2. Jaarrapportage UVO 2024 Amsterdam 130525 inclusief aanbiedingsbrief.pdf

Bezoekadres Ebbehout 31 1507 EA Zaandam EBBEHOUT 31, 1507 EA ZAANDAM

www.odnzkg.nl

Aan het college van Burgemeester & Wethouders van Amsterdam

Betreft: Jaarrapportage over de Uitvoeringsovereenkomst 2024

Geacht college, Hierbij bied ik u de jaarrapportage over het jaar 2024 aan. In de jaarrapportage verantwoordt de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) de inzet van de middelen die u als opdrachtgever ter beschikking heeft gesteld en omschrijft de OD NZKG de bijdrage die geleverd is aan uw ambities op het gebied van milieu, bodem, bouw en de leefomgeving in het algemeen.

Contactpersoon Simone Bilderbeek E-mailadres Simone.Bilderbeek@odnzkg.nl Telefoonnummer 06 4739 2511 Datum 19 mei 2025

Onze bijdrage De OD NZKG staat voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving: een belangrijke missie in een dynamisch gebied waar veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen spelen. Naast het uitoefenen van de VTH-taken, geven we advies op een breed gebied. Omdat we veel meldingen en zienswijzen krijgen van omwonenden én veel bij bedrijven komen, weet de OD NZKG als geen andere overheid wat er speelt in het werkgebied. Ook beschikken wij over een unieke combinatie van expertise op het gebied van milieu, bodem, bouw, veiligheid, duurzaamheid en energie. Onze deskundigheid zetten we in om de leefbaarheid te borgen en om bij te dragen aan grote beleidsopgaven als de energietransitie, de transformatie van gebieden en het verbeteren van de aan milieu gerelateerde gezondheid. We vertalen de beleidsmatige opgaven van gemeenteraden, provinciale staten en het parlement naar de praktijk van de bedrijven, de bewoners en de grote infrastructurele projecten in het Noordzeekanaalgebied. Omgekeerd voeden we vanuit die praktijkervaring de beleidsmakers door het adviseren over knelpunten en tekorten in wet- en regelgeving en beleid.

1

Samenwerking met andere Omgevingsdiensten De samenwerking van de OD NZKG met andere OD-en wordt steeds intensiever. Dit past in het uitgangspunt van OD.NL, namelijk ‘gezamenlijk tenzij’. We delen kennis op diverse gebieden binnen de groep van Seveso-OD-en en landsbreed met alle OD-en. Dat kan plaatsvinden in de rol van landelijk trekker binnen de OD.NL en als deelnemer. In 2024 is de voorbereiding gestart voor intensivering van de samenwerking tussen de vier Noord-Hollandse OD-en. Het doel is inzicht te verkrijgen in het samenwerkingspotentieel: wat zijn de relevante onderwerpen en wat zijn de juiste samenwerkingsvormen. Dit zal in 2025 leiden tot actualisatie van de huidige Samenwerkingsagenda 2022-2024. Invoering Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden en zijn wij daadwerkelijk gaan werken met nieuwe processen, nieuwe systemen en soms ook nieuwe producten. Hierop is door de OD NZKG tijdig geanticipeerd door middel van het opleiden en trainen van onze medewerkers, het verbeteren van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het adviseren van de opdrachtgevers en stakeholders van de OD NZKG. Er is ook extra budget ter beschikking gesteld om de overgang van het oude naar het nieuwe systeem zo soepel mogelijk te laten verlopen. Op alle vakgebieden heeft de OD NZKG nieuwe producten en processen ontwikkeld.

Daarnaast zijn onduidelijkheden op het gebied van de regelgeving aangepakt en opgelost. In sommige gevallen kostte het maanden voordat die duidelijkheid was verkregen, hetgeen consequenties voor de werkzaamheden in 2024 heeft gehad en ook in 2025 nog heeft. Rapport Visitatie door ODNL Wij zijn net als alle andere omgevingsdiensten onderzocht door een ODNL-visitatiecommissie, nadat we eerst een zelf-evaluatie hadden uitgevoerd. Het algemene beeld uit de visitatie is positief. De OD NZKG onderschrijft de aanbevelingen van de visitatiecommissie en is van plan deze zelfstandig of in samenwerking met andere omgevingsdiensten of partners uit te voeren. De meeste aanbevelingen sluiten aan bij lopende acties. Beleidstekorten In 2022 heeft de OD NZKG het onderwerp beleidstekorten geagendeerd. Wij hebben bij de opdrachtgevers geïnventariseerd welke beleidstekorten op korte termijn aan de orde moest komen. Geluid is in 2024 als eerste onderwerp behandeld. Hiertoe is een regionale beleidstafel georganiseerd. Het doel van de regionale beleidstafels is om beleidsvorming en uitvoering in het Noordzeekanaalgebied beter op elkaar af te stemmen. Deze beleidstafel is zodanig nuttig gebleken dat er in 2025 een vervolgbijeenkomst over geluid zal plaatsvinden.

Daarnaast is door de gezamenlijke opdrachtgevers besloten ook regionale beleidstafels te organiseren op het gebied van geur en op het gebied van waterstof.

2

Kenmerk: Datum :

Productie Gelet op de complicaties rond de invoering van de Omgevingswet en de uitdaging van de krappe arbeids- en inhuurmarkt, is het verheugend om te constateren dat de productie van de OD NZKG over het algemeen volgens plan is gelopen: 95% van de geplande werkzaamheden is uitgevoerd. Financieel resultaat 2024 Over het jaar 2024 is € 253.671,- minder gerealiseerd dan begroot. De toelichting treft u aan in de rapportage. Samenlevingsgericht werken Het werk van onze dienst staat volop in de aandacht van bewoners, belangengroepen, politiek en media. Onze VTH-taken betreffen bedrijven waar soms veel om te doen is als het bijvoorbeeld gaat om overlast, externe veiligheid en aan het milieu gerelateerde gezondheid. Het is belangrijk alle belanghebbenden en hun perspectieven goed te horen. Het omgevingsmanagement van de OD NZKG is dan ook aanzienlijk versterkt. In 2024 is actief naar betrokken bewoners gecommuniceerd en is een aantal bewonersbijeenkomsten georganiseerd, onder meer over Tata maar ook over andere bedrijven. Rondom een aantal bedrijven is extra intensief contact met de bewoners, bijvoorbeeld in de vorm van een klankbordgroep. De OD NZKG ontvangt een steeds toenemend aantal meldingen en klachten. Voor alle opdrachtgevers geldt dat de meeste meldingen en klachten over geurhinder gaan.

Datagedreven werken en AI De OD NZKG onderkent het belang van data gestuurd werken, ondermeer om op die manier de toegevoegde waarde van het werk van de dienst aan te kunnen tonen. Data helpen te bepalen met welke inzet wij de meeste maatschappelijke impact kunnen realiseren. Data kunnen bovendien bijdragen aan het evalueren van prestaties en aan leerprocessen binnen de organisatie. Afgelopen jaar is er geïnvesteerd in een nieuw zaaksysteem en andere innovaties. Vanuit het programma Datagedreven werken is ingezet op verbetering van datakwaliteit, organisatiecultuur en techniek. Daarmee is het fundament onder datagedreven werken verstevigd. Goed beheerde data en gecontroleerde processen zijn randvoorwaardelijk voor verdere automatisering, innovatie en de verkennende AI-projecten, die inmiddels zijn gestart. Enkele voorbeelden van IA-projecten zijn beeldherkenning bij luchtvervuiling, geavanceerd zoeken in wet- en regelgeving en de toepassingen van AI-chatbots. Tot slot Met deskundigheid werken aan een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving doet ertoe. Er is in 2024 veel werk verzet rondom bedrijven die onder gemeentelijk of provinciaal gezag vallen. Wij doen ons werk in open contact met belanghebbenden in de omgeving van die bedrijven. Vanzelfsprekend is dit enkel en alleen te danken aan de professionele en bevlogen inzet van de inmiddels bijna 700 medewerkers.

Met deze rapportage sluit ik 2024 af en hoop ik ook in 2025 en de daaropvolgende jaren op een prettige samenwerking.

