Document · PDF

2. Kwartaalrapportage Q1 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.pdf

Raadscommissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water 6 juli 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de rapportage eerste kwartaal 2023 Programma Aanpak Wegtunnels (VN2023-012709)9.933 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

18 VERSLAG NUMMER

Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Kwartaalrapportage Q1 2023 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

NR. 18

INHOUD

Verkeerscentrale Amsterdam

Piet Heintunnel

Michiel de Ruijtertunnel

Managementsamenvatting Q1 2023 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

Voortgang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.1 Bijdrage aan de stad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2.3 Samenwerking met strategische partners . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2.4 Tegenspraak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

Programmabeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 3.1 Programmascope . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 3.2 Masterplanning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 3.3 Financiële stand van zaken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.4 Risicomanagement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

Bijlage 1. Afkortingen en definities . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Bijlage 2. Factsheets per project . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Factsheet project Renovatie Piet Heintunnel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel . . . . . . . . . . . . . . . 26

HOOFDSTUK 1

Managementsamenvatting Q1 2023 De rapportage over het eerste kwartaal 2023 van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen. Tevens is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Scope

In het eerste kwartaal van 2023 is de scope van het programma niet gewijzigd.

Q4 2022 Q1 2023 Planning Q4 2022 Q1 2023

Elk kwartaal worden probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning en de mijlpalen inzichtelijk maken. Eind maart 2023 zijn de volgende planningen geactualiseerd: • De mijlpaal voor de oplevering van de vernieuwde verkeerscentrale is gepland op eind 2025. Op dit moment staat er wel tijdsdruk op de tussenmijlpalen , onder andere als gevolg van capaciteitsgebrek door inzet op de andere projecten binnen het programma. • Er is een nieuwe datum voorgesteld voor de mijlpaal van het afronden van de aanpassingen van de software voor de bediening en bewaking van de Michiel de Ruijtertunnel. De uitrol van deze werkzaamheden in de tunnel zelf (uit te voeren in een beperkt aantal nachtelijke afsluitingen) zullen volgens de aangepaste planning nu eind 2023 zijn afgerond. De nieuwe planningsmijlpaal wordt bestuurlijk vastgesteld.

Financiën Q4 2022 Q1 2023

Risico’s Q4 2022 Q1 2023

Met de jaarrekening 2022 is in het eerste kwartaal € 5,2 miljoen vanuit het krediet voor de voorbereidingsfase van de Amsterdam Arenatunnel vrijgevallen. Daarmee is eind eerste kwartaal 2023 € 284,2 miljoen aan kredieten beschikbaar voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. In totaal is een bedrag van € 199,9 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 192,8 miljoen betaald. Bij de begroting worden jaarlijks aanvragen gedaan voor de indexering van de beschikbare middelen. Voor prijsstijgingen die zijn opgetreden in 2022 is een aanvraag gedaan bij de Voorjaarsnota 2023. Het programma AWA heeft werkwijzen en producten ontwikkeld, die een vervolg kunnen krijgen bij de tunnelbeheerorganisatie (TBO). Vanwege de vervroegde einddatum van het programma is als aanvulling op de versterkingsopgave van de TBO een gezamenlijke werkorganisatie ingericht ten behoeve van een ‘warme’ overdracht. Doel is om te voorkomen dat de werkwijzen en producten van het programma geen vervolg krijgen en bij toekomstige projecten niet meer worden toegepast. Dit zou immers een negatieve impact kunnen hebben voor de publieke businesscase die voor het programma AWA eerder is opgesteld.

Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde programmakaders.

HOOFDSTUK 1

Managementsamenvatting Q4 2022 Kwaliteit en Organisatie Q4 2022 Q1 2023

Diverse externe audits zijn uitgevoerd of nog in uitvoering. De resultaten dragen bij aan kwalitatief betere producten en een grotere zekerheid op het behalen van de programmadoelen. Uit de uitgevoerde toets op de doelmatigheid van de overdracht van kennis en kunde van het programmateam AWA naar de beheerorganisatie TBO blijkt dat de samenwerking constructief is, maar er meer aandacht nodig is voor kennisborging en voor het menselijk aspect van de veranderopgave. Uit een toets op de aantoonbaarheid van de programmadoelstellingen zijn zinvolle aanbevelingen meegegeven die inmiddels zijn verwerkt.

HOOFDSTUK 2

Voortgang

“Voor een bereikbaar en

verbonden Amsterdam.

Klaar voor de toekomst.”

Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam in het eerste kwartaal van 2023. Paragraaf 2.1 relateert de voortgang aan de programmadoelstellingen. Paragraaf 2.2 beschrijft de voortgang van de drie projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op mobiliteit in de stad en op de omgevingspartijen. Paragraaf 2.3 licht de samenwerking met onze partners toe. En in paragraaf 2.4 staat centraal welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.

2.1 Bijdrage aan de stad Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam zorgt ervoor dat de Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, eenvoudig te bedienen en gemakkelijk te onderhouden.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Het programma heeft twee hoofddoelstellingen: 1. Het realiseren van veilige en beschikbare wegtunnels die voldoen aan de huidige wetgeving; en 2. Zorgen voor een uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels. Zodat ook in de toekomst de bereikbaarheid van de stad is geborgd Het programma bestaat eind eerste kwartaal 2023 nog uit drie projecten: • de renovatie van de Piet Heintunnel (afronden nazorg op restpunten tot 31 maart 2023); • de aanpassing van de Michiel de Ruijtertunnel (uitvoering tot 1 februari 2024); en • de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam (uitvoering van de nieuwe centrale is voorzien vierde kwartaal 2023 t/m eind 2025 en de realisatie van de uitwijkcentrale eind 2026). Hieronder beschrijven we wat we in het eerste kwartaal van 2023 hebben gedaan om de opgave te realiseren.

2.1.1

Overkoepelend

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam bevindt zich in zijn laatste jaar. Het is de bedoeling om eind tweede kwartaal het ambtelijk opdrachtgeverschap over de laatste twee projecten van het programma over te dragen aan Verkeer & Openbare Ruimte, waarmee de inhoudelijke taak van het programma afgerond is. Belangrijke voorwaarde daarvoor is wel dat de tunnelbeheerorganisatie op dat moment gesteld staat om het ambtelijk opdrachtgeverschap van het programma over te kunnen nemen. In 2023 is de belangrijkste taak van het programmateam het borgen van ontwikkelde kennis en kunde binnen de tunnelbeheerorganisatie. We besloten daarom in het vierde kwartaal van 2022 een gezamenlijke werkorganisatie op te richten. Deze ging op 9 januari 2023 van start. Een groot deel van de medewerkers van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam werkt nu tot uiterlijk eind 2023 aan kennisoverdracht en aan de overdracht van aanpakken en producten naar de collega’s van de tunnelbeheerorganisatie. Voor de tunnelbeheerorganisatie vormt dit een belangrijk onderdeel van haar versterkingsopgave.

