2. Halfjaarrapportage H2-2021 Definitieve versie
Tekst van het document
Halfjaarrapportage Zuidasdok Periode: 1 juli t/m 31 december 2021
Dakdelen Brittenpassage Station Amsterdam-Zuid
Auteur: Vrijgave: Versie: Datum: Volgnr.: Status:
Programmaorganisatie Zuidasdok Opdrachtgeversoverleg Zuidasdok 1.0 31-12-2021 1 Definitief
Bestand:
Zuidasdok OPENBAAR
Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding
3
1.1 1.2 1.3
3 3 3
Doel rapportage Leeswijzer Programmadoelstellingen
Hoofdstuk 2 Samenvatting
5
Hoofdstuk 3 Programmavoortgang
8
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
8 13 13 16 17
Openbaar Vervoer Terminal (OVT) S&C/ICT Metro Knooppunten Tunnel Programma
Hoofdstuk 4 Programmabeheersing
19
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
19 19 21 26 28
Scope Planning Financiën Risico’s Organisatie en kwaliteit
Hoofdstuk 5 Omgeving & Communicatie
30
5.1 5.2 5.3
30 32 33
Stakeholdermanagement Bereikbaarheid Communicatie
Bijlagen
35
1. 2.
35 36
Mutatieoverzicht scope en projectbudget Zuidasdok Mutatieoverzicht scope en projectbudget Knooppunten
Financiering
Zuidasdok OPENBAAR
37
Hoofdstuk 1
Inleiding 1.1 Doel rapportage Het doel van deze Halfjaarrapportage van het programma Zuidasdok is de opdrachtgevers te informeren en verantwoording af te leggen over de voortgang van het programma. Deze Halfjaarrapportage heeft betrekking op de periode 1 juli 2021 tot en met 31 december 2021. 1.2 Leeswijzer In paragraaf 1.3 zijn de doelstellingen van het programma beschreven die vigerend zijn voor de gehele duur van het programma. Deze programmadoelstellingen borduren voort op de projectdoelstellingen zoals geformuleerd in de structuurvisie, maar zijn geactualiseerd naar de huidige tijdgeest. In hoofdstuk 2 worden de belangrijkste gebeurtenissen uit de betreffende verslagperiode samengevat. In hoofdstuk 3 wordt een terugblik gegeven over de voortgang van het programma in de betreffende verslagperiode en een vooruitblik gegeven voor de komende verslagperiode. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in de stand van zaken van de beheersing van het programma. Tot slot wordt in hoofdstuk 5 gerapporteerd over het omgevingsmanagement en de communicatie van het programma. 1.3 Programmadoelstellingen Op 9 juli 2012 hebben het Rijk, de Gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en de Provincie Noord-Holland een voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. Deze is vastgelegd in de Bestuursovereenkomst Zuidasdok van 9 juli 2012 en de Structuurvisie Zuidasdok van 16 augustus 2012.
Voor de knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel is in de Bestuursovereenkomst overeengekomen dat deze in een gecombineerde aanpak met het project Zuidasdok worden voorbereid en gerealiseerd, waarbij de aanpak van de knooppunten voor rekening en risico van het Rijk is. De volgende programmadoelstellingen, ontleend aan de Bestuursovereenkomst Zuidasdok en de structuurvisie Zuidasdok, worden gehanteerd bij Zuidasdok: 1. Zuidasdok draagt bij aan de noodzakelijke verbetering van de bereikbaarheid van Amsterdam en de noordelijke Randstad die van grote economische importantie is. 2. Door Zuidasdok kan de Zuidas verder uitgroeien tot internationale toplocatie als integraal onderdeel van de regio en stad Amsterdam.
Pagina: Datum: Status:
3/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
3. De realisatie van Zuidasdok zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig OVknooppunt van internationale allure dat voorziet in een optimaal functionerend hoogwaardig verkeer- en vervoerssysteem. 4. Duurzame inpassing van de infrastructuur in de ontwikkeling van het Zuidasgebied teneinde de barrièrewerking te verminderen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Belangrijke aandachtspunten bij de realisatie van deze doelstellingen zijn de zorg voor een complete stad en infrastructuur in elke fase van de bouw van het project. Vooral de bereikbaarheid en leefbaarheid van het gebied zijn van essentieel belang tijdens de uitvoering van het project. Het programma Zuidasdok behelst: 1. Het uitbreiden van de capaciteit en ontvlechting van de A10-zuid van knooppunt De Nieuwe Meer tot en met knooppunt Amstel, inclusief ondergrondse ligging ter hoogte van Zuidas, waarmee het doorgaande en het bestemmingsverkeer van elkaar wordt gescheiden in een hoofd- en een parallelrijbaan; 2. Een duurzame inpassing van de weginfrastructuur door het ondergronds situeren van de A10 ter hoogte van het centrumgebied van Zuidas, zodat ruimte ontstaat voor de openbaarvervoersterminal en het versterken van het centrummilieu van Zuidas; 3.
De ontwikkeling van een hoogwaardige openbaarvervoersterminal (OVT) voor trein en metro, accommodatie groei treinverkeer en ruimtereservering voor een vijfde en zesde spoor (Derde perron); 4. Een optimale inpassing van het regionale en stedelijke openbaar vervoer (metro, tram en bus) in de openbaarvervoersterminal, inclusief dubbelsporige aanlanding van de Noord/Zuidlijn; 5. De inrichting van de openbare ruimte met stadsstraten en pleinen, realisatie van fietsonderdoorgang ter hoogte van de RAI en inpassing van de A10 ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving.
Pagina: Datum: Status:
4/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Hoofdstuk 2
Samenvatting Programmavoortgang In deze samenvatting worden de belangrijkste ontwikkelingen in de verslagperiode en de relevante actuele ontwikkelingen na de verslagperiode toegelicht.
OVT De hoofdovereenkomst voor OVT-1 en -2 is aan de bouwcombinatie Nieuw-Zuid (Mobilis, Boskalis en Van Gelder) gegund. Op 26 augustus 2021 tekenden de betrokken partijen voor de eerste fase van het contract, waarbij de eerste twee deelopdrachten zijn opgedragen, te weten: 1) de buitendienststelling van het treinspoor (BDS) zomer 2022 voor een vaste aanneemsom en 2) de doorgronding en prijsvorming van OVT-1. Na gunning op 26 augustus 2021 is Nieuw-Zuid gestart met de doorgrondingsfase van OVT-1, gebaseerd op het definitief ontwerp (DO). De werkzaamheden in deze doorgrondingsfase verlopen, ondanks de aangescherpte coronamaatregelen, conform planning. Zuidasdok en Nieuw-Zuid werken in deze fase intensief samen, zodat Nieuw-Zuid voldoende informatie heeft om aan het einde van de doorgrondingsfase een definitief prijsvoorstel voor OVT-1 in te dienen. Als dit leidt tot een passende aanbieding zal Nieuw-Zuid eind Q1-2022 aanvangen met de daadwerkelijke realisatie van OVT-1.
S&C/ICT Metro Tijdens de tijdelijke buitengebruikname (TBGN) van de metro in de periode van 19 tot 23 augustus 2021 is naast, de werkzaamheden aan het spoor, het CBTCsysteem (Communication Based Train Control) aangepast. Het CBTC-systeem werkt veilig maar is nog niet vrij van storingen. Het CBTC-systeem wordt gefaseerd in het hele Amsterdamse metronet in gebruik genomen en vanaf 23 januari 2022 wordt volledig over gestapt op het CBTC-systeem. Bij komende werkzaamheden tijdens buitendienststellingen kan niet meer worden terug gevallen op het oude systeem en is Zuidasdok volledig afhankelijk van het succesvol functioneren van het CBTC-systeem om probleemloos rijden van de metro te kunnen garanderen.
Knooppunten Op 6 december 2021 is de uitnodiging tot deelname aan de dialoog voor knooppunt De Nieuwe Meer verstuurd naar de twee aannemerscombinaties TriAX (Besix, Dura Vermeer en Heijmans) en Bouwcombinatie Nieuw-Meer (Boskalis, Volker Wessels Infra, Mobilis en Van Gelder). Het aanbestedingsdossier is op 13 Pagina: Datum: Status:
5/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
december gepubliceerd en op 15 december heeft de startbijeenkomst met beide aannemerscombinaties plaatsgevonden. In de periode van januari tot juni 2022 vindt de dialoog plaats en beide aannemerscombinaties dienen hun aanbieding eind juli 2022 in.
