ontruimingsoefening met de nood- en hulpdiensten. Naast het uitvoeren van (her)testen wordt de oplevering door de opdrachtnemer en de overdracht naar de beheerder voorbereid zodat de tunnel op 2 december volgens plan kan worden opengesteld voor het verkeer.

De ingediende gebruiksmelding voor het gebruik van de tunnel door de IJ-tram is inmiddels door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied geaccepteerd. Daarnaast wordt de aanvraag van de openstellingsvergunning voorbereid. Alle verkeersleiders zijn dit kwartaal opgeleid om de vernieuwde tunnel te kunnen bedienen. Project Vernieuwing Verkeerscentrale (VCA) In het derde kwartaal heeft het project volop doorgewerkt op basis van de herijkte aanpak uit het eerste kwartaal 2022. De voorbereidingsfase nadert zijn afronding, waarbij de focus in het derde kwartaal lag op de benodigde onderbouwing voor het uitvoeringsbesluit (gepland eind 2022), waaronder een herijking van de kostenraming om deze in lijn te krijgen met de scope van het project. Dit geldt ook voor de inkoopafweging, de uitwerking van de integrale planning voor de uitvoeringsfase en een update van het risicodossier als input voor de raadsvoordracht. Dit resulteert in een haalbaarheidspercentage (van de mijlpaal einde uitvoering nieuwbouw) van 68% (zie ook par. 3.2 Masterplanning). Parallel daaraan is gewerkt aan de systeemdefinitie van de technische VCA-systemen, het definitief ontwerp voor het gebouw, de inpassing van de integrale bedienketen voor de Piet Heintunnel in Dijksgracht 1 en verkennende werkzaamheden voor het koppelen van de tunnels aan de nieuwe verkeerscentrale.

Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Eind 2021 is het contract getekend voor het realiseren van de aanvullende werkzaamheden aan de besturing van de Michiel de Ruijtertunnel. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door Equans. Afgelopen augustus is het contract voor het Multi Aanraak Paneel (MAP) aan Heijmans gegund. Dit Multi Aanraak Paneel én het al ontwikkelde Multi Aanraak Paneel voor de Piet Heintunnel kennen een uniform ontwerp en aansturing. In het derde kwartaal is gewerkt aan het ontwerp en de gezamenlijke voorbereiding voor de uitvoering van deze resterende werkzaamheden.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.2.2

Bereikbaarheid

De afsluiting van de Piet Heintunnel heeft grote impact op de bereikbaarheid in de stad. Daarom wordt ingezet op stakeholdermanagement, verkeersmanagement, mobiliteitsmanagement en communicatie. Het verkeersbeeld sinds de afsluiting van de Piet Heintunnel blijft ook het derde kwartaal rustig. In de zomervakantie was er circa 30% minder verkeer vergeleken met de situatie tijdens de coronapandemie en voor tunnelsluiting. Voorafgaand aan deze periode is ook fors ingezet op geotargeting (het gericht plaatsen van online advertenties op basis van de geografische locatie van de automobilist) en appnotificaties via de navigatie-apps Flitsmeister en Waze. Na de vakantie is de toename van verkeer weer rond de 80% (vergelijkbaar met vorig jaar). Er zijn dit kwartaal geen meldingen over de verkeerssituatie geweest en er zijn geen verkeersincidenten geweest die gerelateerd zijn aan de tunnelsluiting. Dit kwartaal is een terugkoppeling gedaan richting de omgeving over de genomen definitieve maatregelen op de Zeeburgerdijk, die in samenwerking met stadsdeel Oost tot stand zijn gekomen. Het overige verkeersbeeld rond de tunnelsluiting is nog steeds rustig. Als in de herfst weer een stijging is te zien, kan geotargeting opnieuw worden ingezet.

2.2.3

Tevreden omgeving

Bewoners, bedrijven en weggebruikers in de omgeving van de bouwlocaties worden proactief betrokken, zodat vooraf duidelijk is wanneer eventuele hinder te verwachten is, wat de omleidingsroutes zijn en welke mobiliteitsalternatieven er zijn. We meten de tevredenheid regelmatig en voeren suggesties door voor verbetering. In het derde kwartaal is weer een tevredenheidsmeting uitgevoerd voor de Piet Heintunnel. De resultaten hiervan zijn teruggekoppeld aan de respondenten en de omgeving. Ondanks de overlast die de afsluiting van de Piet Heintunnel teweegbrengt, is twee derde van de respondenten tevreden dan wel zeer tevreden over de communicatie hierover. De ontevredenheid over de Piet Heintunnel neemt in de laatste meting af ten opzichte van de eerdere twee metingen. Het percentage ‘zeer tevreden’ neemt in de laatste meting flink toe. Een noot hierbij is wel dat de vraagstelling anders is geweest dan de voorgaande meting, waarbij meer de mobiliteitsmaatregelen aan de orde kwamen en de aanpak van de werkzaamheden. Nu is de vraag meer gericht geweest op de informatievoorziening. Er zal nog een laatste meetmoment komen waarin wel gevraagd zal worden naar de (on)tevredenheid over de aanpak, zodat de metingen beter vergelijkbaar zijn. 15 september was de laatste bijeenkomst van de klankbordgroep van de Zeeburgerdijk.