Voor het programma is integratie van opgebouwde kennis en kunde in de tunnelbeheerorganisatie in belangrijke mate bepalend voor de beantwoording van de vraag in hoeverre het programma succesvol is geweest in met name het realiseren van zijn doelstelling om te zorgen voor een uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting. Naarmate meer Amsterdamse wegtunnels worden geüniformeerd en gestandaardiseerd valt meer efficiencywinst te behalen en wordt de bijdrage aan de bereikbaarheid van de stad – en daarmee het succes van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam – groter. Voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam wordt het risico groter dat medewerkers, nu het einde van het programma nadert, naar elders vertrekken en dat daardoor kennis en kunde vroegtijdig verloren gaan. De overdracht van kennis en kunde naar de tunnelbeheerorganisatie kent als risico dat collega’s daar dermate in beslag worden genomen door het dagelijks werk dat ze onvoldoende tijd hebben om zich nieuwe werkwijzen eigen te maken, die noodzakelijk zijn om de versterkingsopgave tot een succes te maken. Een belangrijke mijlpaal in het eerste kwartaal van 2023 was de openstelling van de Piet Heintunnel, op 20 januari. Dit nadat de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied aan de tunnelbeheerder de openstellingsvergunning had verleend.

Kinderziektes hebben zich in het eerste kwartaal nauwelijks voorgedaan. Met de openstelling nadert deze taak van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam haar afronding met nog een periode van nazorg en decharge.

15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

In eerste kwartaal van 2023: • zijn medewerkers van het programma AWA ingezet in teams van de tunnelbeheerorganisatie ten behoeve van versterking en kennisoverdracht op het gebied van veiligheid, assetmanagement, onderhoud & projecten en staf; • is gestart met de overdracht van door het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam ontwikkelde producten aan de tunnelbeheerorganisatie, zodat zij ze kan vertalen naar de eigen processen en werkwijzen; • is het dechargedocument dat het programma maakt zo ver gevorderd dat het in derde kwartaal extern kan worden getoetst en daarna ter vaststelling aan het college van B&W kan worden voorgelegd. Het dechargedocument beschrijft dat wij hebben voldaan aan wat was afgesproken bij aanvang van het programma en de bestuurlijke opdracht op basis van het programmaplan. In de tweede helft van 2023 maken we de eindbalans op en vragen we om decharge; • is een nieuwe raamovereenkomst technische adviesdiensten wegtunnels gegund; • is de aanbesteding van het gebouw voor de nieuwe Verkeerscentrale Amsterdam gestart; en • is gestart met besprekingen over de contractering van de functionele systemen ten behoeve van de nieuwe Verkeerscentrale Amsterdam.

2.1.2

Veilig te gebruiken

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam zorgt voor een veilige, uniforme uitrusting voor de tunnels binnen zijn scope en werkt aan veilige technieken, procedures en handelingsprocessen. In het testcentrum kunnen we nieuwe systemen en installaties als Proof of Concept uitproberen en zonder hinder voor het verkeer testen voordat we ze implementeren in de tunnels en de vernieuwde verkeerscentrale. Ook kunnen we in het testcentrum verkeersleiders en onderhoudspersoneel opleiden en trainen en kunnen zij oefenen met behulp van een digitale tunneltweeling. In het eerste kwartaal van 2023: • heeft de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied de openstellingsvergunning voor de Piet Heintunnel verleend, wat voor de tunnelbeheerder het groene licht was om de tunnel op 20 januari weer open te stellen voor het wegverkeer; • zijn in het licht van cybersecurity, net als in het vierde kwartaal van 2022, pentests uitgevoerd (waarbij ethische hackers systemen onderzoeken op kwetsbaarheden). Er zijn geen kwetsbaarheden aangetroffen. Het uitvoeren van pentests is hiermee voltooid; • hebben we de tunnelbeheerorganisatie geholpen om cybersecurity een plek te geven in de organisatie; • hebben we het veiligheidsteam van de tunnelbeheerorganisatie ondersteund op het gebied van tunnelveiligheid.

We kijken daarbij met name naar de veiligheidsbeheerplannen; • hebben we gewerkt aan arboveiligheid; en • zijn we bezig geweest om documenten van het programma en de tunnelbeheerorganisatie op elkaar af te stemmen en integraal te maken.

2.1.3

Eenvoudig te bedienen

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uniformeert systemen en procedures, waardoor de complexiteit vermindert, de kans op menselijke fouten afneemt en de inzetbaarheid van tunnelverkeersleiders verbetert. Dankzij uniformiteit worden de wegtunnels eenvoudig te bedienen. In het eerste kwartaal van 2023: • hebben we overeenstemming bereikt met de tunnelbeheerorganisatie over hoe de bediendesk van de nieuwe Verkeerscentrale Amsterdam eruit gaat zien en hoe deze gebruikt gaat worden; • is de doorontwikkeling van systeemontwerp en systeemdefinities van de bediendesk nagenoeg afgerond, op enkele tunnelkoppelingen na; • is de opdracht aan Yunex-Heijmans verstrekt voor aanpassing van de huidige bediendesk voor de Piet Heintunnel om gelijktijdige bediening van audio-video systemen en tunnel-technische installaties mogelijk te maken; 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

• b rachten leden van de kopgroep (verkeersleiders, leden van het projectteam Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en andere vertegenwoordigers van de tunnelbeheerorganisatie) een bezoek aan hun collega’s in Den Haag, om te leren van de bediening van de drie wegtunnels aldaar; • hebben we de omgeving voor opleiden, trainen en oefenen (OTO) geactualiseerd en ter beschikking gesteld aan verkeersleiders; en • hebben we de tunnelbeheerorganisatie ondersteund bij het actualiseren en versterken van het beleid ten aanzien van opleidingen.

2.1.4

Makkelijk te onderhouden

Functioneel uniforme tunnels dragen bij aan eenvoudiger en daarmee efficiënter onderhoud. De tunnels geven straks real time informatie over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat onderhoud adequaat kan worden gepland en uitgevoerd. De voorspelbaarheid van het onderhoud wordt vergroot. Dit maakt het beheer van tunnels efficiënter en heeft een positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf. In het eerste kwartaal van 2023: • is voor het eerst in de praktijk tijdens een onderhoudsnacht één tunnelbuis van de Piet Heintunnel afgesloten. De andere tunnelbuis bleef open, alleen voor de hulpdiensten. Volledige openstelling van de andere tunnelbuis is mogelijk, maar wordt procedureel niet ondersteund; • is in een onderhoudsnacht een nieuwe versie van de besturingssoftware met succes geïmplementeerd in de Piet Heintunnel nadat deze versie eerst volgens het nieuwe acceptatie proces buiten de tunnel was geverifieerd en gevalideerd; • werkten we aan een volgende update van de ‘object type library’ (een bibliotheek met standaarden die nodig zijn om tot een functioneel uniforme tunneluitrusting te komen).

Dit om de tunnelbeheerorganisatie in staat te stellen om uniformiteit ook in toekomstige tunnelprojecten (zoals het vervangingsonderhoud van de IJ-tunnel) te waarborgen; • hebben we de testomgeving geschikt gemaakt voor de assetmanager, zodat deze softwareupdates kan testen en (al dan niet) accepteren, waardoor software met minder risico’s en hinder geïntroduceerd kan worden in de tunnels; • hebben we de tunnelbeheerorganisatie ondersteund bij de voorbereiding van prestatiegericht onderhoud.