Tunnel Het Inkoopplan is op hoofdlijnen opgesteld en op 9 december 2021 gepresenteerd aan en besproken met de Tenderboard. Op basis van de adviezen van de Tenderboard wordt de volgende versie van het inkoopplan opgesteld, die in de Tenderboard van maart 2022 besproken waarna de definitieve versie wordt opgeleverd in mei 2022. Het inkoopplan wordt ter informatie aan het OGO gestuurd. Scope In de afgelopen periode zijn er twee scopewijzigingen (met externe financiering) vastgesteld: • Tijdelijke maatregelen perrons OVT; • Voorinvestering maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn. Planning In het afgelopen half jaar is de scopewijziging voorinvestering maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn verwerkt in de planning van OVT-1. De mijlpaal ‘Project OVT-1 gereed’ is twee kwartalen naar achter gegaan, doordat de verbreding van het metroviaduct over de Parnassusweg aan de scope is toegevoegd ten behoeve van een eventuele toekomstige doortrekking van de Noord/Zuidlijn. Omdat de werkzaamheden aan het viaduct na opening van de Brittenpassage worden uitgevoerd heeft de scopewijziging geen consequenties voor de ingebruikname van de Brittenpassage en de totale planning van Zuidasdok. De planning van de overige projecten is op hoofdlijnen ongewijzigd. Financiën Het totale budget Zuidasdok bedraagt per 31 december 2021 2.060 M€, dit was 2.049 M€ in de H1-2021 rapportage.
De prognose eindstand bedraagt per 31 december 2021 3.255 M€, dit was 3.245 M€ in de H1-2021 rapportage. De stijging van budget en prognose eindstand is (grotendeels) het gevolg van de twee scopewijzigingen. De voortgang van Zuidasdok is afhankelijk van de besluitvorming over het aanvullende budget. Het OGO is geïnformeerd dat bestuurlijke besluitvorming over het budgettekort begin 2022 nodig is om de planningsmijlpalen te kunnen blijven halen. In het laatste kwartaal van 2021 heeft Zuidasdok aan de opdrachtgevers inzichtelijk gemaakt per welke datum budget beschikbaar moet zijn, om het programma conform de vigerende planning uit te kunnen voeren. Voor de definitieve gunning van OVT-1 is een besluit over het beschikbaar stellen
Pagina: Datum: Status:
6/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
van budget uiterlijk op 1 maart 2022 nodig1. Daarna is voor de zomer van 2022 een bestuurlijk besluit nodig over het budget om de voorbereiding voor OVT-2 en de aanbesteding van tunnel te kunnen starten en zodoende de voorziene openstelling te kunnen halen. Risico’s In de H-rapportages wordt gerapporteerd over de ontwikkeling van het risicoprofiel van Zuidasdok aan de hand van de ontwikkeling van de top 10 risico’s. In deze samenvatting vermelden we de drie toprisico’s. Positie H1 2021
1
Risico
1
De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok neemt mogelijk te veel tijd in beslag
2
Er ontstaat spanning tussen het honoreren van wensen van stakeholders (adaptiviteit) en het stabiel houden van de scope (stabiliteit)
3
Actuele marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt en hogere energietarieven) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden
In overleg met Zuidasdok is dit besluitvormingsmoment naar 15 april 2022
verschoven.
Pagina: Datum: Status:
7/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Hoofdstuk 3
Programmavoortgang In dit hoofdstuk worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen Zuidasdok beschreven in de rapportageperiode 1 juli tot en met 31 december 2021. De opzet van dit hoofdstuk sluit aan bij de opzet van Zuidasdok en de verdeling in vier projectteams (OVT, S&C/ICT Metro, knooppunten en tunnels). Voor elk projectteam en voor het programma worden in dit hoofdstuk de ontwikkelingen toegelicht. De peildatum voor deze Halfjaarrapportage is 31 december 2021. 3.1
Openbaar Vervoer Terminal (OVT)
Planning Werkzaamheden
Contract
OVT-1 en OVT-2: 2020 – 2031 OVT-3: 2025 – 2036 Realiseren Openbaarvervoerterminal in drie delen OVT-1: realisatie van de (nieuwe) Brittenpassage en omklappen metroperrons en stijgpunten metro in de Minervapassage. OVT-2: verbreden en vernieuwen van de (bestaande) Minervapassage en verbreden bestaande treinperrons. OVT-3: realisatie koppen van de stationspassages, de noordelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en de zuidelijke stationsplint met commerciële voorzieningen en aanleg openbare ruimte OVT-1 en OVT-2: E&C-contract, met OVT-2 optioneel OVT-3: n.t.b. (2025)
Aanbestedingen De hoofdovereenkomst voor OVT-1 en -2 is aan de bouwcombinatie Nieuw-Zuid (Mobilis, Boskalis en Van Gelder) gegund. Op 26 augustus 2021 tekenden de betrokken partijen voor de eerste fase van het contract, waarbij de eerste twee deelopdrachten zijn opgedragen, te weten: 1) de buitendienststelling van het treinspoor (BDS) zomer 2022 voor een vaste aanneemsom en 2) de doorgronding en prijsvorming van OVT-1. Uitvoeringswerkzaamheden Bouwcombinatie ZuidPlus heeft het afgelopen half jaar de – eerder voorgebouwde – spoordragende dekken onder treinspoor 4 en metrospoor 1 voor de Brittenpassage aangebracht. De werkzaamheden vonden plaats in de buitendienststelling van het treinspoor (BDS) en tijdelijke buitengebruikname metro (TBGN) van de metro, van 19 tot 23 augustus 2021. Deze werkzaamheden zijn conform planning en zonder klachten vanuit de omgeving uitgevoerd. Pagina: Datum: Status:
8/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
ZuidPlus heeft hiermee haar laatste werkzaamheden uitgevoerd. Het werk en de in gebruik zijnde werkterreinen zijn formeel overgedragen aan Zuidasdok. Er resteren geen contractuele werkzaamheden meer, en de samenwerking met ZuidPlus is formeel beëindigd. Om ruimte te maken voor de bouw van de nieuwe metroperrons en de nieuwe passages worden in twee voorloopcontracten aanpassingen gedaan aan de bestaande metro-infrastructuur. In het eerste voorloopcontract realiseert BAM Rail vijf nieuwe wissels aan de oostkant van het station Amsterdam Zuid: twee voorbij station Amsterdam RAI en drie tussen station Amsterdam RAI en de Beethovenstraat. Het aanbrengen van deze wissels heeft plaatsgevonden in vier weekenden in november en december 2021. Op 29 juli 2021 is het tweede voorloopcontract gegund aan Heijmans. Heijmans is begonnen met de werkvoorbereiding van de benodigde aanpassingen aan bestaande metroperrons en metrosporen ten oosten van de Minervapassage. Er wordt hier ruimte gecreëerd door het circa 20 meter oostwaarts verplaatsen van de metroperrons en de sporen van de Noord/Zuidlijn (lijn 52), richting de Beethovenstraat en gedeeltelijk over de Beethovenstraat heen. Deze ruimte is nodig voor de toekomstige vernieuwing van de Minervapassage. Doordat de Minervapassage in de toekomst hoger is dan de huidige passage, worden de metroperrons en sporen daarom ook alvast verhoogd.
Deze werkzaamheden worden uitgevoerd in het weekend van 21-22 mei 2022 en tussen 16 en 22 juli 2022. Voor het weekend van 21-22 mei 2022 is de benodigde TBGN aangevraagd en wordt binnenkort de goedkeuring door de VRA verwacht. Voor het uitvoeren van de werkzaamheden in juli wordt in de komende periode de TBGN-aanvraag bij de VRA ingediend. Het is, op basis van de reeds lopende afstemming met de VRA, de verwachting dat deze instemming in Q1-2022 wordt verkregen. Bouwcombinatie Nieuw-Zuid is na de gunning op 26 augustus 2021 begonnen aan het uitvoeringsontwerp en de werkvoorbereiding van de BDS zomer 2022. In een 11-daagse buitendienststelling (gepland van 22 juli 2022 tot 3 augustus 2022) realiseert Nieuw-Zuid de fundering ten behoeve van de twee meest zuidelijke treindekken, ter hoogte van de Brittenpassage. Deze treindekken worden als onderdeel van OVT-1 in 2023 gerealiseerd. Zuidasdok heeft haar eigen voorbereiding en die van Nieuw-Zuid laten beoordelen door een extern bureau. Dit bureau is erin gespecialiseerd om projecten in de opstartfase te begeleiden om daarmee opstartproblemen zoveel mogelijk te beperken. Het bureau concludeert dat er voldoende voorbereidingstijd is en wordt genomen, en dat er op dit moment geen signalen zijn waaruit zou kunnen worden opgemaakt dat de voorbereidingen voor de BDS zomer 2022 niet in control zijn.