Nadat de Piet Heintunnel weer opengesteld is, blijft stadsdeel Oost contact houden met de bewoners over de vervolgprojecten in de buurt. Het stadsdeel heeft daar eind augustus ook een brief over gestuurd aan de bewoners. Er zijn in het derde kwartaal geen meldingen binnengekomen naar aanleiding van de werkzaamheden aan de Piet Heintunnel en de verkeerscentrale. Op 10 augustus is in de Piet Heintunnel de laatste rondleiding voor de omgeving gegeven. De rondleidingen hebben geleid tot veel positieve reacties en begrip voor de complexe werkzaamheden.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.3 Samenwerking met de strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. In het programmaplan zijn deze stakeholders benoemd als onze strategische partners: 1. de tunnelbeheerder (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 2. de veiligheidsbeambte (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 3. de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Verkeersmanagement van de directie Verkeer & Openbare Ruimte 4. de stadsregisseur; en 5. de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Tunnelbeheerder, veiligheidsbeambte en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De samenwerking met zowel de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied als met de tunnelbeheerder is constructief. In het derde kwartaal is uitgebreid overleg gevoerd met de veiligheidsbeambte met betrekking tot het wettelijk vereiste onafhankelijke advies voor openstelling van de Piet Heintunnel. Met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied vindt regulier overleg plaats over de stand van zaken van de projecten binnen het programma waarbij de focus in het derde kwartaal lag op het proces rondom de aanvraag openstellingsvergunning voor de Piet Heintunnel.

De openstellingsvergunning wordt door de tunnelbeheerder aangevraagd, die daarbij in de voorbereiding wordt ondersteund door de programmaorganisatie AWA, aangezien het programmateam een groot deel van de daarvoor benodigde documentatie en informatie levert. Afdeling Verkeersmanagement De samenwerking tussen het programma AWA en de tunnelbeheerorganisatie (TBO) heeft een extra Het programma heeft een collegiale review uitgevoerd op het door V&OR geleverde voorlopig ontwerp en de raming met betrekking tot het ontwikkelspoor verkeersmanagement. V&OR neemt deze punten mee in het definitief ontwerp. De afspraak is dat het programma op basis van het nog te ontvangen definitief ontwerp en bijbehorende raming een beoordeling doet hoe hiermee wordt omgegaan richting het uitvoeringsbesluit VCA. Tunnelbeheerorganisatie De samenwerking met de tunnelbeheerorganisatie op programmaniveau heeft zich de afgelopen periode met name gefocust op de afstemming en besluitvorming rondom bevindingen vanuit AWA en/of TBO die voortkomen vanuit testen en het traject van Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) richting de openstelling van de Piet Heintunnel.

Hoewel er in het begin van het derde kwartaal nog beperkt voortgang was geboekt en afstemming veel tijd heeft gekost, zijn in de laatste weken door wederzijds meedenken en meebewegen concrete stappen gezet en is overeenstemming bereikt welke bevindingen nog voor openstelling van de Piet Heintunnel afgehandeld dienen te worden. Daarnaast vindt voor de functionele systemen van de VCA een herijking van het ontwerp plaats waarbij expliciet de TBO wordt betrokken voor een gedragen ontwerp. Versterkingsopgave tunnelbeheerorganisatie Vanaf begin 2022 is door AWA en TBO gezamenlijk gewerkt aan de versterkingsopgave. De activiteiten concentreerden zich onder meer tot het bereiken van een gemeenschappelijk beeld van de producten en werkwijzen zoals gehanteerd en opgeleverd vanuit AWA en de toepassing binnen de beheer en onderhoud organisatie. In verschillende werkpakketten die elk een aandachtsgebied onder handen hebben, is hier wisselende voortgang in geboekt. Ook is gewerkt aan hoe de organisatie van de vernieuwde versterkte tunnelbeheerorganisatie eruit zou moeten zien. Op 1 september is per pakket gedeeld wat de beoogde aanpak is om te voldoen aan de doelstelling en welke inspanning dit naar verwachting vraagt vanuit zowel AWA als TBO.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Contractering onderhoud Piet Heintunnel Bij de aanbesteding van de renovatie Piet Heintunnel is het onderhoud van de tunnel na oplevering als optie opgenomen. De tunnelbeheerorganisatie heeft gekozen om deze optie te gebruiken, het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is gevraagd te helpen bij de inkoop van het meerjarig onderhoud. In het eerste en tweede kwartaal zijn de contractstukken voor het onderhoud Piet Heintunnel opgesteld en is een aanbieding ontvangen. In het derde kwartaal is het onderhoudscontract door alle partijen ondertekend. Het contractmanagement van deze overeenkomst wordt uitgevoerd door de tunnelbeheerorganisatie. Daarmee is het traject van contractering onderhoud Piet Heintunnel en de ondersteuning daarbij door AWA succesvol afgerond. Aanbesteding Raamovereenkomst technische adviesdiensten Het programmateam AWA en de tunnelbeheerorganisatie hebben begin dit jaar besloten om gezamenlijk een aanbesteding te doorlopen voor een raamovereenkomst Technische Adviesdiensten Wegtunnels. Met deze raamovereenkomst kan dan zowel het programmateam AWA als de tunnelbeheerorganisatie tunneltechnische vraagstukken opdragen aan een gezamenlijke samenwerkingspartner. Op 9 juli 2022 is de Europese aanbesteding gestart met de publicatie van de aankondiging. Marktpartijen hebben tot 16 september de gelegenheid gehad zich voor de aanbesteding aan te melden.