3

Kenmerk: Datum :

Hoogachtend,

Loes de Maat Algemeen Directeur Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

4

Kenmerk: Datum :

Jaarrapportage 2024 Gemeente Amsterdam

Inhoud

Inleiding ............................................................................................................................................. 3 Trends en ontwikkelingen..................................................................................................................... 5 Bijlage 1 Financiën .............................................................................................................................. 27 Bijlage 2 Energiebesparing .................................................................................................................. 29 Bijlage 3 Overlastmeldingen ............................................................................................................... 38

Pagina 2 van 43

Inleiding In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. Al deze ontwikkelingen hebben een impact op de kwaliteit van de leefomgeving. Bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten: iedereen heeft er baat bij dat de regio veilig en leefbaar is en blijft. Daarin heeft ieder een eigen verantwoordelijkheid, ook binnen de overheid. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (hierna: OD NZKG) voert hiertoe taken uit in opdracht van acht gemeenten en drie provincies. Voor u ligt de jaarrapportage 2024 van de OD NZKG voor uw gemeente. De OD NZKG heeft met u een uitvoeringsovereenkomst gesloten over de productie en kwaliteit van de werkvelden Milieu, Bouw en Bodem. Het doel van deze rapportage is aan te geven of de realisatie van deze overeenkomst conform de begroting is uitgevoerd. Daar waar nodig is een nadere toelichting gegeven. Omgevingswet, Wet kwaliteitsborging bouw, Milieubelastende activiteiten Het afgelopen jaar stond voor een belangrijk deel in het teken van de Omgevingswet. Op 1 januari 2024 is deze wet in werking getreden en is de organisatie ook daadwerkelijk gaan werken met nieuwe processen, nieuwe systemen en soms ook nieuwe producten.

Hierop is door de OD NZKG tijdig geanticipeerd door middel van het opleiden en trainen van onze medewerkers, het verzorgen van een goede aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en het adviseren van de opdrachtgevers en stakeholders van de OD NZKG over de gevolgen van deze nieuwe wet. Hiervoor is ook extra budget ter beschikking gesteld om de noodzakelijke overgang van het oude naar het nieuwe werkwijze zo soepel mogelijk te laten verlopen. Met de Omgevingswet is de grondslag van de milieuregulering van het begrip “inrichting” gewijzigd naar het begrip “milieubelastende activiteit” (mba). De omzetting van de inrichtingen naar de mba’s wordt projectmatig opgepakt. Vanaf 1 januari 2024 is de tweede fase van het project gestart waarbij de automatisch omgezette mba’s worden gecontroleerd tijdens de toezichtcontroles, behandeling van klachten, en behandeling van meldingen, informatieplichten of vergunningaanvragen. Per programma worden hieronder nog specifieke effecten van de komst van de Omgevingswet toegelicht. Rapport Visitatiecommissie De OD NZKG is net als alle omgevingsdiensten onderzocht door een visitatiecommissie, nadat eerst een zelf-evaluatie was uitgevoerd. In december 2024 ontving de OD het rapport hierover. Het algemene beeld is positief.

De OD NZKG onderschrijft de aanbevelingen en is van plan deze zelfstandig uit te voeren of in samenwerking met andere omgevingsdiensten of partners. De meeste aanbevelingen sluiten aan bij lopende acties. Over de voortgang van de uitvoering wordt vanaf 2025 gerapporteerd in de jaarverslagen.

Pagina 3 van 43

Financiën 2024

Begroot

Realisatie

Realisatie Begroot

Bijgestelde begroting

Realisatie i.c.m. 5% regeling

Realisatie i.c.m. 5% Begroot

Output Bodem Bouw Milieu en Brzo Output totaal

€ 1.759.511 € 1.860.494 € 4.780.917 € 8.400.922

€ 1.771.135 € 1.925.284 € 6.235.247 € 9.931.666

€ 11.624 € 64.790 € 1.454.330 € 1.530.744

€ 1.902.973 € 1.904.608 € 5.474.759 € 9.282.340

€ 1.866.284 € 1.904.608 € 5.474.759 € 9.245.651

€ 106.773 € 44.114 € 693.842 € 844.729

Regie Bodem Bouw Milieu en Brzo Regie totaal

€ 2.260.865 € 8.039.081 € 3.729.115 € 14.029.061

€ 2.043.145 € 7.330.518 € 3.583.342 € 12.957.005

-€ 217.719 -€ 708.563 -€ 145.773 -€ 1.072.055

€ 2.207.993 € 7.758.845 € 3.938.363 € 13.905.202

€ 2.043.145 € 7.330.518 € 3.583.342 € 12.957.005

-€ 217.719 -€ 708.563 -€ 145.773 -€ 1.072.055

Randvoorwaardelijk Programma overstijgend Randvoorwaardelijk Randvoorwaardelijk totaal

€ 1.858.596 € 2.223.405 € 4.082.001

€ 1.370.203 € 2.223.405 € 3.593.608

-€ 488.393 €0 -€ 488.393

€ 1.573.973 € 2.223.405 € 3.797.378

€ 1.370.203 € 2.223.405 € 3.593.608

-€ 488.393 €0 -€ 488.393

Subtotaal

€ 26.511.984

€ 26.482.280

-€ 29.704

€ 26.984.920

€ 25.796.265

-€ 715.719

€ 290.000 € 131.498 € 266.468

€ 310.000 € 131.499 € 22.500

€ 20.000 €1 -€ 243.968

€ 310.000 € 131.499 € 22.500

€ 310.000 € 131.499 € 22.500

€ 20.000 €1 -€ 243.968

€ 27.199.950

€ 26.946.279

-€ 253.671

€ 27.448.919

€ 26.260.264

-€ 939.686

Programmabudget Bouw Programmabudget Milieu Programmabudget Randvoorwaardelijk Eindtotaal

In de UVO van 2024 zijn financiële afspraken gemaakt vanwege de invoering van de omgevingswet. Deze hebben betrekking op de afrekening van het outputpakket voor Bodem en Milieu. De afspraak is dat een verschil van maximaal 5% afwijking van de realisatie ten opzichte van de begroting voor rekening van de OD NZKG komt, en een verschil groter dan 5% ten laste komt van de gemeente Amsterdam. Dit geldt enkel voor overschrijdingen. Wat belangrijk is om te weten is dat de begroting verwijst naar de bijgestelde begroting op basis van de halfjaarcijfers. In de tabel hierboven is dat de kolom getiteld EJV HJ. Daarnaast is er door het bestuur besloten om het rekeningresultaat van de OD in te zetten om de afwijkingen groter dan 5% te dekken. Bovengenoemde afspraak zorgt met name bij het Milieu Output pakket voor een demping van de overschrijding. De realisatie ten opzichte van de begroting is daar ongeveer € 1,5 miljoen hoger dan begroot. Doordat de begroting is gewijzigd is de overschrijding echter nog maar een kleine € 700.000. Deze bijstelling resulteert erin dat de gemeente Amsterdam in plaats van een overschrijding een onderschrijding heeft op de totale realisatie van de UVO.

Pagina 4 van 43

Trends en ontwikkelingen Programma Milieu Omgevingswet en overgangsrecht binnen het werkveld Milieu Een nieuwe wet waar het complete VTH-domein op rust heeft geresulteerd in een arbeidsintensief proces om kennis en ervaring op te doen met de wet zelf, maar ook met de bijbehorende randzaken. Het werken onder de Omgevingswet heeft flinke gevolgen voor het werk dat via het DSO binnenkomt en afgehandeld wordt. De hoofdlijn daarin is dat er voor “1 zaak” nu meerdere meldingen en informatieplichten kunnen zijn, omdat er onder de Omgevingswet nu wordt uitgegaan van mba’s in plaats van een inrichting. Om een forse toename in administratieve taken en werkdruk voor de medewerkers te voorkomen, is er door de OD NZKG een werkwijze ontwikkeld om deze meldingen en informatieplichten gebundeld af te kunnen handelen. Daarnaast blijkt dat ook aanvragers wegwijs moesten raken in het DSO, gelet op onjuiste of onvolledige informatie die wordt ingediend. Dit effect nam in de loop van het jaar af. Vooruitlopend op de Omgevingswet is in december 2023 een hausse aan aanvragen ontvangen, omdat bedrijven dachten dat die aanvragen dan onder de oude wetgeving zouden vallen. Vervolgens werd per 1 januari 2024 bekend dat het Activiteitenbesluit per direct verviel. Het heeft een half jaar gekost voordat duidelijk was dat aanvragen die voor 1 januari 2024 ingediend waren, onder de nieuwe wetgeving vallen.

Dit heeft voor veel vertraging in het proces gezorgd. Ook actualisaties moesten herschreven worden vanwege het vervallen van het Activiteitenbesluit per 1 januari 2024. Dit resulteerde in extra druk op de beschikbare capaciteit en tijd. Ook moesten bijvoorbeeld de Omgevingsplannen van de gemeenten vanwege de Omgevingswet herschreven worden, wat weer consequenties had voor de OD NZKG. Om de processen hierop te laten aansluiten, resulteerde dit ook in een (onvoorziene) extra druk op de capaciteit. Actualisaties Als gevolg van de uitdagingen die het werken met de Omgevingswet met zich meebrengt, zijn er in 2024 minder actualisaties afgerond dan gebruikelijk. Daar komt bij dat als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet aanpassing en actualisatie van vergunningen noodzakelijk is. Deze opgave komt bovenop de gebruikelijke actualisaties die ook doorlopen (denk hierbij aan actualisaties vanwege een nieuwe Best Beschikbare Techniek referentiedocument (Bref), de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) of het Landelijk afvalbeheerplan (LAP).