2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.2.1

Voortgang projecten

Deze paragraaf geeft beknopt de voortgang weer op de drie projecten. Een uitgebreidere beschrijving is te vinden in de factsheets per project (bijlage 2). Project Renovatie Piet Heintunnel (PHT) Na de oplevering op 20 december 2022 en de overdracht van de Piet Heintunnel aan de tunnelbeheerorganisatie op 22 december 2022 heeft de tunnelbeheerder de laatste informatie aan de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD) verstrekt voor afgifte van de openstellingsvergunning. De openstellingsvergunning heeft de OD op 17 januari 2023 verleend, waarna de tunnel op vrijdagavond 20 januari 2023 is opengesteld voor het verkeer. De werkzaamheden van de systemen in het testcentrum zijn in het eerste kwartaal 2023 afgerond en de aanvaarding van het testcentrum is voorzien in april 2023. Tot in het tweede kwartaal worden door de Alliantie nog restpunten (die niet blokkerend waren voor openstelling) opgelost. Tevens worden (in het tweede kwartaal) de laatste dossiers door de Alliantie overgedragen; deze worden vervolgens vanuit AWA aan TBO overgedragen. In maart 2023 heeft nog een succesvolle software-update plaatsgevonden in de Piet Heintunnel om meerdere restpunten af te handelen. 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Project Vernieuwing Verkeerscentrale (VCA) Het project Vernieuwing VCA heeft zijn projectplan voor de uitvoeringsfase afgerond en na vaststelling is de projectorganisatie overeenkomstig voor deze fase ingericht. De aanbesteding voor het gebouw van de VCA is gestart. Het ontwerp van de functionele systemen (systemen voor het bedienen en bewaken) is door de prioritering van de afronding van de werkzaamheden voor de Piet Heintunnel vertraagd en wordt nu parallel opgepakt met de contractering voor de realisatie van deze systemen. Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (MRT) Het uitvoeringsontwerp voor de aanpassingen in de software voor de besturing, bediening en bewaking en het uitvoeringsontwerp voor het audio-visueel multi-aanraakpaneel (AV-MAP) van de Michiel de Ruijtertunnel zijn beiden getoetst en worden nu afgerond. De kaders voor het migratieplan zijn besproken met de private partners en stakeholders. Het plan is op hoofdlijnen geaccepteerd. De geplande pre-testen in de tunnel zijn in afstemming met Stadsregie verplaatst naar mei 2023. Dit heeft geen impact op de overall planning of doorlooptijd. Het tijdsvenster voor de migratienachten na de zomer, is besproken met Stadsregie en vastgesteld. Het tijdsvenster is ongeveer drie weken van eind september tot begin oktober met nachtafsluitingen.

2.2.2

Bereikbaarheid

De afsluiting van de Piet Heintunnel had impact op de bereikbaarheid in de stad. Daarom is ingezet op stakeholdermanagement, verkeersmanagement, mobiliteitsmanagement en communicatie. Na openstelling van de Piet Heintunnel zijn geen meldingen meer binnengekomen over verkeersdrukte of onveilige situaties. Op basis van observaties en geluiden uit de buurt lijkt de verkeersdrukte op de Zeeburgerdijk en de Amsterdamsebrug te zijn afgenomen. De recente verkeerscijfers zijn echter nog niet bekend. Zodra deze gegevens beschikbaar zijn, kan een beter beeld worden gegeven van de verkeersdrukte na afronding van de renovatie en openstelling van de tunnel. De resultaten van de mobiliteitsmaatregelen zijn, voor de kennisborging binnen de gemeente, gepresenteerd aan de partners van Amsterdam Bereikbaar (een samenwerkingsverband tussen vijf grote infrapartijen waaronder de gemeente Amsterdam).

2.2.3

Tevreden omgeving

Bewoners, bedrijven en weggebruikers in de omgeving van de bouwlocaties worden proactief betrokken, zodat vooraf duidelijk is wanneer eventuele hinder te verwachten is, wat de omleidingsroutes zijn en welke mobiliteitsalternatieven er zijn. We meten de tevredenheid regelmatig en voeren suggesties door voor verbetering. Voor de aankondiging van de openstellingsdatum voor de Piet Heintunnel was er online enig rumoer omdat geen duidelijkheid werd gegeven over wanneer de tunnel weer open zou gaan. Tevens werd geklaagd over verkeershinder op de Zeeburgerdijk en de samenval met de werkzaamheden aan de Kattenburgerstraat. Na het afgeven van de openstellingsvergunning door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied kon de openstellingdatum bekend worden gemaakt en zijn alle stakeholders volgens het voorbereide middelenplan geïnformeerd, waaronder een mail aan de omgeving, het publiceren van de eindfilm en het plaatsen van een advertentie in Het Parool en de lokale krant De Brug. De berichtgeving in de media en de reacties online en in de tunnelmailbox waren overwegend neutraal tot positief, zowel net voor openstelling als erna. Na openstelling is de laatste tevredenheidsmeting uitgevoerd. Daaruit blijkt dat de helft van de respondenten tevreden tot zeer tevreden is over de aanpak van de werkzaamheden. Dit is iets lager ten opzichte van eerdere metingen.

De reden hiervoor is de uitgestelde opening van de tunnel en daarmee de langere duur van de verkeershinder. De meest genoemde reden voor tevredenheid is de communicatie. Hierover werd aangegeven dat duidelijk, tijdig en voldoende is gecommuniceerd. 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.3 Samenwerking met de strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. In het programmaplan zijn deze stakeholders benoemd als onze strategische partners: 1. de tunnelbeheerder (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 2. de veiligheidsbeambte (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 3. de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Verkeersmanagement van de directie Verkeer & Openbare Ruimte 4. de stadsregisseur; en 5. de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Tunnelbeheerder, veiligheidsbeambte en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De samenwerking met zowel de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied als met de tunnelbeheerder is constructief. De samenwerking met de veiligheidsbeambte richtte zich in het begin van het eerste kwartaal 2023 met name op de (wettelijk verplichte) adviestrajecten voor vergunningverlening en op inhoudelijke veiligheidsaspecten met betrekking tot de Piet Heintunnel. Het reguliere overleg met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied over de stand van zaken van de projecten binnen het programma is in het eerste kwartaal van 2023 afgerond, vooruitlopend op het einde van het programma.

Wel zullen in de toekomst overleggen op projectniveau blijven plaatsvinden voor de projecten VCA en MRT. Tunnelbeheerorganisatie Zoals in paragraaf 2.1.1 vermeld, is de samenwerking met de tunnelbeheerorganisatie sinds januari 2023 verder geïntensiveerd. De wil om samen te werken is groot, de contacten zijn goed. Een planning voor het overdragen van producten van AWA naar TBO is vastgesteld, waarna in maart de eerste aanpakken daadwerkelijk zijn overgedragen. Aandachtspunt is dat door de tunnelbeheerorganisatie uiteraard ook prioriteit gegeven wordt aan het dagelijkse operationele proces (zoals tunnelonderhoud, calamiteitenafhandeling en veiligheidsmaatregelen), waardoor er minder tijd overblijft voor specifieke overdracht vanuit het programma AWA en implementatie van de nieuwe aanpakken binnen TBO. Hierdoor ontstaat het risico dat de TBO later in 2023 nog niet volledig gesteld staat om alle taken van het programma AWA over te nemen. De beoogde overdracht van het ambtelijk opdrachtgeverschap van het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel is om deze reden verschoven van april naar een later moment in 2023. Aanbesteding Raamovereenkomst technische adviesdiensten Het programmateam AWA en de tunnelbeheerorganisatie zijn in 2022 een gezamenlijke aanbesteding gestart voor een nieuwe raamovereenkomst Technische Adviesdiensten Wegtunnels.