Ontwerpwerkzaamheden Na gunning op 26 augustus 2021 is Nieuw-Zuid gestart met de doorgrondingsfase van OVT-1, gebaseerd op het definitief ontwerp (DO). De werkzaamheden in deze doorgrondingsfase verlopen, ondanks de aangescherpte coronamaatregelen, Pagina: Datum: Status:
9/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
conform planning. Zuidasdok en Nieuw-Zuid werken in deze fase intensief samen, zodat Nieuw-Zuid voldoende informatie heeft om aan het einde van de doorgrondingsfase een definitief prijsvoorstel voor OVT-1 in te dienen. Als dit leidt tot een passende aanbieding zal Nieuw-Zuid eind Q1-2022 aanvangen met de daadwerkelijke realisatie van OVT-1. Zuidasdok is eind 2020 gevraagd te onderzoeken in welke mate het OVT-ontwerp moet en kan worden aangepast om een toekomstige doortrekking van de Noord/Zuidlijn mogelijk te maken. Het ontwerpproces voor deze voorinvestering is eind 2020 gestart en het ontwerp is eind Q2-2021 opgeleverd, inclusief een kostenraming. In juli 2021 is het OGO door VRA en Amsterdam gevraagd in te stemmen met het toevoegen van deze voorinvestering aan de scope van het DO OVT Zuidasdok (OVT-1). Op basis van de instemming kon het ontwerptraject worden afgerond en in het OGO van 6 oktober 2021 is de besluitvorming formeel afgehecht. Met deze wijziging, inclusief de in het OGO gemaakte afspraken met VRA over aanvullend budget, is de scope van het DO OVT uitgebreid. De scopewijziging is aan Nieuw-Zuid meegegeven in de doorgrondingsfase en zal onderdeel zijn van de prijsvorming. Sinds januari 2021 is de BENG-wetgeving (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) van kracht. Deze wet vraagt aanvullende voorzieningen op duurzaamheidsgebied.
Omdat de eisen vanuit de nieuwe BENG-wetgeving pas definitief werden toen het het DO-OVT al in een vergevorderd stadium was, is ervoor gekozen om de benodigde ontwerpoplossing in een parallel traject uit te werken. Gezocht is naar een oplossing die zo min mogelijk verstorend is op het DO-OVT, om de voortgang van het project niet te vertragen. Een van de mogelijkheden om de eisen uit de BENG wetgeving te verwerken is door het realiseren van zonnepanelen in de randen van de perronkappen. Deze uitwerking en inpassing van de ontwerpoplossing is reeds door Supervisie Zuidas en de welstandscommissie beoordeeld en dit heeft geleid tot een positief advies aan Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Zuidasdok brengt de (financiële) consequenties van deze ontwerpoplossing, evenals de onderzochte alternatieven, in kaart en overlegt met de opdrachtgevers over de dekking van de kosten, waarbij ook wordt gekeken naar toekomstige opbrengsten. Omgevingsvergunning De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft op 2 december 2021 de omgevingsvergunning verleend voor de bouw van de Britten- en Minervapassage als onderdeel van de vernieuwing van station Amsterdam Zuid. De vergunning ligt tot 14 januari 2022 ter inzage. Eind september 2021 is de instandhoudingstermijn van de omgevingsvergunning voor de tijdelijke winkelruimten op het Mahlerplein en op het Zuidplein met vijf jaar verlengd.
De omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft de instandhoudingstermijn van de omgevingsvergunning aan NS Stations verlengd tot 2026. Pagina: Datum: Status:
10/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Ontwikkelingen OVT
Vergunning Wet Natuurbescherming (stikstof) Naast de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de bouw van OVT-1 en -2 is een vergunning Wet Natuurbescherming voor de realisatie van OVT-1 en -2 aangevraagd bij de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Na het indienen van de vergunningaanvraag heeft de omgevingsdienst vragen gesteld over de uitgangspunten die zijn gehanteerd voor de AERIUS berekeningen, die zijn uitgevoerd in het kader van stikstofdepositie voor de gebruiksfase. De vergunningaanvraag is daarom aangevuld met nadere AERIUS berekeningen. In het eerste kwartaal van 2022 wordt de beslissing over de vergunningaanvraag verwacht.
Ontheffing Wet Natuurbescherming (soortenbescherming) Uit onderzoeken is gebleken dat er geen beschermde dier- of plantensoorten aanwezig zijn binnen het plangebied OVT. Ook heeft nader onderzoek uitgewezen dat er geen vleermuisverblijfplaats aanwezig is in het werkgebied van de aan te passen metroperrons. Om deze reden is de aangevraagde ontheffing op de Wet Natuurbescherming voor de werkzaamheden aan de metroperrons niet meer nodig en wordt deze ingetrokken.
Fasering OVT-2 Als beheersmaatregel voor een veilige reizigersafhandeling tijdens de bouw van de zuidelijke Minervapassage (OVT-2) is in de fasering van OVT-2 een tijdelijke verschuiving van de treinperrons naar het westen opgenomen. Zuidasdok is in overleg met NS Reizigers en ProRail over de inpassing hiervan in de landelijke dienstregeling. Daarnaast vindt de realisatie van OVT-2 in dezelfde periode plaats als de uitvoering van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) op Amsterdam Centraal. Zuidasdok is in overleg met NS Reizigers en ProRail over de inpassing hiervan in de landelijke buitendienststellingsplanning. Raakvlakprojecten
Aanlanding Amstelveenlijn (Amsteltram lijn 25) In maart 2021 is het OGO akkoord gegaan met de aanleg van een tijdelijke eindhalte voor de Amsteltram (TEA) op de Eduard van Beinumstraat tot het moment dat op deze locatie wordt gestart met de realisatie van de noordelijke tunnel. Na het OGO-besluit is VRA, met medewerking van Zuidasdok, gestart met de definitiefase van de TEA, waarin het voorlopig ontwerp, de planning en kostenraming zijn uitgewerkt. Hieruit is gebleken dat de oplossing complexer is dan werd aangenomen en hebben VRA en Zuidasdok geconstateerd dat er draagvlak is voor de verkenning van een alternatieve locatie voor de tijdelijke eindhalte. In het OGO van 6 november 2021 is ingestemd met het voorstel om op basis van een afgebakende onderzoeksopdracht nader onderzoek te verrichten naar mogelijke alternatieven. Het al dan niet loslaten van het OGO-besluit van maart 2021 en daarmee de keuze voor de TEA aan de Eduard van Beinumstraat of een alternatief zal in het OGO in februari 2022 worden behandeld. Pagina: Datum: Status:
11/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Boogkavel In het laatste kwartaal van 2021 is een omgevingsvergunning aangevraagd voor de ontwikkeling van de “Boogkavel”, ten zuiden van de A10 en ten oosten van de Parnassusweg. Een gedeelte van de Boogkavel is in het tracébesluit opgenomen als werkterrein. Aan de gemeente Amsterdam is bevestigd dat dit gedeelte van de Boogkavel uiterlijk per 15 september 2022 niet langer nodig is voor de realisatie van Zuidasdok.
Derde Perron Het OGO heeft Zuidasdok in maart 2021 verzocht om samen met het project Derde Perron in kaart te brengen wat de mogelijke (technische en financiële) overlap tussen beide projecten is. Zuidasdok en Derde Perron hebben een notitie opgesteld voor het OGO van 6 oktober 2021, waarin wordt ingegaan op de mogelijkheden om beide projecten geïntegreerd op te pakken. Geconcludeerd is dat er een technische overlap bestaat tussen de werkzaamheden van OVT-3 aan de zuidzijde van het station (OVT 3-Zuid) en het Derde perron. De keuze over het al dan niet samenvoegen van beide projecten kan worden uitgesteld tot uiterlijk Q1 2027. Daarvoor geldt wel de randvoorwaarde dat voor Q1 2027 de planuitwerking voor Derde perron moet zijn afgerond.