Als gevolg van de Omgevingswet gaat het om de volgende werkzaamheden: • Een deel van de vergunningen zal moeten worden aangepast aan de mba-indeling in de Omgevingswet; • Ook zal een aantal vergunningen of delen van vergunningen (mogelijk) niet meer van toepassing zijn, omdat voor de betreffende mba’s onder de Omgevingswet geen vergunning meer vereist is. In zo’n geval kan het mogelijk zijn, dat een (ambtshalve) maatwerkbesluit nodig Pagina 5 van 43

•

is voor deze milieubelastende activiteiten, bijvoorbeeld als de rechtstreeks werkende norm en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) hoger is dan nu in de vergunning is vastgelegd; Tot slot dienen bij bepaalde mba’s voorschriften te worden aangepast en/of toegevoegd aan de inzichten uit de Omgevingswet.

Toezicht De OD NZKG werkt informatie- en risico-gestuurd. In het kader van samenwerking in de regio wordt steeds meer gebiedsgericht gewerkt bij meldingen van overlast. Onder andere door bewoners er eerder, meer en sneller bij te betrekken. De introductie van de meldingenapp levert data op om toezicht meer gericht in te zetten. Bij toezicht wordt een breed palet aan instrumenten gebruikt om naleving bij bedrijven te stimuleren. De teams Toezicht en Handhaving zien toe op de naleving van de milieu- en veiligheidseisen ter bescherming van de fysieke leefomgeving. Op basis van risicoprioritering of meldingen overlast worden bedrijven geselecteerd en gecontroleerd op naleving van de betreffende wet- en regelgeving. Hiertoe zijn bedrijven op basis van milieueffect ingedeeld in risicovolle bedrijven (Brzo en RIE4) of branches. Op basis van de thema’s: externe veiligheid, brandveiligheid, energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid/licht, bodembescherming etc. worden bedrijven beoordeeld. Bij geconstateerde overtreding(en) zal handhaving plaatsvinden met het meest geschikte instrument, afhankelijk van de situatie beschreven in Uitvoerings- en Handhavingsstrategie. Deze is afgeleid van de landelijke Handhavingsstrategie. Er is een forse afwijking zichtbaar in de bestede uren bij Milieu Output.

Deze wordt deels veroorzaak door de hierboven beschreven, veranderde werkwijze, en deels omdat in 2024 er veel bedrijven zijn bezocht met een laag risicoprofiel (categorie A en B1) die al geruime tijd niet waren gecontroleerd. Aanvullend hierop is vanwege het afrekenen op daadwerkelijk gemaakte uren een productregel toegevoegd voor werkverdeling en coördinatie uren. Deze zijn normaalgesproken verwerkt in de kengetallen. Maar omdat deze niet meer gebruikt worden is deze post toegevoegd, mede ter registratie van deze uren zodat dit meegenomen kan worden bij het vaststellen van nieuwe kengetallen. Omgevingsvergunningen en meldingen

Begroting

Informatieplicht Bal Meldingen Wm en Bal Maatwerkbesluiten Omgevingsvergunningen milieu - regulier Omgevingsvergunningen milieu - uitgebreid Waarvan actualisaties Actualisatietoetsen MER beoordelingstoets Kennisgevingen incidentele festiviteiten

0 250 73 73 0 26 0 5 0

Aantal gerealiseerd 76 138 190 12 13 1 1 1 25

Aantal openstaand 0 85 80 5 25 9 3 0 0

Vanuit het werkveld Seveso waren er in 2024 nog twee openstaande milieuvergunningen, en drie gerealiseerde zaken 'behandelen info'.

Pagina 6 van 43

(Verblijfs)gebouwen: kantoren, Afvalsector Agrarische sector Automotive Beton, asfalt en puinbrekers BIGS Bouw en hout Chemische sector (inclusief Explosieven en schietbanen Groot- en detailhandel Horeca, sport en recreatie Installaties Metalectro OVERIG RBML Scheepvaart en havens Tankstations Verf, drukkerijen, chemische Voedingssector Zorgsector

251 50 10 169 17 0 66 20 5 245 286 130 49 13 0 75 29 29 97 90

ak en Ui tg ev oe rd % Ge en ov er tre di Ge ng en ov er tre di ng Aa nt % al he rco nt Bi ro jh les er co nt ro le Ha in or nd de ha vin gs uit co vo nt er ro en le LO D te nu leg itvo ge er n In vo rd er en In vo rd er en & In ne M n on ito re dw n in an nin gs g om 0

1.099 850 859 236 0

70% 68% 67% 80% 0

554 392 416 60 0

405 294 0 0 0

13 98 0 0 0

12 29 0 0 0

2 0 0 0 0

1 0 0 0 0

5 0 0 0 0

Na pe leef rce nt ag e

Branche

96% 132%

Aa he nta rco l nt ro les he Bij rco nt in role o Ha rde nd ha co vin nt gs uit role vo er e LO n D t uit en vo leg er ge n To ta al

0

1.570 1.242 1.274 296 0

Ui tg ev co oerd nt e ro les

1.632 943

Be gr ot in g

1e Controle 1e Controle voorgaande jaren wv integrale controle wv themacontrole wv digitaal toezicht

Ui tg ev oe rd ez

Be gr ot in g

Milieucontroles

277 64 39 203 5

143 23 3 84 3

91 17 2 66 2

1 5 0 0 0

1 1 0 1 0

420 87 42 287 8

52% 36% 8% 41% 60%

76 32 5 264 202 128 52 13

11 10 1 46 67 23 17 8

7 7 1 36 51 18 16 7

0 0 0 0 1 0 0 3

0 0 0 0 2 1 0 3

87 42 6 310 269 151 69 21

14% 31% 20% 17% 33% 18% 33% 62%

41 33 28 78 30

13 24 1 44 33

9 19 1 35 20

0 0 1 2 0

0 2 1 0 0

54 57 29 122 63

32% 73% 4% 56% 110%

Handhaving Handhaving Zienswijzebrief Conceptdwangsom Conceptbestuursdwang Waarschuwingsbrief

Aantallen

554

*De OD NZKG hecht veel waarde aan het leveren van kwalitatief goede data. Door de jaren is geregistreerde informatie in het zaaksysteem dusdanig uitgebreid en/of aangepast dat een eenduidige interpretatie rondom de aantallen handhavingsacties een uitdaging blijkt. Voor het jaar 2024 is daarom gekozen om geen aantallen op te nemen in de tabellen waar onduidelijkheid is. De OD NZKG zet momenteel sterk in op het verbeteren van haar datakwaliteit ten behoeve van de VTHUP-rapportage. Seveso controles 1e Controle bij de RIE4 en de risicovollere RIE-bedrijven Waarvan fysiek Waarvan administratief

Aantal uitgevoerde controles 21 8 13

Waarvan geen overtreding 5 2 3

Waarvan geen overtreding %

Aantal uitgevoerde hercontroles 7 4 3

Bij hercontrole in orde 5 3 2

Pagina 7 van 43

Overlast en meldingen De behandeling van overlastmeldingen heeft de voortdurende aandacht. De opmerkingen hierover in het rapport van de Randstedelijke Rekenkamer, de opdracht van het bestuurlijk overleg industrie en gezondheid en de ambitie om meer samenlevingsgericht te werken zijn hiervoor belangrijke prikkels. Het hier speciaal voor opgerichte team is naar buiten is gericht en zorgt voor een efficiëntieslag door het combineren van frontoffice en backoffice. Het snel kunnen acteren op meldingen door interne korte lijnen, zorgt voor een sneller contact met de melders. Daarnaast wordt steeds meer gebiedsgericht gewerkt bij meldingen van overlast. Onder andere door bewoners er meer en sneller bij te betrekken. Bijlage 3 bevat een overzicht van de door de OD NZKG ontvangen overlastmeldingen. Gesloten Bodemenergiesystemen (Gbes) Sinds 1 januari 2024 is de aanleg en het gebruik van gesloten bodemenergiesystemen een milieubelastende activiteit geworden onder de Omgevingswet. Het uitvoeren van toezicht op bodemenergiesystemen is onder de Omgevingswet een wettelijke basistaak van de Omgevingsdienst. Het uitvoeren van toezicht op aanleg en gebruik van gesloten bodemenergiesystemen is als specifieke taak nieuw in de Producten en Diensten Catalogus (PDC) van de OD NZKG. De OD NZKG streeft ernaar deze taak zo efficiënt mogelijk op basis van datasturing uit te voeren.