Dit was noodzakelijk omdat de bestaande raamovereenkomst afliep. Met deze nieuwe raamovereenkomst kan zowel het programmateam AWA als de tunnelbeheerorganisatie vraagstukken opdragen aan een gezamenlijke samenwerkingspartner. Eind vierde kwartaal 2022 zijn de inschrijvingen ingediend. In het eerste kwartaal 2023 zijn de inschrijvingen beoordeeld en op basis daarvan is de raamovereenkomst gegund aan NExTT (een samenwerkingsverband van Arcadis, Movares en KienIA). Begin april 2023 wordt de raamovereenkomst ondertekend. Stadsregisseur Over de uitvoeringsdata (nachtafsluitingen) voor de Michiel de Ruijtertunnel heeft afstemming plaatsgevonden met de stadsdeelregisseur en Team Verkeerstactiek Centrum. Voor de migratie VCA zijn gesprekken ingepland om de kaders op te halen voor de mogelijke uitvoeringsscenario’s.

15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.4 Tegenspraak Bij complexe projecten is het organiseren van tegenspraak heel belangrijk. In de Regeling Risicovolle Projecten, waaronder het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam valt, is dit ook als regel opgenomen. Dit kwartaal is er tegenspraak geweest van de Adviesraad Wegtunnels, van het Commissariaat Civiele Constructies, van de Tenderboard Fysiek en daarnaast via audits van Horvat & Partners.

2.4.1

Adviesraad Wegtunnels

In zijn vergadering van januari 2023 heeft de Adviesraad Wegtunnels (die zowel het programma AWA als de tunnelbeheerorganisatie adviseert) teruggeblikt op het proces naar oplevering en openstelling van de Piet Heintunnel en daarbij adviezen gegeven over onderwerpen die terug zouden kunnen komen in een evaluatie van dit proces. Verder zijn adviezen gegeven over het proces richting afronding van het programma AWA in 2023 en over cybersecurity. Naast de vergaderingen (ieder kwartaal) geven adviesraadleden een-op-een advies aan de programmaorganisatie AWA en de tunnelbeheerorganisatie.

2.4.2

Commissariaat Civiele Constructies

2.4.3

Advies van Tenderboard Fysiek

2.4.4

Uitvoeren van audits

In de fase naar de openstelling van de Piet Heintunnel is het commissariaat nauw betrokken geweest en heeft deze mede geadviseerd over de veiligheidsissues betreffende de vluchtdeuren. De betrokkenheid van alle partijen heeft ertoe geleid dat er een gedragen besluit voor het openstellen van de tunnel was.

In het eerste kwartaal 2023 is er geen aanleiding geweest vanuit het programma AWA om de Tenderboard Fysiek voor advies te raadplegen. In het tweede kwartaal is een consultatie van de Tenderboard voorzien voor de aanbestedingsleidraad en het contractdossier van het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam.

Naast de eerstelijns kwaliteitsborging door de opdrachtnemers zelf en de tweedelijns toetsing van de werkzaamheden en resultaten van de opdrachtnemers door de projectteams, vinden in het programma AWA ook zogenaamde derdelijns audits plaats. Hiertoe heeft het programmateam AWA een raamovereenkomst met Horvat & Partners, als onafhankelijke en deskundige partij voor het verrichten van auditdiensten. De audits hebben tot doel het aantoonbaar borgen van de kwaliteit in het programma. Elk jaar wordt een auditplanning opgesteld waarbij aandacht wordt besteed aan de voor dat jaar relevante onderwerpen. In het eerste kwartaal 2023 zijn door Horvat & Partners de volgende audits uitgevoerd: Toets 21: Implementatie Versterkingsopgave TBO Het doel van deze audit was het toetsen van de effectiviteit en doelmatigheid van de overdracht van kennis en kunde vanuit het programmateam AWA naar de TBO. Uit de audit is naar voren gekomen dat de samenwerking tussen AWA en de TBO door betrokkenen als constructief wordt ervaren. Dit vormt een goede basis voor de verdere samenwerking in de vorm van de werkorganisatie. Wel is geconstateerd dat er onvoldoende aandacht is voor het menselijk aspect van de veranderopgave. Daarnaast heeft Horvat geconstateerd dat de effectiviteit en doelmatigheid van de overdracht van kennis en kunde van AWA naar de TBO nu op een aantal aspecten onvoldoende zijn geborgd.

Het programma AWA zal komende tijd acteren op deze onderwerpen, onder andere door duidelijker communicatie over inhoud en voortgang van de versterkingsopgave.

15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Toets 22: Aantoonbaarheid programmadoelstellingen De doelstelling van deze audit was het beoordelen of de voorziene aanpak omtrent de aantoonbaarheid van het programma AWA voldoende is om aan te tonen dat wordt voldaan aan de programmadoelstellingen. Horvat heeft een aantal heldere en nuttige aanbevelingen gedaan om deze aantoning te verbeteren. Dit betreft onder andere de concretisering van de tweede programmadoelstelling en het doorvoeren van de juiste aantoningssystematiek. Inmiddels zijn deze aanbevelingen verwerkt in een concept aantoonbaarheidsstatement, dat in het tweede kwartaal 2023 zal worden afgerond.

Hieronder een volledig overzicht van de auditplanning 2022 en van het vastgestelde auditplan 2023. NR

ONDERWERP

SOORT

PLANNING

STATUS

Auditplan 2022 15

Opzet, bestaan en werking Kwaliteitsmanagementsysteem

Audit

mrt-22

Afgerond

Opzet, bestaan en werking Verificatie- & Validatieproces

Audit

mrt-22

Afgerond

Werking Kwaliteitsborging binnen de matrix

Audit

mei-22

In afronding

Opzet, bestaan en werking Systems Engineering

Audit

april-22

Afgerond

Cybersecurity

Audit

mrt-23

In uitvoering

Prognose Eindstand VCA

Review

juli-22

Afgerond

Implementatie Versterkingsopgave TBO

Audit

okt-22

Afgerond

Aantoonbaarheid programmadoelstellingen

Review

nov-22

Afgerond

Leerervaringen Alliantiecontracten

Evaluatie

feb-23

In uitvoering

Auditplan 2023

15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Opzet en bestaan Kwaliteitsmanagementsysteem

Audit

feb-23

In afronding

Audit integraliteit projectspecifieke plannen (project VCA)

Audit

mrt-23

Opgestart

Evaluatie proces van openstelling (PHT)

Evaluatie

mrt-23

Opgestart

Optioneel

Review dechargedocument programma

Audit

aug-23

Optioneel

HOOFDSTUK 3

Programmabeheersing Het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (versie 2.0) is vastgesteld door het College van B&W op 31 mei 2022. Op basis van dit plan wordt per kwartaal gerapporteerd over de voortgang van het programma.

3.1 Programmascope De scope van het gehele programma is gedefinieerd in het programmaplan. Dit geeft de mogelijkheid om op basis van de VTW-procedure (Verzoek Tot Wijziging) formeel wijzigingen van de programmascope vast te stellen. In het eerste kwartaal van 2023 is de scope niet gewijzigd.