Extra (tijdelijke) maatregelen Met het oog op de al bestaande capaciteitsknelpunten nemen ProRail en NS aanvullende maatregelen om de transferdruk te verlagen. Het gaat om het dichtleggen van vides en vervangen van roltrappen door vaste trappen naar de treinperrons van de Minervapassage. Door deze maatregelen wordt de capaciteit van de perrons vergroot. Hiermee wordt weliswaar ingeboet aan comfort (doordat roltrappen verdwijnen), maar ontstaat een veiligere reizigerstransfer. De opdracht is op 28 september 2021 door ProRail gegund aan Knipscheer Rail-Infra B.V. De werkzaamheden aan de vides zijn voorzien in februari 2022, terwijl de roltrappen vervangen worden in de zomer van 2022. Zuidasdok zorgt op verzoek van ProRail alleen voor de uitvoeringsbegeleiding van deze werkzaamheden. De benodigde omgevingsvergunning is inmiddels verkregen. Veiligheid en gezondheid Ten behoeve van de BDS in augustus 2021 heeft afstemming plaatsgevonden met ZuidPlus, Zuidasdok en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied ten behoeve van een veilige uitvoering. Bijzonderheid was dat er bij deze BDS ook bezoekers aanwezig waren. Hiermee is in de draaiboeken expliciet rekening gehouden zodat dit op een veilige manier kon plaatsvinden. De werkzaamheden van ZuidPlus zijn zonder (veiligheid)incidenten verlopen.
Ondanks frequente inspecties van het perron heeft de afgelopen periode een incident plaats gevonden met een reiziger die zich heeft bezeerd op een uitneembaar treinperron van station Amsterdam-Zuid. Het is gebleken dat de perronvloer sneller verouderd dan verwacht en er hierdoor onveilige situaties Pagina: Datum: Status:
12/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
ontstonden. Naar aanleiding van dit incident heeft Zuidasdok in het weekend van 4 en 5 december 2021 de perronvloer vervangen, waarbij speciale aandacht is gegeven aan de slijtvastheid van de vloer. De inspectiefrequentie is naar aanleiding van het incident verhoogd. De schadeafhandeling ten gevolge van het incident verloopt via Zuidasdok. 3.2
S&C/ICT Metro
Planning Werkzaamheden
Contract
2020 – 2032 Realiseren ICT-systemen (kaartverkoopautomaten, OVchipkaartpoorten, camera’s etc.) en werkzaamheden aan de metrobeveiliging- en besturingssystemen (S&C) Er wordt gebruik gemaakt van bestaande raamcontracten met S&C- en ICT-leveranciers.
Het project verricht werkzaamheden aan zowel de S&C- als de ICT-systemen van de metro. S&C is de afkorting van Signalling and Control. Dit is het systeem voor metrobeveiliging en -besturing. Onder ICT vallen verschillende systemen zoals bijvoorbeeld camera’s, kaartverkoopautomaten en OV-chipkaartpoorten. Tijdens de tijdelijke buitengebruikname (TBGN) van de metro in de periode van 19 tot 23 augustus 2021 is naast, de werkzaamheden aan het spoor, het CBTCsysteem (Communication Based Train Control) aangepast. In november en december 2021 zijn vanuit het voorloopcontract van BAM, tijdens vier weekenden, vijf nieuwe wissels in het spoornet gebracht en zijn diverse S&C-elementen verwijderd en weer teruggeplaatst. Daarnaast zijn er werkzaamheden aan het TreinTV-systeem en aan het tractiesysteem uitgevoerd. Aansluitend is de dienstregeling van de metro succesvol opgestart. Het CBTC-systeem werkt veilig maar is nog niet vrij van storingen. Het CBTCsysteem wordt gefaseerd in het hele Amsterdamse metronet in gebruik genomen en vanaf 23 januari 2022 wordt volledig over gestapt op het CBTC-systeem. Bij komende werkzaamheden tijdens buitendienststellingen kan niet meer worden terug gevallen op het oude systeem en is Zuidasdok volledig afhankelijk van het succesvol functioneren van het CBTC-systeem om probleemloos rijden van de metro te kunnen garanderen. 3.3
Knooppunten
Planning Werkzaamheden Contract
Pagina: Datum: Status:
2020 – 2033 Realiseren reconstructie knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel D&C-contract
13/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Op 25 juni 2021 is de Aanbestedingsleidraad gepubliceerd op TenderNed en is de selectiefase van het project Knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) gestart. Twee aannemerscombinaties, TriAX (Besix, Dura Vermeer en Heijmans) en Bouwcombinatie Nieuw-Meer (Boskalis, Volker Wessels Infra, Mobilis en Van Gelder), zijn geselecteerd. Parallel aan de selectie is de afgelopen periode gewerkt aan het aanbestedingsdossier. Het omzetten van het Integraal Voorlopig Ontwerp van Zuidplus naar de vraagspecificatie voor KNM heeft veel extra tijd en aandacht gevraagd, mede als gevolg van de COVID-maatregelen. Door extra inzet van personeel zijn de mijlpalen toch gehaald. In oktober 2021 is het aanbestedingsdossier gereviewd in het kader van een interne toets van het aanbestedingsdossier (de zogenaamde KAd95-toets). Dit heeft een aantal verbeterpunten opgeleverd die, na verwerking, leidde tot de conclusie dat het aanbestedingsdossier van voldoende kwaliteit is om te starten met de dialoogfase. Op 6 december 2021 is de uitnodiging tot deelname aan de dialoog verstuurd naar de twee aannemerscombinaties. Het aanbestedingsdossier is op 13 december gepubliceerd en op 15 december heeft de startbijeenkomst met beide aannemerscombinaties plaatsgevonden. In de periode van januari tot juni 2022 vindt de dialoog plaats en beide aannemerscombinaties dienen hun aanbieding eind juli 2022 in.
Eind oktober 2021 is de aanbesteding van het voorloopcontract Realiseren tijdelijke bediening Schinkelbruggen gestart. Dit werk heeft een lange voorbereidingstijd en wordt, om de uitvoering van het hoofdcontract niet te verstoren, vooruitlopend hierop uitgevoerd. In februari 2022 wordt het voorloopcontract Realiseren tijdelijke bediening Schinkelbruggen gegund. De werkzaamheden worden afgestemd op de reeds geplande buitendienststelling van het spoor in november 2022. In september 2021 hebben overleggen plaatsgevonden met de beheerders van objecten binnen het projectgebied van KNM (de gemeente Amsterdam, ProRail, Waternet en Rijkswaterstaat) waarbij deze beheerders zijn meegenomen in de review van het realisatiecontract. De beheerders hebben inmiddels hun laatste opmerkingen geplaatst op het contract en zijn verzocht hun akkoord te geven door middel van een Beheerdersverklaring. De ondertekende Beheerdersverklaringen worden begin 2022 verwacht. Met de beheerders worden afspraken gemaakt over het beheer van de verschillende objecten binnen het project tijdens de uitvoering en na realisatie van het project. In de vorige periode zijn gesprekken gevoerd met de gemeente Amsterdam over aanvullende wensen in het ontwerp van KNM.
Het gaat om de verbreding van het fietspad over de Schinkelbrug en extra geluidsschermen ten behoeve van de ontwikkeling van woningbouw in het Schinkelkwartier. De komende periode moet uitwijzen of deze wensen inpasbaar zijn in KNM. Pagina: Datum: Status:
14/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Over de impact van het eventueel doortrekken van de Noord/Zuidlijn door het projectgebied van KNM richting Schiphol is met de gemeente Amsterdam een verkennend gesprek gevoerd. In dit gesprek is vastgesteld dat de doortrekking van de Noord/Zuidlijn daar uitvoerbaar is en dat er met de huidige inzichten, waarbij het ontwerp nog verder moet worden uitgewerkt, geen knelpunten worden verwacht. De gesprekken met Watersportvereniging Amsterdam en de Yachtclub Het Bosch, die beide ligplaatsen hebben in de Nieuwe Meer, zijn de afgelopen periode voortgezet. Door de bouw van de nieuwe Schinkelbrug moeten enkele ligplaatsen worden verwijderd. Er wordt onderzocht of de ligplaatsen van Yachtclub Het Bosch verplaatst kunnen worden naar een aangrenzende locatie. Het gebouw Zuidcirkel is gelegen in het projectgebied KNM. Voor de bouw van de fly-over naar de A4 is grond van de VVE Zuidcirkel nodig. Hiervoor is een onteigeningsprocedure doorlopen. De rechtbank heeft op 22 september 2021 uitspraak gedaan over de schadeloosstelling voor de onteigende grond van de VVE Zuidcirkel. Op 24 september 2021 is bij de Raad van State het hoger beroep behandeld van de Vereniging De Oeverlanden Blijven! en tuinpark Ons Buiten tegen de omgevingsvergunning, die verleend is door de gemeente Amsterdam voor het kappen van bomen langs de Oude Haagseweg. Op 29 december 2021 heeft de Raad van State uitspraak gedaan.