Het grote aantal lussen of bodemwarmtewisselaars (nu ruim 16.000 in ons werkgebied) maakt dat hiervoor een eigentijdse toezichtstrategie moest worden ontwikkeld. Het jaar 2024 is benut voor het opdoen van ervaring in de uitvoering en het uitwerken van deze strategie. De beschikbare uren voor het uitvoeren van Gbes werkzaamheden zijn vooralsnog op basis van regie. Regulering Gbes Onder de Omgevingswet heeft de initiatiefnemer een informatie- en meldingsplicht. Op basis van het omgevingsplan kan een vergunning nodig zijn indien de Gbes in een interferentiegebied wordt aangevraagd. In 2024 zijn de sjablonen ‘oud recht’ allemaal aangepast om aan te sluiten op de Omgevingswet- en Omgevingsplannen voor nieuwe meldingen en aanvragen. Doordat de Gbes een wettelijke basistaak is geworden, is deze taak in 2024 ook voor het eerst namens alle deelnemende gemeenten uitgevoerd. Toezicht & Handhaving Gbes Het jaar 2024 is benut voor het werven van extra personeel zodat er in de tweede helft van het jaar meer capaciteit beschikbaar was voor de uitvoering van de controles. Hierbij is geïnvesteerd in opleiding en learning-on-the-job. De werving van personeel was succesvol en heeft er voor gezorgd dat bij nagenoeg alle gemelde boringen toezicht heeft plaats gevonden. Ervaring leert dat dit nu al voor beter naleefgedrag zorgt bij de boorbedrijven.

Daarnaast is gestart met de overdracht van gegevens van bestaande Gbes systemen vanuit de gemeenten. Dit zal worden afgerond in 2025, waarna het de bedoeling is om ook toezicht te gaan houden op de bestaande Gbes systemen en de eindgebruikers te informeren over het optimale gebruik van hun installatie. Hier heeft in 2024 afstemming over plaatsgevonden met ODNL.

Pagina 8 van 43

Grip op Indirecte Lozingen De OD NZKG heeft ook in de uitvoeringsovereenkomsten met Amsterdam afspraken gemaakt over intensivering van de inzet op indirecte lozingen in 2024. Afvalwater afkomstig van bedrijven dat op de riolering wordt geloosd en niet direct op het oppervlaktewater of een rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI), wordt een indirecte lozing genoemd. Deze indirecte lozingen van bedrijven op de riolering kunnen gevolgen hebben voor de werking van de riolering, het zuiveringsproces en de kwaliteit van het gezuiverde afvalwater dat via de rioolwaterzuivering naar het oppervlaktewater gaat. Er zijn monsters van het afvalwater genomen en geanalyseerd op diverse stoffen om beter inzicht te krijgen op de stoffen die de verschillende branches lozen. Een gezamenlijk plan van aanpak, als vervolg op de try-out, is opgesteld voor de Waterketen Noorderkwartier. De voorgestelde aanpak omvat 3 fasen, die enige overlap kennen, over een periode van 3 jaar. De verschillende omgevingsdiensten zijn elk verantwoordelijk voor de uitvoering in hun eigen regio, maar werken binnen een gemeenschappelijk kader. In fase 1 worden door OD NZKG 113 bedrijven bezocht, verdeeld over 5 branches. In het laatste kwartaal van 2024 zijn de eerste 32 bedrijven door de OD NZKG bezocht. Dit zal doorlopen naar 2025 en 2026. Er zullen o.a. afvalwatermonsters worden genomen en geanalyseerd.

Die informatie wordt gedeeld en hiermee ontstaat een beter beeld van de stoffen die we per branche aantreffen. Regulering Indirecte Lozingen De regulering op het indirect lozen van (waterbezwaarlijke) stoffen is complex en raakt meerdere gebieden. In de eerste plaats is voor de try out ‘Grip op Indirecte Lozingen’ een volledige inventarisatie gemaakt van de vergunde stoffen die indirect geloosd worden. Die lijst wordt vergeleken met de analyses van de afgenomen afvalwatermonsters. In de tweede plaats is de impact van de Omgevingswet voor Indirecte Lozingen groot. De lozing kan tegenwoordig vallen onder het Bal van de Omgevingswet, de bruidsschat of onder het Omgevingsplan (bijv. lozen bij niet-industriële voedselbereiding) en deze laatste lozing valt dan automatisch onder bevoegd gezag van de gemeente. Voor een goede vergunningenstrategie is het nodig dat deze juridische doorvertalingen van de bedrijven verder afgemaakt worden. Om grip te krijgen op indirecte lozingen is onze samenwerking met Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en het Hoogheemraadschap van Rijnland belangrijk. Tegelijkertijd zijn ook complexe vooroverleggen gestart tussen deze partijen ten behoeve van grote vergunningaanvragen door HHNK en Rijnland voor RWZI’s. In sommige RWZI’s spelen ook toezichttrajecten. Onder de Omgevingswet dien je een aanvraag in, maar volgt er geen vooroverleg meer.

Participatie en vooroverleg dienen onder de Omgevingswet te gebeuren voorafgaand aan de aanvraag. Participatie is verplicht. De initiatiefnemer heeft de verantwoordelijkheid om belanghebbenden te informeren en te betrekken. Vooroverleg is niet verplicht en vormvrij. De wetgever heeft bewust ervoor gekozen om het vooroverleg niet te formaliseren. Op basis van de ervaringen uit het verleden heeft OD NZKG in 2024 een aangepaste werkwijze ontwikkeld voor het vooroverleg onder de Omgevingswet. Het voeren van Pagina 9 van 43

vooroverleg is immers niet nieuw. De complexe vooroverleggen met de RWZI zijn meteen de eerste ervaringen met deze werkwijze. Per initiatief wordt een integraal team samengesteld om de integrale afweging over de realiseerbaarheid van het initiatief te toetsen. De eventuele showstoppers maar ook de mogelijkheden van scherper vergunnen worden zoveel mogelijk naar de voorkant van het vooroverleg gebracht. Tijdelijke lozingen Vóór de Omgevingswet vielen de Tijdelijke lozingen en de Gesloten Bodemenergiesystemen (Gbes) onder het Besluit Lozen Buiten Inrichting (BLBI). Het BLBI is met de Omgevingswet komen te vervallen. Daarmee is het voormalige regieproduct BLBI ook eindig. Onder tijdelijke lozingen vallen de lozingen met een begin- en einddatum van grondwater op het riool en/of de bodem. Deze tijdelijke lozingen gebeuren vaak bij bouwprojecten, ontwateren bij het leggen van kabels en leidingen, funderingsherstel, of bodemsanering. Onder de Omgevingswet valt de tijdelijke lozing onder het Omgevingsplan van elke gemeente. Om de toetsing en toestemming namens de gemeente te kunnen blijven continueren, is het uniforme sjabloon juridisch-administratief in 2024 aangepast aan alle omgevingsplannen van de gemeente. De realisatie hiervan was bewerkelijk.

Op basis van het Omgevingsplan heeft de initiatiefnemer de plicht tot het vooraf leveren van gegevens en bescheiden en/of kan er maatwerk opgelegd worden. De OD NZKG toetst namens de gemeente de informatieplicht en legt maatwerk op indien nodig. Bij bodemsanering vindt altijd toezicht plaats op de tijdelijke lozing. Helaas kwamen de tijdelijke lozingen in 2024 niet altijd tijdig bij de OD NZKG binnen en soms zelfs nadat de tijdelijke lozing al had plaatsgevonden. Vaak bleek dit een storing in het digitaal stelsel omgevingsloket (DSO) te zijn. Naarmate het jaar vorderde werden de storingen minder frequent. Drinkwater- en Industriële Grondwateronttrekking De OD NZKG is benaderd door de drinkwaterbedrijven omdat de huidige onttrekkingen binnen 5 jaar niet meer voldoende gaan zijn om aan de toenemende vraag naar drinkwater te kunnen voldoen. De verwachting is dat de komende jaren meerdere aanvragen voor uitbreiding van grondwateronttrekking respectievelijk het zoet maken van brak water zullen worden ingediend. Dat zou ook invloed kunnen hebben op de grenzen van (het) grondwaterbeschermingsgebied(en). Ontgrondingen In 2024 is er aandacht en tijd besteed aan een risico- en aandachtdossier, het ADM-terrein te Amsterdam. De eigenaar van het ADM-terrein wenst een deel van het terrein af te graven om zodoende havenfaciliteiten aan te leggen.