Aansluitend zijn de aanmeldingen beoordeeld en op 30 september zijn de marktpartijen geïnformeerd over de selectiebeslissing. In het volgende kwartaal wordt de aanbesteding voortgezet met de dialoogfase. Stadsregisseur Het contact met de stadsregisseur blijft prettig verlopen. Belangrijkste onderwerpen van gesprek zijn de uitvoeringsnachten van de Michiel de Ruijtertunnel en de verankering van de genomen mobiliteitsmaatregelen bij de Piet Heintunnel in de stad, zodat volgende projecten hier gemakkelijker gebruik van kunnen maken.

2.4 Tegenspraak Bij complexe projecten is het organiseren van tegenspraak heel belangrijk. In de Regeling Risicovolle Projecten, waaronder het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam valt, is dit ook als regel opgenomen. In het derde kwartaal is er tegenspraak geweest van de Adviesraad Wegtunnels, van het Commissariaat Civiele Constructies en door het doen van audits door onze auditor Horvat & Partners.

2.4.1

Adviesraad Wegtunnels

In zijn vergadering van september 2022 heeft de Adviesraad Wegtunnels (die zowel het programma AWA als de tunnelbeheerorganisatie adviseert) adviezen gegeven over de afronding van het ontwerp van de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel (en over het mogelijk opnieuw oppakken van dit project), over de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie waar het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam een inhoudelijke bijdrage aan levert en over de resultaten van het omgevingsmanagement en de omgevingscommunicatie rondom de Piet Heintunnel. Naast de vergaderingen (ieder kwartaal) geven adviesraadleden daar tussendoor een-op-een-advies aan de programmaorganisatie AWA en de tunnelbeheerorganisatie.

2.4.2

Commissariaat Civiele Constructies

In september 2022 is een regulier overleg geweest met het Commissariaat Civiele Constructies (CCC) over de route naar de aanvraag van de openstellingsvergunning en de openstelling van de Piet Heintunnel. Bij relevante ontwikkelingen wordt het CCC tussentijds geïnformeerd dan wel om advies gevraagd. Tevens heeft het CCC geadviseerd over de inhoud van de bestuurlijke voordracht met betrekking tot het restrisico gelijktijdige bediening. 26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.4.3

Uitvoeren van audits

Naast de eerstelijns kwaliteitsborging door de opdrachtnemers zelf en de tweedelijns toetsing van de werkzaamheden en resultaten van de opdrachtnemers door de projectteams, vinden in het programma AWA ook zogenaamde derdelijns audits plaats. Hiertoe heeft het programmateam AWA een raamovereenkomst gesloten met Horvat & Partners, als onafhankelijke en deskundige partij voor het verrichten van auditdiensten. De audits hebben tot doel het aantoonbaar borgen van de kwaliteit in het programma. Elk jaar wordt een auditplanning opgesteld waarbij aandacht wordt besteed aan de voor dat jaar relevante onderwerpen. In het derde kwartaal is toets 18 Opzet, bestaan en werking Systems Engineering afgerond. De doelstelling van deze audit was het toetsen van de doorvertaling en naleving van de programmakaders ten aanzien van systems engineering door de projecten en het in beeld brengen van de risico’s voor het programma die hiermee samenhangen. De hoofdvraag van deze audit was: Is systems engineering binnen het programma AWA voldoende geborgd? Op basis van de bevindingen heeft Horvat & Partners een aantal conclusies geformuleerd, onder andere dat de programma-aanpakken een compleet geheel vormen dat voldoende kader biedt voor de inrichting van plannen en processen per project.

Er is geconstateerd dat de aanpakken niet door alle projecten binnen het programma volledig zijn doorvertaald naar projectspecifieke kaders. Dit vormt een risico voor een systematische aanpak. Op basis van de conclusies heeft Horvat een aantal aanbevelingen geschreven. Een reactie op de conclusies en aanbevelingen wordt door het programma geformuleerd. Er zijn vier audits in uitvoering waarvan er twee zich in de afrondende fase bevinden. De resultaten zullen in de rapportage over het vierde kwartaal worden toegelicht.