Het hoger beroep is ongegrond verklaard. Uit het eerder opgestelde plan van aanpak voor kabels en leidingen voor KNM is gebleken dat het verleggen van een aantal kabels en leidingen op het kritieke pad van de planning ligt. De verlegging van kabels en leidingen is opgestart en de uitvoering van het verleggen van telecomverbindingen van circa 10 netbeheerders staat medio 2022 gepland. De zuidelijke Rozenoordbrug, die binnen het projectgebied van knooppunt Amstel ligt, wordt momenteel onder aansturing en verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat versterkt. Het gaat hier om versterkingen die op korte termijn noodzakelijk zijn. Rijkswaterstaat onderzoekt daarnaast of, met het oog op de verbreding die nodig is voor de uitbreiding van knooppunt Amstel, de Rozenoordbrug op termijn niet beter vervangen kan worden voor nieuwbouw. Zuidasdok wacht de besluitvorming hierover af. Voor het project Knooppunt Amstel (KNA) is van de gemeente Amsterdam het verzoek gekomen om te onderzoeken of het project de Nieuwe A2-entree kan worden meegenomen in de scope van KNA. De gemeente Amsterdam heeft het project verzocht een impactanalyse uit te voeren. Deze analyse heeft als doel de vraag te beantwoorden welk effect/impact het schetsontwerp van de A2 entree heeft op het ontwerp van KNA. Het project is gestart met de eerste fase van de Pagina: Datum: Status:
15/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
impactanalyse om te beoordelen of er aspecten zijn die een mogelijke showstopper zijn voor het toevoegen van de nieuwe A2-entree aan de scope van KNA. De resultaten van deze eerste fase van de impactanalyse worden eind januari 2022 verwacht. Indien de eerste fase positief wordt afgesloten kunnen partijen besluiten over te gaan tot de tweede fase van de impactanalyse naar de effecten van het schetsontwerp van de nieuwe A2-entree op het ontwerp van KNA. Voortgang is vereist aangezien KNA in het tweede kwartaal van 2022 de voorbereiding op de aanbesteding gaat starten. Na afronding van de impactanalyse wordt het resultaat aan het OGO voorgelegd. 3.4
Tunnel
Planning Werkzaamheden Contract
2022 – 2035 Realiseren tunnel A10 (Zuid en Noord) D&C-contract
Het is gebleken dat het integraal voorontwerp (IVO), zoals opgesteld door ZuidPlus, moet worden geactualiseerd. Daarom kan het IVO niet integraal worden voorgeschreven in het contract. Het omzetten van het IVO naar de aanbestedingsdocumenten vraagt veel tijd en inspanning. De capaciteit van het projectteam is daarom uitgebreid. Het Inkoopplan is op hoofdlijnen opgesteld en op 9 december 2021 gepresenteerd aan en besproken met de Tenderboard. Op basis van de adviezen van de Tenderboard wordt de volgende versie van het inkoopplan opgesteld, die in de Tenderboard van maart 2022 besproken waarna de definitieve versie wordt opgeleverd in mei 2022. Het inkoopplan wordt ter informatie aan het OGO gestuurd. Parallel aan het opstellen van het inkoopplan worden de aanbestedingsleidraad en het aanbestedingsdossier opgesteld. Onderdeel van de aanpak is dat de markt wordt uitgedaagd zich, middels Beste Prijs Kwaliteit Verhouding (BPKV), te onderscheiden. De markt krijgt de mogelijkheid maatwerk in bouwmethoden en andere oplossingen in te brengen. In maart 2022 zal de kwaliteit van het aanbestedingsdossier door een extern toetsteam worden getoetst in de zogenaamde KAd 50/70 toets. De KAd 95-toets is voorzien in het najaar van 2022. Raakvlakprojecten
Tower 11 WTC Het project Tower 11 is op korte termijn van de baan. Zuidasdok en WTC Amsterdam-eigenaar CBRE blijven met elkaar in gesprek over de inpassing van kabels en leidingen op deze locatie. De verwachting is dat hierover in het komend half jaar nadere afspraken gemaakt kunnen worden. Tevens gaat CBRE in 2022
Pagina: Datum: Status:
16/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
een masterplanstudie uitvoeren naar een duurzame toekomstige inrichting van het gehele WTC-complex.
Beethoven kavel 6+7 en 2 Zuidasdok en de projectontwikkelaar van Beethoven kavel 6+7 en 2 stellen, in samenwerking met Zuidas, een afsprakenbrief op. In deze afsprakenbrief wordt vastgelegd dat de aannemer van de projectontwikkelaar tijdelijk gebruik mag maken van het bouwterrein van de tunnel ten behoeve van de bouwlogistiek en zijn afspraken opgenomen over de gewijzigde startsituatie van de tunnel en de toekomstige toegankelijkheid van de kavels. De ontwikkeling is gereed voordat de realisatie van de noordelijke tunnel start. De verwachting is dat de afsprakenbrief in het eerste kwartaal van 2022 gereed is. 3.5
Programma
Wijziging tracébesluit (wTB) en inpassing Tracébesluit (TB) in bestemmingsplan In de afgelopen periode is het wTB in concept opgesteld en getoetst binnen Rijkswaterstaat/Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het resultaat van de toets is dat het ontwerp van het wTB inhoudelijk akkoord is. Het WTB voorziet in beperkte aanpassingen op een aantal locaties (waaronder in KNM). Tevens bevat het wTB een aantal generieke aanpassingen, bijvoorbeeld een beperkte verruiming voor de situering van kunstwerken. De planning is dat het ontwerp van het wTB begin 2022 door de minister van IenW wordt ondertekend en medio februari 2022 ter inzage wordt gelegd voor zienswijzen. De gemeente Amsterdam heeft voor de inpassing een bestemmingsplan voorbereid voor het gebied aan weerszijden van de tunnelmonden. Het ontwerp van het bestemmingsplan wordt ter inzage gelegd voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet (planning: 1 juli 2022).
Ontheffing Wet Natuurbescherming (soortenbescherming) De huidige ontheffing Wet Natuurbescherming voor tunnel en knooppunten is eind 2021 verlopen. De benodigde onderzoeken voor de aanvraag van een nieuwe ontheffing voor tunnel en knooppunten zijn afgerond. Deze tonen aan dat er sprake is van aanwezigheid van sperwernesten en verschillende soorten vleermuizen (gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, rosse vleermuis en watervleermuis). Voor het verstoren van deze soorten en hun verblijfplaatsen is ontheffing aangevraagd. Deze ontheffing is aangevraagd voor de periode 2022 tot en met 2026 en wordt naar verwachting verleend als ontwerpbesluit in maart 2022 en als definitief besluit medio mei 2022.
Schadeclaims Tot 31 december 2021 zijn er in totaal 28 schadeclaims ingediend, die vallen onder de Beleidsregel nadeelcompensatie Infrastructuur en Waterstaat 2019. Op 31 december 2021 zijn 26 claims volledig afgehandeld; tegen de afhandeling van 2 claims is de bezwaarprocedure aangehouden.
Pagina: Datum: Status:
17/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Verwervingsdossiers Er wordt gewerkt aan de definitieve afronding van een aantal verwervingsdossiers die gaan over eigendomsveranderingen tussen verschillende opdrachtgevers. De verwachting is dat deze dossiers uiterlijk in 2022 afgerond worden.
Pagina: Datum: Status:
18/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Hoofdstuk 4
Programmabeheersing 4.1 Scope In bijlagen 1 en 2 is een totaaloverzicht opgenomen waarin de scopewijzigingen (en eventuele aanvullende financiële bijdragen) sinds de bestuursovereenkomst van juli 2012 zijn vermeld.
Scopewijzigingen In de afgelopen periode zijn er twee scopewijzigingen vastgesteld: • Tijdelijke maatregelen perrons OVT: om het grote aantal reizigers beter te kunnen verwerken in de periode tot OVT-1 en -2 zijn uitgevoerd, worden de vides dichtgemaakt en roltrappen naar treinperrons vervangen door vaste trappen. De scopewijziging betreft alleen de begeleiding door Zuidasdok van de uitvoering (ProRail betaalt en voert het werk uit); • Voorinvestering maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn ter hoogte van het kerngebied: het realiseren van een breder metroviaduct dat voorziet in de toekomstige uitbreidingen van de Noord/Zuidlijn en de realisatie van een alternatieve locatie voor het S&C-gebouw in het oostelijke landhoofd van het kunstwerk (ten behoeve van de toekomstige verhuizing van S&Chardware). Deze scopewijziging wordt door de VRA betaald. 4.2 Planning In het afgelopen half jaar is de scopewijziging voorinvestering maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn verwerkt in de planning van OVT-1. De planning van de overige projecten is op hoofdlijnen ongewijzigd. De planningen voor knooppunt Amstel en Tunnel zullen in de eerste helft van 2022 verder uitgedetailleerd worden. OVT-3 ligt verder in de tijd en de planning zal daarom voorlopig niet uitgedetailleerd worden. In het OGO van 18 november 2020 zijn voor Zuidasdok stuurmijlpalen met bandbreedtes vastgesteld.