Naast het vergunningsproces lopen er een aantal juridische procedures. Dit dossier zal ook in 2025 tijd en aandacht vragen. Datacenters In maart 2020 besloot de provincie Noord-Holland dat zij voor inrichtingen met een opgesteld vermogen >50 MW het bevoegd gezag was. Dit betrof voor zover bekend 33 datacenters, zowel nieuwe als bestaande. In 2024 heeft de focus vooral gelegen op nieuwe aanvragen. Door het complexe karakter van de aanvragen omtrent een datacenter in combinatie met de overgang naar de Omgevingswet, zorgde dit voor extra aandacht en capaciteit in 2024. Pagina 10 van 43

Dit komt ook voort uit het feit dat in de Omgevingsplannen van de opdrachtgevers vaak geen ruimte is opgenomen voor datacenters. Als gevolg hiervan kan een dossier bewerkelijk en tijdrovend worden, ook omdat deze gepaard gaan met grote belangen. Energiebesparing Energiebesparing is belangrijk om Nederland vóór 2050 energieneutraal te maken. De focus ligt op het stimuleren van bedrijven om daadwerkelijk energiebesparende maatregelen door te voeren. De OD NZKG houdt toezicht op nalevering van zowel het Bouwbesluit (BBL), de Wet milieubeheer (BAL, BBL) als de Waterwet (BAL). Er zijn controles uitgevoerd, bedrijven aangeschreven en er zijn ingediende rapportages beoordeeld in het kader van de informatie- en onderzoeksplicht. De invoering van de Omgevingswet bracht veranderingen met zich mee. Ondanks de veranderingen zijn de controles efficiënt uitgevoerd en de doelstellingen voor 2024 behaald dan wel is er met succes aan de energiebesparingsopgave gewerkt. Hiermee is bijgedragen aan de verdere verduurzaming van bedrijven en een stap gezet richting een energieneutraal Nederland. In 2024 heeft de OD NZKG de Prio50 aanpak geïntroduceerd. Het doel van deze aanpak is om via data gestuurd toezicht de doelmatigheid van het toezicht te verhogen en inzicht te krijgen en te geven in de energiebesparingsprestatie van de grootste energieverbruikers.

De invoering van deze aanpak heeft er voor gezorgd dat nagenoeg alle bezochte bedrijven een verschuiving naar een hogere voortgangscategorie hebben bereikt. Voor landelijke kennisdeling is OD NZKG bij een aantal werkgroepen betrokken: - Een deel van de energie relevante bedrijven is onbekend – aanpassing van de Energiewet moet er in de toekomst voor zorgen dat inzicht komt in deze onbekende bedrijven. OD NZKG neemt deel aan een landelijke werkgroep die zich bezighoudt met het ontwikkelen van een werkwijze die ervoor zorgt dat alle energierelevante bedrijven inzichtelijk worden. - OD NZKG is betrokken bij het onderzoek van OD NL naar inzichtelijk maken van CO2-reductie per uitgevoerde erkende maatregel. - OD NZKG heeft deelgenomen aan de landelijke werkgroepen voor de ontwikkeling van een nieuwe ronde (EPBD IV) en er is gewerkt aan het Energieportfolio dashboard waar Label C en EPBD onderdeel van zijn. In bijlage 2 staat uitgebreide informatie over de voor Amsterdam uitgevoerde werkzaamheden in het kader van energiebesparing. Ketentoezicht In het Dreigingsbeeld milieucriminaliteit 2021 staan bodem en afvalcriminaliteit als een van de speerpunten benoemd. Ketentoezicht helpt om afvalcriminaliteit op het netvlies te krijgen.

Ketentoezicht maakt inzichtelijk welke wegen product-/grond-, en afvalstromen hebben doorlopen vanaf de ontdoener naar de (tussen en/of eind)verwerker, waarbij er zogenaamde ‘lekkages’ kunnen optreden. Door dit verloop in samenhang te beschouwen worden veelplegers en milieu-criminele activiteiten zichtbaar. Pagina 11 van 43

De aanpak van ketentoezicht bestaat uit een structurele uitvoering van bepaalde afvalstromen (zoals asbest, E-waste, grondstromen) en gerichte pilots op nieuwe afvalstromen. In 2023 is begonnen met het vorm geven van de structurele aanpak. In 2024 is gebleken dat er een uitdaging lag met betrekking tot de ontwikkeling van specifieke kennis en voldoende capaciteit. In dit jaar is het ketentoezicht voornamelijk gericht geweest op de afvalstromen grondstromen, automotive, e-waste en plastics. Vanuit het IBP VTH is een Handreiking ketentoezicht opgesteld als hulpmiddel voor een meer uniforme en programmatische aanpak van ketentoezicht met een landelijke en regionale borging. Deze handreiking zal als basis dienen voor de uitvoering van ketentoezicht in 2025. Ketentoezicht vraagt om intensivering van de samenwerking tussen andere Omgevingsdiensten, inspectie- en opsporingsdiensten en het Openbaar Ministerie. In november 2024 is aanvullend op het bestaande dreigingsbeeld een ‘special’ vastgesteld: Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2024 met twee nieuwe speerpunten op kunststofafval en klimaatmaatregelen. Dit zal in 2025 meegenomen worden bij de ontwikkeling van de regionale beleidscyclus voor milieucriminaliteit, met de vier OD’s, de Provincie Noord-Holland en het Openbaar Ministerie.

Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) De afgelopen jaren is, en ook de aankomende jaren zal, de inspanning van de OD NZKG gericht zijn op het verkrijgen van meer inzicht in de aanwezigheid en in emissies van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) bij bedrijven. De wettelijke instrumenten hiervoor zijn de informatieplicht en voor vergunningplichtige bedrijven ook het vermijdings- en reductieprogramma (VRP). In het VRP doet het bedrijf onderzoek naar de mogelijkheden voor het vermijden of reduceren van emissies naar lucht en water (indirecte lozingen), inclusief het beoordelen van een plan van aanpak van het bedrijf. Gezien de grootte van het bedrijvenbestand doet de OD NZKG dit op een risico gestuurde manier, waarbij branchetype (gericht op de milieubelastende activiteit), milieuzwaarte, risicofactoren, omgevingstype in het kader van gezondheid (prioriteit voor bedrijven nabij woongebied) en expert judgement de belangrijkste criteria zijn. De OD NZKG heeft in 2023 bij 43 bedrijven in het gehele werkgebied een uitvraag gedaan naar alle ZZS-emissies. Van de 43 bedrijven die de OD NZKG heeft aangeschreven zijn de aangeleverde gegevens in 2024 beoordeeld. Bij één bedrijf is de zaak afgerond wegens sluiting van het bedrijf en bij één bedrijf is de zaak afgerond omdat er geen ZZS-emissies naar lucht en/of water waren. Bij 32 bedrijven is vanuit T&H een verzoek gedaan om aanvullende gegevens.

Bij 9 bedrijven loopt het verzoek om de inventarisatie en VRP nog en/of worden de gegevens nog beoordeeld. Ook heeft de OD NZKG een 3-tal bedrijven gecontroleerd die aangaven geen ZZS-emissies naar lucht en/of water te hebben. Deze uitvraag loopt nog door in 2025. De lijst van ZZS is continue aan verandering onderhevig. Zo zijn in november 2024 alle PFAS als ZZS geclassificeerd, waar dit eerder niet zo was. Bij de uitvoering van de ZZS-verplichtingen zal met wijzigingen in de ZZS-lijst risico-gestuurd rekening worden gehouden. In 2024 zijn ca. 42 gemeentelijke bedrijven weer geprioriteerd uitgevraagd. Voor 8 bedrijven is de uitvraag in Q2 2024 gedaan. Voor 34 bedrijven is nu ook op de hele PFAS-groep uitgevraagd. Dit is in Q4 2024 gebeurd. Pagina 12 van 43

Het totaal aantal bedrijven dat uitgevraagd zal worden is afhankelijk van de vraag of de betreffende Milieubelastende activiteit (mba) waarvoor paragraaf 5.4.3 is aangewezen in het Bal voorkomt. Wegens deze wetswijziging per 1-1-2024 is de uitvraag niet meer per bedrijf, maar per mba. Dit heeft invloed op de uitvraag. Per 1-1-2024 waren deze mba’s nog niet allemaal inzichtelijk, waardoor het totaal aantal mba’s nog niet volledig in beeld is. Cijfers en aantallen Milieu output

Begroot

R&T Informatieplichtige bedrijven Bal (B1) R&T Meldingsplichtige bedrijven mv mba Bal/OP (B2) R&T Niet meldingsplichtige bedrijven Bal/OP (A) R&T Vergunningpl bedrijven mv mba Bal,Op en H3 (C) Rie Overig Regulering & Toezicht (M&L+M&I) Werkverdeling en coordinatie Milieu Eindtotaal

Milieu regie Evenementen Milieu Advies Milieu Regie Projecten Milieu/Brzo Eindtotaal