Hieronder een volledig overzicht van de auditplanning 2022.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

ONDERWERP

SOORT

PLANNING

STATUS

Opzet, bestaan en werking Kwaliteitsmanagementsysteem

Audit

mrt-22

Afgerond

Opzet, bestaan en werking Verificatie- & Validatieproces

Audit

mrt-22

In afronding

Werking Kwaliteitsborging binnen de matrix

Audit

mei-22

In uitvoering

Opzet, bestaan en werking Systems Engineering

Audit

april-22

Afgerond

Cybersecurity

Audit

nov-22

Prognose Eindstand VCA

Review

juli-22

In afronding

Implementatie Versterkingsopgave TBO

Audit

okt-22

In opstart

Aantoonbaarheid programmadoelstellingen

Review

nov-22

Leerervaringen Alliantiecontracten

Evaluatie

jan-23

HOOFDSTUK 3

Programmabeheersing Het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (versie 2.0) is vastgesteld door het College van B&W op 31 mei 2022. Op basis van dit plan wordt per kwartaal gerapporteerd over de voortgang van het programma.

3.1 Programmascope De scope van het gehele programma is gedefinieerd in het programmaplan. Dit geeft de mogelijkheid om op basis van de VTW-procedure (Verzoek Tot Wijziging) formeel wijzigingen van de programmascope vast te stellen. Na het afronden in het tweede kwartaal van de voorbereidingsfase van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel is in het derde kwartaal het projectdossier overgedragen aan de tunnelbeheerder en is door de programmadirecteur decharge verleend aan de projectmanager van dit project. De verantwoordelijkheid voor de aanpak van de Amsterdam Arenatunnel ligt bij de tunnelbeheerder.

3.2 Masterplanning De masterplanning omvat de planning van de vier uitvoeringsprojecten en de planning van de Operational Concept Description (OCD). De vigerende masterplanning is versie 5.0. Deze planning is door het College van B&W vastgesteld op 31 mei 2022. Er is geen aanleiding om wijzigingen door te voeren in de masterplanning, alle uitvoeringsprojecten passen binnen de gestelde kaders. Voor elk project zijn dit kwartaal probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning zichtbaar maken. In onderstaande tabel zijn de mijlpalen voor start en einde van de uitvoering opgenomen. Per mijlpaal staat een haalbaarheid als percentage vermeld. Dit percentage geeft een beeld van de kans dat deze mijlpalen tijdig worden bereikt. In de factsheets (bijlage 2) is per project een meer gedetailleerde planning opgenomen. UITVOERINGSPROJECTEN

START

HAALBAARHEID

EINDE

HAALBAARHEID

UITVOERING

START

UITVOERING

EINDE

Vernieuwing Verkeerscentrale

1-10-2024

99%

31-12-2025

68%

Renovatie Piet Heintunnel

25-6-2021

100%

2-12-2022

Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel fase 2

17-12-2021

100%

31-7-2023

85%

Vernieuwing Verkeerscentrale Zoals bij start van de herijkte voorbereidingsfase (begin 2022) besproken, is in het derde kwartaal de planning voor de fase na de voorbereidingsfase geformaliseerd. Deze probabilistische planning geeft een beter zicht op de werkzaamheden en de bijbehorende risico’s, waaronder vertraging op het

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

uitvoeringsbesluit, te weinig inschrijvers in de aanbesteding op het VCA-gebouw en het toch Europees moeten aanbesteden van de tunnelaanpassingen aan de Spaarndammertunnel). Deze doorrekening levert een haalbaarheidspercentage van 68% op. Renovatie Piet Heintunnel Omdat het zo kort voor de geplande openstellingsdatum Piet Heintunnel is, vindt er geen risicodoorrekening meer plaats waardoor er geen realistisch percentage is te geven van de haalbaarheid. Ontwikkelingen in de planning en de uitvoeringsperiode De oorspronkelijk geplande uitvoeringstijd voor de renovatie van de Piet Heintunnel was 15 maanden nadat de voorbereidende werkzaamheden waren afgerond. De tunnel zou volgens dat plan eind maart 2021 voor alle verkeer gesloten worden en eind juni 2022 weer worden opengesteld. In deze kwartaalrapportages is in september 2020 gemeld dat als gevolg van de landelijke maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus, de start van de uitvoering met 3 maanden was vertraagd naar eind juni 2021. Na verdere analyse van de effecten van de coronamaatregelen op de uitvoeringswerkzaamheden en om meer zekerheid te krijgen over de openstellingsdatum, werd even later de openstellingsdatum 30 september 2022.

Door de effecten en de lange duur van de coronamaatregelen van circa twee jaar en ook als gevolg van tegenvallers tijdens de renovatie zoals lange levertijden, is de beoogde openstellingsdatum uiteindelijk gepland op 2 december 2022. Bij de nu beoogde openstelling van de Piet Heintunnel op 2 december 2022, is de tunnel 2 maanden langer dan oorspronkelijk gepland gesloten geweest voor het wegverkeer. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Het genoemde haalbaarheidspercentage betreft de planning van de werkzaamheden aan de 3B-software. In het vierde kwartaal zal deze planning worden geformaliseerd.

3.3 Financiële stand van zaken In totaal is op dit moment voor circa € 246,3 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. In de gemeentebegroting 2022 is in totaal € 285,8 miljoen opgenomen. Het verschil met het totale kredietbedrag van € 246,3 miljoen betreft het nog aan te vragen krediet van € 39,5 miljoen voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam. Uitvoeringsbesluit en kredietaanvraag volgen eind van dit jaar. In totaal is voor een bedrag van € 196,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 161,5 miljoen betaald. Dit is 57,4% van de prognose einde werk over het gehele programma.

Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Prognose Einde Werk HUIDIGE VERSLAGPERIODE Q3-2022 STAVAZA 29-09-2022 prijspeil budget 01-01-2022 DEELPROJECT

Initiële Raming

Gemeent. Begroting

Verplicht

Actueel Krediet / Expl.

Betaald

VORIGE PERIODE

Nog te verplichten

PEW aug 2022

Saldo t.o.v. Raming

PEW Q2-2022

PEW Mutaties

7=4+6

8=1-7

Programma

38,2

27,1

22,9

11,0

38,2

0,0

38,2

Piet Heintunnel

89,9

117,6

121,4

107,6

-0,9

120,6

-30,6

115,5

5,0

Michiel de Ruijtertunnel

14,6

16,4

15,2

12,1

1,7

16,9

-2,3

17,8

-0,9

Arenatunnel

13,1

7,7

7,6

0,1

7,7

5,4

8,5

-0,8

Verkeerscentrale

59,1

27,3

23,4

10,2

47,1

70,6

-11,5

70,6

0,0

Risico voorzieningen + indexering

71,0

41,4

33,7

1,1

1,0

26,1

27,3

43,7

30,6

-3,3

285,8

246,3

196,0

161,5

85,2

281,2

4,6

281,2

0,0

Totaal AWA

9 10 = 7 - 9 0,0

- : overschrijding en + : onderschrijding

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Toelichting: 1. De eerste kolom (initiële raming) laat de oorspronkelijke SSK-ramingen zien (van de scope op het moment van de rapportage), waarbij de risicovoorzieningen van de projecten (deels) zijn gealloceerd op het niveau van het overkoepelende programma. 2. De aanwending van de risicovoorzieningen met betrekking tot de projecten vindt plaats op basis van neutrale kredietoverhevelingen naar de betreffende projecten. De besluitvorming hierover vindt plaats bij de kwartaalrapportages. 3. De voor indexering toegekende kredieten (die nog niet aan projecten zijn toegekend) worden vanaf nu opgenomen onder de laatste regel van de tabel, samen met de risicovoorzieningen. 4. Voor de begroting 2023 is in verband met de hoge prijsstijgingen aanvullend € 3,6 miljoen aangevraagd voor indexering (nacalculatie t/m 2021). Deze zijn nog niet in de tabel opgenomen. Zie verder de toelichting onder het kopje “Indexering”. Mutaties Prognoses Einde Werk (PEW): In het derde kwartaal 2022 hebben de volgende mutaties plaatsgevonden ten opzichte van het tweede kwartaal 2022: AWA Programma De prognose einde werk (PEW) voor het programma is in de afgelopen periode gelijk gebleven.

Renovatie Piet Heintunnel De prognose einde werk (PEW) voor de renovatie van de Piet Heintunnel is verhoogd door het geprognosticeerde resultaat van de Alliantie Piet Heintunnel en het resultaat van het project Piet Heintunnel. Ook zijn in deze periode de kosten (€ 3,5 miljoen) voor de prijsstijgingen 2021 en 2022 voor de Alliantie Piet Heintunnel geformaliseerd en toegevoegd aan de prognose. Samen met overige aanpassingen is de prognose einde werk gestegen met € 5,0 miljoen. Ontwikkeling projectkosten Renovatie Piet Heintunnel Nu de afronding van de renovatie van de Piet Heintunnel nadert, wordt het ook tijd om de balans op te gaan maken. De verwachte eindprognose van het project bedraagt in totaal € 120,6 miljoen. Het in 2019 ontvangen krediet voor de renovatie van de Piet Heintunnel bedroeg € 89,9 miljoen en een krediet van € 25,9 miljoen als risicovoorziening op P85-niveau dat op het niveau van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam werd aangehouden. Het krediet voor de risicovoorziening op programmaniveau is in de jaren daarna door de raad verhoogd met in totaal € 7,4 miljoen ter compensatie van prijsstijgingen in de periode van 2019 tot en met 2022.