Zuidasdok rapporteert in de H-rapportage de actuele (deterministische) stand van deze mijlpalen. In tabel 1 is vermeld: • de stand van 30 juni 2021 (H1 2021) • de actuele stand per 31 december 2021 (H2 2021) • het verschil tussen deze en de vorige periode • de door het OGO vastgestelde bandbreedte In de Kamerbrief van maart 2020 is aangegeven dat de huidige verwachting is dat het laatste onderdeel van Zuidasdok in de periode 2032-2036 wordt opgeleverd. Daarbij geldt een voorbehoud, de haalbaarheid van de planning is afhankelijk van de besluitvorming over het budget. Naarmate de besluitvorming over het budget Pagina: Datum: Status:
19/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
langer uitblijft, leidt dit tot meer kosten en zullen de planning en financiële kaders meer onder druk komen te staan.
Mijlpaal
Programma 1 Integraal voorontwerp Zuidasdok gereed 2 Programma Zuidasdok gereed BDS2019 3 BDS2019 werkzaamheden gereed OVT-1 Bouw Brittenpassage 4 Start aanbesteding OVT-1 (OVT-2 mee als optie) 5 Start bouw OVT-1 6 Voorbouwlocaties treindekken zuidzijde vrij (Brittenpassage en Vivaldi) 7 Ingebruikname Brittenpassage en dubbelsporige aanlanding Noord/Zuidlijn op station Zuid 8 Project OVT-1 gereed OVT-2 Verbreding Minervapassage 9 Besluit lichten optie OVT-2 10 Start aanbesteding OVT-2 (als optie niet gelicht wordt) 11 Start bouw OVT-2 12 Ingebruikname verbrede Minervapassage 13 Project OVT-2 gereed Tunnels 14 Start aanbesteding Tunnels 15 Start bouw tunnel Zuid 16 Start bouw tunnel Noord 17 Ingebruikname tramstation Arnold Schönberglaan 18 Ingebruikname busstation Eduard van Beinumstraat 19
Ingebruikname tunnel Zuid en verbreding A10 Zuid (zuidbaan) 20 Ingebruikname tunnel Noord en verbreding A10 Zuid (noordbaan) 21 Project tunnels gereed Knooppunt De Nieuwe Meer (KNM) 22 Start aanbesteding KNM 23 Start bouw KNM 25 Ingebruikname noordelijke parallelstructuur (PRR) en omklap S108 noord 26 Project KNM gereed Knooppunt Amstel (KNA) 27 Start aanbesteding KNA 28 Start bouw KNA 29 Project KNA gereed OVT-3 Koppen en plinten station 30 Besluit combineren 5e/6e spoor (derde perron) met
H1 2021
H2 2021
△H1 2021 -H2 2021 (Q's)
Vastgestelde bandbreedte
Q1 2020 Q1 2034
Q1 2020 Q1 2034
0 0
Q1 2020 2032-2036
Q3 2021
Q3 2021
0
Q4 2021
Q4 2020 Q2 2022 Q3 2023
Q4 2020 Q2 2022 Q3 2023
0 0 0
Q4 2020 Q2 2022 2023-2024
Q4 2025
Q4 2025
0
2025-2027
Q4 2025
Q2 2026
2
2025-2027
Q3 2022 Q2 2023
Q3 2022 Q2 2023
0 0
Q3 2022 Q1 2023
Q4 2025 Q3 2028 Q3 2028
Q4 2025 Q3 2028 Q3 2028
0 0 0
2025-2027 2028-2031 2028-2031
Q3 2022 Q3 2026 Q1 2028 Q3 2029 Q1 2030
Q3 2022 Q3 2026 Q1 2028 Q3 2029 Q1 2030
0 0 0 0 0
Q2 2022 2024-2027 2026-2029 2027-2031 2028-2031
Q3 2031
Q3 2031
0
2029-2034
Q1 2033
Q1 2033
0
2031-2035
Q1 2033
Q1 2033
0
2031-2035
Q2 2021 Q2 2024 Q2 2027
Q2 2021 Q2 2024 Q2 2027
0 0 0
Q2 2021 2023-2024 2026-2028
Q2 2030
Q2 2030
0
2028-2031
Q2 2023 Q3 2025 Q3 2030
Q2 2023 Q3 2025 Q3 2030
0 0 0
2023 2025-2026 2028-2033
Q1 2027
Q1 2027
0
2024-2028
Q1 2027 Q1 2028 Q3 2031 Q1 2033 Q1 2033 Q1 2034 Q1 2034 Q1 2034
Q1 2027 Q1 2028 Q3 2031 Q1 2033 Q1 2033 Q1 2034 Q1 2034 Q1 2034
0 0 0 0 0 0 0 0
2024-2028 2025-2029 2029-2034 2031-2035 2030-2036 2032-2036 2032-2036 2032-2036
OVT-3 Zuid
31 32 33 34 35 36 37 38
Besluit meenemen Dokdakpark in OVT-3 Noord Start aanbesteding OVT-3 Start bouw OVT-3 Zuid Start bouw OVT-3 Noord Koppen en plinten zuidzijde station Zuid gereed Koppen en plinten noordzijde station Zuid gereed Ingebruikname Vivaldipassage Project OVT-3 gereed
Tabel 1 Mijlpalen Zuidasdok
Pagina: Datum: Status:
20/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
De volgende mijlpalen zijn gereed: • mijlpaal 1 ‘Integraal voorontwerp Zuidasdok gereed’ • mijlpaal 3 ‘BDS2019 werkzaamheden gereed’ • mijlpaal 4 ‘Start aanbesteding OVT-1 (OVT-2 mee als optie)’ • mijlpaal 22 ‘Start aanbesteding KNM’. Mijlpaal 3 is in de rapportageperiode behaald, een kwartaal eerder dan de bandbreedte, waardoor een reserve-buitendienststelling in december 2021 niet nodig bleek. Afgelopen half jaar is alleen mijlpaal 8 ‘Project OVT-1 gereed’ gewijzigd. Deze is twee kwartalen naar achter gegaan, doordat de verbreding van het metroviaduct over de Parnassusweg aan de scope is toegevoegd ten behoeve van een eventuele toekomstige doortrekking van de Noord/Zuidlijn. Omdat de werkzaamheden aan het viaduct na opening van de Brittenpassage (mijlpaal 7) worden uitgevoerd heeft de scopewijziging geen consequenties voor de ingebruikname van de Brittenpassage en de totale planning van Zuidasdok. De actuele stand van de mijlpalen past binnen de afgesproken bandbreedtes met de opdrachtgevers, met uitzondering van mijlpaal 10 ‘Start aanbesteding OVT-2’ en mijlpaal 14 ‘Start aanbesteding Tunnels’. Deze mijlpalen vallen buiten de vastgestelde bandbreedte, zoals in de vorige halfjaarrapportage reeds is gemeld. 4.3 Financiën Deze H2-2021 rapportage bevat de financiële informatie van Zuidasdok. Alle bedragen zijn inclusief BTW en worden weergegeven in miljoenen euro’s (M€).
De standlijn is 31 december 2021 en het prijspeil is 2021 tenzij expliciet anders aangegeven. De weergave in M€ kan leiden tot afrondingsverschillen in de rapportageoverzichten. In deze paragraaf wordt ingegaan op de ontwikkelingen van de prognose eindstand, het budget en de budgetspanning van het programma. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de begrotingsartikelen 12 en 17. De voortgang van Zuidasdok is afhankelijk van de besluitvorming over het aanvullende budget. Het OGO is geïnformeerd dat bestuurlijke besluitvorming over het budgettekort begin 2022 nodig is om de planningsmijlpalen te kunnen blijven halen. In het laatste kwartaal van 2021 heeft Zuidasdok aan de opdrachtgevers inzichtelijk gemaakt per welke datum budget beschikbaar moet zijn, om het programma conform de vigerende planning uit te kunnen voeren. Voor de definitieve gunning van OVT-1 is een besluit over het beschikbaar stellen van budget uiterlijk op 1 maart 2022 nodig. Daarna is voor de zomer van 2022 een bestuurlijk besluit nodig over het budget om de voorbereiding voor OVT-2 en de aanbesteding van tunnel te kunnen starten.