Milieu advies (specificatie) IOV Milieuadvisering Zonebeheer Geluid ZZS Eindtotaal

Begroot € 369.580 € 1.524.010 € 1.801.899 € 33.626 € 3.729.115

Begroot € 129.330 € 1.334.670 € 60.009 €0 € 1.524.010

€ 1.021.498 € 1.750.592 € 212.530 € 1.545.523 € 250.776 €0 € 4.780.917

Realisatie - Bijgestelde Begroot begroting € 1.588.094 € 566.596 € 1.242.822 € 1.736.177 € -14.415 € 1.700.444 € 688.609 € 476.080 € 389.702 € 1.512.826 € -32.696 € 1.515.055 € 228.907 € -21.869 € 233.905 € 480.633 € 480.633 € 392.832 € 6.235.247 € 1.454.330 € 5.474.759

Realisatie

Realisatie - Bijgestelde Begroot begroting € 353.396 -€ 16.184 € 369.580 € 1.563.876 € 39.866 € 1.776.888 € 1.636.991 -€ 164.908 € 1.756.911 € 29.078 -€ 4.548 € 34.985 € 3.583.342 -€ 145.773 € 3.938.363

Realisatie

Realisatie - Bijgestelde Begroot begroting € 133.810 € 4.480 € 166.659 € 1.336.259 € 1.589 € 1.572.689 € 91.018 € 31.008 € 37.539 € 2.789 € 2.789 €0 € 1.563.876 € 39.866 € 1.776.888

Realisatie

Pagina 13 van 43

Milieu regie (specificatie) Advies VTH programmering & uitvoeringsbeleid Indirecte Lozingen Intensieve handhaving Ketentoezicht Programmatisch actualiseren (extra) Provinciaal Energie akkoord Regulering & Toezicht overige VTH GBES(incl Besluit lozen buiten inrichting) BAL ZZS/Gemeentelijke bedrijven Eindtotaal

Begroot € 88.333 € 113.198 € 26.125 € 232.440 € 143.686 € 657.573 € 135.021 € 284.656 € 120.869 € 1.801.899

Realisatie - Bijgestelde Begroot begroting € 63.078 -€ 25.254 € 83.609 € 75.020 -€ 38.178 € 113.198 € 128.481 € 102.357 € 86.614 € 100.728 -€ 131.712 € 184.004 € 66.739 -€ 76.946 € 117.361 € 657.230 -€ 343 € 657.573 € 146.931 € 11.910 € 116.220 € 352.725 € 68.070 € 277.463 € 46.058 -€ 74.811 € 120.869 € 1.636.991 -€ 164.908 € 1.756.911

Realisatie

Pagina 14 van 43

Programma Bouw Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouw Vooruitlopend op de Omgevingswet is in december 2023 een hausse aan aanvragen ontvangen die vallen onder het oude regime en begin 2024 in behandeling genomen zijn. Daarnaast kwamen er in vergelijking met andere jaren evenzoveel aanvragen Omgevingswet binnen, waardoor de werkvoorraad zeker in het begin van 2024 hoog bleef. Een nieuwe wet vraagt meer tijd om te leren kennen, net als het werken met de DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). Met name in de eerste helft van het jaar was dan ook terug te zien dat er veel extra inzet is gepleegd. Daarnaast valt op dat onder de Omgevingswet vergunningaanvragen worden gesplitst in meer activiteiten waarvoor aparte vergunningen worden aangevraagd. Dit gebeurt ook omdat de aanvragers hier zelf nog ervaring mee op moeten doen. In de loop van het jaar werd er weer meer gecombineerd aangevraagd. De vergunningverleners sturen daar ook meer op. Daarnaast worden er meer verzoeken om vooroverleg ingediend. Ook zijn er onder de Omgevingswet nieuwe taken bijgekomen zoals de informatieplichten bouw- en sloopveiligheid en stikstofemissie. Daarnaast is de melding mobiel breken na ingang van de Omgevingswet van milieutoezicht naar bouwtoezicht overgedragen.

Aanvragen bouwvergunningen Ontvangen aanvragen - reguliere procedure Ontvangen aanvragen - uitgebreide procedure

Ontvangen voor 2024 maar afgehandeld of openstaand in 2024 120 12

Sloop/asbestmeldingen

Sloopmeldingen met asbest

Ontvangen Getoetst Nog in behandeling Akkoord na toetsing Niet akkoord na toetsing Niet voor ODNZKG

4.097 3.330 8 3.100 182 807

Meldingen brandveiliggebruik Ontvangen Getoetst Nog in behandeling Akkoord na toetsing Niet akkoord na toetsing Ingetrokken Geen melding nodig

Ontvangen in 2024

Totaal

302

422 12

Sloopmeldingen zonder asbest 48 48 1 38 8

Sloopmeldingen totaal 4.145 3.378 9 3.138 190 807

Ontvangen in 2024 84 77 5 50 25 0 2

Pagina 15 van 43

Brandveilig Gebruik

Categorie 1 - Controlefrequentie: 2x per jaar

71

Aantal uitgevoerde controles 98

Categorie 2 - Controlefrequentie: 1x per jaar

121

100

30

Categorie 3 - Controlefrequentie: 1x per 2 jaar

89

86

37

Categorie 4 - Controlefrequentie: 1x per 3 jaar

33

38

14

Categorie 5 - Controlefrequentie: n.v.t.

0

2

2

Onbekend

0

0

0

Prioritering brandveilig gebruik

Begroting

Aantal waarschuwings brieven 34

Economische ontwikkelingen In de eerste helft van het jaar zijn in Amsterdam net zoveel splitsingsverzoeken ingediend als normaal in een heel jaar, waarvoor advies is gevraagd bij het team constructieve veiligheid. Dit is mogelijk het gevolg van de wijzigingen voor verhuurders per 1 juli 2024 met een gemaximeerde huurprijs en heeft invloed op de inzet van onze capaciteit. Ook een tweede aanpassing medio het jaar heeft tot wederom tot een toename van splitsingsadviezen gezorgd. Al geruime tijd is een afname van grote en complexe bouwaanvragen te zien, met name uit de regio Amsterdam. Hierover vindt gesprek plaats met Amsterdam. Hieronder volgen enkele voorbeelden van taken en projecten waar het werkveld Bouw van de OD NZKG de afgelopen periode aan heeft bijgedragen. Omgevingsplanactiviteit en brandveilig gebruik, Project ‘elektrische onderstations’ Met het project ‘elektrische onderstations’ draagt de OD NZKG bij aan de complexe opgave die Amsterdam heeft om de netcongestie tegen te gaan. Het vormt onderdeel van het Programma Elektriciteitsvoorziening Amsterdam (EVA). Daarvoor moeten netbeheerders veel nieuwe elektrische onderstations bouwen en bestaande stations aanpassen. De OD NZKG neemt naast de stedelijke locatie ook de niet–stedelijke locaties op zich.

Er wordt een projectmatige aanpak gehanteerd voor het thema elektrische onderstations om het gehele VTH-proces soepel en transparant te laten doorlopen, van conceptaanvragen tot aan de uitvoering van de initiatieven. Hierbij wordt de OD NZKG al in een vroeg stadium betrokken bij de initiatieven, om de ruimtelijke knelpunten per locatie in kaart te brengen en mee te denken over mogelijke ruimtelijke inpasbaarheid. De opgave om te voldoen aan waterberging in de binnenstad, bijvoorbeeld, is een uitdaging bij het plaatsen van de onderstations. Daarover worden onder meer gesprekken gevoerd met Waternet en het Havenbedrijf. Op landelijk niveau praat de OD NZKG mee over externe veiligheid vanwege het aspect elektromagnetische straling.

Pagina 16 van 43

Projecten en tunnels Zuidasdok Bij project Openbaar Vervoer Terminal (OVT) zijn alle dakdelen voor de nieuwe Brittenpassage en een nieuw dakdeel voor de bestaande Minervapassage ingeschoven. Het werk, met daarbij ook het verhogen van het noordelijk metrospoor, het perron en het vernieuwen van het viaduct bij de Parnassusweg, is goed en veilig verlopen en vond met name plaats tijdens de zomer buitendienststelling van zes weken. Bij het project reconstructie Knooppunt Nieuwe Meer (KNM) zijn tal van vergunningen verleend. Highlights zijn de omgevingsvergunningen voor de nieuwe zuidelijke Schinkelbrug en de nieuwe fly-over (wegviaduct) van de A10 zuid met de A4. Na de zomer is de reconstructie van het knooppunt gestart met het aanbrengen van damwanden/grondkeringen. Bij beide projecten OVT en KNM zijn er veel constructieonderdelen beoordeeld. Bij toezicht op het naleven van bouwregels besteedt de OD NZKG veel tijd aan vooroverleg en de beoordeling van de bouwveiligheidsplannen en voorschriften uit de bouwregels. Dit waarborgt van de veiligheid voor de directe omgeving tijdens de bouwactiviteiten. De ODNZKG heeft ook in 2024 de focus gelegd op de veiligheid voor de omgeving tijdens de uitvoering en verbetering van het aantoonbaar veilig hijsen en funderen.