3.2 Masterplanning De masterplanning omvat de planning van de uitvoeringsprojecten. Masterplanning versie 5.0 is door het College van B&W vastgesteld op 31 mei 2022. Voor de projecten Vernieuwing Verkeerscentrale en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel zijn in het eerste kwartaal 2023 probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning zichtbaar maken. Voor project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel is deze gerelateerd aan een nieuwe mijlpaal zoals deze met de actualisatie van de masterplanning naar versie 5.1 is geüpdatet. In onderstaande tabellen zijn de mijlpalen voor start en einde van de uitvoering opgenomen. Per mijlpaal staat een haalbaarheid als percentage vermeld. Dit percentage geeft een beeld van de kans dat deze mijlpalen tijdig worden bereikt. In de factsheets (bijlage 2) is per project een meer gedetailleerde planning opgenomen. UITVOERINGSPROJECTEN

START

HAALBAARHEID

EINDE

HAALBAARHEID

UITVOERING

START

UITVOERING

EINDE

Vernieuwing Verkeerscentrale

1-10-2024

99%

31-12-2025

26%

Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel fase 2

17-12-2021

100%

1-2-2024

88%

Vernieuwing Verkeerscentrale (VCA) Vanuit de onzekerheidsanalyse op de huidige uitvoeringsplanning is de haalbaarheid van de mijlpaal Ingebruikname vernieuwde VCA dit kwartaal afgenomen van 82% naar 26%. Belangrijkste reden van deze afname is dat als gevolg van prioriteit bij de inzet van schaarse capaciteit voor de nazorg van de Piet Heintunnel, de afronding van de Systeemontwerp- / Systeemdefinitiefase (SO/SD-fase) en het opstellen van de inhoudelijke contractstukken voor Alliantievorming Functionele Systemen stil is komen te liggen. In het tweede kwartaal zal gezocht worden naar optimalisaties in de planning. Op dit moment zijn veel werkzaamheden nog opvolgend gepland. Er wordt onderzocht of een aantal werkzaamheden parallel kan plaatsvinden om zodoende de haalbaarheid van de ingebruikname VCA te vergroten.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (MRT) Afgelopen kwartaal is de masterplanning geactualiseerd naar een versie 5.1 als gevolg van het aanpassen van de mijlpalen voor het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel. Dit houdt verband met vertragingen die al eerder zijn ontstaan en het nu ook definitief vaststellen van het tijdvenster van de migratienachten. Eind september en begin oktober zullen deze plaatsvinden. Hoewel voorzien wordt dat de werkzaamheden in november worden afgerond, blijkt uit de risicosimulatie dat er een kans bestaat dat dit niet gehaald wordt. Mochten de migratienachten onverhoopt toch worden verplaatst, dan kunnen deze niet meer dit jaar ingepland worden in verband met werkzaamheden van andere omgevingsprojecten op de omleidingsroute voor de MRT.

3.3 Financiële stand van zaken Met de jaarrekening 2022 is in het eerste kwartaal 2022 € 5,2 miljoen vanuit het krediet voor de voorbereidingsfase aan de Amsterdam Arenatunnel vrijgevallen. Daarmee is eind eerste kwartaal 2023 € 284,2 miljoen aan krediet beschikbaar voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Bij Voorjaarsnota 2023 is de jaarlijkse indexeringsaanvraag ingediend. Het gaat in dit geval om een bedrag van € 10,2 miljoen en betreft de nacalculatie tot en met 2022. Deze waarde is nog niet meegenomen in de onderstaande tabel. In totaal is een bedrag van € 199,9 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 192,8 miljoen betaald.

Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Prognose Einde Werk HUIDIGE VERSLAGPERIODE Q1-2023 STAVAZA 30-03-2023 prijspeil budget 01-01-2022 DEELPROJECT

Initiële Raming

Gemeent. Begroting

Verplicht

Actueel Krediet / Expl.

Betaald

VORIGE PERIODE

Nog te verplichten

PEW Q1 2023

Saldo t.o.v. Raming

PEW Q4-2022

PEW Mutaties

7=4+6

8=1-7

Programma

38,2

34,0

27,4

26,5

6,7

34,1

4,1

34,0

0,1

Piet Heintunnel

89,9

120,9

121,5

122,1

-0,8

120,7

-30,8

120,7

0,0

Michiel de Ruijtertunnel

14,6

16,4

15,5

13,6

1,6

17,0

-2,5

17,0

0,0

Arenatunnel

7,9

0,0

7,9

0,0

7,9

0,0

Verkeerscentrale

59,1

76,1

26,6

21,8

49,5

76,1

-17,0

76,1

0,0

Risico voorzieningen + indexering

74,6

28,9

1,0

27,3

28,3

46,2

28,5

-0,1

284,2

199,9

192,8

84,3

284,2

Totaal AWA

9 10 = 7 - 9

- : overschrijding en + : onderschrijding

Toelichting: 1. De eerste kolom (initiële raming) laat de oorspronkelijke SSK-ramingen zien (van de scope op het moment van de rapportage), waarbij de risicovoorzieningen van de projecten (deels) zijn gealloceerd op het niveau van het overkoepelende programma. 2. De aanwending van de risicovoorzieningen met betrekking tot de projecten vindt plaats op basis van neutrale kredietoverhevelingen naar de betreffende projecten. De besluitvorming hierover vindt plaats bij de kwartaalrapportages. 3. De voor indexering toegekende kredieten (die nog niet aan projecten zijn toegekend) worden opgenomen onder de laatste regel van de tabel, samen met de risicovoorzieningen. 4. In het eerste kwartaal 2023 is integraal gekeken naar de ontwikkeling van het risicoprofiel op programmaniveau. De uitkomsten hieruit zijn dat de P50-waarde (kans van 50%) € 280,7 is en de P85-waarde € 283,8. Zie voor nadere uitleg onderstaande paragraaf Risicovoorziening programma. N.B. Het krediet VCA is op P50 verstrekt. Mutaties Prognoses Einde Werk (PEW) In het eerste kwartaal 2023 hebben de volgende mutaties plaatsgevonden ten opzichte van het vierde kwartaal 2022: 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Programma AWA De prognose einde werk (PEW) voor het overkoepelende programma is (vrijwel) gelijk gebleven ten opzichte van de vorige rapportage. Renovatie Piet Heintunnel De prognose einde werk (PEW) voor de renovatie van de Piet Heintunnel is gelijk gebleven ten opzichte van de vorige rapportage met een prognose van € 120,7 miljoen. In het volgende kwartaal zullen de definitieve cijfers gerapporteerd worden. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel De prognose einde werk (PEW) voor de aanpassingen van de Michiel de Ruijtertunnel is gelijk gebleven ten opzichte van de vorige rapportage. Renovatie Amsterdam Arenatunnel Het project is afgesloten en de totale kosten van het project zijn bepaald op € 7,9 miljoen. Deze zijn gelijk gebleven ten opzichte van de vorige rapportage. Ten opzichte van de beschikbaar gestelde kredieten is € 5,2 miljoen vrijgevallen. Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam Het uitvoeringsbesluit en de kredietaanvraag zijn eind 2022 aan het bestuur voorgelegd en goedgekeurd. De geactualiseerde raming bedraagt € 83,1 miljoen waarvan € 76,1 miljoen voor het bouwbudget en € 7,1 miljoen als risicovoorzieningen op het niveau van het programma AWA. Risicovoorziening programma In het programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) is het uitgangspunt opgenomen dat de programmaorganisatie AWA (uiterlijk) 31 december 2023 stopt.

Voor de hierbij behorende decharge en de overdracht van de nog niet afgeronde onderdelen van het programma, is een integrale financiële risicoanalyse (IFR) opgesteld. De IFR geeft een scherper beeld van de financiële stand van zaken van het programma en de risico’s van de onderliggende projecten. De IFR op het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam heeft een P85-waarde (kans van 85%) van € 283,8 miljoen en een P50-waarde van € 280,7. Gezien het geringe verschil is de PEW gelijk gebleven aan de waarde van het ontvangen krediet. Indexering In verband met de prijsstijgingen die zijn opgetreden in 2022 is een aanvraag bij de Voorjaarsnota 2023 gedaan voor een bedrag van € 10,2 miljoen. Dit betreft de reguliere jaarlijkse aanvraag vanwege indexering. Neutrale kredietwijzigingen Besloten is om een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan de raad voorgelegd. In het eerste kwartaal 2023 zijn er geen neutrale kredietwijzigingen.