Aan het oorspronkelijk krediet voor de Piet Heintunnel zijn in de drie volgende jaren op basis van budget neutrale kredietwijzigingen en met instemming van de raad de volgende bijdragen toegevoegd: • € 10,4 miljoen ter dekking van het verder ontwikkelen van het ontwerp via de alliantieovereenkomst, mobiliteitsmaatregelen, tariefverschillen, projectmanagement en het risicoprofiel binnen de Alliantie; • € 3,3 miljoen voor corona-gerelateerde maatregelen; • € 10,3 miljoen voor wijzigingen in de ontwerpuitgangspunten voor de Piet Heintunnel en voor het uitwerken van de scope voor de noodzakelijke ontvlechting van de IJtramtunnel. • € 7,4 miljoen voor compensatie van prijsstijgingen van 2019 tot en met 2022. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Doordat de werkzaamheden voor de AV-MAP zijn aanbesteed is het risicoprofiel afgenomen met circa € 0,9 miljoen.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Renovatie Amsterdam Arenatunnel project bepaald op € 7,8 miljoen. Ten opzichte van de beschikbaar gestelde kredieten blijft € 5,2 miljoen over. Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam Nu de werkzaamheden zijn afgerond en het project is afgesloten, zijn de totale kosten van het project bepaald op € 7,7 miljoen. Ten opzichte van de beschikbaar gestelde kredieten blijft € 5,4 miljoen over waarvan € 0,8 miljoen is toegevoegd aan de risicoreservering op programmaniveau. Indexering: In het afgelopen jaar hebben de projecten binnen het programma te maken gehad met extreme prijsstijgingen van materialen, zoals staal, hout en kunststoffen. Ook is schaarste op de markt van edelmetalen zichtbaar. Dit heeft prijsstijgingen op het gebied van hardware tot gevolg gehad. Daarnaast versterkt de oorlog in Oekraïne de prijsstijgingen van brandstof en materialen. Door deze ontwikkelingen staan de beschikbaarheid en de levertijden van diverse materialen onder druk. De prijsstijgingen op de projecten zijn al aanzienlijk en zullen naar verwachting de komende tijd blijven stijgen. Het vraagstuk rond prijsstijgingen binnen het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente. De ontwikkelingen worden in kaart gebracht en bij de actualisatie van de investeringen bij de Begroting 2023 besproken. Bij de begroting worden jaarlijks aanvragen gedaan voor de indexering van de beschikbare middelen.

Bij deze aanvragen is tot nu toe steeds de binnen de gemeente Amsterdam gebruikte IBOI-index (index van de bruto overheidsinvesteringen) gehanteerd. Deze index is echter niet toereikend meer om de werkelijke prijsstijgingen te compenseren. Bij de centraal stedelijke viermaandsrapportage 2022 is een indexeringskrediet van € 6,8 miljoen beschikbaar gesteld (inzake nacalculatie tot en met 2021). Dit bedrag is echter nog gebaseerd op de IBOI-index en is recent geactualiseerd tot € 10,4 miljoen, rekening houdend met de feitelijke situatie en afspraken voor indexering van onderliggende contracten. Voor het verschil van € 6,8 miljoen naar € 10,4 miljoen (= € 3,6 miljoen) is een aanvraag voor de Begroting 2023 toegekend. Werken derden: Bij het uitvoeren van de renovatie aan de Piet Heintunnel is vanwege een aantal belangrijke raakvlakken met andere projecten om praktische redenen gekozen om bepaalde werkzaamheden onder te brengen bij de Alliantie Piet Heintunnel. Dit heeft in beginsel geen financiële consequenties voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. De kosten worden doorbelast aan de betreffende opdrachtgevers. Het betreft vier onderwerpen: • Toevoegen twee duikers project Sluisbuurt, in opdracht van de afdeling Grond en Ontwikkeling. De waarde van de opdracht is € 2,8 miljoen.

• Gedeeltelijke ontvlechting installaties wegtunnel en tramtunnel, in opdracht van voormalige directie Metro en Tram. De werkzaamheden zijn uitgevoerd en de waarde van de opdracht was € 1,5 miljoen. • Onderhoud bestaande systemen tijdens renovatie Piet Heintunnel, in opdracht van de tunnelbeheerorganisatie. De waarde van de opdracht is € 225.000. • Voorbereidingen voor het kunnen inhuizen van het datacenter / de serverruimte voor VRI-VIS (Verkeersregelinstallatie-Verkeersinformatiesystemen) in de nieuwe verkeerscentrale. De kosten voor de voorbereidingen worden door de directie Verkeer & Openbare Ruimte (Verkeersmanagement) gedragen. Deze werken derden zijn niet opgenomen in de eerder gepresenteerde tabel met cijfers in deze rapportage, aangezien daarin gerapporteerd wordt over de kredieten en verplichtingen van het programma zelf.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Neutrale kredietwijzigingen: Gekozen is om een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan de raad voorgelegd. In het derde kwartaal 2022 zijn er geen neutrale kredietwijzigingen.

3.4 Risicomanagement De voortgang van de beheersing van de toprisico’s op programmaniveau is per risico opgenomen in onderstaande risicobeschrijvingen. De belangrijkste ontwikkeling met betrekking tot de toprisico’s in het derde kwartaal 2022 zijn: • Om de meerwaarde van het programma (uitgedrukt via de publieke businesscase) tot een succes te maken, wordt vol ingezet op het versterken van de tunnelbeheerorganisatie. Uitdagingen hierbij zijn de capaciteit bij de beheerorganisatie die naast deze opgave ook haar dagelijkse taken moet vervullen. • De prognose voor het tekort aan risicobudget voor de dekking van de indexeringen over de periode 2022 en verder is eind derde kwartaal 2022 begroot op € 6,3 miljoen.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Toprisico’s programma AWA: RISICO 1: GEBREK AAN INTEGRALE WERKING TUSSEN DE TUNNELS EN DE VERKEERSCENTRALE

De verschillende tunnels en de verkeerscentrale Amsterdam dienen als een integraal systeem te functioneren. Indien dit niet het geval is, kunnen de tunnels niet (goed) bediend worden en kan de veiligheid in het geding komen. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q2-2022

OORZAKEN: 1. Op programmaniveau bestaan onvoldoende duidelijke afspraken over hoe en wanneer de integraliteit tussen de projecten aangetoond wordt. Hier moeten de aanpakken die binnen de verschillende taakvelden zijn opgesteld op elkaar afgestemd worden. 2. De raakvlakken tussen de verschillende projecten worden niet expliciet genoeg benoemd en beheerst.