Pagina: Datum: Status:
21/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
De huidige projectraming is gebaseerd op het prijspeil van 2021. In de tweede helft van 2021 zijn de prijzen fors gestegen, als gevolg van COVID-19, een tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt en hoge energietarieven. Deze prijsstijgingen worden pas in het prijspeil van 2022 verwerkt. In de eerste helft van 2022 zullen alle projectramingen herijkt worden. De verwachting is dat het doorvoeren van de indexering in 2022 voor significant hogere projectramingen zal zorgen. Tegelijkertijd zal een deel van deze prijsontwikkeling dit voorjaar worden opgevangen door de te ontvangen IBOI. Notie daarbij is dat IBOI ontvangen wordt over nog niet uitgegeven budget. Indien besluitvorming over het budget uitblijft, wordt dit bij Zuidasdok komend voorjaar al 2 jaar op rij ontvangen over een budget dat 1,2 miljard euro lager is dan de raming. Dit effect bedraagt indicatief € 50-70 miljoen euro. In de afgelopen periode zijn stappen gezet in de analyse van de organisatiekosten van het hele programma. De langjarige inzet van de programma organisatie tot 2033 wordt geactualiseerd, op basis van de inmiddels verworven inzichten in de bruikbaarheid van de beschikbare (ontwerp)producten zoals door Zuidplus opgesteld. De verwachting is dat deze analyse in de loop van Q1 2022 afgerond zal worden.
In deze H2-rapportage zijn de financiële consequenties van de twee doorgevoerde scopewijzigingen, tijdelijke maatregelen perrons OVT en voorinvestering maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn, verwerkt. De in de H1-2021 rapportage gemelde toevoeging van de OV-controlepoortjes is teruggedraaid, aangezien de VRA deze buiten de scope van het programma in eigen beheer realiseert.
Prognose eindstand programma (PES) PES Totaal (mutatie 10,2 M€) De PES Totaal bedraagt per 31 december 2021 3.255 M€, dit was 3.245 M€ in de H1-2021 rapportage. De stijging van 10,2 M€ wordt verklaard door de volgende mutaties: PES ART 17 Zuidasdok (mutatie 10,2 M€) • Verlaging van de raming van de wijziging OV-controlepoortjes (gebleken is dat deze kosten direct door de VRA worden betaald) - 1,7 M€ • Scopewijziging Tijdelijke maatregelen perrons OVT 0,2 M€ • Scopewijziging voorinvestering maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn 11,7 M€ PES ART 12 Knooppunten Prognose
(geen mutaties) 2021 H1
Mutatie
Artikel 17
2.710
Artikel 12
535
Totaal
Tabel 2
Pagina: Datum: Status:
3.245
Mutaties Prognose (PES)
22/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
2021 H2 10
2.720
10
3.255
-
535
In grafiek 1. ‘Ontwikkeling Prognose Eindstand’, wordt de opbouw en ontwikkeling van de PES van Zuidasdok weergegeven tot en met de verslagperiode.
Grafiek 1
Ontwikkeling Prognose (PES)
Budget programma Budget totaal (mutatie 10,8 M€) Het totale budget Zuidasdok bedraagt per 31 december 2021 2.060 M€, dit was 2.049 M€ in de H1-2021 rapportage. Er is sprake van een stijging van 10,8 M€, die wordt verklaard door de volgende mutaties: Budget ART 17 Zuidasdok (mutatie 10,8 M€) • Aanvullend budget van het Rijk voor kosten als gevolg van corona maatregelen 0,6 M€ • Verlaging van het budget van de wijziging OV-controlepoortjes (gebleken is dat deze kosten direct door de VRA worden betaald) - 1,7 M€ • Scopewijziging Tijdelijke maatregelen perrons OVT 0,2 M€ • Scopewijziging voorinvestering maatregelen doortrekken Noord/Zuidlijn 11,7 M€ Budget ART 12 Knooppunten (geen mutaties) Actueel Budget
2021 H1
Mutatie
2021 H2
Artikel 17
1.730
11
1.740
Artikel 12
320
0
320
2.049
11
2.060
Totaal
Tabel 3
Pagina: Datum: Status:
Mutaties Budget
23/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
In grafiek 2 - ‘Ontwikkeling Budget’, wordt de opbouw en ontwikkeling van het budget van Zuidasdok weergegeven tot en met de verslagperiode.
Grafiek 2
Ontwikkeling Budget
Ontwikkeling budget en prognose programma Het verschil tussen budget en prognose eindstand bedraagt 1.195 M€ bestaande uit 980 M€ budgetspanning op ART 17 Zuidasdok en 215 M€ budgetspanning op ART 12 Knooppunten. Bij de H1-2021 rapportage bedroeg deze 1.196 M€. Het verschil is met 1 M€ afgenomen als gevolg van aanvullend budget voor kosten als gevolg van corona-maatregelen. Omschrijving
2021 H1
Mutatie
2021 H2
Actueel Budget ART 17 Zuidasdok
1.730
11
1.740
Prognose ART 17 Zuidasdok
2.710
10
2.720
Subtotaal Budgetspanning ART 17 Zuidasdok
-981
1
-980
Actueel Budget ART 12 Knooppunten
320
-0
320
Prognose ART 12 Knooppunten
535 -215
-0
-215
-1.196
0
-1.195
Subtotaal Budgetspanning ART 12 Knooppunten Budgetspanning
Tabel 4
-
535
Mutaties Budgetspanning
In grafiek 3 - ‘Ontwikkeling Budgetspanning’, wordt de opbouw en ontwikkeling van de budgetspanning van Zuidasdok weergegeven tot en met de verslagperiode.
Pagina: Datum: Status:
24/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Grafiek 3
Ontwikkeling Budgetspanning
Bijdragen financieringspartijen Het totaal aan bijdragen van financieringspartijen dat is opgenomen in het actuele budget bedraagt 2.060 M€. Bij de H1-2021 rapportage bedroeg dit 2.049 M€. De mutatie bedraagt (afgerond) 11 M€ aan budget en is hiervoor onder budget toegelicht. Het actueel budget bedraagt 2.060 M€. De verdeling over de financieringspartijen is weergegeven in tabel 5 – ‘Bijdragen financieringspartijen’. Actueel Budget
Financiering/Bijdragen 2021 H1
Mutatie
2021 H2
1.155
-1
1.154
Gemeente Amsterdam Vervoersregio Amsterdam Provincie Noord Holland
233 179 86
12 -
233 190 86
Subsidies Bijdragen overige derden
3 75
0
3 75
1.730 320 2.049
11 11
1.740 320 2.060
Rijk
Subtotaal ART17 Zuidasdok Subtotaal ART12 Knooppunten Totaal programma ZAD
Tabel 5
Pagina: Datum: Status:
Bijdragen financieringspartijen
25/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Kasreeks bijdragen partijen In tabel 6 – ‘Kasreeks Actuele Bijdragen’ zijn alle afgesproken bijdragen opgenomen. Kasreeks bijdragen / Actueel budget
T/m 2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027 ev
Totaal
Rijk
346
47
44
123
97
16
52
428
1.154
Gemeente Amsterdam Vervoersregio Amsterdam Provincie Noord Holland
59 44 28
6 4 29
20 16 29
27 22 -
29 23 -
32 26 -
34 28 -
27 27 -
233 190 86
Subsidies Overige derden
3 1
-
0
-
-
-
-
74
3 75
Subotaal ART17 Zuidasdok ART12 Knooppunten
480 55
86 1
108 6
173 28
149 40
73 34
114 30
556 126
1.740 320
Totaal programma ZAD
536
87
114
201
189
107
145
681
2.060
Tabel 6
Kasreeks Actuele Bijdragen
Realisatie uitgaven en verplichtingen In tabel 7 – ‘Realisatie uitgaven en verplichtingen’ zijn de aangegane verplichtingen, de uitgaven en het resterende deel nog te verplichten weergegeven. (2)
(3)
(4=1-2)
Aangegane verplichtingen
Gedane Uitgaven
Nog te verplichten
(1) Realisatie projecten
Actueel Budget 2021 H2
2021 H1
2021 H2
2021 H2
2021 H2
Subotaal ART17 Zuidasdok ART12 Knoopunten
1.740 320
531 55
57 -0
588 55
541 55
1.152 264
Totaal programma ZAD
2.060
586
57
644
596
1.416
Tabel 7
Mutatie
Realisatie uitgaven en verplichtingen2
4.4 Risico’s In deze paragraaf wordt de ontwikkeling van de risico’s binnen het programma Zuidasdok toegelicht. De hier benoemde risico’s betreffen gebeurtenissen die zich kunnen voordoen en dan impact hebben op de uitvoering van het programma. De risico’s zijn nog niet opgetreden en door het treffen van effectieve maatregelen wordt de kans van optreden en de mogelijke impact beperkt. De top 10 programmarisico’s van Zuidasdok ziet er als volgt uit: Positie H2 2021 1
2
2
Risico De besluitvorming over het toekennen van aanvullend budget voor Zuidasdok neemt mogelijk te veel tijd in beslag
=
Er ontstaat spanning tussen het honoreren van wensen van stakeholders (adaptiviteit) en het stabiel houden van de scope (stabiliteit)
=
Aangegane verplichtingen zijn inclusief nog te verrekenen vooraftrek BTW.
