2. Concept stedenbouwkundig plan K-midden lowres.pdf

SP K-midden

5.4

87

Voetganger en fietsareaal

Verbinden

Verrijken zonder verdringen

• • • •

• • • • •

Verbeteren verbinding noord-zuid van Karspeldreef Betere en ruimere oversteken Karspeldreef Meer ruimte voor voetganger en fietsers Scootmobielroute aan de noordzijde van de Karspeldreef tussen Henriette Roland Holsthuis en Koornhorst • Verbeterde doorstroming autoverkeer

Minder verkeerruimte meer verblijfsruimte Waar het kan dubbele bomenrij voor een sterkere boomstructuu; Versterken beeld van een stadslaan Uitbreiding voetgangersgebied rondom metro; Ingericht vanuit het “groen tenzij” principe

Verdichten

• Profiel Karspeldreef wordt aan de westkant smaller door nieuwe bebouwing

88

Ingang

Ingang toekomst Ingang garage

Ingang

Nieuwe lokatie bushalte

Huidige lokatie bushalte

SP K-midden

Lijnenkaart GVB

Voorstel verplaatsen bushalte

Nachtnet GVB

89

Verkeer

Aanpassingen wegenstructuur

90

De wegenstructuur van K-midden blijft grotendeels zoals die nu is. Toch zijn er grote wijzigingen. De ventwegen gaan er, waar mogelijk, uit om de Karspeldreef minder breed te maken waardoor het een vriendelijkere straat wordt. Daardoor zijn de K-torens vanaf de dreef niet direct te bereiken maar moet hiervoor een klein stukje worden omgereden. Dat heeft als voordeel dat de Karspeldreef zelf beter door kan stromen. De Krombekstraat naast toren Kralenbeek wordt verlegd ter hoogte van de Kikkensteinstraat. De toren Kempering is te bereiken via de Kemangiestraat en de toren Klieverink is te bereiken via de Kleefkruidstraat. De Kouwenoordweg blijft. Aan de noordzijde van de Karspeldreef maken we voor de auto’s een knip tussen de Oliepalmstraat en Kleiburg om hier het parklandschap door te zetten naar het Bijlmermuseum. De weg tussen de Kameleon en de metro verdwijnt zodat de het plein straks doorloopt tot de Kameleon en er één aaneengesloten voetgangersgebied ontstaat. Voorwaardelijk hiervoor is dat de Kruitberghof, de straat aan de noordkant van de Kameleon, een nieuwe inrichting krijgt om het verkeer en het laden en lossen beter af te handelen. Deze herinrichting is geen onderdeel van het stedenbouwkundig plan en wordt al onderzocht.

Parkeren

SP K-midden

De openbare ruimte van K-midden wordt voor het grootste deel opnieuw ingericht. Dit is nodig om de buurt vriendelijker te maken voor voetgangers en fietsers. Daarmee wordt ook het parkeren in de openbare ruimte aangepakt. Op sommige plekken verdwijnen er parkeerplaatsen en op andere worden ze juist toegevoegd. Nu zijn de meeste parkeerplaatsen langs de Karspeldreef waardoor de auto in het straatbeeld overheerst. In de nieuwe situatie wordt het parkeren geplaatst waar de bestemming is. Bij de K-torens worden parkeerveldjes aangelegd zodat deze gebruikt kunnen worden door de bewoners van de torens. Langs de Karspeldreef komt langsparkeren langs de rijbaan.

Parkeren in de openbare ruimte

91

92

SP K-midden

Deel III De gebouwen

93

Overzicht van de Bijlmervernieuwing Bron: Projectbureau Bijlmervernieuwing, maart 2014

94

Bijlmermeer tot 1992

Gesloopt tot en met 2013 (rood)

Nieuwbouw 1992 - 2013 (rood)

Bijlmermeer 2013: nieuwbouw (rood) renovatie (bruin) nog te bouwen (paars)

Wat wordt gebouwd? De gebouwen in hun omgeving

Al dertig jaar na de start van de bouw van de Bijlmermeer ontstaan de eerste plannen voor vernieuwing om verloedering tegen te gaan, een minder eenzijdige bevolkingssamenstelling en een prettigere woonomgeving te creëren. De grootschalige vernieuwingsopgave resulteerde in sloop van flats en parkeergarages en nieuwbouw van voornamelijk laagbouwwoningen. Er kwamen zowel koop- als huurwoningen om zo een minder éénzijdige bevolkingssamenstelling en kwalitatievere woonomgeving te maken. Herkenbaarheid en de individuele woning waren belangrijke uitgangspunten bij deze vernieuwing.