Er is vertrouwen dat het proces met betrekking tot raakvlakmanagement goed is opgezet, goed is ingericht en goed toegepast wordt.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. [Afgerond] De taakvelden Systeemintegratie en Techniek, en Commissioning komen met een analyse. Hieruit moet blijken in hoeverre de aanpakken nader op elkaar afgestemd moeten worden, zodat de aantoonbaarheid van de werking van het systeem geborgd wordt. 2. [Afgerond] Opstellen en implementeren van expliciet raakvlakmanagement binnen en tussen de projecten. Door het taakveld Systeemintegratie en Techniek worden de technische raakvlakken in beeld gebracht; door het taakveld Beheersing en Control worden de projecten ondersteund met het beheersen van de planningsraakvlakken. 3. Nu het raakvlakmanagement ingericht is, op zowel de techniek als planning, dient er vooral gemonitord te worden op de beheersing van deze raakvlakken. Hiertoe is het belangrijk dat er tijdig geëscaleerd kan worden indien er onvoldoende voortgang wordt geboekt.

Het MT is nu in staat om gericht vragen te stellen aan de projecten of raakvlakken onder controle zijn. Daarnaast is reeds gebleken dat het MT goed geïnformeerd is over raakvlakken voordat er escalatie van het project naar het MT plaatsvindt. Eind september heeft de systeemintegratietest plaatsgevonden waarmee de juiste werking van de bedienketen is getest. De bevindingen uit deze test worden in het vierde kwartaal 2022 opgelost. Wanneer de integratietest succesvol wordt afgerond, zal dit risico niet meer als toprisico geclassificeerd worden.

Wanneer aangetoond is dat de gerenoveerde Piet Heintunnel door de verkeersleiders bediend en bewaakt kan worden vanuit Dijksgracht 1 (DG1), is de integraliteit van de bedienketen tussen de tunnel en de verkeerscentrale op basis van het uniforme koppelvlak (UKVCA) aangetoond en wordt dit risico niet meer als toprisico geclassificeerd.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 2: HET IS NIET MOGELIJK OM AAN TE TONEN DAT VOLDAAN IS AAN DE PROGRAMMADOELSTELLINGEN.

Na afronding van het programma blijkt het niet mogelijk om aan te tonen dat voldaan is aan de programmadoelstellingen (met name wat betreft uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels). OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q2-2022

OORZAKEN: 1. Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam bestaat uit verschillende projecten. Het is niet vanzelfsprekend dat de individuele projecten samen invulling geven aan de programmadoelstellingen wanneer ze gereed zijn. Dit geldt vooral voor doelstelling 2 van het programma (zie paragraaf 2.1). 2. Als er onvoldoende rekening gehouden is met beleidskaders komt dit in de aantoonbaarheid van de projecten en het programma naar boven. Daarnaast is het mogelijk dat er beleidskaders gewijzigd zijn tijdens de looptijd van het programma, zodat formeel wel aan de bij aanvang gestelde eisen wordt voldaan, maar de beheerder van de beleidskaders toch niet tevreden zal zijn. 3. In het geval er wel voldaan is aan de doelstellingen kan dit nog steeds moeilijk aantoonbaar zijn als bijvoorbeeld de benodigde bewijsstukken ontbreken, of als de doelstellingen niet SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) zijn geformuleerd.

Het proces om het “Programma Decharge Document” en het “Aantoonbaarheidsstatement” te vullen loopt op schema. Aan de hand van deze documenten zal worden aangetoond in hoeverre de doelstellingen zoals deze in de opdracht van het programma zijn geformuleerd, daadwerkelijk zijn behaald.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. Binnen het programma wordt extra aandacht besteed aan het thema aantoonbaarheid. Het onderwerp is een vast onderdeel van werkoverleggen en rapportages. In overleg met de tunnelbeheerder wordt concreet afgesproken hoe, door wie en wanneer de borging van dit onderwerp plaatsvindt. 2. Wijzigingen in de toegepaste beleidskaders worden gemonitord. 3. Voor verkeersleiders uit te voeren testen meewegen bij het bepalen van aantoonbaarheid.

Er heeft een werksessie over vigerende beleidskaders plaatsgevonden, met als doel te beoordelen: 1. of het beleid daadwerkelijk relevant is voor het programma; 2. of er aantoonbaar invulling aan gegeven is/wordt; en 3. zo niet, of er ruimte is bij lopende projecten of in de toekomst om hier alsnog invulling aan te geven. Aan relevant beleid is in bijna alle gevallen aantoonbaar voldaan. Voor beleid waar niet of deels (aantoonbaar) aan wordt voldaan, zijn acties benoemd om alsnog aantoonbaar te voldoen. Het testprogramma stelt de tunnelbeheerorganisatie in de gelegenheid om integratietesten en bedieningstesten bij te wonen en het juist kunnen gebruiken van de verschillende systemen te valideren. Hier zijn goede afspraken over gemaakt en dit vindt nu plaats. De eerste groep verkeersleiders is opgeleid en gecertificeerd. Dit draagt bij aan de validatie van de doelstelling “eenvoudig te bedienen”.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 3: DE BEOOGDE MEERWAARDE VAN DE PUBLIEKE BUSINESSCASE VAN HET PROGRAMMA AWA WORDT NIET BLIJVEND GEREALISEERD.