Het doel is het verhogen van het veiligheidsbewustzijn en het realiseren van een hoger veiligheidsniveau, waarbij restrisico’s tot een acceptabel minimumniveau zijn teruggebracht. Dit heeft er mede dankzij de inzet van de ODNZKG toe geleid dat in 2024 in de Landelijke Richtlijn Bouw- en Sloopveiligheid een proces is opgenomen voor de beoordeling van een gelijkwaardige maatwerkoplossing. In 2024 is er bij beide projecten veel grond ontgraven en zijn er tal van werkplannen, meldingen en evaluaties beoordeeld in het kader van de bodemkwaliteit. Toetsing en controle op de naleving van regels voor bodemverontreiniging en grondstromen is nodig vanwege de risico’s voor gezondheid en milieu. Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) De veiligheidsoptimalisatie van de Piet Heintunnel en de Michiel de Ruijtertunnel is in 2024 afgerond. Het VTH-project Programma AWA met deelprojecten: Piet Heintunnel, Michiel de Ruijtertunnel, Arenatunnel en de nieuwe Verkeerscentrale is daarom bij de ODNZKG als project afgeschaald. Artis De OD NZKG is verantwoordelijk voor de VTH-taken in de dierentuin van Amsterdam, een gebied waar milieu en bouw vaak samen komen.

Afgelopen jaar is de OD NZKG onder andere bezig geweest met de VTH-taken inzake de restauratie en herbestemming van het gebouw Duivenhuis (van dierenverblijf naar horeca), het wijzigen van het gebruik van diverse gebouwen zoals de Blauwe Sterrenzaal, Huize Welgelegen, de Serre en de Robbenzaal voor horeca-activiteiten en de restauratie en verbouwing van het monumentale aquariumgebouw.

Pagina 17 van 43

Brasa Village In het Brasapark worden 520 flexwoningen gebouwd onder de naam Brasa Village. De aannemer is in januari 2024 door de OD NZKG geadviseerd om een andere, stillere heitechniek te gebruiken. De heiwerkzaamheden zijn op 22 juli gestart zonder geluidsontheffing. Bij de bouw is gekozen voor gebruik van een heimethode die bij het heien de geluidsnorm overschrijdt. De OD NZKG heeft metingen op de gevel van geluidsgevoelige objecten (zoals nabijgelegen woningen) verricht. Hieruit is gebleken dat de normering werd overschreden. De OD NZKG heeft de werkzaamheden per 29 juli jl. stilgelegd. De aannemer weigerde in eerste instantie, vanwege hogere kosten, om de best beschikbare technieken voor heiwerkzaamheden in te zetten om overschrijding van de geluidsnorm te voorkomen en geluidsoverlast te beperken. De OD NZKG was voornemens om bij verdere overtreding een definitieve last onder dwangsom op te leggen. Uiteindelijk heeft de aannemer extra maatregelen getroffen en dunnere palen gebruikt die minder diep gaan waardoor er minder geluid wordt geproduceerd. Deze dunnere palen zijn onderdeel van het ontwerp en de vergunning en dit heeft dan ook geen gevolgen voor de constructieve veiligheid. The Cubehouse Dit hybride houtbouwproject is gelegen op de Zuidas, begrenst aan de noordkant door treinstation Zuid.

Het kantoorgebouw is gedeeltelijk gesitueerd op een bestaande ondergrondse drielaagse parkeergarage. Dit was een aandachtspunt in het ontwerp. De constructeur van Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft als eis gesteld dat het aannemelijk moest zijn dat belastingen uit het nieuwe ontwerp door de bestaande kelder en fundering gedragen kon worden, alvorens de vergunning kon worden verleend. The Cubehouse is een voorbeeld van een van de ontwikkelingen in de houtbouw. De OD NZKG ziet de afgelopen jaren een toename van het aantal projecten in de houtbouw, zowel qua omvang van de projecten, als in technische/constructieve complexiteit.

Pagina 18 van 43

Cijfers en aantallen Bouw output

Begroot

Regulering & Toezicht BOM A1, A2 (klein) OW Regulering & Toezicht BOM B1 t/m B7 Verbouw OW Regulering & Toezicht BOM B2, B3, B7Nb middelgr OW Regulering & Toezicht Omgevingsplanactiviteit Regulering brandveiliggebruik (gebruiksmelding) OW Toezicht brandveiliggebruik OW Werkverdeling en coordinatie Bouw Eindtotaal

Bouw regie Advies Constructie Evenementen Advies Constructieve Veiligheid Bouw Maatwerk Ketenmelding Sloop/Asbest Label C/keuringsverplichting klimaat inst EPBD Projecten Projectmatig vooroverleg (valley werkwijze) Regulering en T&H tunnels Uitvoeringsbeleid Bouw BENG/MPG beoordelingen Eindtotaal

Bouw maatwerk (specificatie) Bouwmelding (alle BOM categorieen) OW Klacht/incidentmelding Bouw Regulering & Toezicht BOM B1, B4, B5, B6 (groot)OW Regulering & Toezicht BOM B8 (complex) OW Regulering & Toezicht Bouw Provincies OW Reguliere Handhaving OW Vooroverleg OW Eindtotaal

€ 608.841 € 292.325 € 319.808 € 325.487 € 22.924 € 291.110 €0 € 1.860.494

Begroot

Realisatie - Bijgestelde Begroot begroting € 554.230 -€ 54.611 € 607.394 € 328.899 € 36.574 € 302.404 € 295.640 -€ 24.168 € 338.433 € 461.289 € 135.802 € 356.563 € 42.856 € 19.933 € 37.836 € 162.999 -€ 128.111 € 175.386 € 79.371 € 79.371 € 86.592 € 1.925.284 € 64.790 € 1.904.608

Realisatie

Realisatie - Bijgestelde Begroot begroting € 160.314 € 42.882 € 171.308 € 3.300.212 -€ 70.168 € 3.350.953 € 1.605.934 -€ 85.613 € 1.602.868 € 633.771 -€ 18.183 € 676.500 € 97.392 -€ 290.085 € 157.246 € 322.830 -€ 90.458 € 427.318 € 1.162 € 1.162 € 308 € 726.846 -€ 102.414 € 828.416 € 297.936 -€ 71.069 € 348.660 € 184.122 -€ 24.617 € 195.267 € 7.330.518 -€ 708.563 € 7.758.845

Realisatie

€ 117.432 € 3.370.380 € 1.691.547 € 651.953 € 387.477 € 413.288 €0 € 829.260 € 369.005 € 208.739 € 8.039.081

Begroot € 1.681 € 18.624 € 619.362 € 618.559 €0 € 245.689 € 187.632 € 1.691.547

Realisatie - Bijgestelde Begroot begroting € 19.990 € 18.309 € 17.433 € 16.155 -€ 2.469 € 15.720 € 632.353 € 12.991 € 610.307 € 566.009 -€ 52.550 € 625.743 € 4.184 € 4.184 €0 € 232.219 -€ 13.470 € 203.050 € 135.024 -€ 52.607 € 130.615 € 1.605.934 -€ 85.613 € 1.602.868

Realisatie

Pagina 19 van 43

Programma Bodem Omgevingswet Bij de toepassing van de nieuwe regelgeving onder de Omgevingswet is een aantal onvolkomenheden/onduidelijkheden aan het licht gekomen. De belangrijkste daarvan was de juiste invulling/uitleg van het overgangsrecht bodem. Hiervoor heeft de OD NZKG een notitie gemaakt die landelijk is omarmd en er voor zorgt dat nieuwe activiteiten plaatsvinden onder de Omgevingswet en slechts in uitzonderingsgevallen onder overgangsrecht. Deze uitwerking is in lijn met de wettekst en de gedachte achter het overgangsrecht bodem zoals die blijkt uit de Memorie van Toelichting. Het effect van de gekozen lijn is wel dat er een verschuiving heeft plaatsgevonden in opdrachtgeverschap voor een aantal taken. Er zijn minder taken verschoven van de provincie naar de gemeentes. Hierdoor zijn de begrotingen in de Uitvoeringsovereenkomsten niet meer helemaal correct. Voor een goede implementatie van de Omgevingswet heeft de OD NZKG ook de gemeenten ondersteund, zoals bij het opstellen van bodemregels (beleidskader Bodem) voor voorbereidingsbesluiten en omgevingsplanregels. De website is aangepast, er is een webinar georganiseerd (met 250 deelnemers) en er zijn nieuwsbrieven verzonden naar veelmelders. Toepasbare regels zijn opgesteld en er is geadviseerd bij bestuurlijke voordrachten.