In K-midden zijn de markante K-torens langs de dreef behouden. Zij staan als wachters van de buurt langs de Karspeldreef. Ook is er een aantal flats behouden waar de oorspronkelijke Bijlmergedachte het beste is uitgevoerd. De zes hoogbouwflats Gooioord, Groeneveen, Grubbehoeve, Kikkenstein, Kleiburg en Kruitberg vormen samen met het landschap en de verhoogde metrobaan het originele stedenbouwkundige ensemble. Dit deel is officieel aangewezen als beschermd stadsgezicht en staat bekend als het Bijlmermuseum. Dit gebied valt deels in het projectgebied K-midden.

SP K-midden

6.1

6

Op plekken waar is gesloopt, is een lappendeken van verschillende kleinschalige buurtjes ontstaan met ieder hun eigen architectuur en structuur. De grootschalige samenhang van landschap en stedenbouw is hier grotendeels verdwenen. Met de nieuwe bebouwing voor K-midden wordt de leegte opgevuld, die is achtergebleven na de sloop van de garages en het voormalige winkelcentrum Kraaiennest. De gebouwen zullen schakels zijn in zowel de ontstane lappendeken als de toekomstige situatie.

95

Kavel A

legenda

Voorzieningen Sociale huur Marktwoningen Collectief Particulier Opdrachtgeverschap

Church of Pentecost Mobiliteitshub

5

96

Ontwikkelkavels K-midden

Laagbouw:

6.2

1 bouwlaag

Inpassen van de nieuwe gebouwen

2 bouwlagen 3 bouwlagen middelhoogbouw:

De nieuwe bebouwing voor K-midden wordt niet gedefinieerd door één ruimtelijk systeem, maar de driedeling van het stedenbouwkundig plan (Stedelijk, Hart van de buurt, Parklandschap) is van invloed op de uitwerking van de gebouwen. Alle ontwikkelkavels grenzen weliswaar aan de Karspeldreef, dat als ruimtelijke element door de drie verschillende delen van het gebied ligt; de typologie van de gebouwen is verschillend. Het cultureel verzamelgebouw wat door de komst van OBA Next voor een groot deel zal worden ingevuld heeft in het geheel een bijzonder positie. In plaats van een plek aan de dreef ligt dit gebouw van de dreef af. Het fungeert als schakel tussen het bruisende plein en de groene tuin van de buurt.

4 bouwlagen 5 bouwlagen 6 bouwlagen 7 bouwlagen 8 bouwlagen hoogbouw: 11 bouwlagen 17 bouwlagen 20 bouwlagen alle bouwlagen zijn exclusief eventuele kappen of dakopbouwen kleiner dan het hoofdvolume

Bouwhoogte in lagen

1969 tot 1981 1981 tot 1993 1993 tot 2005 2005 tot heden

SP K-midden

De ontwikkelkavels voor K-midden zijn de laatste kavels van de Bijlmervernieuwing die ontwikkeld gaan worden. Hier stonden parkeergarages die de toegang vormden tot de woonflats en –torens. Hier heeft ook het winkelcentrum Kraaiennest gestaan. Zowel de oude als nieuwe bebouwing aan de Karspeldreef heeft een schaal die past bij stedelijkheid. De K-torens staan nu zonder context aan de lege velden en naast laagbouwbuurtjes. De nieuwe bebouwing voor de ontwikkelkavels moet helpen de context te scheppen om zo de omgeving bij elkaar te brengen. De stedelijke ambitie om binnen de bestaande stad zoveel mogelijk te bouwen gaat niet samen met de jaren negentiggedachte van de Bijlmervernieuwing. Dat houdt in, dat er in K-midden gestapelde woningen komen in plaats van eengezinswoningen. Hier komen appartemententorens en -blokken met voorzieningen in de plint.