3.4 Risicomanagement De voortgang van de beheersing van de toprisico’s op programmaniveau is per risico opgenomen in onderstaande risicobeschrijvingen. De belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot de toprisico’s in het eerste kwartaal 2023 zijn: 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

RISICO 1: DE BEOOGDE MEERWAARDE VAN DE PUBLIEKE BUSINESSCASE VAN HET PROGRAMMA AWA WORDT NIET BLIJVEND GEREALISEERD.

De publieke businesscase voor het programma AWA, die in 2021 is uitgevoerd, laat zien dat het financiële effect van de genomen maatregelen aan de tunnels positiever wordt naarmate het (toekomstig) vervangingsonderhoud van meer Amsterdamse wegtunnels op gelijke wijze wordt aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing). Ook zal er sprake zijn van besparingen op onderhoudskosten, van minder verkeershinder, minder reistijdverlies en daardoor minder milieuschade. Door de uniforme uitrusting en bediening zullen in de toekomst kortere tunnelsluitingen nodig zijn, hetgeen de beschikbaarheid vergroot. In het kader van de fysieke opgave van het programma AWA zijn werkwijzen en producten ontwikkeld, die daarom een vervolg moeten krijgen in de tunnelbeheerorganisatie (TBO), om zo bij te dragen aan het behalen van de in de businesscase geformuleerde meerwaarde. Aangezien het programma AWA dit jaar afgerond wordt, is als aanvulling op de versterkingsopgave een gezamenlijke werkorganisatie tussen AWA en de TBO ingericht om een ‘warme’ overdracht te kunnen bewerkstelligen. Zonder een succesvol en tijdig doorlopen versterkingsopgave krijgen de werkwijzen en producten van het programma AWA geen vervolg en kunnen deze niet worden toegepast.

Dit heeft een negatieve impact op de publieke businesscase van het programma AWA, maar ook op de meerwaarde die de uniforme tunnelprojecten hebben voor de hele stad. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q4-2022

OORZAKEN: 1. Het programma AWA moet aantoonbaar zijn bijdrage aan de versterkingsopgave realiseren, zodat de TBO deze kan doorontwikkelen. 2. Het ontbreekt de TBO aan personeel om invulling te geven aan de ontwikkeling van de beheeropgave. 3. Niet alle projecten uit het programma zullen volledig afgerond zijn bij overdracht aan de TBO. Naast de afronding van de Michiel de Ruijtertunnel zal met name de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam onder opdrachtgeverschap van de TBO gerealiseerd worden. 4. De Amsterdam Arenatunnel en de IJ-tunnel zullen niet binnen het Programma AWA gerenoveerd worden. 5. De opgave ‘beheer op orde’ van de TBO moet gelijktijdig met het einde van het programma (vierde kwartaal 2023) gereed zijn. 6. Voor het voortzetten van de aanpak van het programma AWA zal de tunnelbeheerder tijdig een organisatieplan met bijbehorende financiële middelen moeten aanvragen.

Aanvullend op de versterkingsopgave is de werkorganisatie ingericht. Mensen van AWA en TBO geven hier gezamenlijk invulling aan.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. Om het implementatieplan ‘Versterkingsopgave tunnelbeheerorganisatie’ een extra impuls te geven is een gezamenlijke werkorganisatie tussen AWA en TBO ingericht. Hiermee gaat het niet meer om ‘duwers’ en ‘trekkers’, maar vindt de kennisoverdracht plaats door samen aan de verschillende opgaven te werken. 2. Implementeren van de aanbevelingen uit de audit van Horvat die eind 2022 is uitgevoerd op de voortgang van de versterkingsopgave, vanuit het perspectief van het programma en de beheersing van dit risico (zie ook paragraaf 2.4.4). 3. Specifiek met de tunnelbeheerorganisatie praten over het proces dat gevolgd moet worden om tijdig de beschikking te hebben over voldoende financiële middelen.

De audit van Horvat is uitgevoerd en er is een managementreactie opgesteld. Er is met name extra aandacht nodig voor de begeleiding van de werkorganisatie. In het eerste kwartaal van 2023 heeft de TBO een analyse gedaan van de benodigde extra functies om de aanvullende taken in 2024 te kunnen blijven uitvoeren. Hiervoor is een financieringsaanvraag ingediend.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

RISICO 2: ER IS ONVOLDOENDE RISICOBUDGET BINNEN HET PROGRAMMA AANWEZIG.

Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, en is bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten daarbinnen. De recente prijsstijgingen in het fysiek domein vormen een bedreiging voor de volledige uitvoerbaarheid van het programma en haar projecten. Het vraagstuk van de hoogte van de indexatie ter compensatie van prijsstijgingen en de daadwerkelijke prijsstijgingen binnen het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q4-2022

OORZAKEN: 1. In de contracten met de opdrachtnemers van het programma AWA zijn verschillende commerciële indexeringen van toepassing verklaard (CBS GWW 4213 Bruggen en tunnels, CBS CAOlonen per uur, 24-30 33 Metalektro, CBS CPA M71.12 Ingenieurs en aanverwant). Ieder jaar wordt de compensatie aan de opdrachtnemers voor prijsstijgingen op grond van deze specifieke indexeringen vastgesteld en kunnen (grote) verschillen ontstaan met de generieke indexering die jaarlijks vanuit de gemeente aan het programma wordt toegekend. BEHEERSMAATREGELEN: 2. Het programma brengt ieder kwartaal het effect van de indexeringen in beeld. Effectieve beheersing door het programma op dit exogene risico is niet mogelijk. 3. De mogelijke tekorten worden integraal vanuit het programma beschouwd.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 3: HET IS NIET MOGELIJK OM AAN TE TONEN DAT VOLDAAN IS AAN DE PROGRAMMADOELSTELLINGEN.

Na afronding van het programma blijkt het niet mogelijk om aan te tonen dat voldaan is aan de programmadoelstellingen (met name wat betreft uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels). OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q4-2022

OORZAKEN: 1. Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam bestaat uit verschillende projecten. Het is niet vanzelfsprekend dat de individuele projecten samen invulling geven aan de programmadoelstellingen wanneer ze gereed zijn. Dit geldt vooral voor doelstelling 2 van het programma (zie paragraaf 2.1). 2. Als er onvoldoende rekening gehouden is met beleidskaders komt dit in de aantoonbaarheid van de projecten en het programma naar boven. Daarnaast is het mogelijk dat beleidskaders gewijzigd zijn tijdens de looptijd van het programma, zodat formeel wel aan de bij aanvang gestelde eisen wordt voldaan, maar de beheerder van de beleidskaders toch niet tevreden zal zijn. 3. In het geval er wel voldaan is aan de doelstellingen kan dit nog steeds moeilijk aantoonbaar zijn als bijvoorbeeld de benodigde bewijsstukken ontbreken, of als de doelstellingen niet SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) zijn geformuleerd.

Het “Programma Decharge Document” en het “Aantoonbaarheidsstatement” worden volgens planning opgesteld. Hier worden geen grote problemen meer in voorzien.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. Binnen het programma wordt extra aandacht besteed aan het thema aantoonbaarheid. Het onderwerp is een vast onderdeel van werkoverleggen en rapportages. In overleg met de tunnelbeheerder is concreet afgesproken hoe, door wie en wanneer de borging van dit onderwerp plaatsvindt. Dit resulteert in twee documenten: • Programma Decharge Document • Aantoonbaarheidsstatement. 2. [Afgerond] Wijzigingen in de toegepaste beleidskaders worden gemonitord. 3. [Afgerond] Voor verkeersleiders uit te voeren testen meewegen bij het bepalen van aantoonbaarheid.