Pagina: Datum: Status:
Ontwikkeling t.o.v. H1 2021
26/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Positie H2 2021 3
Risico
Ontwikkeling t.o.v. H1 2021
Actuele marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt en hogere energietarieven) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden
Nieuw
4
De coördinatie tussen de projecten vraagt meer aandacht dan verwacht
5
Er ontstaat mogelijk weerstand in de omgeving ten aanzien van hinder
6
De transitie naar de nieuwe werkwijze en filosofie verloopt als gevolg van Corona minder voortvarend dan verwacht
7
Er treden mogelijk onverwachte significante technische tegenvallers op in de uitvoering
8
Er zijn mogelijk onvoldoende werkvensters beschikbaar om het werk binnen het project OVT uit te kunnen voeren
9
Het comfortabel en veilig laten functioneren van de reizigers- en verkeersstromen binnen het programmagebied tijdens de realisatie vraagt mogelijk meer maatregelen dan verwacht
10
De vertaling van de oude projectinformatie naar nieuwe contractinformatie is mogelijk omvangrijker dan verwacht
(Nw: nieuw risico, =: het risico is gelijk gebleven,
: het risico is gestegen,
=
=
=
Nieuw
: het risico is gedaald)
Tabel 8 Top 10 programmarisico’s
Er zijn twee nieuwe risico’s opgenomen in de top 10 programmarisico’s van Zuidasdok, waardoor de risico’s “Het programma kan onvoldoende slagvaardig opereren” en “er ontstaan onveilige situaties tijdens de bouw binnen stedelijk gebied” uit de top 10 zijn gevallen. Deze risico’s maken nog steeds onderdeel uit van het risicodossier van Zuidasdok. Hieronder worden de belangrijkste wijzigingen in de top 10 t.o.v. de voorgaande periode toegelicht: Risico 3: Actuele marktontwikkelingen (o.a. tekort aan bouwmaterialen, schaarste op de arbeidsmarkt, hogere energietarieven) leiden tot prijsstijgingen en druk op levertijden Door marktontwikkelingen is er schaarste ontstaan aan bouwmaterialen, arbeidskrachten, energie en dergelijke. Deze ontwikkelingen leiden tot forse prijsstijgingen zoals de staal- en betonprijs, uurtarieven van ingehuurde medewerkers en energietarieven. Dit zal naar verwachting leiden tot hogere inschrijfsommen bij aanbestedingen en tot hogere kosten bij meerwerk. Tevens is de levertijd van bepaalde bouwmaterialen fors opgelopen waardoor er Pagina: Datum: Status:
27/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
vertragingen kunnen ontstaan en de bouwfasering en -logistiek aangepast moet worden. Dit risico is gebaseerd op de recente prijsontwikkelingen in 2021 en daarom een nieuw risico. Risico 4: De coördinatie tussen de projecten vraagt meer aandacht dan verwacht Met onder meer de inrichting van overleggen tussen de projecten waarbij de aanpak van programmabrede onderwerpen wordt besproken en het aanstellen van een Integraal Ontwerpmanager voor de beheersing van de onderlinge raakvlakken tussen de projecten, is een goede stap gezet richting een integrale aanpak. Daarmee is de kans dat dit risico optreedt aanzienlijk kleiner geworden, waardoor het risicoprofiel van dit risico is afgenomen. Risico 6: De transitie naar de nieuwe werkwijze en filosofie verloopt als gevolg van corona minder voortvarend dan verwacht Er is veel bereikt in de transitie van project naar programma, ondanks de coronapandemie waarbij op afstand moet worden gewerkt. Doordat de programmawerkwijze en -filosofie steeds beter worden ingebed in de organisatie, bestaat er veel vertrouwen in de verdere implementatie van deze werkwijze in het komende jaar. Er is veel voortgang geboekt en de planning is op alle onderdelen van het programma vrijwel geheel gehaald. Dit risico is daarom afgenomen.
Risico 8: Er zijn mogelijk onvoldoende werkvensters beschikbaar om het werk binnen het project OVT uit te kunnen voeren Voor de uitvoering van OVT-2 zijn twee lange buitendienststellingen nodig. Deze buitendienststellingen vinden in dezelfde periode plaats als de uitvoering van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) en de werkzaamheden in het kader van het European Rail Traffic Management System (ERTMS). Hierdoor ontstaat mogelijk een conflict tussen de buitendienststellingen en dienstregelingen van station Amsterdam CS en station Amsterdam Zuid, waardoor dit risico licht is gestegen. Dit potentiële conflict wordt momenteel besproken met de betrokken partijen om tijdig maatregelen te kunnen nemen om dit risico te beheersen. Risico 10: De vertaling van de oude projectinformatie naar nieuwe contractinformatie is mogelijk omvangrijker dan verwacht Bij het opstellen van de aanbestedingsdossiers is geconstateerd dat de oude projectdocumentatie omvangrijk is en er veel aanpassingen aan het door de vorige aannemer ZuidPlus opgestelde Integraal VoorOntwerp (IVO) verricht moeten worden. Daarnaast hebben er in de tussentijds wijzigingen in wet- en regelgeving plaatsgevonden. Deze factoren zorgen er gezamenlijk voor dat er mogelijk aanvullende capaciteit nodig is om alle documenten te beoordelen en te verwerken in de nieuwe contractdocumenten.
Om deze redenen is dit risico opgenomen in de top 10 programmarisico’s. 4.5 Organisatie en kwaliteit In verband met de maatregelen in het kader van COVID-19 wordt er vrijwel volledig thuis gewerkt en vinden vergaderingen en bijeenkomsten digitaal plaats. Pagina: Datum: Status:
28/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Deze manier van werken zal voorlopig nog voortduren en heeft veel impact op de afstemming en samenwerking en kost meer inzet van de medewerkers. Het uitwerken van het Integraal Voorontwerp in ontwerp- en contractdocumenten voor OVT en KNM kost meer inspanning dan voorzien en vraagt extra inzet om alle ontwerp- en contractdocumenten op tijd af te kunnen ronden. Deze ontwikkelingen hebben tot gevolg dat er meer capaciteit wordt ingezet om de werkzaamheden binnen de planning uit te kunnen voeren. In het afgelopen half jaar is er gewerkt aan het opstellen van baselinedocumenten voor de projecten en het programma Zuidasdok per peildatum 30 juni 2021. De baselinedocumenten voor de projecten zijn vastgesteld; het baselinedocument voor het programma wordt aan het OGO van 21 februari 2022 aangeboden voor vaststelling. In het afgelopen half jaar heeft Zuidasdok gewerkt aan het uitwerken van procesbeschrijvingen voor verschillende bedrijfsvoerings- en beheersingsprocessen. Deze zijn grotendeels afgerond. In 2022 wordt verder gewerkt aan het uitwerken van de processen voor omgevingsmanagement, contractbeheersing en uitvoering. Ook is er een auditplan voor 2022 opgesteld.
Pagina: Datum: Status:
29/37 31-12-2021 Definitief
Zuidasdok OPENBAAR
Hoofdstuk 5
Omgeving & Communicatie 5.1
Stakeholdermanagement
Beheerders Om meer co-eigenaarschap te creëren werkt de programmaorganisatie voortdurend aan het uitbouwen van de relaties met de beheerders van toekomstige onderdelen van het programma en worden zij meer betrokken bij het programma. Dit gebeurt zowel op programmaniveau als vanuit de verschillende projecten. Vanuit het programma zijn de directie-overleggen met RWS, ProRail, MET, V&OR en Waternet inmiddels regulier terugkerende afspraken. Op deze manier spreken beide partijen over en weer zorgen uit, bouwen een relatie op en werken aan wederzijds vertrouwen.