Bouwperiode

Rochdale De Key Eigen Haard Ymere Woonzorg Nederland

Bezit woningcorporaties

97

voorbeeld inpassing kavels 4 en 5

98

De Stadsstraat daarmee ruim onder de hoogte van de K-torens te blijven, waardoor het kenmerkende beeld van K-midden blijft bestaan. De zuidelijke gevels zijn lager en staan in relatie met de laagbouw van de Bijlmervernieuwingswijken als Laag-Kralenbeek en Nieuw Kempering. De blokken zijn alzijdig en als eenheid ontworpen en zijn steeds een samenspel met naastgelegen toren. Elke zijde speelt in op de omgeving. Zo vormen de blokken schakels tussen de laagbouwbuurten en de Karspeldreef.

The Cube student housing, Utrecht Team V Architecture. Foto: IC

Robin Wood, Amsterdam - Marc Koehler Architects en ANA Architecten Beeld: Beauty and the Bit

Aan de zijde van de laagbouwbuurten wordt aan het maaiveld gewoond. De individuele woning is hier herkenbaar. Daar waar woningen aan het maaiveld liggen vormt een margestrook een buffer tussen de

publieke en privéruimte. Deze margestrook wordt meeontworpen met het gebouw. Kavel 4 is momenteel in ontwikkeling. Rochdale ontwikkelt circa 220 sociale huurwoningen. Een klein deel van deze woningen zijn voor het middensegment. In de plint aan de dreef komt ruimte voor het gezondheidscentrum dat nu aan het plein zit. Daarnaast komt er nog een ouderkindteam en een kantoorruimte voor het Oranjehuis met plaats voor opvang. Kavel 5 wordt een tender voor woningen in het midden- en dure segment. Voor de plint wordt gedacht aan kleinschalige kantoorruimte en mogelijk detailhandel, tegenover winkelcentrum De Kameleon. In totaal kunnen hier ongeveer 150 woningen in.

SP K-midden

De Karspeldreef wordt nu gedomineerd door de K-torens. Deze wachters zijn van ver te herkennen en zijn een ijkpunt in de Bijlmermeer. Ze vormen het ritme langs de dreef. Een bloktypologie die aansluit bij de bestaande bouw van Blok AB en De Kameleon en tegelijkertijd een ensemble vormt met de toren voegen een nieuw ritme langs de Karspeldreef toe. Door aan de zuidzijde het volume lager te houden sluit het aan bij de laagbouwbuurten Laag Kralenbeek en Nieuw Kempering. Langs de Karspeldreef is de basishoogte circa 25 meter, gelijk aan de hoogte van de bebouwing aan de overzijde van de dreef. Gezamenlijk vormen deze gebouwen het nieuwe profiel van de Karspeldreef. Op de noordoostelijke hoek hebben deze blokken een accent, dat nooit hoger is dan 40 meter, om

99

Het Stedelijke Hart Kavel A Kavel A is een unieke special binnen K-Midden en verwijst naar de plek waar momenteel het Gezondheidscentrum en buurthuis de Bonte Kraai staan. Kavel A is geen aangewezen plek maar een aanduiding voor het volgende programma: het nieuwe Buurtgebouw, oefenruimte voor brassband, een jeugdcentrum en de OBA Next. Samen met het programma van Kavel 1.1 en 1.2 wordt een inpassingstudie uitgevoerd met als doel spelregels te formuleren voor een optimale wisselwerking tussen gebouwen en publieke ruimte, zowel qua ruimte als qua programma. Deze spelregels zijn onderdeel van een brede uitvraag, waarbij ontwerptalent wordt uitgedaagd om de beste voorstellen te leveren, inclusief de integratie van gebouwen en openbare ruimte. OBA Next is de bibliotheek van de toekomst, gericht op ontmoeten en leren, met een buurtoverstijgende uitstraling. Het Buurtgebouw fungeert als huiskamer voor de buurt. Binnen dit programma is ruimte voor uitbreiding met aanvullend programma dat past bij de publieke en culturele waarden. Het is de wens van de buurt om hier twee gebouwen voor te maken zodat het Buurtgebouw herkenbaar blijft. In Zuidoost is de publieke ruimte van groot belang voor alle culturen en religies. Het leven op straat is essentieel voor het sociale leven.

Het ontwerp stopt niet bij de gevels, maar omvat ook de ruimte rondom het gebouw en de interactie met andere functies, het plein, de metro en de groene omgeving, wat zorgt voor een dynamische sfeer en versterking van de gemeenschappen.

Voorbeeldinpassing van kavel A met het Buurtgebouw en de OBA Next

100