15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

De analyse op de beleidskaders zijn afgerond. Het programma voldoet aantoonbaar aan alle relevante kaders. De verkeersleiders staan gesteld om de tunnels met de nieuwe middelen te bedienen. Om dit ook in de toekomst te borgen, vindt continu afstemming plaats over de doorontwikkeling van de bedienmiddelen. Wanneer het “Programma Decharge Document” en het “Aantoonbaarheidsstatement” intern geaccepteerd zijn (beoogd in april 2023), zal dit risico niet meer als toprisico geclassificeerd worden.

BIJLAGE 1

Afkortingen en definities AAT

Amsterdam Arenatunnel

ATS

Amsterdamse Tunnel Standaard

AWA

Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Besturing, Bediening en Bewaking

CCC

Commissariaat Civiele Constructies

COB

Centrum Ondergronds Bouwen

DBP

Directie Bijzondere Projecten

DMC

Directie Middelen en Control

EVD

Eindverantwoordingsdocument

IBA

Directie Ingenieursbureau Amsterdam

KES

Klant Eis Specificatie

MRT

Michiel de Ruijtertunnel

NMA

Netwerk Metropool Amsterdam

OCD

Operational Concept Description

OD NZKG

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

OTL

Object Type Library

OTO

Opleiden, Trainen en Oefenen

PHT

Piet Heintunnel

SDT

Spaarndammertunnel

SSK

Standaardsystematiek voor Kostenraming

TBO

Tunnelbeheerorganisatie

UKVCA

Uniform Koppelvlak Verkeerscentrale Amsterdam

V&OR

Directie Verkeer en Openbare Ruimte

VCA

Verkeerscentrale Amsterdam

VTW

Verzoek tot Wijziging

VRI

Verkeersregelinstallatie

Warvw

Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels

IJT

IJ-tunnel

BIJLAGE 2

Factsheets per project Voor de drie projecten binnen het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is in de bijlage een factsheet toegevoegd.

Verkeerscentrale Amsterdam

Piet Heintunnel

Michiel de Ruijtertunnel

FACTSHEET

Vernieuwing Verkeerscentrale Toelichting Management

In het eerste kwartaal van 2023 heeft het projectteam op basis van de verkennende en geïnventariseerde werkzaamheden het projectplan uitvoeringsfase afgerond. Deze is inmiddels vastgesteld en ondertekend en de organisatie is ingericht conform het projectplan. In combinatie met het verkregen krediet op basis van het raadsbesluit uit het vierde kwartaal 2022, staat het project gesteld om de VCA-scope langs drie deelprojecten te realiseren. Hierbij wordt in het plan extra aandacht gegeven aan de overkoepelende projectorganisatiestructuur, systeem- en ontwerpintegraliteit en de samenwerking met V&OR. Het project ondervindt door de uitsluiting van zzp’ers en door het maximum uurtarief toenemende problemen ten aanzien van beschikbare en geschikte (gespecialiseerde) capaciteit om alle deelprojecten (blijvend) te bemensen. Zo wordt niet of met onvoldoende kwaliteit op uitvragen ingeschreven, en ook binnen reeds gecontracteerde opdrachten worden buiten invloed van het project prioriteringskeuzes gemaakt in de beperkte capaciteit die leiden tot vertraging van deelprojecten. Het project heeft de eerste verkenningen uitgevoerd naar de optimale wijze van migratie van de oude naar de nieuwe verkeerscentrale. Het gaat hierbij specifiek om het op een beheerste wijze overhalen van de VCA-functionaliteit, met oog op minimale impact voor de stad.

Deze verkenningen zijn vervat in een eerste concept migratieplan en dit zal de komende perioden, in samenwerking met V&OR, de private partners en andere stakeholders zoals Stadsregie, verder worden geconcretiseerd en geoptimaliseerd.

Deelproject huisvesting

• A anvullende werkzaamheden zijn verricht om de integraliteit en de raakvlakken met de functionele systemen van de VCA inzichtelijk en beheerst te krijgen. • Het definitief ontwerp is vertaald naar een concept STABU-bestek waarin het ontwerp van de huisvesting tot in detail is beschreven als onderdeel van het contractdossier. • De aanbesteding is gestart met de selectiefase. • De omgevingsvergunning is aangevraagd en de welstandscommissie is akkoord met het definitief ontwerp. • V oorbereidende werkzaamheden op het LCM-terrein zijn gestart (o.a. kap bomen, plaatsen peilbuizen). • Het proces om te komen tot erfpachtsplitsing van de bouwlocatie op het LCM-terrein is bijna afgerond (afronding begin tweede kwartaal 2023).

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Deelproject Functionele systemen

• D e SO/SD-fase van de doorontwikkeling loopt langzamer dan gepland in verband met de beperkte beschikbaarheid van een aantal belangrijke specifieke resources. Er wordt nu gefocust op de belangrijkste producten (risico-gestuurd) om deze fase af te ronden. • De contractvoorbereiding voor de resterende ontwerpfasen en realisatie wordt parallel aan de afronding van de SO/SD-fase opgepakt. • De architectuur en de functionaliteit in de Uitwijkvoorziening zijn uitgewerkt. • De raakvlakken tussen functionele systemen en het gebouw zijn in meer detail uitgewerkt, om het mogelijk te maken om het Definitief Ontwerp Huisvesting af te ronden met minimale risico’s op deze raakvlakken. • 1 0 van de 11 belangrijkste ontwerpbesluiten voor de doorontwikkeling van de bediendesks zijn in nauwe samenspraak met de TBO en verkeersleiding genomen. Er worden kaders opgesteld die moeten helpen om vanuit de TBO blijvend de juiste keuze te maken. Begin april wordt de voorgestelde oplossing aan de hand van deze kaders gevalideerd.

Deelproject Koppeling Tunnels

Spaarndammertunnel • Het deelproject voor de Spaarndammertunnel is opgestart. Het deelprojectplan is beschikbaar en vastgesteld door de projectmanager. • Op hoofdlijnen is inzichtelijk gemaakt welke technische aanpassingen benodigd zijn om de Spaarndammertunnel te kunnen koppelen aan de nieuwe verkeerscentrale via het uniform koppelvlak. Daarnaast heeft een nadere scopeafbakening plaatsgevonden waardoor de projectcontouren op systeemdefinitieniveau helder zijn. • Het project heeft gepoogd om alle personele functies in te vullen, om tijdig gesteld te staan voor de voorbereidingsfase van de ontwerpwerkzaamheden. Eind eerste kwartaal zijn nog niet alle posities ingevuld. Michiel de Ruijtertunnel • Het deelproject voor de Spaarndammertunnel is opgestart. Het deelprojectplan is beschikbaar en vastgesteld door de projectmanager. Beheersmaatregelen Amsterdam Arenatunnel (AAT) en IJ-tunnel (IJT) Ook de AAT en IJT moeten worden aangepast om deze via het uniform koppelvlak bedienbaar te maken in de nieuwe verkeerscentrale. Implementatie van het koppelvlak is pas voorzien bij renovatie van deze twee tunnels en het uitvoeren van renovatiewerkzaamheden behoort niet tot de scope van project VCA. Om, ook bij eventuele vertraging van deze renovatieopgaven, te borgen dat de AAT en/ of IJT blijvend bedienbaar zijn vanuit de nieuwe centrale, zijn beheersmaatregelen geïdentificeerd.