De Omgevingswet heeft voor het bodemwerkveld veel (extra) administratieve taken met zich mee gebracht. Dit betreft de manier waarop het werk via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) binnenkomt (in PDF), maar ook de afhandeling. De hoofdlijn daarin is dat er voor “één zaak” nu meerdere meldingen en informatieplichten zijn. Dit geeft een forse toename in administratieve taken en werkdruk voor de medewerkers. Waar voor het aanleggen van een kabel in de bodem onder de Wet Bodembescherming kon worden volstaan met één zogenaamde BUS-melding moet de aanvrager nu 3 tot soms wel 5 verschillende meldingen en informatieplichten doen. De benodigde inzet is daardoor voor alle partijen toegenomen. Dit is onder de aandacht van het Rijk gebracht met het verzoek dit aan te passen. Bodemkwaliteitskaarten en PFAS-kaart Het afgelopen jaar is tevens hard gewerkt aan het opstellen van de Bodemkwaliteitskaarten en PFASkaarten. Daarbij is gewerkt aan de “automatisering” van de data-bewerking en is voor meer detaillering gekozen. Deze verbeterslag heeft meer tijd gekost dan verwacht, waardoor de afronding van de meeste kaarten in 2025 zal plaatsvinden. Dit is besproken met de gemeente. Bodeminformatiesysteem Onder de Omgevingswet wordt het Bodem Informatie Systeem (BIS) op een andere manier gebruikt dan onder de Wet bodembescherming.

Hiervoor is een uitgebreide aanpassing nodig, die gefaseerd wordt uitgevoerd. Daarom is ook in 2024 gewerkt aan het verrijken van de bodemdata (fase 1B) en tevens aan het verbeteren van de kwaliteit van de bodemdata. Fase 1A en 1B zijn in 2024 met succes afgerond. Doel van deze fasen van het project was om de beschikbare informatie in het BIS te verbeteren, zodat een locatiebeoordeling makkelijker tot stand kon komen. Het project is uitgevoerd door een team invoerders die samen ruim 20% van alle locaties in het Pagina 20 van 43

BIS doornamen. Daarbij is belangrijke informatie aangevuld en verbeterd, honderden contouren zijn ingetekend en aan ruim 4.500 onderzoeken is bodeminformatie (pdf) gekoppeld. Een concept evaluatie van fase 1B is gedeeld en besproken. De definitieve evaluatie wordt begin 2025 afgerond en besproken zodat kan worden gestart met fase 2 (periode 2025 – 2032). Kwaliteitscontrole Om te borgen dat nieuwe bodeminformatie correct en volledig wordt ingevoerd en zichtbaar is op de verwachtingenkaart (zie hieronder), actualiseert de OD NZKG periodiek het invoerprotocol op basis van ontwikkelingen en inzichten. De invoer vindt plaats onder het vier ogen principe (collegiale toetsen), er vindt een kwaliteitscontrole plaats via een maandelijkse softwarematige controle en er wordt ook steekproefsgewijs gecontroleerd. Deze kwaliteitsverbetering is mede nodig omdat vanaf 1 juli 2025 de milieukwaliteit een nieuw en verplicht onderdeel is in de Basisregistratie Ondergrond (BRO). Ook de milieu hygiënische bodem- en grond(water)onderzoeken moeten dan worden aangeleverd aan de BRO. Bronhouders (gemeenten en provincie) zijn wettelijk verplicht om gegevens aan de BRO te leveren, maar ook om de gegevens uit de BRO te gebruiken. De juiste kwaliteit van deze aan te leveren gegevens is belangrijk in verband met mogelijke aansprakelijkheid voor de bronhouder.

Verwachtingenkaart Voor inzicht in de verwachte bodemkwaliteit op een BIS locatie is in samenwerking met medewerkers van de OD, gemeenten en provincie de verwachtingenkaart uitgewerkt. De kaart toont de diffuse bodemkwaliteit van de regio (zoals berekend in de bodemkwaliteitskaart) en de plekken waar de bodemkwaliteit afwijkt van de bodemkwaliteitskaart, omdat er sprake is van een (verdenking van) bodemverontreiniging of sanering. Gewerkt wordt aan het regelmatig automatisch actualiseren van de verwachtingenkaart. Er worden immers continu nieuwe gegevens ingevoerd in het BIS en bestaande informatie wordt verrijkt. De huidige versie van de verwachtingenkaart is beschikbaar in het BIS en interne geoviewers binnen de OD NZKG, zoals de digitale bodeminspecteur. De kaart kan ook beschikbaar gemaakt worden voor geoviewers van gemeenten. De verwachtingenkaart zal op termijn onderdeel worden van een rapportagemodule die door externen geraadpleegd wordt. Centrale Invoer Sinds 1 januari 2024 wordt bodeminformatie (data) in het bodeminformatiesysteem (BIS) alleen nog toegevoegd door de OD NZKG. De Centrale Invoer van de bodemrapporten loopt voor alle gemeenten en ook voor de Provincie NH (Bodemrapporten Tata) conform afspraak. Alle rapporten zijn binnen 2 weken in het bodeminformatiesysteem opgenomen.

De datakwaliteitsbeheerder van het BIS voert de centrale kwaliteitscontrole uit van de ingevoerde gegevens en koppelt dit maandelijks terug aan de invoerders OD NZKG, waarmee de kwaliteit van de bodemdata steeds verder verbetert. In 2024 zijn onder de Centrale Invoer ruim 600 bodemrapporten in het BIS opgenomen. Water en Bodem Sturend Ook onder het nieuwe kabinet vormen bodem en ondergrond een belangrijk aandeel in de integrale aanpak van actuele vraagstukken. "Rekening houden met water en bodem" wordt ook de lijn in de Pagina 21 van 43

zogeheten Nota Ruimte die de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aan het uitwerken is. Daarin staat hoe Nederland op de lange termijn moet worden ingericht. In de huidige werkwijzen worden de effecten op het bodem- en watersysteem nog onvoldoende meegenomen. In 2024 is de OD NZKG gestart een nieuwe aanpak te verkennen voor integrale advisering over de bodem bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, vanaf de eerste overleggen en visies daarover. Dit betreft het introduceren van een systeemdenken over het natuurlijke bodem- en watersysteem waarbij verschillende thema’s met betrekking tot water, bodem en natuur integraal (in samenhang) worden benaderd. Dit moet in 2025 leiden tot afspraken met de partners over hoe dit systeemdenken te implementeren. Om daar een goede invulling aan te geven is ook de expertise binnen de OD NZKG verbreed met een geohydroloog, fysisch geografen en data-specialisten om de staat van het natuurlijke ondergrondse landschap in beeld te brengen en daarover te kunnen adviseren in een verbreed bodemadvies. Daarnaast is voor bodem aangesloten bij de bestaande ZZS-aanpak voor water en lucht. Regionaal Schakelpunt De OD NZKG verzorgt de backoffice voor het Regionaal Schakelpunt (RSP). Voor 2024 is een uitvoeringsprogramma door de backoffice opgesteld.

Deze is goedgekeurd door een kernteam met vertegenwoordigers van gemeenten, waterschappen, OD’s en de Provincie Noord-Holland. Op 4 juni 2024 is een eerste bijeenkomst voor alle deelnemers georganiseerd over de eerste bodemervaringen onder de Omgevingswet. Op 24 oktober is het ambtelijk Bodemberaad georganiseerd in het Teylers Museum in Haarlem. Het Regionaal Schakelpunt is nu echter (tijdelijk) gestopt. Er is krapte in bemensing en ook de financiering vanuit de Provincie Noord-Holland, het Rijk en de gemeenten is niet geregeld. Dit besluit is ook besproken in het kernteam RSP Noord-Holland en is toegelicht in het Bodemberaad. Staalslakken Op dit moment is de problematiek rond de opslag en toepassing van staalslakken in relatie tot de bodem in de media actueel. Deze staalslakken komen vrij bij het productieproces van staal. Uit actuele lokale grondwatermonitoring blijkt dat op meerdere plekken waar de bodem bedekt is met staalslakken zonder goede beschermende voorzieningen het grondwater verontreinigd is. Tevens is vaak de pHwaarde van het grondwater verhoogd, wat gevolgen kan hebben voor het leven in en boven de grond. Dit wordt ondersteunt door wetenschappelijke literatuur waaruit blijkt dat de grondwaterkwaliteit grote risico’s loopt bij verkeerde toepassing en/of opslag van staalslakken. De OD NZKG heeft afgelopen jaar veel tijd besteed aan de aanpak van deze problematiek.