De publieke businesscase voor het programma AWA, die in 2021 is uitgevoerd, laat zien dat het financiële effect van de genomen maatregelen aan de tunnels positiever wordt naarmate het (toekomstig) vervangingsonderhoud van de overige Amsterdamse wegtunnels op gelijke wijze wordt aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing). Ook zal er sprake zijn van besparingen op onderhoudskosten en van minder verkeershinder en minder reistijdverlies en daardoor minder milieuschade. Door de uniforme uitrusting en bediening zullen in de toekomst kortere tunnelsluitingen nodig zijn. In het kader van de fysieke opgave van het programma AWA zijn werkwijzen en producten ontwikkeld, die een vervolg moeten krijgen in de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie (TBO) om zo bij te dragen aan het behalen van de in de businesscase geformuleerde meerwaarde. Aangezien het programma AWA een vervroegde einddatum kent, zal ook de versterkingsopgave versneld moeten worden om een ‘warme’ overdracht te kunnen bewerkstelligen. Zonder een succesvol en tijdig doorlopen versterkingsopgave krijgen de werkwijzen en producten van het programma AWA geen vervolg en kunnen deze niet worden toegepast.

Dit heeft een negatieve impact op de publieke businesscase van het programma AWA, maar ook op de meerwaarde die de uniforme tunnelprojecten hebben voor de hele gemeente Amsterdam. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q2-2022

OORZAKEN: 1. Het programma AWA moet aantoonbaar zijn bijdrage aan de versterkingsopgave realiseren, zodat de TBO deze kan doorontwikkelen. 2. Het ontbreekt de TBO aan personeel om invulling te geven aan de ontwikkeling van de beheeropgave. 3. Niet alle projecten uit het programma zullen volledig afgerond zijn bij overdracht aan de TBO. Met name de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam zal onder opdrachtgeverschap van de TBO gerealiseerd worden. 4. De opgave ‘beheer op orde’ van de TBO moet gelijktijdig met het einde van het programma (vierde kwartaal 2023) gereed zijn.

Beide partijen zetten zich in om de aanpak tot een succes te maken. De aangestelde trekkers en duwers werken aan de doorontwikkeling van de verschillende aandachtsgebieden waarbij de verantwoordelijkheden duidelijk zijn toebedeeld.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. Het programma AWA en de TBO zijn een aanpak van duwers (AWA) en trekkers (TBO) overeengekomen om te zorgen dat de kennis van het programma AWA ‘warm’ wordt overgedragen aan de TBO. Dit is beschreven in het implementatieplan ‘Versterkingsopgave tunnelbeheerorganisatie’. 2. Eind 2022 zal Horvat een audit uitvoeren op de voortgang van de versterkingsopgave vanuit het perspectief van het programma en de beheersing van dit risico.

26-10-2022 KENMERK TAWA/57101

De komende tijd zal gebruikt moeten worden om voortgang te maken. Uitdaging hierbij vormt het gebrek aan capaciteit bij de staande beheerorganisatie die naast deze opgave ook haar dagelijkse taken moet vervullen.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q3 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 4: ER IS ONVOLDOENDE RISICOBUDGET BINNEN HET PROGRAMMA AANWEZIG.

Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten. Twee ontwikkelingen in het programma vormen een ernstige bedreiging voor dit budget, te weten de extreme prijsstijgingen in het fysiek domein waarvoor vooralsnog geen volledige dekking is verkregen, en de ontwikkelingen in de raming voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam waar de projectvoorbereiding meer tijd kost en de functionele systemen nog worden doorontwikkeld. Het gelijktijdig optreden van deze ontwikkelingen kan niet worden opgevangen in het beschikbare risicobudget. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q2-2022

OORZAKEN: 1. In de contracten met de aannemers en andere opdrachtnemers zijn verschillende indexeringen van toepassing (CBS GWW 4213 Bruggen en tunnels, CBS CAO-lonen per uur, 24-30 33 Metalektro, CBS CPA M71.12 Ingenieurs en aanverwant). Voor de indexering van de budgetten die wij als programma ontvangen van de gemeente wordt de IBOI gebruikt als indexeringsstandaard. Ieder jaar worden deze indexeringen individueel vastgesteld en is het mogelijk dat hier in bijzondere situaties grote verschillen ontstaan. 2. Door ontwikkelingen in de systeemontwerp- en systeemdefinitiefase van de functionele systemen van de verkeerscentrale neemt de kans toe dat de projectraming hoger wordt dan thans opgenomen in de gemeentelijke begroting.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12198744/1