Het project werkt beheersmaatregelen uit, zodat de bedieningsfunctionaliteit kan worden gecontinueerd. Het besluitvormingsproces is inmiddels in gang gezet zodat expliciet kan worden besloten of deze al dan niet dienen te worden ingezet.

Scope

Er zijn geen fysieke scopewijzingen doorgevoerd.

Tijd

Vanuit de onzekerheidsanalyse die is uitgevoerd op de planning is de haalbaarheid van de mijlpaal Ingebruikname vernieuwde VCA dit kwartaal afgenomen van 82% naar 26%. Belangrijkste reden van deze afname is dat als gevolg van prioritering van werkzaamheden de afronding van de Systeemontwerp- / Systeemdefinitiefase (SO/SD-fase) en het opstellen van de inhoudelijke contractstukken voor Alliantievorming Functionele Systemen stil is komen te liggen. Komend kwartaal zal gezocht worden naar optimalisaties in de planning om zodoende de haalbaarheid van de ingebruikname VCA te vergroten. Afhankelijk van de uitkomst van deze analyse zal besloten worden of het noodzakelijk is om het kader van de Masterplanning bij te stellen. 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

DETERMINISTISCH Mijlpaal nr.

Omschrijving

Stuurmijlpaal MP5.0

Stand Q1

∆ met SMP (wk) Stand Q4

PROBABILISTISCH

∆ met vorige Q (wk)

haalbaar- P50 huidige Q heid Toelichting tov MP5.0

P85 huidige Q

VERKEERSCENTRALE AMSTERDAM 1

Start Project

7-1-2019

Afgerond

Projectbesluit

7-2-2020

Afgerond

2-7-2020

Voorkeursbesluit

2-7-2020

nvt

Afgerond

Uitvoeringsbesluit

22-12-2022 22-12-2022

0 22-12-2022

Afgerond

Contractering

30-9-2023

6-10-2023

25-7-2023

op target

6-10-2023

12-1-2024

Start Uitvoering

1-10-2024

18-1-2024

-37

1-12-2023

op target

99%

5-2-2024

6-5-2024

Ingebruikname vernieuwde VCA

31-12-2025 11-12-2025

-3

1-8-2025

op target

26%

3-2-2026

11-5-2026

Ingebruikname renovatie Dijksgracht

31-12-2026 28-10-2026

-9

12-8-2026

op target

49%

4-1-2027

12-4-2027

Acceptatie en overdracht

31-3-2027

15-2-2027

-6 16-11-2026

op target

46%

8-4-2027

15-7-2027

Einde project

30-6-2027

13-5-2027

-7

op target

48%

6-7-2027 12-10-2027

25-2-2027

Geld

Voor project Vernieuwing Verkeerscentrale is door de raad reeds circa € 71,3 miljoen aan middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het gehele project. Tevens is daarbij € 11,8 miljoen aan krediet overgeheveld vanuit de middelen van het overkoepelende programma (inzake indexering, inzetten middelen overkoepelende programma en risicovoorzieningen), zodat voor het project in totaal een bedrag van € 83,1 miljoen aan middelen beschikbaar is.

Samenwerking

Samenwerking met de partners in de vooropdracht functionele systemen verloopt in goede samenwerking. Wel heeft de prioritering van de resterende werkzaamheden voor de PHT geleid tot minder beschikbare capaciteit bij de partners en dus vertraging in het project. Eind eerste kwartaal is deze capaciteit weer beschikbaar gekomen. De samenwerking met de tunnelbeheerorganisatie verloopt constructief en steeds beter. De keuze om de regievoerder nauwer bij het project te betrekken pakt goed uit. Informatie en acties worden sneller gedeeld.

Belangrijkste risico’s

opgetreden. Samen met contractzaken wordt er gewerkt aan een zo soepel mogelijke overgang, onder andere met betrekking tot het proces van opdrachtverlening. Daarnaast is de verwachting dat de onderbreking van ondersteuning minimaal is omdat er van te voren goed nagedacht is welke werkzaamheden door moeten lopen en welke afgerond kunnen worden.

15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q1 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 15-05-2023 KENMERK TAWA/65364

Belangrijkste risico’s NR.

ONGEWENSTE GEBEURTENIS

OORZAKEN

BEHEERSMAATREGELEN

1. Krapte op de markt. De projectorganisatie 2. Beperkingen vanuit de heeft onvoldoende gemeente Amsterdam m.b.t. beschikking over gekwalitarief en uitsluiting ZZP’ers. ficeerd personeel. 3. Personeel vertrekt (natuurlijk verloop) maar het lukt niet om hen te vervangen (bijvoorbeeld Ontwerpleider Spaarndammertunnel). 4. Prioritering van de inzet van beschikbaar personeel.

Marktwerking op de af te sluiten contracten van het project VCA heeft een negatief effect op het projectresultaat.

1. De marktomstandigheden (krapte, inflatie, beschikbaarheid materiaal) zijn ongunstig. 2. Het risico op marktwerking kan geen onderdeel zijn van een budgetaanvraag (via de SSK).

Dit risico is bij programma AWA ondergebracht en opgenomen in het onvoorzien.

1. Zonder aanpassingen aan de De IJ-tunnel moet tunneltechnische installaties gesloten worden is het niet mogelijk om de IJT bij de migratie van te bedienen met de uniforme de bediening naar desk in de nieuwe VCA. Deze de vernieuwde VCA aanpassingen zijn buiten scope zonder dat er renovatievan de VCA. werkzaamheden 2. De bediening van de tunnels uitgevoerd worden. moet vanuit één centrale locatie plaatsvinden. Dit betekent dat de IJT gesloten moet worden als de verkeersleiders verhuizen naar de nieuwe VCA.

Opdracht geven aan het project VCA om de verhuizing van de ‘oude’ bediening van de IJ-tunnel mogelijk te maken.

Bij nadere invulling blijkt de scope omvangrijker dan was ingeschat ten tijde van het Uitvoeringsbesluit.

Uitwijkvoorziening: Hier is een scope vastgesteld, maar aangezien de uitvoering nog ver weg is, is de kans op aanpassingen groot. Centrale Systemen: De basis is nog niet 100% stabiel. Daarnaast kan de uitwerking van de ontwerpprincipes in een prototype nog tot discussie over de scope leiden.

Beheersing bestaat uit het goed vastleggen van de scope, eisen in de KES, toepassen van configuratiemanagement en afspraken goed vastleggen.

Aankaarten bij het Programma AWA en de directie Bijzondere Projecten. Dit heeft geresulteerd in het mogen behouden van personeel, maar voor vervanging zijn de mogelijkheden niet effectief.

FACTSHEET

Renovatie Piet Heintunnel Toelichting Management

In januari 2023 is de Piet Heintunnel opengesteld; daarmee nadert het project Renovatie Piet Heintunnel zijn einde. Na het afronden van restpunten en het definitief overdragen aan de TBO zal het project na decharge afgesloten worden. Dit is voorzien eind tweede kwartaal 2023.

Scope

De scope is gedurende lange tijd stabiel. De voorbereidingen voor de eindafrekening zijn in volle gang. Mogelijk zullen vanuit de eindafrekening nog zaken geformaliseerd worden zodat de totale scope goed vast is gelegd.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12915762/1